Page 24

EDİP HARABİ’NİN “VAHDETNAME”SİNE GÖSTERGEBİLİMSEL BİR YAKLAŞIM A SEMIOTIC APPROACH TO EDIP HARABI’S “VAHDETNAME” Medine SİVRİ1

bi ise, tasavvufi bakışın “Vahdetname”de oldukça kısa ve yoğun bir biçimde anlatıl-

ÖZ

masıdır. Nitekim varoluşun başlamasından

Asıl adı Ahmet Edip olan, Edip Harabi on dokuzuncu yüzyılın en önemli tasavvuf şairidir. Onun kendi el yazısıyla oluşturduğu divanındaki şiirleri, özellikle de “Vah-

peygamberlerin hayatına dek tasavvufi felsefe eşliğinde bütün insanlık ve evren tarihinin bir şiirde özetlenmesi bunun en büyük göstergesidir.

detname” isimli nefesi tasavvuf edebiyatına

Harabi, “Vahdetname” ile kendisinden

yeni bir soluk getirmiştir. Bilindiği gibi şiir

önce gelen tasavvufçular gibi bize lafzi ifa-

tüm yazınsal türler içinde en katmanlı ve en

de (sadece halkın anlayacağı) dışında bir

derin dilsel örüntülere sahiptir. Söz konusu

anlamsal yorumun kapılarını açmıştır ve

nefes tasavvufla ilgili olunca bu katmanlılık

bunu eserinde güçlü bir biçimde kurgula-

ve derinlik daha da artmaktadır. Dolayısıy-

yarak yapmıştır. Bu bağlamda bakıldığında

la bu katmanlı ve derin yapı çağdaş çözüm-

eser, sadece içinde geçen tasavvuf terimle-

leme yöntemleriyle de okunmalıdır. Bu ne-

riyle açıklanamaz. Tam tersine eserin hem

denle çalışmamızda, Edip Harabi’nin “Vah-

içeriksel hem de biçimsel düzeyinde gön-

detname” adlı nefesi, çağdaş yöntemlerden

dergelerin ve anlamsal bağların ortaya çı-

biri olan göstergebilimsel yöntemle yeniden

karılması, derin yapıda bu göndergelerin

okunmaya çalışılacaktır.

ve anlamsal bağların yeniden okunması

Edip en

temel

Harabi’nin şiirlerinden

“Divanı”ndaki biri

kuşkusuz

Vahdetname’dir. Bunun en önemli sebeMakale geliş tarihi: 18.02.2017 • Makale kabul tarihi: 25.05.2017 1 Prof. Dr., Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FenEdebiyat Fakültesi, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü.

gerekmektedir. Bunun için de ancak çağdaş yöntemlerden biri olan göstergebilim okuma yöntemi olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Alevilik-Bektaşilik, Edip Harabi, Vahdetname, Nefes, Göstergebilim. 11

Alevilik Araştırmaları Dergisi - Sayi 13  

Alevilik Araştırmaları Dergisi - Sayi 13 www.aadergisi.com