Page 1


YAZAR Komisyon DİZGİ, GRAFİK, TASARIM Ata Yayınları Dizgi Birimi BASKI Özgün Matbaacılık San. ve Tic. AŞ Tel.: (0312) 645 19 10 ISBN 978-605-2309-99-5

Online Satış: www.atamagaza.com

Bu kitab›n her türlü yay›n hakk› ATA DERSANEC‹L‹K, K‹TAPÇILIK, YAYINCILIK, MATBAACILIK, E⁄‹T‹M, TUR‹ZM, ‹NŞ. SAN. T‹C. LTD. Ş’ye aittir, tüm haklar› sakl›d›r. Kitab›n tamam› ya da bir k›sm› 5846 say›l› yasan›n hükümlerine göre kitab› yay›nlayan firman›n izni olmadan elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kay›t sistemiyle ço¤alt›lamaz, yay›nlanamaz, depolanamaz.


Mehmet Âkif Ersoy


ANDIMIZ Türküm, doğruyum, çalışkanım. İlkem küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak; yurdumu, milletimi özümden çok sevmektir. Ülküm yükselmek, ileri gitmektir. Ey Büyük Atatürk! Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyeceğime ant içerim. Varlığım Türk varlığına armağan olsun. Ne mutlu Türküm diyene!


İÇİNDEKİLER Okuma Anlama - Yazma ............................ 7 Anlam İlişkisi ............................................................ 8 Okuma Anlama .................................................... 9 Biraz da Eğlenelim ..........................................10 Okuma Anlama Alfabetik Sıralama ........................................... 11 Okuma Anlama Alfabetik Sıralama ..........................................13 Konu Testi - 1 .....................................................14 Okuma Anlama - Yazma ..........................15 Hece Bilgisi ............................................................16 Okuma Anlama ..................................................17 Kelime Bilgisi .........................................................18 Okuma Anlama ..................................................19 Kelime Bilgisi ........................................................20 Konu Testi - 2 ...................................................21 Okuma Anlama .................................................23 Mektup .....................................................................24 Anı - Günlük - Elektronik Posta .........25 Konu Test - 3 ...................................................26 Okuma Anlama Zıt Anlamlı Kelimeler ....................................27 Okuma Anlama .................................................29 Zıt Anlamlı Kelimeler ....................................30 Konu Testi - 4 ..................................................30 Okuduğunu Anlama Eş Anlamlı Kelimeler ......................................31 Konu Testi - 5 ..................................................32 Okuma Anlama .................................................33 Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler ...................34 Konu Testi - 6 ..................................................35 Okuma Anlama .................................................37 Hece Bilgisi ...........................................................38 Konu Testi - 7 ..................................................38 Okuma Anlama .................................................39 Başlık Belirleme ..................................................40 Okuma Anlama Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler .....41

Konu Testi - 8 ..................................................42 Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler ........................43 Konu Testi - 9 ..................................................45 Özel İsimler ..........................................................47 Konu Testi - 10 ................................................48 Özel İsimler ..........................................................49 Konu Testi - 11 .................................................50 Hikâye Yazma ....................................................51 Metin Türleri ........................................................52 Şiir Yazma .............................................................53 Konu Testi - 12 ................................................54 Şekil, Sembol ve İşaretler ........................55 Konu Testi - 13 ................................................56 Okuma Anlama .................................................57 Oyların Oluş Sırası .........................................58 Konu Testi - 14 ................................................58 Tablo ve Grafik Yorumlama .................59 Konu Testi - 15 ................................................60 Kelime Bilgisi .........................................................61 Okuma Anlama .................................................62 Kelime Bilgisi ........................................................63 Konu Testi - 16 ................................................64 Soru Yazma .........................................................65 Konu Testi - 17 ................................................66 Okuma Anlama .................................................67 Cümle Tamamlama ........................................68 Okuma Anlama .................................................69 Cümle Oluşturma ............................................70 Cümle Oluşturma ve Tamamlama ......71 Okuma Anlama .................................................72 Cümle Tamamlama ........................................73 Cümle Oluşturma ............................................74 Cümle Tamamlama ........................................75 Konu Testi - 18 ................................................77 Harita Okuma - Ürün Etiketi - Afiş Kullanma Talimatı ............................................79 Form - Bilgi Kartı ............................................81 Konu Testi - 19 ................................................83


Okuma Anlama .................................................85 Noktalama İşaretleri .....................................86 Okuma Anlama .................................................87 Noktalama İşaretleri .....................................88 Okuma Anlama .................................................89 Noktalama İşaretleri .....................................90 Okuma Anlama ..................................................91 Noktalama İşaretleri .....................................92 Okuma Anlama Noktalama İşaretleri .....................................93 Konu Testi - 20 ...............................................95 Konu Testi - 21 ................................................97 Okuma Anlama .................................................99 Yazım Kuralları ............................................... 100 Yazım Kuralları .................................................. 101 Konu Testi - 22 ............................................ 103 Okuma Anlama .............................................. 105 Yönerge Yazma ............................................ 106 Yönerge Yazma ............................................ 107 Konu Testi - 23 ............................................ 108 Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler .......................................... 109 Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler .............................................111 Konu Testi - 24 ............................................. 112 Okuma Anlama ............................................... 113 Okuma Anlama ............................................... 115 Okuma Anlama ............................................... 117 Öykü Tamamlama ......................................... 119 Görsel Yorumlama ...................................... 120 Yabancı Kelimelerin Türkçe Karşılıkları ........................................... 121 Konu Testi - 25 ............................................ 123 Okuma Anlama .............................................. 125 Gerçek ve Hayali Ögeler .................... 126 Konu Testi - 26 ............................................ 126 Okuma Anlama - Hikâye Unsurları 127 Öykü Tamamlama ........................................ 129 Atasözleri ............................................................. 131 Atasözleri ............................................................ 133

Konu Testi - 27 ............................................ 134 Okuma Anlama - Deyimler ................. 135 Konu Testi - 28 ............................................ 136 Olayların Oluş Sırası ................................. 137 Konu Testi - 29 ............................................ 138 Okuma Anlama .............................................. 139 Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler .......................................... 140 Konu Testi - 30 ............................................ 140 Okuma Anlama ............................................... 141 Okuma Anlama .............................................. 143 Öykü Yazma .................................................... 145 Öykü ve Şiir Yazma .................................. 147 Okuma Anlama .............................................. 149 Cümle Tamamlama ..................................... 150 Konu Testi - 31 ............................................. 150 Konu - Ana Fikir ........................................... 151 Konu Testi - 32 ............................................ 152 Okuma Anlama ........................................... 153 Anlam İlişkisi ...................................................... 154 Konu Testi - 33 ............................................ 154 Okuma Anlama .............................................. 155 Okuma Anlama .............................................. 157 Varlıkların Niteliklerini Bildiren Kelimeler .......................................... 158 Okuma Anlama .............................................. 159 Okuma Anlama ............................................... 161 Görsel Okuma ................................................ 162 Konu Testi - 34 ............................................ 162 Okuma Anlama - Konu - Ana Fikir 163 Okuma Anlama .............................................. 165 Yönergeleri Uygulama .............................. 166 Okuma Anlama .............................................. 167 Konu - Ana Duygu ..................................... 168 Konu Testi - 35 ............................................ 169 Konu Testi - 35 ............................................. 171 Konu Testi - 35 ............................................ 173 Cevap Anahtarı ............................................. 175


Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiiri üç kere okuyalım. Şiirle ilgili soruları cevaplayalım. ................................................ Bir varmış, bir yokmuş, Gökyüzünde bir Aybebe doğmuş. Pamuk beyazı bulutları, Yastık yapmış kendine Işıldayan yıldızlar, yorganı olmuş. Bir, iki, üç derken Çocuklar gibi mutlu gülümserken Büyüyüvermiş birdenbire Aydede olmuş! Hülya DAĞ

Okuma Anlama-Yazma

Aşağıdaki şiiri okuyalım, yazalım.

OKULLUYUZ Oyun bizim işimiz, Kıpır kıpır içimiz. Eve bağlı kalmayız, Yerimizde duramayız. Öğretmenimizi dinleriz, Önemlidir derslerimiz. Düzenliyiz hepimiz, Çabuk biter ödevimiz. Hülya DAĞ

1. Şiire uygun bir başlık yazalım. ................................................................................ ................................................................................

........................................................................................

2. Aybebe nerede doğmuş? ................................................................................ ................................................................................

........................................................................................

3. Aybebe kimler gibi mutlu gülümsüyormuş? ................................................................................ ................................................................................

........................................................................................

4. Aybebe neleri kendine yastık yapmış? ................................................................................ ................................................................................

........................................................................................

........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ 7


Anlam İlişkisi

Sözcükleri ilişkili oldukları sözcüklerle örnekteki gibi eşleştirelim. Harfleri ok yönünde okuyalım. O

Çiçek

L

Kalem

Meyve

U

Top

Deniz

O

Gelincik

Akraba

K

Ayva

Okul

U

Gemi

Oyun

Y

Süt

Beyaz

L

Dayı

Kitap

Z

Şoför

Trafik

U

Öykü

Tablodaki hayvan isimlerinde boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken harfleri bulalım. Sırasıyla birleştirerek şifre bölümüne yazalım. S

E

R

?

E

G E

Y

?

K

T

?

K

İ

K Ö P

?

K

B A L

I

?

İ

ŞİFRE: ...................................... 8

Aşağıdaki şiiri iki kere okuyalım. Soruları cevaplayalım. AĞAÇ DİYOR Kİ Ben küçücük bir ağacım Yurdumun bir bahçesinde Topraklar tüterken görün Dallarım çiçeklesin de. Her şeyimle yararlıyım İnsanoğluna dünyada Çiçeğim, yaprağım, gölgem İri dallı zerdalimle. Kuşlar mutlu şarkısını Hep dalımda söylerler Şen arılar vızır vızır Kokuma koşup gelirler. Sakın, sakın dalımızı; Çocuklar çekip kırmayın. Çakınızla gövdemizde Derin yaralar açmayın. Halim YAĞCIOĞLU 1. Ağaç, hangi bölümlerinin yararlarını anlatıyor? ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ 2. Kuşlar, mutlu şarkısını nerede söylüyor? ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki fablı iki kere okuyalım. Fablla ilgili soruları cevaplayalım. ASLAN İLE FARE Pençesi dibinde bir aslanın, Dalgınlıkla bir fare çıkıverdi.

2. Ormanın sultanı eline fırsat geçtiği hâlde fareye niçin zarar vermedi? A) Büyüklük gösterdiği için B) Yorgun olduğu için C) Korktuğu için

Bu fırsatı kullanmadı sultanı ormanın, Fareye dokunmayıp bir büyüklük gösterdi.

3. Aslanın ne zaman fareye işi düştü?

Bu iyiliği boşa gitti sanmayın;

A) Avcılara yakalandığında

Kimin aklına gelir ki bir an,

B) Ağa takıldığında

Fareye işi düşer aslanın?

C) Yiyecek bulamadığında

Ama o da bir gün dışarı çıktı ormandan; Gitti tutuldu bir ağa. Ne çırpınma ne kükreme... Kâr etmez tuzağa.

4. Fare, aslanı nasıl kurtardı?

Bay Fare koştu; dişiyle aslanın ağını,

A) Filden yardım isteyerek

Öyle bir kemirdi ki ağ söküldü nihayet.

B) Ağı keserek

Sabırla zamanın yaptığını;

C) Dişiyle ağı kemirerek

Ne kuvvet yapabilir ne şiddet. “İyilik eden, iyilik bulur.” “İyilik iki baştan olur.” Jean de La Fontaine 1. Fare, aslanın pençesinin dibine nasıl çıkıverdi? A) Sevinçle B) Heyecanla C) Dalgınlıkla

5. Aslan ve farenin yaşadığı bu olay için aşağıdakilerden hangisini söyleyebiliriz? A) Sabır, zamandan önemlidir. B) Bazen kuvvet uygulamak gereklidir. C) İyilik eden, iyilik bulur.

9


Biraz da Eğlenelim

Aşağıdaki komik bilmeceleri okuyalım. Bilmecelerin önündeki harfleri cevaplarıyla örnekteki gibi eşleştirerek şifreyi bulalım.

L

Kapıyı açmadan sınıftan çıkan nedir?

Havluyla kurulanır.

N

En temiz böcek hangisidir?

Kapıyı çalmaz.

E

Uzadıkça kısalan şey nedir?

Ayakkabı bağının

Ğ Eve gelen hırsız ne çalmaz? E

Diğer yarısına

Yarım elma neye benzer?

Hamam böceği

C Lastik niçin esner?

Uykusu geldiği için Hayat

İ

Adam hamamda hiç terlememiş, neden?

L

Hangi bağın üzümü olmaz?

Gürültü

E

Kadın yaşlanınca ne yapar?

Çünkü adam notermiş.

E

Aşağıdaki bilmecelerle cevabı olan görseli eşleştirelim. Bacakları uzun ince, g göçüp pg gider g güz g gelince. Yaprak kadar hafif, dağlar kadar büyük. Uzundur ip değil, ısırır köpek değil. Benim adım iki hece, çalışırım gündüz gece. Kuyruğu var, canlı değil. Konuşur, insan değil. Camı var, pencere değil. Akşam baktım çok idi, sabah baktım yok idi. 10


Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiiri üç kere okuyalım. Şiirle ilgili soruları cevaplayalım.

OYUNCAKÇI AMCA Oyuncakçı amca, Ne çok oyuncakların var; Top, tank, tüfek, tabanca... Gövdem titriyor, Onlara bakınca! N’olursun oyuncakçı amca, Bundan böyle bizlere, Oyuncak tüfekler yerine, Ak yelkenli bir gemi, Bir de süslü bebekler getir, Unutma e mi? Sonra oyuncakçı amca, Senden aldığım tüfekleri, Bozarak onlardan kuş yaptım, Bana kızmazsın değil mi? Abdülkadir BULUT

Okuma Anlama - Alfabetik Sıralama

Akvaryumdaki noktalı yerlere balıkların adlarını alfabetik sıraya göre yazalım.

Aşağıdaki noktalı yerlere alfabetik sıraya göre gelecek harfleri yazalım. c ç ... e ... g ğ m n ... ö ... r

... ı i ... k s ş ... u ... v

1. Çocuk, oyuncak tüfekler yerine neler istiyor?

... r ... ş t ... ü

f ... ... h ... i

.................................................................................

p ... s ... t

t ... ... v ... ...

................................................................................. 2. Çocuk, oyuncakçıdan aldığı tüfekleri ne yapmış?

n ... ... p ... ...

... ... ... h ı i

b ... ... d ...

... ... ş t ... ...

k ... ... ... ... ö

... ... ... ... ... z

................................................................................. .................................................................................

11


Sözcükleri alfabetik sıraya göre dizerek bulmacalara yerleştirelim. 3

3 2 1

1

2 4 4

KADIN - KAŞIK KAYAK - KAN

KARTAL - KEKLİK

YAPRAK - KRAL

MAKAS - OKUL 2 LİMAN - GEMİ

LEYLEK - KEDİ

4

PARA - PIRASA 2

1

4

1 3

3

Aşağıdaki sözcükler her satırda alfabetik sıraya göre dizilmiştir. Buna göre, noktalı yerlere gelebilecek sözcükleri panodan bularak yazalım. mana - masal - maya .................. takı - tas - taş .................. .................. - hamam - hoşaf - huni odun - .................. oyun - ozan sabah - sabun - .................. - saz 12

okul - salı halı - tatlı mayo


Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım, metinle ilgili soruları cevaplayalım. KELLİK İLACI Bir gün İbikli Hindi, kellik ilacı bulduğunu iddia etmiş. Bunu duyan Badi Ördek heyecanlanmış çünkü o da aslanınki gibi gür saçlarının olmasını istiyormuş. — Yaşasın benim de aslanlar gibi saçlarım olacak, diye bağırmış. Badi Ördek, hemen İbikli Hindi’nin dükkânına gitmiş. Bakmış ki İbikli Hindi de kel, Badi Ördek, hayal kırıklığına uğramış ve İbikli Hindi’yi bir güzel azarlamış: — Neden yalan söylüyorsun? — Yalan söylediğimi de nereden çıkarıyorsun, demiş İbikli. Badi Ördek, — Eee hindi kardeş, eğer kellik ilacı bulsaydın önce kendi kafana sürerdin! İbikli Hindi, arkadaşlarından özür dilemiş ve bir daha hiç yalan söylememiş.

Okuma Anlama - Alfabetik Sıralama

Aşağıda karışık verilen sözcükleri, alfabetik sıraya göre kutucuklara yazalım.

baba - dayı - hala 1 ...........................

3 ........................... kitap - defter - silgi 1 ...........................

................................................................................ ................................................................................ 2. Badi Ördek, saçlarının nasıl olmasını istiyormuş?

2 ...........................

3 ........................... İzmir - Trabzon - Zonguldak 1 ...........................

2 ...........................

3 ........................... toplama - çıkarma - bölme 1 ...........................

1. Öykünün kahramanları kimlerdir?

2 ...........................

2 ...........................

3 ........................... yumurta - bal - süt 1 ...........................

2 ...........................

3 ...........................

................................................................................ ................................................................................ 13


Konu Testi - 1

1. Aşağıdaki harflerden hangisi alfabede diğerlerinden öncedir? A) s

B) g

C) t

8. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi alfabetik sıralamada diğerlerinden önce gelir? A) Okuma B) Okul

2. Aşağıdaki harflerden hangisi alfabede diğerlerinden sonradır? A) k

B) m

C) Oyun

C) ü 9.

3. Aşağıdaki meyvelerden hangisinin adının ilk harfi alfabemizin 26. harfidir? A)

B)

Yelek 1

Yemek

Yedek

2

3

Numaralanmış sözcüklerin alfabetik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

C)

A) 1, 2, 3 B) 2, 3, 1

4. Alfabemizde “r“ harfinden önce gelen harf aşağıdakilerden hangisidir? A) p

B) s

C) t

5. Alfabemizin baştan ve sondan 5. harfleri aşağıdakilerden hangisidir? A) e - u 6.

B) d - u

C) d - ü

Yandaki hayvanın adının son harfi alfabemizde kaçıncı sıradadır? A) 25

B) 27

C) 29

7. Türkçe sözcüklerin başında hangi harf bulunmaz? A) ğ 14

B) t

C) b

C) 3, 1, 2 10.

A

Sabah

1.

A

Sinek

2.

P

Sınıf

3.

R

Sade

4.

Yukarıdaki kelimeler alfabetik sıralanarak başındaki harfler kutucuklara yazıldığında hangi sözcük oluşur? A) Arpa B) Para C) Arap


Okuma Anlama-Yazma

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metni tamamlayalım. BENİ NİÇİN BIRAKTIN? Parktaki ağaçların arasında saklanan Zeytin, korkuyla etrafına bakınıyordu. Sahipleri tarafından sabah gezmesine çıkarılan arkadaşlarını imrenerek izliyordu. Daha bu sabaha kadar çok mutluydu. Sıcacık bir yuvası vardı. Parlak metalden yemek kabına konan mamasına, sevinçten kuyruğunu sallayarak koşmuştu. Her sabah olduğu gibi bu sabah da sahibi onu yürüyüşe çıkarmıştı. Parkın yeşil çimlerinde bir o tarafa bir bu tarafa koşuyordu. Arada bir de gidip küçük sahibinin elini mutlulukla yalıyordu. Birden yapayalnız olduğunu anlamış, olduğu yerde kalakalmıştı. Ne kadar arasa da sahibinin sadece kokusunu alıyor, onu bulamıyordu. Park gittikçe kalabalıklaşmış ama sahibi geri dönmemişti. Kendisini fark eden küçük bir kızın ona yaklaştığını görünce olduğu yere iyice sindi. Küçük kız onu yavaşça okşamaya başladığında kendi sahibi geldi aklına... ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. Yavruyken alınıp büyüdükten sonra terk edilen, hayvan barınaklarında her gün her saat sahiplerini bekleyerek yaşamaya çalışan pek çok köpek olduğunu unutmayalım. Alıştığı evinden koparılan, aile olarak gördüğü sahipleri tarafından terk edilen Zeytin’in öyküsüne mutlu bir son yazalım. Hülya DAĞ 15


Hece Bilgisi

Aşağıdaki sözcükleri örnekteki gibi hecelerine ayıralım. Verilen sözcüklerin kaç heceli olduğunu yazalım. Öğ r enc i

Aşağıdaki sözcükleri hece sayılarına göre gruplayarak noktalı yerlere yazalım.

3 ....................

Okul

....................

Atatürk

....................

Bulut

....................

Ağustos

....................

Televizyon

....................

Çalışkan

....................

Haziran

....................

İlkokul

....................

Bakkal

....................

Vücut

....................

Masal

....................

Tekerleme

....................

Aşı

....................

Gökkuşağı

....................

Harika

....................

Korunak

....................

şiir

ip

güvenlik gölgelik

tarak

araba

tren

tırtıl kürk çobanlık lamba satır park

1 heceli sözcükler ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. 2 heceli sözcükler ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. 3 heceli sözcükler ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. Biraz da Eğlenelim

1. Sadece tek bir kibritiniz var. İçinde gaz lambası, gaz sobası ve mum olan soğuk ve karanlık bir odaya girdiniz. Önce hangisini yakarsınız? 2. Bir çiftçinin 17 koyunu vardı. Salgın sonucu 9’u hastalandı, gerisi öldü. Çiftçinin kaç koyunu kaldı? Cevaplar: 1. kibriti 2. 9

16


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. TİLKİ İLE KEDİ Tilki ile kedi sohbet ediyorlarmış. Tilki durmadan ne kadar hilekâr ve kurnaz olduğunu anlatıyormuş. Söylediğine göre düşmanları onu alt edemezmiş çünkü onlardan kurtulacak bir sürü oyun ve hile bilirmiş. Kedi biraz da utanarak “Ben fazla oyun bilmem ki!” demiş. “Düşmanlarımın elinden kurtulmak için bir tek yol bilirim o da kaçmaktır.” Tilki, “Kedi kardeş! Ben her tehlike karşısında başımın çaresine bakabilirim ama senin durumuna üzülüyorum. Korkarım bir gün düşmanların seni çabuk alt edecek.” demiş. Az sonra bir sürü tazının bağrışmalarını duymuşlar. Bir avcı topluluğuna ait olan bu köpekler, bütün hızlarıyla kendilerine doğru koşuyormuş. Kedi, hemen yanındaki ağacın dallarına sıçrayarak en üstteki yaprak kümesinin içine saklanmış. Tilki ise “Acaba şu hileyi mi yapsam yoksa bu hileyi mi?” diye düşünmeye başlamış. Çünkü o kadar çok hile biliyormuş ki hangisini uygulamasının daha doğru olacağına karar veremiyormuş. Tam birisini uygulayacakmış ki tazılar etrafını çevirip tilkinin işini bitirivermişler. Bütün olanları yukarıdan seyreden kedi, çok hile bilmediğine şükretmiş.

1. Tazı seslerini duyan kedi ne yapmış? .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. 2. Tilki, tazıların elinden niçin kurtulamamış? .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. 17


Kelime Bilgisi

Bulmacada gizlenmiş sözcükleri bularak boyayalım. Kalan harfleri sırasıyla yazarak şifreyi bulalım. yaz, kitap, pul, öğrenci, para, lira, alt, tapu, Türk, mum, bayrak, çanta, okul

M U M T

Ü

R

K

B A Ç A N T A A L

T

K

T A O

Y Y

L

İ

R A K

R A T

T A

P

U

U

L

A Z Ü A

P

K

A R A

R

K

Ö Ğ R

P

E N C

İ

Şifre: ........................ Verilen harflerin arasına uygun sesli harfleri yazarak sözcükler oluşturalım. ......ğr......tm......n

......k......l

......rk......d......ş

......çg......n

g......v......rc......n

h......v......ç

ç......nt......

......sp......n......k

......sk......r

......km......k

K......l......ğl......n

s......yf......

18

Verilen hecelerle anlamlı sözcükler yazalım. Sı

............................................

Ye

mek

............................................

Ka

çek

............................................

Çi

ker

............................................

Şe

nıf

............................................

Verilen hecelerle başlayan sözcükler yazalım. ta

ya

....................................... ....................................... .......................................

....................................... ....................................... .......................................

a

çi

....................................... ....................................... .......................................

....................................... ....................................... .......................................

ki

na

....................................... ....................................... .......................................

....................................... ....................................... .......................................

ma

sa

....................................... ....................................... .......................................

....................................... ....................................... .......................................


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiiri okuyalım. Şiirle ilgili soruları cevaplayalım. ÇOCUKLARIN RÜYALARI

1. Selin’in rüyasına aşağıdakilerden hangisi giriyor? A) Yedi başlı ejderha

Selin’in rüyasına,

B) Periler

Yedi başlı ejderha girer.

C) Devler

Kerem’in oyuncağıyla, Oynuyor periler. Yiğit rüyasında bazen, Güvercinler gibi havada uçar. Kiraz ağacındaki salıncakta, Eylül’ü diş perisi sallar. Baran’ın masum eline konar,

2. Diş perisi kiraz ağacında aşağıdakilerden hangisini sallamaktadır? A) Kerem’i B) Eylül’ü C) Yiğit’i

Sahibini arayan sihirli değnek, Asya her gece rüyasında, Uçar kanatlarıyla rengârenk. Doruk kırlarda koşar,

3. Rüyasında eline sihirli değnek konan kimdir? A) Doruk B) Onur

C) Baran

Kaybolmuştur mavi bilyesi. Onur’un gözlerine dolar, Bilyenin çığlıklı sesi.

4. Kötü kalpli kraliçe Delfin’i nerede görüyor?

Derin’in tokasını,

A) Televizyonda

Devler gelip götürür.

B) Aynada

Kötü kalpli kraliçe,

C) Bilgisayarda

Aynasında Delfin’i görür. Çocuklar rüyalarında 5. Kırlarda koşan kimdir?

El ele tutuşurlar. Kaf Dağı’nın ardındaki,

A) Doruk

Masallar diyarına uçarlar.

B) Derin

Hülya DAĞ

C) Selin 19


Kelime Bilgisi

Verilen Nasrettin Hoca fıkrasında eksik bırakılan sesli harfleri yazalım. Fıkrayı okuyalım. BEN UYUYORUM B...r g...n N...sr...tt...n H...c... ş...hr... g...l...p ...rk...d...ş...yl... b...r l...kt... h...nd... k...lm...ş. G...c... y...r...s... ...rk...d...ş... s...rm...ş: — H...c...m, ...y...d...n...z m...? — B...r ş...y m... v...rd...? — B...r...z b...rç p...r... ...st...y...c...kt...m. N...sr...tt...n H...c... h...m...n h...rl...m...y... b...şl...y...p, — B...n ...y...y...r...m, d...m...ş. Tabloda soru işareti (?) olan yerlere yazacağımız harflerle soldan sağa anlamlı kelimeler oluşturalım. Yukarıdan aşağıya bulduğumuz şehir ismini noktalı yere yazalım.

Biraz da Eğlenelim Tarlada biter, Makine büker, Sabah akşam Elimi öper. 1. ................................................... İki tekerleği var, İnsanı biraz yorar. Sakın araba sanmayın, Bambaşka bir adı var. 2. ................................................... A ile başlar, N ile biter. Boynu atkılı Ormanda gezer. 3. ................................................... Kabukludur ceviz değil. Kabarıktır pamuk değil. Onu yemeden edemem. Bunu bilmek güç değil. 4. ...................................................

K

A

?

A K

U

C

?

B

E

G A

?

A

J

K

A

?

A

P

Dünyanın en büyük rakamı kaçtır?

A

R

?

B

A

5. ...................................................

Cevaplar: 1. Havlu 2. Bisiklet 3. Aslan 4. Ekmek 5. 9

...............................................................

20

Aşağıdaki bilmecelerin cevaplarını altlarındaki noktalı yerlere yazalım.


Konu Testi - 2

Adı Soyadı: ..........................................

1. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi beş hecelidir?

5. Tablodaki sözcüklerden kaçı beş hecelidir? A) 1

A) Matematik

B) 2

C) 3

B) Hazırlayabilmek 6. Tablodaki sözcüklerden kaçı iki hecelidir?

C) Değerlendirme

A) 4

2. ka

bak

yık

la

Yukarıdaki hecelerle hangi sözcük oluşmaz?

A) Hızlı 8.

C) Layık 3. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi hecelerine yanlış ayrılmıştır? A) se - pet

ta

pa

C) Tez tes

Yukarıdaki hecelerle hangi sözcük oluşur? A) patates C) pastel

C) biz - im Kelebek

Leylek

Pratik

Tekerleme

Üniversite

Sonbahar

4, 5 ve 6. soruları yukarıdaki tabloya göre yanıtlayalım. 4. Tablodaki sözcüklerden kaçı üç hecelidir? B) 2

B) Yavaş

B) patatesli

B) ço - cuk

A) 1

C) 2

7. “Çabuk” sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

A) Kayak B) Kabak

B) 3

C) 3

9. Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin hece sayısı diğerlerinden azdır? A) Tencere B) Tramvay C) Pencere 10. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi bir meyve adıdır? A) Kabak B) Kereviz C) Kiraz 21


11. “Bir hava taşıtını kullanmak ve yönetmekle görevli kimse.” anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

14, 15 ve 16. soruları aşağıdaki tabloya göre yanıtlayalım. 1 ka

2 ni

3 tı

A) Pilot

4 mek

5 lem

6 de

B) Şoför

7 raş

8 leş

9 me

C) Kaptan 12. Aşağıdaki görsel ile sözcük eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A)

Gezegen

14. Hangi kutucuklardaki heceler birleştirilerek “kalemtıraş” sözcüğü oluşturulabilir? A) 1, 3, 9, 5 B) 1, 3, 5, 9 C) 1, 5, 3, 7

B)

Yıldız

C) Ay 13.

15. Hangi kutucuklardaki heceler birleştirilerek “medenileşmek” sözcüğü oluşturulabilir? A) 9, 6, 2, 8, 4 B) 9, 6, 8, 4, 2 C) 9, 6, 2, 4, 8

Verilen görseller aşağıdaki sözcüklerle eşleştirildiğinde hangi sözcük dışta kalır? A) Kazak B) Elbise C) Pantolan 22

16. Hangi kutucuklardaki heceler sırayla birleştirilerek anlamlı bir sözcük yazılamaz? A) 1 ve 5 B) 2 ve 7 C) 3 ve 7


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili “Doğru - Yanlış” etkinliğini yapalım. HOROZLA TİLKİ Güngörmüş, akıllı bir horoz ağa-cın dalına tünemişti. Av peşinde koşan kurnaz tilki ağacın altına geldi. “Horoz kardeş, sana bir müjde getirdim. Artık tüm hayvanlar arasında barış oldu. Aşağıya in de bunu kutlamak için kucaklaşıp öpüşelim. Sakın oyalanma, bilirsin işim başımdan aşkın, gidip öteki hayvanlara da ileteceğim. Haydi in aşağıya doya doya gözlerinden öpeyim.” dedi. Horoz aşağıya doğru eğilerek, “Kardeşim, bundan daha güzel bir haber olamaz. Bu haberin beni son derece sevindirdi. Ama dur, bak bu yana doğru koşarak iki tazı geliyor. Ben ineyim de barışı kutlamak için hep birlikte öpüşelim.” dedi. Tilki, tazı lafını duyunca telaşlandı: “Hoşça kal horoz kardeş benim çok işim var, hemen gitmem gerek.” diyerek dağa doğru koşmaya başladı. Deneyimli ve akıllı horoz, tilkinin numarasına kanmamıştı. Deneyimi sayesinde tilkiyi alt etmişti. Horoz, tilkinin sözlerine kanmamıştır. Tilki, horoza hediye getirmiştir. Tilki, hayvanlar arasında barışın olduğunu söylemiştir. Tilki, horozun gözlerinden öpmek istemiştir. Tazı, horozun en iyi arkadaşıdır. 23


Mektup

Aşağıdaki alana, sevdiğimiz bir kişiye mektup yazalım. .............../.............../............... ............................................................, ....................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... Adres: ................................................................... ..................................................................................... .....................................................................................

.......................................................... Adı Soyadı

Mektup zarfının üzerindeki boşlukları kendimize göre dolduralım.

Gönderen : ........................................................ Adres : ........................................................ ..................................................................................... .....................................................................................

Posta Pulu

..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... .....................................................................................

24


Adı Soyadı: ..........................................

Anı - Günlük - Elektronik Posta

Aşağıdaki yere bir anımızı yazalım.

.............................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ..............................................................................................................................................................

Aşağıdaki yere bugün yaşadığımız olayları anlatan günlük yazalım.

Tarih: ............./............./............. ...........................................

Sevgili Günlük, .............................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................

25


Aşağıdaki cep telefonu ekranına uzaktaki bir arkadaşımızı doğum günümüze davet edeceğimiz bir mesaj yazalım.

Konu Testi - 3

1. Aşağıdakilerden hangisi haberleşme araçlarından biri değildir? A) Telefon B) Mektup C) Günlük

Kime: ........................... Mesaj Yaz ........................................... ............................................ ............................................ ............................................ ............................................ Gönder

Aşağıdaki okul gazetesine, velilere yıl sonunda düzenlediğimiz kermese yaptıkları katkılardan dolayı bir teşekkür mesajı yazalım.

2. Mektup ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bize ait bir mektubu isteyen herkes açıp okuyabilir. B) Mektup zarfının üzerinde mutlaka pul yapıştırılmalıdır. C) Mektubun sağ üst köşesine tarih yazılmalıdır. 3. Yazılı haberleşmenin bilgisayarlar veya cep telefonları aracılığıyla internet üzerinden yapılmasına ne denir? A) Mektup B) Elektronik posta C) Anı

....................................................................... ...................................................................... ....................................................................... ....................................................................... .......................................................................

4.

İyi günümde, kötü günümde hep yanımda olan anneme ve babama şükranlarımı sunuyorum.

.......................................................................

Tahtadaki mesajın türü aşağıdakilerden hangisidir?

.......................................................................

A) Kutlama mesajı B) Davet mesajı C) Teşekkür mesajı

26


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama - Zıt Anlamlı Kelimeler

Aşağıdaki metni okuyalım. Metindeki altı çizili kelimeleri ve bu kelimelerin zıt anlamlılarını noktalı yerlere yazalım. ESKİ VE YENİ BİSİKLET Siyah bisiklet artık yaşlanmıştı. Bir za-manlar ışık vurduğunda yıldızlar saçan rengi solmuştu. Selesinin muşambası da yer yer yırtılmış, pedallarındaki plastik kırılıp dökülmüştü. Sahibi Zeynep, ne kadar uğraşsa da dişlilerinin küflenmesini engelleyemiyordu. Yaşlı bisiklet girişte uyuklarken birden Zeynep’in annesi Hülya Hanım’ın elinin kendisine uzandığını gördü. Şaşırmıştı. Hülya Hanım onu kapının dışına doğru sürükledi. Bu arada karanlık gecede ay gibi parlayan beyaz bisikleti gördü. Hülya Hanım, kızına sürpriz yapmış olmalıydı. Eskiden kendisine ait olan yerde artık yeni bir bisiklet duruyordu. Eski bisiklet birkaç dakika sonra sokaktaki çöp bidonunun yanına terk edilivermişti. Mutlu günlerinin sona erdiğini anlamıştı. Çöp kamyonunun arkasında, bir zamanlar çok eğlendiği sokaktan ağlayarak geçti. Kamyonun ileriye doğru hareketlerinden ve kötü kokusundan midesi bulanmıştı. Kamyon dar yollarda manevralar yaparak ilerliyordu. Şehrin yüksek semtlerine doğru tırmandıklarına göre büyük çöplüğe gidiyorlardı. Zeynep’i bir daha göremeyecekti. Kelime

Zıt anlamlısı

Kelime

Zıt anlamlısı

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

.................................

.................................

.................................

.................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

..................................

.................................. 27


Panoda yazılı olan sözcüklerin zıt anlamlılarını karşılarına yazalım. yaş az ince ön giriş sonra uzun kötü dolu siyah

.............................................. .............................................. .............................................. .............................................. .............................................. .............................................. .............................................. .............................................. .............................................. ..............................................

Aşağıdaki kelimelerin zıt anlamlısı yanlış verilmişse noktalı yere “Y”, doğru verilmişse ise “D” yazalım. hızlı

........ süratli

Aşağıdaki zıt anlamlı kelimeleri eşleştirelim. doğru

dar

güzel

ucuz

batı

barış

geniş

yanlış

pahalı

zor

kolay

çirkin

savaş

doğu

Aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D” , yanlış ise “Y” yazalım. sözcük ➙ karşıtı ➙ kelime güzel ➙ karşıtı ➙ çirkin düz ➙ karşıtı ➙ ters

kara

........ siyah

çalışkan

........ tembel

pahalı

........ ucuz

yaş ➙ karşıtı ➙ ıslak eğik ➙ karşıtı ➙ dik uzak ➙ karşıtı ➙ ırak kış ➙ karşıtı ➙ yaz cevap ➙ karşıtı ➙ yanıt

alçak

........ yüksek

cesur ➙ karşıtı ➙ korkak erken ➙ karşıtı ➙ geç

sakin 28

........ sessiz

tatlı ➙ karşıtı ➙ ekşi


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinde geçen kelimelerin anlamlarını sözlükten bulup yazalım. ÇOBAN İLE KURT Kurt bir türlü sürüye yaklaşıp da karnını doyuramaz olmuş. Nasıl edip ne yapayım da sürüye yaklaşayım diye düşünürken aklına çoban olmak gelmiş. Hemen kendine bir kepenek bulmuş, eline uzun bir değnek almış. Gerçek çobandan hiç farkı yokmuş. “Kılığım gibi sesimi de benzetmeliyim.” demiş. Fakat çoban gibi seslenmeyi becerememiş. Seslenince sesi gümbür gümbür gümbürdemiş, kurdun sesini duyan çoban ve köpekler uyanmışlar. Üzerindeki kepeneğin ağırlığından hızlı kaçamayan kurdu yakalayıp ağaca bağlamışlar. Kurdun hâline, gelen giden hayvanlar gülmüşler. Sahtekârlar ne kadar kurnaz olurlarsa olsunlar, bir gün elbet yakayı ele verirler.

kepenek:

.................................................................................................................................................

sürü:

.................................................................................................................................................

çoban:

.................................................................................................................................................

değnek:

.................................................................................................................................................

sahtekâr:

................................................................................................................................................. 29


Zıt Anlamlı Kelimeler

Aşağıdaki bulmacayı çözelim.

Konu Testi - 4

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıt anlamlı sözcükler bir arada verilmiştir? A) Aşağı yukarı on yıldır burada oturuyoruz. B) Çocukluğum ve gençliğim burada geçti. C) Seni günlerce, aylarca bekledim.

1 2

2. “Çoğul” kelimesinin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

3 4 5 6 7 8

1.

Kapalı kelimesinin zıt anlamlısı

2.

Akşam kelimesinin zıt anlamlısı

3.

Çalışkan kelimesinin zıt anlamlısı

4.

Soru kelimesinin zıt anlamlısı

5.

Kirli sözcüğünün zıt anlamlısı

6.

Ceza kelimesinin zıt anlamlısı

7.

Gece kelimesinin zıt anlamlısı

8.

Kibar kelimesinin zıt anlamlısı

A) Çok

B) İyi

C) Tekil

3. “Bu adam çok cimri.” cümlesinde altı çizili kelimenin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) cömert B) kıskanç C) pinti 4. “Alacak” kelimesinin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Borç

B) Verecek C) Tutar

5. Aşağıdaki kelime çiftlerinin hangisi zıt anlamlıdır? A) kırmızı - al B) el - yabancı C) yorgun - dinç 30


Okuduğunu Anlama - Eş Anlamlı Kelimeler

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinden alınan sözcüklerin eş anlamlılarını tablodan bulup altlarına yazalım. FOTOĞRAF ALBÜMÜ Yaşamımın on yılı bu çiftlikte geçti. Ninemin hikâyelerini dinleyerek büyümek çok güzeldi. Babam yeni bir işe girince oradan ayrılmak zorunda kaldık. Sert esen yelleri, ağaçlarımızdaki al elmaları geride bıraktık. Hekim olan babamla şehir şehir gezmeye başladık. Her yıl başka bir mektebin talebesiydim artık. Ninemin nasihatleri ve ikazları hep aklımdaydı. Ne zaman bir meseleyle karşılaşsam cevap ninemin ağzından bal damlarcasına söylediği meşhur laflarındaydı. Ninemi kaybedeli çok oldu. Onu hasretle anıyorum. Şimdi ozan oluşumun nedeninin, renkli geçen çocukluğum olduğunu biliyorum.

yıl

mektep

cevap

..........................

..........................

..........................

hikâye

talebe

meşhur

uyarı - kent - kırmızı - doktor

..........................

..........................

..........................

öykü - okul - ünlü - yanıt

al

nasihat

laf

..........................

..........................

..........................

hekim

ikaz

hasret

..........................

..........................

..........................

şehir

mesele

ozan

..........................

..........................

..........................

özlem - sene - öğrenci sorun - şair - söz - öğüt

31


Aşağıdaki sözcüklerin eş anlamlılarını bulmacada yerlerine yazalım.

Konu Testi - 5

1. Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisi eş anlamlı değildir?

1. ak

2. delil

3. vakit

A) armağan - hediye

4. ulus

5. yemin

6. doğa

C) pinti - cimri

1

B) kelime - sözlük

2. Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin arasında farklı bir anlam ilişkisi vardır?

6

A) yoksul - fakir

2

B) aş - yemek C) ince - kalın

3

3. “Cevap - yanıt” sözcükleri arasındaki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde yoktur?

4 5

A) Yaşlı - ihtiyar Aşağıdaki sözcüklerden eş anlamlısı olmayanları bulup boyayalım.

B) Büyük - küçük C) Siyah - kara 4. “Kirli ayaklarıyla sessizce eve girdi.”

soru

hız

silgi

imtihan

mevsim

öğretmen

B) Temiz

güç 5. “Veteriner” sözcüğünün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

sıcak tek

A) Çamurlu C) Pis

öneri dilek

Bu cümlede altı çizili sözcüğün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?

bedava

A) Baytar B) Doktor C) Hekim

32


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. FARE KAPANI Evin minik faresi, duvardaki çatlaktan bakıyordu. Çiftçi ve eşinin açtığı paketten fare kapanı çıkınca çok korktu. — Evde bir fare kapanı var, evde bir fare kapanı var, diye bağırarak bahçeye fırladı. Minik fareyi telaş içinde gören tavuk, umursamaz ve bilgiç bir tavırla başını kaldırarak gıdakladı: — Zavallı farecik. Bu senin sorunun, benim değil. Küçücük kapanın bana bir zararı olamaz, dedi. Tavuktan destek bulamayan farecik bu sefer telaşla koyunun yanına koştu ve: — Evde bir fare kapanı var, evde bir fare kapanı var, diye âdeta çırpındı. Koyun, anlayışla karşıladı ama: — Çok üzgünüm fare kardeş fakat yapabileceğim bir şey yok, dedi. Minik fare çaresizlik içinde ineğe koştu. — Evde bir fare kapanı var, evde bir fare kapanı var, dedi. İnek, — Fare kardeş, senin için üzgünüm ama beni ilgilendirmiyor, dedi. Sonunda farecik, başı önde umutsuz şekilde eve döndü. Çiftçinin fare tuzağı ile bir gün tek başına karşılaşmak zorunda olduğunu anladı. Artık ortalığa çıkamaz olmuştu, aç ve susuzdu. Bir gece tam yorgunluktan gözleri kapanacaktı ki birden bir ses duyuldu. Gürültü, fare kapanına yakalanan zehirli bir yılandan geliyordu. Kuyruğu kapana kısılan yılanın canı yanmış ve aniden çiftçinin karısını ısırmıştı. Çiftçi, karısını apar topar doktora götürdü. Doktor zehiri temizledi, sardı ama çiftçinin karısının ateşi yükseldi ve bir türlü düşmüyordu. Çiftçi, kadıncağızın ateşini düşürecek tavuk suyuna çorba yapmak üzere bıçağını alıp bahçeye koştu. Karısı taze tavuk suyu çorbasını içti, biraz kendine geldi. Karısının hastalığını duyan komşular ziyarete geldiler. Onlara ikram etmek için çiftçi koyununu kesti. Çiftçinin karısı bir türlü iyileşmiyordu. Belli ki yılan çok zehirliydi. Birkaç gün sonra çiftçi karısını kaybetti. Cenazeye çok sayıda kişi gelince inek de kesildi. Fare tüm bu olanları büyük üzüntü ile duvardaki deliğinden izledi. 33


1. Fare, paketin içindekini görünce ne yaptı? ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................ 2. Farecik koyundan yardım istediğinde koyun, ne cevap verdi? ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................ 3. Kuyruğu kapana kısılan hayvan hangisidir? ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................ 4. Karısının ateşler içinde kıvrandığını gören çiftçi neye karar verdi? ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................ 5. Bu hikâyeden çıkaracağımız ders nedir? ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................ Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler

Aşağıdaki bulmacayı çözelim. 1 2 3 4

1. 2.

5 6 7

3. 4. 5. 6.

8

7.

9

8. 10

9. 10.

34

“Gerçek” kelimesinin eş anlamlısı “Çabuk” kelimesinin eş anlamlısı “Fayda” kelimesinin zıt anlamlısı “Yitik” kelimesinin eş anlamlısı “Öğrenci” kelimesinin eş anlamlısı “Irak” kelimesinin eş anlamlısı “Kış” kelimesinin zıt anlamlısı “Sabah” kelimesinin zıt anlamlısı “Araç” kelimesinin eş anlamlısı “Kırmızı” kelimesinin eş anlamlısı


Konu Testi - 6

Adı Soyadı: ..........................................

1. Çevremizde dolaşır,

4. Genişş

Çeşit çeşit hayvanlar, Bizlere pek çoğunun,

Dar

Açık ç

Bu dörtlükte aşağıdaki sözcüklerden hangisinin eş anlamlısı (anlamdaşı) yoktur?

Kısa

Yukarıdaki sözcükler zıt (karşıt) anlamlılarıyla eşleştirildiğinde hangisi dışta kalır?

A) Fayda B) Etraf C) Az

Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcüğün yerine aşağıdakilerden hangisi yazılırsa cümlenin anlamı değişmez?

A) Kalın

5.

C) Fakir

B) Kapalı

G

E

R

C) Kısa

Ç

E

K

E N İ

N

İ

Ş

Ş

A) Cimri B) Varlıklı

Kapalı p

İnce

Sayısız yararı var.

2. “Zengin adam markette ne bulduysa aldı.”

Kalın

Bulmacada hangi sözcüğün zıt (karşıt) anlamlısı yoktur? A) Dar B) Hakikat

3. Aşağıdakilerden hangisinde verilen sözcükler arasındaki anlam ilişkisi diğerlerinden farklıdır? A) Neşe - Üzüntü B) Vasıta - Araç C) Tanık - Şahit

C) Çıkış 6. “Önce” sözcüğünün zıt (karşıt) anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) İlk

B) İlkin

C) Sonra 35


7.

Güzel

Bayat

10.

İyi

Kuru Zor

Ters Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin zıt (karşıt) anlamlısı yukarıda yoktur? A) Çirkin B) Aksi

C) Taze

Kötü

Çok

Az

Yaş

Yukarıdaki sözcükler zıt (karşıt) anlamlarıyla eşleştirilirse hangisi açıkta kalır? A) Az

B) Zor

C) Yaş

11. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi “millet” sözcüğünün eş anlamlısı (anlamdaşı)dır?

8. Köyümün pınarları Soğuk suları vardır Yemyeşil ormanları Geniş ovaları vardır.

A) Ulus

Aşağıdakilerden hangisinin zıt anlamlısı verilen dörtlükte yoktur?

C) Yurt

B) Vatan

A) Sıcak 12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıt anlamlı sözcükler bir arada kullanılmamıştır?

B) Yok C) Yüksek 9.

Ters

A

Ağır

2 Hafif

I

Gece

3 Basit

T

Düz

4 Gündüz

K

Zor

1

Şifre:

1

2

3

4

Yukarıdaki sözcükleri zıt (karşıt) anlamlılarıyla eşleştirip harfleri şifre kutularına yazdığımızda hangi sözcük oluşur? A) TAKI 36

B) ATIK

C) KATI

A) Gece gündüz çalışalım. B) Çok çalış az dinlen. C) Her sabah erken kalk. 13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler bir arada kullanılmıştır? A) Akşam televizyon izledikten sonra gece yarısına kadar kitap okudu. B) Bu sene her yıl yaptığım gibi tatilimi denizde geçireceğim. C) Her gün okula servisle gidiyordum, bugün servisi kaçırdım.


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama

Aşağıdaki fıkrayı okuyalım. Fıkrayla ilgili soruları yanıtlayalım. BİZİM TEKİR Hoca, kasaba gidip bir kilo et alır ve yahni yapması için hanımına gönderir. Hoca’nın hanımı yahniyi pişirirken komşuları gelir. Eli açık olan kadıncağız, yahniyi komşularına ikram eder. Komşular yahninin tamamını yiyip evlerine dönerler. Bütün gün yahniyi hayal eden Nasrettin Hoca koşarak eve gelir. İştahla sofraya oturur. Karısı sofraya bir tabak bulgur aşı koymaz mı! Hiddetlenerek sorar ete ne olduğunu. — Efendi, der karısı. Eti bizim Tekir yedi. Bu sözü duyan Hoca, Tekir kediyi aramaya çıkar. Bir süre sonra Tekir’i bulur. Yürüyecek gücü kalmamış, bir deri bir kemik hâldeki Tekir’i görünce Hoca şaşkın, — Hanım, yahnilik eti şu bizim Tekir mi yedi, diye sorar. — Evet efendim, o hınzır yedi, diye cevap verir karısı. Bunun üzerine Hoca eline terazi alır, Tekir’i tartar. Tam bir kilo gelir Tekir. Bunun üzerine Hoca, karısına, — Hanım! Bizim Tekir bir kilo geldi. Öyleyse yahnilik et nerede? Şayet et bu ise bizim Tekir nerede, diye çıkışır. 1. Nasrettin Hoca, gün boyu ne hayal ediyordu? .................................................................................................................................................................................. 2. Yahniyi kimler yemiştir? .................................................................................................................................................................................. 3. Nasrettin Hoca niçin kızmıştır? .................................................................................................................................................................................. 37


Hece Bilgisi

Konu Testi - 7

Aşağıdaki sözcükleri örnekteki gibi hecelerine ayıralım ve hece sayısını yazalım.

1. “Annemi çok özledim.” cümlesi kaç hecedir?

etkinlikler

teneffüs

et-kin-lik-ler ...................................

...................................

kahraman

asansör

...................................

...................................

sandalye

ilköğretim

...................................

...................................

Türkçe

tren

...................................

...................................

hanımeli

hürriyet

...................................

...................................

telefon

eğlence

...................................

...................................

taşıt

sınıf

...................................

...................................

bilgisayar

kavşak

...................................

...................................

cumhuriyet

televizyon

...................................

...................................

38

A) 6

B) 7

C) 8

2. Aşağıdakilerden hangisi hem hece hem sözcüktür? A) li

B) ta

C) bil

3. Aşağıdakilerden hangisi hecelerine yanlış ayrılmıştır? A) pe - n - ce - re B) bak - tı - ğı C) söy - le - me 4. Aşağıdakilerden hangisi hecelerine doğru ayrılmıştır? A) kır - tas - i - ye B) ha - nı - me - li C) kar-a - kul - ak 5. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin hece sayısı diğerlerinden fazladır? A) Orman yurdun süsüdür. B) Derslerime çok çalıştım. C) Temiz ol, sağlıklı kal. 6. Aşağıdaki kelimelerden hangisi bir hecelidir? A) Yurt

B) İki

C) Emek


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. YAŞLI KADIN VE SESSİZ KIZ Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde yaşlı bir kadın ile sessiz bir torunu varmış. Yaşlı kadın ve torunu mutlu bir hayat yaşarmış. Yaşlı kadının torunu yeşillikler içindeki köylerinde gönlünce gezemiyormuş. Çünkü sessiz kızın gözleri iyi görmüyormuş. İyi kalpli bir doktor, kızın durumunu duymuş. Ne kadar bilgili insanlara, başvursalar da yararı olmadığını öğrenmiş. Güneşli bir günde kapılarını çalmış. Kızın gözlerini muayene etmiş. Ona bir gözlük vermiş. Kız eskisi gibi mutlu olmuş. Doktorun verdiği hediyelere de çok sevinmiş. Çünkü doktor; kitaplıktan kitap, ayakkabılıktan ayakkabı, şekerlikten şeker alıp getirmiş. 1. Yaşlı kadının torunu nerede gönlünce gezemiyormuş?

4. Kızın gözlerinin iyi görmesi için doktor, kıza ne vermiş?

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

2. Yaşlı kadının nasıl bir torunu varmış? ................................................................................. ................................................................................. 3. Kızın gözlerini kim muayene etmiş?

5. Kadın ve kızın yaşadığı köy nasılmış? ................................................................................. ................................................................................. 6. Doktor, kıza hangi hediyeleri getirmiş?

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

................................................................................. 39


Başlık Belirleme

Aşağıdaki metinlere getirilebilecek uygun başlıkları işaretleyelim.

........................................... Günlerden bir gün yoksul bir çoban koyunlarını otlatırken oradan geçen bir grup yolcu yanına uğramış. İçlerinden biri bir bardak süt istemiş. Çoban hemen koyunlardan sağmış ve ikram etmiş. Meğer sütü isteyen padişah imiş. Hemen çobana bir kese altın vermiş. Çoban kibar bir şekilde altınları kabul etmemiş. “Babam insanlara gösterdiğim şefkat ve nezaket için karşılık beklememem gerektiğini öğretti” demiş. Koyunlar ve Çoban Çobanın Zenginliği İkram

........................................... Dışarıda dondurucu bir soğuk var... Kalın paltoma bürünmüş, başımı yün atkıyla sarmış, karları eze eze eve dönüyorum. Üzerinde sadece ince bir gömlek bulunan çocuğa rastladım. Mini mini ellerini pantolonun ceplerine sokmuş dolaşıyordu. “Üşüyor musun?” dedim. Duru bakışlarını gözlerime dikti. Sonra ellerini soktuğu mini mini ceplerini işaret etti. “Niye üşüyeyim?” dedi. “Ceplerim var ya!” (Şemsi Belli) Palto

........................................... Bir gün karınca dereye düşmüş. Kurtulmak için çırpınırken oradan geçen bir güvercin karıncaya acımış. Gagasına aldığı çöpü uzatıp onu sudan kurtarmış. Başka bir gün ormana bir avcı gelmiş. Elindeki tüfeği güvercine doğrultmuş. Güvercini vurmak istiyormuş. Bunu gören karınca, avcının ayağını ısırmış. Tüfek, avcının elinden düşmüş ve boşa patlamış. Böylece karınca da güvercinin hayatını kurtarmış. Göçmen Kuşlar Ormandaki Hayvanlar Güvercinle Karınca

........................................... Horoz çöplükte gezinirken bir inci bulmuş. “Ne kadar da şanssızım!” diye söylenmiş. “Bu benim ne işime yarar ki? Keşke bunun yerine bir buğday tanesi bulsaydım.” İnciyi alan horoz, onu bir kuyumcuya götürmüş. “Al şu inciyi de, bana buğday ver.” demiş. “Çünkü benim için buğday inciden daha değerlidir.” Horoz ve İnci

Üşümek

Çöplük

Kış Mevsimi

Kuyumcunun Yaptıkları

40


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama - Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

Aşağıdaki şiiri üç defa okuyalım. Şiirle ilgili soruları cevaplayalım. ÇOCUKLAR KARDEŞ OLDU MU Düşler denizine doğru

Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yazım yanlışı yok ise başındaki kutucuğa “+”, var ise “-” yazalım. Bugün Ali’yle ankara’ya gideceğim.

Mutluluk bir yelken açar, Her yürek bir altın pınar

Türkiye, Asya ile Avrupa kıtaları arasında yer almaktadır.

Çocuklar kardeş oldu mu Ne açlık kalır ne korku,

Babam Türk Dil Kurumunda çalışıyor.

Korudaki fidanlar gibi, Sevip sevip birbirini Çocuklar kardeş oldu mu Tahsin SARAÇ

Şiirlerde dizeler büyük harfle başlar. Cumhuriyet Bayramı, Geldi bize ne mutlu!

1. Şiirde geçen “düş” sözcüğünün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Rüya

B) Uyku

C) Gece

Bayraklarla donattık, Güzel okulumuzu. Biz süvari mahallesinde oturuyoruz. Benim köpeğimin adı Pati’dir.

2. Mutluluk nereye yelken açıyormuş? A) Altın pınara doğru B) Korudaki fidanlara doğru C) Düşler denizine doğru

Annem Çankır’ı devlet hastanesinde başhemşiredir. Van gölü Türkiye’nin en büyük gölüdür. 41


Konu Testi - 8

..................................

1.

Onlarca kitap yazmış olan bir bilim insanına sormuşlar: — Sahip olduğunuz bilginin çok azına sahip olmalarına rağmen, sizden çok tanınanlar var. Bunun sebebi nedir? Bilgin kişi cevap vermiş: — Ben bilmek için öğrendim, onlar ise bilinmek için! Bu metnin başlığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bilmenin Değeri B) Kitap Seçmenin Yöntemleri C) İcat Yapmanın Yolları

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili yanlışlık yapılmıştır? A) Babam Millî Egemenlik İlkokulunda çalışıyor. B) Dayım kayseri’den dün geldi. C) Oturduğumuz ev Ihlamur Sokak’taydı.. 4. “...................., kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.“ cümlesindeki noktalı yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır? A) Bitki B) Özel C) Eşya

2. Uzun süren kış ayları bitti. Köyün üzerini örten kara bulutlar gitmiş, yerini masmavi gökyüzüne bırakmıştı. Yılan gibi kıvrıla kıvrıla akan dere coşmuş akıp gidiyordu. Vadi, rengârenk tomurcuk ve çiçeklere bürünmüştü. Uykudan uyanan çiçekler etrafta uçuşuyordu.

5. Aşağıdaki kelimelerden hangisinin baş harfi her zaman büyük yazılır?

Bu metni getirilebilecek başlık aşağıdakilerden hangisidir?

6. Aşağıdakilerden hangisi büyük harfle başlamaz?

A) Köpek B) Ankara C) Kuş

A) Kış Mevsimi

A) Eşya adları

B) Köy Özlemi

B) Kişi adları

C) İlkbaharın Gelişi

C) Şiirdeki dizeler

42


Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiiri üç defa okuyalım. Şiirde geçen eş sesli sözcükleri bulup noktalı yerlere yazalım.

Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler

Aşağıda verilen eş sesli (sesteş) kelimelerin anlamlarını yazalım. yüz: 99’dan sonra gelen sayının adı. yüz: .......................................................................

SESTEŞ ŞİİR Saydım baktım oldu yüz Bak yine geliyor güz Hadi gidelim sahile Gir denize sen de yüz

dolu: ................................................................... dolu: .....................................................................

çay: Küçük akarsu. Bıldırcın, ördek, tavuk, kaz Yumurta sevmeyen pek az Sen de gel bahçemize Kümesimiz için yer kaz Suyu temizdir çayın İçine çöp atmayın Böreğinin yanında İyi gider demli çayın. Büyüdün dokuz oldu yaş Öğren artık yavaş yavaş Sesteşleri öğrenemezsen Gülmekten akar gözümden yaş Hülya DAĞ .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ..................................................................................

çay: .....................................................................

yaş: Doğuştan veya kuruluştan beri geçen ve yıl birimi ile ölçülen zaman. yaş: .....................................................................

ben: ..................................................................... ben: ..................................................................... kara: ................................................................... kara: ................................................................... küp: ..................................................................... küp: .....................................................................

43


Aşağıda verilen söcükleri örnekteki gibi farklı anlamda kullanalım.

Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin kullanıldığı anlamın başındaki harfi şifre kutusuna yazıp şifreyi bulalım.

Yaş: Bu yıl bir yaş daha büyüdüm. Yaş: Bu yaş çamaşırları toplama. Ay: Bir yılda on iki ay vardır. Ay: ........................................................................

Cümleler 1 Bu bıçak pas tutmuş. 2 Yüz liraya saat aldım. 3 Yüzümde çok sayıda ben var.

El: Ellerin sözüne inanma.

4 Bir çile ip aldım.

El: ...............................................................................

5 Hasta kardeşim sık soluk alıyor.

Küp: Annem bir küp turşu kurdu.

6 Eve iki ton kömür aldık.

Küp: ...........................................................................

7 Bacamızdaki kurum temizlendi.

Bot: Balıkçı botla göle açıldı. Bot: ........................................................................ El: Söz almak için el kaldırıldı.

8 Ablam çok şık giyinir. Kullanılan Anlam Ğ Sayı. D Bin kilogramlık ağırlık birimi.

El: .............................................................................

Ö Metallerin yüzeyinde nemli havalarda oluşan madde.

Yüz: Bu ayakkabıyı yüz liraya aldım.

M Güzel, zarif.

Yüz: ...........................................................................

N Nefes.

Dal: Ağıcın dalına salıncak kurduk.

R Tende bulunan koyu renkli leke.

Dal: ..................................................................

İ

Çakmak: Çiviyi tahtaya çakmak için

E Her türlü iplik demeti. Şifre:

çok uğraştı. Çakmak: ................................................................ 44

Ocak bacalarında biriken is.

1

2

3

4 5 6

7

8


Konu Testi - 9

Adı Soyadı: ..........................................

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “el” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Elindeki bardağı masaya koydu. B) Kadın saçlarını eliyle düzeltti. C) El elin eşeğini türkü söyleyerek arar.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçen altı çizili kelime sesteştir? A) Annesine bir demet gül topladı. B) Balkondaki çiçek solmuş. C) Defterinde iki yaprak kopardı.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “diz” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? 2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “dal” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Kardeşim daldı.

erkenden

uykuya

B) Ağacın dalını kimin kopardığını bilmiyorum. C) Boş hayallere dalıyorsun bence.

A) Şişeleri raflara dizdim. B) Kanayan dizim çok acıdı. C) Askerleri yan yana dizdiler.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yer” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Yemekten sonra meyve yer. B) Gönlünde bana da bir yer ayır.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “sal” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Karşıya salla geçtim. B) Sal, ilkel bir ulaşım aracıdır. C) Çocukları bu soğukta dışarıya kim saldı?

C) Otobüste yaşlılara yer vermelisin.

7. “Nihan, elindeki kırmızı kalemi kırdı.” cümlesinde altı çizili sözcüklerden hangisi sesteş değildir? A) El

B) Kırmızı

C) Kır 45


8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “düş” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Ayağı kayınca yere düştü.

12. “Çocuk aç susuz kaldı.” cümlesinde altı çizili sözcük aşağıdaki cümlelerden hangisinde aynı anlamda kullanılmıştır?

B) Düşmekten çok korkarım.

A) Dolabın kapağını yavaşça açtı.

C) Düşümde seni gördüm.

B) Pencereyi aç, temiz hava gelsin.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yüz” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Babam bana yüz lira verdi. B) Dedem kardeşime çok yüz veriyor. C) Salonda yüz kişi vardı. 10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “gül” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır? A) Bir kerecik olsun yüzümüze gül.

C) Aç karnına ders çalışamıyorum. 13. Hangi cümlede eş sesli kelimeler bir arada kullanılmıştır? A) Seninle el ele tutuşup gezelim. B) Çayın kenarında güzel bir çay içtik. C) Sana yüz kere ödevini yap demedim mi? 14. “Şiş” sözcüğü hangi cümlede farklı anlamda kullanılmıştır?

B) Bahçedeki güller çok güzel kokuyor.

A) Şiş gözlerle bana baktı.

C) Bir demet gülle yanıma geldi.

C) Bu şiş çok ince değil mi?

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bağ” kelimesi farklı anlamda kullanılmıştır?

B) Örgü örmek için şiş aldım.

15. “Kır” sözcüğü aşağıdakilerden hangisinde “gezilen yer“ anlamında kullanılmıştır?

A) Köyün dışındaki bağı sel almış.

A) Kır saçlı adam seni sordu.

B) Dedesigilin üzüm bağı varmış.

B) Evin bütün camlarını kırdı.

C) Yeni ayakkabımın bağı koptu.

C) Memleketin kırlarında çiçekler açmış.

46


Özel İsimler

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki özel isimleri bularak işaretleyelim.

Atatürk İlkokulu

Hâkim

Toros Dağları Terzi

Yüzmek

Kızılırmak

Aysel Telefon

Kırtasiye

Türkçe

İstanbul

Japonya

Çiçek

Arkadaş

Akdeniz

Minnoş

Defter

Koşmak

Tekir

Halı

Antalya

Şarkı

Aşağıda verilen özel isimleri bulmacada bulup boyayalım. Kalan harfleri alttaki kutucuklara yazıp şifreyi bulalım. P A M U K K A L

E

B Y B

A L

K A

U

L

B D

İ

R

İ

O A Ş

I

L A N B

K R

T N A N A

BURCU

ŞİLE

MUŞ

MELİKE

BORA

BONCUK

B A R

I

Ş

K D

JAPONCA

UMAY

U M A Y O K

L

İ

Z

KARADENİZ

İSPANYA

BARIŞ

AYLİN

ZEHRA

DİLAN

PAMUKKALE

ANIL

C N R M E

L

İ

K

E A L

M B O N C U K U Ş

İ

S

E

E N

E H

İ

P A N Y A R

Z

J A P O N C A R

Şifre: 47


Özel isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Aşağıdaki özel isimlere gelen ekleri kesme işaretiyle ayırarak örnekteki gibi yazalım. Oyanın Oya’nın .................................... Fenerbahçenin .................................... Atatürkü .................................... Trabzonu .................................... Buğranın .................................... Ağrı Dağını .................................... Türkiyede .................................... Nilayın .................................... Bursaya .................................... 48

Samsuna .................................... Sevgiye .................................... Anıtkabirde .................................... Selimi .................................... Van Gölüne .................................... Tekiri .................................... Karabaşa .................................... Bolunun .................................... Akdenize ....................................

Konu Testi - 10

1. Aşağıdakilerden hangisi canlı bir varlığın adıdır? A) Masa B) Kitap C) Çiçek 2. Aşağıdakilerden hangisi cansız bir varlığın adıdır? A) Ali

B) Tahta

C) Minnoş

3. Aşağıdakilerden hangisi her zaman büyük harfle başlar? A) Silgi B) Dere C) Anıtkabir 4. Aşağıdakilerden hangisi özel addır? A) Konya B) Şehir

C) Kedi

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla özel ad vardır? A) Annem Pamuk’a yemek verdi. B) Babam, hafta sonu İzmir’e gitti. C) Ankara, Türkiye’nin başkentidir. 6. “Ömer ve Yiğit, Marmara Denizi’ni gemiyle geçmişler.” cümlesinde kaç tane özel ad vardır? A) 2

B) 3

C) 4


Özel İsimler

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki hayvan dostlarımıza isim verelim. İsimlere örnekteki gibi ekler getirip kesme işaretiyle ayıralım.

Aşağıda verilen hayvan isimlerini cümle içinde kullanalım. Zeytin .....................................................................................

Kraker Sarıkız’ın ....................................

....................................

.....................................................................................

İbik .....................................................................................

Aşağıda verilen özel isimleri noktalı yerlere yazalım. ....................................

....................................

Badem, en çok beni seviyor. ................................................................................... Çoban, Sütlü’yü kırlara götürdü. ................................................................................... Minnoş, sobanın yanında uyuyor. ................................................................................... Karakulak, annesini emiyor.

....................................

....................................

................................................................................... 49


Konu Testi - 11

1. Aşağıdakilerden hangisi özel isimdir? A) Kedi

B) Emel

C) Göl

2. Aşağıdaki özel isimlerden hangisinin yazılışı yanlıştır? A) Ayhan’lar B) Van Gölü C) Akdeniz’den 3. “Sonbahar geliyor serçe 1

2

Yuvanı nereye yapacaksın? 3 Cahit KÜLEBİ Yukarıdaki şiirde kaç numaralı sözcük isim değildir? B) 2

A) Türkçe dersini çok seviyormuş. B) Birlikte Ağrı Dağı’na tırmanacaklarmış. C) Doktor, hastaları öğleye kadar bekledi. 7. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi özel ad değildir? A) Melda, Eskişehir’e taşınacakmış. B) Mavi kalemini kardeşine verdi. C) Uludağ, kışın çok güzel oluyor.

Ayva çiçek açmadan önce!”

A) 1

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isim kullanılmamıştır?

C) 3

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, altı çizili sözcük özel isimdir? A) Sinek zararlı bir hayvandır. B) Düzenli öğrenciler başarılı olur. C) Türkiye, büyük ve güçlü bir ülkedir.

8. “Fındık”sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isim olarak kullanılmıştır? A) Babam iki kilo fındık aldı. B) Fındık, bugün çok hastaydı. C) Fındık bu sene çok pahalıya satıldı. 9. Eşi ve benzeri olmayan varlık adlarına ne ad verilir? A) Özel ad B) Çoğul ad C) Tekil ad

5. Aşağıdaki özel isimlerden hangisinin yazılışı doğrudur? A) Edirne’ye B) Boncuka C) Sivasa 50

10. Nilgün tüyleri beyaz olduğu için kedisine “Pamuk” ismini verdi. Yukarıdaki cümlede kaç tane özel isim vardır? A) 4

B) 3

C) 2


Hikâye Yazma

Adı Soyadı: ..........................................

Kutucuklarda verilen kelimeleri de kullanarak bir hikâye yazalım.

okul

sınıf

Suzan

Kadir

teneffüs

ev

............................................................... ...................................................................................................... ............................................................................................................. ............................................................................................................. ...................................................................................................... ............................................................................................................. ............................................................................................................. ...................................................................................................... ............................................................................................................. ............................................................................................................. ...................................................................................................... ............................................................................................................. ............................................................................................................. ...................................................................................................... ............................................................................................................. ............................................................................................................. ...................................................................................................... ............................................................................................................. .............................................................................................................

51


Metin Türleri

Aşağıdaki metinlerden hikâye edici metne uygun olanların kutucuğunu kırmızıya, bilgilendirici metne uygun olanların kutucuğunu maviye boyayalım.

Dışarıda kar yağıyordu. Alperen’in canı bahçede kardan adam yapmak istiyordu. Annesi, Alperen’e kabanını, eldivenini, atkısını, başlığını ve botlarını giydirdi. Alperen, Ülkü Sokak’ta, Çimen Apartmanı’nda oturan arkadaşı Gökçen’i çağırdı.

Doktorların kullandığı dinleme aletinin daha basit olanını yapabiliriz. Bunun için lastik bir boruyu küçük bir huniye geçirmemiz yeterlidir. Lastik borunun ucunu kulağımıza, huniyi de mekanik bir saatin veya arkadaşımızın kalbinin üzerine koyup gelen sesleri dinleyebiliriz.

Yedi tane su bardağını yan yana koyup içlerine gittikçe azalacak miktarlarda su koyalım. Birinci bardak tam dolu iken sonuncu bardağın dibinde çok az su olacaktır. Kalemimizi veya metal bir çubuğu bardaklara sıra ile vurursak farklı sesler duyarız. İyi bir müzisyen şarkıların melodilerini bu şekilde çalabilir.

Fatma Nur ile Deniz çok iyi arkadaşlardı. Doğduklarından beri aynı mahallede komşuydular. Bir gün, Fatma Nur’un babasının tayini, bulundukları yerden çok uzak bir şehre çıktı. İki arkadaş ayrılmak zorunda kalmışlardı.

52


Adı Soyadı: ..........................................

Şiir Yazma

Aşağıdaki tanımlarla bu tanımlara ait kelimeleri eşleştirelim. Zengin sembollerle, ritimli sözcüklerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan ve dizelerden oluşan yazı türü.

Kıta

Dört veya daha fazla dizeden oluşmuş şiir parçası.

Dize

Şiir satırlarından her biri, mısra.

Şiir

Aşağıya konusu “okul” olan iki kıtalık bir şiir yazalım. Şiirimizde başlık koymayı unutmayalım

..................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ...................................................................................................

53


Konu Testi - 12

1. “Genellikle belirli bir zamanda belirli bir yerde ve belirli kahramanların başından geçen gerçek veya tasarlanmış olayların anlatıldığı metinlerdir.” Metinde aşağıdakilerden hangisinin tanımı yapılmıştır? A) Öyküleyici metin B) Bilgilendirici metin C) Şiir

2. “Belirli bir konuda bilgi vermek veya kişisel fikirleri belirtmek için hazırlanan metinlerdir.” Bu cümle aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır? A) Şiir B) Öyküleyici metin C) Bilgilendirici metin

3. “Zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan ve dizelerden oluşan yazı türüne ---- denir.” Yukarıdaki noktalı yere hangisi yazılmalıdır? A) kıta B) şiir C) dize 54

4.

Türk Milleti savaştı Yüce istiklâl için, Sonunda temelini Attı Cumhuriyet’in Ali PÜSKÜLLÜOĞLU Yukarıdaki şiirin kutu içine alınmış bölümüne ne denir? A) Kıta B) Dize C) Başlık

5. Aşağıdakilerden hangisi bilgilendirici bir metinden alınmıştır? A) Bir kaşığı iple bağladıktan sonra, ipin iki ucunu iki kulağımıza değdirelim. Kaşığı sallayıp bir metale değdirirsek çınlama sesini rahatlıkla duyarız. B) O gün okulda bir heyecan vardı. Sağlık görevlileri okula gelmiş, öğrencilere aşı yapacaklardı. Öğretmenimiz biz daha önceden aşının yararlarını anlatmıştı. Hepimiz sevinçle kollarımızı sıvadık. C) Arkadaşım Emre, hemen yanımızdaki evde oturuyordu. Emre akıllı, mantıklı ve ailesini hiç üzmeyen bir çocuktu. Ablası Ayşe ile de çok iyi anlaşıyorlardı.


Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıda bilgisayar klavyesinde ve tabletlerde kullanılan bazı tuşlar verilmiştir. Bu tuşların görevlerini karşılarına yazalım. ....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

Şekil, Sembol ve İşaretler

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................

....................................................... ........................................................ 55


Aşağıdaki akıllı işaretlerin anlamlarını karşılarına yazalım.

............................................................

Konu Testi - 13

1. Bilgisayar klavyesi üzerinde büyük veya küçük harf yazmakta kullanılan tuş aşağıdakilerden hangisidir? A) B) C)

............................................................ 2. Aşağıdaki ifadelerden doğrudur?

............................................................

............................................................

A) Akıllı işaretler, televizyon yayınlarının içeriğiyle ilgili bilgilendirici bir sınıflandırma sistemidir. B) Akıllı işaretler gençlere ve çocuklara televizyonun faydalarını anlatmak için tasarlanmıştır. C) Akıllı işaretler sadece anne ve babaları bilgilendirmek amacıyla tasarlanmıştır. 3. Yandaki akıllı işaretin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) 18 yaş üzeri için

............................................................

B) Şiddet / Korku C) Genel izleyici kitlesi

56

hangisi


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiiri üç defa okuyalım. Şiirle ilgili soruları cevaplayalım.

1. Aşağıdakilerden hangisi, ekmeğin yolculuğunun başlangıcıdır? A) Sıcakların artması B) Ekinlerin biçilmesi C) Çiftçinin tarlayı sürmesi

EKMEK

2. Şiire göre, başaklar ne zaman sararır? A) Ekinler biçildiğinde

Çiftçi sürer tarlayı

B) Sıcaklar arttığında

Sonra eker buğdayı

C) Olgunlaştığında

Boy verir azar azar Saplar gittikçe uzar Başaklar olgunlaşır İçleri dolgunlaşır Yazın artınca sıcak

3. Şiire göre, ekinler ne zaman biçilirmiş?

Sararır her bir başak

A) Başaklar sararınca

Biçerler ekinleri

B) Tarla sürülünce

Şenlenir harman yeri

C) Harman yeri şenlenince

Olup bitince harman Ayrılır buğday saptan Güzel kokulu ekmek Olmaz seni sevmemek

4. Şiire göre aşağıdakilerden hangisi ekmeğin özelliği değildir?

Sensin yemeklere baş

A) Güzel kokması

Her yemeğe arkadaş...

B) Yemeklere arkadaş olması

Hasan Ali YÜCEL

C) Tokluk hissi vermesi 57


Olayların Oluş Sırası

Konu Testi - 14

Aşağıda karışık hâlde verilen cümleleri olayların oluş sırasına göre sıralayalım. Şifreleri bulalım.

1. “Annem, babamdan ---- doğmuş. Bu nedenle babam, annemden daha büyük.”

Ğ

Kuşlar gelip dallarına konardı.

Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A

Bir gün gelip ağacı kestiler.

A) sonra

A

Evimizin karşısında bir ağaç vardı.

C) aynı günde

Ç

Artık ne ağaç var ne de kuşlar. Şifre:

B) önce

2. Aşağıdaki cümleler olayların oluş sırasına göre dizildiğinde hangisi diğerlerinden daha önce gelir?

R

Ağaçlar çiçeklerle büründü.

E

Yağan dolu tüm çiçekleri döktü.

B) Sınavı kazandığını görünce havalara uçtu.

T

Bu yıl ilkbahar cıvıl cıvıl geldi.

C) İnternete girip sınav sonucuna baktı.

N

Artık ağaçlar meyvesiz kaldı. Şifre:

A

Yavaşça yerinden kalktı.

Ç

Tam bu sırada ağaçtaki kuş yuvasını gördü.

K

Yumurta olup olmadığını görmek için ağaca tırmandı.

U

Bir ağacın altına uzanmış kuş seslerini dinliyordu. Şifre: 58

A) Ailesi kutlama için pasta kesti.

3. ✦ Ebe, saklanan arkadaşlarını bulmaya çalışır. ▲ Ebe belli bir sayıya kadar sayar. ✿ Sayışarak ebe belirlenir. Yukarıda saklambaç aşamaları verilmiştir.

oyununun

Bu aşamaların oluş sırası aşağıdakilerden hangisidir? A) ✿, ✦, ▲ B) ✿, ▲, ✦ C) ▲, ✦, ✿


Tablo ve Grafik Yorumlama

Adı Soyadı: ..........................................

Tablo : Sevilen Yemekler Kişi Sayısı

Kişi Sayısı

Köfte

13

Makarna

9

18

Pilav

9

15

Mercimek Çorbası

15

12

Kabak

6

9

Bir grup öğrenciye en çok sevdikleri yemekler soruldu. Alınan cevaplarla yukarıdaki tablo oluşturuldu. Aşağıdaki soruları tablodan yararlanarak cevaplayalım. 1. En çok sevilen yemek hangisidir? .................................................................................

2. En az sevilen yemek hangisidir? .................................................................................

6 3 0

' '

' '

'

'

'

'

'

'

'

'

'

'

'

Sporlar

Yemekler

Grafik : Sevilen Sporlar

Futbol Basketbol Voleybol

(Her ✤, 3 kişiyi göstermektedir.) Bir grup öğrencinin en sevdiği sporlarla ilgili yukarıdaki şekil grafiği oluşturuldu. Aşağıdaki soruları grafikten yararlanarak cevaplayalım. 1. En çok sevilen spor dalı hangisidir? ................................................................................. 2. En az sevilen spor dalı hangisidir?

3. Tabloda kaç çeşit yemekten bahsedilmiştir? .................................................................................

4. Hangi yemek çeşitlerini seven kişi sayıları birbirine eşittir? .................................................................................

................................................................................. 3. Basketbol ve voleybol oynayan toplam kişi sayısı kaçtır? ................................................................................. 4. Bu araştırmaya kaç kişi katılmıştır? ................................................................................. 59


Konu Testi - 15

Ürünler

Kilogram Fiyatları

Bir grup öğrenciye hangi dondurmaları sevdiklerini sorduk. Verilen cevaplarla aşağıdaki grafiği oluşturduk.

Çay

25 TL

Şeker

4 TL

Pirinç

7 TL

Grafik : Sevilen Dondurmalar

Un

2 TL

Kişi Sayısı

1, 2 ve 3. soruları tabloya göre cevaplayalım.

12 9 6 3 0

B B

B

B

B

B

B

B

B

B

Dondurma Çeşidi

Serpil, babasıyla alışverişe gitti. Aldıkları ürünler ve fiyatları yukarıdaki tabloda verilmiştir.

Vanilyalı Kakaolu Çilekli Limonlu

1. En az hangi ürüne para ödenmiştir? A) Pirinç B) Çay C) Un 2. En çok hangi ürüne para ödenmiştir? A) Çay B) Pirinç C) Şeker 3. Serpil’in babası alışveriş için toplam kaç lira harcamıştır? A) 40 B) 38 C) 36 60

Her ✿, 3 kişiyi göstermektedir. Aşağıdaki soruları grafikten yararlanarak cevaplandıralım. 4. En çok sevilen dondurma çeşidi hangisidir? A) Vanilyalı B) Çilekli C) Limonlu 5. En az sevilen dondurma çeşidi hangisidir? A) Kakaolu B) Limonlu C) Çilekli 6. Grafikte kaç çeşit dondurmadan bahsedilmiştir? A) 5

B) 4

C) 3


Kelime Bilgisi

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki sözcüklerin çağrıştırdıklarını noktalı yerlere örnekteki gibi yazalım. orman ................................. ağaç

................................ ................................. .................................

aile ÇAĞRIŞIMLI ŞİİR

................................ .................................

Orman denince aklıma, Ağaç, kuş, çiçek gelir.

.................................

Rengârenk çiçekler,

kalp

Cıvıl cıvıl kuşlar,

................................ .................................

Meşenin koyu gölgesi, İnsanı dinlendirir.

.................................

Dondurma denince aklıma,

bayram

Kaymak, çilek, top gelir.

................................ .................................

Dondurmalar top top, Hoş kokulu çilek,

.................................

Kaymaklı, damağı gülümsetir. tatil Ailem denince aklıma,

................................ .................................

Annem, babam, kardeşim gelir. Oyun arkadaşım kardeşim,

.................................

Babama güvenirim, Annem benim her şeyimdir. Hülya DAĞ

kuş

................................ ................................. 61


Okuma Anlama

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. MAVİ KELEBEK Nisan, güzel bir ilkbahar günü kırlara çıkmış. Kırlarda rengârenk çiçekler varmış. Annesi için çiçekleri toplarken onu görmüş. Göz alıcı renkleriyle masmavi bir kelebek etrafında uçuyormuş. Nisan, kelebekle yakalamaca oynamaya başlamış. Mavi kelebek ormanın derinliğine doğru uçuyormuş. Nisan, kelebeği yakalayayım derken ormanın içlerine doğru gitmiş. Bir süre sonra kaybolduğunu anlamış. Evine gitmek için geri dönmüş. Evini aramaya koyulduğunda yolunu bir türlü bulamamış. Paniğe kapılıp sağa sola koşmuş. Birden uyanınca rüya gördüğünü anlamış. Rüyasında da olsa bir daha böyle dikkatsiz hareket etmeyeceğine söz vermiş. Çiçek toplamak için kıra çıkan kimdir? .................................................................................................................................................................................. Nisan, ne zaman kıra çıkmış? .................................................................................................................................................................................. Nisan, nerede çiçek toplamaya çıkmış? .................................................................................................................................................................................. Nisan, neyi yakalamaya çalışmış? .................................................................................................................................................................................. Kelebek ne renkmiş? .................................................................................................................................................................................. Öykünün geçtiği yer neresidir? .................................................................................................................................................................................. Aşağıdaki sözcüklerin anlamlarını sözlükten bulup karşılarına yazalım. Renk: ................................................................................................................................................................... Kır: ....................................................................................................................................................................... Orman: ............................................................................................................................................................. Panik: .................................................................................................................................................................. 62


Kelime Bilgisi

Adı Soyadı: ..........................................

Her satırda anlam ilişkisi bakımından farklı olan sözcükleri işaretleyelim. futbolcu - top

ressam - fırça

doktor - ilaç

salça - domates

ağaç - elma

ekmek - un

kedi - köpek

tavuk - civciv

koyun - kuzu

şeker - şekerlik

uzun - uzunluk

kalem - kalemlik 63


Konu Testi 16

1. “Ablam dil eğitimi için İngiltere’ye gitti.” cümlesinde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı vardır? A) Kim? B) Ne? C) Nasıl? 2. “Amcamlar beş yıldır İstanbul’da oturuyor.” cümlesinde “Nerede?” sorusuna cevap olan sözcük aşağıdakilerden hangisidir? A) Amcamlar B) beş C) İstanbul’da 3. “Yaşlı adam belini tutarak yürüyordu.” cümlesinde hangi sorunun cevabı yoktur? A) Nasıl? B) Nerede? C) Kim? 4. Aşağıdakilerden hangisi “Oyun” sözcüğünü çağrıştırmaz? A)

5. “Dün parkta arkadaşlarımla oyun oynadık.” Bu cümledeki “parkta” sözcüğü hangi sorunun cevabıdır? A) Nerede top oynadık? B) Ne zaman top oynadık? C) Kimlerle top oynadık? 6. Aşağıdaki sebzelerden hangisi kırmızı rengi çağrıştırır? A) Fasulye B) Domates C) Patates 7. “Köpek koşarak benden uzaklaştı.” cümlesinde “Nasıl?” sorusunun yanıtı hangi sözcüktür? A) Köpek B) Benden C) Koşarak 8.

Yandaki görsel aşağıdaki sözcüklerden hangisini çağrıştırmaz? A) Su

B)

B) Orman C) Ördek C)

9. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi “tatil” sözcüğünü çağrıştırmaz? A) Okul

64

B) Yüzmek C) Deniz


Soru Yazma

Adı Soyadı: ..........................................

Metne göre aşağıda verilen yanıtlara uygun sorular oluşturalım. Noktalı yerlere yazalım. 1. ................................................................................ Okuduğum yazının türü mektuptur. 2. ................................................................................ Ninesi Esin’i “Bal Kabağım” diyerek seviyor. 12 Nisan 2018 Sevgili Bal Kabağım, Daha mektubun elime ulaşalı bir saat oldu. Öyle heyecanlandım ki hemen mektubuna karşılık yazmaya karar verdim. Mektubunu okurken üçüncü sınıfın sana çok şeyler kattığını gördüm. Yazın çok güzeldi. Kurduğun cümleleri çok beğendim. Deden de “Torunumuz çok öykü okuyor olmalı, baksana her şeyi ne güzel ifade etmiş.” diyerek seninle gurur duyduğunu söyledi. Esinciğim yaz tatilinde bol bol görüşeceğiz. Okuduğun kitaplar hakkında konuşacağız. Deden de seninle balığa çıkmak için çok sabırsızlanıyor. Kendine iyi bak evladım. Ninen

3. ................................................................................ Esin üçüncü sınıfa gidiyor. 4. ................................................................................ Esin çok öykü okuduğu için ifadeleri çok güzelmiş. 5. ................................................................................ Esin’in dedesi ve ninesi denize ya da göle yakın bir yerde yaşıyor. 6. ................................................................................ Esin’in ninesi mektubu 12 Nisan 2018 tarihinde yazmış. 7. ................................................................................ Yaz tatilinde okuduğu kitaplar hakkında konuşacaklarmış. 65


Verilen cümleleri, örnekteki gibi soru cümlesine dönüştürüp yeniden yazalım. 1. Uçak saat dokuzda kalkacak. Uçak saat kaçta kalkacak? 2. Çınar, dün camı kırdı.

..................................................... 3. Kış mevsiminin ayları aralık, ocak ve şubattır.

..................................................... 4. Tuana, evde ders çalışıyor.

..................................................... 5. Leyla, gideli iki ay oldu.

..................................................... 6. Dün akşam film izledin.

..................................................... 7. Üçüncü sınıfta okuyor.

..................................................... 8. Annenin keki çok güzel olur.

..................................................... 9. Bu soğuk havada yola çıktılar.

..................................................... 10. En sevdiği renk pembedir.

..................................................... 66

Konu Testi - 17

1. “Bu elbiseyi dün aldım.” cümlesi aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır? A) O elbiseyi nereden aldın? B) O elbiseyi kim aldı? C) O elbiseyi ne zaman aldın? 2. “Sinemaya gidelim.” cevabını almak için aşağıdaki sorulardan hangisi sorulmalıdır? A) Nereye gidelim? B) Neden gidelim? C) Ne zaman gidelim? 3. “Çok kar yağdığından evde televizyon izledim.” Bu cümledeki “evde” sözcüğü aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır? A) Neden? B) Nerede? C) Nasıl? 4. “Dedem bahçesinde yetiştirdiği domatesleri dün sabah topladı.” Bu cümlede aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur? A) Domatesleri kim topladı? B) Domatesleri ne zaman topladı? C) Domatesleri nasıl topladı?


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. AKIL OKULU Bir gün ülkelerin birinde yaşayan zengin bir adam, komşu ülkede bir Akıl Okulu olduğunu öğrenmiş. Merakına yenilerek bu okulu görmek için yola çıkmış. Aslında bir okulda akıl öğretileceğine inanmıyormuş. Yolda giderken ağır ağır yürüyen bir ihtiyara rastlamış. İhtiyarın gözleri görmüyormuş. Ona acıyarak nereye gittiğini sormuş. Aynı yere gittiklerini öğrenince yol arkadaşı olmuşlar. İhtiyar, atın üzerinde, adam yaya bir şekilde yolculuklarına devam etmişler. Şehrin meydanına vardıklarında ihtiyar bağırmaya başlamış: — İmdat! Yardım edin. Bu adam atımı çalmak istiyor. Bu garibana yardım elini uzatacak yok mu? İmdat! Meydandaki insanlar koşa koşa gelmişler. İhtiyar kör olduğu için ona acımışlar ve zengin adamı suçlamışlar: — Utanmıyor musun bu yaşta hırsızlık yapmaya? Hem de kör adamın atını çalmaya çalışıyorsun! Zengin adam ne kadar da atın kendisine ait olduğunu anlatmaya çalışsa da kimse ona inanmamış. Onu, atı ve kör ihtiyarı doğruca şehrin hâkimine götürmüşler. Hâkim, önce kör ihtiyarı sonra adamı dinledikten sonra, — Bana bir baytar, bir nalbant, bir de saraç çağırın, demiş, Hâkim, baytara atın nereden geldiğini, nalbanta nerede nallandığını, saraca nerede koşumlandığını sormuş. Baytardan, nalbanttan ve saraçtan kendi ülkesinin adını duyunca çok şaşırmış. Hâkim cevapları aldıktan sonra atın sahibine dönerek, — Evet, sen doğru söylüyorsun, demiş. Bu at senin. Artık atını alıp gidebilirsin. İhtiyara da gereken ceza verilecektir. Hiç meraklanma. Fakat zengin adam dayanamayarak hâkime bunları nasıl bildiğini sormuş. Hâkim gülerek, — Ben ve gördüğün herkes, bu şehirdeki Akıl Okulunu bitirdik. Her şeyi o okulda öğrendik, demiş. Adam böylece Akıl Okulunun ne anlama geldiğini yaşayarak öğrenmiş. Anlamış ki herkeste akıl var ama onu kullanabilmek için eğitim gerekiyor. 67


Cümle Tamamlama

Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri, metinden alınan sözcüklerden uygun olanıyla tamamlayalım.

yaşayarak ihtiyara inanmamış baytara bitirmiş yolculuk hâkimin

şaşırmış

bağırmaya

saraca kendisinin nallandığını Akıl Okulunu

1. Zengin adam ........................................ görmek için yola çıkmış. 2. Yolda giderken gözleri görmeyen bir ........................................ rastlamış. 3. Birlikte ........................................ yapmışlar. 4. Köy meydanına vardıklarında ihtiyar ........................................ başlamış. 5. Atın ........................................ olduğunu iddia ediyormuş. 6. Zengin adama kimse ........................................ 7. Onları ........................................ karşısına çıkarmışlar. 8. Hâkim ........................................ atın nereden geldiğini sormuş. 9. Nalbanta, atın nerede ........................................ sormuş. 10. Atın nerede koşumlandığını ........................................ sormuş. 11. Kendi ülkesinin adını duyunca ........................................ 12. O ülkede herkes Akıl Okulunu ........................................ 13. Zengin adam Akıl Okulunun ne anlama geldiğini ........................................ öğrenmiş. Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri verilen sözcüklerden uygun olanıyla tamamlayalım. yemekler - dalları - fıkra - yılan - hediye • • • • •

Doğum günümde birçok .................................................... aldım. Anlattığı .................................................... çok güzeldi. Su içene .................................................... bile dokunmaz. Annem çok güzel .................................................... yapar. Rüzgârdan ağacın .................................................... kırıldı. 68


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. “Doğru - Yanlış” etkinliğini yapalım. MUM ATEŞİ Bir sohbet sırasında Nasrettin Hoca soğuktan hiç rahatsız olmadığını hatta geceleri evde ısınmak için ateş bile yakmadığını söyleyiverir. Fakat kimse buna inanmaz. En sonunda bahse tutuşurlar. Şayet Hoca ateş olmadan köyün meydanında sabaha kadar beklerse ona yemek ısmarlayacaklar. Eğer bekleyemezse Hoca hepsine evinde bir akşam ziyafet verecektir. Hoca sabaha kadar meydanda bekler, sabah olunca bahsi kazandığını düşünür. İddiacılardan birisi, — Hocam, nasıl dayandın bu kadar soğuğa? — Üç yüz metre uzaklıkta yanan bir mum vardı. Onu seyrederek vakit geçirdim. — O zaman olmaz hocam, bahsi kaybettin. Sen o mumun ışığı ile ısınmışsındır. Hoca ne kadar direndiyse de adamlarla başa çıkamaz. Bir akşam hepsini yemeğe davet eder. Hoca yemeği hazırlamak için mutfağa geçer. Zaman geçmesine rağmen bir türlü yemeğin gelmediğini gören davetliler sonunda mutfağa geldiklerinde bir de ne görsünler? Hoca tavandan astığı kocaman bir kazanın altına bir mum koymuş ve suyun kaynamasını bekliyor. Hep bir ağızdan, — İlahi Hoca’m! Hiç koca kazanla yemek, mum ateşiyle kaynar mı, derler. Hoca hemen taşı gediğine koyar: — Üç yüz metreden bir adamı ısıtan mum alevi, otuz santimden bir kazanı neden kaynatmasın?

69


Metne göre aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D”, yanlış ise “Y” yazalım. Hoca, soğuktan hiç rahatsız olmadığını söyledi. Herkes Hoca’ya inandı.

Cümle Oluşturma

Aşağıdaki sözcüklerle anlamlı ve kurallı cümleler oluşturup yazalım. zamandır

çok

seni

görmedim

uzun

Hoca ile arkadaşları bahse tutuştular.

...................................................................................

Hoca, ateş olmadan köyün meydanında sabahladı. Hoca, mum ışığını seyrederek ısındığını söyledi.

gitmedik köye

Arkadaşları, Hoca’nın bahsi ka-

bu

yaz tatilinde

zandığını kabul ettiler. Hoca, arkadaşlarını yemeğe da-

...................................................................................

vet etti. Arkadaşları, Hoca’nın tavandan astığı mumla yemeği pişirmeye

sınıfa

çalıştığını gördüler.

koşa

Hocam çok iyi yapmışsın mum ateşiyle çok güzel yemek pişer, dediler.

Hasan

koşa girdi

...................................................................................

“Taşı gediğine koymak” bir deyimdir. “Taşı gediğine koymak” gerekli bir sözü tam zamanında ve yerinde söylemek demektir. Hoca, arkadaşlarına pişirdiği yemeği yedirdi. 70

bilet

gitmek aldık

Van’a için

...................................................................................


Adı Soyadı: ..........................................

Cümle Oluşturma ve Tamamlama

Aşağıdaki sözcüklerle anlamlı ve kurallı cümleler oluşturup yazalım. kursuna - yarın - gidecek - Eyüp - yüzme .................................................................................................................................................................................. aldı - yeni - babam - bana - kardeşime - çizme - ve .................................................................................................................................................................................. önündeki - aldı - küçük - sandalyenin - çocuk - topu .................................................................................................................................................................................. ihtiyar - çocuğa - sordu - adam - sorular .................................................................................................................................................................................. Aşağıdaki cümleleri verilen sözcüklerden uygun olanıyla tamamlayalım. parkta - paytak paytak - hafta - kırtasiyeden - biber - akşam - kitap - aşçı •

Yarın .................................................... kitap, defter, kalem alacağım.

Pazardan domates, patlıcan, ........................, kabak aldık.

Arkadaşımla .................................................... veya okulun bahçesinde buluşacağız.

Koliniz bir .................................................... içinde elinizde olacak.

Ördek yavruları yolda .................................................... yürüyor.

Amcam yarın .................................................... İzmir’den gelecek.

Bu yemekleri .................................................... yapıyor..

Komşumuz hepimize okumamız için .......................... aldı. 71


Aşağıdaki cümleleri anlamlı ve kurallı cümle olacak şekilde yazalım. •

Yolculuk için tercih ederim treni. ..................................................................................................................................................................................

p aldık yyeni. Odam için bir kitaplık ..................................................................................................................................................................................

Arkadaşım olacak çok iyi bir oyuncu. ..................................................................................................................................................................................

Bilmiyordum dayımların bize geleceğini. ..................................................................................................................................................................................

Topladım masamdaki kitap ve defterleri. ..................................................................................................................................................................................

Bütün ağaçlardaki topladık elmaları. ..................................................................................................................................................................................

Seviyorum kardeşimi dünyalar kadar. ..................................................................................................................................................................................

Aşağıdaki cümleleri verilen sözcüklerden uygun olanıyla tamamlayalım. •

Tarihî yerleri ................................. çok istiyorum.

Seni görünce çok ................................. oldum.

Üzüntümden bütün ................................. uyuyamadım.

Seni görünce gözlerim ................................. gibi açıldı.

Emre, terli terli ................................. su içmemelisin.

Ailemizle ................................. geçirmek bizi mutlu eder.

İstanbul, en ................................. şehrimizdir.

Esma yeşil, Sema ise ................................. gözlüdür. 72

gece soğuk görmeyi kalabalık mavi mutlu fal taşı zaman


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. DOSTLUK GÜZELDİR Bir varmış, bir yokmuş. Uçsuz bucaksız bir ormanın derinliklerinde küçük bir kavak ağacı ve hemen yanında yeni filizlenmiş bir sarmaşık varmış. Kavak ağacı ve sarmaşık çok iyi dost olmuşlar. Nazlı nazlı esen rüzgârda birlikte salınmışlar, kuşların şarkılarına eşlik etmişler. Gece uykuları kaçınca fısıltıyla birbirlerine masallar anlatmışlar. Kıkırdayarak gülerken kimseyi uyandırmamak için ağızlarını kapatıp birbirlerini uyarmışlar. Günleri ve geceleri böyle geçerken çok büyük bir sorun ortaya çıkmış. Kavak ağacının boyu uzayıp gökyüzüne doğru yükseliyormuş. Sarmaşık ise ne kadar dallanıp budaklansa da ayakta durmayı başaramıyormuş. Artık el ele tutuşup şarkı söyleyemiyorlarmış. Geceleri birbirlerine masal anlatamaz olmuşlar. Gülüşmeleri azalmış. Sarmaşık, — Ne kadar güzel, demiş. Sıcak, gülümseyen güneşi göreceksin. Gökyüzünde kayıp giden bulutlara el sallayacaksın. Geceleri ışıldayan yıldızlara göz kırpacaksın. Senin adına çok seviniyorum. Artık arkadaşına yüksekten bakmak zorunda kalan, kulağına bir şey fısıldamak için eğilmekte zorlanan kavak ağacı bu duruma çok üzülmüş. Bir çare aramış. Gece gündüz düşünmüş, dostundan uzaklaşmamanın yolunu bulmaya çalışmış. Dostlukları o kadar güçlüymüş ki engel tanımamış. Bir sabah sevinçle arkadaşına seslenmiş: — Sevgili dostum, öyle bir çare buldum ki artık birbirimizden hiç ayrılmayacağız, demiş. Yalnız, rüzgârın yardımı gerek! Tüm yapraklarını hışırdatarak rüzgâra seslenmiş ve ondan esmesini istemiş. Rüzgâr, kavak ağacının isteğini hemen yerine getirmiş. Tüm gücüyle eserek sarmaşığı, kavak ağacının gövdesine sarıvermiş. Birbirlerine sevgiyle sarılan iki dost artık hiç ayrılmamış. Güneşin ışıltılı kollarına birlikte uzanmışlar, masmavi bulutların kayıp gidişini birlikte izlemişler, yıldızlara birlikte göz kırpmışlar. Geceleri birbirlerinin kulağına masallar fısıldamışlar. Dostlukları ormandaki tüm canlılara örnek olmuş. Hülya DAĞ 73


1. Kavak ağacı ve sarmaşık için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) İkisi de bitkidir.

Cümle Tamamlama

Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri metne göre tamamlayalım.

B) Kavak ağacı gökyüzüne, doğru büyür.

C) Sarmaşık, kavak dayanıklıdır.

Geceleri birbirlerine ............................... anlatamaz olmuşlar.

Kavak ağacı ve ................................. çok iyi dost olmuşlar.

Artık el ele tutuşup .............................. söyleyemiyorlarmış.

Sıcak, ................................. güneşi göreceksin.

Geceleri ışıldayan ................................. göz kırpacaksın.

C) Hayvanlardan korktukları için

Gökyüzünde kayıp giden ...................... el sallayacaksın.

3. İki arkadaş niçin mutsuz olmuşlar?

Gece gündüz düşünmüş, dostundan ................................. yolunu bulmaya çalışmış.

Tüm yapraklarını hışırdatarak ............................... seslenmiş ve ondan ................... istemiş.

Rüzgâr ................................. ağacının istediğini ................................. yerine getirmiş.

Birbirlerine ...................... sarılan iki dost artık ................................. ayrılmamış.

Güneşin ışıltılı ................................. birlikte uzanmışlar.

Dostlukları o kadar güçlüymüş ki ................................. tanımamış.

ağacından

2. Kavak ağacı ve sarmaşık geceleyin gülerken niçin birbirlerini uyarıyorlarmış? A) Etrafındakileri uyandırmamak için B) Bir ses duydukları için

A) Kış geldiği için B) Boyları farklı yerlere uzandığı için C) Su bulmakta zorlandıkları için 4. Yaşadıkları sorunu kim çözmüş? A) Kavak ağacı B) Sarmaşık C) Rüzgâr 5. En yakın arkadaşınızdan ayrılmak zorunda kalsanız yüz ifadeniz aşağıdakilerden hangisi olur? B)

A)

74

C)


Cümle Oluşturma

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıda verilen sözcüklerle anlamlı ve kurallı cümleler oluşturalım. kirli - barındırır - sular mikrop

.............................................................

Aşağıdaki ifadeler cümle ise ifadenin sonuna “✔“, değil ise “✘“ işareti koyalım. Annemle babam dün köye Dün geldim

............................................................. Selim Muğla’ya aşağıya - yolcular - otobüsten indi

Bizim sınıftaki tüm arkadaşlarım

.............................................................

Efe sütünü içti

.............................................................

Zeynep yeni çantasını

seni - dün - gelemedim ziyarete

............................................................. .............................................................

Atlas aşıdan hiç korkmuyor Bugün çok yağmur yağdığı için Çileği çok severim Onun yazısı çok güzel

mü - kalemimi - benim gördün - yeni

.............................................................

Öğretmenimi çok seviyorum Sokağın sonundaki eski ev

............................................................. 75


Cümle Tamamlama

Aşağıdaki cümleler hangi sözcükle tamamlanmalıdır? İşaretleyelim. •

Ayşe, Aysel’den daha ........................... uzundur

Ahmet de benim gibi spor ........................... okur

süslüdür

Uzun, siyah ve parlak tüyleri ........................... koydu

kırıldı

Ağaçlar ormanın ........................... süsüdür

süpürdüler

Odamdaki masamın ayağı ........................... koştu

oynadık

Annem bütün evi ........................... temizledi

oturdu

Arkadaşlarımla parkta oyun ........................... oynadılar

esecek

Tavşanların uzun kulakları ........................... vardır

yapar

Televizyonda söylendiğine göre bugün kar ........................... yağacak

çalışır

vardı

Kediler karanlıkta insanlardan çok daha iyi ........................... görür 76

duyar


Konu Testi - 18

Adı Soyadı: ..........................................

1. Aşağıda verilen sözcük gruplarından hangisi cümledir? A) Marketten çikolata, süt, bisküvi B) Ablam yeni telefonunu kaybetmiş C) Tuna ödevlerini her gün yapmak için

5. sevindim - bahçede - onu 1

2

3

görünce - çok 4

5

Numaralanmış sözcüklerle anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturmak için kelimeler nasıl sıralanmalıdır? A) 2 - 5 - 1 - 3 - 4

2. Dedem her akşam bize kitap ...... Yukarıdaki cümle hangi kelime ile tamamlanamaz? A) okur

B) okutur

B) 2 - 3 - 4 - 5 - 1 C) 3 - 5 - 1 - 4 - 2

C) söyler

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamlı ve kurallıdır?

6. Aşağıdaki cümledir?

ifadelerden

hangisi

A) Güzel bir kahvaltı yaptım

A) Islandık yağmur yağdığı için.

B) Sabah erkenden

B) Annem izin vermediği için gidemedik sinemaya.

C) Elimi yüzümü yıkayarak

C) Okul tatil olduğunda amcam bize geldi.

4. Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamlı ve kurallıdır? A) Ankara’ya yağmış kar. B) En sevdiğim meyve elmadır. C) Güney kazandı madalyayı.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisi kurallı ve anlamlıdır? A) Pahalıydı vitrinde oyuncak çok.

gördüğüm

B) Amcam fakir bir aileye etti yardım. C) Her zaman temiz giysiler giyerim. 77


8. “Şemsiyesini unuttuğu için ......................” ifadesi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir? A) çok mutluydu. B) eve yürüdü.

çok

annem

güzel

bana

kazak

bir

ördü Yukarıdaki sözcüklerle yazılabilecek anlamlı ve kurallı cümle aşağıdakilerden hangisidir? A) Annem çok güzel bir kazak ördü bana. B) Annem bana çok güzel bir kazak ördü. C) Annem ördü bana çok güzel bir kazak. 10.

1

tatil

2

okullar

3

sonra

4

iki

5

gün

6

olacak

Numaralanmış sözcüklerle oluşturulacak kurallı ve anlamlı cümlede sözcükler nasıl sıralanmalıdır? A) 2, 4, 5, 3, 1, 6 B) 2, 4, 3, 5, 6, 1 C) 2, 4, 5, 6, 1, 3 78

A) Asitli ve şekerli içecekler zarar verir sağlığımıza. B) Çantam çok eskidiği için aldım yeni çanta.

C) çok ıslandı. 9.

11. Aşağıdaki cümlelerden hangisi kurallı ve anlamlıdır?

C) Ninem bana her gece masallar anlatır. 12. Aşağıdaki ifadelerden hangisi cümledir? A) Şemsiyeni yanına almayı sakın unutma B) Benim minik bir köpeğim C) Şu yolun en sonundaki ev kimse 13. “Hastalıklardan korunmak için ...................................... uygun giyinmeliyiz.” cümlesi hangi sözcükle tamamlanmalıdır? A) bütçemize B) mevsimine C) zevkimize 14. “Yazları deniz kenarında tatil ..........................” cümlesi hangi sözcükle tamamlanmalıdır? A) yaparız B) edilecek C) olmuş


Adı Soyadı: ..........................................

Harita Okuma - Ürün Etiketi Afiş - Kullanma Talimatı

Aşağıdaki soruları verilen haritaya göre cevaplayalım.

1. Ülkemizin kuzeyindeki denizin adı nedir?

4. Ülkemizin batısındaki denizin adı nedir?

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

2. Ülkemizin doğusundaki komşularımız

5. Marmara Denizi etrafındaki illerimiz hangileridir?

hangi ülkelerdir? ................................................................................. .................................................................................

................................................................................. ................................................................................. .................................................................................

3. Ülkemizin en büyük gölü hangisidir?

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

.................................................................................

................................................................................. 79


Aldığımız giysilerin ürün etiketlerindeki kullanma talimatlarından bazılarının sembolleri aşağıda verilmiştir. Bu sembollerin anlamlarını araştıralım, yazalım.

Aşağıdaki boş alana konusu “Kitap“ olan bir afiş hazırlayalım.

.............................................................

.............................................................

.............................................................

.............................................................

30°

.............................................................

50°

.............................................................

.............................................................

Marketlerden aldığımız pet şişelerdeki suların üzerinde “Temiz, kokusuz ve serin ortamda güneşten koruyarak muhafaza ediniz.“ yazmaktadır. Kullanma talimatında neden böyle bir uyarıya ihtiyaç duyulmuştur? Açıklayınız. ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................

.............................................................

........................................................................................ ........................................................................................

.............................................................

........................................................................................ ........................................................................................

80


Form - Bilgi Kartı

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki bilgi formunu kendi kişisel bilgilerimize göre dolduralım. ÖĞRENCİ BİLGİLERİ T.C. Kimlik No Adı Soyadı

ÖĞRENCİ DERS VE SINIF BİLGİLERİ Sınıfı - Şubesi

Okul Numarası

ÖĞRENCİ GENEL BİLGİLERİ Kiminle oturuyor?

Geçirdiği ameliyat

Oturduğu ev kira mı?

Kullandığı cihaz

Kendi odası var mı?

Sürekli hastalığı

Okula nasıl geliyor?

Sürekli kullandığı ilaç

Aile dışında kalan var mı?

Kardeş sayısı

Boy

Kilo

KENDİSİ DAHİL KARDEŞ BİLGİLERİ S

Adı, Soyadı

Doğum Yeri

Doğum Tarihi

1 2 3 4 5

81


Aşağıdaki acil durum bilgi kartını kendimize göre dolduralım.

$&ø/'8580%ø/*ø.$57, Adı Soyadı Kan Grubu Doğum Tarihi T.C. Kimlik No Adres

:.............................................................................................. :.............................................................................................. :.............................................................................................. :.............................................................................................. :.............................................................................................. ............................................................................................... Kart Sahibi İçin Acil Durumda Ulaşılabilecek Kişi

Adı Soyadı Telefon No

:........................................................................................................................................... :...........................................................................................................................................

Aşağıda bir kütüphaneye üye olurken doldurmamız gereken bir kart verilmiştir. Bu kartı kendimize göre dolduralım.

82


Konu Testi - 19

Adı Soyadı: ..........................................

1. Türkiye haritasında yaşadığı şehri göstermek isteyen bir öğrenci aşağıdaki haritalardan hangisini kullanmalıdır?

2.

A)

B)

Aşağıdakilerden hangisi başkentimiz Ankara’nın komşu illerinden biri değildir? A) Eskişehir B) Konya C) İstanbul

C)

3. Yeni aldığımız bir kazağın etiketinde aşağıdaki bilgilerden hangisi yoktur? A) Yıkama talimatı B) Kaç ay giyileceği C) Nerede üretildiği

83


4. İlaç kutularının üzerinde genellikle “Oda sıcaklığında, ışık görmeyen bir yerde saklayınız.“ yazılı olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

6. Giysi etiketlerindeki semboller ve anlamlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A)

A) Kim tarafından ve nasıl kullanıldığı belirtmek B) Çabuk tükenmesini önlemek C) Saklama koşulları hakkında bilgi vermek

B)

C)

Ütülemeyin

Elde yıkanmaz

Orta ısıda ütüleyin

7. İstenilen bilgilerin yazılması, doldurulması için hazırlanmış basılı belgeye ---- denir.” 5. • Doğadan elde edilen, üretilen yararlı şey. • Bir malın tür, miktar, fiyat gibi nitelikleri belirtmek için konulan küçük kâğıt. • Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir oranda küçültülerek düzlem üzerine çizilen taslağı. Yukarıda hangi sözcüğün anlamı yoktur? A) Form B) Ürün C) Etiket

84

Yukarıdaki noktalı yere hangi sözcük yazılmalıdır? A) harita B) bilgin C) form

8. Yandaki işaretin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Otuz derecede yıkama B) Otuz günde bir yıkama C) 30 dakikada yıkama

30°


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. AĞLAYAN KORKULUK Çiftçi, korkuluğu tarlanın tam ortasına koydu. Onu taşırken dağılan, yünden yapılmış saçlarını düzeltti. Gözlerinin yerine iki tane siyah düğme dikilmişti. Çiftçi, kuşlara söylene söylene gitti. Korkuluk yalnız kalınca düğmeden yapılmış gözlerini açtı. Gökyüzünde dolaştırdı. Bir tek kuş bile yoktu. Adı gibi korkutucu olmalıydı. dı Üzüldü korkuluk, çiftçiye çok kızdı. Ona baktıklarında, minik kalpleri korkuyla atacak olan kuşları düşündü. “Keşke kollarıma konsaydı kuşlar. Kim bana baharın şarkısını söyleyecek şimdi?” dedi. Gözlerinden yaşlar süzüldü. Ne çiftçi ne de kuşlar gördü onun ağladığını. 1. Korkuluğun saçları hangi malze-

tı?

meden yapılmıştır? A) Pamuk B) Yün

3. Korkuluğun gözleri neyle yapılmış-

C) Plastik

A) Düğme B) Yün

C) Kömür

4. Korkuluk, kendisinin nasıl olduğunu 2. Çiftçi korkuluğu nereye koyuyor?

düşünüyordu?

A) Tarlanın kenarına

A) Neşeli

B) Tarlanın uzağına

B) Sağlıklı

C) Tarlanın ortasına

C) Korkutucu 85


Noktalama İşaretleri

Nokta, virgül ve soru işaretini uygun yerlere yerleştirelim. Korkuluk tarlanın ortasındaydı( ) Çiftçi onu yaparken düğme( ) yün( ) iplik kullanmıştı( ) Onu çok çirkin yapmıştı( ) Yoksa kuşlar korkuluktan korkar mıydı( ) Aşağıdaki nokta ve soru işaretinin kullanıldığı yerleri örnek cümlelerle eşleştirelim. • Bazı kısaltmaların sonuna konur.

Saat 20.30 olmuş.

• Sıra bildiren sayıların sonuna koEve yeni geldim.

nur. • Saat ve dakika arasına konur. • Anlamı

tamamlanmış

cümlelerin

sonuna konur. • Tarihlerde gün, ay ve yıl belirten sayıların arasına konur. • Soru bildiren cümlelerin sonuna ko-

Dr. Ahmet Kaplan Hangi okula gidiyorsun? 8. sırada oturuyor. 13.11.2001 tarihinde doğdu.

nur. Aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D“, yanlış ise “Y“ yazalım. “Bana yardım eder misin▲” cümlesinde ▲ sembolüyle gösterilen yere “soru işareti” konmalıdır. “Yazın Çankırı’ya gideceğiz✿” cümlesinde ✿ sembolüyle gösterilen yere “nokta” konmalıdır. “Kırtasiyeden kalem■ silgi■ kalemtıraş ve defter aldım.” cümlesinde ■ sembolleri yerine “ünlem işareti” konmalıdır. Benim adım kesme işaretidir. Sevinç, korku, coşku gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konurum. 86


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. ELMA ŞEKERİ Gülnaz Öğretmen, hayat bilgisi dersinde açıkta satılan yiyeceklerin sağlıklı olmadığını anlatıyordu. Tam o sırada, okulun sokağından geçen satıcının sesi duyuldu. — Elma şekeri! Elma şekeri! Gülnaz Öğretmen konu ile ilgili olduğu için öğrencilerin pencere kenarına gelmesini istedi. aba — Dışarı bakın çocuklar. Sokaktan arabalar geçiyor. Toz ve hava kirliliği var. Elma şekeri ise bir tepside duruyor. Hepsi açıkta ve tüm kirliliğe karşı korunmasızlar, dedi. Herkes öğretmene hak vermişti. Yalnızca Yusuf, öyle düşünmüyordu. Cebinde kalan harçlığını kontrol etti. Elma şekeri alacak kadar parası vardı. Okul çıkışı, herkese el salladıktan sonra elma şekeri satıcısının yanına koştu. Eve vardığında elma şekerini bitirmişti bile. Ertesi gün, ilk ders yoklama yapılıyordu. Yusuf yoktu. Çünkü Yusuf, bir gün önce yediği elma şekerinden zehirlenmişti. Yusuf, öğretmeninin söylediklerini dikkate almadığı için çok üzgündü. 1. Gülnaz Öğretmen, açıkta satı-

2. Yusuf, ertesi gün niçin okula gele-

lan yiyeceklerin sağlıklı olmadığını

miyor?

hangi derste anlatıyor?

A) Uyanamadığı için

A) Matematik

B) Elma şekerinden zehirlendiği

B) Türkçe C) Hayat bilgisi

için C) Elma şekeri alamadığı için

87


Noktalama İşaretleri

Aşağıdaki virgül ve ünlem işaretlerinin kullanıldığı yerleri örnek cümlelerde eşleştirelim. • Mektuplarda hitap sözcüğünden sonra konur. • Art arda sıralanan eş görevli sözcükler arasına konur. • Cümledeki anlam karışıklığını önlemek için konur. • Sevinç bildiren cümlelerin sonuna konur. • Acı bildiren cümlelerin sonuna konur. • Korku bildiren cümlelerin sonuna konur. • Şaşkınlık bildiren cümlelerin sonuna konur. • Acıma ve üzüntü bildiren cümlelerin sonuna konur. • Heyecan bildiren cümlelerin sonuna konur.

Yaşlı, doktoru bekliyordu.

Sevgili Arkadaşım,

Yaşasın, yarışı kazandım!

Marketten süt, peynir, ekmek al.

İmdat, yangın çıktı!

Ay, parmağımı kestim!

Aaa! Sen mi geldin?

Ey, Türk gençliği!

Vah, vah çok üzüldüm!

Aşağıda ✿ ile gösterilen yerlere uygun noktalama işaretlerini koyalım. • Annemle pazardan elma ✿ portakal ve çilek aldık✿ • Öğretmenim İlknur’u gördün mü✿ • Hey, buraya baksana✿ • Uçak İstanbul’dan hareket etti✿ 88


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Metni okuyalım. Soruları cevaplayalım. EVCİLİK OYUNU Azra ile Gülay evcilik oynamaya karar vermişler. Ama bahçede oldukları için oyuncakları hiç yokmuş. Gülay‛ın aklına çamurdan oyuncak yapmak gelmiş. Azra,

elbiselerinin

kirleneceği-

ni düşünmüş. Elini çamura sürmemiş. Ama Gülay, yerdeki çamurla önce küçük sandalyeler, sonra da küçük bir masa yapmış. Ü Üzerine de çamurdan yaptığı minik tabakları yerleştirmiş. Biraz ot, biraz çiçekle süslediği tabakları harika görünüyormuş. Azra, Gülay‛ı hayretle izlemiş. Gülay hem çok eğleniyor hem de harika oyuncaklar yapıyormuş. Daha fazla dayanamayıp o da oyuncak yapmaya girişmiş. Çamurdan bir bebek yapmış. Gülay, Azra‛yı masasına davet etmiş. Azra da çamurdan bebeğini alarak onun masasına oturmuş. Çamurdan tabaklarda ottan ve çiçekten yapılmış yiyeceklerin tadı pek de güzelmiş. Şakacıktan yiyerek karınlarını doyurmuşlar. Azra, çamurdan bebeğine de yedirmiş. O gün kendi yaptıkları oyuncaklarla oynamanın eğlencesini ve oynadıkları evcilik oyununu hiç bir zaman unutmamışlar. 1. Azra ile Gülay’ın oynadığı oyunun

2. Azra ile Gülay, evcilik oynamaya

adı nedir?

karar verdiğinde oyuncakları yok-

A) Çamur oyunu

tu. Bu sorunu nasıl çözdüler?

B) Evcilik

A) Eve gidip oyuncaklarını aldılar.

C) Bebek bakıcılığı

B) Oyuncaksız oynadılar. C) Oyuncaklarını kendileri yaptılar. 89


Noktalama İşaretleri

Aşağıdaki kısa çizgi, kesme işareti, tırnak işareti, konuşma çizgisi ve iki nokta ile ilgili bilgileri bu işaretlerin kullanıldığı cümlelerle eşleştirelim. • Satır sonuna sığmayan sözcükleri bölmek için konur. • Sözcükleri hecelerine ayırmak için konur. • Özel adlara gelen ekleri ayırmak için konur.

• Belirli bir tarih bildiren ay ve gün

Ali’nin annesi okula geldi.

Yarın arkadaşlarım bizim eve gelecek.

2’den sonra 3 gelir.

“ke-le-bek” sözcüğü üç hecelidir.

adlarına gelen ekleri ayırmak için konur.

Her yıl 29 Ekim’de Cumhuriyet Bayramı kutlanır.

• Sayılara gelen ekleri ayırmak için konur.

— Günaydın öğretmenim.

• Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır.

Atatürk “Hayatta en gerçek yol gösterici, ilimdir.” demiş.

• Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için kullanılır. • Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur. 90

Kendimi takdim edeyim: Ben izci kulübünden Eda Kul. Yolda bir kedi yavrusuna rastladım.


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. ÇANTA Ayça, bu yıl ikinci sınıfa gidiyordu. Artık çok güzel bir yazısı ve akıcı bir okuması vardı. Oysa geçen yıl, bunların hiçbirini yapamıyordu. Bunları düşünerek okula doğru yürüyordu. Ödevlerini tam yapmış, çantasını eksiksiz hazırlamıştı. Her şey yolundaydı. Güzel bir okul günü geçireceğinden emindi. Yaklaşan ağlama sesi ile arkasına döndü. Onunla aynı okul formasından giymiş küçük bir kız, tekerlekli çantasını sürükleyerek yürümeye çalışıyordu. Hemen yanına koştu. — Neden ağlıyorsun arkadaşım, diye sordu. Küçük kız hem çantayı çekiştirip hem de ağlamaya devam ederek, — Çantamı! Çantamı! diyebildi. Ayça, onun çantasını çekmekte güçlük çektiğini anlamıştı. Çantasını çekmesine yardım etti. Bu arada komşu olduklarını da öğrendi. Okula kadar birlikte geldiler. Ayça, küçük arkadaşına iyi beslenerek daha güçlü olabileceğini anlattı. Ayrıca çantasını, ders programına göre hazırlarsa çantasının daha hafif olacağını da söyledi. Küçük kız, bu yardımdan çok mutlu olmuştu. Ayça ablasının söylediklerini de hiç unutmadı. 1. Ayça ikinci sınıfa giderken artık nelere sahip olmuştu?

2. Ayça, okula doğru yürürken niçin arkasına döndü?

A) Sadece güzel bir yazıya

A) Ağlama sesi duyduğu için

B) Güzel bir yazıya ve akıcı okumaya

B) Kalemini düşürdüğü için

C) Akıcı okumaya ve yeni ayakkabılara

C) Çantasının açıldığını fark ettiği için

91


Noktalama İşaretleri

Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri verilen ifadelerden uygun olanıyla tamamlayalım. kesme işareti - ünlem işareti - soru işareti - nokta •

Soru cümlelerinin sonuna .............................................. konur.

Özel adlara gelen ekleri ayırmak için .............................................. kullanılır.

Acı, üzüntü, sevinç gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ........................ konur.

Sıra bildiren sayıların sonuna ................................ konur.

Aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D”, yanlışsa “Y” yazalım. “Hey, buraya baksana( )” cümlesinin sonuna ünlem işareti konur. Cümle içindeki eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül konur. “Tatlı dil, yılanı deliğinden çıkarır( )” cümlesinin sonuna soru işareti konur. Sözcükleri hecelerine ayırmak için hecelerin arasına kısa çizgi konur. “Babam Samsun( )a gitti” cümlesinde parantez içine kısa çizgi konur. Aşağıdaki bulmacayı çözelim.

1.

2.

Cümlede eş görevli sözcükleri ayırmak için kullanılan noktalama işareti. Özel adlara gelen ekleri ayırmak için kullanılan noktalama işareti.

2 3

4

1

3.

Satıra sığmayan sözcükleri ayırmak için kullanılan noktalama işareti.

4.

Soru bildiren cümlelerin sonuna konan noktalama işareti.

5.

Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için kullanılan noktalama işareti. 92

5


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama - Noktalama İşaretleri

ALYA’NIN YENİ ÇANTASI Alya çok sıkılmıştı. Hava güzel, sular sıcacıktı. Hemen silkinerek pullarının arasına suların girmesini sağladı. Pulları ışıl ışıl oldu. Yüzgeçlerini, parlatmak için mercanların üzerinde şöyle bir gezdirdi. Artık hazırdı. Balık Alışveriş Merkezi’ne (BAVM) gidecekti. BAVM, yaşadığı sulara çok yakındı. Neredeyse birkaç dakikada Balıkistan’ın en büyük çarşısına ulaştı. Mağazaları dolaşmaya başladı. Vitrinlerdeki rengârenk pullu elbiselere baktı. Mavi, yeşil pulları olan çantaya bayıldı. Mutlaka almalıydı. Hem ihtiyacı da vardı. Çantası olsa içinde bir parça sünger taşısa yüzgeçlerini temizlemek için mercanlara sürtünmesine gerek kalmayacaktı. Hemen mağazadan içeri girdi. Satıcıya, — Bu çanta kaç balık lirası, diye sordu. Satıcı kibarca, — 150 balık lirası efendim! Alya, neredeyse bağırırcasına, — Off! Çok pahalıymış! Satıcı çantanın özelliklerini anlatırken Alya hesap yapıyordu. Cebinde o kadar para yoktu. Dönüp annesinden istese miydi acaba? Ya bu arada çanta satılırsa! Birden Alya’nın yüzü gülmeye başladı. Bir kat aşağıdaki BTM’den para çekecekti. Bu arada satıcıyı uyarmayı da ihmal etmedi. — İki dakikaya buradayım. Ben gelmeden çantayı satmayın ha! Alya, BAVM’den çıktığında çok mutluydu. Sevinçten yüzerek değil, mutluluktan uçarak gitti evine. Metinde nokta, virgül, soru ve ünlem işaretinin geçtiği cümleleri bulalım. Verilen örneklerdeki gibi yazalım. Alya çok sıkılmıştı. ......................................................................

Off! Çok pahalıymış! ......................................................................

Bu çanta kaç balık lirası? ......................................................................

Hava güzel, sular sıcacıktı. ...................................................................... 93


Aşağıdaki cümlelerin sonlarına uygun noktalama işaretlerini koyalım.

Annen pazardan ne almış ( ) Doktor mu olsam acaba ( ) Of, başım ağrıyor ( ) Neden benim saçım seninki gibi düz değil ( ) Cümlenin sonuna nokta koyulur ( ) Hakan yaptığım şakalara çok güldü ( ) Her gün iki gazete alıyoruz ( ) Tüh, otobüsü kaçırdık ( ) Ayşe sınava hazırlanıyor ( ) Cengizlerin bağ evi var mı ( ) Dayım beni görmeye gelecekmiş ( ) Bir yılda kaç mevsim var ( ) Bir yılda on iki ay vardır ( ) Köpeğimi çok seviyorum ( ) Ay, sen ne şeker şeysin öyle ( ) Yemeğin yanında ne içelim ( ) Aman, dikkat et ( ) Neden çantanı toplamadın ( )

Aşağıdaki fıkralarda ( ) yerine uygun noktalama işaretlerini koyalım. ANNEMLE BABAM YARDIM ETTİ Öğretmen ( ) ödevini incelediği Ahmet’e çıkıştı ( ) ( ) Ahmet ( ) bu kadar yanlışı nasıl yaptın çocuğum ( ) Ahmet gülümseyerek yanıt verdi ( ) ( ) Hepsini ben yapmadım ki öğretmenim ( ) Annemle babam da yardım etti ( ) 94

KARNE SENİN Çocuğun elindeki karneyi alan babanın rengi kıpkırmızı oldu ( ) ( ) Böyle bir karneyi getirmeye utanmıyor musun ( ) diye bağırdı ( ) Çocuk kendinden emin ve gülümseyerek cevap verdi ( ) ( ) Ben neden utanayım babacığım ( ) Bu karne senin ( ) annem sandıktan çıkarmış ( )


Konu Testi - 20

Adı Soyadı: ..........................................

1, 2, 3, 4 ve 5. soruları metne göre cevaplayalım. BOYNUZLARINA HAYRAN GEYİK Bir öğle vakti, bizim geyik suda kendini seyrediyordu. Boynuzlarını çok güzel buluyordu. Ayaklarına bakınca kaşları çatıldı. — Ne kadar çirkin! Güzel bir başa, bu ayaklar yakışır mı, diye söylendi. O anda bir av köpeğinin sesiyle irkildi. Anlaşılan, avcının biri peşine düşmüştü. Olanca gücüyle ormanın derinliklerine doğru koşmaya başladı. Avcılar ve köpekler onu izliyorlardı. Ağaç dalları, geyiğin boynuzlarına takılıyordu. Koşmasını engelliyordu. Çok beğendiği boynuzları yüzünden ayakları görevini yapamıyordu. d Çok Ç k geçmeden d yoruldu, avcılar onu yakaladı. 1. Geyik kendini nerede seyrediyor? A) Suda

B) Gölde

C) Derede

4. Geyik, ne sesiyle irkiliyor? A) Su sesiyle B) Avcının sesiyle C) Av köpeğinin sesiyle

2. Geyik ne zaman kendini seyrediyor?

5. Geyiği kim yakalıyor?

A) Sabah vakti

A) Avcılar

B) Öğle vakti

B) Av köpeği

C) Akşam vakti

C) Annesi

3. Geyiğin kaşları ne zaman çatılıyor?

6. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

A) Boynuzlarına bakınca

A) Yemeğini yedin mi

B) Ayaklarına bakınca

B) Bize gel

C) Avcılara bakınca

C) Nereye gidiyorsun 95


7. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonundaki noktalama işareti yanlış kullanılmıştır? A) Annem ve babam çarşıya çıktı. B) Hanife Hanım işe geç kalmış. C) Selin, İstanbul’a gitti! 8. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna nokta konmalıdır? A) Zil çaldı mı yerine oturman gerekir( ) B) Öğretmen geldi mi( ) C) Başka kıyafet alacak mısın( ) 9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır? A) Dün Antalya’ya yağmur yağdı. B) Filiz’ler parka gitti. C) Onun Adana’lı olduğunu bilmiyordum. 10. “Ali( ) Leyla ( ) Mehtap ve Veli İngilizce dersini seviyormuş.” cümlesinde parantezlerin içine hangi noktalama işareti konur? A) Nokta B) Virgül C) Kısa çizgi 11. “Kardeşimin adı Oya( )dır.” cümlesinde parantez içine hangi noktalama işareti konmalıdır? A) Kesme işareti B) Kısa çizgi C) Virgül 96

12. “Kekini neden yemedin ( )” cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti konmalıdır? A) Nokta B) Virgül C) Soru işareti 13. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonunda soru işareti yanlış kullanılmıştır? A) Çağırsam gelir mi gelmez mi bilmiyorum? B) Top oynadın mı? C) İçerde mi oturalım? 14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna yanlış noktalama işareti konmuştur? A) Edalar bize geldi. B) Eda’ya kalem mi aldın! C) Eda parktan döndü mü? 15. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna yanlış noktalama işareti konmuştur? A) Öğretmen ödevlerimizi kontrol etti mi? B) Kaldırımda yürümeni istiyorum. C) Sevimli mi sevimli bir kedisi var!


Konu Testi - 21

Adı Soyadı: ..........................................

1. Satır sonuna sığmayan sözcükleri ayırmak için hangi noktalama işareti kullanılır? A) Nokta B) Kesme işareti C) Kısa çizgi

2. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna ünlem işareti konur? A) Gitmek istiyor musun B) Ders yılı sona erdi C) İmdat, yangın var

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül yanlış kullanılmıştır? A) Nuray teyzem her, yıl denize tatile gider. B) Nesrin, Özgür ve Damla bize geldi. C) Otelin en temiz, en havadar odasına yerleştik.

6. Sıra belirtmek için sayılardan sonra hangi noktalama işareti konur? A) Virgül B) Nokta

3. “İstanbul( )u dinliyorum( ) gözlerim kapalı( )” cümlesinde sırasıyla hangi noktalama işaretleri kullanılmalıdır? A) (‘) (,) (.) B) (‘) (!) (?) C) (,) (.) (.)

C) Kesme işareti

7. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna farklı bir noktalama işareti konmalıdır? A) Hava bugün sıcak mı sıcaktı B) Bu ev kimin biliyor musun C) Sen bunca zamandır neredeydin

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır? A) Figen’in kızı çok sevimliymiş. B) Mert’ler İzmir’e gitmiş. C) Pınar’ın dersleri çok iyiymiş.

8. “Sinem’in yeşil gözlü sarı saçlı pembe yanaklı bir kızı olmuş.” cümlesinde kaç yere virgül konmalıdır? A) 1

B) 2

C) 3 97


9. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna yanlış noktalama işareti konmuştur? A) Aman, çocuk düştü. B) Çiçekleri suladın mı? C) Yolda yürürken dikkatli olalım.

13. Aşağıdakilerden cümlesidir?

hangisi

soru

A) Kedimizin yavrusu oldu B) Okulda yeni bilgiler öğrendim C) Bizimle gelir misin 14. Ali bağırdı ( ) ( ) Baba, yetiş ( )

10. — Arkadaşımla gittim( ) — Nereye gittin( )

Bu cümlelerde ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir? A) (,) (!) (.)

— Parka gittim( ) Yukarıdaki parantezlerin içine sırasıyla hangi noktalama işaretleri konmalıdır? A) (.) (?) (.) B) (.) (!) (?)

B) (:) (—) (!) C) (—) (—) (!) 15. Toplantıya Ayşe Ahmet ve Murat da katılacaktı Aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi bu cümlede kullanılmaz?

C) (.) (?) (?)

A) Nokta 11. “Vatanımı milletimi bayrağımı çok seviyorum.” cümlesinde kaç yere virgül konmalıdır? A) 3

B) 2

C) 1

12. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna ünlem işareti konmalıdır? A) Kalemin yanında mı B) Aaa, ablam gelmiş C) Hikâye kitabımı okudum 98

B) Virgül C) Ünlem işareti 16. “Tırnak işareti nerelerde kullanılır?” sorusuna verilen aşağıdaki cevaplardan hangisi yanlıştır? A) Yazıda satır başına alınan konuşmaları belirtmede B) Özel olarak vurgulanmak istenen sözleri belirtmede C) Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmede


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. YALANCI ÇOBAN Küçük çoban, bir gün kırda koyunlarını otlatıyormuş. Canı sıkılmış. Köylülere bir oyun oynamayı düşünmüş. Bağırmaya başlamış: — İmdat!... Yetişin!... Sürüye kurtlar saldırdı. Köylüler, çobanın yardımına koşmuşlar. Küçük çoban, köylülerin bu durumuna çok gülmüş. Onlara, — Sizi kandırdım, demiş. Köylüler, çok kızmışlar. Söylene söylene evlerine dönmüşler. Çoban, yine bir gün koyunlarını kıra götürmüş. O zaman, gerçekten sürüye kurtlar saldırmış. Küçük çoban, bağırmaya başlamış: — İmdat!... Yetişin!... Sürüye kurtlar saldırdı. Köylüler, çobanın sesini duymuşlar ancak yalan söylediğini düşündükleri için yardımına gitmemişler. Kurtlar, koyunları yakalayıp yemiş. Küçük çoban, yalancılığın cezasını görmüş. O günden sonra hiç yalan söylememiş. 1. Küçük çoban, canı sıkılınca ne yapmış? ................................................................................................................................................................................ 2. Köylüler, çobana neden çok kızmışlar? ................................................................................................................................................................................ 3. Sürüye kurtlar gerçekten saldırınca neler olmuş? ................................................................................................................................................................................ 4. Çobanın yanlış olan davranışı nedir? ................................................................................................................................................................................ 5. Şaka yaparken nelere dikkat etmeliyiz? ................................................................................................................................................................................ 99


Yazım Kuralları

Aşağıdaki sözcükleri okuyalım. Yazılışı doğru olanların yanındaki kutucuya “D”, yanlış olanlara “Y” yazalım. D

çiftçi

mektub

tenefüs

hemşire

cadde

şemsiye

domatez faprika sürpriz karne

gram

Y

Sözcüklerin doğrularını karşılarına yazalım. tokdor

...............................................

herkez

...............................................

siporcu

...............................................

çarşanba

...............................................

mutvak

...............................................

kiprit

...............................................

külübe

...............................................

eylence

...............................................

hırhız

...............................................

fiskiye

...............................................

yalnış

...............................................

picama

...............................................

lavabo dişçi fasülye

kirpik

grup

fermuar

problem

asvalt

poğça

kral

palyanço

filim

krema

sevinç

şöför

bisküvü

...............................................

deynek

kilim

matamatik

...............................................

aferin

çenber

ansiklobedi

...............................................

egzos

program

çukulata

...............................................

100


Adı Soyadı: ..........................................

Yazım Kuralları

Aşağıdaki yazım kurallarını verilen örnek cümlelerle örnekteki gibi eşleştirelim.

Canım Öğretmenim,

Unvan ve meslek adları büyük harfle başlar.

13 Kasım 1985 tarihinde doğdum.

Hitap sözleri büyük harfle başlar.

Bugün Doktor Necip Bey’le karşılaştım.

Kitap adlarının tüm sözcükleri büyük harfle başlar.

Kırmızı Başlıklı Kız kitabını aldım.

Tarih bildiren ay adlarının ilk harfi büyük yazılır.

Kedimin adını Boncuk koydum.

Kurum ve kuruluş adlarının tüm sözcükleri büyük harfle başlar.

Ata İlkokuluna gidiyorum.

Hayvanlara verilen adların ilk harfi büyük yazılır.

Adresim: Deniz Mah. Gül Sok. No.:2 Çankaya/ANKARA

Adres bilgilerindeki tüm sözcüklerin ilk harfi büyük yazılır.

Tatilde Antalya’ya gideceğim.

Kıta isimlerinin ilk harfi büyük yazılır.

Ülkemiz Asya ve Avrupa kıtaları üzerinde yer alır.

Şehir adlarının ilk harfi büyük yazılır.

101


Aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D” , yanlış ise “Y” yazalım. Cümleler büyük harfle başlar. Noktadan sonra cümleye büyük harfle başlanır. Özel adların ilk harfi büyük harfle yazılır. Hayvanlara verilen adların ilk harfi küçük yazılır. Kişi adlarının ilk harfi büyük yazılır. Kişi soyadlarının ilk harfi küçük yazılır. Şiirlerde dizelerin ilk harfi genellikle büyük yazılır. Adreslerde bütün sözcüklerin ilk harfi büyük yazılır. Tarih bildiren ay ve gün adlarının ilk harfi küçük yazılır. Kitap adlarının ilk harfleri büyük yazılır. Kurum, kuruluş adlarının ilk harfi büyük yazılır. Şehir, kıta adlarının ilk harfi büyük yazılır. 102

Aşağıdaki metinde yapılan yazım yanlışlarını düzelterek metni tekrar yazalım. Sevil ile gönül ikiz kardeştir. Sevilin köpeği, gönülün ise kedisi vardır. Sevilin köpeğinin adı duman, gönülün kedisinin adı mestandır. gönül ve sevil tüm hayvanları çok sever. Sevil ile gönül ata ilkokulunda üçüncü sınıfta okuyor. Öğretmenlerinin adı aynur. Sevil ve gönül okulu, öğretmenlerini ve arkadaşlarını çok seviyor. Sevil ve gönül okumayı çok seviyorlar. geçen gün sevil keloğlan adlı bir hikâye kitabı aldı. ................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................


Konu Testi - 22

Adı Soyadı: ..........................................

Cuma günü ders çalışmak için arkadaşım engin’in evine gideceğim. Birlikte öğretmenimizin verdiği ödevi yapacağız. Bir de engin’in kedisi minnoşu seveceğim. 1 ve 2. soruları metne göre cevaplayalım. 1. Metinde büyük harflerin yazımı ile ilgili kaç yanlış yapılmıştır? A) 4

B) 3

C) 2

4. Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır? A) Eşortman B) Soğan C) Mutfak 5.

yuğurt

fermuvar

yalnış

sözcük

kirpit

herkez

Tablodaki sözcüklerden kaçının yazımı doğrudur? A) 3

2. Metinde geçen hangi özel isimler büyük harfle yazılmalıydı? A) Cuma - Engin B) Engin - Minnoş

B) 2

C) 1

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel adın yazımı yanlıştır? A) Köpeğim Fındık hiç durmadan havlıyor.

C) Minnoş - Kedi

B) Balığıma süslü adını verdim. 3. Aşağıdaki yanlıştır?

ifadelerden

hangisi

A) Hayvanlara verilen özel adların ilk harfi her zaman büyük yazılır. B) Şehir isimlerinin ilk harfi her zaman büyük yazılır. C) Bitki adlarının ilk harfi her zaman büyük yazılır.

C) Kuşum Maviş’i çok seviyorum. 7. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, asya ve avrupa kıtasını birbirine bağlar. Bu cümlede geçen aşağıdaki sözcüklerden hangisinin baş harfi büyük yazılmalıdır? A) asya - birbirine B) avrupa - bağlar C) asya - avrupa 103


8. Büyük harflerin kullanıldığı yerlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Eşya adlarının ilk harfi büyük yazılır. B) Adreslerde her sözcüğün ilk harfi büyük yazılır. C) Şiirlerin her dizesinin ilk harfi genellikle büyük yazılır.

12. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yanlış yazılmıştır? A) çiftlik B) sohpet C) yanlış 13. “Çiçek” sözcüğü hangi cümlede yanlış yazılmıştır? A) Annesi Çiçek’e toka almış. B) Bahçeden Çiçek topladım.

9. Aşağıdakilerin hangisinde yazım yanlışı vardır? A) Ben 16 Haziran’da doğdum. B) 15 Ekim Perşembe günü tiyatroya gideceğiz. C) 11 aralık 2011 tarihinde doğmuş. 10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır? A) Ülkemizin adı Türkiye’dir. B) Ablam İstanbul’a tayin oldu. C) 23 nisan’da İngiliz çocuklar ülkemizi ziyaret etti. 11.

C) En iyi arkadaşım adı Çiçek’tir. 14. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde büyük harflerin yazımı ile ilgili yanlışlık yapılmıştır? A) Kardeşim Ece hastalandı. B) Kurban Bayramı’na iki gün kaldı. C) Ablam çankırı’dan geldi. 15. “Arkadaşım Ercan çok güzel Futbol oynar.” cümlesinde hangi sözcük yanlış yazılmıştır? A) Ercan B) güzel C) Futbol

şöför

sipor

dinazor

şohben

matamatik

tiren

eletirik

yalnız

gazete

Tablodaki sözcüklerden kaçnın yazımı yanlıştır? A) 7 104

B) 6

C) 5

16. ★ Atatürk selanik’te doğdu. ▲ Yarın İzmir’e gideceğiz. ● Kedimize Biber adını koyduk. Hangi sembolle gösterilen cümlede yazım yanlışı yapılmıştır? A) ★

B) ▲

C) ●


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. GEÇ KALSAK DA OLUR Ilgaz, bütün hazırlıklarını tamamlamıştı. Spor yaparken kullanacağı bütün eşyalarını çantasına koymuş, babasını bekliyordu. Babası Tekin Bey, onu her hafta sonu olduğu gibi basketbol kursuna götürecekti. Ama yaptığı telefon konuşması bir türlü bitmemişti. Yola çıktıklarında vakit oldukça ilerlemişti. Kursun başlama saatine çok az bir süre kalmıştı. Tekin Bey, arabasını her zamankinden biraz hızlı sürüyordu. Ilgaz, babasını uyardı. — Babacığım, biraz hızlı gitmiyor muyuz? Tekin Bey, telaşlanmıştı. Oğlunun basketbol kursuna gecikmesini istemiyordu. — Geciktik oğlum! Merak etme sen! Ben iyi bir sürücüyüm bilmez misin? Ilgaz, biraz endişelenmişti. Çünkü babası, az kalsın kırmızı ışıkta geçiyordu. Bu kadarı da fazlaydı. — Babacığım, trafik kurallarına uymayacaksan durmanı istiyorum! Doğrusu ben spor yapmaya gidiyoruz sanıyordum. Böyle davranmaya devam edersen sanırım hastaneye gideceğiz. Tekin Bey, bu sözlerle kendine geldi. Telaşlanmış ve geç kalmamak için bir sürü hatalı davranış yapmıştı. Trafikte sakin ve dikkatli olması gerektiğini bir an unutmuştu. Ilgaz’a bunları hatırlattığı için teşekkür etti. Oğluyla gurur duydu. Tekin Bey arabayı daha dikkatli sürdü. Bu şekilde yollarına devam ettiler. Ilgaz, kursa biraz geç kalmış olsa da hâlâ neşeli ve sağlıklıydı. 1. Ilgaz ve babası yola çıkmakta niçin geciktiler?

2. Ilgaz, babasını ilk kez ne zaman uyardı?

A) Tekin Bey, gazete okuduğu için

A) Arabayı hızlı sürmeye başladığında

B) Tekin Bey’in telefon konuşması uzadığı için C) Ilgaz, eşyalarını hazırlamakta geciktiği için

B) Eve dönerken C) Evden çıkarken

105


Yönerge Yazma

6 5

4

2

1

3

Aşağıda seksek oyununa ait resimler verilmiştir. Birinci resmi ve bu resme ait yönergeyi inceleyelim. İkinci resim için gerekli yönergeyi yazalım.

8

7

9

6 5

4

2

1

3

Önceden yere, resimdeki kutular çizilir sonra içlerine rakamlar yazılır.

......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... 106


Yönerge Yazma

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıda kâğıttan kayık yapımına ait resimler verilmiştir. Bu resimlere göre yönergeyi noktalı yerlere yazarak tamamlayalım.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1. Kare şeklindeki bir kâğıdı ortadan ikiye katlayalım. ......................................................................................................................................................................................... 2. Sonra bir kez daha katlayalım. ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... 107


Konu Testi - 23

1.

1

2

3

4

5

6

Aşağıdaki yönergelerden hangisi yukarıdaki kâğıttan uçak yapmaya ait olamaz? A) Bir dosya kâğıdının uzun kenarlarını üst üste getirip katlayalım. Kâğıdımızı açıp bir köşesini, ortada oluşan kat çizgisinin üzerine gelecek şekilde katlayalım. B) Başlığımızın üst kısmı tamam, şimdi de başlığın alt kısmında kalan iki ayrı şeridi yukarı doğru katlayalım. C) Sağ elimizle uçağı alttan tutup kanatlarını da hafifçe yukarı doğru kaldırıp fırlatalım ve uçağımızı uçuralım.

108

2. Ebe, topu havaya atar ve arkadaşlarından birinin ismini söyler. İsmi söylenen oyuncu topa doğru koşarken diğerleri kaçmaya başlar. Adı söylenen kişi topu yere düşmeden yakalamaya çalışır. Topu havada yakalayabilirse o da topu havaya atarak başka bir isim söyler. Top yere düşerse ismi söylenen kişi topu eline aldığında istop diye bağırır. Bağırır bağırmaz, diğer oyuncular bulundukları yerlerde durmak zorundadır. Daha sonra topu yakalayan kişi topu oyunculardan birine fırlatır, eğer vurmayı başarırsa istop oyunu onunla tekrar başlar. Yukarıda yönergesi yazılan “istop.“ oyununun görseli aşağıdakilerden hangisidir? A)

B)

C)

Canan!


Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler

Adı Soyadı: ..........................................

Kutucuklarda verilen nitelikleri, aşağıdaki sözcüklerden uygun olanından önce örnekteki gibi yazalım. renkli

ağır sıcak

kırmızı

dokuz topuklu

üçüncü

yaramaz

yumuşak

sivri ucuz

taze

hızlı dalgalı

bozuk

ekşi

ekşi yoğurt

................... sınıf

................... halı

................... etek

................... çocuk

................... saat

................... tren

................... biber

................... deniz

................... ayakkabı

................... bilye

................... kamyon

................... silgi

................... ekmek

................... süt

................... şapka

Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Cümlelerdeki varlıkları ve bunların niteliklerini yazalım. CÜMLELER

VARLIK

NİTELİK

Bizim sokaktaki bakımsız ev satıldı. Bu kış soğuk rüzgârlar esecek. Anneme kırmızı karanfil topladım. Masaya sarımtırak bir örtü yayılmıştı. Ufacık çocuk bu kadar balığı nasıl tuttu? Eski şapkasını başına geçirip gitti. 109


Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Cümlelerdeki varlıkların niteliklerini bildiren sözcükleri örnekteki gibi yazalım. Zor sınavı başarıyla atlattım.

zor

Bakıcının yaşlı köpeği hastalanmış.

...........

Mine, yeşil ağaç kesilince çok üzüldü.

...........

Kütüphanedeki en kalın kitabı aldım.

...........

Dedemin ak sakalı uzadı.

...........

Yarın yeni kazağımı giyeceğim.

...........

Terliyken soğuk su içme.

...........

Sıcak süt açlığımı giderdi.

...........

Fasulyenin yanında soğanı severim.

...........

kuru

Seyahat için küçük çantanı almalısın.

...........

Sofrada tatlı için büyük kaşık yoktu.

...........

Masmavi denizde gemiler yelken açmıştı.

...........

110

Görsellerdeki varlıkları, niteliklerini bildiren sözcükler ile örnekteki gibi tanıtalım.

kahverengi masa .........................................

.........................................

.........................................

.........................................

.........................................

.........................................


Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki cümlelerde geçen nitelik belirten sözcükleri bulmacadan bulup işaretleyelim. Kalan harflerle şifreyi oluşturalım. Aldığım yeşil ayakkabıyı dolabıma kaldırdım.

Y E

İ

L

Şu ev kimin?

A Ü Ç E

R

Minik serçe soğuktan donmak üzereydi.

R

E

S

K

İ

O çocuk sınıfa gelip öğretmenimizi sordu.

A T

Ü

R

K

Yaramaz Tekir bahçede uyuyor.

M

N

İ

K

Teyzem her birimize üçer fındık verdi.

A Ç Ş U O

Eski sandalyeye oturduğu için düştü. Kumbaramda beş lira birikmiş.

Z

İ E

Ş

B

E

Ş

Şifre: .........................

Aşağıdaki isimleri uygun niteliklerini bildiren sözcüklerle eşleştirelim. Cümle içinde kullanalım. iki

çiçekler

......................................................................................

tuzlu

grup

......................................................................................

kalabalık

çörek

......................................................................................

kokulu

çocuk

......................................................................................

yaramaz

çekirdek

......................................................................................

hızlı

tavşan

......................................................................................

eski

minder

...................................................................................... 111


Konu Testi - 24

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “öğrenci” sözcüğünün niteliğini bildiren bir sözcük yoktur? A) Birçok öğrenci yarışmaya katıldı. B) Başarılı öğrenci tüm derslerden iyi not aldı. C) Aslında öğrenci çok çalışmıştı. 2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ”kırmızı” sözcüğü, varlığın rengini bildirmektedir? A) Kırmızı, en sevdiğim renktir.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varlığın biçimi belirtilmiştir? A) Mavi kazağın çok yakışmış. B) Kışlık giysileri yıkayıp ütüledi. C) Yuvarlak masanın camı kırıldı. 6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yeşil” sözcüğü varlığın rengini bildirmemektedir? A) Yeşil yapraklar sonbaharda sarardı. B) İlkbaharda her yer yeşil olur. C) Aslı, yeşil kazağı giydi.

B) Kırmızı kazağımı bulamıyorum. C) Onu defterime kırmızıyla yazdım. 3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “cadde” sözcüğünün bir niteliği belirtilmemiştir? A) Caddeden karşıya geçmek istedi. B) Islak caddede bisiklet sürüyorlar. C) Üçüncü caddeden geçmeniz gerikir. 4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varlığın niteliğini bildiren bir sözcük kullanılmamıştır? A) Bugün iki sınava girdim. B) Sınavın nasıl geçti? C) Zor sınavda başarısız oldum. 112

7. “Kafasında kocaman şapkayla etrafı göremiyordu.” cümlesinde hangi sözcük varlığın niteliğini belirtmektedir? A) kocaman B) şapka C) etrafı 8. Aşağıdakilerden hangisinde “sessiz” kelimesi varlığın niteliğini belirtmemektedir? A) Sessiz çocuk birden ağladı. B) Tanıdığım en sessiz insandı. C) Bu olaya sessiz kalamazsınız. 9. “Ağır çantayı kim taşıyacak?” cümlesinde varlığın özelliğini belirten sözcük aşağıdakilerden hangisidir? A) ağır B) kim C) çantayı


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. ASLAN OLMAK İSTEYEN EŞEK Bir zamanlar aslan olmayı isteyen bir eşek varmış. Sahibi ona Karakaçan dermiş. Bu eşeğin kötü bir özelliği varmış. Çok tembelmiş. Bütün gün gezer, yatar, uyur ve hayal kurarmış. Ormanlar kralı aslan olmayı hayal edermiş. Bütün hayvanlara krallık yaparmış. Bir gün sahibi bir aslan postu getirmiş. Karakaçan bu işe çok sevinmiş. Aslan postunun içine girmiş: — Nihayet eşeklikten kurtuldum. Şimdi ormana gidip aslan gibi yaşayabilirim, demiş. Doğruca ormanın yolunu tutmuş. Az gitmiş, uz gitmiş. Dere tepe düz gitmiş. Sonunda yorulmuş ve bir ağacın altında uykuya dalmış. Sabah uyandığında bir de bakmış ki ormandaki bütün hayvanlar başına toplanmış. Onun aslan postuna bürünmüş bir eşek olduğunu anlamışlar. Eşek, — Ben ormanlar kralı aslanım, demiş. Hemen kralınıza selam verin! — Madem aslansın, aslanlar gibi kükre bakalım, demiş tilki. Eşek başlamış “Aii aii aii!” demeye. Öyle komik olmuş ki diğer hayvanlar gülmekten kendilerini alamamışlar. Bu olanlara çok kızan kurt, Karakaçan’ı kovalamaya başlamış. Kaçarken Karakaçan’ın aslan postu da yere düşmüş. Karakaçan evinin yolunu zor bulmuş. O günden sonra sahibinin verdiği işleri mutlulukla yapmış. Elindeki ile yetinmenin en güzeli olduğunu anlamış. 113


1. Metinde anlatılan olay nerede yaşanmıştır? A) Evde B) Çiftlikte C) Ormanda 2. Karakaçan aşağıdakilerden hangisinin adıdır? A) Eşeğin B) Aslanın C) Kurdun 3. Karakaçan hayalinde ne olurmuş?

7. Aşağıdakilerden hangisinde “eşek” kelimesinin tanımı yapılmıştır? A) Erkekleri yeleli, yırtıcı, koyu sarı renkli güçlü hayvan. B) Uzun kulaklı binek ve hizmet hayvanı. C) Tüylü hayvan derisi. 8. Metindeki “tembel” kelimesinin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kedi

A) Vakit

B) Aslan

B) Düş

C) Kurt 4. Eşeğin en kötü özelliği neymiş? A) Aslanlara özenmesi B) Tembel olması C) Elindekiyle yetinmemesi 5. Bu öyküden çıkarılması gereken sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

C) Çalışkan 9. Eşek, ormandaki hayvanlara aşağıdakilerden hangisini söylememiştir? A) Ben ormanlar kralı aslanım. B) Hemen kralınıza selam verin! C) Çabuk bana yemek getirin!

A) Çalışkan olmalıyız. B) Aslanlara özenmemeliyiz. C) Kendimizi olduğu gibi kabul etmeliyiz. 6. Karakaçan neyin içine girmiş? A) Aslan postunun içine

10. Karakaçan’a kızıp onu kovalayan hayvan aşağıdakilerden hangisidir? A) Kurt

B) Ormandaki kuyunun içine

B) Tilki

C) Aslanın yuvasının içine

C) Aslan

114


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

YE KÜRKÜM YE! Nasrettin Hoca, bir gün bey evine yemeğe davet edilmiş. Hoca nereden bilsin; davete, günlük kıyafetiyle katılmış. Katılmış ama ne hoş geldin ne sefa getirdin diyen var. Herkes, allı pullu kıyafetlilere el pençe duruyormuş. Hoca, bir koşu evine giderek sandıktaki işlemeli kürkünü giyip yemeğe geri dönmüş. Az evvel hoş geldin bile demeyenler, önünde yerlere kadar eğilmişler. Hoca‛yı yere göğe sığdıramayıp başköşeye oturtmuşlar. Kuzunun en hasını önüne koymuşlar. Herkes Hoca‛nın yemeğe başlamasını bekliyormuş. Hoca, bir taraftan kürkünün kolunu sofrada sallamaya, bir taraftan da “Ye kürküm ye, ye kürküm ye!” demeye başlamış: — İlahi Hoca, kürkün yemek yediğini kim görmüş, demişler. Hoca taşı gediğine koymakta gecikmemiş: — Kürksüz adamdan sayılmadık. İtibarı o gördü, yemeği de o yesin. 1. Nasrettin Hoca’ya niçin kimse hoş geldin dememiş? A) Onu tanımadıkları için

3. “Kuzunun en hasını önüne koymuşlar.” cümlesinde kuzunun hangi özelliği vurgulanmıştır?

B) Günlük kıyafetiyle geldiği için

A) İyi ve özel olması

C) Yanlış eve geldiği için

B) Lezzetsiz olması C) Çok bulunan bir tür olması

2. Nasrettin edilmiş?

Hoca

A) Lokantaya B) Bey evine C) Saraya

nereye

davet

4. Nasrettin Hoca’nın itibar görmesine sağlayan aşağıdakilerden hangisidir? A) Hoca olması B) Konuşma şekli C) İşlemeli kürkü 115


5. “Ye kürküm ye.” atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bu saygı kişiliğe karşı değil giyim kuşam düzgünlüğüne karşı gösterilmektedir. B) Uygun zaman gözetmeyerek rastgele bir zamanda, gelişigüzel zamanlarda.

8. Hoca’yı işlemeli kürküyle görenler ne yapmışlar? A) Onu başköşeye oturtmuşlar. B) Ona yemek vermemişler. C) Onun dışarı çıkmasını istemişler.

C) Lafı uzatmayalım da sonuca gelelim, kısacası, özet olarak.

9. Herkes kimlere el pençe duruyor6. “Taşı gediğine koymak.” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yemeyi içmeyi çok seven, güzel yiyecekler arayan. B) Birine dokunsa da, sırası gelince duruma çok uyan bir söz söylemek.

muş? A) Parmağında altın yüzüğü olanlara B) Allı pullu kıyafet giyenlere C) Beline kılıç takmış olanlara

C) Çok büyük güçlüklere, sıkıntılara katlanarak çalışmak.

10. “Başköşe” deyiminin anlamı aşağı7. “Bir koşu gitmek” deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

dakilerden hangisidir? A) Çok dikkatle bakmak.

A) Her istediği hemen yapılmak.

B) Bir göreve başlamak.

B) Çok ünlü bir kimse olmak.

C) Bir toplantıda büyüklerin otur-

C) Koşa koşa fırlayıp gitmek. 116

ması için ayrılan yer.


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

AKILLI KIZ Bilgiç Dede, kapısını çalan kıza ne istediğini sordu. Kızcağız, — Annem tarladan geç geldi. Kibritimiz kalmadığı için ocağı yakamadık. Sizden biraz ateş istemeye geldim, dedi. Kız, bu sözleri söylerken gözlerini odanın ortasında her tarafa tatlı bir sıcaklık saçan mangaldaki bol ateşe dikmişti. Bilgiç Dede, — Peki, yavrum. İşte ateş. İstediğin kadar al. Ama kürek getirmemişsin. Ne ile götüreceksin? Bu söze kız, — Zararı yok. Ben kolayını bilirim, cevabını verdi. Sonra ocaktan iki avucuna bolca kül aldı. Bu külün üzerine iri bir kor koymasını ihtiyardan rica etti. Komşu kız, böylece ellerinde bol kül içinde yatan kıpkızıl kor ile çıktı gitti. Çok yaşamış, çok görmüş, çok okumuş olan Bilgiç Dede, on yaşında bir kızcağızın avuçla ateş taşımak için bulduğu bu basit çare karşısında şaşakaldı. Elini sakalına götürdü. İnsan ne kadar yaşasa, ne kadar bilse de yine öğreneceği şeyler kalıyor, diyerek kapıyı kapadı. Sonra masanın başına geçti, kitaplarına daldı. 1. Küçük kızın annesi nereden geç gelmiş?

3. Küçük kız, kor parçalarını nasıl taşıyor?

A) Pazardan

A) Kürekle

B) Tarladan

B) Kovaya koyarak

C) Komşudan

C) Avuçlarına bolca kül koyarak

2. Küçük kız ile annesi ocağı niçin yakamamışlar?

4. Aşağıdakilerden hangisi Bilgiç Dede’nin özelliklerinden biri değildir?

A) Kibritleri kalmadığı için

A) Bilgiçlik taslar.

B) Evde odun olmadığı için

B) Çok okumuştur.

C) Kürekleri olmadığı için

C) Çok şey görmüştür. 117


5. Bu parçadan çıkarılacak sonuç aşağıdakilerden hangisidir? A) Her şey gençlikte öğrenilir. B) Öğrenmenin yaşı yoktur.

9.

a. Kül b. Kor c. Kibrit

C) Çocuklar çok akıllıdır.

6. “Ben kolayını bilirim, cevabını verdi.” cümlesinde altı çizili sözcüğün zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Zor B) Basit

1. Bir ucu sürtünme sonucu yanabilecek birleşimde olan küçük tahta veya karton çöp. 2. İyice yanarak ateş durumuna gelmiş kömür veya odun parçası. 3. Yanan katı şeylerden arta kalan toz madde.

C) Sıradan

7. “Kürek” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Kulak memelerine takılan süs eşyası.

Aşağıdakilerden hangisinde kelimeler anlamlarıyla doğru eşleştirilmiştir? A) a-1, b-3, c-2 B) a-2, b-1, c-3 C) a-3, b-2, c-1

B) Kesilmiş ağaç gövdesi. C) Toprak, kömür gibi şeyleri bir yerden bir yere alıp atmaya, taşımaya yarayan araç.

8. “Sonra ocaktan iki avucuna bolca kül aldı” cümlesinde hangisi “önce” sözcüğünün zıt anlamlısıdır? A) Sonra B) Ocak C) İki 118

10. “Bu külün üzerine iri bir kor koymasını ihtiyardan rica etti.” cümlesinde altı çizili sözcüğün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Dede B) Yaşlı C) Genç


Adı Soyadı: ..........................................

Öykü Tamamlama

Aşağıdaki öykü yarım bırakılmıştır. Bu öyküyü kendi düşüncelerimize göre tamamlayalım. AŞI OLALIM O gün okulda bir heyecan vardı. Sağlık görevleri okula gelmiş, öğrencilere aşı yapacaklardı. Öğretmenimiz bize daha önceden aşının yararlarını anlatmıştı. Hepimiz sevinçle önlüklerimizin kollarını sıvadık. Aşı olma sırasına geçip heyecanla sıramızı bekliyorduk. Aşı olup yerimize oturunca sıra arkadaşım Alper kulağıma, “Ben aşı olmadım ama sakın öğretmene söyleme.” dedi. ......................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................ ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................ 119


Görsel Yorumlama

Bu görselin bizde uyandırdığı düşünceleri aşağıdaki noktalı yerlere yazalım. ................................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... Verilen görselin bizde uyandırdığı düşünceleri noktalı yerlere yazalım. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. Silgini bana ver.

.................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. .................................................................................................. ..................................................................................................

120


Yabancı Kelimelerin Türkçe Karşılıkları

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki yabancı kelimeleri Türçe karşılıkları ile eşleştirelim. LAPTOP

GENEL AĞ

LİNK

ÖLÇÜT

MOUSE

DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR

Aşağıdaki ifadeler doğru ise başındaki kutucuğa “D”, yanlış ise “Y” yazalım. “Ambulans” sözcüğünün Türkçe karşılığı “cankurtaran” sözcüğüdür. “Asistan” sözcüğünün Türkçe karşılığı “duyuru” sözcüğüdür. “Dizayn” sözcüğünün Türkçe karşılığı “tasarım” sözcüğüdür.

İNTERNET

BAĞLANTI

KRİTER

FARE

“Online” sözcüğünün Türkçe karşılığı “çevrim içi” sözcüğüdür.

SELFİE

ÇIKIŞ

“Viraj” sözcüğünün Türkçe karşılığı “tutanak” sözcüğüdür.

EXİT

SEVİMLİ

SEMPATİK

ÖZ ÇEKİM

E-MAİL

İKİ KATLI

DUBLEKS

ELEKTRONİK POSTA

“Makro” sözcüğünün Türkçe karşılığı “büyük” sözcüğüdür. “Start” sözcüğünün Türkçe karşılığı “çıkış” sözcüğüdür. “Skor” sözcüğünün Türkçe karşılığı “çıkış” sözcüğüdür.

OBJEKTİF

GİRİŞ

“Plaza” sözcüğünün Türkçe karşılığı “iş merkezi” sözcüğüdür.

ANTRE

NESNEL

“Legal” sözcüğünün Türkçe karşılığı “yasal” sözcüğüdür. 121


Aşağıda verilen yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını bulmacada bulup boyayalım. Kalan harfleri sırasıyla birleştirerek şifreyi bulalım.

DUBLE

FAUL

EXIT

KORNER

ŞOV

FİNAL

STAR

ALTERNATİF

AKTİVİTE

ASİSTAN

Y A R D

I

M C

Y Ç

I

Ş A B G E

I

K Ö Ş

Şifre:

122

K

I

S

E A N Ç C Ö Ç

Y

I

L D

I

Z

İ

I

S

K

E

S O N L

F

İ

T N

M H A T A E

T

K

E

E

R

K

U

L

L A N M A

E

T

K

İ

N L

İ

K

İ

E


Konu Testi - 25

Adı Soyadı: ..........................................

1. Yabancı dillerden Türkçemize geçen “analiz” sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

4.

A) çözümleme B) ayırma C) birleşme Bu afişte anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir? 2. Aşağıdaki yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarıyla ilgili eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) Hijyen ➝ Sağlığa uygun, sağlıklı B) Antipati ➝ İticilik, sevimsizlik

A) Depremden korunma yollarını öğrenelim. B) Ülkemizi ağaçlandıralım, topraklarımızı kaybetmeyelim. C) Selden korunma yollarını bilelim.

C) Branş ➝ Bilgilendirmek, bilgi almak

3. “Proje çalışması için internette araştırma yaptım.” cümlesinde altı çizili kelimenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Dil bilgisi B) Genel ağ C) Seçenek

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “Antrenör” kelimesinin Türkçe karşılığı kullanılmıştır? A) Mahalle takımımızın çalıştırıcısı eski bir futbolcudur. B) Maçta köşe vuruşundan gol attık. C) Futbol millî takımımız bütün maçlarını kazandı. 123


6. Kitap Sevgisi En iyi arkadaşım, Benim bilgi yoldaşım, Var sana ihtiyacım Benim canım kitabım.

8.

Mert’in konuşmasındaki altı çizili kelimenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Gereklisin sen bize, Ekmek kadar, su kadar. İlerleyemez asla, Okumayan uluslar. Sema BULUT Aşağıdaki görsellerden hangisi şiirle ilgili olamaz? A) B)

Hastanede acil kana ihtiyaç olduğunu anons ettiler.

A) Çözüm

B) Sesli duyuru C) İndirim

9. Aşağıda yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarıyla ilgili eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) Air bag → Hava yastığı B) Aktivite → Etkinlik

C)

C) Asistan → Başlık 10.

7.

Bu görselde öğrencilerin kutladığı bayram aşağıdakilerden hangisi olamaz? A) Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı B) Kurban Bayramı C) Cumhuriyet Bayramı 124

Center

Engel

Dubleks

Merkez

Bariyer

İki Katlı

Yabancı kelimeler Türkçe karşılıklarıyla eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğru olur? A)

B)

C)


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. DEREDEKİ BALIKLAR Ulaş, o yaz köye gittiğinde derede yüzen renkli balıklar görmüştü. Bu balıklar, evdeki akvaryumunda yaşayan balıklara hiç benzemiyorlardı. Derenin berrak suyunda bir aşağı bir yukarı yüzüyorlardı. Ulaş, bütün gün derenin kenarında dolaşıp hayran hayran balıkları seyretmişti. Köyün mis gibi havasını içine çekip korkusuzca yanına gelen kuzularla oynamıştı. Şehre döndüğünde kimi görse köyde gördüğü balıkları anlatıyordu. Balıkların irili ufaklı oluşu, renkleri, nasıl yüzdükleri, Ulaş‛ın dilinden düşmüyordu. Babası ona bir sürpriz yapmak istemişti. Bahçeye küçük bir havuz yaptırdı. İçine de balık satan dükkânlardan birinden aldığı tatlı su balıklarından koydurdu. Ulaş, okuldan dönünce bahçedeki havuzu hemen fark etti. Koşarak yanına gitti. İçinde beş tane balık vardı. Her biri bir köşede hareketsizce duruyordu. Köydeki balıklar ve derenin berrak suyu aklına geldi. “Ya bu balıklardan biri, o derede özgürce yüzen balıklardan biriyse?” diye düşündü. Ulaş, havuza uzun uzun baktı. Üzülse mi, sevinse mi bilememişti. 1. Ulaş, yaz tatilinde nereye gitmiş-

2. Ulaş’ın, köye gittiğinde hayran ol-

tir?

duğu şey aşağıdakilerden hangisi-

A) Dereye

dir?

B) Köye

A) Derede yüzen balıklar

C) Okula

B) Kuzular C) Temiz hava 125


Gerçek ve Hayalî Ögeler

Konu Testi - 26

Aşağıdaki cümlelerde gerçek ögeler varsa başına “G“, hayalî ögeler varsa “H“ yazalım.

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hayalî ögeler yer almıştır? A) Minik fare, kediye selam verdi.

Aydede çocuklara gülümsedi.

B) Kediler, köpeklerden korkar.

Akşam televizyon izledim.

C) Bütün hayvanlar beslenir.

Kuşlar çocuklarla sohbet etti. Ağacın dalları güneşe kadar uzanıyordu. Annem odada kitap okuyor. Kedimiz camdan uçup gitti. Amcam askere gitti. Ödevlerimi bitirdim. Yıldızlar, bize göz kırpıyordu. Uçurtmam tüm gezegenleri dolaştı. Aşağıya hayalî ögelerin bulunduğu cümleler yazalım ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................

126

2. • Bugün kar yağdı. • Yıldızlar çocuğa gülümsedi. • Ay, bulutlarla sohbet etti. • Köpek, yavrularını teselli etti. • Kuzular çayırda otluyor. Yukarıdaki cümlelerden kaçı hayal ürünü ifadeler içerir? A) 2

B) 3

C) 4

3. Aşağıdakilerden hangisi hayalî ögelerin yer aldığı bir metnin başlığı olmaz? A) Yıldızlara Gezi B) Dans Eden Ağaçlar C) Kış Geldi 4. Aşağıdakilerin hangisinde hayalî ögeler yoktur? A) Yürüyen ağaç B) Uçan balon C) Uçan ayı 5. Aşağıdakilerden hangisi hayalî ögelerin yer aldığı bir metnin kahramanı olamaz? A) Nasrettin Hoca B) Keloğlan C) Sekiz gözlü dev


Okuma Anlama - Hikâye Unsurları

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metnin hikâye unsurlarını yazarak şemayı tamamlayalım. SATRANÇ OYUNU Okan ve Umut, satranç oynamayı çok seven iki arkadaştılar. Her gün okuldan eve dönünce önce ödevlerini bitirirlerdi. Sonra da satranç oynamak için buluşurlardı. Bu buluşmalar, bazı günler bahçede, bazı günler evlerinde olurdu. Yine bir gün bahçede buluştular. Satranç tahtasını çimenlerin üstüne koyup oynamaya başladılar. Hem oynuyor hem de çok eğleniyorlardı. Oyun oldukça uzamıştı. Bir türlü bitmiyordu. Canları sıkılmıştı. Öyle ki sesleri yükselmeye ve birbirlerini kızdıracak sözler söylemeye başladılar. Tam o sırada Okan’ın gözüne bahçedeki top ilişti. Her zaman neşeyle oynadıkları bir oyun yüzünden neredeyse kavga edeceklerdi. Umut da Okan’ın topa baktığını görünce aynı şeyleri düşündü. İki arkadaş birdenbire gülmeye başladı. Okan topa doğru fırladı. Oyunları değişmişti ama neşeleri değişmemişti. Onlar hâlâ birlikte eğlenen iki iyi arkadaştı. Şahıs ve Varlık Kadrosu ..........................................................................

Hikâyenin Adı ..........................................................................

Olay Örgüsü

Mekân (yer)

..........................................................................

.......................................................................... 127


Aşağıdaki metni okuyalım. Metnin hikâye unsurlarını yazarak şemayı tamamlayalım. PİKNİKTE Bir yaz günü Bensu, iki kardeşi, annesi ve babasıyla pikniğe gitti. Piknik alanına kadar yolculukları çok neşeli geçmişti. Yolda yeşil ağaçları, neşeli kuşları, yaramaz kuzuları hayranlıkla izlediler. Piknik alanına gelince eşyalarını indirdiler. Büyük bir ağacın altına oturdular. Bensu ve kardeşleri yeşil çimenlerde oynadılar. Sarı kelebekleri kovaladılar, lacivert gökyüzünü seyrettiler. Kâmil Bey, çocukları için ağaçların dalına salıncak kurdu. Bensu, kardeşlerini salıncakta salladı. Öyle güzel eğlendiler ki akşamın olduğunu fark edemediler. A Anneleri l i “Haydi “H di çocuklar, kl toplat l nın. Artık eve gidiyoruz.” diye seslendi. Kardeşleri ile birlikte eşyalarını toplayıp otomobile koydular. Bensu ve kardeşleri ellerine poşet aldılar. Çevrelerindeki çöpleri toplayıp poşetlere koydular. Poşetleri çöp kovasına atıp otomobile bindiler. Hem eğlenmiş hem de çevrelerini temiz tutmuşlardı. Mutluluk onların hakkıydı. Mehmet Rebii ULUÇAY Şahıs ve Varlık Kadrosu ..........................................................................

Hikâyenin Adı .......................................................................... Olay Örgüsü

Mekân (yer)

..........................................................................

..........................................................................

128


Öykü Tamamlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki öykünün tamamını okuyalım. Öyküde boş bırakılan yerlere uygun ifadeler yazalım. Soruları yanıtlayalım. EN GÜZEL HEDİYE Burak, doğum gününde gelen hediyelerin paketlerini özenle açıyordu. Hediyeyi getiren arkadaşına kibarca teşekkür edip çok beğendiğini söylüyordu. Tuttuğu takımın formasını, mavi beyaz çizgili tişörtü, ne zamandır istediği kalemi, hepsini beğenmişti. Babasının aldığı futbol topuyla oynamak için sabırsızlanıyordu. Nihayet son paketi açınca gözü ona gülümseyerek bakan teyzesine ilişti. Masada başka bir paket yoktu. Acaba, teyzem .............................................................................................. olabilir mi diye düşündü. Burak tam arkadaşlarını oyuna davet etmek üzereydi ki teyzesi: — Galiba sıra benim hediyeme geldi, deyip odadan çıktı. Burak, teyzesinin hediyesini çok merak etmişti. Çünkü teyzesi ona kimsenin aklına gelmeyen şeyler alırdı. Teyzesi odaya sıradan bir kutuyla girince Burak, biraz hayal kırıklığına uğradı. Kutu parlak kâğıtlarla sarılmamıştı. Üstelik ağzı bile açıktı. Kutudaki hediyeyi tahmin etmeye çalıştı. Teyzesinin hediyesi .............................. .............. olmalıydı. Kutunun içindekini görünce salonda bir uğultudur koptu. Kutunun içinde simsiyah düğme gibi bir burun, minicik kulaklar ve altın rengi tüyleriyle çok şirin bir ......................................................... vardı. Köpeğinin adını hemen oracıkta koyuverdi. Onu sevinçle kucağına aldı. Burak’ın hiç unutmayacağı bir doğum günüydü. Çünkü ................................., hayatında aldığı en güzel hediyeydi. 1. Bu hediyeyi doğum gününüzde siz alsaydınız adını ne koyardınız? ........................................................................................................................................................................... 2. Sizin hiç unutmadığınız doğum günü hediyeniz oldu mu? Olduysa nedir? ........................................................................................................................................................................... 129


Öyküyü tamamlayalım. KUKİ Fındık faresi Kuki, deliğinden burnunu çıkarmış. Mutfaktan yayılan mis gibi fındıklı kek kokusunun olduğu yöne burnunu uzatmış. Evin annesi Ayşe Hanım, fındıklı keki çok güzel yaparmış. Minik farecik, mutfakta koşuşan çocukları görünce duraklamış. ............................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. Deliğin önünde, kalbi pır pır bekliyormuş. Birden Ayşe Hanım’ın masadan kalkıp deliğe doğru yürüdüğünü görmüş. “Eyvah!” demiş. ............................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................... Bir süre sonra deliğin önünden gelen fındıklı kek kokusunu fark etmiş. ................................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................................... Tamamladığımız öyküye göre sorular yazıp cevaplayalım. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................. 130


Atasözleri

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiirde geçen atasözlerini bulalım. Noktalı yerlere yazalım. ATASÖZÜ

.........................................................................

Vakit nakittir derler

.........................................................................

Ağaç yaşken eğilir, Sakın gülme komşuna

.........................................................................

Sonra başına gelir.

......................................................................... .........................................................................

Saklayınız samanı Uyarıyor bak sizi.

.........................................................................

Gelir bir gün zamanı

.........................................................................

Diyerek atasözü. İsmail MALATYA

.........................................................................

Anahtar sözcüklere ve anlamlarına uygun atasözlerini noktalı yerlere yazalım. Anahtar Sözcük

Anlam

Anahtar Sözcük

sütten - üfleyerek

deneyim

işini - bırakma

................................................................................. .................................................................................

akçe - gün

tutumluluk

................................................................................. .................................................................................

Anlam düzenli olmak

................................................................................. .................................................................................

damlaya - göl

tasarruf

................................................................................. ................................................................................. 131


Aşağıdaki atasözlerini anlamları ile eşleştirelim.

Tırnağın varsa başını kaşı.

Ak akçe kara gün içindir.

Akıllı olmanın yaşla ilgili yoktur, bazı küçükler büyüklerden daha akıllı olabilir. Hiç kimse başkasından yardım beklememeli, kendisinin olanakları varsa bir işe girişmeli yoksa girişmemelidir.

Akıl yaşta değil, baştadır.

Çalışarak kazandığımız para, dar zamanımızda bizi sıkıntıdan kurtarır.

Terzi kendi söküğünü dikemez.

İnsanlar, başkalarına yaptıkları hizmetleri kendilerine yapamazlar.

Rüzgâr eken fırtına biçer.

Kendi zararına kendisi neden olanın yakınmaya hakkı olmaz.

Kendi düşen ağlamaz.

Üzümü ye de bağını sorma.

132

Herkesin zarar görmesine yol açacak işler yapan kimse, tepkilerle karşılaşır ve sonunda en büyük zarara kendisi uğrar. Yararlandığın şeyin nereden geldiğini araştırma.


Atasözleri

Adı Soyadı: ..........................................

Görseli verilen atasözlerini alttaki noktalı yerlere yazalım.

Sözcükleri karışık olarak verilen atasözlerini bulup yazalım. olmayan

duman ateş

çıkmaz yerden

.................................................................................

.................................................................................

ağacı

veren

taşlarlar

meyve y ................................................................................. işe

karışır

acele

şeytan ................................................................................. .................................................................................

bir

de

danış

bilsen

bilene

bin

................................................................................. iyidir

dostun

her şeyin .................................................................................

yenisi eskisi

................................................................................. 133


Konu Testi - 27

1.

4. Aşağıdakilerden hangisi atasözü değildir? A) Yapılan hatalardan ders çıkarmalıyız. B) Ateş olmayan yerden duman çıkmaz. Yukarıdaki görselde hangi atasözü anlatılmıştır? A) Dost acı söyler. B) Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur. C) Yazın başı pişenin, kışın aşı pişer.

C) Gülü seven dikenine katlanır. 5. “İkna edici ve güzel konuşmak” anlamına gelen atasözü, aşağıdakilerden hangisidir? A) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. B) Söz gümüşse sükût altındır. C) Söz ağızdan çıkar.

2. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi diğerlerinden farklı anlamdadır? A) Ev alma komşu al. B) Komşu komşunun külüne muhtaçtır. C) İş insanın aynasıdır. 3. “Planlanan durumlar ile ulaşılan sonuç, her zaman aynı olmayabilir. Yaptığımız planlar, istediğimiz gibi gitmeyebilir.” anlamına gelen atasözü aşağıdakilerden hangisidir? A) Irmaktan geçerken at değiştirilmez. B) Evdeki hesap çarşıya uymaz. C) Sel gider, kum kalır. 134

6. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi, insanların birbirlerinden etkilendikleri anlamına gelir? A) Doğru söyleyeni, dokuz köyden kovarlar. B) Tavşan dağa küsmüş dağın haberi olmamış. C) Üzüm üzüme baka baka kararır. 7. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi tasarrufla ilgilidir? A) İşleyen demir pas tutmaz. B) İşten artmaz, dişten artar. C) Her horoz kendi çöplüğünde öter.


Okuma Anlama - Deyimler

Adı Soyadı: ..........................................

Metinde geçen deyimleri bulup altını çizelim. CANSU İLE BENSU Benim adım Cansu. Sekiz yaşındayım. Annemle komşumuz Selma teyzeye oturmaya gittik. Komşumuzun kızı Bensu ile baş başa verip oyun oynadık. Selma teyze, Bensu‛ya “Kardeşin Mete okuldan geldi. O da sizinle oynasın. Ona göz kulak ol.” dedi. Biz oyun oynarken Mete kaşla göz arasında vazoyu kırdı. Annesi bu olay karşısında küplere bindi. Mete‛yi, “Hesapta olmayan işler yapıyorsun, evine zarar verme.” diye uyardı. Bensu, “Mete, annemin söyledikleri kulağına küpe olsun.” dedi. Mete yaptığı hatayı anlamıştı. O da bizimle güzel güzel oyun oynadı. Aşağıdaki deyimlerin anlamını yazalım. Deyimleri örnekteki gibi cümle içinde kullanalım. Burnu büyümek: Kibirlenmek, büyüklenmek Cümle:

Dünyalar onun olmak: ...................................................................................

“Görmeyeli

Merve’nin

burnu büyümüş. Aklını kaçırmak:

Cümle: ........................................................ ................................................................................... Etekleri zil çalmak:

...................................................................................

...................................................................................

Cümle: ........................................................

Cümle: ........................................................

...................................................................................

...................................................................................

Kulak asmamak:

Burnundan solumak:

...................................................................................

...................................................................................

Cümle: ........................................................

Cümle: ........................................................

...................................................................................

................................................................................... 135


Altı çizili deyimlerin cümleye kattığı anlamın önündeki yuvarlağı boyayalım. Karne gününü dört gözle bekliyorum.

Konu Testi - 28

1. Görselde anlatılmak istenen deyim aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlük takarak

A) Bir deri bir kemik kalmak

Sabırsızlıkla

B) Boyunun ölçüsünü almak

İsteksizce

C) Küplere binmek

Paketten çıkan hediyeyi görünce burun kıvırdı.

2. “İş birliği yapmak, güçlerini birleştirmek” anlamına gelen deyim aşağıdakilerden hangisidir?

Çok beğendi.

A) Ele avuca sığmamak

Beğenmedi.

B) El ele vermek

Sevindi.

C) Eli ayağı dolaşmak

Karşıma çıkan yılanı görünce donup kaldım. Çok korktum.

3. “Göz” kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim olarak kullanılmıştır? A) Arkadaşımın gözü pektir.

Çok şaşırdım.

B) Göz, duyu organımızdır.

Çok üşüdüm.

C) Dolabın dört gözü vardı.

O ne dik kafalı biridir, sen bilmezsin. Tembel

4. Aşağıdakilerden hangisi kendini diğer insanlardan üstün görmek anlamında kullanılan bir deyimdir? A) Burun kıvırmak

Korkak

B) Kendini dev aynasında görmek

İnatçı

C) Kendini bilmek

136


Olayların Oluş Sırası

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Olayları oluş sırasına göre sıralayarak yeniden okuyalım. Kimseden yanıt gelmiyordu. Söylediği zekice sözler bizi çok güldürür. Bir gün arkadaşlarımızdan Arda’nın kalem ucu bitmiş. 0,7 ucu olan var mı, diye sordu. 1

Bizim Mustafa komik çocuktur.

8

Tabii ki bütün sınıfı bir kahkahadır, aldı. Arda ısrarla 0,7 ucu olan var mı, diye sormaya devam edince: Mustafa, “Al 0,9 üstü kalsın.” demesin mi! Aşağıdaki şiirin dizelerini kendimize göre sıralayıp şiiri yeniden yazalım.

ANNEME VERDİĞİM SÖZ Ben güzel olacağım; Taşıyacağım hep Akan suların güzelliğini,

......................................................................... ......................................................................... ......................................................................... .........................................................................

Ben iyi olacağım; Ellerim açılacak gece gündüz Bir bitki iyiliğinde.

......................................................................... ......................................................................... .........................................................................

Ben doğru olacağım, Gökten düşen taş gibi Doğru. Fazıl Hüsnü DAĞLARCA

......................................................................... ......................................................................... ......................................................................... .........................................................................

137


Aşağıdaki tarifte noktalı yerleri olayların oluş sırasına göre “önce, sonra, daha sonra ve en sonunda” ifadelerini kullanarak tamamlayalım. BASİT ÇİKOLATA TOPLARI Şimdi sizlere evdeki artan kek parçalarıyla ya da hazır kekle yapabileceğiniz kolay bir tarif veriyorum. ............................. rondoda kekleri çekip ufalıyoruz. Kekimiz sade ise biraz kakao ilave ediyoruz. ............................. biraz tarçın ve kıvam vermek için 1 - 2 yemek kaşığı kadar süt ekliyoruz ve yoğurmaya başlıyoruz. Kıvamı sütle ayarlıyoruz ............................. toplar yapıyoruz. ............................. topları hindistan cevizi ya da eritilmiş çikolataya bulayıp buzdolabında donduruyoruz. Afiyet olsun. Konu Testi - 29

1. Bundan sonra okulda her cuma ................ Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle devam ettirilemez? A) maç yapacağız B) film izledik C) müzik dinleyeceğiz 2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim yoktur? A) Mert, yangına körükle gidiyor. B) O, herkesin huyuna suyuna gider. C) Ahmet’in nezleden burnu tıkanmış. 3. Aşağıdaki cümleler oluş sırasına göre dizilirse hangisi ilk sırada yer alır? A) Çantasından defterini çıkardı. B) Ödevi bitince defterini çantasına koydu. C) Ödevini yapmaya başladı. 138

4. Meltem mutfağa gitti. ▲ raftan tabak aldı. ★ tabağa çorba koydu. ● çorbayı afiyetle içti. Yukarıdaki sembollerin yerine sırasıyla hangi sözcüklerin yazılması uygun olur? A) Önce

Sonra

Daha sonra

B) Sonra

Daha sonra

Önce

C) Daha sonra

Önce

Sonra

5. 1 2 3 Verilen görseller oluş sırasına göre sıralandığında sıralama aşağıdakilerden hangisi olur? A) 1, 2, 3

B) 3, 2, 1 C) 2, 1, 3


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

ATATÜRK VE KÜÇÜK ÇOBAN Atatürk çocukları çok severdi. Bir yurt gezi-sinde iken yolda bir küçük çobana rastladı. Ye-di sekiz yaşlarında bir çocuktu. Önünde sürüsü,, kendi kendine türkü söylüyordu. Atatürk, çocuğun sesini çok beğendi, yanına yaklaştı. Yanaklarını okşayarak “Bis, bis” dedi. Çoban bir şey anlamamıştı. Ata “Bis beğendik, tekrar ediniz demektir.” dedi. Akıllı çocuk, Büyük Ata’nın ne demek istediğini derhâl anladı ve aynı türküyü tekrar söyledi. Bitirince Atatürk çocuğa bir yüz liralık hediye etti. Küçük çoban parayı aldı, çok sevindi. Gözleri parlayarak Atatürk’e, — Bis, bis, dedi. Küçük çobanın bu zeki davranışı Atatürk’ün pek hoşuna gitti. Onu havaya kaldırdı. Yanaklarından öptü. Etrafındakilere, — İşte, Türk çocukları böyle zekidir, dedi. 1. Atatürk küçük çobana nerede rastladı?

3. Atatürk, çoban çocuğun nesini beğendi?

A) Bahçede

A) Sesini

B) Denizde

B) Elbisesini

C) Yolda

C) Kavalını

2. Atatürk’ün dinlediği türküyü kim söylüyordu? A) Köylüler B) Çoban C) Atatürk

4. Atatürk, çocuktan ne yapmasını istedi? A) Yanına gelmesini B) Türküyü tekrar söylemesini C) Bir kuzu vermesini 139


Varlıkların Niteliklerini Bildiren Sözcükler

Tabloda verilen varlıkların niteliklerinden uygun olanı işaretleyelim. Varlıklar ve Özellikleri

Durumu Rengi Biçimi

büyük kapı tatlı uyku bahçeli ev sivri kalem siyah ayakkabı eski çorap sıcak süt güzel film yuvarlak masa Aşağıdaki isimlere, verilen yönergeye uygun özellik ekleyelim. ......................................... karga (durum) ......................................... çanta (biçim) ......................................... saçlar (renk) ......................................... masa (biçim) 140

Konu Testi - 30

1. Hangi cümledeki altı çizili kelime bir varlığı nitelememektedir? A) Eda’nın yeni kazağını beğendim. B) Zavallı çocuk durmadan ağlıyor. C) Annem üzümlü kek yaptı. 2. “........... mendil” noktalı yere aşağıdakilerden hangisi yazılırsa mendilin durumu belirtilmiş olur? A) yeni

B) beyaz

C) yedi

3. (1) Dışarısı çok soğuktu. (2) Emel, kalın paltosunu giydi. (3) Eldivenlerini takarak sokağa çıktı. Numaralanmış cümlelerin hangisinde varlığın niteliğini bildiren sözcük vardır? A) 1

B) 2

C) 3

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varlığın biçimi belirtilmiştir? A) Mavi kazağın çok güzel. B) Şirin kız, dondurma istiyor. C) Yuvarlak masanın etrafında toplandık. 5. “kötü” sözcüğü hangi cümlede varlığın niteliğini belirtmektedir? A) Kötü günler geride kaldı. B) Yaptığı resim oldukça kötüydü. C) Bugün hava çok kötü.


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları yanıtlayalım. ÇEVRECİ AYI Yemyeşil ormanın içinde bir mağara varmış. Bu mağarada temiz, iyi kalpli bir ayı yaşarmış. Ayının yaşadığı ormanın çevresinde büyük bir düzlük varmış. Hafta sonlarında insanlar buraya pikniğe gelirlermiş. Bu yemyeşil düzlükte çocuklar gönüllerince top oynar, ip atlar, eğlenirlermiş. Ayı da uzaktan görünmeden onlara bakar, mutlu olurmuş. Çocuklar helva kâğıtlarını ve çöpleri yerlere atarlarmış. Anne babalar da yer içer, çöpleri, artıkları bırakıp giderlermiş. Bunları gören ayı çok üzülürmüş. İnsanlar gittikten sonra, çöpleri toplayıp etrafı temizlermiş. Haftaya pikniğe gelenler de ormanı tertemiz bulurlarmış. Sema MARAŞLI 1. Ayı, nerede yaşıyormuş? ................................................................................................................................................................................ 2. Ayı, niçin etrafı temizlermiş? ................................................................................................................................................................................ 3. Mağarada nasıl bir ayı yaşarmış? ................................................................................................................................................................................ 4. İnsanlar, ne zaman pikniğe gidiyorlarmış? ................................................................................................................................................................................ 5. Çocuklar, piknik alanında ne oynarlarmış? ................................................................................................................................................................................ 6. Ormanı kirletenler kimlermiş? ................................................................................................................................................................................ 7. Pikniğe gelenler ormanı neden tertemiz bulurlarmış? ................................................................................................................................................................................ 8. Çevre temizliği ile ilgili bir slogan yazınız. ............................................................................................................................................................................... 141


Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili sorular hazırlayıp cevaplayalım. MİNİK KUZU Minik kuzu çok mutsuzdu. Ağacın dibine yatmış, etrafına bakınıyordu. Kardeşlerinin mutlu seslerini duyunca daha da üzüldü. Niye onlar gibi bembeyaz değildi sanki! Bu kulaklarındaki siyah benekler niye vardı ki! Minik kuzu, çobanın kendisine doğru geldiğini görünce düşüncelerinden sıyrıldı. Çoban onu sevgiyle okşamaya başlamıştı. “Minik kuzu! Tatlı kuzu! Ne güzel beneklerin varmış! Senin adın Benekli olsun mu?” Benekli hiç böyle düşünmemişti. Kulaklarındaki beneklerini de adını da çok sevmeye başladı. İlkbaharın bu güzel gününde kırlarda gezmenin tadını çıkarmalıydı. Yeşil, taze otların kokusunu duymaya başladı. Güneş ışıklarının yeryüzüne parlak simler gibi yağdığının yeni farkına vardı. Mutlulukla kardeşlerinin arasına karıştı. Ne?

Minik kuzunun kulaklarında ne varmış? .................................................................................................................................... ....................................................................................................................................

Nerede?

...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................

Ne zaman?

...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................

Nasıl?

...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................

Niçin?

...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................

Kim?

...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................

142


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki şiirleri okuyalım. Şiirle ilgili soruları yanıtlayalım.

KIŞ Bembeyaz oldu ortalık

TAŞITLAR

Kışın da başka tadı var

Gidiyorlar karada,

Hava bir parça karanlık

Havada ve denizde,

Her yanda buz tutmuş sular

Birçok taşıt görürüz Bakınca çevremizde.

Gel biz de şöyle kocaman

Gemi, uçak, otobüs

Bir kardan adam yapalım

Yolcuyu, yükü taşır,

Eğer düşmekten korkmazsan Buzun üstünde kayalım. Vasfi Mahir KOCATÜRK

Gidilecek yerlere Hemencecik ulaşır. Kayık yüzer denizde Tren raylarda gider, Taşıtlar bizim için

1. Şiirin başlığı nedir? ...........................................................................

Uzağı yakın eder. İsmail MALATYA

2. Şiirin şairi kimdir? ........................................................................... 3. Şiirde hangi mevsim anlatılıyor? ........................................................................... 4. Düşmekten korkmasalar ne yapacaklarmış? ........................................................................... 5. Şair nasıl bir kardan adam yapmak istiyor? ...........................................................................

1. Şiirin başlığı nedir? ........................................................................... 2. Şiir, kaç kıtadan oluşmuştur? ........................................................................... 3. Şiir, kaç dizeden oluşmuştur? ........................................................................... 4. Şiirin konusu nedir? ........................................................................... 143


ATATÜRK Türk’ü ölümden Odur kurtaran Odur yeniden Türklüğü kuran. Türk’ün dileği Onun ereği Yüce yüreği Türklüğe vatan. Bu memleketi, Cumhuriyeti Canıyla etti Bize armağan. Hasan Ali YÜCEL

1. Türk’ü ölümden kurtaran kimdir? ........................................................................... 2. Şiir kaç kıtadan oluşmuştur? ........................................................................... 3. Şiire göre Türklüğe vatan olan yer neresidir? ........................................................................... 4. Şiirin konusu nedir? ........................................................................... 5. Şiirin şairi kimdir? ........................................................................... 144

Aşağıdaki cümleleri verilen sözcüklerden uygun olanıyla tamamlayalım. dize kıta

şiir

mısra

şair

1. Güzel duygular ve düşünceler uyandıran yazı türüne ............................ denir. 2. Şiir yazan kişiye ......................... denir. 3. Şiirin her bir satırına ............................ denir. 4. Dizenin diğer adına ............................ denir. 5. Dizelerden oluşan gruplara .............. denir. Aşağıdaki şiirin konusunu noktalı yere yazalım. TUTUM Her şeyde tutum ile Daha çok üretiriz. Bu yoldan gideceğiz Mutlu olacağız biz. Odamız ışıklansın Biz içinde yaşarken. Ocağı söndürelim. Yemeğimiz taşarken Enerji kaynakları, Odun, kömür, su ve gaz. Fakat bunlar tükenir, Dikkat etmezsek biraz. Süleyman ATSIZ ....................................................................................... ....................................................................................... .......................................................................................


Adı Soyadı: ..........................................

Öykü Yazma

Verilen soru ve yanıtlara göre bir öykü yazalım.

Soru: Atlas, ne kaybetmiş? Yanıt: Atlas, cüzdanını kaybetmiş. Soru: Atlas, cüzdanını nerede kaybetmiş? Yanıt: Atlas, cüzdanını oyuncakçı dükkânının vitrinine bakarken kaybetmiş. Soru: Atlas’ın cüzdanını kim bulmuş? Yanıt: Atlas’ın cüzdanını, torununa oyuncak alan yaşlı bir amca bulmuş. Soru: Atlas, niçin çok üzülmüş? Yanıt: Atlas, annesini dinlemeyip cüzdanını çantasına koymak yerine elinde taşıdığı için çok üzülmüş. Soru: Atlas, olaydan nasıl bir ders çıkarmış? Yanıt: Atlas, hem annesinin uyarılarını dikkate almaya hem de daha dikkatli olmaya karar vermiş. 145


ÖYKÜM ............................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ .........................................................................................................................................................

146


Adı Soyadı: ..........................................

Öykü ve Şiir Yazma

Üçüncü sınıfa giden bir arkadaşımızın sınıf gezisine gittiğini düşünelim. Aşağıdaki soruları yanıtlayarak bu arkadaşımızın gezisiyle ilgili bir öykü yazalım. Öyküye uygun başlık yazalım. 1. Çocuğun adı ne olsun? ...........................................................................................

............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. .............................................................................

2. Okulunun adı ne olsun? ............................................................................. ........................................................................................... ............................................................................. ............................................................................. 3. Geziye nereye gitsinler? ............................................................................. ........................................................................................... ............................................................................. ............................................................................. 4. Gezide neler görsün? ............................................................................. .............................................................................................. ............................................................................. ............................................................................. 5. Arkadaşı ile hangi olayı yaşasınlar? ............................................................................. ........................................................................................... ............................................................................. ............................................................................. 6. Başlarına gelen olayı nasıl çözsünler? ...........................................................................................

............................................................................. ............................................................................. .............................................................................

7. Gezi sonunda ne yapsınlar? ...........................................................................................

............................................................................. ............................................................................. 147


Aşağıda yan yana verilen dizelerle “ATAM“ şiiri oluşturalım. Işıl ışıl saçların. / Çakmak çakmak gözlerin. / Anlamak seni. / Benim ödevim Atam Kovdun düşmanı. / Cumhuriyeti kurdun. / Ne kadar da ulusun. / Sevgili Atam benim.

Aşağıdaki şiirde anlatılanlardan yararlanarak kısa bir metin yazalım. MELEK Annesi dün Zeynep’e “Melek yavrum!” diyordu. İşitince bu sözü Kız merak etti sordu: - Melek yavrum ne demek? Doğrusu anlamadım. Melek kanatlı olur;

ATAM .......................................................................

Hani benim kanadım? Faruk Nazif ÇAMLIBEL

....................................................................... .......................................................................

MELEK

.......................................................................

....................................................................... ....................................................................... .......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

.......................................................................

....................................................................... .......................................................................

148

....................................................................... ....................................................................... .......................................................................


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

ÇİFTÇİ İLE OĞULLARI Bir çiftçinin üç oğlu varmış. Oğulları birbirleriyle hiç geçinemez, hep kavga ederlermiş. Çiftçi, oğullarının bu huyunu değiştirmek için çok uğraşmış. Fakat başarılı olamamış. “Sözle olmuyor, en iyisi bir örnekle bunları akıllandırayım.” demiş. Çiftçi, oğullarını yanına çağırmış. Bir yığın çubuk getirmelerini söylemiş. Çocuklar, gidip hemen çubukları getirmişler. Çiftçi çubukları almış, birbirine bağlamış. Oğullarına “Haydi, bunları kırın!” demiş. Çocuklar uğraşmışlar fakat bir türlü çubukları kıramamışlar. Sonunda çiftçi bağladığı ipi açmış. Çubukları oğullarına dağıtmış. Çocuklar da çubukları kolayca kırmışlar. Çiftçi “Görüyorsunuz ya çocuklarım! Siz de birlik olursanız düşmanlarınız size bir şey yapamaz. Ama birbirinizle kavga ederseniz karşı koyamaz yenilirsiniz!” demiş. 1. Birbirleriyle hiç geçinemeyenler kimlermiş? ................................................................................................................................................................................ 2. Çiftçi, çocuklarının hangi huyunu değiştirememiş? ................................................................................................................................................................................ 3. Çiftçi, nelerden yararlanarak örnek vermiş? ................................................................................................................................................................................ 4. Çiftçi, çubukların kırılması için ne yapmış? ................................................................................................................................................................................ 5. Bu metinden ne gibi bir sonuç çıkardınız? Kısaca açıklayınız. ................................................................................................................................................................................ 149


Cümle Tamamlama

Konu Testi - 31

Aşağıdaki cümleleri, verilen kelimelerden uygun olanıyla tamamlayalım.

1. “Toplantıya annem veya babam gelecek.” cümlesinde altı çizili sözcüğün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez? A) ile

için veya

ile fakat

B) ya da

C) fakat

ve çünkü

1. Manavdan biber ............................... marul al. 2. Ben uyardım ................................... o

2. “Evde meyve kalmadığı ................. pazara çıkmam gerek.” cümlesinde noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) için

B) fakat

C) veya

dinlemedi. 3. Ödevine yardım edebilirim ....... ................................. sana yol gösterebilirim. 4. Terli iken soğuk su içtiğim ........... ....................... hasta oldum. 5. Metin .............................. Çetin kardeştiler. 6. Evden ayrılamam ............................ ailemden izin almadım. 7. Sinemaya gideceğim .......................

3. • O da gelmek istedi ama vakti yoktu. • Geldim ama seni göremedim. • Kış geldi ama henüz kar yok. • Kütüphanede kitap okunur ama araştırma yapılır. Yukarıdaki cümlelerin kaç tanesinde “ama” sözcüğü gereksiz kullanılmıştır? A) 3

B) 2

C) 1

dönüşte size uğrayacağım. 8. Annemi ................................. babamı aramak istiyorum. 9. Yatmadan önce süt ....................... meyve suyu iç. 150

4. “Söyleyeceğim ................. bana kızmayacaksın.” cümlesine hangisinin getirilmesi uygun olmaz? A) ama

B) fakat

C) veya


Adı Soyadı: ..........................................

Konu - Ana Fikir

Aşağıdaki metinleri okuyalım, metinlerin konusunu ve ana fikrini noktalı yerlere yazalım. Burcu, ödevlerini bitirdikten sonra dışarı çıktı. Yolda yürürken bir ses duydu. Baktı ki ayağı kırık bir kedi. Kediyi alıp eve götürdü. Annesiyle birlikte kedinin ayağını sardılar. Birkaç gün sonra kedinin ayağı iyileşti. ................................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... .........................................................................................................................................................................................

Bilim ve teknoloji hızla ilerliyor. Her gün yeni şeyler icat ediliyor. Bizler gelişmeleri çok iyi takip etmeliyiz. Ancak ne kadar iyi takip etsek de hepsini kavramamız mümkün değil. Bu nedenle de “Ben her şeyi biliyorum.” demek yanlış olur. Her konuda çok ayrıntılı bilgi sahibi olamayız. ................................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... .........................................................................................................................................................................................

Hayatımızda en önemli varlıklardan belki de ilk sırada olanı annelerimizdir. Ne yaparsak yapalım annelerimize olan borcumuzu ödeyemeyiz. Bizi bu günlere getiren hep onlardır. Onların kıymetini bilmeli ve onları hiçbir zaman üzmemeliyiz. ................................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................... 151


Konu Testi - 32

1.

3. Gereksiz enerji tüketiminin önüne geçmeliyiz. Boşa yanan ampulleri söndürmek, bozuk muslukları onarmak gibi. Eğer böyle davranmazsak ülke kaynaklarının bilinçsizce kullanılması bizi fakirliğe götürecektir.

Sen baharda nazlı çiçek Ben çiçekte tombul böcek Sensin beni güldürecek Anneciğim, biriciğim. Şiirin ana duygusu aşağıdakilerden hangisidir? A) Yurt sevgisi B) Doğu sevgisi

Bu metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?

C) Anne sevgisi

A) Fakirlere yardım etmeliyiz. B) Enerjiyi tutumlu kullanmalıyız. C) Eşyalara zarar vermemeliyiz. 4.

2. Kendi sağlığımı koruduğum gibi, çevrenin sağlığına da önem veririm. Yerlere tükürmem ve çöp atmam. Zararlı sinek ve mikropların üremesini kolaylaştıracak ortamlar oluşturmam.

Ayşe, arkadaşının anlatacağı konuyla ilgili bilgi toplamış. Merak ettiklerine yönelik sorular hazırlamış. Arkadaşının sözünü kesmeden onu dinledikten sonra ona sorularını yöneltmiş.

Bu metnin konusu aşağıdakilerden

Bu metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

hangisidir? A) Hoşgörülü davranmak B) Çevreye karşı duyarlılık C) Sağlığın önemi 152

A) Dinleme kurallarına uymak B) Dikkatini okuduğuna vermek C) Yeni kitaplar okumak


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. İYİSİ Mİ SİZ BİZİ KEŞFETMEMİŞ OLUN! Uzay kâşifi, teleskoptan göz ucuyla bakarak şöyle demiş: — Orası bizim kırımız. Evet haklısınız, biraz fazla ağaç kesmişiz. Biz dünyalıların naylon torbaları, bisküvi kutularını, reçel kavanozlarını oraya buraya atmak gibi bir alışkanlığı da var. Uzaylı, — Acaba şu koca koca madenî kutular da neyin nesi, diye sormuş. — Haa onlar mı? Onlar otomobil. En güzel buluşlarımızdan biri. Çok hızlı giderler. Bir yerden bir yere çabucak götürürler insanı. — Ama hiç kımıldamıyorlar ki! — Doğrusunu isterseniz otomobillerimizin sayısı çok fazla. Bu yüzden, bazen trafik tıkanıklığı oluyor. Trafik açıldı mı sürücüler basarlar gaza. O zaman da kazalar olur. Bazı insanlar yaralanır. Sonunda sözü uzaylıların başkanı almış ve demiş ki: — Bay kâşif, özür dilerim ama sanırım daha fazla bakmamıza gerek kalmadı. Uygarlığınızı gezegenimize getirirseniz burada ne çayır çimen kalır ne ağaç ne de nehir. İyisi mi siz bizi keşfetmemiş olun. Umberto ECO 1. Metinde dünyalıların kötü alışkanlıklarının hangisinden söz edilmemiştir?

2. Trafik tıkanıklığının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Yolların bozuk olması

A) Ağaçları kesmek

B) Yağmur yağması

B) Denizleri kirletmek

C) Otomobil sayısının fazla olması

C) Bisküvi kutularını oraya buraya atmak 153


Anlam İlişkisi

Konu Testi - 33

Aşağıdaki meslekler ile bu mesleklere ilişkin sözcükleri eşleştirelim. Şifreyi çözelim.

1. “şoför - otomobil” arasındaki anlam ilişkisine benzer bir ilişki aşağıdakilerin hangisinde vardır? A) ayak - ayakkabı B) kaptan - gemi C) meyve - elma

R Terzi

Tarak

E Manav

Meyve

T Kasap

Makas

K Aşçı

Mikrofon

Ü Eczacı

Bıçak

E Öğretmen

İlaç

S Şarkıcı

Buğday

Ç Avukat

Kepçe

D Kuaför

Cübbe

R Çiftçi

Tebeşir

Şifre: .................................. Kutucuktaki sözcükler altındaki hangi sözcükle ilişkili ise noktalı yere yazalım. çamaşır, pul, uçak, alfabe mandal

..............................

mektup

..............................

pilot

..............................

harf

.............................. 154

2. “kitap - kitaplık” arasında bir anlam ilişkisi vardır. Aşağıdaki sözcük gruplarının hangisinde böyle bir anlam ilişkisi yoktur? A) kaşık - kaşıklık B) kömür - kömürlük C) çiftçi - çiftçilik 3. “el - eldiven” arasındaki anlam ilişkisi aşağıdaki sözcüklerin hangisinde vardır? A) ayak - ayakkabı B) süt - sütçü C) masa - sandalye 4. “su - sucu” arasındaki anlam ilişkisine benzer bir ilişki aşağıdakilerin hangisinde yoktur? A) çiçek - çiçekçi B) kalem - kalemlik C) kitap - kitapçı 5. “kalem - yazı” arasındaki anlam ilişkisi aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisinde vardır? A) Soba - kömür B) Pasta - fırın C) Fırça - resim


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama

Aşağıdaki öyküyü okuyalım. Öyküyle ilgili soruları cevaplayalım. AVİZE VE SOKAK LAMBASI Düğmesine basılır basılmaz, şöyle bir silkindi avize. Üzerindeki bütün lambaları yakarak mutlulukla gülümsedi. Açılan pencereden gelen hafif bir rüzgârla lambalarının arasından sarkan kristaller sallandı. Yeşil, mavi, sarı, mor ve kırmızı yıldızlar yanmaya başladı. Avize, kendisiyle bir kez daha gurur duydu. Çünkü en son çıkan modeldi ve uzaktan kumandayla çalışıyordu. Hazırlıklara bakılırsa bu akşam yemekte misafir vardı. Masaya bembeyaz bir örtü serilmiş, misafirler geldiğinde kullanılan servis tabakları yerleştiriliyordu. Evin küçük kızı eline avizenin kumandasını almış, gelişigüzel düğmelerine basıyordu. Büyük ampulleri yaktı, kırmızı ışığı yaktı. Büyükler kapandı, küçükler yandı. Eğlence düğmesine bastı, salonda renk cümbüşü başladı. Küçük kız, annesinin uyarısıyla tasarruf düğmesine basarak kumandayı elinden bıraktı. Şimdi en az ampulle zayıf bir ışık yayıyordu. Bir ara gözü sokak lambasına takıldı. Çoğu zaman yaptığı gibi sokak lambasına tepeden baktı. Asla sokak lambası olmak istemezdi. Öyle tek bir ışık yayacaksın, üzerinde başka ampuller olmayacak! Sokak lambası için hayat ne sıkıcıydı öyle... Sokak lambası gün ışığı çekilince yanmaya başlamıştı. Etraf karardıkça ışığı daha da belirginleşecekti. Sokak boyunca sıralanmış arkadaşlarına baktı. Hepsi yanmıştı. Birbirlerine göz kırptılar. Sokak lambası bu saatleri çok severdi. Herkes akşamın olmasıyla birlikte eve dönme telaşındaydı. Duraklarda biriken insanlar, otobüslere doluşurdu. Okuldan çıkan öğrenciler, sırtlarında ağırlaşan çantalarına rağmen gülüşerek evlerinin yolunu tutmuştu. Sokaktaki herkesi tanırdı. İki apartman aşağıda oturan mavi çantalı çocuk, yine ödevlerin çokluğundan şikâyet ediyordu. Kıvır kıvır sarı saçları olan kızın karnı yine çok acıkmıştı. Bir ara gözü yan apartmandaki avizeye takıldı. Asla avizenin yerinde olmak istemezdi. Öyle düğmene basılarak çalışacaksın, bir salona tıkılıp kalacaksın, yeni yüzler göremeyeceksin. Avize için hayat ne sıkıcıydı öyle... Hülya DAĞ 155


1. Öyküdeki avize niçin mutludur? ................................................................................. ................................................................................. 2. Öyküdeki sokak lambası niçin mutludur? ................................................................................. ................................................................................. 3. Avize neden sokak lambası olmak istemiyor? ................................................................................. ................................................................................. 4. Sokak lambası neden avizenin yerinde olmak istemiyor? ................................................................................. ................................................................................. 5. Sen avize mi, sokak lambası mı olmak isterdin? Neden? ................................................................................. ................................................................................. 6. Öyküdeki hikâye unsurlarını yazalım. Öykünün şahıs ve varlık kadrosu: ................................................................................. ................................................................................. Olay: ................................................................................. ................................................................................. Olayın geçtiği zaman: ................................................................................. ................................................................................. 156

Şiiri düzyazıya çevirelim, noktalı yerlere yazalım. REKLAM Boyadılar koca duvarı Rengârenk yazılarla doldurdular Elinde gazoz şişesiyle Bir de gülen kız resmi çizdiler Ağzı bir karış açık Oysa duvarın dibinde ağlıyordu sarmaşık... Sunay AKIN REKLAM Koca duvarı boyadılar. ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................ ........................................................................................


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. OKULA GEÇ KALAN ÇOCUK Serkan, sık sık okula geç kalıyordu. Okula uykusuz ve üstü başı dağınık bir hâlde geliyordu. Her seferinde öğretmeninden özür dilemesi gerekiyordu. Bir gün öğretmeni onu yanına çağırdı. Okula sık sık geç kalmasının nedenini söylemesini istedi. Öğretmeni, onun geç saatlere kadar televizyon seyrettiğini ve bu yüzden sabahları uyanamadığını düşünüyordu. Serkan, öğretmeninin karşısında biraz utanmıştı. Ama öğretmenine bir cevap vermeliydi. Biraz düşündükten sonra konuştu. — Öğretmenim, benim babam bir gece bekçisi. Gece çalışıyor. Ben eve gittiğimde uykuda oluyor. Ben de ödevlerimi yaptıktan sonra babamın uyanmasını bekliyorum. Çünkü onu gündüz göremiyorum ve özlüyorum. O nedenle de geç yatmış oluyorum. Çok özür dilerim öğretmenim, dedi. Öğretmeni gülümsedi. Serkan’a sarılıp öptü. Bir daha ona neden geç kaldığını hiç sormadı. Serkan da geç kalmamaya özen gösterdi. 1. Serkan’ın sınıfta yaşadığı sorun neydi? A) Sık sık okula geç kalması B) Ödevlerini yapmaması C) Kavgacı bir çocuk olması 2. Öğretmeni, Serkan’ın okula neden geç kaldığını düşünüyor? A) Geç saatlere kadar oyun oynadığı için B) Geç saatlere kadar misafirleri olduğu için C) Geç saatlere kadar televizyon seyrettiği için

3. Serkan, neden geç yatıyormuş? A) Bilgisayar oyunu oynuyormuş. B) Babasının uyanmasını bekliyormuş. C) Babasının eve gelmesini bekliyormuş. 4. Okuduğunuz metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir? A) Okula geç kalmanın zararı olmaz. B) Öğretmenler hiç yanılmazlar. C) Bazı olaylar sandığımız gibi olmayabilir. 157


Varlıkların Niteliklerini Bildiren Kelimeler

Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Cümlelerdeki varlığı ve niteliğini tabloya örnekteki gibi yazalım. Cümle

Varlık

Niteliği

Siyah kazağımı çıkarmak istemiyorum.

kazak

siyah

Yuvarlak masa kapıdan geçmedi. Her akşam sıcak süt içerim. Kardeşime büyük çanta aldılar. Çocuklar soğuk havaya aldırmadan oynuyorlar. Törende ikişer bayrak dağıttılar. Annem kirli tabakları yıkıyor. Eve gitmemize çeyrek saat kaldı. Kaya tatlı elma sever. Yarım ekmek arası döner yedim. Mavi elbisemi çok seviyorum. Yeni halıyı salona serdik.

Cümlelerdeki varlıkların niteliklerini bildiren kelimelerin altını çizelim. Bulmacada aynı numaralı yere yazalım. 7

1.

Annesi ağlayan çocuğu susturamadı.

2.

“Mavi Gökyüzü” şiirini oku.

3.

Sakın kirli ellerinle yemek yeme!

4.

Dedem ekşi elmayı çok seviyor.

5.

Yarım ekmek arası köfteye bayılırım. Bardağı tozlu masaya koyma. Lacivert kazağımı arıyorum.

1 2 3

4 5

6.

6

158

7.


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. BONCUKÇU TEYZE Özlem, her hafta annesi ile birlikte pazara gidiyordu. Bu hafta pazarda alışveriş yaparken bir teyzeye rastlamışlardı. Ona herkes, Boncukçu Teyze diyordu. Boncukçu Teyze, çok yaşlıydı. Yaşlı olduğu elindeki ve yüzündeki kırışıklıklardan belliydi. Boncukçu Teyze evde yaptığı boncuktan süs eşyalarını pazarda satıyordu. Özlem, diğer pazarcı amcalardan bazen bu teyzenin hiçbir şey satamadan akşamı ettiğini duyunca çok üzülmüştü. Ama o, yine de akşam güneş batana kadar pazarda tezgâhının başında oturuyordu. Boncukçu Teyze, Özlem’e göre çok ilginç biriydi. Bir keresinde onunla konuşmuş ve boncukları nasıl dizeceğini sormuştu. O da Özlem’e anlatmıştı. Sonra da kalın camlı gözlüklerini takarak elindeki kitabı okumaya devam etmişti. Boncukçu Teyze, pazarda kaldığı sürece boş boş etrafı seyretmiyor, kitap okuyordu. Özlem her pazara gidişinde onun elinde farklı bir kitap görüyordu. Boncukçu Teyze, hiç de diğer yaşlı teyzelere benzemiyordu. 1. Metnin başlığını değiştirmek isteseydik aşağıdakilerden hangisi uygun bir başlık olurdu? A) Pazarcı Amcalar

2. Özlem, Boncukçu Teyze’nin çok yaşlı olduğunu nereden anlıyor? A) Boncukların eski olmasından

B) Satıcılar

B) Ellerindeki ve yüzündeki kırışıklıklardan

C) Okumanın Yaşı Yoktur

C) Elbiselerinden

159


3. Özlem, her hafta annesi ile birlikte nereye gidiyordu?

7. Boncukçu Teyze pazarda boş zamanlarında ne yapıyormuş?

A) Pazara

A) Dolaşıyormuş.

B) Okula

B) Diğer pazarcıların işlerini yapıyormuş.

C) Parka

C) Kitap okuyormuş.

4. Özlem ve annesi pazarda kime rastlamışlardı? A) Okul müdürüne B) Boncukçu Teyze’ye C) Sınıf öğretmenine

8. Özlem, Boncukçu Teyze’nin niçin farklı biri olduğunu düşünüyor? A) Farklı kitaplar okuduğu için B) Pazarda dolaştığı için

5. Boncukçu Teyze pazarda ne satıyordu?

C) Pazarcılara sürekli kızdığı için

A) Evde yaptığı yoğurdu B) El örgüsü eşyaları C) Evde yaptığı boncuktan süs eşyaları

9. “Boncuk“ kelimesinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anne yaşıtı kadınlara söylenen seslenme sözü.

6. Özlem, neyi duyunca çok üzülmüş? A) Boncukçu Teyze’nin bazen hiçbir şey satamadığını B) Boncukçu Teyze’nin hastalandığını C) Boncukçu Teyze’nin her gün pazara gelemediğini 160

B) Cam, taş, sedef, tahta, plastik gibi maddelerden yapılan ortası delik, çoğu yuvarlak ve renkli küçük tane. C) Satıcıların belirli günlerde mallarını satmak için sergiledikleri geçici yer.


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. KELOĞLAN İLE ANASI Keloğlan’la anası, almışlar bir acı haber. Diyormuş ki “Acele geliver!” Hastaymış büyükbaba, varıp gitseler hemen, şifa olurmuş ona. Başlamışlar aralarında konuşmaya: — Ah oğul, canım oğul! Menzilimiz uzaktır. Katığımız pek azdır. Ne yapsak nasıl etsek? Kuş gibi uçabilsek! Keloğlan anasına cevap vermiş: — Ah anam, canım anam! Nur yüzlü pamuk anam! Dert etme sen azığı. Yüklenmişim kazığı, ucuna da oltayı. Çakarım kazığı! Sererim üstüne çulu. Al sana bir çadır, istediğin gibi yayıl. Sallarım oltayı. Tutarım derelerden balığı. Yedirir, doyururum seni yolda. Dert etme sen, oğlun var yanında, demiş. Toplamışlar döşeği, yüklemişler eşeği. Koyulmuşlar bir yola. Kim araya, kim bula! 1. “Keloğlan” sözcüğünün doğru hecelenişi aşağıdakilerden hangisidir? A) Kelo-ğlan B) Kel-oğlan C) Ke-loğ-lan 2. Okuduğunuz metnin türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Masal

3. Metinde geçen aşağıdaki cümlelerden hangisi, “Gideceğimiz yol uzaktır, yemeğimiz pek azdır.” anlamına gelir? A) Ah anam, canım anam! Nur yüzlü pamuk anam! B) Menzilimiz uzaktır. Katığımız pek azdır. C) Toplamışlar döşeği, yüklemişler eşeği.

B) Şiir C) Mektup 161


Görsel Okuma

Konu Testi - 34

Aşağıda görselleri verilen mesleklerin adlarını altlarına yazalım.

1. Kar yağışını gösteren hava durumu işareti aşağıdakilerden hangisidir? A)

..................................

..................................

..................................

C)

2. Aşağıdaki trafik levhalarından hangisi “Okul Geçidi” anlamına gelir? A)

..................................

B)

B)

C)

3.

Aşağıdaki mevsimlerin özelliklerini altlarına yazalım. 1 2 3 Yukarıdaki görsellerden hangisi bir fıkraya aittir? A) 3

.................................. ..................................

.................................. ..................................

B) 2

C) 1

4. Kuş Çiçek Ağaç Yaprak

.................................. .................................. 162

.................................. ..................................

Görsellerle adları eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır? A) Kuş

B) Ağaç

C) Yaprak


Adı Soyadı: ..........................................

Okuma Anlama - Konu - Ana Fikir

Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. Metnin konusunu ve ana fikrini yazalım. HERKES HATA YAPABİLİR Zehra, evde annesine yardım etmeyi çok severdi. Annesi de her fırsatta onun yardım etmesine izin verirdi. Evde bazı işlerden sadece Zehra sorumluydu. Yemek masasına tabakları koyar ve toplardı. Yatağını her zaman kendisi düzeltirdi. Annesi temizlik yaparken tozları alırdı. Bir gün komşuları Hülya teyze ve kızı onlara misafirliğe geldi. Zehra, annesine yardım etti. İkram edecekleri keki ve bardakları masaya getirdi. Onu gören arkadaşı Nilay da kalan son bardağı getirmek için sevinçle oturduğu yerden kalktı. Annesi Hülya Hanım, birden yüksek sesle bağırdı: - Aman! Dur yapma! Bardağı kıracaksın! Nilay utanıp başını önüne eğdi. Yerine oturdu. Evde de böyle olurdu. Neye yardım etmek istese annesi “Aman, dur, yapma!” diyerek dokunmasına bile izin vermezdi. Zehra ve annesi de üzüldüler. Çaylar ve kekler dağıtıldı. Zehra, arkadaşının üzüntüsünü unutturmak için komik fıkralar anlatıyordu. Tam o sırada önce Hülya teyzenin çığlığı, ardından kırılan bir bardak sesi duyuldu. Herkes şaşkındı. Hülya teyze elindeki çayı üstüne dökmüş, elini yakmıştı. Elinden düşen bardak ise yerde paramparça duruyordu.

Metnin Konusu : .........................................................................................................................................

Metnin Ana Fikri : ................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................

163


Aşağıdaki metni iki kere okuyalım. Metnin konusunu ve ana fikrini yazalım. DEĞİRMENCİ HASAN Köyün birinde Hasan adında bir değirmenci yaşarmış. Hasan’ın okuması yazması yokmuş. Köyün öğretmeni okuma yazma öğrenmek isteyen herkese okuma yazma öğretiyormuş. Hasan’ı da çağırmış. Ama bizim Hasan “Ben bu yaşıma kadar okuma yazma bilmeden değirmende un öğüttüm. Buğday öğütmek için okuma yazma bilmeye ne gerek var canım!” diyerek gitmemiş. Hasan, her gün erkenden kalkarmış. Köylüler gelmeden değirmenin kapısına dikilirmiş. Köylüler çuvalları getirdiğinde, sırayla içeri götürüp öğütürmüş. Bir gün Hasan, ilk defa uyuyakalmış. Değirmene gelip kapıyı çalan köylüler, çuvallarını bırakıp üstlerine de isimlerini ve sıralarını yazmışlar. Sonra da herkes işinin gücünün başına gitmiş. Hasan, öğle vaktine doğru uyanmış. Bir de bakmış ki bir sürü çuval kapının önünde. Üstlerinde de yazılar var. Fakat Hasan, okuması olmadığından hangi çuval, kimin çuvalıdır bilememiş. Eline geleni götürüp öğütmüş. Akşama doğru köylüler gelmiş. Önce gelenin çuvalını en sona bıraktığını, sonra gelenin de çuvalındakilerin ilk önce öğüttüğünü görünce çok kızmışlar. “Üstüne adımızı ve sıramızı yazdık. Onu da mı okumadın!” demişler. Hasan, benim okumam yazmam yok, diyememiş. Çok utanmış. Boynunu bükmüş. Köylüler söylenerek gitmişler. Uzun süre onun değirmenine buğday getirmemişler. Kimsenin değirmene gelmediğini gören Hasan, öğretmene koşmuş. Okuma yazma öğrenmek istediğini söylemiş.

Metnin Konusu : .........................................................................................................................................

Metnin Ana Fikri : ................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................

164


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki metni okuyalım. Metinle ilgili soruları cevaplayalım. ADALET NE DEMEKMİŞ? Deniz Öğretmen ve kızı Gülce salonda kitap okuyorlardı. Gülce, elindeki kitabı bir kenara koyup annesinin yanına gitti. Okuduğu kitapta, anlamını bilmediği yeni bir sözcükle karşılaşmıştı. - Anneciğim, adalet ne demek? Annesi okuduğu kitabı masaya bıraktı. Onun elinden tutup açık olan pencerenin kenarına götürdü. Güneş tepede parlıyordu. Kuşlar cıvıl cıvıl ötüyordu. Ona ne gördüğünü sordu. Gülce, gördüklerini anlattı. Yolun kenarında mendil satan çocuğu, kuşları, çöpün yanında yemek arayan köpeği gösterdi. Gülce merakla annesine baktı. Annesi, — Canım kızım benim. Bak! Dünya ne kadar büyük ve güzelliklerle dolu bir yer. Üstünde bizden başka canlılar da var. Kuşlar, köpekler, ağaçlar, çiçekler ve diğer insanlar. Hepimiz için yeterli yer var. Adalet, bütün canlıların dünyadaki bu güzelliklerden eşit olarak yararlanmasıdır. Bu eşitliğin sağlanması kolay değildir elbette. Ama biz insanlar bunu sağlamak için yasa dediğimiz kuralları koyarız ve eşitliği korumaya çalışırız. Gülce, yeni öğrendiği sözcüğün anlamından çok hoşlanmıştı. Annesine teşekkür ederek kitabını okumak için uzandığı koltuğa geri döndü. 1. Deniz Öğretmen ve kızı birlikte ne yapıyorlardı?

2. Gülce ile annesi nerede konuşuyorlar?

A) Yemek pişiriyorlardı.

A) Pencere kenarında

B) Kitap okuyorlardı.

B) Koltukta

C) Uyuyorlardı.

C) Sokakta 165


Yönergeleri Uygulama

Aşağıdaki yönergeleri uygulayarak uçurtma yapalım. 1 cm eninde 70 cm boyunda 3 çıta alalım. 3 çıtayı üst üste getirerek tam ortasından bağlayalım veya çiviyle çakalım.

Bağladığımız çıtaları açıp eşit aralıklı olacak şekilde iple bağlayalım.

İskeletini yaptığımız uçurtmamızı defter kabı türünde bir kâğıdın üstüne koyalım. Kenarlarından ikişer cm pay kalacak şekilde kâğıdı keselim.

Kestiğimiz kâğıdı fazla germeden iç kısma doğru çevirip yapıştıralım.

Kapladığımız kâğıdın ön yüzünü dengede olacak şekilde iple bağlayalım. İp, yukarıdan aşağı ortaya V şeklinde gelmelidir. Ortadan çıkan ip yarım çıta uzunluğunda olmalıdır. 1 veya 2 cm eninde ve 25 - 30 cm uzunluğunda renkli kâğıtlar keselim. Bunu uçurtmamıza bağlayalım. (Kuyruğun uzunluğu uçurtmamızın etrafını en az 3 kez dolanmalıdır.)

Şimdi uçurtmamızın ipini bağlayalım. Artık uçurtmamızı uçurabiliriz. İyi eğlenceler!

166


Okuma Anlama

Adı Soyadı: ..........................................

İKİZ KARDEŞLER Eren ile Emre ikiz kardeştiler. İkisini bir arada görenlerin onları birbirinden ayırması imkânsızdı. Görünüşleri aynı olsa da huyları birbirine hiç benzemezdi. Eren, kitap okumayı çok sever, boş zamanlarını ise kalem koleksiyonu ile ilgilenerek geçirirdi. Bu işler, derslerinden arta kalan zamanı zevkle geçirmesini sağlardı. Emre ise derslerinden arta kalan zamanın tamamını bilgisayar oyunları ve televizyon seyrederek geçirirdi. Hatta bazen eğlenceye dalar, derslerini aksattığı bile olurdu. Bir gün, ikisinin de önemli bir sınava girmesi gerekiyordu. Oturup ders çalışmaya başladılar. Emre, kısa sürede sıkıldı. Televizyonu açıp izlemeye başladı. Sonra bilgisayarın başına geçti. Eren, çok az çalıştığını, sınavda başarısız olabileceğini söylese de kardeşine dinletemedi. Emre, ikizi olduğu için Emre’nin yapabileceği her şeyi sınavda kendisinin de yapabileceğine inanıyordu. Bu nedenle fazla çalışmasına gerek yoktu. Emre, bütün geceyi bilgisayar başında geçirdiği için gözleri çok yorulmuştu. Sınav boyunca yazıları bile okumakta güçlük çekti. Ayrıca oyun oynamak uykusunu da kaçırmıştı. Uyuduğunda ise oyun kahramanlarıyla rüyasında savaşmaya devam etmişti. Yorgun ve uykusuzdu. Gözlerini açmakta zorlanıyordu. Eren ise zamanını çalışmaya ayırıp erkenden uyumuştu. Sınav sonuçları açıklandığında Eren eve mutlu döndü. Emre ise çok pişman ve üzgündü. Metni kısaca özetleyelim. ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... 167


Konu - Ana Duygu

Aşağıdaki şiirleri okuyalım. Şiirin konusunu ve ana duygusunu yazalım. HOŞ GELDİN BAHAR

Sabah oldu hey ahali! Uyandı sahildeki balıklar, Çiçeklendi ağaçlar, Hazırlandı güneşe bahar. Vırak vırak kurbağalar, Vak vak vak ördekler, Hav hav hav köpekler. Herkes oradaydı, Karınları açıkmıştı, Hepsi kahvaltıya koştu. Dostça ve kardeşçe, Sevgiyle paylaştılar yemeklerini. Çınladı mutlu kahkahalar, Hoş geldin güzel bahar. (ATA Özgün Metinler Koleksiyonu’ndan)

KÖYÜM

Dağlarında ormanlar, Açmış kollarını ağaçlar, Bekliyor beni köyümden Hala, teyze, amcalar. Şehirde yaşasam da, Mektupla avunsam da, Uzaklarda olsam da, Köyümü düşlüyorum. Karnemi alıyorum, Az kaldı geliyorum, Unutmadım sizleri, Özlemle koşuyorum. (ATA Özgün Metinler Koleksiyonu’ndan)

Şiirin Konusu : ............................................

Şiirin Konusu : ............................................

...................................................................................

...................................................................................

Şiirin Ana Duygusu : ...........................

Şiirin Ana Duygusu : ...........................

...................................................................................

...................................................................................

...................................................................................

...................................................................................

168


Konu Testi - 35

Adı Soyadı: ..........................................

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır? A) Bu odaya hiç güneş girmiyor.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük varlığın niteliğini belirtmektedir?

B) Bitirmem gereken Dünya kadar iş var.

A) Dün akşam erkenden evlerine gittiler.

C) Bu sabah yüzün ay gibi parlak.

B) Yeni elbisesini çok beğendim.

2. “Yaşanmış olaylardan kişinin belleğinde saklanan, yeri geldiğinde hatırlanabilen her türlü şeye .......................... denir.” Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) mektup B) günlük

C) anı

3. “kırmak” kelimesi aşağıdakilerin hangisinde farklı anlamda kullanılmıştır? A) Bu yumurtaları ben kırdım.

C) Geceyi çiftlikte geçiriyorlar.

6. “Dedem üzüm bağına gitti.” “Ayakkabılarıma yeni bağ aldım.” Cümlelerde geçen altı çizili sözcükler arasındaki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir? A) Eş anlamlılık (anlamdaşlık) B) Eş sesli (sesteşlik) C) Zıt anlamlılık (karşıtlık)

B) Sözlerinle beni çok kırdın. C) Fırtına, ağacın dallarını kırdı. 4. Aşağıdakilerden hangisi büyük harfle başlamaz? A) Akrabalık harfleri

sözcüklerinin

baş

B) Kurum adlarının baş harfleri C) Yer adlarının baş harfleri

7. Aşağıdakilerin hangisinde yazım yanlışı yoktur? A) Ramazan Bayramı gelince para biriktireceğim. B) Cumhuriyet okudum.

bayramında

şiir

C) 30 Ağustos zafer bayramı için kıyafet aldım. 169


8. Aşağıda verilen sözcük gruplarından hangisi cümledir?

12. Bora sağlıklı mı sağlıklı bir çocuktur ( )

A) Marketten çikolata, süt, bisküvi

Güleyim mi kızayım mı bilemedim ( )

B) Ablam yeni aldığı telefonunu kaybetmiş

Yukarıdaki cümlelerden kaçının sonuna soru işareti konmaz?

C) Tuna ödevlerini her gün yapmak için 9. “Beslenme, insanın temel ihtiyaçlarının başında ..................................” Yukarıdaki cümle hangi kelime ile tamamlanabilir? A) gelir

Balina gördün mü hiç ( )

A) 1

B) 2

C) 3

13. Aşağıdakilerden hangisi soru cümlesi değildir? A) Bize hiç mi hiç gelmedi ( ) B) Bize mi geleceksin ( ) C) Bize gelir misin ( ) 14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti konmalıdır?

B) gelse C) geldi

A) Tatlı mı tatlı bir kavun yedim ( ) B) Şenay geldi mi yola çıkacağız ( )

10. • Olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlar • Genel izleyici kitlesi Verilen akıllı işaretler görselleri ile eşleştirdiğinde hangisi dışta kalır? A)

B)

C)

11. Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamlı ve kurallıdır? A) Ankara’ya yağmış kar.

C) Yeni bisikletimi gördün mü ( ) 15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti konmaz? A) Maçta yine mi yenilmiş ( ) B) Ödevin bitti mi diye sordu ( ) C) Parktan erken mi döndün ( ) 16. Giysi etiketinde yer alan yandaki sembolün anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Sıkma yapılmaz

B) En sevdiğim meyve elmadır.

B) Ütülenmez

C) Kazandı Güney madalya.

C) Elde yıkanır

170


Konu Testi - 36

Adı Soyadı: ..........................................

Aşağıdaki 1, 2, 3 ve 4. soruları aşağıdaki metne göre yanıtlayalım. ARI ŞEHRİ Arı şehrinde şimdiye kadar eşine rastlanmamış bir çalışma vardı. Kovan, keskin vızıltılarla inliyordu. Arıların düşmana karşı yürekleri hınç doluydu. Düzgün taburlar ve bölükler hâlinde toplanıyorlardı. Her biri görevinin ne olduğunu bilerek iş başına koştu. Artık vakit gelmişti. Arı beyinin emri üzerine gönüllüler, kovanın dışına çıktılar. Bunlar, kapının korunmasında ilk önce ileri atılacak kahramanlardı. Düşman hareketlerini öğrenmek için dışarıya gönderilen gözcülerden ikisi de eşek arılarının yaklaştığını haber verdiler. Şimdi etrafta derin bir bekleme sessizliği vardı. İlk safta çarpışacak olan askerler, üçer sıra olarak kapının ardına dizilmişlerdi. Arıların Dünyası (Düzenlenmiştir.) 1. “Arıların, düşmana karşı yürekleri hınç doluydu.” cümlesinde altı çizili sözcükle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir? A) Arıların düşmana karşı öfkeli oldukları B) Arıların düşmana karşı hoşgörülü oldukları

3. Arı şehrinde niçin çalışma vardır? A) Böceklerin saldırısından korunmak için B) Arı beyi emir verdiği için C) Eşek arıları saldırıya geçeceği için

C) Arıların düşmandan gelecek saldırılardan korktukları 2. Gönüllü arılar düşmana nerede saldıracaktı?

4. Derin bir sessizlik içinde beklenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kovanın dışında

A) Gönüllü arılar

B) Kovanın kapısında

B) Eşek arıları

C) Kovanın içinde

C) Gözcü 171


5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır? A) Ayşe’ciğim seni çok seviyorum. B) Zavallı Fatmacık hastalanmış. C) Mehmetlerden kitap aldım. 6. Aşağıdakilerden hangisi hikâye edici bir metindir? A) Bir kaşığı iple bağladıktan sonra, ipin iki ucunu iki kulağımıza değdirelim. Kaşığı sallayıp bir metale değdirirsek çınlama sesini rahatlıkla duyarız. B) Korkusuz Kaptan, definesini sonunda bulmuştu. İçinde dünyayı satın alabilecek, her biri birbirinden değerli inciler ve altınlar vardı. Hele bir tanesi vardı ki Korkusuz Kaptan buna değer biçemiyordu. C) Kayalık bir yerde bağırırsak sesimiz yankılanıp geri döner. Büyükçe bir kayanın üzerinde çıkıp kendi adımızı bağıralım. Ses dalgalarının kayaya çarpıp geri dönmesini, sanki bizi taklit eden birisi varmış gibi hissederiz. 7. “Emre, koridorda bir ileri bir geri yürüyordu.” cümlesinde altı çizili sözcükler arasındaki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir? A) Zıt anlamlılık B) Sesteşlik C) Eş anlamlılık 172

8. Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin zıt anlamlısı yoktur? A) Yavaş B) Uzun

C) Yatak

9. “geç - erken” kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi “geniş” kelimesi ile aşağıdaki kelimelerden hangisi arasında vardır? A) En

B) Dar

C) Yüksek

10. Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisindeki anlam ilişkisi diğerlerinden farklıdır? A) okul - mektep B) öğrenci - talebe C) artı - eksi 11. “Temiz” sözcüğünün zıt anlamlısı olan sözcük, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılmıştır? A) Dün akşam yağmur yağdı. B) Bugün en güzel elbisesini giyip gelmiş. C) Çocuğun üstü başı çok kirliydi. 12. Ahmet’e sordum ( ) - Bugün parka gidelim mi? Yukarıdaki cümlede ( ) yerine hangi noktalama işareti getirilmelidir? A) İki nokta (:) B) Virgül (,) C) Ünlem işareti (!)


Konu Testi - 37

Adı Soyadı: ..........................................

1. “Kirli çıkı” sözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varlığın niteliği belirtilmemiştir?

A) Fazlasıyla para harcayan.

A) Kırmızı çantamı bulamıyorum.

B) Üstü başı kirli olan.

B) Salona yeni kanepe aldım.

C) Fakir göründüğü hâlde çok para biriktirmiş olan.

C) Pazardan balık aldım.

5. 2. “................................... kara gün içindir.” atasözünde noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Ak akçe B) Dostun iyisi C) Ak gün

Üzerime titrersin, Korursun kanadınla Canıma can katarsın Sen annelik adınla. Bu şiirin başlığı aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Sağlık

B) Kardeşim C) Annem

3.

Okulumuzun basketbol takımı yarın final maçını oynayacak.

6. ★ Yemeğimi bitirince anneme eline sağlık dedim. ▲ Sonra ailemle birlikte sofraya oturdum. ● Dışarıdan gelince önce ellerimi yıkadım.

Erdem’in konuşmasındaki altı çizili kelimenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıdaki cümleleri oluş sırasına göre dizersek sıralama nasıl olur?

A) Tam

A) ★, ●, ▲

B) Son

B) ●, ▲, ★

C) İlk

C) ▲, ★, ● 173


7. Aşağıdakilerden hangisi hayalî ögeler içeren bir cümle değildir? A) Dışarıda lapa lapa kar yağıyor.

11. Atasözleri sözlüğünü incelemeye başladığımızda aşağıdaki atasözlerinden hangisiyle daha önce karşılaşırız?

B) Gökyüzünde kuşlarla birlikte uçuyorum.

A) Ne ekersen onu biçersin.

C) Geceleri aydede ile konuşuyorum.

C) Sakla samanı gelir zamanı.

B) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.

12. 8. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi eş sesli (sesteş) değildir? A) Bağ B) Yüz

düdük, dümen, .................., düzen Yukarıdaki kelimeler alfabetik sıraya göre sıralanmıştır. Buna göre, noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

C) Renk

A) düzgün B) duman C) dünya 9. Aşağıdaki kelimelerden hangisi sözlükte diğerlerinden sonra yer alır? A) Lüfer

13. I.

Tembel

II. Temiz III. Temel

B) Lokma

Yukarıdaki kelimeler alfabetik sıraya göre yazıldığında sıralama nasıl olur?

C) Leylek

A) I - II - III B) I - III - II 10. Aşağıdaki kelimeler alfabetik sıraya göre sıralandığında hangisi baştan ikinci olur? A) Hakan B) Harun

C) Hasan

C) III - I - II 14. Aşağıdakilerden hangisi sözlükte diğerlerinden önce yer alır? A) Kum

174

B) Kumluk C) Kumaş


CEVAP ANAHTARI Soru No.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Konu Testi - 1

B

C

A

A

B

C

A

B

C

A

Konu Testi - 2

C

A

C

B

A

C

B

A

B

C

A

A

B

C

A

B

Konu Testi - 3

C

A

B

C

Konu Testi - 4

A

C

A

B

C

Konu Testi - 5

B

C

B

C

A

Konu Testi - 6

C

B

A

C

B

C

B

C

A

B

A

C

B

Konu Testi - 7

B

C

A

B

B

A

Konu Testi - 8

A

C

B

C

B

A

Konu Testi - 9

C

B

C

A

B

A

B

C

B

A

C

C

B

A

C

Konu Testi - 10

C

B

C

A

C

B

Konu Testi - 11

B

A

C

C

A

C

B

B

A

C

Konu Testi - 12

A

C

B

B

A

Konu Testi - 13

B

A

C

Konu Testi - 14

A

C

B

Konu Testi - 15

C

A

B

A

B

B

Konu Testi - 16

A

C

B

A

A

B

C

B

A

Konu Testi - 17

C

A

B

C

Konu Testi - 18

B

C

C

B

B

A

C

C

B

C

A

B

A

A

175


Soru No

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

Konu Testi - 19

A

C

B

C

A

B

C

A

Konu Testi - 20

A

B

B

C

A

B

C

Konu Testi - 21

C

C

A

B

A

B

Konu Testi - 22

B

B

C

A

C

Konu Testi - 23

B

A

Konu Testi - 24

C

B

A

B

Konu Testi - 25

A

C

B

Konu Testi - 26

A

B

Konu Testi - 27

B

Konu Testi - 28

A

A

B

A

C

A

B

C

A

B

A

A

B

B

C

B

C

A

B

C

A

C

C

A

B

B

C

C

A

C

B

A

C

A

B

A

C

B

B

C

A

C

B

A

C

B

A

A

C

C

B

C

B

A

B

Konu Testi - 29

B

C

A

A

B

Konu Testi - 30

B

A

B

C

A

Konu Testi - 31

B

A

C

C

Konu Testi - 32

C

B

B

A

Konu Testi - 33

B

C

A

B

Konu Testi - 34

A

B

C

B

Konu Testi - 35

B

C

B

A

B

B

A

B

A

C

B

B

A

C

B

C

Konu Testi - 36

A

A

C

B

A

B

A

C

B

C

C

A

Konu Testi - 37

C

A

B

C

C

B

A

C

A

B

A

C

B

A

176

16

C

TUR0301-ETKİNLİK ÇALIŞMA YAPRAKLARI TÜRKÇE  
TUR0301-ETKİNLİK ÇALIŞMA YAPRAKLARI TÜRKÇE