Page 1


- bilgivolu -

Y A Y I N C I L. 1


Bilgiyolu Yay1nc1l1k Soru

Bankası

Serisi

11. SINIF DİL VE ANLATIM Soru Bankas1A<8 ) Temel - Orta Düzey ISBN: 978-605-4855-12-4

Copyright © BilgiyoluYaymc1l1k Bu kitabın her hakk1 saklld1r. Tüm hakları Bilgiyolu Yayınc1l1ğa aittir. K1smende olsa alınt1 yap1lamaz. Metin ve sorular, kitab1 yay1mlayan şirketin önceden izni olmaks1Z1nelektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kay1t sistemiyle çoğalt1lamaz, yay1mlanamaz.

Bilgiyolu yayınları bry Birey Eğitim Yaym, Bas1m, Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 'nin tescilli markas1d1r. Marka Tescil No: 2007 55281

Basım, Yayım

ve Pazarlama bry yaymlan

Osmangazi Mahallesi 3142. Sokak No : 4 /İSTANBUL ESENYURT

E-posta : destek@bilgiyoluyayincilik.com Tel : 444 9 279

Fax : 0212 886 2436

www. bi lgiyoluyayinci Basım

li k. com

yeri

BRYMatbaac1l1k Tel: 0212 886 93 45

Basım

Tarihi

Haziran 2015

Baskı

9.000 Adet, 2015

Dizgi - Kapak Bilgiyolu Yayınc1l1k Dizgi ve Grafik Servisi


11. Sınıf •

DiL ve ANLATIM Soru Bankası

AlB)

lcindekiler

Temel - Orta Düzey

I

Test No 1- 6

Sayfa No Metinlerin Sınıflandırılması

5 - 16

1

7 - 10

Mektup/ Sözcükte Anlam

17 - 24

11 - 14

Günlük/ Sözcükte Anlam

25 - 32

15 - 19

Anı/

33 - 42

20 - 24

Biyografi - Otobiyografi/ Cümle Anlamı

43 - 52

25 - 28

Gezi Yazısı/ Anlatım Teknikleri

53 - 60

29 - 32

Sohbet/ Anlatım Teknikleri

61 - 68

33 -36

Haber Yazıları/ Paragraf Bilgisi

69 - 76

37-40

Fıkra/ Paragraf Bilgisi

77 - 84 ı

41 - 46

Deneme/ Yazım - Noktalama

85 - 96

47- 52

Makale/ Yazım - Noktalama

97 - 108

53 - 56

Eleştiri/ Anlatım Bozukluğu

109 - 116

!

57 - 60

Röportaj/ Anlatım Bozukluğu

117 - 124

!

61 - 64

Mülakat/ Ses Bilgisi

125-132

65 - 66

Söylev/ Ses Bilgisi

133 - 136

67 - 68

Metinlerin Sınıflandırılması - Öğretici Metinler [Karma Testi

137 - 140

..

Cümle Anlamı

------------

·

Cevap Anah t arı --------------

141 - 143


1.

Aşağıdakilerden hangi metinlerin sınıflandırıl­ masındaki

5.

ölçütlerden biri değildir?

A) Gerçeklikle 8)

Anlatım

Yazılış amacı

9.

kavramlardır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere lerden hangisi getirilemez?

ilişki

C)

---- ve ---- sanatsal metinlerde görülen önemli aşağıdaki­

biçimi

A) Heyecan - coşku 8) Kurmaca -

D) Dilin işlevi

C)

E) Yazılış tarihi

Çağrışım

düşsellik

Tarihi metinler, felsefi ve bilimsel metinler; mal il kale fıkra eleştiri röportaj gibi gazete çevre111 sinde gelişen metinler; biyografi anı gezi yazısı iV günlük gibi kisisel hayatı konu alan metinler; öykü roman tiyatro gibi olay çevresinde gelişen V metinler öğretici metinlerin en önemlilerindendir.

- imge

D) Kesinlik - nesnellik E) Öznellik - estetik

Bu parçadaki numaralanmış sözlerin hangisi bilgi yanlışına yol açmıştır?

,., -,,

A) 1.

2.

Gazete aşağıdaki türlerin hangisinin gelişi­ minde etkili olmamıştır?

A) Makale

C)

Eleştiri

6.

Sanat metinleriyle ilgili olarak aşağıdakiler­ den hangisi söylenemez?

8) Fıkra

A) Üslup kaygısı taşıdığı

D) Anı

8) Bilgilendirme amacıyla yazıldığı

E) V.

1 O. Aşağıdakilerden hangisi "anlatmaya bağlı" edebi türlerle "göstermeye bağlı" edebi türlerin ortak özelliklerinden biri değildir?

gelişme

B) Yer, zaman, kişi ögelerini önemseme

o

"'

C)

"

D) Dilin şiirsel işlevinden yararlanıldığı

D) iV.

C) 111.

A) Olay çevresinde

C) İletinin dolaylı biçimde verildiği

E) Sohbet

8) il.

E) Sanatlı, estetik bir dilin kullanıldığı

Olayları,

bir anlatıcının bakış açısı aracılığıyla aktarma

D) Sanat metinleri içinde yer alma E) Kurmacaya dayalı olma

3

7.

Aşağıdakilerden

hangisi göstermeye bağlı edebi türlerden biri değildir?

1. Anı

kahraman

il. Makale

.ii

anlatıcının bakış açısı

kanıtlayıcı anlatım

güncel konular

iV. Deneme

nesnel

8) Orta oyunu

V. Söyleşi

içten, iddiasız anlatım

C) Meddah

Yukarıdaki numaralanmış

anlatım

dolaylı

terimlerden hangisi, karşısındakiyle ilişkilendirilemez?

D) Dram

-;

A) 1.

8) il.

C) 111.

Olay çevresinde gelişme anlatmaya bağlı sanat 1 il metinleri içinde yer alma; iletiyi doğrudan değil 111 iV

111.Fıkra

A) Komedi

E) Halk hikayesi

11

D) iV.

aktarma, kurmaca metinlerin en önemliV

!erinden olan tiyatro ile Yukarıdaki

romanın

numaralanmış

bilgi

yanlışına

A) 1.

B) il.

yol

ortak nitelikleridir.

yerlerin hangisi

açmıştır?

E) V.

C) 111.

D) iV.

E) V.

':.

4.

Aşağıdakilerin

ri"yle ilişkin

"öğretici

bilgi

hangisinde "sanat metinlemetinler"in karşılaştırılmasına

yanlışı vardır?

8.

Aşağıdakilerin

ayraç içindeki yanlışı olur?

A) A) Sanat metinlerinde öznel,

öğretici

metinler-

de nesnel anlatım esas alınır. 8) Öğretici metinlerin dilinde olan kesinlik, sanat metinlerinin dilinde aranmaz.

C) Dil, öğretici metinlerde, genellikle göndergesel; sanat metinlerinde heyecana bağlı ve şiirsel işleviyle kullanılır. D) Sanat metinlerinde "üslup", öğretici metinlerde "içerik" ön plandadır. E) Öğretici metinlerdeki çok anlamlılık, sanat metinlerinde yerini tek anlamlılığa bırakır.

hangisinde

boş bırakılan

açıklama getirildiğinde

yere bilgi

B) ---- metinlerde dil, öznellik içerir; daha çok heyecana bağlı ve sanatsal işleviyle kullanılır. (Sanatsal)

C) ----; öykü, roman, fabl gibi sanat önemli bir ögesidir.

lardan hangisi, ayraç içindeki terimle

uyuş­

mamaktadır?

Olayların kahraman anlatıcının bakış açısıyla aktarıldığı yapıtlarda---- anlatım kullanılır. (1.tekil kişili)

nın

12. Öğretici metinlerle ilgili aşağıdaki açıklama­

yapıtları-

(Olay örgüsü)

D) Olayların, gözlemci ( ----) anlatıcının bakış açısıyla aktarıldığı yapıtlarda anlatıcı, olayları gözlemleyen durumundadır. (Müşahit) E) ---- bakış açısında anlatıcı olayın kahramanıdır; olaylar, anlatıcının başından geçtiği biçimiyle anlatılır. (Tanrısal / hakim)

A) Bir kişinin duygu, düşünce gözlemlerini tarih belirterek günü gününe anlattığı yazılar­ dır. (Günlük) B) Topluma mal olmuş bir kişinin yaşamını, yaşadığı döneme katkılarını anlatan yazılardır . (Otobiyografi) C) Yazarın güncel olaylar ve sorunlarla ilgili görüşlerini yansıttığı kısa gazete yazılarıdır. (Fıkra)

D) Yazarın özgürce seçtiği bir konuda, kesin yargılara varmadan kendi görüşlerini anlattığı yazı türüdür. (Deneme) E) Ele alınan konuda okurları bilgilendirmeyi, ileri sürülen düşüncelerin doğruluğunu kanıtlamayı amaçlayan yazı türüdür . (Makale)


1'

Aşağıdakil erden ayırıcı

A)

hangisi sanatsal metinlerin özelliklerinden biridir?

:>

17. Anlatmaya

bağlı edebı metinler, bir olay veya } 21. durum çevresinde geliştirilir. Olaylar, genell ikle :i5 yer, zaman, kişi belirtilerek bir plan dahilinde okuyucunun ya da dinleyicinin zihninde canlandırılacak biçimde aktarılır . ---- , anlatmaya bağlı edebı metinlerin önemli bir türüdür .

Anlatılanları kanıtlama zorunluluğu taşıma

B) Bilgi vermeyi , öğretici olmayı amaçlama C) Gerçeklere bire bir D)

Nesnelliği

sadık

Bu parçada boş bırakılan den hangisi getirilemez?

kalma

çağrışımsal

anlatıma

bir

Danışman

şılığı "çatışma " dır.

Bana

Çocuk

aşağıdakiler­

yardım

gerektiğini

edin, ne yapmam söyleyin .

Bunu biraz konuşalım. Hazır mı beni dinleyebilecek misin? Yukarıdaki cümlelerde dilin aşağıdaki işlev­ lerinden hangisi kullanılmamıştır?

Danışman

o

esas alma

E) Simgesel ve me

yere

Of! Çok bunaldım . Bu işin içinden nasıl çıkacağım ben? İki güdüden birini seçememenin yarattığı kararsızlık halini yaşıyorsun sen; bunun psikolojideki kar-

Çocuk

:

sın ,

yönel -

C) Öykü

B) Destan

A) Masal

E) Tiyatro

D) Roman

A) Göngergesel işlev B) Kanalı kontrol işlevi C) Heyecan bildirme işlevi D) Dil ötesi işlev E) Alıcıyı harekete geçirme

o

P' D

işlevi

.o

1L • Aşağıdakilerin hangisinde dille gerçekleştiri­ len sanat ürünlerinin dışında bir örneğe yer

18.

Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışı var-

l A) Sanat metinlerinde öyküleyici ve betimleyici, öğretici metinlerde açıklayıcı anlatıma ağırlık verilir.

A) Tiyatro - müzik - roman - şiir B) Öykü - masal - resim - destan C) Masal - destan - fabl - müzik

B)

D) Masal - öykü - roman - tiyatro

yoruma

açık

Bilgi ve haber vermek , şündürmek,

tanıtmak,

uyarmak, dü-

0

19.

yönlendirmek amacıyla yazılan öğ­

retici metinler çeşitlilik gösterir . Tarihı metinle r,

1 felsefi metinler, bilimsel metinler , gazete çevreiV 111 li sinde gelişen metinler , duygu ve heyecanı dile V getiren metinler öğretici metinler içinde yer alır.

yerler in hangisinmetinlerle ilgili bir bilgi yanlışı

Yukarıdaki numara l anmış

de

öğretici

vard ı r?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

gibi yazma

terimlerden hangi-

olA)

Anı

C)

Fıkra

B) Masal D) Habe r yazısı E) Deneme

biçi-

hangisinde öğretici metinlerle sanat metinlerinin karşı laştırılmasına ilişkin bilgi yanlışı vardır? A) Öğretici metinlerde dilin göndergesel işle­ vinden, sanat metinlerinde şiirsel ve heyecana bağlı işlevlerinden yararlanılır. B) Öğretici metinlerde gerçek anlamlı, sanat metinlerinde yan ve mecaz anlamlı sözcüklere ağırlık verilir . C) Öğretici metinlerde öznel , sanat metinlerinde nesnel anlatımın kullanılmasına özen gösterilir. D) Öğretici metinlerde bilgilendirme , sanat metinlerinde estetik zevk uyandırma amacı güdülür. E) Öğreti ci metinlerde gerçekler anlatılır, sanat metinlerinde kurmaca bir dünya yansıtılır. Aşağ ı dakilerin

konuşu r

si karşısındakiyle ilişkilendirilemez?

D) Öğretici metinlerin dilinde kesinlik aranır. düzyazı

kuralı

Yukarıdaki numaralanmış

masından kaçınılır.

E) Sanat metinleri manzum ya da minde yazılabilir .

5N1 K

kendiyle

V. Deneme

roman , öykü, tiyatro, masal , fabl sanat- E sal metinlerdir. anlamın

yazısı

iV. Haber

Şiir ,

C) Sanat metinlerinde

E) Destan - resim - şiir - öykü

(

anlatım

ögeler

kanıtlayıcı anlatım

111.Fıkra

I

dönük

olağanüstü

il. Masal

veri lmemiştir? i5

geçmişe

1. Anı

22.

dır?

l ;;

23.

_ı_

öğretici

ve heyecanı dile getiren metinler Olay çevresinde gelişen edebı metinler Kişisel hayatı konu alan öğretici Coşku

Konferans " Şiir

Roman

1 .o

gelişen

Gazete çevresinde metinler

Makale

metinler Günlü k

1. grupta verilen türlerden hangisi il. gruptaki açıklamalardan

biriyle

eşleştirilemez?

2

:ğ'

C)

B) Konferans

A) Makale

Şiir

E) Günlük

D) Roman

ı---------------------ı ~ ı---------------------ı

16

20.

Olay örgüsü, belli bir konu çevresinde var olan birden fazla olayın, sebep-sonuç ilişkisine bağlı olarak oluşturdukları organik bütündür. Yapıt­ ta olup biten her şeydir. --- - bir romanın olay örgüsünü oluşturan unsurlar arasında yer alır.

Bu parçada boş b ırakılan yere den hangisi getirilemez?

aşağıdaki ler­

Aşağıdakilerden hangisi gerçekli ğin kurgula- İ narak verildiği eserlerden biri değildir?

A)

Şikayetname

B)

Ateşten

C) Bir

24. • Dil çoğunlukla göndergesel

• Sade,

Gömlek

Kadın Düşmanı

işleviyle kullanılır.

• Kaynağını gerçek yaşamdan alır. açık , anlaşılır

bir dil

kullanılır .

Aşağıdaki düzyazı

türlerinden hangisi yukaverilen özelliklere bağlı ka lın arak oluştu­ rulmaz? rıda

D) Yaban A) Kahramanlar

E) Sodom ve Gomore

A) Mektup

B) Birbirini izleyen olaylar C)

B) Biyografi

Anlatıcının bakış açısı

C) Sohbet

D) Mekan veya mekanlar

D) Fabl

E) Olayların yaşandığı zaman dilimi

E)

~

~ i5

~---

- ----

-------

- - - ~ i5~----

Anı

- ---

-- - -----

- -~


1.

Aşağıdakilerin hangisinde sanat metinleriyle

4.

ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

l

Hacivat - Geleyim efendim. (Gider.) Zenne - (içerden) Al ınız şu paray ı , size layık değil ama kusura bakmayınız.

A) Sanat metinlerinde imgeli, bir dil kullanılır.

sanatlı, mecazlı

B) Sanat metinlerinde gerçeklik yeniden yaratılır.

kurgulan ır

Hacivat - Aman efendim, ne zahmet, ne zahmet...

ve

Karagöz - Parayı alıyor. Bir de kedi gibi ne zahmet, ne zahmet diyor.

C) Sanat metinlerinde açıklama yapmak, bilgi vermek, öğretici olmak amaçlanır .

Bu parça Karagöz oyununun hangi bölümünden alınmış olabilir?

D) Sanat metinlerinde dil , duygusal ve şımsal bir nitelik taşır.

7.

• Modern bir güldürü tiyatrosu olma • Seyircilerle çevrili bir alanda rak oynanma

~

doğaç l ama

ola-

• Beyaz bir perdeye aksettirilerek sergilenme

.ğ'

Hayatın

hem

ac ı klı

hem gülünç

yanlarını işle­

me Aşağıdaki l erden

hangisi yukarıdaki özelliklerden birini taşımaz?

! ;;

çağrı­

A) Komedi

E) Öykü, roman, masal, fabl anlatmaya bağlı sanat metinleri içinde yer alır.

A)

Fasıl

B)

Bitiş

B) Trajedi

C) Orta oyunu

C) Mukaddime

D) Dram

D) Muhavere

E) Karagöz

E) Perde

2.

Öğretici metinler kurmaca ürünüdür;

bu tür

5.

1 metinler ,

anlatıcının bakış açısıyla

ortaya kon-

bilir. Gözlemci

anlatıcının bakış

olaylarda 111.tekil

kadın, şimdi

seni de iki

Gülnihal: (Hiç istifini bozmayarak) Hadi beni iki parça et. Buna kıy. Ötekileri parçala. Konağın içi dışı askerle dolmuş .

111 açısıyla aktarılan

g, 8. .g'

Muhtar: Çekil önümden parçaya bölerim .

maktadır. ilahi bakış acısında anlatıcı ; kahramanil larının geçmişlerini, geleceklerini, hayallerini, düşüncelerini

Kara Veli: Fazla ileri gidiyorsun! Gülnihal: Ne yapıyorsun sen?

kişili anlatım

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenebilir?

aşağıdakilerden

A) Kahramanlar tek

alınmıştır.

g

°'

"Bahçeler bozuldu, yuvalar dağıldı, yollar silindi, cihan viran oldu." Yaş lı gönül şimdi böyle diyor; her şeyi kendine eş görüyor. Bu da yanlış duygulardan biri. .. Cihan ne vakit bayındır idi? Bahçelerde ne vakit güller açtı? Ne vakit yuvalarda bülbüller öttü? Yollardan ne vakit yarlar geldi? Umduk , bekledik, düşündük. Hangi şey umduğumu za uygun düştü? Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

g, §o :ö

kullanılır.

Kahraman anlatıcı , kurmaca yapının iV içinde yer alır; bu anlatıcının kullanıldığı metinlerde zaman zaman bilinç tekniklerinden anlatıcı

akışı,

B)

fiziksel özellikleri,

C) Dil, göndergesel

yararlanılır. Coğul bakış açısında

Yukarıdaki numaralanmış

ele

ayrıntılı

A) Manzum hikaye

g,

B)

olarak be- ;

D) Göstermeye anlatılır.

bir metinden hayatına

3.

B) il.

Aşağıdaki

(hakim)

C) 111.

alınmıştır.

D)

ait izler vardır.

parçalardan

hangisi

tanrısal

6.

bakış açısıyla verilmiştir?

Charity'nin düşünceler

kunlaşmış,

neşesi

söndü, yeniden tedirgin edic i doldu kafasına. Genç Harney susiç dünyası karmakarışık bir hal al-

9.

dikkat edil-

Fa r k lı yapı la rda

cümle ler

kullanılmıştır.

genç kızın yanında , kolları başının altında, gözleri tepesindeki yaprak kümesinde yatarken Charity onun Bay Royall'ın anlattıklarını düşü nüp düşünmediğini , genç adamın gözünde değerinin düşüp düşmediğini merak etti. Keşke bugün kend isini kahverengi binaya götürmemi istemeseydi, diye geçirdi içinden, doğumunun hikayesi henüz belleğinde tazeyken, kendisinin aralarından geldiği insanları görmesini istemiyordu.

Yenilmediğini

herkese göstermek istiyordu. Sakin görünmeye çalışarak konuşmaya başladı. Sesinde, kırgınlığını gizlemeye çalı­ şan alaycı bir ton vardı.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Köşedeki

pirinç ayaklı karyolanın üzerinde yere kadar uzanan çiçekl i bir örtü vardı. Masanın üzerine ucuzca bir ayna asılmıştı.

Tanrısal

(ilahi)

°'

} ;;

Heybeden yapılmış partal yelekli, şahmerdan makinesinin üstüvanesine sarılmış demir telin ucuna geçti. Dört hamlacı ise ağır ağ ır , iskelenin direklerini, sudaki balıkları seyrede ede, eğlene eğlene makinenin kollarına yapıştılar .

o ;

Bu parçayla söylenebilir?

B) Bireyin iç

aşağıdakilerden

dünyasına

ait

ayrıntılara

anlatıcı bakış açısıyla yazılmıştır.

B) Göstermeye C) Dil, dil ötesi

yer veril-

g,

C) Göstermeye bağlı edebi' bir metinden alınmışt ı r.

ilgili aşağıdakilerden hangisi

bağlı

bir metinden

alınmıştır.

.i5

miştir.

E) işte yine yollardaydım. Çocukluğumdan beri severdim yolculuğu. Yeni yüzler, keşfedil­ meyi bekleyen yeni güzellikler hep çekerdi beni kendine.

A} Gözlemci

"'

bakış açısıyla yazılmıştır .

Şahmerdanın

bin kiloluk ağ ı rl ığının inip kalktığı iki ucu bo ş bırakılmış direklerin iki tarafına, Salih, Şaban ... diye bağrıldığını duyar duymaz, iki adam koşarak gelip oturdu.

ğ

mıştı ;

C) Paketi aceleyle açtım. Hayalimdeki sarı saçlı bebek artık kucağımdaydı. Sevinçten içim içime sığmıyordu. D)

kullanımına

E) V.

A) Yorucu yolculuk nihayet sona ermişti. Eşya­ larımızı odaya taşırken bir an önce dinlenip kendimize gelmekten başka bir şey düşüne­ miyorduk. B)

dilin

E) Sözde soru cümleleriyle içinde bulunulan koşullardan memnuniyetsizlik anlatılmıştır.

bölümlerin hangi-

D) iV.

yazılmasına rağmen

miştir .

sinde bilgi yanlışı vardır?

A) 1.

örneğinden alınm ı şt ır .

biçiminde

C) Sözcüklerin ahenkli

işleviyle kullanılmıştır .

bağlı

E) Döneminin siyasi

Düzyazı

kullan ımı şiire yakındır.

timlenmiştir.

iç monolog

V birden fazladır; olaylar çok yönlü

Kişilerin

taraflı

r

işleviyle kullanılmıştır .

D) Gazete çevresinde den birine aittir.

gelişen öğretici

E) Kahraman anlatıcı

bakış açısıyla yazılmıştır.

metinler-

D) iç monologtan yararlanılmıştır . .__ __

E) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır . _ _ ____ __ ________

g, 2' .__ __ ___, .ö

__

______

___

_

_

___

Bilgiyolu Dil ve An l atım Soru Bankası A(B) ..

___,


10

13

Gecenin bilmediğim bir saatinde, gözum ve belki de bütün vücudum uykudan şişkin, burnumda yatağımın ve kend i tenimin kokusu, tekrar bu suali kendime soruyordum. Önümde nasıl geçireceğimi bilmediğim bir gece ve heyhat, ertesi günün şimdiden beni korkutan uzunluğu vardı. Yavaş ve dalgın, her adımda derimi çatlatacak kadar beni dolduran uykudan bir parçası­ nı kaybederek ümitsiz ve emniyetsiz yürüyordum. Ara sıra yolda hemen olduğu yere uzanı­ vermiş insanlara basmak korkusuyla silkiniyordum.

Mehmet Rauf'un "Siyah İnciler" adlı eserinden alınan bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Gerçekliğin dönüştürülmesi

B) Sözcüklerin

anlatıcıya

göre

söz konusudur. çağrışımsal

an-

lamlarından faydalanılmıştır.

verilmiştir.

A) Dil, göndergesel

C)

Tanrısal bakış açısıyla yazılmıştır.

D)

Anlaşılır

bir dil

işleviyle kullanılmıştır.

B) Öğretici bir metinden alınmıştır.

o

kullanılmıştır.

E) Sanatsal bir metinden

C) İç konuşma yapılmıştır. D) Diyaloglarla anlatım

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söyl nemez?

A) İkinci kişili anlatımdan yararlanılmıştır. B) Yinelemelere yer

A)

Sanat, insanlık tarihinin her döneminde var olan bir olgudur. İnsanlığın geçirdiği evrimler yaşa­ ma biçimlerini, yaşama bakışlarını, sanat biçimlerini ve sanata bakışlarını değiştirmiş, her dönemde ve her toplumda, sanat farklı görünümlerde ortaya çıkmıştır . Bugün sanatın "duygu sal ve düşünsel etkileme gücü"ne sahip oluşu da belirleyicidir . Bu anlayışa en uygun tanımı yapan Thomas Munro'ya göre; "Sanat doyurucu estetik yaşantılar oluşturmak amacıyla dürtüler yaratma becerisidir." 1

Bazen günler, birçok günler geçiyor da, hayalini görmek için zihnimi o kadar yorduğum halde hiçbir şey, hayır, ne gözlerin, ne dudakların, ne saçların, hiçbir şey beni avutmuyor; güya sen yaşamamışsın, birkaç ay hayatını benimle beraber geçirmemişsin, nazarıma bir yadigar bırak­ mamışsın gibi, hiçbir şey beni avutmuyor.

C)

ii"'

Açıklayıcı anlatım

biçiminden

yararlanılmış­

tır.

alınmıştır.

D) Konu,

hareketlendirilmiştir.

E)

E) Öykülemeye başvurulmuştur.

eleştirel

bir üslupla ele

Düşünce, tanık

göstermeyle

alınmıştır .

geliştirilmiştir. 1

İçeriye girdik önümüze hemence bir merdiven

On adım çıktık çıkmadık bir oda kapısının önünde idik. İçeriye girdik . Şimdi sac sobalı bir odadaydık . Odanın içinde keskin bir ıhlamur çiçeği kokusu vardı . Sedirin üzerinde oturduk. Ortaya, yerden yapma, tahtadan bir yemek sofrası getirildi. Üstüne kırmızısı yer yer parlayan bakır bir sini kondu . Sininin üstünde turşu, peynir, reçel; katı pişmiş altı yumurta vardı.

uysal bir kedi gibi kasabaya sokuldu. Karayük Dağı'ndan kopan ince yel, tütünleri yalayarak göçmen mahallesinin dar sokakların­ dan kasabaya ulaştı. Kırmızı kiremitlerin üstündeki leyleğin takırdadığını duydu çocuk. Sedirin üstüne çıkıp büyük annesinin karşısına oturdu . Karafatmaların gezindiği kilerin kapısını, yerdeki zeytin yeşili halıyı bir de radyonun tozlanmış düğmesini seçebiliyordu karanlıkta .

Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Gözlemci

A) Olay çevresinde gelişen anlatmaya metinden alınmıştır.

anlatıcının bakış açısıyla yazılmış-

tır.

B) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır. C)

Farklı

duyulara ait

D) Duyu aktarımı E) Anlatmaya

ayrıntılara

yer

B)

Varlıklar, ayırt

C) Kahraman

verilmiştir.

edici özellikleriyle

bağlı

bir metinden

A)

bir

'°'

E) Görsel ve

yararlanılmıştır.

işitsel

ögelere yer

belli bir dönemini yan-

Anlatıcının hayatının sıtmaktadır.

B) Olaylar

verilmiştir.

anlatıcının bakış açısıyla oluştu ­

D) Benzetmeden

alınmıştır.

Annem Varnalı olduğundan bir aralık doğduğu ı yeri ziyaret arzusunda bulunduğunu hatırlıyo- ı rum. Dayımız Ahmet Ağa zaten sürekli ticaretle uğraştığından İstanbul'a gelir giderdi. Bizde mi- ı safir olurdu . Babam; annemi, ağabeyimi, beni dayıma emanet ederek Varna'ya gönderdi. O zaman ben yedi yaşımdaydım. Kırk gün kadar Varna 'y ı, güzel bağlarını gezdikten sonra yine dayımızla beraber İstanbul'a döndük. Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

rulmuştur.

yapılmıştır.

bağlı

Akşam,

çıktı.

-1

geçmişe

C)

Anlatım

D)

Anlatılanlara

E)

Açık, anlaşılır

birinci

dönük

anlatılmıştır.

kişi ağzından yapılmıştır .

duygular bir dil

katılmamıştır.

kullanılmıştır.

verilmiştir.

-

f-------------------12. İlk karşılaştıkları gün, evlenmek için tanıştırıldığı sonuna kadar güvenilip gü- o anlamaya çalışarak bakmış; yirmi beşindeki uzun boylu, geniş omuzlu delikanlıyı, ciddi görünüşü yüzünden, otuz beş yaşındaki olgun bir erkek kadar güvenilir bulduğu için kocalığa kabu l etmişti. Bu kararda Kamil Bey'in babadan kalma, ünlü zenginliğinin yeri, ancak, kişiliğinin verdiği güven duygusu kadarKamil Bey'e

yalnız

venemeyeceğini

dı.

Bir

0

bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Üzerinden zaman geçtikten sonra yazılmış­ tır.

A) İlahi bakış açısı ile yazılmıştır. B) Fiziksel betimleme

o

"' ö

yapılmıştır.

C) Yaşanması imkansız bir durum anlatılmıştır.

D) Olay çevresinde den alınmıştır.

oluşturulmuş

edebi bir tür-

B) Yazar kendi gözlemlerini

D) Estetik zevk vermek tur. Kaynağını

0

amacıyla oluşturulmuş­

gerçek dünyadan

almıştır.

ku llanılmıştır .

Tartışmacı anlatım

B)

Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.

C) Gazete çevresinde tinden alınmıştır. D) Okuyucuyla

"'

biçimi

A) c;

C) Kişisel hayatı konu alan bir metin örneğidir .

E)

E) Niteleyici sözcüklere yer

aktarmıştır .

nu görmüşsünüzdür, peki hikayelerini okudunuz mu? Feridun Timur, bu hikayelerden otuz altısını dilimize çevirmiş, Milli Eğitim Bakanlığı da bastırmış. Hepsini okumadımsa da okuduklarım çok hoşuma gitti, diyebilirim ki o yazarın hikayelerini oyunlarından daha çok beğendim . Siz de mutlaka okumalısınız . Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

anıdan alınan

aşağıdakilerden

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söy- : :a lenemez?

18. İtalyan yazarı Luigi Pirandello'nun bir iki oyunu-

değil,

belki üç ay sürdü. Ne gözcü ne müdür ne de başınıza çavuş diye diktikleri efendi bizi dövüyordu . Günlük hareketler saatlerle düzenlenmiş, muntazam bir çalışma istirahat temin edilmişti; ama bunların içinde bizim en çok hoşumuza giden, bahçe saatleriyle teneffüs saatleriydi. Çünkü bunlarda oyun vardı.

15. Bu mektepte misafirlik üç gün

E) Olumlu

gelişen öğ ret ici

konuşur

eleştiriye

yer

gibi

bir me-

yazılmıştır.

verilmiştir.

.o

verilmiştir.

9.

'-------------

ii~-------------

- ------~

._§jgjyolu D};ıc; An lqtı,m Swfunhısı

.A(B),

-----

- ~ ii"' .__ __ _ ___ __ _______

_ __

~


1.

Sanat metinlerinde yazar, dış dünyayla ilişkili , ancak ondan

farklı

4

Şefika

(hiç tavrını bozmayarak):

- Gerçekten

bir dünya sunarak okuyucu-

o

7

Aşağıdaki

(hakim)

kardeş im.

parçalardan

hangisi

tanrısal

an l atıcının bakış açısıyla ver il m i ştir?

Tahire (Halil Bey'e): larını

bu dünyaya çekmeyi

çağrısını

ve duygu

amaçlar. Bunlar ;

değeri taşıyan

- Gördünüz mü? Efendim. Bak ne kadar mana-

öznel bir dille

yazılan,

birden çok anlam tasıyan, yeni ve farklı il 111 yorumlara açık olan, doğrudan iletilerle okuru iV bilgilendirmeyi esas alan, üslubu ve estetik de-

Halil Bey: - Kim bilir? Dünyada

Bu parçadak i n umaralan mı ş sözlerden hangisi bilgi yanlışına yol aç m ıştır?

A)

Co ş ku

ve

D) iV.

başka

heyecanı

B) Anlatmaya

C) 111.

bağ lı

insan yok

değil

a.

laştırdık.

dile getiren metin

metin

D)

D) Gazete çevresinde g e lişen metin

Aşağı daki l eri n hangisinde bilgi yanlışı var-

5.

d ı r?

A) Sanat metinlerinde kullanılan dil, metnin yazıldığı döneme , sosyal hayata ve edebi zevke göre değişiklik gösterir . B) İlahi bakış açısında anlatıcı her şeyi bilir, her şeye hakimdir; kahramanlarının iç dünyalarına ve zihinlerine girer .

C)

Fıkra, makale, eleştiri gibi sanat metinlerinde genellikle dilin heyecana bağlı işlevinden yararlanılır .

D) Bir sanat metninde birden fazla

Thomas More, İngiliz ulusunun yüz aklarından, saygı duyulan devlet adamlarından biridir . Bu geleneklerin e ve yasalara çok bağlı ünlü devlet adamı , İngiltere Kralı VIII. Henry'nin eşinden ayrılıp Anne Boleyn'le evlenmesine karşı çıkar . Bütün baskılara karş ın k ararından dönmez. Tek başına kalır . Kralın çevresindekile r, korktukları ve ç ıkarlarını dü ş ündükl e ri için Kral ' ın yanında yer alırlar. Onu yalnı z bıra kırla r . Utopia yazarı düşünür Thomas More, ihanetle suçlanarak idam edilir . Ama krallar unutulur; Thomas Morelar ise bir soyluluk anıtı olarak gönüllerde yaşar­ lar. Her dönemd e hem kuklalara hem de soylu insanlara rastlanır .

8.

B)

nesnel bilgilerin yanı kendi yorumunu da katmıştır .

D)

dayalı

bir metinden

Anlatılanlar e l eştirel

bir

Yolunun üzerinde salkım ağaçlarıyla gölgelenmiş şadırvanı dolu bir cami avlusu vardı ki böyle sıcak günlerde onu biraz nefes almak için adeta çeker çevirirdi. Lakin bugün giremeyecek, dinlenemeyecekti. Zira gittikçe suyu çekilen kuyusuna ip eklemek için evde gecikmiş , hem dairesinin vaktini kaçırmış hem de bu kız­ gın güneşe kalmıştı. Şöyle içeriye , gölgeliğe hasretle bir baktıktan sonra yürümeye hazırlanı­ yordu , şadırvanın arkasından biri acele acele, "Vehbi Efendi, Vehbi Efendi!" diye seslendi . aşağıdakil erden

aşağıdaki l erden

Anlatıc ı

C) Kurmacaya

hareket etti. Arkamızdan maşra­ payla su döken kız, uzun süre bizi izledi.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Üçüncü kişili anlatımla aktarılmıştır.

A) Öyküleyici anl atımd an yararlanılmıştır.

eğitici, öğ­

Arabamız

E) Söz vermiştim kendime . Bir daha kimsenin beni üzmesine izin vermeyecektim.

metin

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

bakış açısı

kullanılabilir .

E) Bilimsel ve düşünsel metinlerde retici yön ağır basar.

b ağlı

bir gündü. Tekerlek kırılınca çamurlu yolda bata çıka ilerlemek zorunda kaldık . Zaman daralıyordu . Hastanın evine bir an önce ulaşabilmek için adımlarımızı sık­

C) Tarlaya ulaştığımı z da güneş epeyce yükselmişti . Esma kadın, elindeki su testisini ve çı ­ kını yere bıraktı. Yemenisinin altından fırla­ yan saçlarını toplayıp işe koyuldu.

C) Öğretici metin

E) V.

E) Göstermeye

2.

Yağmurlu

Bu parça aşağıdakilerden hangisi için bir örnek o l uşturur?

v

B) il.

B)

çalanmıyor .

önemseyen metinlerdir .

A) 1.

" Şimdi tam zamanı! " diye düşündü. Daha önce de bu konuyu aç mayı düşünmüş, ama kendini bir çekişmeye hazır hissetmediği için ertelemişti. Başını dikleştirdi, güçsüz gö rünmemesi g erektiğini biliyordu.

Şefika (kendi kendin~) Öf ... Gönlümd e bu kadar kuwet olduğunu bilmezdim . Bilmem nasıl par-

1

ğerle ri

A)

sız şüphele r d ü ş ünüyordunu z.

sıra

B) Olay örgüsü olan bir metinden

yer yer

D) Betimleyici ögelerden

alınmıştır.

yaklaşımla

ele

alınmıştır .

C) İlahi bakış açısıyla kurgulanmıştır.

E)

alın ­

yararlanılmıştır.

Kişileştirmeye başvurulmuştur.

mıştır.

E) Tarihsel bir gerç eklik

3.

Benimle tartışıldığında öfkem değil, ilgim uyanır. Benimle tartışandan bir şeyler kapmaya can atarım . Doğruyu bulmak her iki tarafın da kaygı­ sı olmalı. İnsan öfkelendi mi aklı durur. Çünkü sinirleri işlemeye başlar. Tartışmada sakin olmak kazandırır. Tartışmalarda iddiaya girmek hiç de boşuna değildir . Doğrudan ayrıldık mı somut bir şeyler yitirmeliyiz . Yıl sonunda bana birisi demeli ki: Cahillik ve ısrar sonucu bu yıl bin lira zarara girdiniz .

Bu parça ile ilgili söylenemez?

A)

aşağ ı daki lerden

Kişisel düşünceler

B) Dil, göndergesel

öne

hangisi

çıkarılmıştır .

kullanmıştır.

Dolaylı

Bu parçada yoktur?

aşağıdaki

bulunulmuştur .

yararlanılmıştır.

9.

Benim Mustafa Kemal'i tanıyışım Balkan Savaşı idi. 1913 Ağustos ' undayız . "Tanin" gazetesinde devamlı gaz eteciliğe başlamıştım. Edirne'yi Bulgarlardan geri almıştık. Veliaht Yusuf İzzettin Efendi'nin Trakya 'ya giderek ordu ve halk ile temaslarda bulunmasına karar verilmiş. Hem bu yolculuk üzerin e haberler göndermek hem de Trakya iç in röportajlar yapmak görevi ile ben de "Tanin " muhabiri olarak aynı trende gitmek için İstanbul muhafızlığından izin almış­ sonlarında

tım .

Bu parçayla ilgil i olarak hangisi söylenemez?

aşağ ı dak il erd en

özelliklerin hangisi A)

A)

Kişileştirme sanatı

B) Birden çok duyu

yoldan tavsiyelerde

E) Deyimlerden

a ktarılmıştır.

Kenar mahalleler ... Birbirine ufunetli adaleler gibi ge ç miş, yaslanmış tahta evler ... Her küçük fır­ tınada sancılanan ve biraz daha eğrilip büğrü­ len bu evlerin önünden her geçişimde, çoğu ­ nun ayrı ayrı maceral a rını takip ederim . Kiminin kaplamaları biraz daha kararmıştır, kiminin şah­ nişi biraz daha çömelmiştir ve hepsi hastadır , onları seviyorum çünkü onlarda kendimi buluyorum ve hepsi iki üç senede bir ameliyat olmadıkça yaş ayamaz lar , onları çok seviyorum ve hepsi, rüzgarlarda s ancılandık ç a ne kadar inilderler ve içlerinde ne aziz şeyler saklarlar, onları çok ... çok seviyorum .

işleviyle kullanılmıştır.

C) Tezini ispatlamak için yazar nesnel veriler D)

6

ayrıntısı

Açık, yalın , akıcı

B) Birincili C)

bir

anlatımı vardır .

kişili anlatım

Kaynağını

gerçek

hakimdir.

yaşamdan almıştır .

C) İlahi (hakim) bakış aç ısı

D) Diyalog ve monologlara yer

D) Benzetme

E)

E) İzlenimsel betimleme

Yaz ıldığı

döneme ait

ve r ilmiştir.

ayrınt ıları yansıtmıştır.


1

bağlı

bir metinden

Coşku

B)

Tanrısal bakış açısıyla yazılan

ve heyecana

C) Göstermeye D)

Bu parçayla ilgili söylenemez?

söylenebilir?

A)

bağlı

B) C)

bir metinden

E) Öğretici bir metinden

oturan bir Niğdeli , şehrin eteğini saran kümeleri arasında pek iyi seçemediğim bir noktayı işaret etti:

Yanımda ağaç

hanı,

dedi.

Büyük şairin han sahibi olduğu günleri de inşal­ lah görürüz . Fakat yol arkadaşımın bana gösterdiği bina sadece Faruk Nafiz'in unutulmaz Han Duvarları şiirinde tasvir ettiği han idi.

Bu parçanın anlatımı için hangisi söylenemez?

A)

aşağıdakilerden

Yaşanmışlıkların aktarılması

B) Göstermeye

bağlı

söz konusudur .

gerçek

yargıya

C)

yer

Kaynağını

gerçek

Nesnelliğin

verilmiştir.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Dil, göndergesel

işleviyle kullanılmıştır.

Düşünceler kanıtlanmak

meden

aşağıdakilerden

için

tanık

göster-

yararlanılmıştır.

Düşünce

iki durum

arasında ilişki

bir

kurularak _,.

anlatımdan yararlanılmıştır.

D)

Açıklayıcı

E)

Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.

15

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru BankasıA( 8 )

düşündü rülmek istenmiştir.

K işisel görüşler ağır basmıştır.

C)

Tartışmacı anlatım tekniğinden yararlanılmıştır.

D)

Anlatım açık, anlaşılır

ve

akıcıdır .

bağlı

bir

olduğu kanıtlayıcı

bir

15

alınmıştır .

işlevinden yararlanılmı ştır.

A)

Açıklayıcı anlatım tekniği kullanılmıştır.

B)

Kaynağını

D) 0• ~

gerçek dünyadan

C) Sanat yapma Anlatım açık

kaygısı

ve

almıştır.

plandadır.

ön

anlaşılırdır .

E) Dil, göndergesel

işleviyle kullanılmıştır.

18. Çirozcular, ilkbaharın yaza çevirdiği günlerde Koca bir gün Kız Kulesi açıklarında bekledikten Ada'ya gelirler. Umumiyetle şen insanlardır. sonra ancak gün kararırken rıhtıma çıkabildiler . Köyden pek uzakta, uçurumların, dik tepelerin Parmaklıklara tırmanmış üst üste insan yığınları aşağısında, tepedeki yoldan küçük bir patika ile büyük uğultularla homurdanarak yorgunluktan inilen ve yukarıki yoldan hiç gözükmeyen güzel , ve açlıktan sararmış hasta gazileri karşılıyordu . geniş bir plajın kenarında çadırlarını kuran sekiz Rıhtımda sarılanlar , koklaşanlar, ağlaşanlar varon kişidirler . Beyaz tuğla madeninin oyulduğu dı. Aradığını bulamayarak saçını başını yolan in- =kayalığı hiç rüzgar tutmaz. Bu kayanın biraz ilesanlar görülüyordu . Nemli bir sonbahar akşa­ risinde, sonradan Ada'nın sahilden tur yolunu mıyd ı. Ömer kaputuna sarıldı. Beyaz torbasını yapmak için çalışıldığı bir zamanda doldurulomuzuna vurdu . Yüreği burkularak arkadaşla­ muş bir yığın kayanın, zamanla tamamen düzelrıyla vedalaştı. en miş bir meydanlığı vardır. Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? hangisi söylenemez? A) B)

Olayın geçtiği Olayı

zamanla ilgili

ayrıntı vardır.

"'

D

anlatan kahramanlardan biridir.

C) Görsel ve

açıklanmıştır .

B)

E) Olay çevresinde gelişen anlatmaya metinden alınmıştır.

yaşamdan almaktadır .

ön planda

E) Dilin göndergesel

kitabındaki

"'

anlatım vardır .

yaşamdan almıştır.

fil, bağlı olduğu ipe asılır, gecenin çağrışlarına cevap verir ve hiçbir insanın şimdiye kadar görmediği bir törenle, filler balosuna koşar . Arkasından yine kaçtığı yere geri döner. Kendi topluluğundan ayrılan çocuk da kapalı pencerenin arkasında durur çocukların çağrışını dinler , çocuk milletinin töreni olan oyuna koşar. O zaman benzerlerini taklit etmek, onların davranışlarında kendi davranışlarının yansımasını görmek suretiyle tam mutluluğa ulaşılır.

C)

E) Gerekçe bildiren

anlatıcının bakış açısıyla aktarıl­

kazıkları koparır,

B)

davranılmıştır .

D) Bir mektubun sonuç bölümünden

Kaynağını

Kipling'in

tamamen nesnel

mıştır.

mıştı r .

12

Anlatımda

o

D) Dil, göndergesel

B)

C) Öyküleyici anlatım tekniği kullanılmıştır.

E)

A) Okuyucu

Karşılaştırma yapılmıştı r .

işleviyle kullanılmıştır .

sanatsal bir metinden

alınmıştır.

D) Kahraman

hangisi

Basılı Eğitim Malzemeleri Hazırlama Merkezin- ~ 17. Toplumsal bir varlık olarak bireylerin , sosyal bağlara ihtiyacı vardır. Tüketim toplumunda bu den iki ay önce kadar ben de ayrıldım. Şimdi kibağ, maddi olarak sahip olunanlarla kurulur. Bitap verirlerse yazacağım . Her şey, her yer, az reyler öncelikle ne tükettiklerine göre sınıflanır, gelişmiş bir ülkede yetersizlerin, sığların eline konumlandırılır ve bu çerçevede bir statü belirgeçiyor . Bir kurumu hızla bir yemlik haline getirlenir. Kullanılan otomobiller , giysiler, seçilen yimenin yolunu buluyoruz. Bunların dışında soyut yecekle r, bireyin hem maddi hem de bir gruba diye beğenmediğimiz halk yönetimi ortamına ait olma gereksinimlerini karşılar. Reklamlarda Türkiye hızla uyanıyor, güzel bir demokrasi sasunulan imgelerden bireylerin kolayca etkilenvaşı. Türkiye'nin geleceğine umutla , iyimserlikle melerinin nedeni, bu unsurların arzulara gerbakıyorum. Düşüncen i n uyandığı her yerde, çeklerden daha yakın olmaları ve hatta "mutluumut ve yapıcılık da boy atar. Gözlerinden sev- ·,;, luk" vadetmeleridir. Reklamlarda bireye, tüketegiyle öperim. rek mutsuzluğunun giderileceği umudu verilBu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi mektedir. söylenemez? Bu parça ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Toplumsal eleşt iri içerikli cümleler kullanıl­

Niğde ' ye yaklaşıyorduk.

- Faruk Nafiz'in

aşağıdakilerden

amaçlanmıştır.

A) Bilgi verme

bir metinden

bir metinden

Konuşmaya dayalı

ser bu çalgıyı. Çoluğun çocuğun eline dek düşen bir çalgıyı çalmakta ne zorluk vardır? Üfleyeceksin , sonra parmaklarını gezdireceksin deliklerde. İstediğin ezgiyi kolaylıkla çıkarırsın. Kimileri buna hem inanı r hem de çevrelerini inandırmaya çalışır . Oysa verin ellerine kavalı , ne öttürmesini bileceklerdir ne de parmaklarını deliklerde gezdirerek ezgiler çıkarabileceklerdir. İşin tuhafı bu kanıda olanlar insana da kavala baktıkları gibi bakarlar. Her insanı kavalı öttürür gibi öttüreceklerini sanırlar. Hele o insan yumuşak başlıysa , kurnaz lı k gösterileriyle kendini öne sürmeyenlerdense ... Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

yüzyılın ortalarına doğru , doğal

hangisinden

parçanın, aşağıdakilerden

Bu

alındığı

16. Herkes kaval çalacağını sanır. Öylesine küçüm-

Romanda tasvirin estetik önemi, on dokuzuncu ve sosyal çevrenin insan üzerindeki etkileri incelendikten sonra anlaşıldı. Çünkü insanı soyut fikirler, salt duygular dünyasında yaşayan bir varlık gibi görmeye asla imkan yoktur , insan her zaman dış çevrenin etkisindedir. Bu etki kişiliğin silikliği oranın­ da kendisini duyurur. Çevrenin insan üzerindeki bu etkisine karş ılık insanın da çevre üzerinde katkısı vardır. Bu da kişiliğin büyüklüğü ölçüsünde güçlüdür.

"Çiçek" motifine, eski metinlerde de sık sık rastDede Korkut Kitabı ' nda Boğaç Han ' ın iyileştirilmesinde bir dağ çiçeği kullanılır. Yine aynı eserde Deli Dumrul'a anası "Kaza benzer kı­ zımın gelinimin çiçeği oğul. " der. Bu örneklerden de anlaşıldığı üzre Türkler çiçeğe fayda amaçlı yaklaşır: Kır çiçeklerinden ilaç yapılır, boya yapılır . Yine aynı kelime Türkçede temizliğin de simgelerinden biridir. Bir şeyin çok temiz olduğunu belirtmek için "ç içek gibi oldu" benzetmesi yapılır . lanır.

D) Deyimler

işitsel

ögelerden

yararlanılmıştır.

kullanılmıştır.

E) Betimleyici ögelere yer

verilmiştir .

A) Kahraman anlatıcı

bakış açısıyla yazılmıştır .

B) Niteleyici sözcüklere yer o

C) Betimleyici

anlatım ağır

D) Gözlemlerden

verilmiştir .

basar.

yararlanılmıştır.

E) Sade, anlaşılır bir dil

kullanılmıştır.


1.

Aşağıdakilerin hangisinde boş bı rakıl a n yere

ayraç içindeki sözcük yanlışı olur?

getiri l d i ğ i nde

4.

bilgi

Semiha Ayverdi , eserlerinde hanımların yaşa­ zengin hayatın yanında, konakların çöküşe geçmesiyle birlikte, çektikleri sefaletten de bahseder. Küçüklüğünde konak hayatını yakın­ dan gördüğü için, kadın olması itibarıyla da konağın harem kısmında yaşayanları/yaşananları doğal halleriyle tanıma fırsatı bulu r. Ayrıca yazarın bu dönemde çocuk olması gözlemlerine katkı sağlar. Çünkü Semiha Ayverdi 'ye çocuk nazarıyla bakan hanımlar , onun yanında sırlarını çok rahat bir şekilde ortaya dökerler .

Aşağıdaki

dıkları

A) Bilimsel yazılarda, kısa notlarda , özetlerde dil ---- işleviyle kullanılır . (göndergesel) B) Sanatsal metinlerde--- -, öğretici metinlerde ise gerçeklik ön plandadır . (kurmaca)

C) ---- metinlerde okuyucunun estetik duyarlı ğına hitap etme kaygısı vardır. (sanatsal}

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

D) Hikaye, anlatmaya; ---- göstermeye bağlı edebi' metinlerdendir . (tiyatro) E) Bilgilendirme, düşündürme , yönlendirme ve ----, öğretici metinlerin okuyucuda yaratmayı hedeflediği en önemli etkilerdir.

A)

Yargılar arasında

A) Üzeri hasırlı kerevete oturan yaşlı adamın hüzünlü gözleri , uzak bir noktaya sabitlenmiş ; öfkeyle kenetlenen dudakları keskin bir çizgi oluşturmuştu . B) Bahçenin kenarında , güneş li suyu taş yalağa dökülen ; döküldükçe köpüren bir çeşme vardı.

aşağıdakilerden

neden sonu ç

ilişkileri

C)

ku-

B)

Yalın

C)

Sanatçının yaşamı

bir

anlatımla oluşturulmuştur .

kiden söz

ile eserleri arasındaki

racaktım .

iliş­

edilmiştir.

E)

(1)Romancılar , öykücüler, ozanlar , oyun yazarsözcüklerin kendilerine sunduğu olanakları değerlendirerek anlatıma estetik bir tat katarak ulaşırlar yazınsal yaratıya . (il) Dil, anlamsal birçok değerlilik içerir yazınsal metinlerde. (111) Yazınsal metinlerde sunulan evren, gerçek evreni bire bir yansıtmaz , kurmacadır. (iV) Ancak yazınsal metinlerde ileti kurallaştırılmıştır , kesindir; iletideki bu değişmezlik , onun yaşama daha kolay geçirilmesini sağlar. (V) Denilebilir ki metnin iç yapısına ağdırılmış ; okurun süzüp çıkarabile­ ceği, tek anlamlılıktan uzak bir ilişkiler yumağı­ dır yazınsal metinler.

5.

yazınsa l

C) 111.

D) iV.

E) V.

A)

Anlatıcının düşüncelerini

B)

Düşünce

C)

Yalın, akıcı

D)

Kaynağını

bir örnekle

E) Benzetme

3.

Sabahleyin erkenden kalkıp yeşil otlar üstünde oynamaya başladılar . Hava dünkü gibi açılmış , iyileşmişti. Lezzetli bir kahvaltıdan sonra çıkıp feneri gezdiler . Bütün bu manzaralar, Ürani için hep yeni şeyler idi. Şevkinden , neşe­ sinden, safasından zıp zıp sıçramaktaydı. Fenerin adeseleri, devir makinesi , iç içe, üç yana kalın fitilli, demir döşemeleri Ürani için tuhaf ve acayip şeylerden ibaretti. Daracık, dolambaçlı demir merdivenlerden inerken acemiliğinden koşup

adımlarını şaşırmaktaydı.

Bu parçan ı n an l atımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

aşağ ı da­

6.

dönüş

ve hatırlatmalarla akta-

rılmıştır.

D)

Farklı

duyularla ilgili

yararlanılmıştır . ayrıntılara

yer

tir. E) Üçüncü kişili anlatım kullanılmıştır .

veya prizma şeklinde meydana ince tanelerden oluşur .

111.Kuvvetli kar yağışları , yükseklerin erime üstü durumlarının ani olarak bozulmasıyla açıklanır.

iV. Yerde kar olması için alt tabakaların sıcaklı­ ğının sıfır dereceden düşük olması yeterlidir .

içerir.

Başkaları

için sevinç kaynağı olan karın yağ­ benim umutlarımın üstünü örtüyor.

Yukarıdaki numaralanmış

sinde

somutlanmıştır .

yazınsal

bir söylem

cümlelerin hangivard ır ?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

yapılmıştır .

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

Tartışmacı anlatım

biçimiyle

aşağıda ­

oluşturulmuş -

9.

Gerçek yaşama bağlanan , ancak gerçek yaşa­ bire bir anlatmayı hedeflemeyen ; gerçeklerin yazarın duygu , düşünce ve düş dünyasında yeniden yorumlanmasıyla oluşan bir dünyadır sanat metinlerinde sunulan dünya . Dilin hem sanatsal hem de heyecan uyandırma işleviyle kullanıldığı, sözcükleri n yan ve mecaz anlamlarına ağırlık verildiği bu metinler , okurun düş gücüyle mı

zenginleşir .

Bu parçada sanat metinleriyle ilgili olarak hangisine değinilmemiştir?

aşağıdaki l erden

A) Kurguya

dayalı olduğu

B) Dilin farklı

tur .

işlevlerinin kullanılabildiği

C) Sözcüklerin anlam

yararlanılmışt ı r.

zenginliğinden

yararla-

nıldığı

ağır basmıştır.

D) Okurun yorum gücüne hitap

verilmiştir .

E) Sözcükler genel olarak ilk lanılmışt ı r .

yıldız

unutmuştu.

vardır.

D) Uzun cümlelere yer verilmiş­

1. Kar,

V.

rı yaratı r .

C) Nesnellik

Büyük sorunlarla yüzü,

il. Kar için bir bulutun , yani içinde sıvı bulunan meteorun var olması gerekmektedir .

dünyasından almıştır.

B) Soru cümlelerinden

B) İkilemeler kullanılmıştır. C) Niteleyici sözlerden

bir dili hayal

kırış kırıştı.

gelmiş soğuk ,

aşağıdakilerden

Belli bir dünya görüşüne, bir sanat inanışına sahip olmayan ; bir yazar, ressam, heykeltıraş, musiki topluluğunu içine almayan kuşak olur mu? Ne Orhan Veli ile iki arkadaşını ne de İkinci Yeni adı altında kapalı yazmaktan başka benzerlikleri olmayan beş on şairi kuşak saymaya olanak var. Hem ne diye bu ku ş ak sorunu üzerinde tartışıyoruz yıllardır? Edebiyatta asıl önemli olan eserdir . Kuşaklar eserleri değil , eserler kuşakla­

A) A) Olaylar geriye

8.

ması,

cümlelerin hangimetinlerle ilgili bir bilgi yanlı­

B) il.

biri, bir danayı doğar doğmaz sonra da bunu alışkanlık edinmiş , her gün danayı kucağına alıp taşımış; bir süre sonra buna öyle alışmış ki dana büyüdüğünde bile onu yine kucağında taşıyabilmiş." Bunları kim uydurduysa alışkanlığın ne büyük bir güç olduğunu çok iyi anlamış olacak . Sahiden alışkanlık halkaları çok güçlü olan bir zincirdir ve hiç şakaya gelmez . Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

şı vardır?

A) 1.

kadının

kucağına alıp sevmiş,

Yukarıdak i numaralanm ı ş

sinde

"Köylü

her zaman

gülümsemeyi

E) Öğretici bir metinden alınmıştır.

ları

Alnı

uğraşan insanların gerginliğini taşıyan

D) Öznel değerlendirmeler ağır basmıştır.

2.

Hakkında söylenenleri işitmiş gibi huzursuz huzursuz kıpırd a ndı. Titreyen ellerini birbirine kenetledi. ·

D) Bir saattir bekliyordum. Görevlinin ciddiyetten uzak tutumu sinirlerimi iyice germişti. Biri bir şey söylese bütün sinirimi ondan çıka­

rulmuştur.

(duygulandırma)

parçalardan hangisi kahraman an-

latıcının bakış açısıyla verilm i ştir?

anlamlarıyla

kul-

E)

Gerçekliği

zedeleyecek

edildiği

anlatımdan kaçınıl­

dığı

Bilgiyolu Dil ve Anl atı m Soru Ba n kası

A (B)


"' 16. Aşağıdaki lerden hangisi diğerlerinden farklı 13. Ne hoş ey güzel kalabilir, ölümsü z l eştirebili r mi bir bakış aç ı sıyla kurgulanm ı ştır? Böyle bir şey düşünülemez elbette . KiTanrım ne hoş mi yazılar vardı r ki günübirlikti r ömrü. MürekkeMaviliklerde sefer etmek bi kurumadan yiter gide r. Yaşarlığı, yazıldığı A) Kilidin avuçlanacak yerini avucuna aldı, sık­ Bir sahilden çözülüp gitmek gün lerle sınırland ırılmış gibidir. Özellikle gazete tı. Ağzı üç kertikli anahtarı kilide önce yanlış yazılarının büyük bir dilimi bu tü rdendir. Kimi İ Düşünceler gibi başıboş soktu, sonra düzelterek itti, ancak kilit açıl­ hiçbir zyıllar yü , Yıllar ömürlüdür. uzun da r yazıla madı. Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi şey yapamaz onlara. Dilinde, içeriğ i nde, iletisinsöylenemez? de her ku ş ak , her ç a ğ yeni bir tat bulur bu ya- g_ B) Bahçed en geçerken hiçbir üniversiteliyle konuşmak iste m edi ğ i için koşuyordu . pıtların. yaz ı yarına

10. Her

yazarını?

f

Bu parçanın anlatı mıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

aşağıda­

A)

K işisel hayatı

konu alan bir metinden

alın ­

8) Okurda edebi' zevk uyandırma amaçlanmış-

C) Lirik bir

B) Örneklemeye başvu ru l muştur . Karşılaştırmaya

C)

işlevinden faydalanı l m ı ştır .

E) Benzetmelerden

Tanımla madan yararl a nılmı ştı r .

D)

"'

anlatımı vardır.

D) Dilin sanatsal

yer verilmiştir.

o .ı5

tır .

Açıklam a yapılm ıştı r .

A)

C)

mıştır.

:,.

E' ii

yararlanılmıştı r.

Karş ısında k ile rin hiçbirini sevmiyor, onların da kendisini sevmediklerini biliyordu.

D) Saat beş ol m uşt u . Artık sıkılmaya baş l am ı ş­ tı; içinde , boşuna bekliyormuş gibi bir duygu vardı. E) Halis Efendi, bu işte kendini suçlu bulmuyor; kolundan tutup atamadığı oğlunu bir harp rüzgarının kan ve ateş yığınları arasına fırlattığına hiç de üzülmüyordu.

E) Öğ retici nesir niteliği taş ımaktadır.

g

g n

ö,

·qı

11.

16.25 vapurunun Haydarpaşa'ya bıraktığı Anka-

g. 14. Hava kararmak üzereydi. Az sonra minareleri ğ 17.

trend e yerinin emin olma- ~ ra sından d o l ay ı, derin bir iç huzuruyla, g arın mermer merdivenlerinden ağır ağır ç ıkıyor; kendisini dört beş y aşl a rın d ak i cılı z k ı z ının elinden sıkı sıkıya tutan k ısa boylu ş i ş m an ca k arısı ve iki şiş- 1' kin bavulu üst üste b ağlay ıp sırtına almış olan :o markalı bir istasyon ha ma lı takip ediyordu . yolcuları a rasında ,

Bu parça ile ilgili söyleneme2'?

aşağıdaki l erden

hangisi

.

g_ -

bacasından ayırt

ö,

ö

g

anlat ıc ı bakış açısından

1. Kahraman

yararla- .g,

dayalı

terimlerden hangisinin

tanımı

yu-

a

İ

A) Melodram

0

C) Adaptasyon

jj

D) Tuluat

B) Pandomim

numaralanmış değerlendirmelerden ya da hangileri kesinlikle doğrudur?

anl atı c ının b a k ı ş açısıyl a yaz ı l ­

D) Yalnız il

hangisi

E) Replik

C) 1.ve 111.

B) il. ve 111.

A) 1.ve il.

mıştır.

iV. Sahne oyunlarında konuşanların birbirine söyledi kleri sözlerden her biri. karıda verilmemiştir?

bir metinden

rarlanılmıştır .

D) Sözcüklerin temel ve yan anlamlarından ya- g_ "' rarlanıl mıştır.

il. Modern tiyatroda acı k lı, korkunç , olağanüs­ tü konular etrafında yazılan ve geri limi yüksek sahneler içeren duygusal oyun .

Aşağıdaki

nılmışt ır .

111.Öyküleme ve betimleme teknik lerinden ya-

alınmıştır.

1. Yabancı dilde yazılmış bir eseri, yerli adlar ile yerli yaş ama uydurarak çevirme, uyarlama.

111.Jest ve mimiklerle sergilenen sözsüz oyun.

Bu metinle ilgili,

alınm ı ştır .

C) Anlatmaya bağ lı edebi' metin türündedir .

E) Kahraman

etmek mümkün olmayaca ktı. Kerahat vakti çoktan gelmiş sayılırdı. Bereket versin Abbas eli çabuk kişidi r. Bir çeyrekte döndü. Masanın üzerine günü geçmiş bir gazete yayarak nevaleyi düzdü. Baktım buz da almış . Emir eri d e diğin böyle olur. S ı rtını okşa­ maktan kendimi alamadım.

fabrika

il. Sanatsal, anlatmaya

A) Kahraman, mekan, a nlatı c ı gib i unsurları olan öykülemeye dayalı bir metindir . B) Gerçek hayat, kurgu yoluyla ele

E) 1, il ve 111.

18. Aşağıdaki parçalardan hangisi ta n rısa l 15. Şişman madam, iskeleye davlumbaz rampa esi(hakim) an latıcının bakış açısıyla verilm i şti r? eder gibi, geniş arkasını oturan kad ı nlar tarafına g_ bize kadar geliyo r, ,, dayadı. Bu küfe gibi vücudun altında ezilen bir A) Düdük öttü. Katar ş efine selam duran istasçamların mırıltısına karışıyordu . Baygın bir kekik kadın haykırarak: yon memuru, .lokomotifin büsbütün salıver­ ve çam kokusu ortalığı d oldurmuştu . Hacer Kız diği su buharı içinde görünmez oldu. Tek elini yanına uzatarak yerden kuru bir kozalak al- A ne yapıyorsunuz madam? katlı istasyon binasından uzaklaşmaya baş­ dı; parmakl arıyla onun dişlerini büküp kırmaya - Oturazayim ... l adık. başladı. Sonra ba ş ını bana çevirdi, elinde ufaladığı kozalağın çıtırtılarına karışan hafif bir sesle - Nereye oturacaksın? B) Aşağılarda kalan derenin uğultusu, rüzgarın yeniden anlatmaya b aşladı. esişine göre azalıp çoğalarak bize kadar ge- Sen nerde oturdu, ben orada oturazayim ... liyor, çamların mırıltısına karışıyordu. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi - Nereye s ı ğacaksın ayol? söylenemez? C) Çocuk çizgilerini henüz kaybetmemiş yü- Sığamayazağ i m ne yapazayim? ... Sığazayim . .ö zünde garip bir olgunluk ifadesi vardı. HeyeBu parçayla ilgili olarak aşağ ı dakil erden canı, kocaman kocaman açılmış gözlerinA) Öyküleyici, betimleyici bir anlatım benimhangisi söylenemez? den okunuyordu . Titreyen ellerini göğsünde senmiştir . kenetleyerek gizlemeye çalıştı, başaramadı.

Aşağılarda şine

B)

göre

kalan derenin

u ğ ultu s u rüzga rı n

azalıp çoğala rak

Yansıma

sözcükler kull a nılmıştır.

C) Kelimelerin sadece gerçek

an l amlarından

yararlanılmıştır .

D) Anlatmaya E)

bağ lı

t

t

A) Anlatmaya

bağl ı

bir metinden

B) Diyalog cüm lelerine yer

alınm ı ştır .

D)

Kırk sekiz yıllık ömrümü de ömrümün yarı­ dan çoğunu dolduran memurluk hayat ı mı da unutmuştum . Unutmuştum bu odadan gelip geçenlerin yüzlerini, seslerini.

E)

Ağ l ar çekilmişti. Balık l ar

veri l miştir.

C) İlahı bakış açısıyl a yazı lm ı ştır. bir metinden

alınmıştır.

Kişi l eştirmeden yararlanı l m ı ştır.

D)

Kişiler

sosyal çevrelerine uygun

muştur.

E) Mizahtan

yararlanılm ı ştır.

konuşturul­

kasalara yerleştiril i­ yor, dolan kasalar ambara indiriliyordu . Şa­ fak sökerken motorlar çalıştırıldı. Bir av sonrasında daha evlerimize dönüyorduk .


1.

Şehriyar

- Dur korucu! Bakalım ne söyleyecek-

"' 3.

sin?

0

1.

yarlardan, yarlar yıllardan vefasız. Kara baht bir kasırga gibi. Bu ne baş döndürücü iş? Geceler günleri, günler geceleri kovalıyor; cefalar cefaları kolluyor. Saçlarımızda aklar akları, alnımızda çizgiler çizgi leri doğuruyor. Kadere " boyun eğmek güç, isyan tehlikeli, felek hiç acı­ mayacak mı?

Korucu - Geçen gece "Perihan ile Adil Giray birbirini seviyorlar mı?" diye sual buyurmuş idiniz, onun cevabını verecektim. Şehriyar

- Hemen söyle! Ne rini seviyorlar mı?

öğrendin?

Birbirle-

Korucu - Bilemiyorum.

Hiçbir Ağaç

Korucu - Hayır! İkisinin de birbirini sevdiklerini bilemiyorum demek istedim. Beriki ötekini seviyor ama öteki berikini sever mi sevmez mi anlaaşağıdakilerden

olarak seyretmeli

Ne yapalım bu iki parça için aşağıdakilerden hangisi ortak özelliktir?

E

gelişen

B) Olay, zaman, mekan ve

dilinin özellikleri

C)

Coşku

ve heyecana

Tanzimat Dönemi'ne ait sanatsal bir metinden alınan bu pa rçadan aşağıdakilerden hangisi ile ilgili bilgi edinilemez?

c

edeb'i metindir. kişi

ögeleri

vardır.

dayalı anlatımdan

A) Aile içi

E

ya-

C)

D) Öğreticilik ön plandadır. E) Betimleyici

edeb'i bir metinden

ilişkiler

B) Dönemin ekonomisi ile ilgili veri

rarlanılmıştır.

vardır.

D) Ünlem cümleleri vardır. gelişen

Şimdi an l adın mı?

Numaralanmış

Söyleşmeye dayalı anlatım kullanılmıştır.

E) Olay çevresinde

uzun uzun

ağacı

A) Olay çevresinde

konuşma

- Ya Rabbi! Bu çocukta mı halimizi öğrenecek. Ne zararı var? Muhabbeti biliyor ya. Dünyanın her halini öğrenmekle ne olur? Kız ım! Sen babanın eski devletini, haşmetini bilmezsin. Bilsen sözlerimi daha kolay an l ardın. Şimd i fakir olduk. Ayda iki bin kuruşla geçiniyoruz. Zararı yok geçine lim. Lakin babanın beş yüz kese borcu var. Şimdi varisleri istiyorlar. Nikah olursa Paşa sana babanın sarraftaki senedini ağır lı k verecek.

İnsan yaratılmışım çünkü

A) İç konuşmal ara yer verilmiştir.

C) Günlük

Tah ire:

Lakin elimden gelmiyor bir türlü

yamadım.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

şeyi düşünmemeli

Biliyorum

Şefika: - Anneciğim! Niçin bu kadar üstüme varıyorsu­ nuz? Kızınıza hiç merhametiniz yok mu? Beni Paşa ' ya vermeyin de öldürün! Vallahi billahi kailim.

il.

Şehriyar - Hınzır! Öğrendiğin bilmemek midir? ·0 Cevap buna mı derler? Padişahın haremiyle eğ­ lenmeye mi geldin? Billah seni yarı beline kadar baş aşağı gömdürür ve öyle gebertirim. 2

B)

5.

Yı llar

Kahramanların

sosyal durumu

D) Din'i yaşama ait

anlatım ağır basmaktad ır .

ayrıntıl ar

E) Evlilik kurumu

alınmıştır.

o

"'

.o

2.

Aşağıdakilerden

lişen

anlatmaya alınmış olabilir?

hangisi olay çevresinde gebağlı edebi' bir metinden

4.

"Asrımızda

şeyin

kolaylığa,

de nerden

basitliğe

ç ı kardınız? Şüp­

C) Kendilerini dışarıdan, sonu güç bulunur kocaman, kavruk bir çölün kucakladığını duymuyorlardı. Burada yeni sulanmış birkaç saksı, çiseleyen ufacık fısk iye vardı ve kafalarında durmadan renk, şekil değiştiren İs­ tanbul'u yaşıyorlardı.

D)

Şiirlerinizi okudum . Bunlarda yeni bir ses yok, taze bir hava yok. Bize görülmemişin, duyulmamışın hissini verecek bir şey ler yok. Şekil, diyorsunuz; ama şekil araştırması yok onlarda.

E) ;s

--

-----'

C)

bardaktan boşanırcasına yağıyor, su götürüyordu. Çay çoktan taş- 0 mış, kıyıdaki evlerin eşiklerini yalamaya baş- " lamıştı. Herkes olanları seyrediyordu.

Karan lık kaldırımlardan, iri çöp tenekeleri, çamur gölleri arasından, duvar diplerinden hızlı hızlı yürüdüm ve attığım her adımla yeni bir dünyanın gerçekleşmekte olduğunu gördüm.

Kı rış k ırı ş suratına

ve iyice ağarmış pala bıyı­ en az yetmiş yaşında görünen bu efendinin gözü açık, kantarı belinde, uyanık biri olduğu fıldır fıldır oynayan gözlerinden belliydi. Boyu kısa olmasına k ısaydı ama, sesi oldukça kalın ve gürdü. ğına bakılırsa

Yağmur

E) Ülkenin büyük şehirlere uzak bir dağbaşı kasabasında, bir demiryolu istasyonunda çalı­ şan üç hikayeciydiler. İki çocuk babası orta yaşta bir adam, genç Yahudi, bir de genç kadın. Seyyar hikaye satıcılığı yapıyorlardı.

----

A) 1908 öncesi dönemde çalışmalarına başla­ yan Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Refik Halit Karay ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 2. Meşrutiyet 'ten sonra Mill'i Edebiyat akımının etkisiyle hikaye ve roman tür lerinde başarılı örnekler vermişlerdir.

sokakları

düşünüyorsunuz.

--

hangisi, okuyanın beve estetik duygusuna seslenmeyi

B) Difenbahya: Evlerimizde, i ş yerlerimizde ve ofislerimizde büyütmesi basit olan süs bitkisidir. İri ve güzel yapraklı bitkinin yaprakları uzun ve a lımlı dır . Fakat yaprakları fazla kalmaz, belirli aralıklarla kendini yeniler. Basit büyümesi, hızlı ge li şmesi ve her ortama uyum sağlamas ın dan dolayı çok fazla tercih edilir.

B) Nuri Efendi'nin konuşması çok tatlı idi. Tane tane, kelimelerine dikkat ederek, onları adeta seçerek konuşurdu. Kibar lığı dilden dile söylenirdi.

C) "Gaye, güzeli bulup onu güzeller güzeli yapmaktır." diyorsunuz. Amenna! Bütün mesele güzeller güzeline varmak için tutulacak yoldadır . Bakın, örneğin siz, kafiyeli vezinli yazdığınız için çok çalışt ığınız a inanı­ yorsunuz da zamanım ı zın gerçek ustalarının süsten kaçınan şiirlerini kolayca yazdıklarını ·0

'---------

Aşağıdaki parçaların ğenilerine

A) Ali Bey, zengin bir ailenin çocuğu, yirmi iki yaşında bir delikanlı idi. Anasının babasının bir tanesi olduğundan ve bilhassa babası , evlat kadrini gerçekten bilenlerden bulunduğundan, okuma yazmasına maarifçe en ileri yerlerin seçkileri kadar itina olundu .

hesiz uçak, kağnı arabasına göre bin kat rahatlık ve kolaylık sağlayan bir taşıma aracı­ dır. Ama uçağın kağnıdan daha basit olduğunu, daha kolay yapıldığını iddia edemezsiniz.

D)

6.

amaçlamaktadır?

her

doğru gittiğini"

metinlerden hangisi tanrısal (ilahi)

bakış açısıyla yazılmıştır?

A) Bugünün edebiyatı neden bu izlenimi uyandırıyor pek çoklarının üzerinde? Kolay okunuyor, kolay an laşılıyor, kolay benimseniyor da ondan. B)

Aşağıdaki

c

ii

D)

Sağlıklı

bir yaşam için alınması gereken önlemlerin pek çoğu günlük yaşamımızda uygulam amız gereken küçük ve kolay çabalardan oluşur . Nerede olursa olsun günlük yaşamı düzenleyen bazı temel kuralların bilinerek uygulanması, sağlığın korunmasını ve diğer bireylerle paylaştığımız yaşamı kolaylaştırır.

E) Uykusuzluk, o

E'

;;

o

o

"'

"'

-"'-----

-----

- - -----

-----'

yoğun

stres ve ilerleyen yaş en bilinen sebeplerinden bir kaçıdır. Ancak uzmanlar ufak ufak başlayan unutkanlıklarla kendini gösteren Alzheimer hastalığındaki artışa ve hastaların yaş ortalamasının giderek düşmesine dikkat çekiyor.

unutkanlığın

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Bankas ı A(8)


7

Bu sabah uyandığımda odam ış ı k içindeydi . Birden toparlanamadım . Çoktan saat yediyi geçmiştir sandım . Saatin daha altı bile olmadığını görünce bir sevinç sardı içimi. Ne güzel, böyle karanlık günlerin kısaldıkça kısaldığını görmek! Üstelik ilkyaz sonlarına kadar daha da kısalacak günün karanlık saatleri. Gündüzler sabahın dördünden akşamın sekizine kadar uzayacak; o ılık, o ışıklı yaz geceleri bahçelere, deniz kıyısı­ na uğratacak insanları, gündüzlerin canlılığını sürdürecek. On beş gün kadar önce , kırda çiçeğe durmuş ilk erik ağacını görünce de duymuş­ tum bu sabahki sevincimi! Küçük bir tepenin gerisinde önüme çıkan o yalnız ağaç , eski Mythler döneminden beri oralarda yaşayan dilber Nympha'lardan biriydi sanki. aşağıdakilerden

Bu parça ile ilgili söylenemez?

9.

ö

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenebilir?

Kişisel duyarlıklar yansıt ı lmaktadır.

D)

Anlatımı

etkili

kılmak

için benzetmeye

dönemin

ele

2

alınmıştır.

askerı hayatıyla

ilgili bul-

E) Konu,

A) Mekan tasviri arasında

siyası hayatın

e l eştirel

Bu parçada aşağ ı dakilerden hangisi belirgin görülmektedir?

şekilde

"' 5

vardır.

D) Ticari ve baş ­

vurulmuştur .

E)

aksaklık

C) Yazar, kahramanlar tur.

yaşamdan almaktadır.

Kaynağını

C)

gerçek

Anlatılan

gular

anlatımdan yararlanmıştır .

B)

aşağ ı dak il erden

hangisi A) Toplumsal bir

Musiki ruhunun bütün yetenek, uçuş ve özleyişlerini tahrik ediyor , onu ihtiyaçlarla, sevda ve canını feda etmek ihtiyaçlarıyla, tatmin edilmesi i mkansız olduğu için tatlı başlayıp taştıkça acı olan ihtiyaçlarla boğuyor­ du. Bu genellikle bir hüzünden daha çok bir özleyiş, bütün ele geçmeyecek güzel şeylere bulanmışa , kendini kaptırmaktı. Sonra teşekkür için yanına gittikçe gözleri bazen notalardan Suat'ın ellerine, oradan yüzüne takılıyordu. O zaman bu ellerin sıcak dokusu , bu çehrenin melek sessizliği, bir musiki damlasıyla şiir olan gözlerin siyah ve mahmur bakışı onu bir an düşündürerek aklına kendi evlenmesini getiriyordu. unutamayacaktı.

kasından ,

B) A) 1. kişili

11. Necip burada öyle anlar geçirdi ki, hiçbir zaman

Osman Paşa ' nın dayandığı tepenin aruzaktan uzağa at, silah şakırtıları işitil­ meye başlandı. Serdar, hemen ne olduğunu tahkik için Cezmi maiyetiyle bir ufacık süvari fır­ kası sevkeyledi. Cezmi tepeye çıkınca gördü ki kalabalık bir asker, yirmi dakikalık bir menzile kadar gelmiş; dinleniyor . Gelen asker, Adil Giray maiyetiyle Kırım Hanı Mehmed Giray'ın sevkettiği kırk bin kadar Tatarın öncüleriydi. Adil Giray ' ın biraderi meşhur Gazi Giray ve diğer biraderi olan ve sonraları Eğri savaşında pek büyük hizmetleri görülen Saadet Giray ile Hanın oğlu Mubarek Giray dahi bu orduda beraber idiler. Ansızın

bir

taraf

tutmuş-

B) Zamanla ilgili ayrıntılar C) Olay örgüsü

izleri görülmektedir.

D) Dönemin siyasi özellikleri

bakış açısıyla işlenmiştir.

E)

Düşünceleri kanıtlama

yoluna

Kahramanın

dünyası

gidilmiştir.

c C

10.

8. Ahı ateş

ve duman

olmuş

Gökyüzünü dumana Rum ilinde bir Dünyada bir

kız olduğunu

yepyeni bir uygarlığı fışkırtıveriyor . Kırıkkale, işte böyle bozkırın ortasında baca, fabrika, asfalt, geometri, boyalı ev, sağlam tavan; iş gömleği giyen, alın terli insan demektir . Kırıkkale bana, kopmuş bir film parçasının sarı bakkal kağıdına yapıştırılması etkisi yaptı. Kırıkkale, başlı başına minnacık bir fabrika yuvasıdır . Sağı solu , önü

ve

eşi bulunmadığını işitmişti

il.

Bizim çocuk yaramaz, evde dinlenip durmaz; Geçende Fatih'e Kömürcüler

çıktık

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

girince biz, develer

celbetti, daima da eder

aşağ ı dakilerden

B) Gözlemlerde duygulara yer

B)

C) Bir gezi D) Sosyal

Temaları ortaktır.

C) Olay,

kişi,

yer ögeleri

şiir

verilmemiştir .

yaşamla

ilgili

ayrıntılar vardır.

kişinin ağzından aktarıl-

mışt ı r .

Karşılıklı konuşmalar

biçiminde oluşturulmuş­

lardır .

E) Okuyucuya

'----

----

-

öğüt

---

verme

-

-

amac ı taşırlar .

-

--

--------'

mıştır?

A) Beni tanıyanlar, öyle okuma yazma işleriyle büyük bir ilgim olmadığını bilirler. Bununla beraber hayatımın bir safhasında ufak bir eser yazmaya muvaffak oldum.

.ö '-- ---

--

---

--

-

---

--

-

-

--'

Kapıdan girince sağ tarafta bir yük, onun biraz ötesinde yüksek konsol vardı. Konsolun üzerinde bir cam fanusun altına konulmuş eski usül bir saat duruyordu.

D) Etienne de , zaten o sırada , bu su şakırtısının ne olduğunu düşünüyordu. Nereden geldiğini öğrenmiş , ama kımıldamaya cesaret edemiyor , canı acıyordu .

yazısından alınmıştır.

E) Gözlemler birinci

biçiminde hikaye

edilmiştir.

D)

şeyi

B) Aliye, rakik gözlü, enli omuzlu, Yemen'den Kafkas'a, Kafkas'tan Suriye'ye geçmiş ve kaybolmuş kahraman, fakat isimsiz ve talihsiz bir yüzbaşının çocuğu idi.

A) Yazar betimleme ve öyküleme tekniklerin- " den yararlanmıştır .

aynıdır.

metinlerden hangisinde yazar "her bilen, gören , sezen" bir bakış aç ı sı kullan-

Aşağıdaki

C)

Birincisi mesnev iden ikincisi manzum hikayeden alınan yukarıdaki metinlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Biçim özellikleri

c

arkası bozkırdır .

ikindiüstü biraz.

kapısından

Kızın merakını

raylar üstünde

Kırıkkale'ye yaklaşıyoruz .

niğin dokunduğu

salmıştı

12 düzenli ve rahat bir Makinenin, tek- E> yer, çölün ortasında bile olsa ~ hızlı ,

Şimdi

trenle

0

E) Annem sağken arka odada duran ve üzerinde yıllarca okul ve üniversite ödevlerini yapıp Yeni Hayat'ı da ilk defa okuduğum salondaki masamın üzerine kitapları özenle dizdim.


1.

3.

Yine bir eski özlemidir gidiyor . Yeniye kötü kötü bakıyorlar; manası yokmu ş , güzel değilmiş; düşünmekten, çalışmaktan kaçınan kimselerin ne yaptıklarını bilmeden ortaya attıkları şeyle r miş. Geçmişin büyük eserlerini inceleyip de onlardan örnek almalıymışız ... Oysa asıl yeni zordur , yeninin manasını anlamak , güzelliğini duymak zordur . Bunun için alışkanlıklarımızı aşmak, dikkatimizi işletmek gereklidir . Yalnı z eskiyi , örneğin Fuzulı'nin , Nedim'in şiirlerini beğenip de bugünkü şairlerden hoşlanmayanlar , yalnız kendilerine öğretilmişle yetinen, yeni bir zevkin kendini tattırmak için istediği emeği ağır bulup korkan kimselerdir . Ya bütün uğraşmaları boşa çıkarsa? Fuzulı'yi , Nedim'i okurken güzellikle karşıla­ yacaklarını biliyorlar, anlamasalar bile anlamış gibi görünüyorlar . Sonra da birbirleri için: " Anlıyor doğrusu şiirden! " diyorlar .

Bu parça için nemez?

aşağıdakilerden

Bir milletin sanatını ve edebiyatını yüzyıllara ve dönemlere ayırara k incelemek , inceleyici ve okuyucuya bazı kolaylıklar sağlar . Ancak böyle tasnifler çok defa asıl olanın unutulmasına zemin hazırlar. Bugün eski edebiyata ilgi duyan, klasik edebiyatı , tekke ed eb i yatını araştıran kaç okuyucu var? Türk edebiyatı eskisi, yenisi, yüksek zümre edebiyatı , anonim , aşık ve tekke edebiyatıyla bir bütündür . Bütün bunlar , farklı sazlardan değil ; farklı perdelerden gelen ses olarak düşünülmelidir. Zira her dönemde kullanılan saz ortaktır. Bu muhteşem sazın adı Türkçedir . Zaten edebiyat , her şeyden önce dille yapılan güzel sanat eserlerine verilen genel bir ad değil midir?

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

5.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden

hangisi söyle-

A) A)

Tartışmacı anlatım

biçiminden

yararlanılmış ­

Tartışma anlatım

biçimiyle

oluşturulmuştur.

B) Benzetmeden

;

Kişisel

C) Soru cümlesinden yararlanarak

yorumlara yer verilmemiştir .

D) Dil, göndergesel E)

örnek

D) Dil, göndergesel

verilmiştir.

E)

Kişisel görüşlere

metinden

2.

Fazıl Hüsnü Dağlarca , Ahmet Muhip Dranas gibi biçimlerine ve ritiml erine alışık olduğumuz şi ­ irleriyle gözlerimizden perdeyi düşü rerek içimizi ürperten şairlerimi z in yanı başında , biçimlerini arayan, yollarını açmaya çalışan şairler i miz de var. İşte yeni şiirle bu sonuncu şairlerin verdirklerini, "olmuş"u değil " oluş " u gösteren şiirleri kastediyorum. Çoğu okuyucunun yadırgadığı bu yeni şiirin ne dereceye kadar başarı gösterdiğini anlamak için onun her şeyden önce ne istediğini anlamak gerekir . Burada, yeni kelimesini, bir değer hükmü olarak değil , sadece yeni bir çabayı anlatan bir kelime olarak kullanıyo­ rum.

Bu parçanın anlatımı için hangisi söylenemez?

A) Dil, göndergesel

aşağıdaki lerden

i ş leviyle kullanılmıştır .

anlatılanlar

Tanım

D)

Karşılaştırma yapılmıştır.

cümlelerine yer

E) Bilgi vermek

verilmiştir .

amaçlanmıştır .

4.

yer verilmeyen

öğretici

bir

alınmı ştır .

Elvanlarda ihtiyar bir kıl avuz aldık. Köy kısmen herkes fersiz ve şaşkın gözler le kamyon denilen can avarın lüzumsuz görüntüsüne bakıyordu . Herkesin ruhunda sonu gelmeyen zorluğun , açlığ ı n , her günün gizli felaket ihtimallerinin yoğurduğu yeis ve lakayt vardı. Onun için kimse Uşak ' a kadar gelmek istemiyordu . Parayı ne yapac a klardı? Ne alırdı ki? Yalnı z zayıf yüzlü bir ihtiyar halsiz bir sesle, "Ben İney' e kadar yolu biliyorum . Fakat beni Uşak'a götürürseniz ve bana orada bir okka tuz verirseniz." dedi. Akşam kara nlığı basarken kamyon mırıldanarak , homurdan arak Anadolu 'nun ıssız , yolsu z çölüne daldı. yanmış, perişan,

Bu parçanın anlatımı için hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden

A) Kurmaca metin özellikleri taşım a ktadır .

Kişisel g örüşler açıklanmıştır .

B) Öyküleyici anlatım te kn i ği k ullanılmıştır .

C)

Tanık

C) Birden çok duyuya ait

D)

Karşılaştırma yapılmı ştır .

E) Öğretici bir metinden alınmıştır .

C)

işleviyle kullanılmıştır .

B)

gösterme den yararlanılmıştır .

Açıklayıcı anlatım kullanılmıştır .

onaylatılmak istenmiştir .

işleviyle kullanılmıştır.

Doğrudan anlatıma

yararlanılarak düşünce geliş­

tirilmiştir .

B) Örneklemeden yararlanılmıştır.

C)

aşağıdaki l erden

B) Örneklemeden yararlanılmıştır.

tır.

A)

Gelenek , Türk edebiyatçılarının gündeminde sürekli yer etmiş ve geleneksel şiir ne kadar dış­ lanırsa dışl a nsın, ona yaslanmaktan uzak durmayan şairler de her zaman var olmuştur : Yahya Kemal, Ahmet Haşim , Necip Fazıl Kısakürek , Behçet Necatigil ve Attila İlhan 1950'1ere gelene kadarki zaman içinde geleneğe yaslanan şairler olarak anabileceğimiz önemli isimlerdir. Böyle bir ortamda, başlangıçta iki farklı anlayış ortaya çıkmış olup bunları geleneğe bağlananlar ve geleneği reddedenler diye ifade edebiliriz . İkin­ ci grup içinde yer alanlardan bazıları ise geleneği Batılılaşma tarihiyle başlatmayı tercih etmiş­ lerdir.

ayrıntılara

yer veril-

miştir.

D)

Kişileştirmeden ya rarlanılmı ştır .

E) Gözlemci mıştır.

bakış aç ısıyla anlatım

6.

Herkesin bir kenti bir sokağı vardır ya da herkesin mutlaka sokaklarında ağız dolusu türküler söyleyebileceği bir sokağı olmalıdır . Aslında dünyamız da artık başlı başına bir sokak değil midir? Bilgisayarda İnternet ağı bir bilgi sokağı, uydu antenler iletişim sokağı , dünya merkezli bazı kurumlar hukuk sokağı vb. değil midirler? Ama bunların hiçbiri, bir tek sokaktan aldığımız hazzın önüne geçemez. Birçoğumuz için bu böyledir . Alışkanlık ya da bir tür ehlileşme deyin. Bir "sokak şairi " olarak dünyanın bütün sokakların ı kalbimde duyumsamanın gerekliliği , yine de kendime özel bir tek sokak bulma arzumu yenemedim .

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

A)

Kişisel düşünceler ağır basmaktadır .

B)

Açıklayıcı anlatım tekniği kullanılmıştır .

C)

Yazarın

teknolojiye bakı ş men de olsa bilgi vardır .

D) Sanat yapma kurgulan-

aşağ ı dakilerden

açısıyla

amacı öğreti c iliğin

ilgili

kıs-

önüne geç -

miştir .

E) Yazar okuyucuyla konuşur gibi yazarak düşüncelerini onaylatmak istemektedir.


7.

Bugün hokka kullanılmıyor artık. Tarihsel bir araç oldu hokka. Ama gene de biçim değiştirmiş olarak var. Macunlaştırılmış mürekkeptir hokka. Taşlaşmış olarak girmiştir kurşun kalemin içine. Küçüldü, kalemlerin içine girdi hokka, çağımızda. Hiçbir zaman başını alıp gitmedi. Gitmez de. Aslında hiçbir araç başını alıp gitmez. Bir kalorifer radyatörü mangalın, sobanın biçim değiştirmişi değil midir? İlk kez kendi ağırlığını bir hayvana yüklemeyi düşünen insan, bugün "Boing 747"1eri yaratmıştır. İnsanoğlu birini yaratırken öbürünü tasarlayan bir varlıktır. Yeni "var" la yetinmeyip daha gelişmişini yaratan yaratık ... Doğaya üstünlüğü de buradan geliyor.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Tezin antitezle birlikte dan alınmıştır.

, 9.

bir

tartışma­

D)

Açıklayıcı anlatımdan

ve

kılmak

için ör-

tanımlamadan

ya-

Ağırlıklı

olarak dilin göndergesel

A)

E)

rarlanılmıştır.

E)

A) Son vapur elinde aydınlık sopasıyla yolunu arayarak ve bununla karanlıkları yararak geliyordu. Düdük, yaş gök ve ıslak hava içinde çürük bir tülbentin yırtılışı gibi akissiz, şevk­ siz bir hırıltı gibi dağlarda bunaldı.

işlevinden

yararlanılmıştır.

8.

İçeriye girdik. Önümüze bir merdiven çıktı. On

bir oda kapısının önündeydik. İçeriye girdik. Şimdi sac sobalı bir odadaydık. Odanın içinde keskin bir ıhlamur çiçeği kokusu vardı. Sedirin üstüne oturduk. Ortaya tahta yemek sofrası getirildi. Üstüne kırmızısı yer yer parlayan bakır bir sini kondu. Sininin üstünde turşu, peynir, reçel, katı pişmiş yumurta vardı. Oturduk, konuşmadan hepsini yedik. adım çıktık çıkmadık

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden

1

Bilim insanları, Çin'de 6 yaşındaki 1269 çocuIQ seviyesini ve düzenli kahvaltı yapıp yapmadıklarını inceledi. Araştırma sonucunda düzenli kahvaltı yapan çocukların daha zeki olduğu görüldü. Kahva ltı yapmayan çocukların, her zaman ya da çoğu zaman kahvaltı yapanlara göre, konuşma becerisinin 5,58, başarı düzeyinin 2,50, IQ seviyesinin 4,6 puan düşük olduğu tespit edildi.

Bu parçanın

anlatımıyla

B) Kahraman

anlatıcının bakış açısıyla yazıl­

Olayın

hangi zaman diliminde

geçtiği

belir-

tilmiştir.

D) Anlatmaya

bağlı,

sanatsal bir metinden

alın­

mıştır.

Farklı

iV.

Sayısal

verilerden

V. Bir araştırma sonucunu paylaşmak, bilimsel bir sonucu duyurmak amacıyla yazılmıştır.

ayrıntılara

yer

hangisi

yanlıştır?

verilmiştir.

A) 1.

Bilgi o lu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8 )

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

bire bir

yansıtan

bir

aynadır.

hikayesini bilirsiniz: 80 yaşında halde mezar taşına "5 sene yaşadı" diye yazdırmıştır. Bu beş sene onun hayatta gülerek, neşe içinde yaşadığı, gam kasavet nedir bilmeden hoşça geçirdiği senelermiş. Bektaşi'nin

çıkmıştı. ..

Yusyuvarlak kocaman bir ay. göle vuruyor, suyu gümüşlendiriyordu. Her yeri aydınlatıyordu ama gölün yarısı karanlıktaydı. Bu siyah örtüyü üstüne alan tarafta en küçük bir kıpırtı yoktu.

E) Ay

lşığı

1'

Aşağıdakilerden hangisinde farklı

bir

diğerlerinden

bakış açısı kullanılmıştır?

A) Kırmızı, eski bir yaylı kadife koltuğa uzanmış, uyur gibi hareketsiz oturan fahri, yerinden sıçrayarak misafirlerini karşıladı. evine geldiği zaman mescitte ikindi ezanı okunuyordu. Kapının önünde Nurettin, mektep çantasının üstüne oturmuş, bir ekmek kabuğunu geveliyordu.

B) Selma,

Cerrahpaşa'ya

köşebaşındaki

gölgesine bavullarını yığmış, kendisi bekliyordu. Bir araba gözüktü yolun başında. Kendini hazırladı el kaldırdı.

Ağacın

güneşte

D)

yararlanılmıştır.

gerçeği

öldüğü

plandadır.

numaralanmış yargılardan

duyulara ait

D)

ön

111.Kaynağını gerçek dünyadan alır.

mıştır.

E)

çağrışımları

geçim kaygısı ile yazdığını kabul ederek yayımladığı macera romanlarında Server Bedi imzasını kullandı.

Sanatçı sırf

kinlikleri sergilemenin bir yoludur. Tiyatro, seyirciye "Bak bunlardan sen sorumlusun ." demenin sanatlı söylenişidir.

C)

il. Sözcüklerin yazara özgü

yazan kişi, yaşadığı bir olayda yaolan diğer kişilere de yer verir. Metnin daha anlaşılır ve daha zengin olması için beraberindeki şahısların portrelerini de çizer.

Anılarını

İnsanoğlunun yarattığı tüm güzellikler ve çir-

ilgili olarak,

dır.

anlatım ağır basmaktadır.

hangisinde dil ötekilerden

işlevde kullanılmıştır?

C) Tiyatro,

1. İlmi yazıları özgü, nesnel ifadeler taşımakta­

A) Betimleyici

C)

B)

Çağdaş anlamda lirik şi i r, Batı'da müzik aletlerinin şiirden ayrılmasıyla, şair tarafın­ dan 'söylenen' şiirden 'yazılan' şiire geçişle başladı. Böylece ad ve balat türleri gelişti.

ğun

bir

nında

D) Akdeniz Bölgesi'nin çatısı Toros Dağları tarafından meydana getirilmektedir. Dağlar bazı yerlerde denize çok soku lur, kayalık ve az girintili çıkıntılı bir kıyı üzerine dikine iner; bazı yerlerde ise kıyı çizgisi ile dağ sınırları arasına Adana Ovası gib i geniş düz lükler girer.

benimsenmiştir .

Aşağıdakilerin farklı

C) Argo, dil içinde özel bir dil niteliği taşır. Genellikle sözcüklerin aktarmalı anlamlarda kullanımından oluşur. Değişik kesimlere göre değişik argo türler i vardır: Öğrenci argosu, şoför argusu gibi.

B) Özelden genele giden bir düşünce aktarımı C) Yazar düşüncelerini inand ırıcı neklere başvurmuştur.

"' 1

söylem vardır?

B) Avrupa, Afrika ve Asya'da, Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerin katılımıyla gerçekleşen Akdeniz Oyunları, ilk defa 1951 yılında Mısır'ın İs­ kenderiye kentinde düzenlendi.

aşağıdakilerden

verildiği

Aşağıdaki parçaların hangisinde yazınsal bir

seçik hatırlıyorum. Hani mavi bir sandalı vardı. Sık sık balığa çıkardı. Bazen de kayalıkların oraya gider suya dalıp kovalar dolusu midyeyle dönerdi.

Adamı şimdi açık

E) Önündeki dosyaları karıştırdı. İçlerinden bazılarını çantasına koyup çabucak toparlandı. Işıkları söndürüp odadan çıktı.


(1 ve 2. sorular

aşağıdaki

3.

parçaya göre ce-

vaplandırılacaktır . )

İkinci İnönü geldi geçti. Çok zamandır senden haber a lamıyorum . Seyahatte olduğunu söylediler. Ben de Birinci İnönü 'de n sonra biraz maddı, biraz manevı yorulmuştum. İkinci İnönü, ş ifa verdi Sen Birinci'den biraz evvel aramızda idin. Bu Anadolu'nun İzmir yolunda ilk asker cengi oldu. Bana delikanlı olmaya başlayan bir peh livan yavrusunun ilk muvaffakiyetli güneşi gibi geldi; fakat bizim hastahane bu devirde cerrahı değ il di. İki nci İnönü 'de mükemmel bir cerrahı hasta-

ha~emiz _oldu ve ağır yaralılar hep bize geldi. ikinci lnönü beni askerlere çok yak l aşt ı rdı. Bir daha Yunan kavgas ı olursa bir seyyar hastahaneye gitmeye ça lışacağım. Hakika- g. ten askerlerin sıtmasız, nüm ay i şsiz , sessiz _q, bir kuvvetleri var. Bizim sevgili ihtilalin ta- .ö banca sesleri yok.

Yazınsal bir tür olarak mektubun yaygınlığı , etkinliği bilinir. Bu dünya edebiyatında böy le de Türk edebiyatında böylesi bir birikimin varlığından pek söz edemeyiz diye düşünüyorum. Yine de bugüne değin yayımlanan mektupların yazın/düşün yaşamına zeng inleştirici bir boyut kattıklarını söyleyebiliriz . Son zamanlarda yayımlanan mektuplara ilgi giderek bu alandaki kapalılığı da aşab il ecek düzeyde . Zeng inleştirici boyuttan söz ettim. Bunu biraz açmalıy ım. Yazın/düşün insan larının yazışmaları , yazdığı mektup lar iki açıdan önemlidir: Biri yazarın yaratıcı l ığının kaynağını yansıtması , diğeri de yaşadığı güne/döneme dair tanıklıklarını dile getirmesidir. Bu parçadan mektupla ilgili olarak aşağıdakilerin hangisine ulaşı lamaz?

A)

Yazınsal

İ

Cumhuriyet Dönemi'nin önde gelen şairlerin­ den ---- Diyarbakır'dan, öğrenci olarak gittiği Paris'ten, asker liğini yaptığı Burhaniye'den şair arkadaşı ----' ya 1930-1946 yılları arasında yazdığı mektuplar , Cumhuriyet Dönemi'nde yayım­ lanmış mektuplardandır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıy la hangisinde verilenler getirilmelidir?

aşağıdakilerin

g. ~

:o

A) Cahit B)

}

Sıtkı

Nazım

- Ziya Osman Saba

Hikmet - Cahit

Sıtkı

C) Kemal Tahir - Yahya Kemal Beyati,

D) Necip

Fazı l

Sıtk ı

- Cahit

E) Ahmet Hamdi - Ziya Osman Saba

yaşamını zenginleştirdiğine

C) Son dönemlerde daha çok ilgi D)

g

ed il diğ in e

bir tür olarak kabul

B) Edebiyat

6.

Yazıld ı kları

gördüğüne

yansıttığından

dönemi

önem

taşı­

dığına

E)

yaşamı

özel

Ya ratıcısının

hakkında

ipucu

E' .ö

verdiğine

1.

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

g 4.

Sevgili

Z iyacığım,

7.

o

E'

~

A) Öğretici metin - makale

f

B) Öğretici metin - deneme C) Öğretici metin - mektup D) Sanatsal metin - roman E) Sanatsal metin - hikaye

Cahit Sıtkı'nın "Ziya 'ya Mektuplar " adlı eserinden alınan bu parçayla ilgili olarak aşağıda} kilerden hangisi söyle nemez?

Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi

B) Hitap sözüyle

C)

Kaynağını

2.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Bir mektubu n

giriş

B) Dilin göndergesel

B)

gerçek dünyadan

almıştır .

D)

kullanılmıştır.

8.

Yer/Tarih Hitap,

D)

K i ş is e l hayatı

a lınmıştır .

E)

Tartışmacı

bir

konu alan bir metindir.

Gelişme

a nl at ım benimsenmiştir.

Sonuç

g. "' D

İmza

Adres

Yukarıdaki mektup planında yapılan yanlışlık aşağıdakilerin

A) Yer/tarih

üste

değil, sağ

altta

B) Hitaptan sonra virgü l değil, ünlem

D) Adres ile

giriş, gelişme

imzanın

işareti

Sevgili

Kız ım

ve sonuç bölü-

yeri değiştirilmelidir .

ağır basmış

bir mektup-

Seniha,

A) Bir mektubun

ko-

E) Adres mektubun içine değil, zarfa yazılmalı ­ dır.

Karşılaştırma yapılmıştır.

olmalıdır.

nulmalıdır .

C) Mektuplarda mü yo ktur.

kullanıl ­

Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söyle nemez?

hangisinde verilmiştir?

sağ

verilmiştir.

Bir ulusun kültürünün kabı kılıfı konuşma dilidir, uygarlığın kabı kılıfı yazı dilidir. İki dilli uluslarda kültürle uygarlık birbi rine karışmaz , birbirine yabancı kalır. Oysa uygarlık , kültür ağacına aşılan­ madıkça bütün çiçek lerini açamaz. Kültür ağa­ cının kökleri ulusun bağrında, yüreğinde, ruhundadır . Uygarlık başkalarının bahçesinde daha çiçekken kopar ılı r, o zaman yaşam süresi süreksiz olur ya da bir aşı kalemi biçiminde kesilerek kültür ağacına aşılanır, o zaman yaşam süresi temelli olur.

Giriş

etkili k ılmak için b azı bölümlerde benzetmeye başvurulmuştur.

An l atımı

alınmıştır .

ve yorumlara yer

E) Kültür ve sanat yanı tur .

tır.

C)

bölümünden

mıştır.

cümlelerine yer verilmiştir.

işlevinden fayda l a nılmış -

giriş

Kişisel düşünce

C) Dil, alıcıyı harekete geç irme işleviyle

5.

aşağıdakilerden

bölümünden

Eleştiri

A) Mektubun

başlam ı ştır .

D) Samimi, içten bir üslup E)

ya n lıştır?

örneğidir .

A) Bir edebı mektup

Kardeşim ,

yirminci yüzyılın yarısına kadarki devirde memleketimizin en iyi roman larını senin yazdığı­ na ve bundan sonra da senin yazacağına eminim. Bu emniyetim muhabbete dayanan bir his değil, senin kabiliyetini, şart larını bilmekten gelen bir kanaat. Gelelim iyimserlik meselesine. Sanatta kötümserlik gayet kolaydır. Muayyen şartlardan dolayı faciayı sanata daha çok yakış­ tırırız ve bize facianın asaleti varmış gibi gelir. Şekspir'i, Molyer'den daha çok sayarız. Kötümserlik bir felsefe sistemi, bir görüş zaviyesi olarak berbat bir şeydir ve kolay bir şeydir; güç olan, zor olan ümitli olmak, iyimser olmaktır sanatta.

Annem , babam ve kardeşlerim, yani bir keli- .ö meyle, sevdiklerim arasında olduğum halde , senin gibi, dostluğuna en fazla güvend iğim ve ehemmiyet verdiğim bir arkadaşın bu muhab- o bet çemberinin dışında, ş imdili k camlar ötesinde ka l masına gönlüm razı olmuyo r. Seni çok arıyorum Ziyacığım . Gelirken de vedalaşama­ dık. Ama on beş gün sonra tekrar ellerini sıkmaya gelecek, güler yüzüne konuşmuş olacağım . } .ö Hasretle gözlerinden öperim .

Kemal Şu

g_

İ

giriş

bölümünden

alınmıştır.

B) Yazar, kültür ve uygarlıkla ilgili görüşlerini benzetmelerden yarar lanarak aktarmıştır . C) Dil, göndergesel

işleviyle ku llanılmı ştır.

D) Mektup biçiminde

yazılmış eleştiri yazısıdır.

E) Öğretici metin özel liği göstermektedir.


9.

(1) Bir dilekte ya da şikayette bulunmak, bilgi vermek amacıyla kişilerin resmı makamlara yazdıkları mektuplara dilekçe denir. (il) Dilekçelerde konunun kısa ve ayrıntılara girilmeden belirtilmesi gerekir. (111)Resmı bir üslup kullanılır . (iV) Dilekçenin verileceği makamın adı ve yeri satır ortalanarak belirtilir. (V) Dilekçe metni yazıldıktan sonra sol alt k öşeye dilekçe sahibinin adı ve soyadı yazılarak dilekçe imzalanır .

12.

0

,;.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin han- .,, gisinde dilekçeyle ilgili bilgi yanlışı yapılmış­

B) il.

C) 111.

D) iV.

büyük yazarlar çağın gizemli gelgit dalsürüklenerek gün batımına doğru ilerlerken Dostoyevski en yükseklerde yerini almış bulunuyor. Günümüzde onun yapıtlarına duyulan coşkulu hayranlık da belki biraz abartı olabilir. Ama her şekilde, yüzyılımızın bu noktasında, Dostoyevski'nin gecen yüzyıl romanının uğra­ mıs olduğu toplu kazadan sağ çıktığı kuşku götürmüyor .

0

15. Akla fazla yaslanmak,

E) V.

A) Büyük bir okur kitlesine hitap

A)

10.

13.

Basvurulan kurum

dünyasına

1

Dilekçenin konusu

okurlarını.

g_ "' D

iV

Edebiyatın şimdiye

kadar uğraştığı meseleler insan ve toplum. Doğa ve insan bizden öncekiler tarafından eskitildi. Bugünün edebiyatı toplum edebiyatı olmalı, sanat anlayışı ile toplumsal gerçekçilik arasında bir köprü kurulmalıdır.

A)

Doğa

B)

Okurların doğa

ve insan

dilekçe metninde numaralanbölümlerden hangilerinin yerleri yan-

D)

temalarının edebiyatçılar

ta-

ve insan konulu eserleri be-

Edebiyatçıların

yeni konu

arayışı

içinde ol-

duğu

E) Teknolojik B) il. ve 111.

C) il. ve iV.

gelişmelerin doğa

ve insan konu-

larını yozlaştırdığı

Yıllardır

kimsenin

kuru bir

çeşme artık

ilgilenmediği

o güzel

unutulmuş

şiirler.

Aşağıdakilerin ğü

hangisinde "sökmek " sözcüayraç içinde verilen anlama uygun kulla-

nılmamıştır?

A) Bu geceki

şiddetli

rüzgar

götürmüş.

(Bir şeyi

bulunduğu

ağaçları sökmüş

yerden

çıkar­

mak) B) Eski radyoyu tamir etmek için sökmek gerekiyor. (Kurulmuş bir şeyi parçalarına ayır­ mak)

C)

Bunların Fransızcasını

sökmek bir mesele, diğer bir mesele . (Okuyabilme becerisi kazanmak)

anlamlarını

D)

çıkarmak

Oğluna ördüğü bir kazağı sökmek için pencere önüne oturdu. (Geçip gitmeye engel olan zorlukları atlatmak)

E) İki yakın arkadaşı birbirinden söküp almak imkansızdır. (Ayırmak, uzaklaştırmak, vazgeçirmek)

E) 1.ve V.

11. En büyük keyfimdir biyografi, otobiyografi oku-

14.

mak. Özellikle dünyaca tanınmış, hayatımıza g_ şenlikler katmış sanatçıların yaşam öykülerini okumaya bayılırım. Onların anlattıklarının satır aralarında, sonraları yaratacak ları mucizelerin izlerini ararım. Ve ilginçtir , o izler çoğu kez mutsuz bir çocukluğun enkazı arasından çıkar. Ço- } ğunun mazisinde, küçük yaşta tutulmamış ellerden, sevgisiz evlerden, karşılıksız aşklardan kapkara bir yumak vardır ki o yumağı çözdükçe, sanatçının yaratıcılığının tohumlarına ulasılır. 2

f

Bu parçadaki altı çizili sözün cümleye anlam aşağıdakilerden hangisidir? Yaşamını sanatına olduğu

gibi

bizim

ayaklarımızla

denizde yürüyebilen 17. Hayallere dalmak için en uygun vasıtalar sularda halde yürümek isteyeni, g 1 il dalgalar sahile atmakta gecikmez. Bugün yazı­ sallanan kayıklardır. Biraz hayal ancak onların lan şiirler arasında hayatın görünürdeki anlamsızlığını unutturarak içimizi büyüleyenler yok debeşiklerinde tadılabilir. Sulara girer gibi bindiğildir; ama yosunlar gibi sahile atılanlar da az insandır. Yürüyemediği

değildir .

111

Bu parçanın son cümlesinde geçen "yosunlar gibi sahile atılmak" sözü, sanatçılarla ilgili hangi durumu belirtmek için kullanılmıştır?

f

etkenleri öğrenmek

t beğenisine

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(B)

sun-

bu

kayıklar

gönüllerimize

renklerini göstermeye,

suların

güzelliğini

ve göğün

duyurmaya

B) Sanatta

köşeye

bireyciliği

V

başlar.

itilmeleri

önde

tutmaları

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangileri gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır?

C) İnsanları karamsarlığa sürüklemeleri

D) Belirli bir okur kitlesine seslenmeleri

Sanatçılık yeteneğinin gelişmesini sağlayan

ğimiz

W A) Unutularak bir

yansıtmak

C) Sanat eserlerini tüm yönleriyle incelemek

E) Eserlerini belli bir kitlenin mak

Şair,

kattığı İ

B) Genç sanatçılara örnek olacak niteliklerini saptamak D)

16.

ğenmediği

lı ş gösterilmiştir?

A)

değişti­

getirdiği

yeni bir soluk

C) Doğa ve insan konularının toplumsal gerçekçilikle örtüşmediği

Yukarıdaki

D) iV. ve V.

D) Edebiyattan, hatta şiirden hayatınızı recek kuru vaatler beklemeyin. E)

rafından sıklıkla işlendiği

Adres-Telefon V

A) 1. ve 111.

anlatım

eserlere imza attığı

111 Ad-İmza

mış

C) Duygu ve coşkudan uzak, kuru bir şiiri etkileyicilikten uzaklaştırır.

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

istek ya da dilek

duygulardan daha ön planda edebiyat, kuru bir iklimde dolaştırır

B) Hiçbir tanıma sığmayan şiiri, aklım, avucumdaki kuru bir yaprak gibi ufalıyor.

ettiği

şunlardır: Doğa,

Tarih il

Düşüncenin olmadığı

C) Eserleriyle kalıcılığı yakaladığı

E) Edebiyat

do-

Bu cümledeki "kurutabilir" sözcüğünün anlacümlelerin hangisindeki altı çizili sözde vardır?

ğu

beğenilen

içeriği düşüncelerle

kurutabilir.

mı, aşağıdaki

B) Özgün anlatımlarla farklılığını ortaya koydu-

D) Herkesçe

şiiri

natmak

Bu parçadaki altı çizili bölümde yazarla ilgili .., olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

tır?

A) 1.

Başka

gasıyla

E) Okurun

ihtiyacını karşılayamamaları

A) 1.ve iV.

B) il. ve 111.

D) 111.veV.

C) il. ve iV.

E) iV. ve V.


3.

13.02.2007 T.C. ANKARA ÜN İ VERSİTESİ

"

t

"'

FEN - EDEBİYAT FAKÜLTESİ

"

DEKANLIGINA Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde normal ikinc i sınıf, 121212 numaralı öğ renciyim. 2007-2008 ders yılı güz dönemi Çağdaş Türk Lehçeler i genel sınavına ekte belge sini s unduğum rahatsızlığımdan do layı giremedim . Mazeret sınavına alınmam için gereğ ini arz eder im.

Cad . No:18 ANKARA Ek:

Sağlık

Ankara 12 Temmuz 1921 Aziz Mösyö Pierre Loti , Şimd i a ldı ğım 18 Mayıs 1921 gün lü nazik mektubunuza pek duygu l anmış olarak sonsuz teşekkür ederim ve bütün yurttaşlarım gibi kişiliği­ nize karşı besled i ğim saygı , sevgi ve hayranlık duygularımın içtenliğine ve derinliğine inanmanı zı rica ederim . Rahatsızlığınızı öğrenince pek üzüldüm ve tam iyileşmeniz haberini sabırsızlık­ la bekliyor um.

TBMM Reisi Mustafa Kemal

E'

Nazan Deniz

Cumhuriyet Mah. Atatürk

5. Kıtada temas ettiğim çocuk ların ç oğu bizi tanı­ yor, hatta şi irlerimi zde n ezbere mısralar okuyacak kadar . Tabii bu durum , hep imizin hesabına çok ho şu ma gitti . Ş iir ve hikaye meraklıları da yok değil. Özetle askerlikte sıkılmıyorum. Yedek g_ subayda daha birçok arkadaşımız da bize "Oktay, Orhan vs." katılacakları için oradaki hayatı ­ mızın daha enteresan olacağı muhakkak. Belki seni de tekrar göreceğimizi ve kucaklayacağı- ~ mızı ümit ediyorum . Şarkılarımızın yarım kalma- E' sına, Tan rı elbette ki müsaade etmez. Şevket'e .i5 selam söyle . Onun da senin vaziyetinde olduğu nu sanırım . Güzel şiirler yazma işimize, her g_ şeye rağmen devam etmek laz ım. Hasretle gözlerinden öper , seni Allah'a emanet ederim Zi ya 'c ığım.

.i5

Cahit Sıtkı ' nın "Ziya 'ya Mektuplar" adlı eserinden alınan bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

g_ "'

A) Samimi bir üslup vardı r.

g_

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenebilir?

A) Gazete çevresinde tindir.

rapbru

B) Dilin, sanatsal Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Sade, süssüz ; kesin ve

an l aşı lı r

bir

B) Bir mektubun gelişme ve sonuç bölümünden alınmıştır.

C) Simge ve

E' .ö

D)

gelişen öğret i ci

bir me-

işlevi kullanılmıştır.

çağ rışımlarla oluşturulmuştur .

Ki şis el hayatı

konu alan bir metinden

alın­

mıştr.

C) Özel mektup biçim inde oluşturulmuşken ya- g_ E' yımlanarak edebi' değer kazanmıştır .

a nlatım

vardır .

aşağıdakilerden

E) Resmi' ve ciddi bir üslubu vardır.

.i5

B) Bilgi verme

D) Gazete çevresinde

a macını taşır .

C) Bir istekte bulunmak, bilgi vermek üzere resmi' maka mlara yazılmıştır.

geli şe n

metinl er içinde

gruplandırılır .

E)

}

Açık

ve

a nlaş ılır

bir di l

kullanı lmı ştır .

D) Genel kurallara uygun olarak yazılmı ş resmi' bir dilekçe örneğidir. E) Mecaz

anlam lı

kelimelerle

anlatım

zengin -

et

le ştirilmi şt ir.

2

Sevgili

Kardeşim

4.

Orhan ,

Belki bu mektubum oraya vardığı zama n, sen E> bir çocuk hast ahanesi ne kavuşmuş olacaksın . Böylece huzurumun bir bölümü gerçekleşmiş olacak. Bütün sıkıntılarım sa n atç ı - h ekim ikiliğin den doğuyor. Ş imdi Ankara 'da t iyatro lar perdelerini açıyor . Gözüm o kadar al ı şm ış ki Orhan Asena adı altında bir oyun arıyorum, bulvarları dolduran afişlerde. Bu yıl yerli oyun bak ı mından tiyatrola r oldukça dolgun. Geçen yılın en güzel başarısı Haldun Taner 'in "Keş anlı Ali Desta nı " oldu. Bu tür oyun biçiminden yararlanan toplumsal yergiyi temel alan ve Türk opereti geleneğine dayalı güzel bir oyundu. Gılgamış serisi " üzerin e yazdıklarını okudum. Orhan, burada ~ ayırt ettiğim bir kusurun, kusur deneb ilirse buna, var senin. Başkalarının yargısına çok değer veriyorsun .

B) Yazar öznel

(Person el Dairesi

C) Edebiyat tarihi

bir araştırbir metind ir.

ala nınd a çalışan

macın ın faydalanabileceği eleştirici

~ii'

İmza

Ozan YILMAZ

bir tutum benimse-

i şlevinde n yararlanılmıştır.

o

"'

ö

T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ED EBİYAT FAKÜLTESİ

Fakülten izin Türk Dili ve Edeb iyat ı Bölümü 1. sı nıf 11123586 numaralı öğrencisiyim. Burs başvurusu nda kullanmak üzere öğ­ renci belgesi düzenlenerek tarafıma verilmesini istiyo rum . Gereğini n yapı lmasını

Adres: Baykal Mah. Güneş

Sokak 5/3

Alsancak/İZM İR dilekçe örneğinde yapılan

yapılarak

düzeltilir?

A) Adres

sağa yazılmalıd ı r.

B) Tarih so l üst

köşede olmalıdır.

C) Gönderilen makam veya kurum adı sağa

arz ederim. Yağmur

Karataş

Solmaz

İmza

Haller Cad. Odun paza rı

dayalı yazılmalıdır.

mi şt ir .

19.04 .2013

DEKANLIGINA 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre Kurumunuzda 2007 yılı içinde sözleşmeli personel pozisyonunda ist ihdam edilmek üzere ilan edilen ...... ................ ........... . . kadrosuna müracaat etmek istiyorum . Gereğini arz ederim .

g iri ş kısmında n a lın mışt ır.

de yer ver-

6.

Başkanlığı)

yanlışlık aşağıdaki değişikliklerden hangisi

değerlendirmelerine

E) Dilin , dil ötesi

201 O

Pamukkale Üniversitesi Rektörlüğüne

Yukarıda verilen

miştir .

D) Sam imi fakat

Mayıs

aşağıdakilerden

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Bir mektubun

20

Mah .

apt.

Na: 5/7 Bu metinle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Bilgi verme B) Bir dilekçe

amacıyla yazılmıştır .

örneğidir .

C) Resmi' bir üslup

kullanılmıştır .

D) İsim sol tarafta ad resin üstünde olmalıdır.

D) Dil sade, süssüz ; an l at ım net ve

E) İmza ismin altına atılmalıdır.

E) Öyküleyici ve betimleyici anlatımdan yararla-

anlaşılırdır .

nılmı ştır .

Bilg iyolu Dil ve An l atı m Sor u Bankas~

l _,.


7.

Sana yarın yine yaza rı m. Cuma akş amı ya da bir aksama olursa cuma rtesi a kşam ı ordayız. Muzo, Mualla ile bulu ş uyor, ama neler konuşu­ yorlar, nelere karar veriyorlar belli değil. Ama nasıl olsa öğreneceğim . Ahmed Arif geldi şimdi. Biz onu aramadan o gelip buldu bizi. Çok selam söylüyor.

o

9.

Askerlik

Şubesi Başkanlığına

ANKARA ................... Celp Dönemi'nde sevke tabi yede k subay aday adayıyım. Sevkimin şubenizden yapılmasını arz ederim.

Altı aydır

İçsel ' e yarın uğrayacağım. Sana güzel bir bluz

dinmeyen şaşılası bir öfkenin sonucu olan mektubunu birkaç kez okudum:

10.05.2012

aldım.

"Bu mektubu yazmayı antolojinizin çıktığı günlerde koymuştum kafama, fakat sabırla erteledim. Bugüne, kitabının çıkışına kadar ... Birlikte gönderebilmek için ... En iyi cevap, şiirimin kendisi olacaktı çünkü."

Ahmet Yavuz

Sevgilerle gözlerinden öperim .

İmza

Bu parçanın aşağıdaki özelliklerinden hangisi onun bir mektup olduğunu kanıtlamak için .., 0

Adres : ...........

ku ll anı l abilir?

Kaynağını

gerçek

Yukarıda

yaşamdan alması

Boşuna beklemişsin . Şiirlerini topluca görmek, yeniden okumak beni mutlu etti. Ama şair olarak değerini anlamam için bu kitaba gerek yoktur.

örneğinde yapı lan

hangisi

yapı larak

düzeltilmelidir?

işlevinde k ullanılması

D) · Uzaktaki bir

gönde rilmek üzere

kişiye

verilen dilekçe

ya n lışlı k aşağıdakilerden

B) Öğreti ci metin olarak sınıflan dırılmas ı C) Dilin göndergesel

Şair,

Dün akşam eve döndüğümde son kitabınla uzun mektubunu içeren zarfı buldum masanın üstünde. Yineleye yineleye "Sizden nefret ediyorum. " diyorsun. Bir zamanlar "yürekten Mehmet Abi" demişsin bana şimdi "yürekten nefret" ediyormuşsun ...

Nihal'e selam ...

A)

11. Sevgili

A) Gönderilen makam yahut yerin

yazıl­

adı

Mehmet Fuat ' ın bir mektubundan a lın a n bu parçadan yola çıkarak aşağ ı dakilerden hangisi söylenemez?

sola

dayalı yazılmalıdır .

ması

B) Adres sola

~) --Yazılı bir metin olması :,

yaz ılmalıdır.

A) Samimi ifadeler

köşede olmalıdır .

~

C) Tarih sol üst

"' .o

D) Ad ve soyad solda imza

bunların

üstünde .o"'

C)

olmalıdır .

E) Ad ve soyad gönderilen yerle metnin na yazılmalıdır .

"' .o

arası-

o 2' ]5

Anlatımı akıcı

hale getirmek için devrik ya da eksiltili cümlelere başvurulmuştur .

D) Hitap sözüyle başlar, hitap sözünün herkelimesi büyük harfle başlamıştır . E) Uzaktaki bir

8.

Ankara, 20 Aralı k 1967

1O. •

Merhaba! Bilsen, Ankara'da n as ıl kar, kış , kıya­ met... Muzaffer'in, Tomris'in, Turgut'un selamı var. Sen nasılsın? Sobayı yakabiliyor musun? "" Ben otobüsle gelebilirsem cumartesi akşamı, -trenle gelirsem cumartesi sabah hareket edeceğim. Böylece ya cumartesi a kş am saat 18'de, ya pazar sabahı saat 5'te falan evde oluyorum . ~ Seni çok özlediğimi bilmelisin. -"' Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Kişisel hayatı

B) Uzaktaki bir C)

Anlatım açık

Kaynağını

mektuplar , devlet kurum ve kuruluşla12. Burada, bana iş vermedikleri , yer de göstermeya da o kurumlarla vatandaşlar ;, dikleri için Bakanlığa sabahları iki saat uğrayıp arasındak i yazışmalardan oluşur . Dilekçeler arkadaşlarla çene çalıp gidiyorum: Önce bası­ bir tür resmı mektup olarak da kabul edilebimevine, oradan da Zafer Çarşısı'ndaki kitapçıla­ lir. Bu tür mektuplar, olabildiğince kısa ve öz, ra. Orada köşede bir kahve var (sen de bir kez daktilo ya da bilgisayarla yazılmalıdır . Bu tür gelmişti n); hep o kahvede oturuyorum. yazılar , üst makama "arz ederim" , alt maka"Türkiye Yazıları" güzel oldu. Tutacak sanıyo­ ma ise "rica ederim " ifadesiyle sonlandırılmarum. lıdır .

t

İş mektupları ticaretle uğraşan kuruluşların o birbirlerine gönderdikleri iş ilişkileriyle ilgili -0 mektuplardır . Bu mektuplar kısa ve öz olmalı , açık , anlaşılır ifadeler kullanılmalıdır.

Bu açıklamalara göre, aşağıdaki l erden han- , gisi resmi mektuplar ve iş mektuplarının özelliklerinden değildir?

konu olan bir metindir .

kişiye yazılmıştır .

ve

Cuma günü

A) amacını taşır.

Kısa, anlaşılır

ifadeler

kullanılması

B) Daktilo ya da bilgisayarda

yaşam dan almıştır.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi yanlıştır?

kalıp

C)

ifadeler

Resmı

"'

,. ----

-

-

-

-~-

--

-. Bilgiy_olu_DiJ_".'.e /'ır:ılatım__ ~?ru B9r:ı_kası

-~

A _(B)

]5

~

--

-

-----

---

------

D) Birinci E)

i5

-

~

Kişisel hayatı

konu alan

öğretici

arasında gruplandırılır.

"' .o

makamlara ithafen yazılması

E) Ticari kaygılar içermesi

----

aşağıdakil erd en

B) Bir mektubun gelişme ve sonuç bölümlerinden alınmıştır.

yazılması

C) Rica ederim, arz ederim, gibi

D)

-

ordayım; görüşürüz .

Soranlara selam; sana sevgiler ...

A) Öykülemeden yararlanılmıştır.

anlaşılırdı r.

gerçek

İşte böyle böyle.

bulunması

~

ithafen yazılmıştır.

Resmı

aşağıdakilerden

D) Okurda edebı zevk uyandırma E)

kişiye

rı arasında

Sevgili Zuhal,

A)

kullanılmıştır.

B) Öncesinde akademik bir çalışma gerektirir.

kişili anlatım yapılmıştı r.

Kaynağını

hayal dünyasından

alır.

metinler


1.

Bir kişi n in uzaktak i bir tanı d ı ğ ına haber vermek , bir dileğini iletm ek ya da onda n bir ş ey istemek amacıyla yaz ıp gönderdiği yaz ılara --- - denir . Her zaman başvurulan resmı ve öze l iletişim aracıdır . Özel, resmı, iş gibi sınıflamal ara tabi tutulur.

4.

7.

Türk edebiyatında Fuzulı'nin " Şikayetname"si, bu türün önemli örneklerinden biridir . Kişilerin uzun süreli ayrılıklarda duygu ve düşüncelerini uzaktaki kişiyle paylaşmak amacıyla yazdığı yaz ılardır .

Bu parçada sözü edilen edebi tür aşağıdaki­ lerden hangisidir?

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakiler­ den hangisi getirilmelidir?

kullanılmasıdır.

Bu parçada sözü edilen mektup türü aşağı­ dakilerden hangisidir?

1

.2' ;;

A) Gezi

yazısı

A) dilekçe

D)

C) Makale

B) Mektup

Çeş itli sanat dalları n da ve özellikle edebiyat alanında, edebiyatın ve edebiyatçıların farklı sorunları üzerine sanatçılar tarafından sanatsal bir üslupla kaleme alınmış mektuplara denir . Bu mektup türüyle özel mektubun en önemli farkı sanatsal ve dü ş ünsel konuların ele alınması ve samimi anlatımın yerine daha edebı bir üslubunun

E) Anı

Söyleşi

B) röportaj

A)

Resmı

mektup

C) mektup

B) Davet mektubu

D) söyl ev

C) Edebı mektup

E) makal e o

D) İş mekt ubu

"' ;;;

E) Dilekçe

? :,

.2' .ô

2.

hangisi mektup türünün biçimsel özellikleriyle ilgili bilgi vermemiştir?

Aşağıdakilerden

5.

r

Özel mektup yazarken kağıdın sağ üst köşesine

n,

:o

mektubun A) Beyaz çizgisi z k ağıda siyah ya da mavi mürekkepli kalemle yazılır, renkli ya da kurşun kalemle mektup yaz ılm az. B) Mektubun yazılı ş amacı k ısaca aç ıklanır, hal hatır sorulur, samimi ifadeler kull a nılır . C) Özel mektuplar elle yaz ılır , iş m e ktuplarında dak t ilo veya bilgisaya r kullanılabilir. D) Günün tarihi ve mektubun yazıldığı yerin kağıdın sağ üst köşesine yaz ılı r . E)

başına,

1

yazıldığı

mektubu

yer ve tarih

yazılır .

yazdığınız kişiyle

i5

~

değisebilen

bir hitap

başlığı

örneğidir .

B) Roman , gezi yazısı, deneme gibi türlerde mektup bir anlat ım biçimi olarak kullanılmış­

konur . Hitap

başlığından sonra iki nokta konur. Mektup giriş_,

;

A) Fuzulı' nin " Şikayetname " adlı eseri mektup o

f

ıı göre

tır .

o

"'

C) Özel mektup, resmı mektup ve iş mektubu gibi türleri vardır .

iV

111

gelisme ve sonu ç olmak üzere üç bölümden

adı

-;; oluşu r. K8.ğıdın sağ

derecesine bağlı olarak hitap sözüyle başl a nır, hitap sözünün her kelimesi büyük harfle b aş l a r.

Yaz ıl a n ki ş iy e y a kınlık

yazılır

ve

hangisinde mektup la ilgili olarak bir bilgi yanlışı vardır?

Aşağıdakilerden

Mektubun

samimiyete

;;

8. .2'

1

alt köşesine ad ve soyad V

D) Gazete çevresinde gelişen içinde gruplandırılır .

°'

metinler

E) Uzaktaki bir kişiye bi r haberi iletmek ya da resmı kurumlara veya iş yerlerine istekte, ricada bulunmak amacıyla yazılırlar.

bunların altı imzalanı r .

parçada numaralanmış sözlerden hangileri bilgi yanlışlığına neden o l muştur?

öğretici

Yukarıdaki

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

D

E) V. jj

3.

1. İyi bir mektup yazma işi zamanla gelişen bir beceridir, yazanın iyi bir gözlemci olmasını gerektir ir.

il. Mektup

ilgili onun ilgi çekeceyer vermek mektu bu d eğ erli kılar .

111.Önemli k işi l e rin yazd ı ğ ı mektuplar, sanat ya da siyasi de ğe ri b a kımınd a n tarihs el çalış­ mala ra ışık tutab ilir. Resmı mekt upların şek il b a kımın d an değiş­

mez ölçüleri

va rdır.

Aşağıdakilerden hangisi mektup biçim inde yazılmış

bir

"'

D

A) Avrupa "

9.

romandır?

"

yaz ılan k i ş iyl e

ği şeylere

iV.

6. ı

hangis i özel mektup yazı lır­ ken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değil­ dir?

Aşağıdakilerden

Mektupları

B) Genç Werther'in

Acıları

o ô,

C) Hac Yolunda

A) Kağıdın sağ üst köşesine mektubun yazıldı­ ğı yer ve tarih yaz ılır . B) Mektuba

D) İrfan Paşa' ya Mektup E) Okuruma Mektuplar

o

C)

"'

Sanatçıların yaz dıkl a rı mektupla rda eğer özenli bir dil kullanılmı ş s a bu mekt upla r özel me ktup ola rak ad la ndırılır .

D)

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

sol üst

köşeye

hitap

ö,

"ö,

alt

k öşesine

ad ve soyad

yazılır

bunların altı imzalanır .

E) Mektup , "Bilgini ze arz ederim. " cümlesiyle tamamlanır.

E) V.

ve sonuç olmak üzere üç bö-

oluşur .

Kağıd ı n sağ

ve :>

Mektupla ilgili olarak numaralanmış bilgilerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır?

Giriş, gelişme

lümden

.ı:,

V.

başla r ken

baş lığı yaz ılır .


10.

Eşim,

13.

Bu parçayla ilgili söylenebilir?

A) B)

Tartışmaya dayalı

Yaşananların

aşağıdakilerden

cümlelerin hangisinde "dar" sözakşamları evimizin önündeki geniş taşlığın serinliğinde oturmaya bayılırdık . " cümlesindeki "geniş" sözcüğünün anlamca karşı­

16

"Yaz

B)

mutluluğu ayrıntılarda

anlatıml a yazılmıştır.

g_

günü gününe

anlatılmas ı

C) Kurgusal bir metinden

yardım

C) Bu dar gününde ona zin görevi .

söz

f

E) Koridor o kadar geçemezdi.

dardı

ki iki

kişi aynı

kişiye hitaben yazılan yazılardır.

14.

üzerinden zaman geçtikten sonra yazıldığı kişisel hayatı yansıtan türde

yazılardır.

hangisinde

türleri

aşağıdakilerden

sırasıyla verilmiştir?

A) Mektup -

anı

işimiz

beş

en cok iki ay daha sürer.

D) Biyografi - otobiyografi

g_ 2'

E) Günlük - biyografi

A) 1.ve il.

vardır?

15.

15

B) 111.ve iV.

D) il. ve iV.

hangisinde bilgi yanlışı

Kağıdın sol üst köşesine mektubun yer ve tarih yazılır.

B) Sol üst köşeye , tarih ve yerin hizasından biraz aşağıdan başlamak üzere hitap başlığı konur. C) Hitap başlığından sonra "virgül " konur, hitap kelimeleri büyük harfle başlar. D)

Kağıdın sağ

E) Adres

alt köşesine ad ve soyad yazılır.

yazılması

köşesine açık

gerekiyorsa kağıdın sol alt adres yazılmalıdır.

1. Canlı bir yüz bana

yaklaştı,

iV. Mermer basamaklarda

sıcacık

ve

pişkindi.

E) Hayallerini yor.

gerçekleştirmek

için çok

çalışı­

V.

Şimdi bomboş

uçuşur

B) il., de

beyaz tüyler

sebilden serviler bir şey sorar.

dizelerle ilgili lenlerden hangisi yanlıştır?

A) 1.,de ad

aşağıda

sesli sözcük anlamlı

D) iV., de dolaylama

Hayatını

B)

Hayatı güzelleştirmeye çalışmak

C)

Hayatını sanatına

eserlerine

yansıtmak

vermek

D) Hayattan zevk almak E)

Yazılarıyla

geçimini

sağlamak

kullanılmıştır .

örneği vardır.

kişileştirme vardır.

şiir türlerinde eser vermiş olsa da sanatçı kalemini daha çok romana alış­

tırmıştır.

Bu parçadaki "kalemini daha çok romana alış­ sözüyle anlatılmak istenen aşağıdaki­ lerden hangisidir?

tırmak"

A)

Romanlarında

B)

Romanlarında,

gerçekleri

yansıtmak

öykülerinden

farklı

bir üslup

kullanmak

vardır.

sözcük

~

veri-

aktarması vardır.

C) 111. , de mecaz

A)

18. Roman, öykü, tiyatro,

korkuyla dolu

Numaralanmış

E) V., de

Bil iyolu Dil ve Anlatım Soru Bankası A (B)

dünyadan koptu, kendi

E) 111. ve V.

il. Bu gelen köylü, sesinden tanıdım, bir kızdı. yazıldığı

dış

C) 1.ve 111.

111.Sanki vurmuş da onun bir kara sevda başına A)

gurbete

günde

Numaralanmış cümlelerin hangilerindeki altı çizili sözler, anlamca birbirine en yakındır?

Aşağıda mektupla ilgili verilen özelliklerden

bırakıp

su dol-

1. Dün akşam seni burada neredeyse üç saat g_ 17. Onun gibi yaşamını kalemine adayan yazar çok bekledik . ~ azdır . Ömrünün sonuna dek hikayeciliği için yaşayan, sanatı için çalışan biridir o. il. Bu ülkede, her yıl asağı yukarı yedi yüz kitap basılır. Bu parçada geçen " yaşamını kalemine adamak" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdaki­ 111.Çocukluğu Erzurum'da geçtiği için bu böllerden hangisidir? geyi az çok biliyordu.

V. Buradaki

C) Mektup - günlük

12.

şişe

2-

iV. Gemiyle giderseniz yaklaşık on Japonya 'ya varırsınız .

anı

B) Deneme -

önce, memleketlerini

bir

I,

Yaşananların

Tanımlanan düzyazı

çeşmeden

anda g_

E) Özel bir mektubun giriş bölümüdü r.

11. • Uzaktaki bir

Yıllar

C) Zaman içinde içine kapandı.

g.

hissederdi .

alınmıştır .

çizili sözcük

D) Tezgahtaki ekmeklerin her biri

etmek hepimi-

2' D) Dar kıyafetler içerisinde kendini çok rahatsız ..o

kaygısıyla oluşturulmuştur.

altı

göçmüşler.

B) İş yaşamının yoğunluğu dostlukları dar zamanlara sıkıştırmamıza neden oluyor . bir

hangisinde

anlamıyla kullanılmıştır?

A) Gürül gürül akan durdu.

A) Dar gelirli insanlar, yakalar .

hangisi

Aşağıdakilerin

mecaz

tıdır?

konusudur.

D) Sanat yapma

Aşağıdaki cüğü

Ne haber? Memo? Sen? Ben? Ben rahatça geldim. Uçak yarım saat rötarl a kalktı. Saat 20.30'da Ankara'ya inmiş bulunuyordum. Mülkiyeliler birliğine gittim. Geceyi bir arkadaşın evinde geçirdim. Sabah doğruca -ve yürüyerek- Bakanlığa geldim. Sezai'yi gördüm.

C) Roman türünü olmak

geliştiren

önemli isimlerden

D) Öteki türlerde başarılı olmadığı için roman yazmayı denemek E) Roman türünde daha çok eser vermek


1.

4.

Toplum bilimcilere göre dil, ulusları ulus yapan ögedir. Hatta ulus olabilmenin tek koşuludur. Fichte, "Ulus demek, dil demektir"; A. Camus, "Benim yurdum Fransızcadır"; Atatürk , "Türk ulusu, törelerini, geleneklerini, anılarını , çıkarla­ rını, kısacası kendini ulus yapan her şeyini dili sayesinde korumuştur." derken dillerin uluslar için önemini belirtmek istemiştir.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenebilir?

aşağıdakilerden

ile ilgili "' 6. mektup biçimindeki yazılarıyla sık sık sunan en önemli yazar ----. Yazarın sanat konularıyla ilgili görüşleri belirttiği eseri ---- adıyla yayımlamıştır. Bu çeşit mektuplarından dördü de "Ararken" adlı kitabındadır.

Bu parçada

B) Mektup türünde bir metinden

oluş sırasına

D) Olaylar,

E) Dil , göndergesel

göre

yerlere sırasıyla hangisi getirilmelidir?

boş bırakılan

aşağıdakilerden

o

}

Ö>

Ataç'tır

Şehir Mektupları

C) Namık Kemal'dir - İrfan Paşa ' ya Mektup

alınmıştır.

D) Ziya Gökalp'tir - Limni ve Malta

aktarılmıştır.

E) Cenap

verilmiştir .

Şahabettin'dir

- Avrupa

Aşağıdakilerden

bilgi yanlışı

A) 1.

Mektupları

o

o

;;,

"' .o (5. soruyu aşağıdaki metne göre cevaplayınız.)

hangisinde mektupla ilgili

vardır?

7.

Ankara 1.4.1921

B) Bir dileği, bir şikayeti bildirmek için resmı makamlara sunulan dilekçeler , resmı mektup örneğidir. Yaşamın

ve

mektupların

D)

Resmı

C) 111.

E) V.

D) iV.

işleviyle kullanılmıştır.

A) Öğretici metinler arasında sınıflandırılır.

C)

B) il.

Mektupları

.o

2.

(1)Devlet dairelerinin kendi aralarında ya da kidevlet daireleri arasındaki yazışmalara resmı mektup denir. (il) Resmı mektuplar "makamdan makama", makamdan kişiye, "k işiden makama " yazılır . (111)Hepsinin ortak niteliği, süslü, sanatlı, ağır bir dille yazılmalarıdır . (iV) Resmı mektuplarda emredici anlatım türü kullanılır. (V) Dil, genelde göndergesel işlevde ve alı­ cıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.

şilerle

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde resmi mektupla ilgili olarak yanlış bir bilgi verilmiştir?

- Okuruma Mektuplar

B) Ahmet Rasim'dir -

Tartışmacı anlatım ağır basmıştır.

C) Gerçek hayat kurgulanarak

okurlarına

düşüncelerini

A) Nurullah A)

yazın, eleştiri

Cumhuriyet Dönemi'nde

yaşanılanların değişik

yönleri

İnönü Savaş Meydanında Metristepede Batı Cephesi Komutanı ve Genelkurmay Başkanı İs- } ,, met Paşa ' ya,

~

o

mektuplarda hitap bölümü mektubun kurumun veya makamın adıdı r.

yazıldığı

düşüncenin, görüşün açıklan­

E) Herhangi bir ması; bir tezin savunulması için lara iş mektubu denir.

Bir mektuptan alınan bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakiler­ den hangisi söylenemez?

Bütün dünya tarihinde , sizin İnönü Meydan Sagörev kadar ağır bir görev yüklenmiş komutanlar pek azdır. Ulusu- } muzun bağımsızlığı ve varlığı, çok üstün yönetiminiz altında şerefle görevlerini yapan komuta ve silah arkadaşlarınızın duyarlılığı ve yurtseverliğine büyük güvenle dayanıyordu. Siz orada yalnız düşmanı değil, ulusun ters alın yazısını 1 da yendiniz. Düşman çizmesi altındaki kara yazı lı topraklarımızla birlikte bütün yurt bugün, en kıyıda köşede kalmış yerlerine dek utkunuzu 0 kutluyor. Düşmanın yurdumuzda sonsuz yayıl- "' ma isteği, dayancınızın ve yurtseverliğinizin yal- " çın kayalarına başını çarparak paramparça oldu.

vaşları ' nda yüklendiğiniz

konusu olabilir.

yazılan yazı­

Büyük Millet Meclisi

(1)Size Edirne'nin gayet detaylı ve ayrıntılı yeniliklerinden bahsedeceğim. (il) Şimdi beni Türk elbisesiyle görseniz, ne kadar hayret edersiniz. Bununla beraber, benim gibi sizin de bu kı­ (111) yafetin bana yakıştığını ifade edeceğinizi zannederim. (iV) Size resmimi göndermeyi düşünüyo­ rum . (V) Fakat şimdilik kıyafetimi tarif edeyim ...

A) 1. cümlede , gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır. B) il. cümlede geçen "hayret etmek" söz öbeği yardımcı eylemle oluşmuş birleşik fiildir. cümlede geçen C) 111. birden fazla ses

" yakıştığını " sözcüğünde

olayı vardır.

D) iV. cümlede geçen "resmimi"

sözcüğünde

kaynaştırma vardır.

Başkanı

E) V. cümlede, noktalama

yanlışı vardır.

Mustafa Kemal

3.

Azizim Yaşar Nabi Bey,

5.

daha yazdım, gönderiyorum, benisan sayısına korsunuz . Size bir roman göndermiştim, bilmem onu beğendiniz mi? Şimdiye kadar bir şey bildirmediniz, ben de bunu iyi bir haber diye karşıladım. Ama siz istemezseniz başka bir kapı ararım. Öyle pek güzel bir roman değildir ama eğlencelidir, okurların

Bugün bir

yazı

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

8.

aşağıdakilerden

o

Aşağıdakilerden

hangisi özelliklerinden değildir?

mektubunun

ğenirseniz

A) Tavsiye mektubundan B) Gerçek

C) Hitap edilen

yazı

A) Mektup

türlerinin hangisin- g_ 1'

C)

B) Günlük D) Deneme

E)

Eleştiri

Anı

alınmıştır.

izler

~

vardır .

kişiye teşekkür

etmek

D) Sade,

açık , anlaşılır

A) Dil, alıcıyı harekete geçirme göndergesel işlevde kullanılır. B) Belirli biçimsel kurallara göre

amacıyla

yazılmıştır.

hoşlanacağını sanırım.

Bu parça aşağıdaki den alınmıştır?

yaşamdan

yazılır.

bir dille

D) Genelde öyküleyici, betimleyici ve meye bağlı anlatım türleri kullanılır .

söyleş­

açık

ve

ortaya konur.

kullanılmıştır. 0

E) Öğretici bir metinden alınmıştır .

ve

anlaşılır

C) Söylenmek istenen bir dil

işlevinde

E) Ticari kuruluşların birbiriyle ya da kişi lerle ticaret konusunda isteklerini bildirdikleri mektuplardır.


9.

----

insanların

kendileriyle ilgili haber vermek, bilgi almak , öğüt vermek için aile bireylerine, akrabaya, eşe dosta yazdıkları mek-

12.

danı ş mak,

Aşağı dakileri n

gerçek

hangisinde "keskin"

sözcüğü

İ 15.

sınavım vardı.

aşağ ıdakilerden

A) Sonunda keskin bir taş parçasını testere gibi kullanarak ipi kopardı.

hangisi

A) İş mektubu

B) Toz bulutu içinde yürürken çölün keskin rüzgarı yüzümüze vuruyordu. ·

B) Dilekçe

C) Bir

D)

Sipariş

Edebı

dan

mektubu

E)

neyse ki otobüs kalkma-

yetiştik.

Puanı şehir dışında istediği

iV.

du , qelqelelim ailesi buna

kar, keskin ayaz ve tenha sokaklaberrak bir kış günüydü .

V. Beni ısrarla ç ağırıyordu , prizi varmış.

D) En yakın arkadaşlarının bile kusurlarını keskin bir dille yüzlerine vururdu.

mektup

sıkışıktı,

111.Trafik çok

karış

rıyla

C) Özel mektup

E)

Orayı çok beğenmiştik, ne var ki gezmek için çok zamanımız yoktu .

il.

tuplardır.

Bu parçanın başına getirilmelidir?

1. O gün çok geç yatmıştım, üstelik sabah da

anl am ı y l a ku ll anı l mıştı r ?

merdiven boşluğu, keskin bir çocuk çığlığıyla inledi.

eşleştirmelerin-

dır?

13. Bir sözü benzetme

amacı gütmeksizin başka bir söz yerine kullanma sanatına mecaz-, mürsel (ad aktarması) adı verilir.

Mektupları

A) Avrupa

B) Romanya

C) Suriye

- Cenap

Mektupları

M e ktupları

-

Aşağ ıda kil erin

Şahabettin

yen bir

B) 1. ve iV.

D) Handan - Halide Edip

Nuri Güntekin

E) Mutallaka - Hüseyin Rahmi

Gürpınar

değmemiş

Bu parçada geçen "el d e ğmemiş dünyaları yadökmek" sözüyle an l at ı l m ak istenen aşa­ ğıdakilerden hangisidir?

ku ll anım vardır?

zıya

koşuyor

okuA) Yeni okurl ara kendin i kolayca sevdirmek

B) Kara kıta, doğal güzelliğiyle gezginlerin ilgisini çekiyor. C)

Yıldızlar;

beklediği öyküöykü dili ile okuru yakalar, el dünyaları yazıya döker.

Sıra dışı

cüdür.

hangisinde bu tanım ı örnekte-

A) Bir mavi önlük, bir beyaz yaka la heyecanla.

Adıvar

C) il. ve iV.

E) 111. veV .

16. Cemil Kavukçu öyküseverlerin

- Ahmet Rasim

Reşat

bana bir sür-

cümlelerden hangi ikisindeki çizili sözler anlamca birbirine en yakın­

D) il. ve V.

Aşağıda verilen eser - yazar den hangisi yanlıştır?

meğer

Numaralanmış altı

Apartmanın

A) 1. ve 111.

10.

bölümü tutuyorolmuyordu.

razı

B) Daha önce ele almak

omzuma dokunuyor, beni teselli

C) Dili

ediyor.

sanatlı

D) Zengin iç

D) Bir amansız fırtına gibi esti geçti den.

odanın

E) Kendinden geçen kendince.

dillendiriyor

ağaçlar , aşkı

için-

yazı lmamış konuları

eserlerinde

ve ustaca kullanmak

dünyasını

eserlerinde

yansıtmak

E} Gerçekleri kendi gözüyle anlatmak

"

11.

11

Mayıs

1957

Bunu mektup sayma. Son günlerde bir dakika rahat bırakmadılar , sağa sola koşup durdum. Şimdi 11 Mayıs Cumartesi gecesi , sana uzun boylu bir mektup yazayım dedim . Kapıda bir otomobil durdu. Güm diye kapısının kapand ığını duydum , sonra tak tak bizim kapı. İçeriye bir kadın geldi , adı Gülören .

Bu parçada, mektup türünün hangi görülmez?

A) Uzaktaki bir B)

Sıcak ,

C)

Yazıldığı

özelliği

kişiye yazılma

samimi bir üslupla

yazılma

tarih ve yeri, sağ üst köşede be.lirt-

me

Aç ık,

Aşağıda ki

cümlelerin hangisinde, a ttı çizili sözcük yan anlamıyla kullanı lmı ştır?

A) Gece boyunca

17

çocuğun fil§_Şİ kırkın altına

düşmedi.

B) Yeteri kadar yağmur yağmayınca barajlardaki su seviyesi düştü .

Bu parçada geçen "Türk romanının uçsuz buiz sürmek" sözüyle anlatıl mak istenen aşağ ı dakil erden hangisidir? caksız coğrafyasında

C) Yeni müdür, olabildiğince 9filliş, olabildiğince umursamaz görünmeye çalış ıyo r . D) Bu işin en fili![ sorumluluklarından birini çekinmeden üstlendi. E)

Adamın

yüzünde derin yara izleri vardı.

Selim İleri'nin titizlikle hazırladığı bir başucu kiTürk Romanından Altın Sayfalar. Bir yanda hayatları , sanat anlayışlarıyla romancılar; bir yanda özellikleri ve tanıtımlarıyla eserler, bu eserlerin en güzel sayfaları ... Türk romanının uçsuz bucaksız coğrafyasında iz sürmek isteyenler için mükemmel bir kaynak. tabı:

.i5

A) Türk

edebiyatında

unutulmaya yüz

tutmuş

romancıları hatırlamak

B) Türk

romanını

C) Türk

romancılarının özyaşamöykülerini

her yönüyle takip etmek bul-

mak

D) Hitap sözüyle E)

14.

net ve

başlama

anlaşılır

bir

anlatım yeğleme

D) Türk romanının etmek E) Türk

Bilgiyolu Dil ve An l atım Soru Bankası A (B)

romanını

etkilend i ği kaynakları

hak

ettiği

yere

taşımak

tespit


1.

4.

"Günlük" türü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)

etki ve izlenimleri günün tao gün içinde yazılır.

Yaşanan anların

rihi

atılarak

B) Günlük yazarı günlüğüne istediğini yazmakta özgür değildir, seçici davranması gerekir.

C)

Yazarın kişiliğini, görüşlerini

ve ruhsal

yapı­

sını yansıtır .

D) Direktör Ali Bey'in "Seyahat Jurnali" eseri bir gezi günlüğüdür .

İnsanın içinı dökmeden edemediği dakikalar olur. Bir dost, bu dakikalarda erişilmez bir değer kazanır. Ama her şey bir dosta söylenemez ki! Onun için hele bir insan yazarsa içinin gizli kıvrımlarını görmesini biliyorsa masasının başına geçip kalemi eline almadan edemez. İşte bu tür yazarın kend i kendisiyle alçak sesle konuş­ masından doğmuştur. Böyle bir kişi yalnızca kendisi için yazar, dolayısıyla bu türü edebiyat

Q

kapsamında değerlendirmemek lazımdır.

Bu parçada bahsedilen lerden hangisidir?

adlı

yazı

türü

7.

aşağıdaki­

Bu parçanın aşağıdaki düzyazı türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir?

B) Sohbet

C)

A)

Anı

Hatıra

E)

5.

Günlük, edebiyatımıza Batı tesiriyle girmiş olan türlerden biridir. Fakat Batı etkisi öncesinde de bazı yazarlar, günlük yaşadığı olayları not etme ihtiyacı hissetmiş ve Osmanlı nesir edebiyatın­ da görülen bu tip eserler oluşturmuşlardır.

Türk edebiyatında günlük türünün asıl gelişimi O 8. 1950'den sonradır.---- "Günce" başlığıyla gün- °' 15 lükleriniyayımlamıştır. "Günlük" adını taşıyan ilk yapıt ise---- tarafından yazılmıştır. Bu parçada

Dönemi'nde günlük türüyle içerik olarak örtüşen öğretici metin türü aşağıdaki­ lerden hangisidir?

B)

A) Vakaname

B) Nurullah Ataç - Suut Kemal Yetkin

B) Tezkire

C) Nurullah Ataç - Salah Birsel

"'

E)

C) Günlük bir iç dökme gereksiniminden doğ­ muştur, anıların bir işlevi de bir döneme ayna tutmaktır .

~

o

D) Her iki türde de abart ılı , yapay bir anlatım­ dan kaçınılır; içten, akıcı bir dil kullanılır .

D

E) Falih Rıfkı Atay - Nurullah Ataç

Şehname

E) Günlükler tarihe kaynaklık ederken anı l ar, daha öznel bir yaklaşımla kaleme alınması nedeniyle aynı işlevi görmez .

~ §

3.

6.

Bazı yazarlar yaşadıkları önemli olayları, duygu ve düşüncelerini bir deftere günü gününe not eder. Bu şekilde üzerinde yazıldığı günün tarihi bulunan yazılara ve bu yazılardan oluşturulan eserlere ---- denir. Yazı l dığı andaki duygu ve düşünceleri, değişikliğe uğramadan günümüze taşırlar. Bu yüzden bu tip eserler diğer yazı türlerine göre daha samimi ve inandırıcıdır.

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

• Gün içinde

yaşananlarla

9.

ilgili izlenimler ve ğ,

• Çok uzun olmayan bu yazıların kaleme dığı tarih de yazıda belirtilir.

alın-

• Nurullah Ataç ve Salah Birsel bu türde önemli eserler vermişlerdir.

aşağıdakiler­

• Okuyucuya bir eser

düzyazı

türlerinin

r

!.c

• Bir gerçeğin araştırma, inceleme ve gez ip görme yoluyla yansıtıldığı gazete ve derg i yazısıdır.

• A) Günlük

anı

B) günce C) biyografi D) gezi

B) D) Biyografi

F ıkra

C)

E) Gezi yazısı

Anı

bilgi vermek

• Gazetelerde yayımlanan bu tür yazıların, ele aldığı konu gündemden düştüğünde okunurluğu söz konusu olmaz.

Tanınmış yazı

A)

hakkında

amacıyla yazılan değerlendirme yazı l arıd ı r.

g.

düşünceler aktarılır.

Bu özellikler aşağıdaki hangisine aittir?

türünde olmakla birlikte edebiyaher iki türün de başarılı örnekleri var-

dır.

"'

ô

(1,

D

aşağıdakiler ­

Ağırlık anı tımızda

g.

D) Oktay Akbal - Salah Birsel

~

D) Sefaretname

"Günlük" ve "anı" ile ilgili olarak den hangisi söylenemez?

A) Günlükler günü gününe, anılar yaşananların üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra kaleme alınır.

yerlere sırasıyla hangisi gelmelidir?

boş bırakılan

A) Salah Birsel - Nurullah Ataç

C) Ruzname

E) Günlük

Fıkra

aşağıdakilerden

Osmanlı

C) Deneme

B) Roman

D) Gezi yazısı

D) Günlük

2

Mayıs

Bu kaldırım üstü açık hava kahvesini seviyorum. Sabahları güneş almıyor ve rüzgar duyumsanabiliyor. İlkyaz sabahları bu kentte bir ağaç hışır­ tısıyla başlar; işte buradayım, bu kahvede çayı­ mı içmeye hazırlanıyorken birden, bir titreme geliveriyor . Yaşlanmış gövdemi üşütmemeye çalışarak yaşlı gövdemle genç ilkyaz arasındaki karşıtlığı bilincimde kavrayarak; bilincimin , gövdeyle ilkyazın bileşimi olduğunu düşünerek, bir ince limon koyup çayımı içerek başlıyorum güne.

A) Deneme

E) İnandırıcı, içten ve samimi bir dille yazılan öğretici bir metindir .

Sabah 24

bir türüdür.

kişinin,

kendi

hayatını anlattığı

Bu açıklamalar arasında aşağıdaki yazı türlerinden hangisiyle ilgili bilgi verilmemiştir?

~

ğ,

i5

yazısı

A)

Fıkra

B) Günlük

D) Otobiyografi

E) sohbet

"' :o

~

C) E) Röportaj

Eleştiri


10

Aşağ ı daki lerden

hangisi "günlük " türünün } özelliklerinden biri olamaz? E

14.

Aşağıdakilerin hangisinde yansıma sözcük

18.

yoktur?

" Uğraşmak" sözcüğ ü aşağıdaki leri n d i ğerle r inden farklı

sinde

hangibir anlamda kulla-

nılmıştır?

A) Yalın, samimi bir üslup kullanılması

A) Bir sepet inciri lopur lopur yiyiverdi.

8) İzlenimlerin günü gününe kaleme alınması

B) Biraz sonra biri ince , öteki kalın, iki horultu .o

A) Testi bitirmek için bir saattir uğraşıyordu. 8) Bu zavallıyla niçin uğraşıyorsunuz, anlamış

odayı kapladı.

C) Tarih belirtmenin önemsenmesi

D) Gözlemlerden

g_ E'

değilim .

C)

yararlanılması

E) Üçüncü kişili anlatımla yazılması

Ş elaleden

inen su gürül gürül sesiyle insanı g. içine çekiyordu .

D) Sürekli içeri girip

f

çıkıyor

C) Küçük kedi , gölgesini yakalamak için şıyor; biz de onu izleyip gülüyorduk .

herkesin dikkatini

D) Elindekileri raflara

dağıtıyordu.

E) Merdivenlerden bir adam yuvarlanıyormuş gibi bir zangırtıyla uyandı.

1 1.

Aşağıdaki l erden

bilgi yan lı şı

A)

Yazarın

2'

E

E) Bahçeyi bu hale getirebilmek

E ..---------------------ı

değerlendirmelerimizin ger çekten doğ19. ru ve ye rinde olduğundan pek emin değildim . Bizim kuşağın pek yüz vermediği yazarların ro- g manlarını okuyunca bu düşüncem güçlendi. ii> E

yaşantısını anlatır.

Bu parçadaki altı çizili sözün yerine kilerden hangisi getirilebilir?

8) Tarih belirtilerek yazılır . C) Günlük, sıcağı sıcağına yazıldığı için anıdan ayrılır .

g

C)

D) Birden

_ 16. E

Bu cümlede geçen " pencere açmak " sözüyle istenen, aşağıdakilerden hangisi- g dir? 9 anlatılmak

E)

Aşağıdaki

A) Hayal

dünyasına

seslenmek

Yaşamı

D) Yeniliklerin

farkına vardırmak

A) Yaşlanınca dış dünyayla

B)

Sakarya' nın ne hB.lde olduğunu gelsinler de }

C)

Yalnız insanların

gö rsünler.

gerçek

altı

çizili sözcüklerden

hangisi

an lamıyla kullanılmıştır?

bağlantısını

kes-

mi.ş1i .

B) Bize hiçbir zaman kırıcı bir söz söylemedi.

15

derdinden , yine yalnızlar

C) Böyle çürük iddialarla tin.

g

f

D) Bir de bu bilgilerin

karşıma

gelmeyecek-

ışığında bakmalısın

ola-

ya .

E) Ne çok yıldız var gökyüzünde , saymakla bitmiyor . g

E) Yaşama sevincini duyurmak

bi raz artırmazsa geleceği karangö rünü-yor.

A) Kaba rdı yüreğim yine bir sonsu z deniz gibi.

D) Hangi büyük zat verecek , bu küçük insanlara hesap?

bütün yönleriyle sevdirme k

patika yolda iler-

Çalışmasını

Aşağıdaki

anlar .

8) Yeni bir bakış açısı kazandırmak

C)

bastıran karanlık,

cümlelerin hangisinde karşıt kav20. ramlar bir arada kullanılmıştır? } :o

E,

sürük-

lememizi engelliyordu .

olmadı ğ ı

lık

E'

karanlığa

lemiştir .

E) adını bile bilmediği

Bir insana bir şey öğrettiğiniz , ona yeni bir pencere açtığınız zaman , o parlayan bakışlar var ya , öğretenin en büyük ödülü budur .

karanlık işlerin hesabını

C) Bunun gibi her olay , ülkeyi

tanımadığı

D) yüzgöz

cümlelerden hangisinde " karanlık" mecaz anlamıyla kullanı l mamıştır?

sözcüğü

B) Böyle karışık ve karanlık bir konuda neye dayanarak karar verdiniz.

A) önemsemediği 8) merak etmediği

E) Sadece sanat - edebiyat dergilerinde yayım- ~ lanır, kitap haline getirilmez.

Aşağıdaki

A) Adama bir gün bu sorarlar .

aşağ ı da­

} .i5

D) Günlük terimi günümüzde günce diye de bilinmektedir .

için çok uğ­

raştı .

~

..---------------------1

vardır?

bir günlük

f

15. Roman

hangisinde günlük ile ilgili

yerleştirmeye uğraşıyor

ama bir türlü beceremiyordu.

g_

g.

g_ ..----------------------ı

uğra­

E)

Yazdıklarına

kendi izlenimlerini de

eklemiş .

E'

--------------------- } ı---------------------t g ı--------------------~ 13. Aşağıdakilerden hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla ku ll anılmıştır?

A) Soba yanmasına karşın oda hala soğuktu. B) Çocuk geç

kalınca

annesi meraktan

:o 17.

Büyük sanatçıların eserleri , --- -; her okuyan on kendine göre anlamlandırma fırsatı bulur .

ları

Bu cümlede boş bırakılan yere, aşağıdakiler­ den hangisinin getirilmesi en uygundur?

C) Birkaç ihtiyar, sobanın çevresine oturmuş konuşuyorlardı.

D) Adamın tatlı dili , dinleyenleri adeta büyülüyordu . E) Köyümüzün yolu çevre köylere göre daha düzgündü.

21.

Bir yazıyı g üzel ve sağlıklı kılan nitelikler, cümleler ı il 111

arasındak i

uyum ve dile getirilen düşüncelerin

iV

V

sağlamlığıdır .

ölmüş­

:lli.

f

A)

sanatçının yaşamından

izler

taşır

B) fark lı yorumlara açık olur

Bu cümledek i hangisi mecaz

numara lanmış

sözcüklerden

anlamıyla kull a nılm ı şt ı r?

C) sanatlı bir söyleyişe sahiptir D) esinlenmelerden uzaktır E) ç ağının gerçeklerini de yansıtır

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.


Dönemi'nde hazineye girip çıkan eşya ya da paraların, askeri seferler sırasın­ da yaşanan olayların yazıldığı defterlere verilen ad olan "r uzname" nin günümüz edebiyatındaki benzeri aşağıdakilerden hangisidir? Osmanlı

o

5.

Anı

izlenimlerin ,

düşünce

ve

duyguların

atılarak yazılmasına

gününe tarih yazı

türüdür.

Yasadıkca yaz ılan

bir türdür . Eski-

"'

D)

Hatıra

den "ruzname" diye ad l andırı lan bu tü rün ede iV birini biyatımızdaki en güzel örneklerinden

E) Mektup

Bu parçadaki numaralanmış bölümlerden hangisi bilgi yanlışına neden olmuştur?

6.

çirilmesi Kişisel

izlenimlerin

aktarılması

2'

111.Anlatımı inandırıcı kılmak için belgelerden

"'

yararlanılması

iV. Yaşanan olaylardan yola çıkılarak oluşturul-

m~

u

kaygılarla yazılması

Numaralanmış özelliklerden hangi ikisi ve "günlük" türleri için ortaktır?

B) il. ve 111.

A) 1. ve il.

ve iV. D) 111.

3

~

.o

V. Sanatsal

---- ve ----

D) Gezi

E) iV. ve V.

yaşananın anlatılmasına dayalıdır.

7.

~

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki türlerinden hangisi getirilmelidir?

düzyazı

Anı

anı

Anı

yazısı

Anı

C) Mektup E) Makale

D) Deneme

E) V.

yazı

türü

Aşağıdaki

cümlelerden hangisinde sözcüklerin ikisi de yan anlamıyla

} .o C) Otobiyografi

altı

çizili

ku llanıl­

mıştır?

A) Uykusuz luktan ve yorgunluktan gözünün altınd a halkalar belirmişti. B) Bu dönemde cıkarılacak bir kitap ileride çok etk ili o l acaktır .

C) Bir

aşağıdaki-

nız

yazarın görüş le rini değerlendirirken

yal-

kend i sözlerini ele almak gerekir.

D) Bu şehr i eskiden çok severdim, bile kalmak istemiyorum.

artık

bir gün

E) Dün .9fil&. program bittiğinde oldukça yorgun görünüyord u.

E) Gün lük

11. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili Zamana hiçbir şey dayanmaz . Bu bakımdan sözcük mecaz anlamda kullanılmamıştır? ----, aradan geçen zamanın uzunluğuyla orantı ­ } lı olarak , doğruluklarını yitirebilir. Bunun için anı­ .o ların vaktinde tutulmuş bir ---- ile desteklenme A) Esk iden severdim denizi , ama şimdi bana si gerekir . Bir iç dökme "J l duğu için de yazarının bir şey söylemiyor. kişiliğinin g izli yanlarını öğ re nmede , bilinme zle- g_ ri çözmede yararlı kı l avuzl ardır bu tür yazılar. B) Konuşurke n sözünün bölünmesinden hiç aşağıdaki­

ho ş l an mazdı.

C) Teknolo ji kend isinden uzak durmaya şan toplu mları yakar .

"' .o

"

"' :;;

çalı­

D) Bu usta, dün gelen adamdan bir gömlek daha üstün.

A) günlük - belge

anı

B)

A) Günlük

r

- otobiyografi

E) Biyografi -

2>

.o

o

C) Mektup - günlük D)

g_

Bu parça aşağıdaki düzyazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

r ı------------------------t

Bu parçada boş bırakılan yerlere lerden hangisi getirilmelidir?

- günlük

B) Deneme -

g_

g_

B) Anı

A) Hikaye

C) il. ve iV.

fark ise: ---- üstünden zaman geçtikten sonra ---- günü gününe yazılır.

A)

r

1O Bir güne sığan izlenimlerin, duygu ve düşünce­ lerin , tarih belirtilerek günü gününe anlatıldığı yazılardır . Bu yazılar in san l arın bir yönüy le ken- 0 dileriyle hesaplaşması , söyleşmesidir. Bu yüz- 2> 15 den "iç konuşma" tekniğinden yararlanılır. İçtenlikli dili, doğal an l at ımı türün önemli özelliklerindendir. Kim ileri içe dönük, kimileri dışa dönüktür. Dolayısıyla kimil erinde k i şise l duygu ve } düşünceler, duyarlılıklar ; kimilerinde ise olay ve :;; durumlar öne çıkar . Bunlar , yazarca yorumlanır. Bu parçada sözü edilen lerden hangisidir?

"a nı "

Aralarındaki

D) iV.

--------------------

1. Meydana gelen olayın , aynı gün yazıya geil.

C) 111.

B) il.

A) 1.

2.

g_

.o

vermi şt ir .

kıyısında; günlerden pazar nehrin üzerinde iki büyük köprüde ça lışmalar devam ediyor . Uzakta perçin çek iç lerini n, şahmerdanın darbelerinin boğ uk sesi. Nefis bir görüntü: ye ş ilimsi nehir, iş­ lenme miş topraktan kıyıların arasında geniş ve sakin görünüyor.

olmasına rağmen,

2'

Nurullah Atac V

29 .8.1948 Sabah Vistül Nehri

dayanan düz-

il

C) Biyografi

B) Makale

A) Günlük

9.

günü

1

B)

anı

- günlük

C)

anı

- biyografi

D)

anı

- otobiyografi

E) Çocuğun okumaya gön lü yoksa boşuna uğ­ raşmayın.

E) günlük - mektup ı-----------------------t

4

Aşağıdakilerden hangisi günlüğün özelliklerinden biri değildir?

·°' 8.

Günlük ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

g_ı-----------------------t ! 12. 1. Bir zama nlar onunla ne iyi dosttuk. il. Günün so nunda epeyce

111.Bir hayli A)

Yaşananlar

gününe

ve izlenimler , tarih

atılarak

A) Gün lü k adını taş ı yan ilk yapıt Nurullah Ataç 'a aittir.

günü

yazılır.

B) Günlükle anı türü aras ınd aki en önemli fark günlüklerin günü gününe yazılmasıdır.

B) Günlükler , inandırıcı ve içten metinlerdir.

C)

Anlatımda

iç konuşma tekniği kullanılır.

C)

D) Yazarının hayatından izler taşır . E) Dergi ve gazetelerde belli bir olarak yayımlanır.

köşede

günlük

Yaşanan anların

etki ve izlenimlerin günün tarihi atı l arak yazıldığı dü zyazı türüdür.

D) Türk ş imi

-;;

edebiyatında

1950 'den

günlük türünün

asıl

geli -

sonradır.

E) Günlükte unutma, yanlış hatı rlama söz konusu olmadı ğ ından ünlü kişilerin günlük leri tarihı belge niteliği taş ı r .

'------

- - ------------

~

ça lı ştıktan

yorulmuştu .

sonra ara verdik.

iV. Mesleğe baş l aya lı neredeyse on yıl oldu. V.

g_

Arkadaş l a rıml a

uzun

zamand ır görüşeme­

dik.

r

Numaralanmış cümlelerin hangilerinde altı çizili sözler anlamca birbirine en yakındır?

g_

A) 1.ve 111.

2'

15

B) il. ve 111.

ve iV. D) 111.

o

*'-------

--

C) 1. ve iV.

E) iV. ve V.

- ----------~


13. İçinde bulunduğumuz çıkmazdan kurtulmak için bundan daha---- bir fırsat

17.

Boş bırakılan yere, aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden her ikisi de getirilebilir?

A)

değerli

Aşağıdaki ğü

çıkmazdı.

- kolay

B) zor - faydalı C) etkin - güzel

ma

cümlelerden hangisinde dolayla-

vardır?

A)

B) Ona yöneltilen sorulara çok iyi cevap verdi.

B) Pierre Loti'den altın boynuz ve İstanbul'un tarihini anlatan çeşitli kitaplar aldık.

g_ E'

D)

D) cazip - basit

Hastanın

çalışan

herkes iyi para

kazandı.

durumu düne göre oldukça iyi.

E) Yüzünüz soldu, iyi

E) uygun - elverişli

Aşağıdaki

A) İyi niyetli insanların azalmasından şikayet g_ .2' ediyor herkes. .D C) Bu projede

;;

21.

cümlelerin hangisinde "iyi" sözcü"yerinde, uygun" anlamında kullanılmıştır?

Beyoğlu, karanlık

bi

g_

C) Çanakkale'de hemen hemen bir milyonluk düşman ordusu eritildi.

o,

.i5

değilsiniz sanırım .

D) Evin

g_

duvarında

çıktığı

g_

E' :o

içinde fosforlu bir kaya gi-

pırıl pırıl yanıyordu .

E

usta bir ressamın elinden belli olan bir tablo asılıydı.

E) Bu oyunda her iki tarafta dörder olmak üzere sekiz kişi vardır .

;;

g_ E'

;;

14.

Aşağıdaki sözcüğü

cümlelerin hangisinde "zaman" "dönem, devir" anlamında kullanıl-

mıştır?

18.

Aşağıdaki altı

caz

g_

A) Dedelerimizin zamanında buralar maz kervan geçmez yerlermiş.

kuş

g_ A) Geleceğe dair kafasında çok güzel planları

g_

B) En büyük

desteği,

her

şeye rağmen,

şiydi.

E

:;;

D)

şurada

birer çay içelim.

Vicdanının

sesi sana ne sa onu yap. iş

E) Gururu yüzünden o

yapmanı

... ..

Susuzluk, bütün bitkileri Konuşa konuşa

öldürmüştü.

g_ 19. E'

birkaç saat öldürdük .

.D

Uzun ve yorucu yolculuk hepimizi öldürdü . inşaat sektörünü de öldürdü . o iyice öldürmezsen yemek güzel ol- E' :;;

Son olaylar Soğanı

maz.

Yukarıdaki

cümlelerde "öldürmek" sözcüğü kaç değişik anlamda kullanılmıştır?

A) 1

B) 2

D) 4

C) 3

akşam

bizim sokakta gördüm.

E) Sanki, sizi daha önce

başka

bir yerde gör-

müştüm.

g_

Çağı olmayan yazarlar, bütün yaşamları boyun23. ca bir iki söz söylerler ancak. Ama o sözü onlar- } dan başkası söyleyemez. Söylese bile onun gi- ::s bi söyleyemez . "çağ ı

olmayan yazarlar" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden } 75 hangisidir? Bu parçada geçen

Yaşadıkları

dönemin layamayanlar

koşullarına

B) Evrensel konuları ulusal bir dille C) Bütün insanlara

g_

görmüş-

E>

A)

E)5

geçen sene

:o

g_ o, ;;

D) Behçet'i, dün

yerine bir daha hiç

E'

çoğunu,

C) Bu sabah okula giderken onu görmedim.

?

.D

15 .

görmüştüm .

B) Bu konuların tünüz.

söylüyor- g_

uğramadı.

g,

A) Onu en son parktaki bir bankta otururken

;;

g_ D) Çocuklarla ilgilenmeye zaman bulamamak- E :;; tan şikayetçiydi. varsa

E'

C) Ülkemizin kalbi olduğunu düşündüğümüz birkaç ilimiz var.

Zamanın

tır?

E'

karde- g_

C) Zaman geçtikçe hafifler sandığım bu vicdan azabı beni öldürecek.

E)

hangisinde "görmek" sözcü"O çoc u kları, dün de burada görmüştüm." cümlesindeki anlamından farklı kullanılmış­

vardı.

uç-

B) Zaman yetseydi bir soru daha çözecektim.

Aşağıdakilerden ğü,

2'

:o

22.

çizili sözcüklerden hangisi me-

anlamıyla kullanılmamıştır?

hoşgörü

uyum

sağ-

işleyenler

yansıtan

Yaşadıkları

A)

Duygularını, düşüncelerini açığa

B)

Duygularını, davranışlarıyla

sa-

E) dönemin

Başkalarına

vurmak

belli etmek

değil, düşüncelere

D) Hayallerini, özlemlerini

natçılar

E)

Bu parçada geçen "kendi içine bir ayna tutmak" sözüyle anlatılmak istenen, aşağıdaki­ lerden hangisidir?

C) Duygulara

ile yaklaşanlar

D) Eserlerinde yaşadıkları dönemi

E'

;;

Yazar, yakın çevresiyle ilgili göz lemlerini eserlerine başarıyla yansıtıyor. Zaman zaman kendini eleştiriyor, adeta kendi içine bir ayna tutuyor.

önem vermek

bastırmaya çalışmak

benzemeyen yönlerini

paylaş­

mak

sınırlarını aşan sanatçı­

lar

t-----------------------1 g_ı----------------------1 E' 16. Aşağıdakilerin hangisinde "desteklemek" ey- :;; 20. Eğitim sistemimiz çok şey bilen değil, etrafına soru işaretleriyle bakabilen bireyler yetiştirmeli­ dir. O bireyler, kendilerine sunulanı olduğu gibi kabul etmez; daha iyisini daha güzelini bulmaya çalışır.

lemi "Genç gazetecinin fikirlerini toplantıdaki herkes destekledi." cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?

A) Sandalyenin kırılan sıyla desteklediler.

ayağını

C)

g_

Halkın eğitimi

için

çalışan kurumları

destek-

lemeliyiz. D)

Ağaçların

taşıyamayan

zayıf

dallarını sırıklarla desteklemişler.

E) Geçimlerini sağlamaları için çocuklarını desteklerdi. Bilgiolu Dil ve An i.atım Soru Bankas ı Al 8l

akımın

moda

olduğu

günlerde bile o robu yüzden de bazı ağır

eleştirilere uğramaktan kurtulamamıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A)

of A)

Yaşadığı dünyayı

B)

Diğer insanların

sorgulayabilen

bilgisini ölçen

D) Hesap sormayı ,

eleştirmeyi

E) Az bilgiyle yetinen

Şiir dışındaki

B) Kendi sanat

alanlarla ilgilenmemek

anlayışının dışına çıkmamak

C) Kendisini geliştirememek D) Bir süre şiir yazmamak

C) Kendisini yeterli görmeyen

meyvelerini

Birçok

tasını değiştirmemis,

Bu parçadaki altı çizili sözle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmak istenmiştir?

bir tahta parça-

B) Yazarın son eserindeki görüşlerini, okurların çoğu destekliyor.

24.

seven

E) Dünya şiirini

yakından

bilmemek


21 Kasım Pazar

0

Bu gündelik notları kim in için yazıyorum? Yalnız kendim için değil elbet. Dergide yayımladığıma göre biraz da okurlar için ... Her düşüncemi yazamıyorum bu yüzden .. . Tutuyorum kendimi. Kişiler , olaylar, duygular zaman zaman değişik renklerle , anlamlarla yaşıyor içimde . Kağıda geçmeyen bir düşünce, düşünce değildir. Uçucu bir şeydir o. Biçimden biçime geçen bir bulut, bir duman gibi .. . Kağıda geçirdiğiniz şey düşünce oluyor. Düşünür, odasında , eli şaka­ ğında düşünen adam mı? Hayır, düşüncelerini başkasına ulaştıran, kağıt üze rine dökerek uzaktakilere , gelece ktekilere bırakan kişiye düşünür demeli . Kendim için yazsam daha mı serbest olurum? Kuşkusuz öyle. Nice günceler var hala yayımlanmıyor. Goncourt'larınki, daha yeni

3.

Modern anlamdaki günlük Türk edebiyatında Tanzimat'tan sonra görülmeye

başlanır .

olayların

resmı

gelir giderlerinin günü gününe

defterler bir

çeşit

5.

'

Öğleden sonra Baum'da . Sarı soluk gözlü bir kı­ za piyano dersi veriyor. Mutfağın loşluğunda sessiz oturuyor oğlu ve tembel tembel ne olduğu seçilemeyen bir nesneyle oynuyor . Enikonu bir hoşnutluk izlenimi. Özellikle bir gerdelde kap yıkayan boylu poslu hizmetçinin çalışması karşısında duyuyorum bu hoşnutluğu.

yazıldığı

günlüktür. Bu defterlere

g

ruzname adı verilmişti r. Tam anlamıyla günlük

1 türünü örnekleyen ilk

yapıt

Direktör Ali Bey'in

Seyahat Jurnali kabul edilir. Cumhuriyet Döneil

_o>

~

19 Aralık

!

Dün Köy Öğretmeni'ni neredeyse bilinçsiz yazdım ama ikiye çeyrek kala paydos ettim, daha fazla çalışmaktan korktum; korkmakta da haklıymışım. Hemen hiç uyumadım ...

mi'ne gelindiğinde günlüklerin yayımında önemli

çıktı.

bir

Oktay Akbal'ın günlüklerinden alınan bu bö- -'-' lüm günlük türünün aşağıdaki özelliklerinden hangisini kanıtlamak için örnek olarak } gösterilemez?

Günce ve Aynalar Günlüğü 111 iV günlük türündeki yapıtlarıdır. Günlük adını ilk kez }

artış

görülür. Bu türde en çok

tanınan

isim

Kafka' nın günlüklerinden a lın an bu parçalara göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ataç'tır.

Nurullah

A) Günün önemli olaylarını kendi süzgecinden geçire rek kaydetmiştir .

A) Günü gününe yazılan bu yazıların yazıldığı günün tarihi bulunur. B)

Sıcak,

C)

Yayımlanma amacı

D)

Yazıda anlatımda

samimi bir üslupla kaleme

başında

alınır.

C) İç dökme niteliğindedir.

bı-

-'-

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

2

§

~

aşağıdakilerden

-=

B) il.

A) 1.

C) 111.

D) iV.

anlamlarından

yararlanıl­

B) Kültür , sanat ve edebiyat yönü bir günlüktür . Kaynağını

D) Birinci

gerçek dünyadan

ağır

almıştır.

kişili anlatım kullanılmıştır.

E) Ağır, kapalı bir dille yazılmıştır .

basan

g

f

kusursuzlu k

amaçlanmamıştır .

E) V.

6.

9 Eylül Bu sabah uyandım, şiir bitti dedim. Bir üç aydır 0 savaşıyordum , kokmuştu. Gerçekten bu şiir koktu artık, bitirince eski seviniyi, bir şiiri bitirmenin sevinisini bulamadım bu kez. Koktu da -6 ondan. Bana bir yıldır bu şiir üstünde uğraşıyor­ muşum gibi geldi. Bir yıl çok mu bir şiir için? O değil. Ama hiçbir şey düşünmemek, hemen hemen okumamak , bir onu ama bir onu düşünüp yaşamak , her sabah böyle bir savaş için uyan, mak, kan ter içinde yatmak , soluk soluğa yaşa­ mak ... Böyle bir serüveni oldu bu şiirin.

çocuklar uçurtma uçuruyor . Her yıl ilkgördüm mü bir üzünç duyarım içimde, ağlamaklı olurum. Ben uçurtma uçurmadım ki! Çocukluğumda pek isterdim, o renk renk kağıtlardan yapılmış uçurtmaların havalanmas ına içimi çekerek bakardı~~nem bırakmazdı beni uçurtma uçurm ama . Gunahmıy m ış n eymiş, öyle bir şey uydurmuştu.

yaz

B)

Edebı

aylarında , uçurtmayı

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdaki lerden hangisi söylenemez?

Bu parçayla ilgili olarak aşağ ı daki gruplanhangisi doğrudur? ;

A) Öğretici metin türlerindendir, gazete çevresinde oluşmuştur .

17 Nisan Cuma, 1953 Baktım

dırma l ardan

"' mıştır.

Anlatımda

E) Tarih, sosyoloji gibi sosyal bilimler için kaynak oluşturabilir.

4.

Paul Klec'de "Uyanmak" şiirini dün bitirdim. Dün, erkenden uyandım, yollara düştüm. Baştan bu şiirin serüveni de ötekine benzeyecek sanıyordum . Öyle aklımdan yazacak , bir gü_nde daktilo edip Yeditepe'ye gönderecektim . Oyle olmadı. birinci kesmeden sonra, masa başına oturduğum çok oldu. Bu şiir, doğrusu hiç de önceden düşündüğüm gibi yazılmadı. Ne biçimi ne konusu öyle oldu .

C)

D)

kusursuzluk beklenmez .

İlhan Berk'ten

yan

hissetmiştir .

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

14 Ağustos

A) Kelimelerin

B) Her gün, yaşadığı olayları yazma ihtiyacı 2

landır .

yoktur.

E) O günkü olaylardan ve olayların yazarda raktığı izlerden bahseder.

2.

yayımlayan

Salah Birsel'in V Günlük ve Kuşları Örtünmek bu türdeki yapıtkullanarak günlük

14 Aralık Belki bütün bir geceye gereksinme gösteren en önemli yerinde, çalışmanın acınacak bir tempoyla ilerlemesi.

Bunun

yanında Osmanlı ' da devlet dairelerinde günlük ~

o

A)

A nlatıcı

bir anısından söz

etmiştir .

D

B) Günü gününe saptanmış izleni~ erin aktarımı söz konusudur. ---

ö

C) Birinci

metin türlerindendir , olay çevresinde

D)

oluşmuştur .

k i ş ili anlatımla oluşturulmuştur.

Kay nağını

E) Estetik

hayal

kaygı

dünyasından almaktadır.

ön planda

değildir .

C) Öğretici metin türlerindendir, kişisel hayatı konu

0

almıştır.

D) Edebı metin türlerindendir, coşku ve heyecanı dile getirmiştir . E) Edebı metin türlerindendir, anlatmay a daya-

"

lıdır .

g, l_ __________________

___.

2' .ô

L_ __

_

_______________

_J


7.

Modern Türk hikayeciliğinin öncülerinden olan Sait Faik, getirdiği yeniliklerle kökü kendisinde olan bir yazar olarak kabul edilmişt ir . Çağdaş hikayeciliğe yaptığı katkılarla Türk edebiyatında bir dönüm noktası sayılır . Klasik öykü tekniğini yıkarak doğayı ve insanları siirselve usta bir dille anlattı. Hiçbir edebi' anlayışın etkisinde hareket etmeyen ve belli bir ta rzın takipçisi olmayan sanatçı toplumun problemlerin e değil bireyin toplum içindeki sorunların a yönelerek öykülerinde çoğunlukla kendinden yola çıkıp bireyler hakkında yazarak insan gerçeğ ini anlamaya ça-

} 9.

1

g_ ~

olan

başarılı

bir

Şiirinin asıl teması aşktır;

:o

g_

gördüğü

bağlı

g_

! aşkın

dekoru gibidir .

yerleri de dile getirir.

Ayrıca

Gördüğü

gezip bütün g_ E' :ö

gön lü açıktır. 111 Kafalardan çok gönüllere seslenir. Bütünü ile g_

güzellere ve güzelliklere

şairin

~ iV dünyevi hayata dönük olan şairi , en çok korkutan V

g_

ölüm , ayrılık ve yoksulluktur.

E'

E' Bu parçadaki numaralanmış sözlerle ilgili :o olarak aşağıda verilen açıklamalardan hangi si ya n lıştı r?

:o

iletme E) Var olan belirli bir üsluba

onun

il tabiat , bu

olma

söyleşiy le

g_ E'

zenginliğiy le

siirlerinde izlenebilir.

A) Ulusal, toplumsal konulara önem verme

Şiir niteliğinde

giyim-kuşam,

:§>

yoktur?

Alışılmış

yeme -içme,

g_

ii

D)

düğünler,

bütün

tenenler arasında aşağıdakilerden hangisi

C)

Göçler,

gelenek-görenekler

:§>

yöntemlere son verme

11. "2007

vurmuştur.

damgasını

şiirine

Karacaoğlan'ın

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak is-

baş langıcı

l :ö

lıştı.

B) Yeni bir duruma geçmenin

Göçebe Türkmen aşiretlerinin günlük hayatı,

olmama

g_

g_ A) 1,kendisine ait izler

istediği

bırakmak

halde

Aşağıdaki lerden hangisi bu parçadak i altı çi-

zili sözlerle anlatılmak istenenlerden

biri de-

ğildir?

A) Öncülüğü üstlenen şairlere dikkat çekmek B) Önceki dönemlerde yazılmış şiirleri yinelemek C) Modern Türk şiirinin durumunu göstermek

D) Biçimi E)

şiirin

en önemli ögesi kabul etmek

Şiirleriyle kalıcılığı

yakalamak

E' :o

B) il, şiirleri aracılığıyla bir durumun takip etmek çok C) 111,

Baki Asıltürk, 1990 ' 1arın ve 2000'1erin başlarından itibaren bayrağı devralan sairlere ilgi çekiyor. Gençleşen şiirimizi saptarken onlardan örnekler de seçip yayımlıyor . Eski kusakların siirini tekrarlayıp duranları değil, yenileyenleri yıllığa almış. Böylece dil, izlek, biçim yönünden yenilenen 0ın: das Türk şiirin in envanterini çıkarm ıs ortaya. Genç şairler, birbirinden oldukça farklı olan, çok sesli, çok katmanlı şiirler yazıyorlar ve dili siirin kırılma noktası olarak görüyorlar. Ne kadarı siirini geleceğe tasıyacak bunu bilmek oldukça güç. Şiir Y ıllı ğı"nda

sonlarından

gelişimini

ulaşamamak

D) iV, düşünceden çok duyguya hitap etmek E) V,

8.

Onun

şiirleri,

şımamıştır,

hiçbir zaman

okur

kapalı

bir

anlayı ş ı

}

bırakmıştır . ikiliklerin, dörtlükle rin oluşturduğu :.o

ilk şiir kitapları, özlü söyleyise varma gayes ini simgeler. Kitaplarına girmeyen ilk şiirlerinde duygu ağır basmasına karşın kitaplarına giren g_ şiirlerinde duygu düsünce dengesi sağlanmış- ~ fil. Bazı dizelerin şiirsel anlamdan çok özdeyişe varması, yoğunluk telasının olağan bir sonucudur; yoğunluğun zorunlu yas asının kaçını lm az g_ uygulamasıdır .

önemseyen, seven

12. 1O. Pedagojik sanat üstatlarını kıskandıracak nitelikteki eğitici fikirleriylemilyonlarca izleyicisinin }

ta-

coğunluğuna kapı larını aralık

hayatı, yaşamı

:§> :ö

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

hayal dünyasının sınırlarını zorlayan, sözünü hic kimseden esirgemeyen Hacivat ve Karagöz gibi, bugün de aynı duyguları dile getirecek sanatçıların varlığının olmasını düşünmek, beni bir sanatçı olarak mutlu edebilir mi bilmiyorum dememe izin veriniz. Gelin bu soruya çağdas düşünce anlayısına uygun olarak siz ya nıt verin isterseniz. Zamanın derinliklerinde kalmış hiciv ustalarından bu ikili gibi milli' kahramanların günümüzde olmasını arzu etmekten başka hiçbir şey yapamamanın acısını , her sanatçı gibi ben de dile getirmek isterim. Kızım sana söylüyorum mantığını algılayacak eli kalem tutanlara , kitlele-

:.o

g_ ~

~

"'

I

re ahkam keserek ortamlarda boy gösterenlere ~

A)

Geniş

bir okur kitlesince

anlaşılmayı

B)

özellikle duyrulur.

hedef-

lemek

g_

gereksiz söz kullanmadan bildir- :§> :o me amacında olmak

Düşünceyi

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında aşağıdakilerden hangisi g_ yoktu r?

sağlamak

A) En son noktaya kadar ma

lan içinde iletmek

B)

E) Özlü anlatıma ulaşma kaygısının kaçınılmaz sonucu olmak

rının toplumu yansıttığı , yaşadığımız tarihseltoplumsal süreclerin analizini iceren yanları ilgiye değ e rdir. Her edebiyat okurunun okuması gereken başlıca yazarlarımızın arasında yer alan Buğra , her dem yeniden okunmak duygusunu size verir. Okuruna bir dönemi, olaylar dizisini, atmosferi gösterip anlatırken insanların gercek li ğini duygusa l yanlarıyla romanda başat kılar. "Küçük Ağa"y ı okursanız romancının tarihe bakmak, bunu yorumlamak kayg ısıyla değil ; dönemsel gercek li ği romanlastırmak düsüncesiyle yola cıktığını gözlersiniz. Kurtuluş bilincinin bir romanda nasıl işlendiğini, dönemsel gerceklerin romancının hayalinde nasıl bicimlendiğini daha iyi görebilirs iniz.

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktu r?

f

C) Duygu ve düşüncelerin uyumunu, istikrarını

g_ D) Bir düşünceyi, bir duyguyu edebi dilin kural- İ

Tarık Buğra , sevdiğim bir romanc ıdır. Yazdıkla­

Düşündüğünü

C) Mo.dern bakış

kullanılmasını sağla-

~

C) insan gerçekliğinin duygularla ilgili tarafları­ nı baskın tut mak

yapma

D)

Yaşanılan

zamana ait gerçeklikleri kurmaca metinle vermek amacını esas almak

E) Roman

yazarının ,

tarihi' olaylar

karşısındaki

tarafsızlığını yansıtmak

g_ E' '------------------------'

i olu Dil ve

Anlatım Soru Bankas~A(B)

uyan-

dırmak

açısıyla bağdaşma

konuşarak gösteriş

isteği

B) Her zaman okuyucuda okunma

söylemekten çekinmeme

D) Tarihi' kaynaklarda yer alma E) Bilir bilmez

A) Tarihi' ve sosyal ge li şmelerin çöz ümlemesini içinde bulun durmak

:ö '----------

-----

---------'


1.

1. grup

ö

il. grup

Direktör Ali Bey

Uçuş Günlüğü

Nurullah Ataç

Seyahat Jurnali

Adalet Ağaoğlu

Damla Damla Günler

Cemil Meriç

Günler

Oğuz

4.

Aşağ ı daki l erden

hangisi günlük özelliklerinden biri değildir?

1. grupta verilen yazarlardan hangisi il. grupta veri len eserlerden biriyle eşleştirilemez?

B)

Kaynağını, yaşamın

C)

Yazıldığı geçmişi

gerçeklerinden

kişinin

7.

1.

K i ş ise l hay atı

111.Yaza rın mesi

~

alır.

iV.

Dü z yazın sal

V.

Yaşa n an ların

rek

al ması

arasında

içer-

günü gününe , tarih gösterileözelliklerden

en belirgin

A) 1. ve il.

_qı

duygularını

olması

bir tür

" günlüğün "

hangileri

farklı edebı

ve

yazı lmas ı

B)

ayırt

hangis i veya edici özellikleri

olanıdır?

Ya lnız

D) Yalnı z V

Ağaoğlu

C) Adalet

konu

ki ş isel d üşünce

Numaralanmış

o

E) Okura estetik zevk vermek, okurun sanatsal yönünü gel iştirmek içinyazılır.

"o,

ö,

dönemin özelliklerini yansıttığı için g_ anlamaya kaynaklık eder . .2'

D) Roman, gezi yazısı , hatıra gibi türlerde de kullanılabilir .

A) Direktör Ali Bey

o

il. Öğretic i metin olması

A) Okuyucuyu düşünerek değil, yazan yazmak istedikleriyle meydana gelir .

Atay

B) Nurullah Ataç

türünün

I

C) il. ve 111.

E) il, 111ve V.

D) Cemil Meriç Oğuz

E)

Atay

n

"'

"'

j;j

2.

• Kişinin yaşadıklarını üzerinden zaman geçmeden yazmasıdır. •

5.

Günlük ile

anının karşılaştırıldığı aşağıdaki

yargılardan

hangisi

ci

8.

yanlıştır?

gördüklerini sözlü olabir türdür.

aktardığı

• Öğretici metinler arasında sınıflandırılır . Yazarının kişisel yargılarını

• Dil, daha çok vindedir .

"alıcıyı

A) a

içerir.

ve üslubu

günlüğün abartısız , açık,

işle­

kişisel

izlenim ve deneyimler

"'

Anı ,

sel

yukarıda sırala­

gazete çevresinde gelişen; günlük, konu alan metinlerdendir .

kişi-

hayatı

D) Günlük günü gününe anı ise belirli bir süre sonra yazılır.

0)5

C)4

anlatılmak

g_ İ

A) Kendine özgü düşünce leri eserlerine yansıttığı

yaşandıktan

E) Her ikisi de öğretici metin türleri arasında 8)3

A)2

görünürde kendi dünyasında, kendi Bu kendi dünyasına kapanı ş aslın d a dış dünyadan koptuğu anlamına gelmez. O, as lında eserlerine malzeme topl amak icin sürekli bir a lıcı k onumun d adır .

B) Kendi

C)

!

bakış aç ısını

Yaş a m daki

her

ş eyden

ol u m s uzlu k ların

üstün tuttuğu giderilmesine

ça lıştı ğ ı

gruplandırılır.

E) 6

m eş guldür .

Bu parçadaki altı çizili sözde sanatçıyla ilgili istenen aşağıdakilerden hang isidir?

anlatılır.

C)

o

• Kaynağını gerçek dünyadan alır.

samimi bir

vardır.

B) Her ikisinde de

harekete geçirme"

Günlük türüyle ilgili olarak nanlardan kaçı doğ ru dur?

Anı

S anatç ı,

eseriyle

Kişinin yaşadıklarını,

rak •

D

D) Eserlerini gözlemlerinden yararlanarak

oluş­

tu rd uğ u

g_

g "'

3.

Yaşar

Kemal'in kendine özgü bir roman dünya biçimi ve dil yaratma becerisi vardır.

sı, anlatım

6. n

Altı çiz ili sözün cümleye kattığı anlam , aşağı- {' dakilerden hangis inde

A)

Yıllardır, bıkıp

vardı r?

usanmadan köylünün sorun-

5 a,

larını romanlarına taşıdı.

B) Onu, başkalarına benzemeyen üslubuyla hemen fark edersiniz. C) Son tım,

D)

kitabımda, aslında,

biraz kendimi anlat-

diyebilirim.

anlayan tek E) Kendi

kişi,

yaşam

paylaşmak

konusu arasındaki yazarı oldu .

deneyimlerimi istedim.

Bugün, birdenbire, bir Mallarme 'yi bütün k ış , çokluk da sabahları , bir onu okuduğum aklıma geldi. Dün kaldırıp koydum bir kıyıya . Her sabah bir şiirini çözmeye çalıştım . Mallerme 'nin bütün bir şiiri çözülen değil hani, bir dörtlük, bir üçlük. Hepsi bu kadar . Bütün şiirin ış ı ması, anlaşılması çok zor.

Aşağıdaki

cümlelerin hangisindeki altı çizili söz ler anlamca birbirine en yakınd ı r?

A)

An l aşmayı kayıts ı z s artsı z

belirtir, Baş ı na

buyruk davranmak onun en belirgin göre , ondan kay ı t alt ına girmesini bekleyemeyiz. ö z e lli ği o lduğ u na

C)

Baz ı dık

tıları anlatılmıştır.

B)

Ağır

C)

Düş dünyasından yararlanılmıştır .

bir dille

D)

Edebı

K işisel hayatı

bir metinden

alınmıştır .

konu alan bir metindir .

üyelerin haklı itiraz ların a kayıtsız kalamave top lantıyı erteleme kararını kabul ettik.

D)

Sın ava b aş vuru yapanların ki ş is e l

E)

Toplant ı mızd a

yazılmıştır .

E)

kabul ettiğimi z i zaman gecirmeden uyguöneriri z.

kararl a rın

l an m as ını

B)

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? .2'

ilişkiyi

okurlarımla

etkil ediğ i

9.

20 Ocak

A) Üzerinden zaman geçmiş bir olayın ayrın-

Kitabın başlığıyla

E) İ ns anl arı n hayata yönelik temel görüşlerini

bilgileri kayda geçirildi ve her biri sınavla ilgili konularda bilgilendirildi.

ta rt ı şıl d ı,

kayd a de ğ er pek çok konu önemli ve dik kat ceken de ğ işi k lik­

ler yap ıl d ı.


14. Her romanında çocukluk, gençlik

10. 15 Aralık Lodos var. Günlerdir durmak bilmiyor. Poyrazı sevmem, oysa açık bir rüzgardır o. Lodos gibi gizlemez kendini; iyi görünmeye çalışmaz, böy- g_ le yapaylıklara düşmez, neyse odur. Poyrazı ..§, sevmemem soğuk, dondurucu bir rüzgar olu- .i5 şundandır elbet. İlhan Berk

B)

Fıkra

D) Mektup

C) Makale

E) Günlük

ı-----------------------t

11. • Olay, onu

yabancı

A) Psikolojik çözümlemeler yapmak Okurların

B)

Kısa

Yaşanan

ve görünenlerle,

arasında

zaman

Anlatılan

günün tarihi belirtilerek

ve içten

g_

2'

yazıda anlatılanlar

D) Fıkra

]5

]5

--------------------

15. Bu mini

söyleşiler,

Türkçemizle ilgili birçok soruyu yanıtlayacak ; bu yolla ana dil bilincimizdeki paslanmayı giderecektir.

} Aşağıdaki lerden hangisi

B) Bahar mevsimi umutların yeşerdiği, yeni sevgilerin doğduğu mevsimdir . C)

altı

bu cümledeki

Geçmişte yaşananları

silmek, gelecekteki heyecanları yaşamayı engelleyecektir.

D) Her yeniliği günü gününe izleyen, bir yenilik oldu mu hemen ona uyum sağlayan biriydi.

§>

Çeşitli

E' ]5

g_ ~

amaçla-

~

g_ .2' C) 1. ve iV. :o

E) 111. ve iV.

E)

uymadığı

için dö-

20.

A) Toplumun

değerlerine

ters

diğerlerinden

kıvranı­

beyaz

bulutların ardından

bizi izli-

k apısı

oldu.

Ortalık ayd ınlanmaya başlayınca

sokakta bir

S o r duğum havası

soruya cevap veremeyince büsöndü.

Aşağıdakilerden

hangisinde, özellik doğaya aktarılmıştır?

insana ait bir

rakladı.

B) Deniz, du.

Alışılagelmiş

etti.

E)

çalışmak

bu cümleye

kattığ ı anlam

değersizliğini

B) Günümüz edebiyatına elden göstermek C) Edebi' eserlerdeki bilgi ye çalışmak Keşfedilmeyi

göz-

geldiğince

yol

düzeltme-

sanatçılara

tanınma olanağı sağlamak Yazarların

mak

kendilerini

21.

bulutlar, kanat

çırpa

Doğrusu

onu her okuduğumda beni etkilediği­ ni, onun sayesinde eskisi gibi düşünmediğimi fark ederim. Deneme ve fıkralarıyla ezber bozan bir yazardır o. Bu parçadaki a ltı çizili sözle anlat ı lmak iste nen aşağıdakilerden hangisidir?

A)

Açık

ve

anlaşılır

B) Var olan

yanlışlarını

bekleyen yetenekli

Rüzgarın sürüklediği

ağaç­

çırpa u zaklaşıyor .

aşağıdakilerden hang isidir?

A) Bugünkü edebi' yapıtların ler önüne sermek

dövüyor-

D) Bir süre sonra, sanki kuşların yerine, lar ötmeye başlamıştı.

yönteml eri kullanmamak

Altı çizili sözün

hırç ın d algalarıyla kayaları

C) Yaş l ı adam, b ağ ı ra rak konuşmaya devam

düşme k

üstün görmek

D) Kendini kabul ettirmeye

E)

içinde

A) Bu korkunç hayvan bizi görün ce bir an du-

B) İ çeriği göz ardı etmek

D)

ac ı

sağlamıştır.

Bu cümlede geçen " yerleşik kurallara uymamak" sözleriyle anlatılmak istenen aşağıdaki­ lerden hang isidir?

E)

Güneş ,

tün

bazı yazarları tarafından ağır eleştirilere

C) Kendini

g_

cam batan kedi

hareketlilik meydana geliyordu .

uğramış; bunun yanında şairinin ün kazanması-

g_

Ayağına

sana ekmek D)

:o

da

insandan

C) Yeni yapılan alışveri ş merkezleri pek çok in-

nemin

özell iklerden hangileri "günlük" tür ünü tanıtmak için ku llanılır?

D) il. ve 111.

A)

oluşturmak

değerlerin yaşatılmasını

kurallara

hangisinde aktarma yapılmıştır?

yordu .

}

N u maralanmış

B) il. ve iV.

:o

konularda okuru bilgilendirmek

şiiri, yerleşik

alması

ö

duyarlılığı artı rmak

C) Edebi' sanatlarla yüklü bir dil

16. Onun

konuyu ele

yordu.

ı-----------------------ı g_--------------------~ E' 13. 1. Anlatılanlar, günün tarihi belirtilerek yazılır. :,; 17. Bu dergiyi yayımlamaktaki amacımız günümüzün bulanık edebiyat ortamındaki cevherleri oril. İç konuşma tekniğinden yararlanılır. taya cıkarmaktır. 111.Anlatılanlar geçmişteki izlenim ve olaylardır . g_ iV. Edebi' metinler arasında gruplandırılır.

baş ka

·ı

B) A) Dil konusunda

aynı

Aşağıdaki cümlelerin doğaya

g_

E) Bir yazarın anlatım özelliklerini zenginleşti- ~ ren, onun üslubuna getirdiği yenililiklerdir.

A) 1. ve il.

19.

çizili sözü anlamca karşılar?

nı köşe bucağı

kendi tarzı nı olu ştu r urken birikimlerden yararlanması

--------------------

D) Üslubuyla okurun beğenisini kazanmak

günler her yanı siler süpürür, tertemiz yapardı.

Sanatçının,

E) Pek çok eserin

E) Günlük

li sözcükler anlamca birbir ine en uzaktır?

kaldığı

C)

eserlerine yan- }

§

Aşağıdaki cümle lerinin hangis indeki altı çizi-

A) Evde

kullanmak

g_

E) Unutulan mak

12.

be-

g_

C) Gezi yazısı

B) Sohbet

tarafından

ğenilmesi

~

B) Anı

çalışması

D) Bir yapıtın evrensel konulara değindiği için tüm dünya tarafından okunması

]5

A)

olmaya

:,;

yazılır.

Bu özellikler , aşağıdaki türlerden hang isine ait olab ilir?

anlatım

San atçının kalıcı

B) Sanat eserlerinin belli bir kitle

sıtmak

15

yoktur.

A)

hitap etmek

Kişisel hayatını, duygularını

E)

i5

yazılardır .

farkı

dünyasına

hayal

C) İçe dönük kahramanları anlatmak

yaşayan kişi tarafından yazılır.

Bu parçada geçen "ağ acın kök saçaklarının to praklara uzanması" sözüyle anlatıl­ mak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

]5

D) Gerçekçi bir Eleştiri

kişiliğin ürünü oldugöre , bu kişilik , bir ağaç gibi kökünü ne kadar derinlere salarsa o kadar g e lişir. Ama bu arada, kök saçaklarının yabancı topraklara uzand ığı da olur.

ğuna

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir? }

g_

Bu pa rça aşağıdaki yazı tür lerin in hangis in- ~ den alınmış o lab ilir?

A)

18. Gerçek sanat eseri, yaratıcı

hatıralarından

esinlenen sanatçı, iç dünyasını gözler önüne serme cesaretini gösterebiliyor .

geliştirmelerini sağla­

bir dil kullanmak

düşünceleri değişti rmek

C)

Verdiği

D)

Düşünceden

örneklerle

E) Gerçekleri

akılda kalıcı

olmak

çok duyguya önem vermek

olduğu

gibi

yansıtmak


1.

---- yazarı , gördüklerini ya da

duyduklarını aradan uzun yıllar geçtikten sonra yazar. Hata yapmamak için o dönemle ilgili diğer yazılardan, tanıklardan, mektuplardan yararlanabilir . ---- yazarı ise yaşadıklarını, gördüklerini sıcağı sıcağı­ na, tarih atarak kaleme alır.

5.

Aşağıdakilerden gelişen

A)

hangisi gazete çevresinde metin türlerinden değildir?

F ıkra

B)

Anı

D) Sohb et

9.

lerinden

B) Tek Adam

boş bırakılan

A) Biyografi -

C)

Anı

Kırk Y ıl

D) Magosa

Hatıraları

E) Türk 'ün Ateşle İmtih anı

anı

B) Günlük - biyografi

C)

verilen eserlerden hangisi d iğer­ bir türde yaz ı lmışt ı r?

farklı

A) Ömer 'in Çocukluğu

C) Röportaj E) Makale

yerlere s ı rasıyla aşağ ı da ki lerden hangisinde verilenler getirilmelidir? Bu parçada

Aşağıda

o

:§,

- günlük

D) Otobiyografi - biyografi E)

2.

Anı

- röportaj

g_

Aşağ ı dak i

eser-tür si yanlıştır?

eşleşt i rmelerinden

6.

hangi-

A) Mai ve Siyah - roman

Şeyler

D) Mor

Salkımlı

eserlerden hangisi anı türünde ya-

1O

yazısı

- öykü

Ev - roman

E) Günce - günlük

Aşağıda verilen eser lerden hangisi farklı bir türded ir?

A) Ömer'in Çocukluğu

A) Ça nkaya

B) Avrupa'da Bir Cevelan - gezi

C) Küçük

Aşağıdaki

zılmamıştır?

B) Anamın K itabı

B) Boğaziçi Yalıları

C) Defter-i Amal

C) Zoraki Diplomat

D) Zoraki Diplomat

D) Mor

E) Günler

E) Yolculuk Defteri

Salkımlı

Ev

i "'

3.

Türk edebiyatında bu türün en eski örneği Babür devletinin kurucusu Babür Şah ' ın "Babür name" adlı eseri sayılmaktadır . " Boğaziçi Yalıları , Kırk Y ıl, Zoraki Dip lomat " edebiyatımızda bu türde yazı l mış önemli eserlerd endir .

Bu parçada sözü edilen eserlerin türü aşağıdakilerden hangisidir?

7.

:

11.

Kendi başından geçenleri ya da tanık old u ğu olay ve olguları, üzerinden zaman geçtikten sonra gözlemlerine, bilgilerine dayanarak ispat ve iddia kaygısı olmadan yazan sanatçı aşağıdaki düzyazı türlerinin hangisiyle i lişki­ lendirilebilir?

1. Düzyazı biçiminde yazılmaları

il. Öğretici metin olmaları 111.Dilin ağ ı rlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılması

iV. Günü gününe alınan notlardan oluşmaları V. Ki ş isel hayatı konu alan düzyazı türü olmaları

A) Günlük B) Anı

A) Roman D) Öykü

C) Günlük

B) Biyografi

D) Mak ale

C) Anı

Numaralanmış

E) Mektup

günlüğün

yargı l ardan hangisi ortak özelliği değildir?

a nı

ve

E) Biyogr afi

A) 1.

B) il .

C) 111.

D) iV.

E) V.

o

"'

-------------------

4.

(1) Öğretici ya da bilgi kazandırıcı yazı türlerin den biridir . (il) Bir kimsenin başından geçen, kendi döneminde ortaya ç ıkan olay ve olguları an l atır . (111) Yazar bunları bilgilerine, gö zlem ve izlen imlerine bağlı kalarak anlatmayı seçer. (iV) Yaşanı l makta olan zaman dilimini değil , yaşanıl ­ mışı anlatır . (V) Anlatıcı, anlattıklarını yüzde yüz belgeleme, kanıtlama gereğini duyar . "Anı "

türünün an l atı ld ı ğ ı bu parçadaki numara l anm ı ş cümle lerden hangisinde bilgi yanlı­ şı vard ır?

ö

ı--------------------~

8.

Aşağıdakilerden hangisi yanında veri len özellikle ilişkilendirilemez?

---- yaşanan an l arın etki ve izlenimlerin günün tarihi atılarak hemen yazılması bakımından ---ayrılı r.

A) Makale - nesnel

anl atım

B) Anı - günü günün e anlatım

C) Deneme -

"'

D

B) il.

aşağıdak i ­

kişisel görüşler

A) Günlük - biyografiden

D) Fıkra - güncel konular

B)

E) Sohb et - ö ğ retici metin

Anı

- otobiyografiden

C) Günlük - denemeden ~

A) 1.

Bu yargıda boş bırakılan yer lere lerden hangisi getirilmelid ir?

C) 111.

D) iV .

E) V .

"'

D) Otobiyografi - günlükten E) Günlük -

anıdan

o

"' Bilgiyolu Dil ve Anl atım Soru B a n ka s ı A (B)


13.

1. Anılar da tıpkı günlükler gibi bir kişinin mından beslenen bir yazı türüdü r.

19. Kusursuz sanat eserine, esere eklenecek bir dünyası , ozanlar, şey kalmadığı zaman değil, eserden çıkarı lacak yazarlar, öykücüler anlatılıyor . (il) Bir de bunlabir şey kalmadığı zaman erişiliyor. rın çcevresinde yer alan yazınseverler... (111) 1960 yılından başlaya rak yakın zamana kadar Bu cüm leden çıkarı l acak sonuç aşağ ı daki lerolan bir dönemdeki yazın dünyamızın bir kesiti- g den hangisid ir? ni buluyoruz kitapta. (iV) Yazar, kişileri anlatırken titiz davranıyor; etkileyici bir anlatım tekniğine başvuruyor. (V) Sanatçıların bilinmeyen yönA) Biçim güzelliğine sahip olmayan eserler kulerini de ele aldığından eser, ilgi çekeceğe ben- g_ sursuz de ğ ildir. 2' ziyo r. :;; Sanat eserlerinde önemli olan olayların yoB) hang isi sözü Numaralanmış cümlelerden

16. (1)Yazarın son kitabında yayın

yaşa­

il. Bir kimsenin başından geçen ya da kendi döneminde ortaya çıkan olay ve olguları iz- g_ lenimlerinde bağlı olarak anlattığı bir türdür . §

f

n

111.Yaşanılmış

olanı değil yaşanılmakta olanı

anlatır .

iV. Öz yaşam öyküsüyle örtüşen yönleri olduğu

gibi ayrışan yönleri de vardır; örneğin, anısıra

larda kronolojik

İ

gözetilme z.

V. Döneminin olaylarını yansıttığı için tarih, sosyoloji gibi alanlarda yardımcı kaynak

oluşturabilir.

rumlanı ş ıdır.

edilen kitabın konusu ile ilgili değildir?

g_

g_ ~

D) Okuyucu sanat eserinden çıkarması gereken tüm anlamı çıkardıktan sonra eser ku-

anı

Numaralanm ı ş yarg ıl ardan hangis inde türüyle ilgili verilen bilgi yanlışt ı r?

sursuzlaşır .

g ~

A) 1.

C) 111.

B) il.

özlü eserler kusursuzdur .

E' E) V. :o

D) iV.

C) 111.

B) il.

A) 1.

C) Her ögesi işlevsel bir nitelik taş ıyan, kısa ve

E)

E) V.

D) iV.

eserlerin ş ahıs kadrosu dar ve çevre tasvirleri az olur .

Başarılı

g_ E' .o

14.

Aşağıdakilerin hangisinde

anı türüyle

ilgili

ver ilen bilgi yanlıştır?

anlatırsan, söylersen unutabilirim. Bana g_ 20. Kendi geçmişini bütüncül bir kavrayışla ele alamayan bir yazın kültürü, bugününü , nereden gösterirsen anımsayabilirim . Eğer beni işin içine E' :;; nereye geldiğini açıklamakta da güçlük çekekatarsan asla unutmam. cektir. Bu sözleri söy leyen kişi aşağ ı dakilerden Bu cüm lede asıl anlatılmak istenen aşağıdag_ hangisini vurgu lamıştır? kilerden hangisid ir? E'

g_ 17. Bana §

:;; A)

Anılarda yaşamın tamamının yazılması

eksiksiz olarak

beklenmez.

fi,

B) Anıya konu olan olaylar ve kişiler gerçek olduğu

için yazar

:;;

A) Yaparak ve yaşayarak öğrenilen bilgiler, kişin i n zihninde iz bırakır.

bunları değiştiremez.

C) Ünlü kişilerin yaşadıklarını geleceğe aktar- g_ ma isteği bu türün doğmasına neden ol-

!

B)

Farklı görüş

mak, sağlıklı

muştur .

D)

etkisiyle anı türü girmiş , öncesinde bu tip metinler oluşturulmamıştır.

E)

Anılarda yaşanan

ve eylemleri hoşgörüyle iletişim kurabilmek için

karşıla-

A) Edebiyat, bir toplumun g_ İ

g_ E'

D)

olay üzerinden uzun za- n man geçmesiyle bellek kaybı yaşanıp olaylar arasında kopukluklar gerçekleşebilir.

Paylaşım ,

bir

dostluğun kurulması

E'

için ön :o

koşuldur .

E)

Kişi, kendi ilgisini çeken ye daha hevesli olur.

konuları öğrenme­

gelecek

araçtır.

B) Yazınsal yapıtların gerçek değerini anlayabilmek için bu alanda geniş bir birikime sahip olmak gerekir.

şarttır.

C) Her insanın , bir konuyu anlama ya da öğ­ renme yöntemi farklı ve kendine özgüdür.

Edebiyatımıza Batı

geçmişini

nesillere anlatmak için en iyi

C)

Sanatçı, ğenisine

kendi toplumundaki okurların beuygun eserler yazarsa kalıcı olur.

D) Bir toplumun edebiyatı, tüm dönemleriyle

bütün olarak ele alınırsa tam

anlamıyla

anla-

şılabilir.

E) Zamanla değ işen modala ra aldırmadan her dönemde geçerli konuları ele alan yazarlar başarılı olur.

15.

18.

Aşağıda verilen bilgilerden hang isi yanlıştı r?

g_ A) Anılarda amaç edebi zevk uyandırmak, sanat yapmaktır .

B)

Anı yazılarında k i şisel

lerden C)

gözlem ve deneyim-

15

konu alan

öğretici

Anılar

E) Babür

tarihe

ışık

Şah ' ın

"Babürname "

A)

E'

eseri

anı

:o

özelliği taşır.

bir parçasıdır ; özlemle anarız.

Anılar hayatımı z ın

ima o

adlı

Bu cümle ile anlatılmak istenen aşağıdaki ler­ den hangisidir?

metin-

tutar .

onu bir kere daha yazorunda kalabilirler.

21. Bir düşünür, " Öğrenmek benim mutluluğumdur. " der. Aydın olanla zisinde tartabiliriz.

hatırlar,

onları

B) Bugün hata yapmak istemiyorsak dünün yanlışlarını asla aklımızdan çıkarmamalıyız. C) Tecrübe , geçmişi unutmamak, yeri geldiğin­ de ondan yararlanmaktır. hataları tekrarlamamaktır.

E)

Geleceğe

güvenle bakmak, geçmişi iyi demümkündür .

ğerlendirmekle

Bu parçada asıl anlatılmak istenen düşünce hangisidir?

A) Kültürlü ve ileri görüşlü kimse , kendini geliştirmekten, yeni şeyler öğ renmekten keyif alır .

B) Bilgisiyle çevresindekilere insanı mutlu eder.

g_ E'

- - - --~ :;;~--------

- ---------~

yardımcı

olmak,

C) Kendini kültürel ve bilimsel alanda geliştiren kişiler, geleceğe

umutla bakar .

D) İnsan, akıl yoluyla her zorluğun üstesinden

gelmeyi

başarır.

E) Bir insan, sahip söz söyleyebilir.

- --------

bu sözün tera-

da-

D) İnsanlar mutlaka hata yapar, önemli olan bu

'-------

olmayanı ,

g_

lerdendi r. D)

şamak

aşağıdakilerden İ

yararlanılır .

Anı, kişisel hayatı

E'

Geçmişi hatırlamayanlar,

olduğu

bilgiler ölçüsünde


1.

Atatürk, Çankaya'da sıkıldığı zamanlar okulu- g_ 3. muza gelir ; bazı sınavlara girerdi . Sınavlarda sorular sorardı. Lisede sorulan sorulara iyi yanıt verenleri, Avrupa'ya okumaya yolladığını duyardık . Bunları duydukça da: "Ah, Atatürk bizim sı- ~ navlarımıza girse de biz de sorulara yanıt versek, bizi de Avrupalara gönderse .. ." diye özenirdik. Bir öğleye doğru idi. Dersten çıkıp bahçede oynarken Halkevinin tepesindeki bayrağın yarıya indirilmiş olduğunu gördük . Okulu, öğ­ retmenleri , yöneticileri bir hüzün kaplamıştı. "Ne oluyor?" dememize kalmadı. Atatürk'ün öldüğü , bayrağın o yüzden yarıya çekildiği kara haberi kulaktan kulağa dolaştı. Öğretmenlerimiz ne ya°' pacaklarını , bize ne diyec eklerini şaşırmışlardı. Mehmet Kema l'in anılarından a lı nan bu parçadan yo la çıkarak anı ile ilgili aşağıdakilerde n hang isi söylenemez?

1

denizde bir gün önc e esmiş olan meltem, 5. harekete geçiriyor ; başları pek az kö- .ö pük yapan soluğanlar görünümünde yavaş yavaş inip kalkıyorlardı. Bir dalga başından öteki dalga başına belki bir çeyrek mil aralık vardı. g, Kayık ağır ağır kalkıyor, sonra usul sul yokuş aşağıya iniyordu . ıssız denizde bir başımaydım . Hiçbir ses yoktu , yalnı z uzun fasılalarla serenin direğe sürtünmesiyle ku ş gibi bir cııık , bir uçar 9 balığın çıt diye denize dü ş mesi ve bir de dalga §o başları geçerken sönen köpüklerin fısıltısı. Asıl " bu fısıltı, ıssızlık ve bir başınalık yaratır . Şehirlerde trenlerden otobüslerde insan kendisiyle yüz yüze gelemez kolay kolay. Açık denizde her şey uzaklarda kalır da insan kendini kuş bakışı gö- İ rür.

İlk gençlik yı llarımızda istiklal Caddesi'nde yeni yetme adamlar olarak bir aş a ğ ı bir yukarı gezinirken Tokatlıyan Oteli kahvesinin Cadde-i Kebire bakan büyük ve yekpare camlı vitrininden Yahya! Kemal'i görmü şt üm birkaç kez. Tıpkı şimdi Y ıldız ' a taşınmı ş olan heykelinde göründüğü gibi, iki eliyle bastonuna daya n m ış , dalgın dalgın önünden geçe nleri seyrediyor gibiydi ... Elbette, Üstad'la tanı ş mam söz kon usu de ğ ildi. Şiirlerinin tümünü neredeyse ezbere okuyabilecek kertede hayranlık duyd uğ umdan olmalı , o vitrininin önünden geçerke n Üstad orada olsun olmasın, tuhaf bir yürek ça r p ıntı s ı tatlı bir heyecan hi s settiğimi hatırlıyo r um.

l

Bir anıdan alınan bu parçadaki söz ve söz gru p larıyl a ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

yanlıştır?

o

A) "usul usul, sözcüklerin

Açık

dalgaları

f

Bir anıdan öbekleriyle

alınan

bu parçadaki söz ve söz ilgili aşağıdakilerden hangisi

0

A) "Yeni yetme" sözü, toy, acemi

A) Olaylar

geçmişe

B) Yazar, kişisel verebilir. C)

dönük bir biçimde

görüş

Kişisel yaşamı

anlatılır.

ya da düşüncelerine yer yazı

türlerinden

E)

bilimsel bir tutumla ele beklenmez .

alınması

Geçmişteki

aydınlat-

mak için

bir olay ya da durumu

ikilemeleri

aynı

o

B)

"'

" çıt

C)

çıplak" anlamında

C)

ğı

ve fısıltı " sözcükl eri yansımadır .

" kuş bakış ı "

D)

E) "harekete geçmek" "bir i ş i yapmaya mak" anlamına gelen bir deyimdir .

"'

b eğ e nm ek,

tutkuy-

gelir.

"dalgın dalgın "

aynı kelimelerin bir ikilemedir.

tekrarıyla

D) "dayanmak" kelimesi, g üç bir du ruma katlanmak a nlamınd a k u ll a nılmı ştı r.

.2'

mındadır.

kullanılmazlar .

duymak " çok

bağlanmak anlamın a

kurulmuş

g,

"genel olarak bakmak " anla-

" Hay ranlık

la

jj

"örtüsüz,

anlamında­

dı r.

kullanılmıştır .

-g

Olayların

yavaş "

tekrarıyla oluşmuştur.

" açık " sözcüğü

B) konu edinen

biridir . D)

&

yavaş

E)

başla­

" tatlı" s özc ü ğü

mecaz anlamda

kullanılmış­

tır .

.D

o o, jj

2.

4.

1. Her edebı eser, ait olduğu ulusun dünden bugüne taşıdığı gelenekle birlikte var olur. il. Edebiyat , milletin bütün bir tarihinin bir üslupla anlatılmasıdır .

ğildir.

şiirsel

"'

D) 11 1.ve V.

adamları

adam yerine koymak ve onlar ile (V) Arkadaşım Y.K. g bahriye çatanası içinde Büyükadaya giderken İ " Paşam , söylermisiniz , bu harbe niçin girdik? diye sordu . Bir anıdan alınan bu parçadaki numaralan- g_ cümlelerdek i kelimelerin yazımı ile aşağ ı dakilerden hangisi yanlıştır?

f

6

Vapurdan çı k ın ca küfeci ç o c u k l a rın saldırısına uğradım. O zaman sı rtl arı nd aki küfeyle eş ya taşıyan on on iki yaş ların da fuka ra çocuklar va rdı. Vapur gelinc e iskelede be kl eş irl e r ve yolcuların paketlerini, kese bağıtl a rını taş ı r la rd ı. Bir gün bunların arasında , sokağ a karavanlardan dökülen çorba d a mlalarını yalayan fukara ç ocuğa rastladım . Ben çocuğun birini ç ağ ı rı p ça rşıdan aldıklarımı küfeye koyun ca ona evin adresini verir, onu eve gönderirdim. Bu parçanın anlatımına bakarak aşağıdaki hangisine ulaşılabilir?

yargılardan

değişme edebı

ve ürün- o jj

ô

B) 1.ve iV.

harbe niçin ,;;

mış

Numaralanmış cümlelerden hangileri anlam ca birbirine en yakındır?

A) 1.ve il.

yakındır ; artık,

konuşmak sırası gelmiştir.

Çağla r boyunca insanlar, edebı metinlerle her mekanda ve zamanda anlatma, gösterme ve coşku ile dile getirme biçiminde kendilerini ifade etmişlerdir.

V. Sosyal ve siyasal ya p ıdaki tüm gelişmeler, belirgin bir ş ekilde !erde izlenebilir.

(111)Mütareke

!

girdiğimiz tartışabilir . (iV) Büyük adamların kü-

çük

111.Milletlerin edebiyatları , sosyal ve siyasal yapılarının bir yansıması olarak karşımıza çıkar. iV.

(1)İki hikaye işitdim. (il) Masal olmadığı için an-

!atayım : Cemal Paşa artık ordu kumandanı de-

A) 1. cümlede , ünsüz be n z eş mesi kuralına } uyulmaması yazım yanlı ş ına neden olmuş- ;; tur.

"'

jj

"'

bir metinden

a lınmı ştır .

konu alan bir metinden

a lın ­

C) Gezilip görülen yerlerle ilgili izlenimler aktabirl e şik

fiilin

E) V. cümlede , birden fazla dır .

daya lı

K i ş i s el h ayatı mı ştır.

yazılmalıdır .

rı lmı ştı r .

yazımı doğrudur .

D) iV. cümleden "ile" sözcüğü kendinden önceki sözcüğe biti ş ik yazılmalı d ır.

E) iV. ve V.

B)

B) il. cümlede , unvan belirten sözcük küçük C) 111. cümlede ,

C) il. ve V.

A) Göstermeye

yaz ım yanlı ş ı

D)

g, ~

var- .o

C oş k u

ve hey eca nı dile getiren bir metinden

a lın m ı ştr .

E) Uzaktaki bir k i ş iy e bir haberi iletmek için yaz ılmıştı r.


7.

(1)Şairin 1955-1958 yılları arasında yazdığı şiir­ lerini içeren bu ilk yapıtı, kendine özgü biçimsel özellikler ve anlam katmanları yaratma arayışla­ rının ilk ciddi örneklerini içerir. (il) Kitap, ilk başiirsel kışta tümüyle yadırgatıcı gelebilecek özelliklerin yanı sıra, kimi ritmik ve müzikal öge!erin de henüz dışlanmadığı yirmi yedi şiirden Şiirlerde, noktalama işaretlerinin kuloluşur. (111) lanımı en aza indirilmeye çalışılmış, çoğu şiirde ise yalnızca son dizeden sonra noktalama işareti konulmuştur. (iV) Bu şiirlerde yer yer İkinci Yeni 'nin tipik söyleyiş özellikleri öne çıkmakla birlikte , şairin kendi farklı çizgisini yaratabilme çabasının belirgin izlerine de rastlanmaktadır. (V) Kitapta dikkati çeken önemli özelliklerden biri de toplumsal ögelerin Türk şiirinde alışılagelen işlenişinden farklı bir tarzda ele alınmasıdır. Bir

şa i r

ve

yapıtının anlatı l d ığ ı

bu parçadaki

numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağı-

9.

g_

f

°' ..

g_ İ

~

!

(1)Sait Faik'in 1951 yılında yayımlanan "Kum- g. g 11. panya" adlı hikaye kitabı daha önceki yıllarda kaleme alınmış üç hikayenin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. (il) Bunlardan ilki, kitaba adını veren "Kumpanya" adını taşır ; yazar, bu g_ hikayesinde tuluat tiyatrolarını konu almıştır. (111) Yazar, tiyatroda çalışan insanları kullanarak kent yaşamındaki değişimi yansıtmayı hedeflemiştir. (iV) İki hevesli amatör oyuncunun İstan- 0 bul'da kurabildikleri on iki kişilik toplulukla ya- °' şadıkları çeşitli yönleriyle anlatılmaktadır . (V) Aktardığı bazı ayrıntıları bilebilmesi için tuluatçı­ ların hayatlarını bilmesi gerektiği izlenimi uyandığından, Abasıyanık'ın oyuncu arkadaşları ol- g_

t

!

duğu sanılır.

Bir yazar ve ya pıt ın dan söz edilen bu parçadaki num ara la n mı ş cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) 1. cümlede, sözü edilen eserin daha önce yazılan hikayelerden oluştuğuna değinilmiş- g_ 2' tir . B) il. cümlede, esere adını veren hikayenin içe-

C) 111.cümlede, şairin şiirlerinde noktalama işa- ~

. cümlede, C) 111

riği belirtilmiştir.

mıştır.

g_ ·-

E) V. cümle d e, şairin toplumcu sanat anlayışıy­ la farklı kon ulara yöneldiğine değinilmiştir..

(1) İhsan Oktay Anar, son dönem Türk edebiya-

!

D) iV.

E) V.

mıştır .

destanlarını

maktadır.

B)

Yazarın

çevresiyle

ilişkilerine

de mercek tu -

tulmuştur .

ii

alınmış,

bu

ö

12. (1) Efsaneler;

den bazı edebiyatçılar vardır. (il) Örneğin Ziya ii Gökalp, Türk destanlarından bazı parçaları sade bir dille çocuklar için nazma çekmiştir. (111) Onun, Çocuk Dünyası adlı dergide yayımladığı "Türk Tufanı" adlı manzume, Oğuz Kağan Des- !'' tanı'nın bu yöntemle değiştirilmiş halidir. (iV) Kurtuluş Savaşı'ndan sonra çocuklar için yayımladığı manzum ve mensu r masallardan olu- ~ şan "Altın Işık" adlı kitapta da Gökalp, baz ı destan parçalarını nazma çekmiştir. (V) Kitaptaki .o metinlere bakıldığında bunların Dede Korkut kitabındaki Deli Dumrul ve Tepegöz gibi hikaye ö lerden alınmış olduğu görülü r.

Bu parçadaki n u mara l anmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdaki lerden hangisi söylenemez?

g_

!

!arından yararlandıkları belirtilmiştir .

tanrıları, tarihı kahramanları

ve dokonu alan anlatılardır. (il) Uyumlu bir sistem içerisinde düzenlenmiş olup geleneksel sözlü aktarımlar yoluyla yayılarak Efsaneler, gerek evrebugüne aktarılmıştır. (111) nin gerekse yerel bölgenin ortaya çıkışının; ay-

ğaüstü

varlıkları

rıca doğa olaylarının açıklanması amacını taşır.

(iV) Tüm kültürler; kendi dinleri, kahramanları, tarihle rine ilişkin anlatıları barındıran efsanelerini zamanla geliştirmişlerdir. (V) Bu efsanelerin barındırdıkları sembolik anlamların gücü, uzun süre canlı kalabilmelerinin ana sebeplerindendir .

Efsanelerden söz edilen bu parçadaki numacümlelerle ilgili olarak aşağıdakiler­ den hangisi söylenemez? ralanmış

A) 1.cümlede, içeriklerine değinilmiştir. B) il. cümlede , günümüze ne şekilde ulaştıkla­ rı açıklanmıştır.

B) il. cümlede, sözü edilen sanatçının bu destanların kimi kısımlarını şiir biçimine getirdi- } cümlede, önceki cümlede C) 111. ma örnek verilmiştir .

D) Yazarın kişisel görüşlerine de yer verilmiştir.

~ ii

nazma çekme veya onların

A) 1.cümlede, kimi edebiyatçıların Türk destan-

C) Bilgi verici, öğretici nitelik taşır.

E) Olaylar kronolojik sıra içinde ele konuda titizlik gösterilmiştir.

içeriğinden geniş ölçüde faydalanma yoluna gi- }

ğine değinilmiştir.

. C) 111

ô

D) iV. cümlede, sözü edilen hikayeyle yazarın okuyucuya vermek istediği mesaj vurgulan- ~

10. (1)Türk

"çok okunanll yazarlarından biridir; özellikle } genç okur kitlesi üzerinde kurduğu hakimiyetle .ö Türkçenin tarihı roman serüvenine yeni bir soluk getirmiştir. (il) İhsan Oktay Anar'ın romanlarının tutkuyla okunmasının nedenini anlamak için Anar'ı okurlarıyla birlikte değerlendirmek gerekDenebilir ki son zamantiğini düşünüyorum . (111) larda Anar kada r okurunu kendine bağlamış, yeni kitabı için kapısı n da heyecanla bekletmiş bir yazar çıkmadı. (iV) Sadece ustalıkla kullandığı :,, postmodern anlatım teknikleriyle değil; daha de- ii rine seslenen bir damarla içimizde bir yerlerdeki yeşermeye hazır tohumları filizlendirmedeki ustalığıdır, onda okuru bu denli etkileyen. (V) Dilini g_ Osmanlı Türkçesi söz varlığına kayıtsızca açarak g zor okunur hale getirmesine rağmen çizgisini gün geçtikçe yukarılara taşıyan sanatçının okurlarının bu durumdan şikayetçi olmadığı, hatta ~ sayılarının hızla arttığı görülmektedir .

Bu parçadaki numara l anmış cümlelerin hangisinde hem olumlu hem olumsuz e leşti riye yer verilmiştir?

sözü edilen hikayedeki kahramanları hangi amaçla seçtiğinden söz

E) V. cümlede, yazarın hikayede verdiği kimi bilgilerden yola çıkılarak yazarla ilgili bir tahminde bulunulmuştur.

tının

B) il.

Mina Urgan ' ın anı l a rından alınan bu parçadan yola çıkarak aşağ ıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Yazarının yaşamına ait detayları barındır­

yazarın

edilmiştir.

D) iV. cümlede , sanatçının şiirlerinde özgünlüğü yakalamak için çaba sarf ettiği vurgulan-

A) 1.

Ne çare ki o güzel yıllar da geçer, her şeyin gelip geçtiği gibi ... Altmışından sonra çok güç bir dönem başla r. Artık genç olmadığınız, orta yaşlı da sayılamayacağınız, yaşlanmaya yüz tuttuğunuz ge rçeğine katlanmak zorunda kalırsı­ dı r .

B) il. cümlede, sözü edilen kitaptaki şiirlerin söyleyiş özellikleri üzerinde durulmuştur. retlerini sık kullanmadığından söz edilmiştir.

8.

Gençliğin sıkıntılarından kurtulmuş, henüz karşılaşmamışsınız­

arasıdır.

yaşlılığın sorunlarıyla

nız.

dakilerden hangisi söylenemez?

A) 1.cümlede, değerlendirme yapılmıştır.

On yıl kadar önce, annemin gençlik arkadaşı Bedia Muvahhi t'le karşılaşmıştım bir lokantada. Yanına gittim, eğildim . "Bedia Teyze, yetmişimi aştım." diye fısıldadım kulağına. Bu münasebetsiz lafımla onun da yetmişini çoktan aştığını söylemek istediğimi hemen anladı. "Sus, terbiyesiz kı z !" diye beni şakadan azarladı. Bedia Muvahhit, pek beğenmediğim o ağır makyaj maskelerini yüzüne geçirirdi ama zekasına da esprilerine de diyecek yoktu. En güzel yıllar gençlik ... Bana kalırsa bir insanın yaşamında en güzel yıllar gençlik değil otuz beş ile kırk beş

C) 111.cümlede, hangi amaçla

oluşturuldukları

belirtilmiştir.

jj

anlatılan

D) iV. cümlede, her kültürün kendine ait ögeleri efsanelerinde yansıttıkları belirtilmiştir.

duru-

g_

D) iV. cümlede, sanatçının eski destanlardan "' yararlanarak Kurtuluş Savaşı'nı man zum bi- .o çimde anlattığından söz edilmiştir. E) V. cümlede, önceki cümlede sözü edilen kitabın içindeki parçaların kaynağı belirtilmiş­ tir .

E) V. cümlede, olağanüstü ögeleri içlerinde barındı rdıklarından uzun yıllar dikkat çektiklerine değinilmiştir.


1.

Gezi yazılarını ve anılarını top ladığı kitaplarıyla Cumhuriyet Dönemi'nde bu türlerin ilk özgün örneklerini verdi. Sağlam, çekici anlatımı ve duru Türkçesiyle basının da en usta kalemlerindendir. Siyasi konuları işleyen fıkra ve başyazılarıyla tanınmış; anı, makale, gezi, sohbet türlerinde birçok kitap yayımlamıştır. İzmir'in kurtuluşundan sonra Mustafa Kemal ile tanışıp dostluğunu kazanmıştır. Atatürk'ü yakından tanıtan anılarıyla ünlenmiştir . "Ateş ve Güneş", "Zeytindağı", "Çankaya" anı türündeki yapıtlarından

'

3.

B) Falih

• 0

B) İstanbul'da kumandan bana nişan ve madalyam olup olmadığını sordu. Boş göğüslü bir subay, iyi bir süs değildir. Bir iki gün içinde bir harp madalyası bir de kılıçlı Mecidi nişanı aldım.

C)

mıştır.

C) Refik Halit Karay

C)

D) Ruşen Eşref Ünaydın

l

D)

"'

Ağırdan

satmak söz öbeği, "nazlanmak, gönülsüz davranmak" anlamında bir deyimdir. lşıklanmak

gösterici

sözüyle

anlatılmak

istenen yol

Bizden çok büyük sı­ için fazla iz kalmamış aklım­ da. Melih'le Oktay öyle değil, ikisinin de hatırımda kalan izle ri var. Melih, tiyatro ile uğ­ raşırdı ; Oktay, Atatürk'ün önünde başarılı bir tarih sınavı vermişti .

D) Orhan Veli'ye lise yıllarımda mektuplar yazmıştım . Yalnızca bir kez yanıtladı. İstediğin zaman bana yaz ama cevap bekleme, diyordu. Beni en çok heyecanlandıran Ankara 'ya davet edişiydi.

"

olmaktır.

E) Çınlamak sözü türemiş bir yansıma sözcüktür.

g_ "'

Orhan'ı tanımıyorum.

nıfta okuduğu

B) Kafa sözcüğü akıl, zihin anlamında kullanıl­

ö,

E) Yakup Kadri Karaosmanoğlu

türünden alınmış aşağıdaki parçaların hangisinde betimleyici anlatım ağır basmak-

A) Üstadı başında lacivert bir bere, sırtında kaşmir bir ceket, elinde makas, bahçesinde bulurduk. Bir dal bir gül keserken . Telaşsız, yumuşak adımlarla gelir bizi karşılardı.

c

A) "Nefes almadan" söz öbeğiyle anlatılmak is- .o tenen yazarın sürekli ürettiğidir .

g_

Atay

Anı

tadır?

o

°'

Şahabettin

Rıfkı

5.

Bir anıdan alınan bu parçadaki söz ve söz .o öbekleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

.D

.ı:,

A) Cenap

c

atardı.

°Q

bazılarıdır.

Bu parçada sözü edilen anı yazarı, aşağıdakilerden hangisidir?

Orhan Kemal, ömrü boyunca hiç nefes almadan yazdı. Kafasında ekmek, sırtında çok nüfuslu bir ailenin sorumluluğu ... Kendini ağırdan satmayı bilmiyordu ya da tenezzül etmiyordu. En büyük çıkmazlara saplandığı günlerde önce keyfi kaçar, rengi uçar ama ertesi gün bakardınız duruma ışıklanır ve Orhan Kemal şimdi hala kulaklarımda çınlayan o sevimli kahkahalarını

E) 1935 senesinde idi. Atatürk'ün Çanakkale'ye geleceği rivayeti dolaşıyordu. O zamanlar dünyanın bazı yerlerinde olduğu gibi, memleketimizin de bazı bölgelerinde Yahudiler aleyhinde bir hareket ve ayaklanma baş göstermişti.

o

"'

2.

Anı; yaşanan olayların, durumların belli bir za-

man sonra yazılmasıyla oluşan düzyazı türüdür.

4. .:!' jj

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir anıdan alınmamıştır?

A) Bir gün bir arkadaşla kocaman bir uçurtma yaptık . Bugün de gözümün önüne geliyor. Güzel şeydi! Havalandı, havalandı göklerde. Babam duymuş; "Uçurtma uçurtmanın bir zararı, bir günahı yoktur ya, annen istemez ; onun için uçurmayacaksın . " dedi. B) Çocukluğumda köyümüz, geniş ormanların kıyısındaki bir yamaçta; evimizin bahçesinde de yüksek ağaçlar, sık çalılıklarla bir orman gibiydi. Bir gün babam ile eniştem değirmene bir oluk yapmak için uzayıp gitmiş, epeyce kartlaşmış bir karaağacı kesip devirdiler.

E' 1,

Bir anıdan alınmış bu parçada,

Afyonkarahisar'ın

hatlarının çözülmesi sonunda birkaç Yunanlı tutsak, bir gece Mustafa Kemal'in çadırına getirilmişti. Bunlardan birisi, Muzaffer General'in doğup büyümüş olduğu Selanik 'ten gelmişti.

E) Yarın bayram. İçimde garip bir çocuk sevinci var bugün. Aslında sadece ben de değil evdeki herkeste bir telaş ve heyecan var. Temizlikler yapıldı, bayramlıklar alındı bugün de tatlıların şerbeti döküldü.

'-------

- -- - - ---

-------'

o c,,

:;;

Betimleyici anlatımdan faydalanılmıştır. il. Birden fazla ikileme 2

111.Benzetmelerden iV.

kullanılmıştır.

g_ ,..

6.

O zamanlar ben on sekiz yaşındaydım. Bizim evin yanında bir baraka vardı. Mahallenin bütün çocukları gibi ben de meraklıydım. Kim yaşar, ne iş yapar, ne içer, ne yer diye düşünüp dururdum o barakanın sahibini. İçeri kimin girip çıktı­ ğını görmezdik ama akşam o evde bir ışık yandığını görürdük. Bu merakımızı yenemeyip bir gün gündüz nasıl olsa evde yok diye barakaya yaklaştık. Kalbimin yaklaştıkça küt küt çarpışını hala hatırlarım. Aramızdan daha cesur olanlardan biri tam pencereden bakacaktı ki korku veren bir gıcırtıyla kapı açıldı.

Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

yararlanılmıştır.

Dolaylı anlatım örneklenmiştir.

V. Olay örgüsü, yer, zaman ve

C) Bir yaz günü idi, galiba temmuz . Teyzemin Kanlıca'da oturan kızı, küçük oğlu Ali ile beraber bize misafir gelmişti. Büyükler, nine min odasına çek ildiler . İki üç yaş kadar küçüğüm Ali ile ben de soluğu doğru selamlık­ ta aldık. D)

Savaştan hemen sonraki bir gün İstanbul'un o ahmak ıslatan yağmuru sinsi sinsi karanlık ve sefalet yağdırıyordu. Köprüyü geçiyordum. İki işgal polisi vura vura yere yıktıkları bir fukara Türk 'ü elindeki sopalarla dövüyorlardı. Adamcağız soluğu ağır ağır alıyor, göğsü demirci körüğü gibi inip inip kalkıyordu; ara sıra çamurla- ; ra batmış dizini karnına çekip sonra hızla uzatı­ yordu. Can mı çekişiyordu ne?

yer

kişi

A) Uzaktaki bir

ögelerine

verilmiştir .

numaralanmış

kişiye yazılmıştır.

B) Yaşananlar günü gününe not edilmiştir.

özelliklerden hangisi yoktur?

C)

Geçmişe

dönük b ir

anlatımı vardır.

D) İlmi yazılara özgü bir kesinlik taşır .

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

E) Gezilip görü len yerlerle ilgili izlenimler aktarılmıştır.

9

o

:en

:;; IJ

""§. 1,

~'-------

- --------------'


7.

(1) "Keder Gibi Ödünç " ana damardan kopma- } jj dan önceki kitaplara doğru bir yolculuk aslında . (il) Okur, öncekilerde olduğu gibi bu eserde de şaire ait söz dağarcığı , imge dünyası ve duyarEserde şairin kul- ~ lıklar arasında yol alıyor . (111) !andığı etkileyici imgeler , oku ru ilk şiir kitabın­ dan bu son esere kada r dolaştırmayı başarıyor. (iV) Okur, bu şiirlerde de imgelerle dolu kapalı bir anlatımla ka rşılaşıyor . (V) Ve bu yolculuk, bu g_ '" eserle bitecek gibi görünmüyor.

Bu parçadaki numara l anm ı ş cümle lerle ilgili olarak aşağıdakil erden hangisi söylenemez?

9.

Şiir, söylemekten ziyade bir susma işidir. İşte o hikaye ve romanlarımda anlatırım. Onun için mümkün olduğu kadar kapalı alemler olmasını istediğim şiirlerimin anahtarlasustuğum şeyleri

rını

A) Ürün verdiği edebı türler arasında içerik , yapı ve söyleyiş yönünden benzerlikler vardır .

f

g.

B)

g.

1. cümlede , sözü edilen yapıtın yazarına C) 11 yönelik olumlu bir eleştiri yapılmıştır .

D) iV. cümlede sanatçının bilgi verilmiştir . 1

t

Kapalı

bir

anlatımla oluşturduğu şiirlerinin

anlaşılabilmesi

için roman ve hikayelerinin

okunması gerekir.

A) 1.cümlede, sözü edilen esere yönelik bir de- .o B) il. cümlede, okurun söz konusu sanatçının eserlerinde karşılaştığı ortak noktalardan ; .ö söz edilmiştir.

o 0

.2' ğerlendirme yapılmışt ır.

roman ve hikayelerimverir.

Bu sözleri söyleyen bir sanatç ı yla ilgili olaralt a şağıdakilerden hangisi söylenebilir?

g.

İ

C) Roman ve hikayeye şiirden daha çok önem verir , gerçek sanatçı kişiliğini roman ve ~ hikayelerine yansıtır . D) Şiir yazmakta zorlandığı için, daha çok, hikaye ve roman türünde eserleri vardır .

E)

söyleyiş iyle ilgili bir İ

Şiirlerinde bireysel duygularına yer vermez, toplumsal konular üzerinde durur .

i;

1

(1) "Her Gece Bodrum"la "Cehennem Kraliçesi" Bodrum'da geçiyor; iki romanda da bol bol Bodrum betimlemesi var . (il) İki romanda da Bodrurn'a neredeyse bir roman kişisi kadar yer verilişinin, roman kişilerinin Bodrum'dan etkilenmeleri kadar, Bodrum'dan söz açmanın okurun ilgisini çekeceği düşüncesinden kaynaklandığı da ileri sürülebilir . (111)İstanbul'un güzelliği gibi yazıla çizile eskitilmiş bir güzellik değil Bodrum'unki; taze , el değmemiş , kolay betimlemelere açık bir güzellik. (iV) Oysa "Ölüm İlişkile­ ri"nde bu romanlardaki gibi şehrin betimlemesi yok; yağmurlar var, sonbahar var, her yerde rastlanan yağmurlar, sonbaharlar bunlar; Boğaz yok, Boğaz'ın sonbaharı yok. (V) Selim İle­ ri, "Ölüm İlişkileri"nde başarılı bir roman yapısı kuruyor; bir üslup buluyor , bir anlatı tekniği yakalıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde karşılaştı rma yapı l mam ı ştı r?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

E) V. cümlede , söz konusu eserle ilgili bir varsayımda bulunulmuştur .

8.

(1)Abbas Sayar , şiirine estetik kazandırabilmek

adına divan şiirine ve geleneğe yönelmiştir. (il) .; Abbas Sayar'ın divan edebiyatının etkisi altında .o denemelerini yaptığı yıllar 1940'11yılların Bunda da alsonları 50'1i yılların başlarıdır. (111) mış olduğu Türk dili ve edebiyatı eğ i timi ile hocalarının etkisi olabilir . (iV) Ancak Abbas Sayar, ; divan edebiyatı geleneğinin etkisi altında yazdığı şiirlerinde bu geleneği incelikle riyle işleyeme­ diğind e n onun tam a nl a mıyl a bu gelenekten ya- 0 rarlanabildiğini söylemek yanlış olu r. (V) Şair, aruz ölçüsüyle gazeller yazmıştır fakat kimi gazellerinde aruzu başarıyla uygulayamadığı görülmektedir . ilk

şiir

Q

1' 1O. (1)Güçlü bir yazarın, şu tarihle bu tarih arasına sıkıştırılamayacağı gerçeği ortadadır. (il) O, za- ~ sürekli zorlar; başarısı da bu :;; gelir. (111)Homeros, Yunus, Shakespeare , Karacaoğlan zaman sınavından geçerek gelmişlerdir bugüne, bu çağa . (iV) Bir ya- g. zarın zamanın sınavından geçebilmesi her çağda geçerliliği tartışılmaz düşünce ve duyguları verebilmesiyle mümkündür ancak. (V) Günlerin süsüne püsüne k apılanlar, moda akımların söz- .,, cüleri olanlar geçemezler bu sınavdan .

(1) Çeviri ve çevirmenl ik sorunları yayın dünyakonulardan biri olmayı sürdürüyor. (il) Kitap yayınlarının her geçen gün arttığı ve yayıncılığın sektöre dönüştüğü ülkemizde, çeviri kitaplar toplam yayınların oldukça önemli Buna rağmen hala bir kısmını oluşturuyor. (111) ülkemizde kitap çevirisi konusunda ne yazık ki genel ölçütler yok. (iV) Oysaki çeviri konusunda genel kuralların oluşturulması gerekiyor . (V) Bu olmadığı takdirde yavan çevirilerin istilasına daha çok uğrarız biz.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerde anlatılmak istenen lerle aşağıdaki lerden hangisi

Bu parçada ki numara lanmış cümlelerle ilgili olarak aşağ ıdakile rden hangisi söylenemez?

manın sınırlarını

özelliğinden

f

eşleştirilemez?

Bu parçadak i numaralanmış cümle lerle ilgili :g, olarak aşa ğıdakilerden hangisi söylenemez? A) Etkili bir

sanatçı ,

belli bir dönemle

A) 1. cümlede, yayın çevresinde varlığını devam ettiren bir tartışmaya değinilmiş .

sınırlandı­

rılamaz .

A) 1. cümlede,

yargı

ama ç ilgisi kurularak veril-

miştir. değerlendir­

C) 111.cümlede, önceki cümlelerde söz edilen durumla ilgili bir tahminde bulunulmuştur. D) iV. cümlede, düşünce neden-sonuç kurularak açıklanmıştır . E) V. cümlede, olumsuz tir .

B) Güçlü

yazarların başarısı zamanın sınırlarını

zorlamasından

B) il. cümlede, yazara yönelik bir me yapılmıştır.

eleştiriye

yer

ilişkisi

verilmiş­

sında tartışılan

}

gelir.

C) Geçici yenilik ve toplumsal beğenileri yansı­ tan düşünceleri savunanlar kalıcılığı yakala- 'g yamaz. D)

Yaşadığı çağın

zar

anlatımına

ötesine ulaşmak isteyen yaözen gösterir.

E) Her dönemde geçerli olan duygu ve düşün­ celeri işleyen sanatçılar kalıcılığı yakalar.

B) il. cümlede, çeviri eserlerin ülkemizde ca çok oluşundan bahsedilmiş.

sayı­

C) 111.cümlede, çeviri konusunda ülkemizde var olan bir eksiklik dile getirilmiş. D) iV. cümlede, bir önceki cümlede verilen yargının gerekçesi dile getirilmiş. E) V. cümlede, önceki cümlede belirtilen durumun gerçekleşmemesi halinde ortaya çıka­ cak olumsuzluk söylenmiş.


1.

Galata bana pek çekici gelmeye başlamıştı. Hemen her cuma , her pazar Amerika ya da biraz ilerisindeki Avrupa tiyatrolarına gidiyordum. O yaşımda bende tiyatro zevkinin oluşmasında bu iki tiyatronun rolü çok büyüktür.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

a şağ ı dakile rden

2 !?

4.

.2'

ii

geçmişe

ii

C) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır.

aynı

zamanda

7.

Ev

Falih Rıfkı

Siyasi ve Edebı Hatıralarım

Refik Halit

Çankaya

Yakup Kadri

Zoraki Diplomat

:,

g,

A) Yahya Kemal

E'

D) Sanatsallık ağır basmıştır. E) Yazar ,

Salkımlı

1. grupta verilen sanatç ı lardan hangisi il. g, gruptaki eser lerden biriyle ilişkilendirilemez?

E'

dönük anlatılmıştır .

kişili anlatımla oluşturulmuştur.

B) Birinci

il. grup Mor

Halide Edip

g, A) Olaylar

1. grup Yahya Kemal

.o

B) Falih

anlatıcıdır.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

g,

A) Devrik cümleye yer

E'

B) İlahi bakış açısıyla yazılmıştır.

C) Betimleyici ögeler

C) Refik Halit g_ '"

verilmiştir .

bulunmaktadır.

D) Tahmin cümlesi kullanılmıştır .

g,

D) Yakup Kadri

aşağıdaki l erden

t

ii

Rıfkı

Türklerin içinde iri yarı biri vardı , neredeyse iki metrenin üstünde olmalıydı. Bizim askerlerde en az onlar kadar iriydi . Sanırım prestij için iri adamlarını seçmişti komutanlar. Askerlerin ikisinde beyaz bayrak vardı ve ortada duruyorlardı. Bir süre sonra Türk'e sığır kavurması ikram ettim . Gülümsedi , o da bana ipe dizilmiş incir verdi .

_§,

E) Yalın, açık, anlaşılır bir dil kullanılmıştır.

ii

E) Halide Edip

2.

Haşim

1. Ahmet

- Eşkal-i Zaman

il. Yusuf Ziya Ortaç - Bizim 111.Fethi Naci - Dönüp

g, 5. _§,

Yokuş

ii

Baktıkça

---- yazar, doğrudan kendi hayatını anlatır , sadece kendinden söz eder. Oysa ---- yazılarında amaç , yaşananın anlatılmasıdır ; yazar çevresinde olup bitenleri ya da önemli bir olayı da okuyucuya aktarabilir .

iV. Remzi İnanç - Gün Gördüm Yüzler Gördüm

g,

V. Sament Ağaoğlu - Babamın Arkadaşları

ii

aşağıd a ki l erden

i

A) Otobiyografide

Num ara lanm ış m i ş yapı tları n

tilmişti r?

Bu parçada

ii,

boş bırakılan

yerlere sırasıyla hangileri getirilmelidir?

bölümlerde anı türünde verilhangisinin yaza rı yanlış belirB) Biyografide -

A) 1.

8.

B) il.

D) iV.

C) 111.

E) V.

"'

ii

-

Savaş sırasında en büyük bela sineklerdi. Milyonlarca sinek ... Siperin bir yanı kara bir kütleyle kaplıydı. Açtı ğın her şey, örneğin bir teneke et, bir anda sineklerle örtülürdü. Bir kutu reçel bulacak kadar talihliysen açtığında önce sinek ler dola r dı içine . Yalnızca yemeklerde mi? Ağzı­ nın çevresinde , yaralarının üzerinde ... Bu gerçek bir lanetti.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

anı

aşağ ı dakilerden

anı

C)

Anıda

- günlük

A)

D)

Anıda

- deneme

B) Eksiltili cümlelere yer verilmiştir .

E) Otobiyografide

Kişisel hayatı

konu edinen bir metindir .

C) Mecaz anlamlı sözcükler ağırlıktadır .

- makale

D) Yazıldığı dönemin tarihine ışık tutar. E) Gözleme yer

verilmiştir .

o

"'

3.

1. Açık, samimi, abartısız bir üslupla yazılır.

il.

Kişisel

gözlem ve deneyimlerin ürünüdür.

111 . İddia ve ispat kaygısı taşır. iV. Dilin göndergesel

işlevi

ön

plandadır.

V. Kül Tigin ve Bilge Kağan anıtları bu türün özelliklerini taşır . Anı

ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

A) 1.

B) il .

numara l anm ı ş

bilgilerden

6.

Bir kimsenin kendi başından geçen ya da tanık olay ve olguları, gözlemlerine , izlenimlerine, bilgilerine dayanarak kimi zaman kişisel duygularını ve düşüncelerini de katarak anlattı­ ğı yazı türüne anı deni r. Açık, samimi , abartısız bir üslupla yazılan anılarda, inandırıcılığı artır­ mak için mektup , günlük , dergi , gazete gibi belgelerden yararlanılabilir . Bilimsel yazılarda bulunan iddia ve ispat kaygısı , anı türünde yoktur. olduğu

Bu parçada anıyla ilgili olarak aşağıdakiler­ den hangisine değinilmemiştir? C) 111.

D) iV.

E) V.

9.

Bir kimsenin kendi başından geçen ya da tanık olay ve olguları, gö z lemlerine , izlenimlerine, bilgilerine dayanarak kimi zaman kişisel duygularını ve düşüncelerini de katarak anlattığı yazı türüne ---- denir . olduğu

Bu cümlede boş bırakı l an yere den hangisi getirilmelidir?

A) otobiyografi B)

anı

C) günlük A) Bilimsel yazılara özgü kanıtlama düşüncesi yoktur . B) Açık ve anlaşılır bir söyleyiş özelliği vardır .

C) Kimi belgele rden D)

Yaşananlar , tanık

E) Olaylar üzerinden yazılır.

faydalanılabilir .

olunanlar

yazılır .

zaman geçtikten sonra

D) biyog rafi E) mektup

aşağıdakiler­


10

13

dizelerin hangisinde neden-sonuç

Aşağıdaki

ilişkisi vardır?

Aşağıdaki

A) Çok şey bilir çoban, çok gördüğünden Anlatır

Denemenin ayırt edici niteliklerinden biri, dene- " mecinin kendisidir; her yazar denemeye ayrı bir soluk, ayrı bir tanım getirebilir.

anlamca

A) Her deneme

Konmuş

da bir

çatıya

Bir elin bir ışığı neden söndürdüğünü

D) Deneme, yazarın yeteneği doğrultusunda şekil alabilen, yazarına özgü bir tür olma

E) İlk yıldızlar karanlık basmadan doğar kokuları

tanıdıkça

kendi

B) Toplumun beklentilerine uygun eser veren yazarlar, o toplum için değerli olur.

C) Kendi kültürünün

~ farkı bir konuyu ele alır; hem kendini hem de okurları düşün- ;; ce yönüyle zenginleştirme amacı taşır.

barınak kullanıp aynı taşları

Hafif çiçek

t

C) Bir denemeci, her eserinde

D) Bir bizdik san sen , oysa gelir her biri Kurar yeni

A) Bir yazar, farklı toplumları toplumunu daha iyi anlatır.

ô

B) Deneme yazmak, sanat yeteneğinin yanında bilimsel ve felsefi alanda düşünmeye elverişli bir disiplin gerektirir.

C) İnsan duyar bir yerde birdenbire uyanıp

hangisi bu cümlede mak istenenle aynı doğrultudadır?

içerikli

türlerle kendini ve sanatını geliştirir.

karga ruhu

anlatıl­

Aşağıdakilerden

-

yazarı, diğer düşünce

ülkelerin yaşayışını, törelerini görmeyen kendi yaşayışının, törelerinin incelikleri ni fark edeme z.

Başka

sanatçı,

cümlelerin hangisi bu cümleyle

aynı doğrultudadır?

neydi, neymiş o eski günler

B) Çekilirken gece batıya doğru

1

değerleriyle yetişmiş

yazar, toplumun iyi bir D)

Farklı toplumların

yaslamak,

anlatıcısı

bir

olur .

geleneklerini birbiriyle götürür.

kı ­

sanatçıyı yanlışa

E) Kültürel zenginliği olan toplumlarda yetişmiş yazarlar, evrensel ölçüde başarılı olur.

0

özelliği taşır.

E) Deneme yazarları sayesinde hem edebiyatçılar hem de okurlar kendilerini geliştirme imkanı bulur .

gibi uçar içiniz o

2' D

11.

_;;,

oluşur.

Bu cümleden labilir?

il. Dil, edebiyatla yeni bir ruh ve güzellik kazanmıştır .

111.Edebiyatsız ve ve

manasız

sanatsız

A) toplumların

iV. Zengin bir kültüre sahip gelişim

gösterir.

ait gerçekleri en iyi bilenler, o dö-

yaşamış insanlardır .

(1)Yazar, ilk öykülerinde yakından tanıdığı kendi çevresini anlatmış. (il) Bu çevrede kasaba insanın umutlarını, acılarını, küçük mutluluklarını Onlara sevecenlikle yaklaştığı­ dile getirmiş . (111) nı satır aralarında okura belli ediyor. (iV) Diyaloglarında yerel söyleyiş biçimlerini kullanmaya özen gösteriyor. (V) Son öykülerinde ise yepyeni konularla karşımıza çıkıyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi, söz konusu yazarın üslubuyla ilgilidir?

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V.

!

D) Bugünü geleceğe taşıyacak olan, tarihi' ve edebi' yapıtlardır. E) Tarih, kişilerin özel hayatlarından edinilen bilgilerle açıklanamaz .

C) 111.ve V.

B) il. ve 111.

D) iV. ve V.

ulaşı­

C) Geçmişteki olaylar, günümüzü aydınlatacak bilgileri içerir.

cümlelerden hangileri birbi-

anlamlıdır?

A) 1. ve il.

hangisine

B) Geçmişi anlamak için bu alanda nesnel çalışmaların yapılması zorunludur.

"

edebiyattır.

riyle yakın

Geçmişe

nemde

dilleri

V. Yaşamı anlamlı kılan, güzelleştiren sanat ve Numaralanmış

aşağıdakilerin

bir dünya, renksiz

olurdu.

de buna göre

17

Tarihsel gerçek, şimdi hayatta olmayan tanıkla­ rın zihinlerinde kayıtlıdır.

1

1. Zengin bir edebiyat, ancak zengin bir dille

E) il. ve iV.

ô

;;°'

12.

Başarılı

B) Bir sanatçının her zaman yeniliğe açık olmasanatçıların,

sanat

kişi denemeciliğe özenmesin .

önemli

bilen i?

iletişim

ile en kolay

edildiği

-----'

Bilgiyolu Dil ve Anlatım So.ru Bankası

A(8)

-

-

-

jj

.__

___

____

tarzını yarattığı

D) Dünya edebiyatı ölçüsünde

______

_

_

____

_,

başarılı

eserler

yazdığı

E) Türk edebiyatının çağdaşlaşmasına katkıda bulunduğu

g -

---------

C) Belli bir edebi' görüşe bağlı kalmadan kendi

E) Denemeye değer katan en önemli yön, yazarın hiçbir kural tanımadan düşüncelerini } .ö ortaya koyabilmesidir.

2' '-----

ii

yazarı

kişidir.

E) Bir sanat ürününün ortaya konması için yeteneğin tek başına yeterli olmadığı

hangi özelli-

B) Eleştirmen tarafından başarılı bulunduğu

D) Denemeci gördüklerini anlatırken duyguları- \ nı, düşüncelerini bildirmekten çekinmeyen

D) Teorik bilgiler olmadan da sanatsal açıdan kendini geliştirmenin mümkün olduğu

yazarın

o

ele aldığı konular la ilgili özgün düşünceler ortaya koymalıdır.

~

içindeki

biriydi.

A) Dönemindeki diğer yazarlar tarafından taklit

kura-

sanatçıdır.

C) Deneme

duraklarından

edebiyatının

süreci

ği vurgulanmıştır?

B) Denemeci, konularını bazen yakın çevresinden bazen de kendi yaşamından alır.

ö

gençle-

re örnek olması gerektiği

okurları

evrilen

Bu cümlede sözü edilen

hangisi bu cümleye anlam-

yakınd ı r?

A) Denemeci

sı gerektiği

C) Büyük

değişim

ca en

A) Sanatın anlaşılması, kavranmasıyla ilgili eği­ timlerin yeterli olmadığı

anlayışıyla

Gürpınar, Türk

çağdaşlığa

Aşağıdakilerden

aşağıdakilerin

Yönetmenin bu sözünden hangisine ulaşılabilir?

18. Hüseyin Rahmi

benliğinden bir parça kattığını kabul etmeyen

15. "Ben" demekten çekinen, görgü ve gözlemine

bir sinema yönetmeni şöyle der:

- İnsanlar, bana film okuluna gidip gitmediğimi sorduklarında, "Hayır, filmlere gittim." diyorum.


1.

Balkan harbini n sonlarınd aydık. Ordu Çatalca'da Bulgarlar zafer orta klarıyla boğuşup harbe tutu ş muşlard ı. Ben Tanin'de ça lışıyordum. Bir akşamü stü Babanzade İsmail Hakkı başma­ kalesini bize tesilm etti ve dedi ki:

°' 4.

Bunun neşrolunup ol un m ayacağını kabine topl antısından sonra Dahiliye Nazırı Talat Bey'e sorarsını z. Eğ er zam anı değ ilse , Talat Bey'den bir b aş mak a le ko nusu ister, siz yazarsını z.

"

Namık

Boğaziçi Yalıları

Abdülhak

Kemal Şinasi

o

Hisar

Yıl

veri len yazarlardan biriy le eşleştirllemez?

A) Magosa

o

"'

.D

B) Dönemin siy asi ve asker, g e lişmeleriyle ilgili ayrıntı la r vardır.

Bu parçay la ilgili olarak hang isi söylenemez?

Hatıraları

C)

Zeytindağı

D)

Boğaziçi Yalıları

Kaynağını

E)

S a n atlı

gerçek düny adan

bir üslup

k ull a nılmıştır.

~

5.

~

A) Olaylar tarih gösterilerek günü gününe yagözlem ve fikirleri metne

ben

yansı­

konu alan

öğretici

C)

bir metin-

Yazıldığı

B)

6.

bir saha Türklerin elinde k a lmıştı. Kömür hemen hiç yok gibiyd i. Hemen yalnız askerlerin ihtiyacı "' için kull a nıl a n trenler odunla işliyo rdu . Vagonlar hep üçüncü ve çok eskiydiler . Oturacak yerler hep taht a, pencereler kırıktı. Her yer tahta kurusuyla doluydu. Her istasyonda orduya katılacak .2> olanlar geliyor, istasyonda, kadınlar arkaların - 0 dan k o şarak ağ lıyor lardı. Di ş si z bir ihtiyar kadının aç ık ağz ın da n ç ık a n iniltileri hala duyor gibiydim .

Halide Edip Adıvar'ın "Türk'ünAteşle İmtihanı" r adlı

eserinden alınan bu anıyla ilgili aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez?

ya rarlanılmıştır.

D) Yazar sadece kendi

hayatına

tutar . ait bilgiler ver-

mi şt i r . Sa n at sa ll ık

geri

p l andad ı r.

yaşam tarzını yansıtan

Uşaklıgil

D) Muallim Naci E) Abdülhak bir

Şinasi

Hisar

'!'

Saray'da uzun müddet hizmet etmiş Büyükba9. ba zengin değildir . Mor salkımlı ev karısınındır. , Fakat evlendikleri zaman meşru surette kazanı!mış epeyce bir paraya sahip olduğu da muhakkaktır. Kendisinden yaşça bir hayli genç olan Nakiye Hanım da bir hayli çeyiz, halayık ve ihmal edilmeyecek kadar mühim bir para ile gel- "' miştir. .,

.t

Bir anıdan alınan bu metin aşağ ı daki sanatçı­ lardan hangisine aittir?

"

"'

Cumhuriyet Dönemi'nin en etkin gazetecilerindendi . İzmir' in kurtu l uşundan sonra Mustafa Kemal ile tanışıp dostluğunu kazanan yazar, onu yakından tanıtan "Çank aya" ve "Zeytindağı" adlı anı kitaplarıyla ünlendi. Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakiler­ den hangisidir?

A) Yahya Kemal

Beyatlı

B) Mehmet Akif Ersoy A) Yakup Kadri

C) Falih

ı ş ık

Kemal

işlevi ağır basmaktadır .

B) Halide Edip

kişili a nl atım vardı r.

C) Tarihsel bir döneme

Namık

D) Tarihçilere kaynak olabilecek niteliktedir .

net , aç ık ve a n l aşılırdır .

B) Betimle me ve öykülemeden

dönemin

E) Dilin sanat

Ş imdi artık Ankara'dan Sarıköy' e kadar küçük

E)

A) Refik Halit Karay

aşağ ı dakil erd en

metindir.

alın m ıştı r.

A) Birinci

Servetifünun Dönemi sanatçılarından olan yazar, sanat için sanat anlayışıyla hareket etti. Eserlerini realizmin etkisinde, ağır bir dille yazd ı. Roman, hikaye, oyun, gezi yaz ısı , deneme ve mensur şiirlerinin yanı sıra "K ırk Yıl " , "Bir Acı Hikaye", "Saray ve Ötesi" adlı anıları çok ses getirdi. Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdaki l er­ den hangisidir?

yararlanılmıştır .

B) Gözlemden

etrafınd a ş e kill e nmiştir .

Kişisel hayatı

bakış açısıyla yazılmıştır .

Tartışmacı anlatım kullanılmıştır.

C) Halit Ziya

mıştı r .

3.

0

;;

A) Öyküleyici anlatım kullanılmıştır .

Anl atıcının

Anl atım

~ 8. "' .o

""

zılmıştır.

Anlat ım

1920 yılının son günlerinden birinde idi. O zaman Babıali Caddesi adını taşıyan şimdiki Ankara Caddesi'nde Kanaat Kitaphanesi'nde oturuyordum . O sırada Kanaat Kitaphanesi "Türkiye Tarihi" adlı küçük eserimi bastırmıştı. Ben kitaphanede otururken içeriye eski arkadaşım Ruşen Eşref girdi. Ankara'dan yeni gelmişti ve birkaç güne kadar tekrar dönecekti. Yeni kitabı­ mı görünce bana dedi ki:

Bu parçayla ilgili olarak hang isi söylenemez?

2

E)

şekilde anlatıl-

- Gazi, tarihı eserlere karşı büyük bir alaka gösterir. Kitabından yollarsan çok memnun olacaktır. :c

aşağıdakilerden

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

den

dönük bir

E)

Bazen Bodrum'a varmaktan umudumu kesiyordum . O gece gö zlerimi kapadım. Göz kapaklarımın içinde -y avaş yavaş, aş a ğıdan yukarıya­ k ayıp geçen hercai menekşeler ve geceleyin 2> kara nlıkta aç ılan çiçekler gibi renk renk şekillerini seyrettim . Derdim epeyceydi. İzmir'de n aldığım paralar bitmek üzereydi . Bu uzun ve zaho metli yol cu l uğa para d ayanmıyordu.

D)

geçmişe

mıştır .

D) Öğretici metin örneğidir.

Üsküdar'dan ayrılalı dört b eş ay, Ankara'dan da üç dört ay oluyordu.

C)

ilgili bilgi veril-

B) Olaylar

E) Politikada 45 Yıl

a lmıştır .

ayrılalı

B)

yaşamıyla

C) Kahraman

D)

aşağıdakilerden

A) Dönemin sosyal mektedir .

anlatıl­

mıştır .

2.

İlk gençlik yıllarımızda İstiklal Caddesi 'nde yeniyetme aylak adamlar olarak gezinirken Tokatlı­ yar Oteli kahvesinin Cadde-i Kebir'e bakan büyük camlı vitrininde Üstad'ı görmüştüm . Tıpkı Yıldız'daki heykeli gibi iki eliyle bastonuna dayanmış ; önünden geçenleri seyrediyor gibiydi. Üstad orada olsun ya da olmasın, tuhaf bir yürek çarpıntısı hissettim. Şiir yazmayı öğrenmeye çal ı şan bir yeniyetmenin büyük bir şairin bu kadar yakınından geçmesi! Aramızda o büyük ve yekpa re cam va rdı sadece .

B) Saray ve Ötesi

a nl at ım va rdır.

dönük bir biçimde

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

1. grupta ver ilen eser lerden hangisi il. grupta

ii,

ge ç miş e

.o

Halit Ziya Uşaklıgil

Zeytindağı

Politikada 45

ğ

C) Olaylar

Hatıraları

Saray ve Ötesi

Falih Rıfkı Atay'ın anılarından alınan bu parçadan yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) 1.kişili

; 7.

il. grup

1.grup Magosa

Rıfkı

Karaosmanoğlu Adıvar

Atay

C) Yakup Kadri D) Falih

Rıkı

Karaosmanoğlu

Atay

E) Refik Halit Karay

D) Halit Ziya

Uşaklıgil

E) Abdülhak

Şinasi

Hisar


1 O.

Aşağıdaki cüm lelerin hangisinde 11 gerçekleş- ~ 13. memiş bir beklenti " söz konusudur?

A) Umuyorum ki hepimiz hayal bir yaşam süreceğiz .

;;

ettiğimiz

gibi g_ ~ i5

B) Kimsenin bizi yanlış anlamasını istemediğimizden çoğu beklentimizden söz etmiyoruz . C)

Kitabım bittiğinde

tini çeker, çok

tüm

eleştirmenlerin

toplumdan alan, sosyal yaşamdaki anlatan öyle romanlar , öyle şiirler vardır ki sanatçıda yaşamadıkları, onun ruhu ve tekniği ile kaynaşmadıkları için belleklerden silinip gitmişlerdir .

16. Sanat eseri, tohumu nereden gelirse gelsin ancak yetiştiği olabilir.

toprağın geçmişiyle uzlaşarak kalı­

Bu cümlede

kalıcı

bir sanat eser inin hangi

özelliği vurgulanmıştı r?

Bu cümlede ası l anlatı l mak istenen aşağıdakilerden hangisid ir?

A) Toplumdaki herkesin anlayacağı bir dille ya-

g_

dikka- E' .o

konuşulur sanmıştım.

Kaynağını

çelişk i leri

D) Bu konuya ayrılan beş sayfayı, konunun önemini dikkate alarak, yeterli bulmuyoruz. g_ E) Yurt dışında eğitim gördüğü için ülkesindeki birçok kuruma burs başvurusunda bulundu .

A) Okurun hafızasında yer etmek isteyen yazar, insanlığı ilgilendiren konuları seçmelidir.

!

B) Sadece kendi döneminin sorunlarıyla ilgilenen yapıtlar zamanla unutulmaya mahkumdur.

g_

C) Yazar, toplumda gördüklerini tarafsız bir tutumla anlattığı ölçüde başarılı olur .

~

:o

D)

zılması

B)

Tarihı olayları

C)

Geçmişin değerlerine

konu edinmesi

D) Ait olduğu toplumun içinde olması E)

göre

yorumlanması

tarihı değerleriyle

uyum

Sanatçının özgürlüğünü yansıtması

Yaşadığı çağa tanıklık

dıkları

eden sanatçının yazzamanla tarihi belge niteliği kazanır.

E) Bir eserin kalıcılığı, sanatçının kendisini gerçekten etkilemiş olan konuları işlemesine bağlıdır.

11. Gerçek sanatçı , neyi yazacağını tasarlarken na-

14. Hiçbir mutluluk , işini severek yapan

sıl yazacağını bulandır .

nül huzuruna

Aşağ ıdakilerden

Aşağıdakilerden

hangisi anlamca bu cümle-

ye en yakındır?

başyapıt

C)

sanatçı ,

hangis i bu cümleye anlam-

sıradan

seçtiği

konuya

A) Mutlu olmayı bilen insan, çevresine de mutluluk saçar.

konuları

bile bir

B)

halinde sunar .

Sorumluluğunu

birey

Sanatçının

üslubu , konunun önemini yitir-

mesine yol

açmamalıdır .

değil

E)

kalabalık unsurlardan sıyıran ve öze önem veren Ahmet Kutsi Tecer'in anlatımı biraz çıplaktır . (il) "Nerdesin?" şii ­ rinde hiçbir teşbih , istiare ve mecaz olmadığı gibi sıfat da yoktur. (111) Bu sadeliği daha sonra Orhan Veli nesli bir prensip haline getirecektir. (iV) "Nerdesin?" şiirinin en önemli özelliği her türlü süsten uzak olmasıdır . (V) Bunun sebebi ise soyut, gözle görülme z ve elle tutulmaz bir ayrıntıya değil

varlığı anlat masıdı r .

Bu parçada numara l anmış cümlelerden hangisi içerikle ilgilidir?

Yaşama

sevinci, yaşamdaki bütün

Yaptığı işi

C) 111.

D) iV.

E) V .

lediği dolambaçlı yoldan yalının arka tarafına geçtik . (il) Ay ışığının parça parça aydınlattığı parterlerden gelişigüzel büyümüş çiçekler, küme küme karanfiller yollara taşıyordu . (111) Bahçe, şimdi boy atmış yasemenler , her yana sarıl­ mış hanımelleri ve yaz çiçekleriyle dolup taşı­ yordu . (iV) Bahçenin paslanmış kapısı, buranın bakımsızlığını duyu ruyordu . (V) Yalı sahipleri uzun zamandır burada olmadığı için bahçıvan­ lar da işlerini aksatmış olmalıydı.

Bu parçad aki numa ralanmış cümlelerin hangisinde "gözlem" e yer verilmemiştir?

seven

kişi dünyanın

en mutlu in-

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

sanıdır .

15. Bulutlar üstüne

ş i irler yazılmasaydı onları

güzel

bulmak elimizden gelmezdi. Aşağıdaki lerden

hangisi bu cümlede an latılmak istenen düşü nce ile aynı doğru ltudadır?

kattığı yaratıcılık gucü , türlü sıkıntılarıyla gerçeğin ağır bastığı her çağ­ da, insanların daima sığınağı olmuştur .

18. Hayal etmenin insana

Aşağıdaki lerden

hangisi bu cümleyle aynı

doğ ru ltudadır?

A)

Sanatın

ve

sanatçının

en önemli görevi in-

sanları duygulandırmaktır .

B) İnsanların doğadaki güzellikleri fark etmesini sağlayan, şairlerdir. C)

Sanatçı, doğadaki

meden eserlerine B) il.

zorlukları

17. (1)Çamların , manolya ve süs ağaçlarının gölge-

kolaylaştırır .

E) Sanat, herkesin kendinden bir şeyler bulabileceği geniş bir alandır.

12. (1)Duygusunu

bilen biri gerçek anlamda

olmuştur.

C) Yaptığı işi sevmeyen kişi başarılı olamaz.

D)

D) Gerçek sanat eserlerinde , güncel olan kalıcı olan konular işlenir .

A) 1.

gö-

ca en yakınd ı r?

A) Gerçek sanatçı , üslubunu, göre belirler . B) Gerçek

insanın

erişemez.

D)

güzellikleri hiç

değiştir-

yansıtan kişidir.

Doğa

her dönemde , sanatçının en önemli kaynak olmuştur.

E) Sanat, dış dünyadan alınanları yeniden biçimlendirmektir .

A) İnsan, gerçek dünyada içine düştüğü sıkın­ tılara dayanma gücünü, hayallerinden alır . B)

Okurların beğenisini kazanan sanat eserleri, gerçeklerden çok hayal gücünden beslenenlerdir.

başvurduğu

C) Yazar, düş gücüyle yarattıklarını okurlara gerçekten yaşanmış hissi uyandırarak vermelidir .

kurgulayıp

D) Nitelikli yapıtlar, okurları bilgi ve hayal gücü yönüyle geliştirip zenginleştir. E) Sanat eserleri, gerçek hayatı anlama, daha iyi hale getirebilme amacıyla yaratılır .

B1J.9b'. olu Dil ve Anlatım Soru Ban kası

A (B)


1.

14 Nisan 1936 tarihinde, İstanbul'da, Alman Hastanesinde sabaha karşı dünyaya gelen Hilmi Yavuz, çevresini şuurlu olarak ilk defa babasının kaymakam olarak görev yaptığı Orhangazi'de idrak eder . 1940'1ar... Yani savaş ve yoksulluk yılları . Gaz lambası ışığında okunan kitaplar , karartma gecelerinde pencereleri sıkı sı­ kıya kapatılmış odalarda titrek ışığın duvarlardaki esrarlı gölge oyunları. .. Aşık Garip'ler, Şah İsmail'ler, Kan Kalesi Cenkleri ... Ve tren yolculukları ... Babasının sık sık tayini çıktığı için Kurtalan'a kadar bütün istasyonların adlarını bir çırpıda sayabilen küçük Hilmi, "bir şehrin yerlisi" olmaya fırsat bulamayan memur çocuklarındandır . Orhangazi'de başladığı ilkokulu Terme'de, ortaokulu Siirt'te bitirir. Yahya Bey, son olarak tayin edildiği Şebinkarahisar'ın iklimi sağlığını olumsuz etkileyince emekliliğini ister. Hilmi Yavuz'un biyografisinden alınan bu bölümden yola çıkarak aşağıdaki yargılar oluş­

o

o

3.

L

~

{

_ &> .o

0

Bir otobiyografiden alınan bu parçadan yola türün genel özellikleriyle ilgili aşağı­ dakilerden hangisi söylenemez?

çıkarak

A) Bir

Öncesinde araştırma ve tespitlerin yapılma-

sı gerekir.

;

kanıtlanabilir

111.Birinci tekil

9

anlatıcılı

Numaralanmış yargılardan

hangisi/hangileri

-,

B) 1.ve il .

D) 1.ve 111.

C) il . ve 111.

kendi

• Ölen ünlü bir kişinin ölümünün hemen ardından gazete ve dergilerde yayımlanan ve onun iyi yönlerini anlatan yazılardır .

günü gü nüne kaydedilmesiyle

oluşturulur.

A) Her iki metin de dil in göndergesel

işlevi

ile

oluşturulmuştur.

g_ ~

B) Birinci metin ikinci metne göre daha bilimseldir. C) Birincisinde birinci tekil anlatıcı, ikincisinde üçüncü tekil anlatıcı kullanılmıştır .

anlatıcı kullanılır.

D) İkincisinde yazar kendi duygu ve düşünce­ lerini olabildiğince metne yansıtmamıştır .

Ömer Seyfettin İstanbul'a dönüp profesyonel yazar olarak ça lı şmaya başladıktan sonra, devrinin

modasına

uyarak mizah dergilerinde ve

, -

9

magazinlerde yayımlanacak cinsten hikayeler yazar. Bunların ilki "Kolleksiyon" adını taşır. Ancak o, bu tip hikayelerinde de memleketin temel g_

jj

problemlerinden uzaklaşmaz. Bize has değer- ;

~

!erden uzaklaşmış aydınların yaşama biçimi ve su Frenkleriyle ilişkileri mizahi hikaye için hazır konu durumundadır.

tatlı

g_

r

Bu metinle ilgili aşağıdaki yargılar oluşturul- .o muştur.

1. Yazarının dünya

t

Şuara

Abidin Dino, 1913 yılında İstanbul'da doğdu. 15 yaşına kadar İsviçre ve Fransa'da yaşadı. 1933 yılında D Grubu'nu kuran beş ressamdan biridir. Paris ve Leningrad'ta, sinemayla ilgilendi. Yardımcı yönetmenlik ve yönetmenlik yaptı. 1937 ve 1939 yılları arasında Paris'e gitti.

E) Birincisindeki samimi ifadelere ikincisinde rastlanmaz.

Verilen açıklamalarda aşağıdaki türlerin han- 1 gisine ait bilgi bulunmamaktadır?

A)

g,

ilgili bilgiler de

:!

yaşamlarını

• Olay kurgusu içerisinde yazarının yaşamına dair detayların da bolca yer aldığı roman, hikaye gibi ürünlerdir.

canım sıkılmıştı.

g_ jj

E) 1.,il. ve ili.

kaleme aldıkları, kanıtlama kaygısı yüksek, olayların kronolojik sırayla verildiği metinlerdir. Kişilerin

şart larıyla

metinlerdir.

izlenir.

jj

4. • Ünlü kişilerin hayatlarıyla ilgili bilgileri, sistemli bir biçimde zaman zaman alt başlıkları- ; 0 na ayırarak sunan bilimsel yazılardır. •

Olayların

D)

E) Birinci tekil

A) Yalnız I

s ıra

barındırır. o

doğrudur?

2.

kronolojik bir

C) Döneminin sosyal

veriler sunar.

bir söylem benimsenir.

kişinin yaşamının an l at ıldığı

Anlatımda

B)

Derken Üstat Ekrem'in, odaya girdiğini gördüm. Başında pelü ş takke, üstünde apartman gibi kocaman robdöşambr, ayaklarında şişman pantuflalar. B_ir taraftan odanın serinliği içinde üstadın aldığı bu hararet tedbirlerine, ceketimin içinde tutuluyordum; bir taraftan da Üstat Ekrem odaya girerken Akif de ceketini ilikledi, ona da

Birincisi bir anıdan ikincisi ise bir biyografiden alınan metinler için aşağıdaki karşılaştır­ malardan hangisi yapılamaz?

jj

turulmuştur.

il. Bilimsel,

Burdur'a bağlı Yeşilova ilçesinin Akçaköyü'nde 1 5. 1929 yılında doğdum. Altı çocuk lu, az topraklı bir köylü ailesinin yukarıdan ikinci çocuğuyum. Babam Veli, Yemen'de seferberlikte askerlik etmiş, yaralanmış, esir düşmüş. Az toprakla çiftçilik yeterli bir iş olmadığı için bunun yanı sıra köy bakkallığı ve değirmencilik de yapmış babam. Köylülerim eskiden beri Aydın, İzmir yanlarına pamuk çapasına, incir, zeytin ve kanal işçiliğine inerlerdi. Kimisi biraz para kazanır, geri döner; 2' kimisi kalır, yerleşir oralarda. 1938'de babam kağnıdan düşüp yaralandı ve onu kaybettik. O zaman ilkokulda öğrenciydim. Nazilli'nin Burhaniye köyüne yerleşmiş olan dayım aldı götürdü "' beni. .ö

görüşü hakkında

detaylar

barındırır.

il. Ünlü bir kişinin yaşamına ait oluşturulmuş bir yazıdan alınmıştır . ili. Öncesinde araştırma ve tespitler gereken bir yazı türüdür.

Tezkiresi

B) Otobiyografi

Metne göre numaralanmış gisi/hangileri doğrudur?

C) Nekroloji

yargılardan

0

A)

Yalnız

il

B) 1. ve il.

D) il. ve ili.

Vasfi Mahir Kocatürk'ün Namık Kemal biyografisinden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Döneminin

han-

yazı

ve

konuşma

diline ait detay-

ları yansıtmaktadır.

D) Otobiyografik roman E) Biyografi

Genç Kemal ağır, kederli günlerden sonra yeni bir saadet alemine göz açm ıştı. Bazı günleri dostlarıyla birlikte Boğaz gezintilerine çıkmakla, bazı geceleri de mükellef ziyafetler içinde geçirmekle beraber zamanının çoğunu gene okumağa sarf ediyordu. Sofya'da iken tertiplediği müsvedde defterine benzer divanını açtı. Boş sahifelerine adlarını yazmış olduğu divanları birer birer tedarik ederek raflara dizdi. Naili, Fehim, Sami ve Galip divanları üzerinde saatler geçiriyor, bilhassa Nef'ı divanını elinden bırakmıyordu. Bazı akşamlar babasıyle konuşmağa dalarlarsa Osmanlı tarihi en başlarından en sonlarına kadar didik didik ediliyordu. Üvey annesi Düriye Hanım da oldukça kültürlü idi.

C)

E) 1.il ve ili.

Yalnız

ili

~

B) Öğreticilik, estetik kaygının önüne geçmiş­ tir. C) Ünlü bir ismin hayatını, hatta özel hayatını yansıtır.

D) Öncesinde bir ön çalışm a gerektirir. E) Birinci tekil

anlatıcı kullanılarak

veriler akta-

rılır . o

"'

Bilgiyolu Dil ve An latım Soru Bankası A(B)


7.

Son zamanlarda hayli tartışılmaya başlanan ro10. Tek bir sanat eseri gösterilemez ki bir düşünce13. Fransız şairlerinden Mallarme, anlamdan kurtulman, romanın sunumu, k itabın meta haline gelyi yaymak ya da savunmak için yazılmış olsun. muş, yalnızca sesten oluşmuş bir şiire ulaşma mesi, yazarların tiraj kaygısı ve bütün bunların hevesindeydi; ancak onun en güzel şiirleri, anBu cümle ile anlamca özdeş olanı aşağıdakiTürk edebiyatından alıp götürdükleri üzerine lama yüz çevirmemiş olanlar arasındadır. lerden hangisidir? g_ g_ uzun bir söyleşi yaptık. Bu sözlerden çıkarılabilece k sonuç aşağıda.2' .2' :o kilerden hangisidir? Bu cümledeki altı çizili sözün cümleye kattı- 0 A) Her sanat eseri, sanatçısının dünya görüşüğı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır? nü aktarmak için yazılır. A) Mallarme, şiirlere getirdiği yeniliklerle Fran~ B) Sanatçıya düşen, bir düşüncenin savunucu- g. E1 sız edebiyatında çığır açmıştır. A) Bu film beni, çocukluğumun geçtiği o fakir ..;,El su olmak değil, her görüşe aynı uzaklıkta :o mahalleye götürdü . durmaktır. B) Mallarme'in şiirlerinde en önem li öge anB) Yeni çekilen Türk filmlerindek i sanat kaygısı, onları dünya sinemasına taşıyabilecek mi?

C) Niteliksiz filmlerin sinema zarar göz ardı edilmemeli.

sanatına verdiği

g_ .2'

:;;

D) Yerli dizilerin çoğalması sinemaseverleri bile g. televizyon koltuğuna bağladı. .2' :o E) Son yılların en ilginç senaryosuyla karşımıza çıkan yönetmen, seyirciyi sinemaya çekebilmeyi başardı. g_

C) Sanat eserleri, güncel olanı olanı yakalamak için yaratılır .

değil

evrensel

.2'

C) Mallarme ilk okunuşta anlaşılmayan, imge!erle ve sözcük oyunlarıyla yüklü şiirler yaz-

okuru yönlendirmez; ancak okura g. .2' yorumlama olanağı sağlar. :o

D) Mallarme ş ii rde biçime önem verse de anlamın öne çıktığ ı şi irl eri daha başarılı olmuştur.

D) Hiçbir sanat eseri, bir düşünceyi yaymak ya da savunmak için yazılmamıştır. E)

Sanatçı,

.2'

cümlelerden hangisinde bir "ya- g. 11. Aşağıdakilerin hangisi bir üslup cümlesidir? söz konusudur? :§> :;;

A) Eserlerinde ele Yürüyüşünüzde kibarlık

B)

okur D)

g_

sözlere bu kadar yoruyor.

:;;

okuyucuları

yeniden basabiliriz ama bu,

kitabın

tarafından tutulmasına bağlı.

Kitabın

gerçekliğinden

.2'

Şiirlerinizde, anlaşılmaz

Kitabı

konuşmanızda

var.

yer vermeniz, biz

C)

bir asalet,

g. İ

alıyor.

aldığı tüm konuların söz edilebilir.

g. 14.

C) Bu eserinde kullandığı ince, zarif ve dil, okuru adeta büyülüyor . D)

Çocukluğunda

günlere

Doğduğu toprağa

:;;

sahip çıkmış ve ondan aldıktüm dünyaya sunmuş olan yazarın çok katmanlı eserlerinde kişiler, kendi atmosferlerinde soluk alıp verirler.

g_

Bu cümleye göre aşağıdakilerden hangisi sözü edilen sanatçının özelliği olamaz?

.2'

tarihı

B) Son eserinde, bilimin gerekliğini ve bilim .2' :o için yaptığı mücadeleleri anlatır.

sonunda bir kaynakça bölümü yer

E) Günlük yaşamımızda renklerin önemli bir } rolü vardır. :;;

E) Mallarme, şiirin anlaşılmak için değil okunmak ve hissedilmek için yazı ldığını savunmuştur .

:;;

Aşağıdaki

A)

mıştır.

g.

.2'

k ınma"

:;;

düşünme,

:o

8.

lamdır .

g.

edebı

g_ ~

gezip gördüğü yerleri, o :o özlemle anlatmış.

duyduğu

E) Bu eserin başarısı onun toplumsal gerçekleg_ ri ele almasından ileri gelmektedir. .2' :;;

larını

A) Eserlerinde vermek

yoğun anlatımlı

cümlelere yer

B) Eserlerinde kendi dünyalarında kahramanlar oluşturmak

C) Kendi kültürüne D)

sırt

çevirmemek

Yaşadığı

yerin sınırlarını lara seslenmek

E) Eserlerinde

düş

yaşayan

aşarak

bütün insan-

gücünden yararlanmak

g_ .2'

:o

g. .2'

:o

9.

Söyleyişini

önemsemeyen yazar, düşündükleri12. Güzel bir şiirin yaratılışında, şairin mantık ve dü15. Bir tablo size kötü geliyorsa doğal bir hakkınız ni de önemsemiyor demektir. g_ şünce çizgisinden çok yaratıcılığı, hayal dünya- g_ vardır; ona bakmayı reddeder, gider başka tab.2' .2' sı etkilidir. lolara bakarsınız; ama başkalarının ona bakma0 :o Aşağıdakilerden hangisi, bu cümle ile anlamsını engelleyemezsiniz. Bu cümlede asıl anlatılmak istenen aşağıdaca aynı doğrultudadır? kilerden hangisidir? Aşağıdakilerin hangisi bu cümleyi anlamca g_

A) Gerçek sanat eseri, konu ile mundan doğar.

anlatımın

uyu-

B) İyi bir yapıtta, kesinlikle, konu anlatımın önü ne çıkmaz.

C)

Nası l konuşulacağını

yeceğini

bilen yazar, ne söyle-

de bilir.

D) Evrensel konulara yönelmeyen yazdıkları etkili olmaz. E)

Anlattıklarının natçı,

önemli olduğunu anlatımına özen gösterir.

sanatçıların

düşünen

sa-

A) İyi şiirin ortaya çıkmasında şairlik yeteneğinin ön planda olduğu B)

Düşünceleri

ifade etmenin

şiirin güzelliğ ini

bozduğu

C) D)

Şairlerin,

Mantık

g. .2'

hayal

gizlemesi

dünyalarını

gerektiği

yeterince ifade

g.

edemediği

E)

A) Sanat, çok farklı renkleri içinde her rengin bir alıcısı vardır. :o

Şairin, düşüncelerini

ve düşüncenin daha çok beğenildiği

ağır bastığı ş i irler in

barındırır

ve

B) Sanatçının özgürlüğü toplumsal değerlere saygılı

olmakla

sınırlıdır.

C) Sanatta beğeni özgürlüğü, yasaklamayı değil, seçmeyi ya da seçmemeyi getirir .

:;;

.2'

D) Sanat eserleri geçmişten günümüze kişilerin zevk ve birikimine göre farklı farklı ele

g_

E) Sanatta güzel ya da çirkin yoktur,

alınmışt ı r.

E' :O

g. .2'

.i5

Bilgi olu Dil ve Anlatım Soru Banka s ı A(8)

karşılar?

.2'

.D

!ılığı vardır.

bakış

fark-


1.

Gördüğünüz gibi kendi ağzından kendi öyküsü-

"' 3. nü anlatıyor yazar. Önce nerede doğduğunu, 0 nasıl bir ailenin çocuğu olduğunu belirtiyor. İlk çocukluk yıllarının nasıl geçtiğini anlatıyor bize. 2 Bunu yaparken olabildiğinc e içten, yalın ve doğal bir tavır sürdürüyor. Acılarını, sıkıntılarını giz- .., lemeye çalışmıyor. Kuşkusuz ayrıntılı bir biçimde değil. Yazar önemli noktalarını veriyor yaşam haritasının. Buna karşın anlatımın nasıl "ben"de g. yoğunlaştığını, yazarın kendi yönelim ve yönse:O melerinin nasıl öne çıktığını görüyoruz. Bu parçada sözü edilen yapıtla ilgili olarak hangisi söylenemez?

Ahmet Ümit , 1960'ta Gaziantep'te doğdu. 1983'te Marmara Üniversitesi Kamu Yönetimi .ö Bölümü'nü bitirdi. 1985-1986 yıllarında Moskova'da Sosyal Bilimler Akademisinde siyaset eği­ timi gördü. İlk kitabı 1989'da yayımlanan "Sokağın Zulas ı " adlı şiir kitabıdır. Bu kitap, 2011 'de .., gözden geçirilerek Everest Yayınları tarafından yeniden yayımlandı. 1992'de ilk öykü kitabı " Çıplak Ayaklıydı Gece" yayımlandı. Bunu 1994'te "Bir Ses Böler Geceyi", 1999'da "Agatha'nın Anahtarı", 2002'de "Şeytan Ayrıntıda Gizlidir" adlı polisiye öykü kitapları izledi. Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez ?

aşağıdakilerden

5.

B)

Anlatım

birinci

Yalın

D)

Anlatıcı duygularını

E)

alınm ıştı r.

kişi ağzından yapılmıştır.

C)

ve samimi bir

yaşadıklarını

A)

Anlatım

açık

net,

ve

anlaşılırdır.

A)

o ö,

anlatımı vardır.

ve

geçirdiği

Yakup Kadri'nin biyografisinden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden .ö

A) Otobiyografi türünde kaleme

köylü çocuklarıyla, köy havası içinde bu yıllar, onun mahalli hayatı tanıması­ na, tabiat duygusunu bulmasına şüphesiz yardım etmiştir. Lakin Yakup Kadri varlıklı, evine kitap girmiş, devrin hiç değilse edebı kültürüne aşina bir ailenin kucağında yetişmiştir. Köylü çocuklarıyla münasebetini de nihayet bir ağaza­ denin münasebeti derecesinde kabul etmek yerinde olur. Okuma bilmediği yıllarda annesinden Monte Cristo'yu dinler. Sonradan aynı kitabı kendisi de okuyan yazar, üzerinde bıraktığı tesirleri şöyle ifade eder: ...

Yazarın

B) Bilgi verme C)

tüm ay-

Anlatımda

amacı taşımaktadır.

kronolojik bir

rıntılarıyla anlatmıştır.

D) Bir biyografiden

Anlatıcı yazarın

E)

kendisidir.

Anlatılanlar

neden-sonuç

ilişkisine dayandı-

herhangi bir yorumu söz konusu

değildir.

sıra izlenmiştir .

alınmıştır.

Yazarın

B) Dilin göndergesel

g_ ;

rılmıştır.

işlevinden faydalanılmış­

tır.

C) Öğretme amacı ön plandadır. D) Sözcüklerin genelde gerçek

anlamları

tercih

edilmiştir.

E) Öncesinde bilgi toplama, görüşme yapma gibi teknikler kullanılmıştır .

o ö,

2.

4 Yazar, romanında İTÜ İnşaat Fakültesi'nden hocası olan Prof. Dr. Mustafa İnan'ın yaşam öyküsünü anlatır . Romanda fakir bir halk insanı olan ' Mustafa İnan'ın dünyaca tanınan bir bilim adamı olma sürecinde yaşadığı güçlükler ve bu güçlüklere rağmen ahlak ve kişiliğinden hiçbir g_ şey kaybetmemiş olması ele alınmaktadır. Ro- Ei> man iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mustafa İnan'ın doğumundan eğitim h ayatı bitene kadarki dönem; ikinci bölümde ise hoca- ~ lığından ölümüne kadar ki süreç anlatılmaktadır. Roman, tüm bu özellikleriyle biyografik roman türünün bir örneği olma özelliğini taşımak­

!

tadır.

6. Olaylar "hasta çocuk"un hastanede beklemesi ile başlar. Hasta çocuk etrafındaki hastaları seyrederken daha da üzülmektedir. Sekiz yaşından ,, beri çektiği bu hastalık, onu çok yıpratmıştır. Sağlıklı olan kişileri kıskanmaktadır içten içe. Bu bekleyiş sürecinden sonra nihayet sıra ona ge- ~ lir. Asistanlar bacağındaki sargıyı açar. Doktor tekrar ameliyat gerektiğini söyler. Bacağın kısalması ya da kesilmesi gerektiğini ifade eder.

!

Bir otobiyografik romandan alınan bu parça i yazarlardan hangisine aittir?

aşağıdaki

A)

Bu parçada sözü edilen eser ve eserin yaza- "" rı aşağıdakilerin hangisinde verilmişti r?

Namık

Kemal

ö.

B) Ahmet Mithat Efendi

Adamının Romanı

B) Tek Adam -

Şevket

Oğuz

Atay

Süreyya Aydemir

C) Dokuzuncu Hariciye

Koğuşu

D) İki Dost - Süleyman Nazif E) Türkan - Ayşe Kulin

-

g

q, D

D) Abdülhak

Şinasi

E) Halide Edip

Hisar

Adıvar

verilenlerin hangisinde bilgi

g_ a,

- Peyami Safa g_ E'

A) Herhangi bir alanda tanınmış bir kişinin kendi yaşamını anlattığı düzyazı türüne otobiyografi denir. B)

yılları, öğrenim

Doğum,

ölüm

rum gibi

kalıplaşmış

ve mesleki dubir yol izlenerek kişinin yaşamının ana hatlarıyla verildiği biyografilere klasik biyografi denir.

C) Portre, söz konusu kimsenin kişiliğini oluş­ turan üstün niteliklerinin anlatıldığı biyografilerdir.

-;,

g_

g.

D) Bir kimseyi çevresi, gördüğü işler, özel yaşamı ve yapıtlarıyla kendi çağ ı içinde ayrıntı­ lı olarak ele alan biyografilere anlatım biçimine göre monografi ya da biyografik roman adını alır. E) Divan edebiyatı şair ve yazarların eserlerini ve hayatlarını kapsayan edebiyat anto loji niteliğinde ki eserlere ruzname denir.

2'

O>

:;;

g_ E'

~

~ ~

/75'

yanlışı

vardır?

a,

:;;

C) Peyami Safa A) Bir Bilim

Aşağıda

Bilgi olu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8l


7.

Bir bilge

öğrencis i n e şu öğ ü dü

şüncenden

1 O. Aşağ ı daki cümlelerden hangisi üslupla ilgili bir yargıdır?

verir: "Dilin, düönce hareket etmesin ."

Bu sözle asıl anlatılmak istenen lerden hangisidir?

A) Ahmet Mithat Efendi, toplumu bilgilendiren sayısız eser yazmıştır.

Konuşma ve ta rt ı ş m a l ar rine yön verir.

i ns a nın düşüncele-

C) Bir dilin güzel ku ll a nılması doğru iletilmesini s a ğl ar .

D) Bilgisi olan insan dilini de bilir. E)

karakterler

düşüncele r in

doğru kullanmayı

Adıvar ' ın

ağır

kadın

tiplemelerinde edebiyatımızın

tarih-

Ka rşımızdak ilere

Aşağıdakilerden

le aynı doğrultudadır?

konuları

B)

As lın da

Gerçek sanat eserleri, kendilerini geç gösterirler; ama bir kere gösterdiler mi hiç eskimezler; sanat dışı birtakım sebeplerle bir süre için köşe­ ye çekildikleri olsa da meydana çıkmakta gecikmezler.

C)

Anlatılanları

uygun bir anlatım biçimi seçmezseniz, kimse sizi anlamaz.

senin dığı kadardır .

an l attığın k a rşındakinin

A nlatac ağ ını z

g_

konuyu iyi

konuları

defalarca

anlamadık ç a

Şiirleri kişilik

ğ_

E)

Kişilerin

çok

çevresini

işleyen şiirler

yaz-

özelliklerini

yansıtmaz .

duygu ve düşüncelerini

yansıtmada

başarılıdır.

B) Büyük

toplulukları

:;.

E'

IS

onu

okuduğu eserden söyleme k istediklerini de

Aşağıdakilerden

yazarın dolaylı

olarak

anlamalıdır .

hangisi anlamca bu sözün

yerini tutar?

oku r ların

A) Yazarlar, eserlerinde sesleni r. yazarın

iletmek

istediğini

dünyasına

iyi

algılama­

lıdır .

etkilemesi

C) Kendi okur kitlesini

14. Okur,

B) Okur,

A) Toplumun her kesimine seslenmesi

§,

.o

iyi anlamak için, o konuyla ilgili temel bilg ilere sah ip olmak gerekir.

D) Geç anlayan k i ş il e re , bazı anlatm ak gerekebilir. E)

anla-

yakın

bulabi-

Bu cümleye göre, aşağıdakilerden hangisi gerçek sanat eserinin özelliklerinden biridir? A nl ataca k larını z a

Şiirleriyle evrenselliği ya k alamıştır .

"'

hangisi anlamca bu cümley-

A)

aşağ ı­

~

:;s

dır .

C)

:;s

E) Bu kitapta dil bilgisi ile ilgili lirsiniz.

bir şey anlatabilmenin temel ko- g_ 11. önce bizim a nlamamız ­ E'

ş ulu, anl atacakl arı mızı

şiiridir.

mıştır .

E'

IS

Çoğu insan dü ş ü ncesini d oğ ru ifade etmeyi bilm ed i ğ i için p i ş manlı k yaşamaktadır. }

"herkes "in

D) İşleyeceği konularda bir kısıtlamaya gitmez.

jj

8.

jj

basar.

D) Onun şiirlerinde divan çesi yatar.

ğ

E'

A)

B) Sadece 'i,

C) Halide Edip

değil,

~

o

g.

2>

"ben"in

E'

B) Roman, son devrin çalkantılarını dil karmaşasına girmeden sade bir anlatımla ele almış.

şiiri

Bu cümlede sözü edilen sanatçı için daki yargılardan hangisi doğrudur?

aşağıdaki ­

A) İnsan , aklın dan geçir diklerini söze dökmeden önce onlar üzerinde düşünmelidir. B)

13. Onun

C) Bir yazarın söylediklerinden , söylemediklerinin ipuçlarını bulmak okurun görevidir.

oluşturması

D) Bir kez anlaşıldıktan sonra zaman yitirmemesi

değerini

E) Her zaman toplumun bir gid erek ona yol göstermesi

adım

hiçbir

önünde

D) Yazarlar, söyledikleriyle bilir .

okurları

E) Yazarlar, eserlerinde zengin gelerden yararlanırlar.

yönlendire-

ç ağrışımlı

im-

b aş k as ına anl atamazs ını z .

9.

Aşağıdakilerden

hangisi

tanımsal

nitelik

taşı­

12

maktadır?

Ressam,

Batı'ya açık ,

yeni,

çağdaş

yışıyla yetişmiş olmasına karşın

co ğ altıla coğaltıla klişeleşmiş dından

A) İ nsanoğlun u n yapacakları , hayal ettikleri ile sınırlıdır.

B) Gerçek başarılar; bilgi, sebat ve elde edilir. C)

Yoldaş ı

asil

düşün ce l e r

doğrulukla

olanlar, asla

g_ yol c uluğ u nda

dayan-

E' :;s

Baş arılarda

gu ruru yenmek , felaketlerde ümitsizliğe karşı gelmek lazımd ır.

iz sürmüştür .

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangis idir?

Bir toplumun , öncü , yenilik çi şairleri anlayabildiölçüde daha modern bir toplum çizgisine va-

ği

racağına inanırım .

Bu cümlede anlatılmak istenen aşağ ıdaki ler­ den hangisine anlamca en yakındır?

.ıS

yalnız

değildirle r .

D) Hakikat, insanı n hayat dı ğ ı bastondur . E)

J

resim anlaresim sanatında bir anlayışın ar-

} :;s

A) Kendine özgü bir üslup mek

geliştirerek

ilgi gör-

B)

B) Dönemindeki sanatçıları etkileyerek belli bir moda yaratmak C) Çok taklit edildiği için özgünlüğünü yitirmiş olan basmakalıp yöntemleri kullanmak D) Her eserinde

farklı tarzları

A) Güncel konuları ele alıp düşünceler ren şairler, toplumları yüceltir .

denemek

E) Çağdaş anlayışlarla kendini geliştirme çabası içine olmak

g_

---

- - -------~

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Banka s ı A(8)

E'

:;;~------------------~

Çağdaş natın

toplum düzeyine gelmiş uluslar, saher alanında kendini geliştirmiştir.

C) Toplumun sanatçıya mun kendi insanına . ğerdir .

verdiği verdiği

önem, o topluönemle eş de-

D) Bir toplumun çağdaşlaşması, şiirdeki yeniliklerin toplumda kabul görüp anlaşılmasına bağlıdır.

E)

~------

gelişti­

Çağdaş şairler , yalnızc a

kendi

değil ,

olmuştur.

tüm

insanlığa

mal

toplumlarına


1.

1958 yılında Uşak 'ta doğan İskender Pala, İs­ tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesini bitirdi. Divan edebiyatı dalında doktor , doçent ve profesör oldu . Divan edebiyatının halk kitlelerince yeniden sevilip anlaşılabilmesi için klasik şiirden ilham alan makaleler , denemeler , hikayeler ve _ gazete yazıları yazdı. Düzenlediği divan edebiyatı seminerleri ve konferansları geniş kitleler tarafından takip edildi. Romanlarının baskıları yüz ~ binlere ulaştı , pek çok ödül aldı. Evli ve üç ço cuk babası olan Pala, h81enİstanbul KültürÜni- .o versitesi öğretim üyesidir.

Bu parçay la ilgili olarak hangisi söylenemez?

3.

5.

verilen tanımlardan hangisi ayraç içinde verilen kavramla uyuşmamaktadır?

Aşağ ı da

A) Topluma mal olmuş bir kimsenin yaşamını " konu alan, söz konusu kimseyi doğum tari hi ve yeri , yetişmesi, öğrenimi , yaptığı işler, ölümü çerçevesinde anlatan yazı türünün (tercüme-i hal) eski adı 0

Bu parçanın biyografi türündek i bir yazıya ait kanıtı aşağ ıdakilerden hangisidir?

B) Bir kimseyi çevresi, gördüğü işler, özel yaşamı ve yapıtlarıyla kendi çağı içinde ayrıntı ­ lı olarak ele alan biyografi türü (klasik biyografi)

a şağ ı dak i lerden

olduğunun

C

C) Tanzimat öncesi Türk

edebiyatında

tarikat ;;

konu edinen , efsaneleş­ t irildiği için bilimsel bir doğruluk taşımasalar da biyografi olarak kabul edilen tür ulularının yaşamını

işlevi kullanılmıştır .

A) Dilin göndergesel

B) Açık, akıcı, anlaşılır bir dil kullanılmıştır.

C) Bir otobiyografiden D)

alınmıştır .

kullanılmıştır.

"'

Topluma mal olmuş bir kimsenin yaşamını konu alan yazılara biyografi denir. Bu tür yazılarda söz

4. E'

"

1

konusu kimsenin doğum tarihi ve yeri, yetişme-

,

si, öğrenimi, yaptığı işler sıralanır ; ölmüşse ölüm

!

tarihi ve yeri belirtilir . Bu tür yazılara Osmanlıcada tercüme -i hal denilirdi. Yine divan edebiya-

de

il

ması

6. Vüs'at Orhan Bener . 1922'de Samsun 'da doğ du. İlk, orta öğrenimini Anadolu 'nun çeşitli kent- 2 !erinde tamamladı. 194 1'de Harbiye Mektebi'ni, z. 1957'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ticaret Bakanlığında raportör, Karayolla rı Genel Müdürlüğünde hukuk müşaviri olarak o çalıştı. Ayşe Bener 'le evlendi . Bir sendikanın danışmanlığını yürüttü . Emekliye ayrılıp yazarlıkla geçindi. 1 haziran 2005 ' te hayatını yitirdi. Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıdaki l erden

örnekleri

sayılabilir .

Bu parçadak i numara l anmış bölümlerden hangisi bilgi yanlışına neden o l muştur?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

Anlatılanlarda

E) V.

yazılardır. doğum

Bu tür yazılarda söz konusu kimsenin

tarihi ve yeri , yetişmesi, öğrenimi , yaptığı

işler sıralanır . Osmanlıcada

tercüme-i hal deniil lirdi . Araştırma ve inceleme yaz ılarıdır. Divan bulunan ve

tarihsel bir sıra gözetilmiştir.

işl eviyle kullanılmıştır.

şairlerin hayatını

yakınlık

anla-

gösterir . Tarikat

konu edinen menakıbname­ lV )fil kimi özellikleriyle bu tü re benzer . Bu tekniğin ulularının yaşamını

-

D) Sözü edilen yazarın kişiliğini oluşturan üs- otün nitelikleri , bununla birlikte duyguları ve ., E) Dil, göndergesel

konu alan

111

mıştır .

C)

yaşamını

1

edebiyatında

A) Anlatım net, açık ve anlaşılırdır .

alışkanlıkları anlatılmı ştır .

"ö,

Otobiyografi , bir kimsenin

tan tezkireler bu türe

B) Sanat yapmak değil , bilgi vermek amaçlan"Mecalisü 'n Nefais "i, Osmanlı sahasında ilk teziV kire Sehi Bey'in " Kısas-ı Enbiya " sı bu türün ilk 2 ~ V

biçiminde oluşturulması

E) Bilgi verme amacıyla yazılmış olması

tında şairleri

anlatan eserlere tezkire denirdi. 111 Türk edebiyatının ilk tezkiresi Ali Şir Nevai'nin ,,,

Düzyazı

D) Bir sanatçıyı yaptıklarıyla tanıtır nitelikte ol-

E) Söz konusu kimsenin kişiliğini oluşturan üstün niteliklerinin anlatıldığı biyografiler (portre)

D

2.

C)

D) Divan edebiyatında şairlerin yaşamlarını anlatan , eserlerinden örnekler verilen biyogra (tezkire) fi türü

"

A) Ele alınan sanatçıyla ilgili olumlu ve olumsuz değerlendirmelere yer vermesi B) Kaynağını gerçek yaşamdan alması

(menakıbname)

Açıklayıcı anlatımdan yararlanılmıştır.

E) Nesnel veriler

Mübarek isimleri Yusuf'tur . Cihanı aydınlatan vucudu , Reha semasına gün eş gibi doğmuştur. Asrın şairler sultanı , olgunluk ve maarif göğü­ nün uğurlu hüması, belagat ülkesinin hakanı , fasih kalemli bir şair ve herkesçe sevilen bir zat olup Dördüncü Mehmed Han zamanında Devlet-i Aliyye'nin uğurlu Asistan ' ına gelip Musahip Mustafa Paşa adındak i eşsiz vezirin tatlı iltifatına mazhar ve ona katip ve müsahib olmuştur .

Anadolu sahasındaki ilk örneği " Heşt Behist" V adlı

eserdir .

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisi bilgi yanlışına neden olmuştur?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

" "' " ö

Bilgi olu Dil ve An l atı m Soru B a n kas ı A(8)

E) V.


7.

(1)Ümit Kaftancıoğlu, yaşamıyla yapıtları arasında J' 9. olan köy kökenli bir yazarımız. (il) Ye-

koşutluklar

rel dilin zenginliklerinden yararlanarak Doğu Anadolu köylülerinin yaşam kavgalarını başarıyla dile getirir. (111) Öykülerle, özlem dolu mektuplarla başlamış yazın yaşamı. (iV) 1970'te "Dönemeç" adlı öykü kitabı TRT büyük ödülünü alır. (V) "Dönemeç" onun için bir başlangıçtır ve edebiyat çevrelerinde olumlu bir etki bırakır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) 1. cümlede, yazarın yaşamı ve eserleri arasında paralellik olduğundan söz edilmiştir.

~

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

B) il. cümlede, eserlerinin hem üslup hem içerik özelliklerine değinilmiştir. C) 111.cümlede, edebiyata hangi türlerle aldığı kitabın

başla­

hangisi ol-

verilmiştir.

B) il. cümlede, ortaya çıkabilecek olumsuz durumun sebebi verilmiştir.

E) V. cümlede, yazın hayatındaki ilk öyküsüyle ilgili açıklama yapılmıştır .

C) 111. cümlede, insanlar arası ilişkileri çözümleyerek verdiğinden söz edilmiştir.

C) 111. cümlede, İslam mimarisinin önemli yapıt­

D) iV. cümlede, yazara ait bir

larına değinilmiştir.

O>

"' .o

10 °'

Fablların anlatıldığı

bu parçadaki numaralancümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştı r?

mış

o ö,

D) iV. cümlede , fablların eğitim amaçlı masının gerekçesi açıklanmıştır.

12. (1) İstanbul'da her ne kadar bazı belediyeler, kiromanlarında ezilişini, sorunla0 Çukurova halkının gelenek ve göre- §taba olan ilgiyi artırmak için parklara arkalığı kineklerini de verir. (il) Konukseverl ik, büyüğe 6 tap kapağı baskılı, oturağına o kitabın içeriğine saygı, dökülen kanın öcünü alma gibi gelenekyöneli k yazılar yazılmış kitap formunda üç beş leri görürüz. (111) Toprakla bir bütün olarak ele bank koydularsa da bu uygulama yaygınlık kaaldığı Çukurova halkının romanlarında önemli zanamad ı. (il) Dışarıdan bakan biri de Türkibir yeri vardır . (iV) Yaşar Kemal'in kişileri yaza- ~ ye'de kitaba ve yazara büyük saygı gösterildiği­ rın gözlemci yeteneğinin geliştirdiği kişilerdir. ni zannediyor. (111) Ancak vatandaşın hakkını ye(V) Köylülere bir roman gereci olarak değil; yamemek l az ım; onlar eserleri incitmeme kaygı­ şayan , iç dünyası olan insanlar olarak bakar. sıyla (!) kitapların kapağına bile dokunmuyor . o (iV) Durum böyle olunca yayınevleri, içeriğe Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili ağ ırlık verdikleri yılları geride bıraktı. (V) Yayı­ olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? nevleri, okunmasa da hediye ve dekor olarak kullanılabilecek, kapağı gerçek, içi sahte kitap2 lara yöneldi. A) 1.cümlede, sözü ed ilen yazarın roma nlarının .§> içeriğiyle ilgili bilgi verilmiştir. ::; Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? B) il. cümlede, önceki cümlede verilen bilgiye yönelik örnekler va rd ır. (1)Yaşar Kemal,

rını verdiği

.i2>

halkının, sözü edilen

C) 111.cümlede, Çukurova yazarın yapıtlarındaki

B) il. cümlede, fablların insanlara kazandıraca­ ğı kimi özelliklerden söz edilmiştir. C) 111.cümlede, fablları daha çok tercih eden yaş grubu belirtilmiştir.

yeri

D) iV. cümlede, yazarın, roman gözlemlerinden yola çıkarak

ğinilmişti r.

E) V. cümlede,

!

belirtilmiştir. kahramanlarını

yarattığına

deE1

romanın

kurgusunda kahramanl arının iç dünyalarına ait ayrıntıların önemli bir yer tuttuğundan söz edilmiştir.

kullanıl­

A) 1. cümlede, madan söz

amacına ulaşamamış

B) il. cümlede, ortaya çıkan tir.

asıl

gerçeklik bilinmediğinden bir gözlem dile getirilmiş­

yanlış

-

-----'

dayalı

edilmiştir.

yayınevlerine

gelişmeye değinilmiştir.

--

çalış­

D) iV. cümlede, terk edilen bir tutumdan söz E) V. cümlede,

-

bir

edilmiştir.

C) 111.cümlede, var olan durum ironiye bir anlatımla eleştirilmiştir.

E) V. cümlede, fablların biçimsel özellikleri üzerinde durulmuştur.

'------------

değer­

açıklanmıştır.

D

fablların içeriğine değinilmiştir.

E) V. cümlede, yazarın üslubuyla ilgili lendirme yapılmıştır.

E) V. cümlede, sözü edilen yapının yapılış zamanı ve yapılışın ı ortaya ç ık aran durum

.ci

A) 1. cümlede,

görüş aktarılmış­

tır.

D) iV. cümlede, söz konusu mimarinin yapı- 2> mında kullanılan malzemenin özelliklerinden söz edilmiştir.

(1)Fabllarda basit ahlak ilkelerine değinildiği gibi, insanların bazı kusurlu yönlerine de dikkat çekilir. (il) Fabllar vasıtasıyla kanaatkarlık, özveri, yardımseverlik , iyi niyet gibi davranışlar kazandırılabilir. (111)Özellikle 8-12 yaş grubu çocul<lar fablları okumaktan ve dinlemekten büyük zevk alırlar. (iV) Açgözlülük, kıskançlık, paylaşımcılık gibi çocuklar tarafından algılanması güç kavramların, somut olaylarla canlandırılarak anlatılması sebebiyle çok önemli bir eğitim aracı olarak kabul edilmelidir. (V) Fabllar, insan belleğinde çok kolay saklanılabilen ve ortaya çı­ karılabilen özelliklere sahip olduğu için sözlü gelenek içinde de yaşatılabilmektedir .

olan eserler

B) il. cümlede, önceki cümlede belirtilen özelliğiyle yakınlık gösterdiği sanatçılara örnek

A) 1.cümlede, doğruluğu kesin olmayan bir bilgiye yer verilmiştir.

duğu söylenmiştir .

8.

düşünce ağırlığı

A) 1. cümlede,

yazdığına değinilmiştir.

dığı belirtilmiştir .

D) iV. cümlede, ödül

!

(1) Efsaneye göre Tac Mahal'in yapımı bittikten 11. (1)Adalet Ağaoğlu, her roman ve hikayesini bir sonra türbe işçilerinin kolları, aynı yapıttan bir tafikir ekseninde toplayan bir yazardır . (il) Bu tune daha yapılmaması için kesilm iştir . (il) Bugün tumuy la önceki nesilden Yakup Kadri KaraosHindistan'ın en fazla turist çeken bölgesidir anmanoğlu ile Halide Edip Adıvar'ı akla getirir. (111) cak çevresinde oluşan çarpık yapılaşma, bu taİnsanları ele alan yazar insan ilişkilerini tahlil rihı yapıtın geleceğini tehdit ediyor. (111) Bulunduederek anlatır. (iV) Ağaoğlu, hatıraların hayalleğu şehrin birçok noktasından açıkça görü lebilen re dolanarak ve eşyanın da mutlaka değiştirile­ Tac Mahal, Türk-İslam mimarisinin en önemli yarek sanat eserine gireceğini ısrarla vurgular. (V) pıtlarından biridir. (iV) Tac Mahal'in yapımında 0 "Göç Tem i zl iği " adlı hatıralarında Nallıhan'daki parlak, ince mavi damarları olan beyaz mermer "' çocukluk, genç kızlık olaylarıyla sanat görüşleri­ kullanılmıştır. (V) Dünyada aşk için dikilmiş en ni iç içe yazmıştır. büyük, en güzel anıt olarak kabul edilen bu türBir sanatçıdan söz edilen bu parçadaki nube, Şah Cihan'ın büyük bir aşkla sevdiği eşi Ermaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda­ cümend Banu Begüm'ün ölümü üzerine, 2. kilerden hangisi söylenemez? 1632'de onun anısına yapılmıştır.

~ .3 '----

~

-----

-----------~

yönelik olumlu bir


1.

5.

Genellikle ünlü kişilerin hayatl arının tamamını ya da bir bölümünü ve eserlerini derli toplu bir biçimde, bütün halinde ta nıtan yazılara biyografi denir . Bu cümleyle sözü edilen türün Osman lı Dönemi edebiyatında içerik yönünden benzeri aşağ ı dakilerden hangisidir?

Toplumsal yaşamın , bilim ve sanat alanlarının herhangi bir dalında başarı kazanmış bir kişinin kendi yaşamını anlattığı düzyazı türüdür. J. J. Rousseau'nun "İtiraflar" adlı yapıtı bu türe örnek olarak gösterilebilir. Bu parçada söz ü edi len düzyazı türü aşağıdakilerden hang isidir?

o

9.

Aşağıdakil erden

hang isi biyografi tür üne ait bir özellik değildir?

!

A)

Tanınmış kişileri

D

8)

Anlatılanları

verme

°'

kişili anlatımla yazılma

E) Belgelerden yararlanma

E) Fıkra

D) Röportaj

B) Seyahatname

C) Otobiyografi

B) Sohbet

A) Biyografi

sırayla

C) Okuyucuyu bilgilendirmeyi amaçlama D) Birinci

C

A) Tarih

konu edinme

kronolojik

C) Ruzname D) Risale E) Tezkire

g

ı-------------------~ o ı-------------------~ ~ ı-------------------~ 10. il. grup 1.grup 6 Aşağıda verilenlerden hangisi biyografi tü2 . 1906'da Adana 'da do ğ du. Bab ası kereste ticaretiyle uğraşan Mehmet Faik Bey'di. İ stanbul Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra bir süre Edebiyat Fakültesi'nde okudu. Kısa bir süre Türkçe öğ­ retmenliği yaptı. Bab as ının ticaretle uğraşması için açtığı tahıl mağ azasını işletemeyerek ticaretten ayrıldı . Yazı yazmaktan başka iş yapmamaya karar verdi .

ründe yazılmış eserle rden biri değildir?

Eleştiri

8) Otobiyografi

111.Peygamberlerin

Kısas-ı

hayatı

Siyer Bir Bilim

iV. Biyografik roman

Enbiya

Adamının

Romanı

V. Din büyüklerinin

E) Saray ve Ötesi

efsanevi

Sefaretname

yaşamı

1. grupta verilenlerden hangisi verilenlerle ilişkilendirilemez?

C) Deneme

ka rş ı sın d a

E) Günlük

D) Biyografi

A) 1.

3

Heşt Behişt

tezkiresi

il.

8) İki Dost

D) İkinci Adam

Bu parçada aşağıdak i edebi türlerden hangisine ait özellikler ağır basmaktadır?

A)

Şuara

A) Tek Adam

C)

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu

1. Otobiyografik roman

7.

Belli bir konu, yer, dönemle ilgili yayınları kapsayan ya da en iyilerini seçerek sıral ayan; o yayınların türlerini , yaza rlarını , yayın tarihlerini belirten ürünler d ir. Bu parçada özellikleri belirtilen tür kilerden hangisidir?

1. Gümüş Yaz Gümüş il. Balkanlara

Kız

o

2'

Dönüş

ö

111.Gündökümü iV. Öteki Renkler

aşağıda­

V. Böyle

Gelmiş

Böyle Gitmez

Numara l a n m ı ş

eserlerden hangileri otobiyografi özelliği göster ir?

A) Monografi

"' .ö

8) 111.ve iV .

A) 1.ve il.

C) Biyografi

C) 1.veV .

E) V.

İsmi Yusuf olup Edirneli bir kadının kuludur. Bu kadın Şevkı'yi küçüklüğünden itibaren koruyup gözeterek öğrenim görmesini sağlamıştır. Katiplik mesleğinin önde geleni ve bütün hattatların içinde eşsiz biriydi. Gerçek şu ki rik'a daha güzel yazısını ünlü hattat Yakut'tan yazardı. Osmanlı devletinin her yanında güzel yazısı ile öne çıkmış , Arapça , Farsça ve Türkçe şiirleriyle tanınmış biriydi.

A) Otobiyografi

g

E) Otobiyografi

D) iV.

E) 111.ve V.

D) il. ve iV.

D) Röportaj

C) 111.

Bu parça aşağ ıda k i tür ler in hangisinden a lı n­ mış olabilir?

o

8) Bibliyografya

11.

8) il.

<>

D) Tezkire

;;

B) Anı

C) Günlük

E) Seyahatname

ı-------------------~ g ı-------------------~

4.

---- sanat, edebiyat , politika, askerlik gibi alan- İ larda ünlenmiş ki ş ile r in yaşa m öykülerini anlatan yaz ılardır. Divan edebiy atınd a bu nitelikteki eserlere "tezk ire" denir. Bu türde amaç, toplumun o yaşa m dan kendin e özgü sonuçlar çıkar­ mas ıdır . O nedenle yaz ıl a nlar hem gerçeğe uygun olmalı hem de ilginç olmalıdır . Bu türün önemli yazarlarına Şevket Süreyya, Yakup Kadri, A. Şinasi Hisar'ı örnek verebiliriz. Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

e.

Anı ile ---- karıştırılmamalıdır. Anı da bir yönüyle İ 12. Bir kimseyi çevresi, gördüğü işler, özel yaşamı ve yapıtlarıyla kendi çağı içinde ayrıntılı olarak bu türe benzer, birinci kişi ağzından yazılır ama ele alan biyografiler, --- - adını alır . anı yazarı yalnızca kendi yaşadıklarıyla sınırlı tutmaz yazdıklarını; yaşadığı dönemi, çevresinBu cümlede boş bırakıl an yer lere aşağ ıdaki­ dekileri de anlatarak bir döneme ayna tutar, onu lerden hangisi getirilmelid ir? aydınlatır.

Bu parçada boş bırakı lan yere aşağ ı dakilerg den hangisi getirilme lidir? 2' ;;

A) biyografi

8) deneme

D) makale A) Rom an

B) A nı

D) Biyografi

C) Günlük

E) Otobiyografi

C) fıkra

E) otobiyografi

A) monografi 8) klasik biyografi

C) otobiyografi

g.

D) roman

&ı :;;

E) tezkire


13. Bir kimsenin yaşı büyümekle aklı da büyüme z.

16. (1) Ne

anlıyorum tiyatrodan, nasıl görüyorum ti- } 19. yatroyu? (il) Daha doğrusu ne yapmak istiyo- E rum? (111)Birkaç sözcükle kısaca çizivereyim onu. (iV) Tiyatro benim için gerçeğin bir büyüteç altına konmuş, en · azından bu nedenle de- .:::! ğiştirilmiş görüntüsüdür. (V) Tiyatronun tüm öl- ""' çüleri , gerçeğin ölçülerinden de gerçeğin t iyatroya göre daha yakın bir aynası olan romanın ölçümlerinden de büyüktür.

Nice gençler vardır ki kendinden ço k yaş lı ola nlardan daha akıllıdır.

Bu parçada anlatılanlarla aynı doğrultudaki atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

~ i5

A) Zaman san a uy mazsa sen zamana uy . B) Akıl yaşta değil baştadır . C)

Akılları

pazara

Numaralanmış

çıka rmı ş lar ,

cümleler in hangisinde

karş ı­

lını beğenmiş .

D) Akıllı, söyleme d en düşünür ; akılsız dü ş ün- } meden söyler. jj E)

Akıl akıldan

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V. 9'

üstündü r.

öykücülü ğü nün

en başain- ; sanların küçük yaşamlarından kesitlerle, toplumsal sorunların acısını duy an insanların yaşantısını irdeledi. (111)Kendi kuş ağındaki yazarlar arasında d il yetkinliğine en faz la o önem ver- 0 miştir . (iV) Bu ç abasını başarılı ürünler ortaya jj koym ak için süre kli devam ett irdi. 01) Kendine özgü bir anlatım biçimi k urmayı b aş aran yazarlar içinde yer aldı. rılı adlarından .

(il) Toplumun

k ı yısı n d a kalm ı ş

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

17

yazarın

eserlerinin içe-

D) Ele aldığı konuyu okuyucusuna okutmayı ister. (Akıcılık)

A) 1. A) 1.ve il.

B) il . ve iV .

bir solukta

D) iV. ve V.

B) il .

C) 111.

D) iV.

E) V.

C) il. ve 111.

E) 1.ve 111. ö

C) 111. cümlede ,' karş ılaştırma yap ılmı ştır. D) iV. cümlede , amaç ilgisi

B) Orhan Veli, Türk şiirine yepyeni bir soluk getirmiştir. (Özgünlük)

(1)Metin Eloğlu , öyküyle adım attı edebiyata . (il) 20. (1) Mahmut Makal , bütün düşlerini yitiren AnadoOrhan Veli'nin başlattığı şiire devam etti; daha lu bozkırının hem çileli hem talihli çocuğudur. (il) genç olduğu için ustasının deyişindek i olgunluBozkırı yüzyılların unutulmuşluğundan kurtarğa belki erişemedi ama bana öyle geliyor ki gemak , Makal ' ın talihi olmuştur . (111)Gerçekleri nişletti o şiiri. (111) Orhan Veli'de kısa kesmek, şigörmesi , çaresizlikler içinde yaşaması, onu iri sekiz on satırda bitirmek dileği vardı; Metin yazmaya yöneltmiştir . (iV) Annesi onu tarlada Eloğlu, öyle sıkmadı kendini , gerekt i ğinde uzat- _ patates toplarken doğurmuştur . (V) Bahar aktı sözü . (iV) Metin Eloğlu , yeni bir çığır açmadı ; şamlarının çakan şimşeklerini, yaz güneşinin açılmış bir yolda yürüdü. (V) Ama yine de kendi kavurucu sıcaklarını, kış aylarının dondurucu dönemini ve kendinden sonraki kuşakları etkile- t soğuklarını bir türlü unutamaz . meyi başardı. li Bu parçadak i numaralanmış cümle lerin hanBu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilgisi vard ı r? gilerinde karşı l aştırma yapılmıştır?

A) 1.cümle , nesnel nitelik taşım aktadır . B) il. cümle , sözü edilen riğiyle ilgilidir.

A) Şiirini yazarken kelimelerini dikkatli seçer, uzun yıllar sürse de doğru kelimeyi bulmadıkça o şiiri bitmiş saymaz . (Açıklık)

E) Bütün insanlığı ilgilendiren öyküleri Toroslardan doğup Alp Dağları'nda yankılandı yıl­ larca. (Evrensellik)

ö

14. (1)Hulki Aktun ç, Türk

raç içindeki kavramla ilgili değildir?

C) Okuyucuyu kelime deryasında boğmaz , kendi salına aldığı bir avuç sözle düşüncesi­ ni aktarmayı başarırdı. (Özlülük)

laşt ı rma yap ı lmıştır?

herkes kendi ak-

Aşağıdaki lerin hangisinde ver ilen cümle, ay-

ku rulmu şt u r.

E) V. cümlede , yazarın üslubuna yö nelik olumlu bir eleştiri vardır.

15. "Milli' olmayan

sanat ı n , sınırlarımı z ı aşacağı dü18. Başkaları tarafından bilindiğinde daha fazla ha21 Her edebiyatın milli' şekilleri ve gö - 1 tın sayılacak diye iyi adam olan , insanların kularüşleri vardır. Yenilik bunların g e liştiri l mesi dir ; ğına gitmesi koşuluyla iyilik eden kişi, insanlara _ bir başka milli' şek i l veya gö rüş ün aktarılması gerçekten yarar sağlayan biri değildir . deği l dir. Öte yan dan milli' olan ed e biyatın sanatBu cümlede an l atılmak istenen aşağıdaki l er­ çısının da dili konusma dili olmalıdı r . Çünkü saden hangis idir? natçı diliyle vardır ve halka onunl a seslenir . Kimi topluluklar bu gerçeği umurs a mad ı kları iç in, üs- .a tün şair ve yazarlarına rağmen hiç yok m u ş gibi A) Çevresine yararlı olan bir insan , etrafında taunutuldular . Uydurdukları dil , eserlerinin kefeni nınan ve sevilen biri olur. oldu . o .ş B) Başkasına faydalı olurken çıkar gözeten bi- 01 Bir yazarın görüşlerini belirttiği bu parçadaki rinin gerçekten çevresine faydalı olduğu altı çizili bölümlerle an l atılmak istenenler söylenemez. arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur? C) Başkalarına karşılıksız iyilik yapmak, büyük 0 bir çaba gerektirir. jj A) Ulusal nitelikler taşımama D) Yapılan iyilikler , bir gün mutlaka karşılığını B) Evrensel özelliklere ulaşma görür.

şünülemez .

C) Günlük yaşayışta kullanılma D) Yok

olmasına

neden olma

E) Özgün nitelikler taşıma

E) Çıkar gözetilerek atılan adımlar, kişinin kendisine zarar verir .

(1) " Toprağa

Bağlı Şiir" başlıklı yazısında

geleBehçet Necatigil , şiirin milli' bir unsur olarak öncelikle dil açısından toprağa bağlı olduğunu, bu yüzden gelenekten faydalanılması gerektiğini belirtir . (il) Necatigil, özellikle divan şairlerinin "tevriye zevki " üzerine eğildiği­ ni, bu zevkten hoşlandığını da belirterek , gelenekten kastının divan şiiri olduğunu söyler. (111) Necatigil , bir başka yazısında divan şiirine karşı çıkanları eleştirir . (iV) Şiirin , geçmişten tam kopamayacağını , onlarla beslenmek zorunda olduğunu dile getirir . (V) Şair, divan şiirinden yararlanmanın, ölmüş kelimeleri diriltmek olmadı­ ğını, estetikten yararlanmak olduğunu söyler . neğe değinen

Bu parçadaki num a ral a n mı ş cüm lelerin hangisinde dolaylı anl atım söz konusu değildir?

A) 1.

B) il .

C) 111.

D) iV.

E) V.


hangis inde boş bırakılan yere ayraç içindek i bölüm getirilirse bilgi yanlışlı­ ğı ortaya çıkar?

4

Aşağ ı dak il er i n

Aşağıda ver ilen bilgilerden hang isi yanlıştır? }

7.

Biyografi ile otobiyografi türleri karşılaştırı l­ hangisi söylenemez?

dığında aşağ ıdaki lerden

A) Biyografi , yaşamlarıyla okurun ilgisini çekeg_ bilecek kişiler hakkında yazılır. E'

A) ---- bir sanatçının , bir sanat eserinin iyi ve kötü yanlarını belirleyen yazılardır . (Eleştiri)

B) Otob iyografi , yazarın kendi yaşamını anlattı- ;; ğı düzyazı türüdür.

B) ---- herhangi bir konuda, yazarın kişisel görüşlerini serbest bir şe k ilde , çok derine in(Deneme) meden ele aldığı türdür .

C) Biyografide yazar, yalnızca kendi yaşamına g_ değil , duyulan görülen , şahit olunan olayla- E> ;; ra da yer verir.

C) ---- ünlü

kişilerin

kendi

hayatlarını anlattıkla-

rı yazılardır .

(Biyografi)

yapıtlar,

D)

Anı

E)

Anıda, yaşanmış

D) ---- yaşanmış ya da yaş anabilecek olayları mekan , zaman ve ki ş ilere bağlayarak anla(Roman) tan uzun eserlerdir.

türündeki

lenimler aktarılır.

tarihe

kaynaklık

eder.

olaylarla ilgili duygu ve iz- g_

İ

A) Biyografide 111.kişili, otobiyografide 1. kişili a nlatım va rdır.

B) Biyografinin bütününde nesnellik , otobiyografide öznellik ağır basar.

C) Biyografid e belgeler önemli iken otobiyografide bellek önemlidir . D) Her ikisinde de ra içinde verilir.

anlatılanlar

kronolojik bir

sı­

E) Biyografide kişinin iç dünyası otobiyografi de ise dı ş d ünyası anl atılır .

E) ---- güncel olayların ve ülke sorunlarının gazete ve dergilerde ele a lındığı yazıla rdır . (Fıkra)

2.

Aşa ğıdaki l erin hang isinde

bilgi yanlışı var-

d ı r?

A)

5. E> .ö

bütün bir hayatını kapsayabileceği gibi, hayatının sadece bir dönemine ait herhangi bir olay ve gözlemleriyle de sı­ nırlı olabilir .

Anılar , kişinin

il. Ünlü bir kimsenin hayatını, kişiliğini, eserle- g_ rini, başarılarını ayrıntılarıyla ele alan veya E> bilimsel bir alanda özel bir konuda yazılan :o inceleme yazısıdır.

B) Sohbet yazarları; kültür, sanat, edebiyat , felsefe gibi çeşitli alanlarda birikimleri olan kişilerdir; ele aldıkları konuları fazla derine inmeden , kanıtlama endi ş esi taşımadan, okuyucuyla dertle ş iyormuş gibi anlatır.

iV. Gözlem, izlenim, duygu ve düşüncelerin günü gününe yazılmasıyla olu ş an yazı türüdür . g_ tür lerinde n hang isi bu açık l amalard an biriyle ilişkilendirilemez?

Aşağ ı dak i yazı

lıdır.

D) Türk edebiyatında Ş evket Süreyya Aydemir'in "Tek Adam " ve " İkin c i Adam " adlı eserleri biyografi türünde dir.

3.

Şairlerin yaşamını

Tezkiretü'ş şuara

111.Menakıbname

Din büyüklerinin

C) Monografi

D) Röportaj

Evliya la rı n

hayat öyküsünü ele alan eserler

Bir kimsenin hayatını , kişiliğini, eserlerini ayrıntı ­ 9. larıyla ele alan veya bilimsel bir alanda özel bir g_ konu ya da sorun üzerine yazılan inceleme yazısına ---- denir. Bu türde herhangi bir yer, bir eser, bir yazar, tarihı bir olay, bilimsel bir alana ait bir konu, özel bir görüşle veya bakış açısıyla değerlendirilebileceği gibi , bir konu üzerinde } .ö derinlemesine bir inceleme de yapılabilir .

aç ı k la maların doğru eşleşt i rilmesi

C) il. ve 111.

önde geleni beliğleri n yol göstericisi merhum Ahmed Paşa -Tanrı ' nın mağfiret ve övgüsü ona olsun- Bursalı ' dır . Vezirlerin bilginlerinden, ş airl e rin bilgililerindendir . Halk arasında Veliyüddin oğlu sanıyla tanınmış , özellikle de ulu bir nesep ve yüce bir soyla övülmüştür.

Ş a irlerin

edebiyatına

özgü biyografik öze llikler bu parçanın alındığı eserin türü aşa ­ ğıda k ilerden hangisidir? Divan

taşıyan

B) Siyasetname

B) bibliyografya O> J)

C) Tezkire

C) monografi

D) B) 1. ve iV.

C) ----, s a n atç ı , devlet adamı gibi ünlü bir kişi­ nin kendi yaşamını anlattığı yazı türüdür . (Biyografi)

A) Seyahatname A) biyografi

1.grupta verilen kavramlarla il. grupta verilen

D) il. ve iV.

kendisinin seçtiği, herhangi bir konuda kesinlikle sonuca varmadan , kişisel dü ş ünce le r ini anlattığı yazılara ---- denir. (deneme)

Yazarın

E) ---- bir kimsenin, o gün yaş adıkları ile ilgili izlenim ve düşün c elerini , tarih belirterek (Günlük) olu ştu rdu ğu yazı türüdür .

Bu parçada boş b ı rakı lan yere aşağ ı dakiler­ den hang isi get irilmel idir?

anlatan eserler

A) 1. ve il.

B)

D) Uzaktaki birine ya da birilerine duygu ve düş ü nc e leri bildirmek amacıyla yazılan türe ---(mektup) denir.

t

Peygamberlerin yaşamı­ nı konu alan eserler

için numara l anm ı ş kavramlardan hangileri yer değ i şti­ rilmel idir?

A) ---- insanların başından geçmiş ya da geçebilecek olay ların ve durumların anlatıldığı kı­ (Hikaye) sa yazılardır.

E) Biyografi

6. konu

olağ a nüstü yaşamını

iV. Tezkiretü'l-evliya

B) Günlük

E'

boş b ı rakıl an ye-

re, ayraç içindek i sözcük getirilemez?

:;;

alan eserler il.

A) Bibliyografya

2

il. grup

1. grup 1. Siyer

Aşağıdakilerin hangisinde

111.Çeşitli alanlardaki basılı malzemeyi tür ya da g_ yıl , ay gibi zaman dilimlerini göz önüne ala- E> ii rak liste h8.lindetanıtan eserlerdir.

C) Otobiyografide yazar hayatını ele aldığı yazarı, siyasetçiyi , bilim adamını belge ve bilgiler toplayarak nesnel bir biçimde tanıtma­

E) Hz. Muhammed 'in hayatını anlatan siyer kitapları , şairleri anlatan ş u a ra tezkireleri biyografi türünün eski biçimleridir .

1. Bir yazarın; ünlü, tanınmış kişiler, yerler, g_ 8. olaylarla ilgili inceleme ve araştırmalarına E' :o kendi görüşle r ini de katarak oluşturduğu gazete ve dergi yazılarıdır .

D)

eleştiri

Münşeat

E) Mesnevi

E) otobiyografi

ve iV. E) 111.

g_ ...._ _______________

_

_

_

___,

E' .ö

Bilgi olu Dil. ~~S~Bankas ı ~


o kişinin başka birine ait hayat 2' 13, hikayesini anlatmasıdır . (il) Bu durumda anlatı­ .D cı, biyografiyi yazan kişidir . (11 1) Biyografide anlatıcı, olayları 1. tekil kişi ağ z ıyla anlatır. (iV) Anlatıcı, anlatının tüm verilerine egemendir. (V) An- ] !atacağı kişiyle ilgili araştırma yapmış , veriler ; toplamıştır. (VI) Dilin gönde rge sel i ş levini kulla-

10. (1) Biyografi , bir

nır.

Bu parçada hangi numaralar arasında kalan cümlede bir bilgi yanlışı vardır?

16. Öykü kitabım çıktı. Bugün Cağaloğlu'na inip

Ali Şir Nevai tarafından yazılan---- , Türk edebiilk şairler tezkiresidir.

yatındaki

alacağım

birkaç tane . Hav a yağmurlu ve Köprünün tam ortasında büyük bir kızıllık gözümü. Şoför de şaşırdı. Birilerine sorduk, rün Han'da yangın çıkmış, öteki hanlara da

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağ ı daki ler­ den hang isi get irilme lidir?

B) il. ve 111.

D) iV. ve V.

C) 111.ve iV.

Güsıç­

ramış .

A) Muhakemetü 'I Lugateyn

Bu parçayla ilgili olarak hangis i söylenemez?

B) Mecalisü'n Nefais

aşağıdaki lerd en

C) Heşt Behişt A) Birinci kişili anlatım vardır.

D) Meşairü-ş Şuara

A) 1.ve il.

pis . aldı

B) Niteleyici sözc ükler kullanılmıştır.

E) Tezkiretü'ş Şuara

C) Kısa cümleler kullanılmıştır .

E) V. ve VI.

D) Bir otobiyografiden

alınmıştır.

E) Devrik cümleler vardır.

yaşımda feci bir trafik kazası geçirdim. Bir mi- " nibüs taklalar atarak g el di ve içinde bulunduğu- ~ muz Citroen in üstüne çöktü. Arabanın motoru P dizlerime bindi, kafam ön cama geçti. Alnıma çizili yara , alın yazısı değil , kaza k alınt ısıdı r .

11. 6

1

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine özgü nite likler ağır basmaktadır?

14. Osman Aysu , 1936'da İstanbul'da doğdu. Hay-

1

darpaşa Lisesini (1955), İÜ Hukuk Fakültesini :§> (1961) bitirdi. 1972-1978 arası avukatlık yaptı. n İstanbul'da yaşıyor. Polisiye ve gerilim romanlarıyla tanındı. "Cellat " adlı romanı "Ölümün El Yazısı " adıyla TV filmi olarak çekildi. Bir Suikas- g

tın Anatomisi, Kurt Sığınağı, Sır Duvarları, Yanık İ Yüz , Bir Aşk Masalı, Bıçak Sırtı yapıtlarından bazılarıdır.

Bu parça aşağıdaki d üzyazı türlerinden han- } gisine ait bir örnekten a lı nmıştı r? .o

A) Eleştiri B) Makale

C) Biyografi B) Günlük

E) Günlük

(1) Mustafa Necati Karaer, şiirin ham maddesi olan dilin aynı zamanda toplumun fertleri arasında anlaşmayı sağlayan sosyal bir görevi olduğunu, sadeleştirme hareketlerinin bilimsel temeller üzerinde yapılması gerektiğini her fırsat­ ta dile get irir. (il) Mustafa Necati Karaer , ortak dünyalarımızı şiirleştirme işini başarıyla gerçekleştirmeyi biliyor. (111) Şiirin harcını kıvamını biliyor . (iV) Şişirme duyar lılıkla rdan yardım ummuyor , biçim ve söz dizimi yenilikleri aramıyor . (V) Cesur atak bir geometrik yapı kurup içine rastgele gereksiz şeyler boca etmiyor şiirinde; neyi, nerede , nasıl kullanacağını biliyor . Bu parçadak i numaralanmış cüm lelerin hangisinde dolaylı anlatımdan yara rl anı l m ı ştır?

A) Otobiyografi

D) Otobiyog rafi

17.

C) Deneme

A) 1.

D) Biyografi

B) il.

C) 111.

D) iV .

E) V.

E) Sohbet

12. Özdemir İnce, 1936 yılında Mersin'de doğdu. 1956'da Mersin Lisesi ' nden mezun oldu. 1960'ta Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca bölümünü bitirdi. Fransı z hükümetinin açtığı sı­ navı kazanarak Paris 'te Sorbonne Üniversitesi'nde çağdaş Fransız edebiyatı ve fonetik oku-

du. Yurda dönüşünde Aydın ve Muğla liselerin- }

de öğretmen olarak çalıştı. 1969'da T RT'ye girdi. 1982'de emekli oluncaya kadar değişik yöneticilik görevlerinde bulundu.

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

1958 , Uşak doğumlu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesini bitirdi. Divan edebiyatı dalında ~ doktor (1983), doçent (1993) ve profesör (1998) oldu. Divan edebiyatının halk kitlelerince anlaşı­ labilmesi için klasik şiirden ilham alan makaleler, denemeler, hikaye ler ve gazete yazıları yaz-

1

dı.

Bu parçan ın anlatı mına bakarak aşağıdaki yargı l arda n hang isine u l aş ıl ab ilir?

aşağıdak il erden

A) Bilimsel bir makaleden alınmıştır . B) Göstermeye dayalı bir metinden alınmıştır.

A) Anlatım açık ve anlaşılırdır. B) Dil, göndergesel

C) Bilgi vermek

işleviyle kullanılmıştır.

amacı taşımaktadır .

D) Bir biyografiden alınmıştır . E) Anlatım "ben " etrafında şekillenmiştir .

C) Anlatmaya dayalı sanatsal birmetinden alın­ mıştır .

D) Öğretici bir metinden alınmıştır. E) Gazete

çevresinde

alınmıştır.

gelişen

bir metinden

18. (1) Yazarın " İnce Memed " adlı romanı yaklaşık 40 dile çevrile rek yayımlandı. (il) Yabancı dile çevrilen tek romanı bu değil elbette . (111) Kitaplarının yurt dışındaki baskısı burada herkesçe tanınan, bilinen bir yazar olduğunun kanıtıdır. (iV) Bu bağlamda uluslararası bir üne sahip olan Yaşar Kemal , ilgili kurum ve kişilerce Nobel Edebiyat Ödülü 'ne de aday gösterilmiştir. (V) Roman ve öykülerinden yapılan uyarlamalarla çağdaş Türk tiyatrosuna da katkıları olmuştur .

Bu parçadaki numaralanmış cüml eler le ilgili ola rak aşağıdakilerden hangisi söyleneme ? A) 1.cümlede , sözü edilen romanın başka dillere çevrildiğinden söz edilmiştir . B) il. cümlede, yazarın farklı dillere çevrilmiş başka eserlerinin de olduğu belirtilmiştir.

C) 111.cümlede, söz konusu yazarın yurt da popüler olduğuna değinilmiştir.

dışın­

D) iV. cümlede, aldığı ödül sayesinde uluslararası bir üne kavuştuğu belirtilmiştir. E) V. cümlede , kimi roman ve hikayelerinin oyuna dönüştürüldüğü bilgisi vardır .

Bilg_iyolu _Dil ve Anlatım Soru Bankası A(B)


1.

f

Eskiden gezi yazılarının görevini, gördüğü her 4. herhangi bir seçime tabi tutmadan anlatan ---- türündeki eserler karşılardı. Günümüzde ulaşım araçlarının artması ve gelişen turizm etkinlikleri gezi yazılarının da gezi yazısı yazarları- 0• nın da sayılarını epey artırmıştır. .0

Bir yazarın gezdiği, gördüğü yerlerden edindiği

7.

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

düzyazılar

izlenimleri, bilgileri anlatan sıdır.

edebiyatında

Türk

birçok

gezi

yazı-

yazarımız

bu g, :O

türde eser

vermiştir.

Rıfkı Atay'ın

Taymis 1 il Kıyıları, Ahmet Rasim'in Frankfurt Seyahatna- g, g, ili ij

aşağıdakiler­

·g. ö,

A) tarih

(1)Evliya Çelebi, gezi yazısı türünde Türk edebien önemli eserlerden biri· olan "Seyahatname"nin yazarıdır. (il) Gezip gördüğü yerleri tanıtmış, halkın yaşam tarzıyla ilgili bilgiler vermiştir . (111) Gezi yazısı türündeki eserlerin gerçekliğe dayanması, onlara birer belge niteliği de kazandırır. (iV) Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Haşim, Reşat Nuri Güntekin gibi yazarlar bu türde eser veren önemli sanatçılar arasındadır. (V) Bu türün Batı edeb iy atındaki en büyük temsilcisi ise Montaigne 'dir. yatındaki

şeyi

Falih

B) tezkire

mesi, Attila İlhan'ın Abbas Yolcu adlı eserleri bu iV V

C) surname

türün örneklerindendir.

D) ruzname

Bu parçadaki numaralanmış bölümlerden hangisi bilgi yanlışına neden olmuştur?

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) 1.

B) il.

Türk

edebiyat ında

C) 111.

D) iV.

E) V.

E) seyahatname B) il.

A) 1.

2.

Gezi yazısının Türk edebiyatının çeşitli dönem-

~

5.

O>

lerinde

vardır . Ahmet

Mithat'ın

Cevelan , Ahmet

Haşim'in

örnekleri

Avrupa 'da

Bir

15

1

Frankfurt Seyahatnamesi , Cenap il Kıyıları,

Tuna

Falih

Rıfkı Atay'ın

ili Reşat

Nuri Güntekin'in Anadolu V eserleri gezi yazısıdır.

Şahabettin'in

Hac Yolunda, iV Notları

C) 111.

D) iV.

E) V.

Yurt içinde veya dışında gidilen yerlerde görülenlerin anlatıldığı yazı türüne ---- denir. Burada amaç, gezilip görülen yerlere ilişkin bilgi vermek, o yerlerin güzelliklerini ve görülmeye değer yanlarını göstermektir. Bu yazıları okuyan kişiler, anlatılan yerler hakkında bilgi sahibi olur. Bu tür yazılar divan edebiyatında ---- adını alır­

8.

Bu parçada

"'

:O

melidir?

g,

A)

yerlere, sırasıyla hangisinde verilenler getiril-

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

isimli

Bu parçadaki numaralanmış eserlerden hangilerinin yer değiştirmesiyle bilgi yanlışı giderilir?

g,

anı

-

hatırat

A) 1.

B) günlük - günce

o

C) gezi D)

fıkra

bilinen ilk ör-

Cenap Sahabettin, Tevfik Fikret, Ahmet Hasim 111 iV V bu türde eser veren sanatç ılar arasındadır.

boş bırakılan

aşağıdakilerden

yazısının

neklerinden biri Evliya Celebi'nin "Seyahatname" 1 il adlı eseridir . Bunun dışında edebiyatımızda

dı. ~

gezi

yazısı

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

- seyahatname

- günlük

E) biyografi - yaşam öyküsü

B) 111. ve iV.

A) 1.ve il.

D) 1.ve V.

3.

C) iV. ve V.

E) il. ve iV.

gördüğü yerlerle ilgili izlenimleokurda o yerleri görme isteği uyandırır. Türk edebiyatındaki ilk örneklerinden biri Seydi Ali Reis'in ---- adlı eseridir.

---- yazar gezip rini

anlatırken

Bu parçadaki boşluklara sırasıyla lerden hangileri getirilmelidir?

6.

t

• Tuna

K ıyıları

9.

• Deniz Aşırı • Avrupa

hangisi özelliklerinden değildir?

gezi yazılarının

A) Betimleyici ve öyküleyici

anlatımlardan

Mektupları

Bu eserlerin ortak özelliği hangisinde verilmiştir?

aşağıdaki­

Aşağıdakilerden

aşağıdakilerden

B) Gezilen yerlerle ilgili izlenimlerin A) Gezi B)

Anı

yazısı

- Seyahatname

- Cihannüma

C) Gezi yazısı - Miratü'I-Memalik D) Günlük - Sefaretname E)

Anı

A)

- Babürname

Edebiyat-ı

Cedide Dönemi'nde

yazılmış

g,

B)

Aynı

yazara ait

olmaları

C) Mektup türünde eserler D) Bilimsel E)

niteliğe

Kişisel hayatı

sahip

Anlatılan yaşayış

i,

yazılar olmaları

konu alan metinler

yerlerin insanları ve bu biçimleri tanıtılır.

D) Yazar, gezdiğ i yerle ilgili bilgi raflarla destekleyebilir .

olmaları

olmaları

aktarılması

amaçlanır.

olC)

malan

g,

ya-

rarlanılabilir.

E) Siyasi konularla ilgili olarak setname adı verilir .

insanların

toplayıp fotoğ­

yazılanlara

siya-


10.

Niğde

ile Kayseri arasındaki yolu , Faruk Nafiz'in }

İstiklal Muharebesi senelerinde , kona göçe üç

yıl nisan ayının ortalarına doğru bir konfe16. İki günlük yürüyüş için hazırlıklarımı yapıyorum . rans vermek üzere, uçakla Van'a gittim. Bu yükAltı kişilik bir grup , rehberimizle birlikte yola kosek karlı dağlar ülkesine ilk gidişimdi. Uçağın yuluyoruz. Kuş cıvıltıları doğanın seslerine karı­ penceresinden göklere yükselen keskin zirveşıyor. Yaprakların, çiçeklerin bin bir çeşidi, lerle, geniş, mavi sulara vuran güneş arasında g, ağaçların güzelim kokuları ardımızda kalıyor. kendimi bir kartalın kanadında uçuyormuş gibi Dar bir patikada iniş, çıkış, tırmanış, soluklanma hissettim ve vahşi bir boşluğa d üşmenin korkuderken antik kente varıyoruz . Yol boyunca altı­ suyla ürperdim . Hava alanında kucağında çiçek mızda Urubamba Nehri köpürerek akıyor. Yüzyıllar önce burada yaşayan halka hayat veren dolu dostların gülüşü bana oraya gidişimden g, daha büyük bir mutluluk ve huzur verdi. E> su, halen civardaki köylülerce tarlaların sulanj5 masında kullanılıyor. Ormanın koyu renkleri araBu parçanın anlatımında aşağıdakilerden sına gizlenmiş bir şelale, serin sularıyla tenimizi hangisi yoktur?

13. Bu

j5

günde aştığı o uzun mesafeyi , ben , bugü n adeta uçarak geçiyorum . U lukışla ile Kayseri a rasında günde iki sefer yapan arab a la rı n , birinci ve g, ikincisınıf yolcular için koltukları var. Bu arabalar, yolları adeta çocuk oyuncağına çevirmiş . Mesela Kayserililer, bizim ada va p url a rı biletinden daha ucuz bir para ile gün ü birliğine Bor g, bahçelerinde eğlenmeye gidiyo rlar. E>

t

f

j5

aşağıdakilerden

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Betimlemelere yer B)

sarıyor.

B)

Açıklayıcı anlatım kullanılmı şt ır.

C) Bilgi verme

Yalın, açık , anlaşılır

E)

Kişisel görüşlere

bir dil

yer

K işileştirme

A)

C) Betimleme

amac ıyla yaz ılmı ştı r .

D)

Bu parçayla ilgili söylenemez?

A) Benzetme

verilmişt i r.

D)

kullanılm ışt ır .

ayrıntılara

verilmiş-

duyularla ilgili

B) Betimlemeden

Karşılaştırma

yer

yararlanılmıştır .

C) Öyküleyici anlatım yapılmıştır. D)

Doğaya

E) Birinci

11.

hangisi

tir.

E) Öyküleme

verilmi şti r .

Farklı

aşağıdaki l erden

ait tasvirlerde nesnellik hakimdir.

kişili anlatım vardı r .

Deresi ve kaza merkezi olan Turu l kasa- I 14. Adana'ya üst yandan gelirsen iz bozkırları zah- i 17. Arkadaş ı mla havanın sıcaklığından, akşamın denizin maviliğin e yüz kilom etre önce ve- E' metle aşan yolların d ayanılmaz bir kudret eliyle .§ serinliğinden bahsede bahsede Şişli ' den Masj5 .ö da etmiştik, artık yeşil ağaca da güleç beldelere boyun büktüğünü görürsün üz. Aşağı baksanız lak ve Zincirlikuyu taraflarına doğru yürüyorduk. de elveda. Nerde, gerilerine o r ma n l ı dağla rı gegözleriniz kararır; o kadar yu karıdasınız, geçide Öteden bir dumandır çöktü . Sürati göz kamaştı­ rerek ve önlerine canfes denizi sererek yeş ille göklerden bakar gibisiniz ... Yukarı baksanız baran şimşeği andıran bir cin arabası görünmeye şınız döner; o kadar çukurdasınız , insanlığın, g, maviyi inci dişli birer tebe ssümle düğmeleye n } başladı. Sokaklarımızda alabildiğine gezen, gaE' gözünü ilk açtığı zaman kendini bulduğu , yedi ;; sahil beldeleri nerede? Meğer bir dağ de ğil , bir ,; rip hayvanlara ve insanlara bile ağzı açık saldı­ kat yerin dibinden , mağaralardan bakar gibisicoğrafya aşmışız. ran köpeklerden birkaçı ardını bırakmıyordu. Bu niz ... Kendinden geçerek büküle büküle sürügeliş öyle kavga çıkarmaya yeltenen gelişlerden Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden nen yol, Hacıkırı'na geldiği zaman hep o dayadeğildi . Önde bir tekerlek o tekerleğin çevresine hangisi söylenemez? ]. nılmaz kudretin eliyle dağın yontulduğunu, Çadeğerek çekilen çizgi yönüne doğru eğilmiş bir .ö kıt ' a yol verildiğini görürsünüz. vücut, ondan ötede yine bir tekerlek sürekli hareket ediyordu. - _A) Kişileştirme yapılmıştır. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi Bu parçanın anlatımında aşağıdaki leri n hansöylenemez? B) Benzetmeden yararlanılm ı ştır. } gisinde verilenlerden yararlanılm ı ştır? :ö C) Anlatımı güçlendirm ek için soru cüm leleri A) Öğretici bir metinden alınmıştır. kullanılmıştır. A) Açıklama - Öyküleme D) Betimleyici anlatım k ullanılmışt ı r. B) Tartışmac ı anlatım ağır basmaktadır. B) Öyküleme - Betimleme Harşid

bası ;

E) Bir denemeden

a lınmışt ır .

C)

Farklı

D) il.

türde kelime

g rupları vardır .

kişili a nlatım vardı r .

E) Gezi yazıların a özg ü nitelikler taşımaktad ı r .

12. Leylek, yaz mevsiminin

kuşu de ğ il , bizzat yaz-

15. Deminki leylek

şimdi yine süzüle süzüle iniyordu. Geldi bu sefer büsbütün alçaktan, neredeyse sürtünerek ötekinin başı ucundan seğirtti . Geçerken gagasını tak tak diye birbirine vuruyordu. İşte o sırada beklenmedik bir şey oldu. Tüyleri dökük leylek şöyle bir davrandı , kanat çırpıp havalanmaya yeltendi. Bütün kuvvetiyle çırpındı , çırpındı. Ayakları yerden kesilip bir, bir buçuk metre yükseldi de. Ama hemen akabinde soluna doğru yan yatarak çöplüğe, çığlık

sese d ö nü şmüş g, sıcak temmuzdur. Bir baca üstünden ufka yan- İ sıyan bir leylek şekli, zihinlere neler h atı r latmaz: Maviliğiyle sonsuz, derin bir sema ... Yeş il bir vadide ku r ulmuş minareli, küçük , beyaz bir ş e hir ... dır . Kırm ı zı gagasının takırtısı,

Yarasaların uçuştuğu, kavak ağaçlarının hafif }

hafif sallandığı yeşil bir akşam ... S ıcak bir Asya ,; gecesi ... Damların yan duvarlarına dayanara k, gizli gizli konuşan ve doğac a k ba k ır bir ayı bekleyen siyah zülüflü, kırmızı dud ak lı, a lt ın ve mer- g, can gerdanlıklı kadınlar ... Tatlı bir gece se ması- İ na serp i lmiş büyük yıldızlar ...

Bu parçanın anlatımında hangisi yoktur?

çığlığa yuvarlanıverdi.

Bu parçanın anlatımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

g, A) Öyküleyici anlatım kullanılmıştır.

E'

Kişileştirme

B) Yinelemelerden

B) Eksiltili cümle

C) Duyu

yararlanılmıştır.

C) Gözlemci bakış açısıy l a yazılmıştır .

aktarımı

D) Benzetmelere yer verilmiştir.

D) Betimleme

E) Birden çok duyuya

seslenilmiştir.

E) Benzetme

g, E' ~--

-

---------------~

D)

Karşılaştırma

E)

Açıklama

Karşılaştırma

- Açıklama

- Betimleme

18. Otomobil,

yabancıyı az zaman sonra gözün alakadar uzanan yemyeşil bir ot denizine çı­ kardı. Bu denizin ortasında renk renk, kor gibi koyu, yakıcı gelincikler su üstünde yüzer gibi bu sonsuz denizde çalkalanıyordu. Derenin öbür tarafında sararmış olgun tarlalar kocaman birer yumruk gibi olan başaklarını dizleri üstünde dinlendiriyorlardı. Her şey gürbüzdü, yapraklar gürbüzdü, yıkık duvarlardan taşan dallar, olgunlaşan meyvelerini tozlu yollara salıvermişti.

bildiği

Bu parçanın anlatımında aşağıdakil eri n hangisinden yararlanılmamıştır?

aşağıdakilerden

A)

C) Betimleme -

j5

~--------

-

---------~

A)

Sıfatlardan

B)

Kişisel

izlenimlerden

C) Gözlemlerden

D) Benzetmelerden E)

Çeşitli

duyularla ilgili

ayrıntılardan


1.

oluyor. Akşam saat 6'da iş bitiyor, bütün dükkanlar kapanıyor, işten çıkanların koşa koşa bir yerlere yetişmeye çalışmaması hali, kulağına hiç korna sesi gelmemesi , başka Avrupa kentlerindeki gibi yanık sesiyle bir itfaiye arabasının ya da ambulansın kulakları delmemesi hali garip geliyor. Mutlu olmaya, hep iyi ve güzel şeyler düşünmeye, hava karardıkça yanan rengarenk ışıklarla ruhunu yıkamaya hevesi artarken bu tertemiz, düzenli, şiir gibi kentin sokaklarında mis gibi havayla kendini tazeliyor insan. Zaman yavaş aksa da durmuyor işte; Brugge 'dan ayrı ­ lırken kendine söz veriyorsun; yine geleceğim bu defa uzun kalacağım diye.

3.

Akşam

g.

t

Bu Bardakçı pek önemli bir yerdir. Orası eski 5. Latin ozanı Ovidius 'un " Metamorfo z lar"ında ve ondan çok daha önce İlk Çağ'dan ta modern edebiyata kadar yer almıştır . Yurdumuzda olduğu h8.ldehemen hemen kimseninoradan habe- .:2 ri yoktur. Eski adı Salmakis'ti . Sözümona , Tanrı Hermes ile sevgi tanrıçası Afrodit'in bir oğlu doğmuş, adı Hermafroditos . On beş yaşına varınca genç, yerinde duramamış başını alıp güzel g yeryüzünü gezip görmeye gitmiş. Bu arada Kar- O' ya'da Bardakçı'ya varmış. Bardakçı ' da gökten " düşme bir cennet parçası gibi berrak bir göl varmış . Oranın da tek peri kızının işi gücü bu gölün sularınd a cümbüş etmekmiş ...

f

g §,

"

g_ §,

§,

Bu parçayla ilgil i ola rak aşağ ı dakilerden .o hangisi söylenemez?

Bu parça içer ik ve üslup öze lli ğ i ne göre de- .o hang isi kesi nlikle söyleneb ilir?

ğerlendirild i ğinde aşağıdaki l erden

A) Gezip görül en bir yer A)

B)

Yazarın

kendine ait sanatsal bakış açısını yansıtması bir eleştiri yaz ısı olduğunu gösterir. bir makaleden

alındığını

günlük hayatını yansıtmasına olarak günlük türünün bir örneğidir.

E)

bakarak ,

Kurmaca bir metinden

alınmıştır.

111.Anlatmaya

dayalı

taşımaktadır.

sanatsal bir metinden

alın­

mıştır .

iV.

Kişisel beğeniler

V.

Anlatılan

ön

plandadır.

yerin mimarisiyle ilgili bilgiler yer

VI. Gezilip görülen yerin siyasi tarihinden söz edilmiştir . yargılarından

hangisine / hang ilerine ulaşıla ­

bilir?

Anlatılan

yörenin sosyal

hayatı

ön plana

çıkarılmıştır .

"'i

parçanın anlatımına

il. Gezi yazılarına özgü özellikler

verilmiştir .

miştir.

bağlı

Bu

almıştır .

D) Sözü edilen yerle ilgili bir efsane dile getiril- İ

gösterir .

Yazarın

anlatılmıştı r .

yararlanılmıştır .

C) Mitolojik ögelere yer

o

Yazarın bir tezi kanıtlama amacı, bu parça- ~ nın

C)

B) Benzetmeden

19. yüzyılda İstanbul'a gelen hemen bütün yave seyyahların da uğrak yeri olan Pierre Loti'nin etrafında birçok tarihı yapı bulunmaktadır. 1813 yılında tarihlenen , iki kitabeli ahşap Kaşgari Tekkesi bunlardan biridir. Yine tesisin girişindeki üç yol ağzında , önünde Farsça yazılmış beyaz yuvarlak bir mezar taşı bulunan yapı da Çolak Hasan Tekkesi 'dir. Tekke 'nin sı­ rasındaki tarihı bina ise bir Sıbyan Mektebi'dir. bancıların

A) 1. ve il.

§,

D) Yaşanmış bir olay anlatıldığı için anı türünün :o özelliklerini taşımaktadır.

C) 111.ve iV.

B) il. ve V .

D) iV. ve V.

E) il. ve iV.

E) Gezilip görülen yerlerle ilgili izlenimleri ak- g tarmasına bağlı olarak gezi yazısı örneğidir. İ

2.

Kolay alıştım Rio'ya. Copacabana , İponeme ... Eskiden Portekizlilerinyeni kıtaya ayak basma!arından önce yerlilerin oturdukları bu geniş kumsalda lüks oteller, şık apartmanlar yükseliyor şimdi. Santa Teresa Mahallesi'ni dolaştım ilk gün. Kentin merkezinden tramvaya biniliyor. Neredeyse yüz yaşında, eski mi eski, sarı bir tramvaya ... Bir su kemerinin üzerinden geçip tır­ manmaya başlıyoruz . Bahçe içinde iki katlı evler, mozaikle kaplı duvarlar ve ağaçlar, kocaman yapraklı bitkiler ... Burada meyveleri keşfet­ tim. Guava, mango, kaju, karpuz büyü k lüğünde Hindistan cevizleri ... Bu parçadan yola çıkılarak gezi yazısı türüy le ilgili olarak,

Gezip görülen yerin sosyal ayrıntılar içerir. il. Dil, göndergesel

hayatına

ait

Anlatılan

yerin

dinı inanışlarına

yarg ı larından

A) 1.

B) il.

ait bilgiler

yararlanılır .

D) iV.

yazısından alınmıştır?

İ

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir gezi } .ô

ki beni delikt en ç ağırdıkları , gelip, "Bir isteğin var mı? " diye g, sorduğu, berberin tıraşa geld i ği , hasılı insanlarla tem as ettiği m an, üstüm e acayip bir uyuşukluk, sinsi bir donukluk çöküyor .

A) Bugün

anladım

meydancı

f

B) Maliye Veznesi'nden Tevfik Efendi, banka g, önünde vezne arabasından inerken n asıl ol- ; du ise ayak bileğini incitmiş, iki gündü r evde hasta yatıyor . Komşuları hatı r sormaya geliyor. İki gündür evde yaşayı ş değişmi ş. C) Buradaki hamamların hepsi beş tane güzel hamamdır . Lakin hamamları Türk, Arap ve Acem tarzı gibi değildir . Dört k öşe bir duvar içinde bütün kubbeleri camdır . Bu kubbele- g, re varınca hamamın dört yanın d a taş merdi- §, venle basamak basamak kubb eye çı karsın.

hang isine ulaşılamaz?

C) 111.

g

f

içerir. V. Betimleyici ögelerden

Gezilen, görülen yerlerin doğal man zaraları , ta6. rihi yapıları , insanlarının anlatıldığı öğreticilik } kaygısıyla kaleme alınan yazılara gezi yazısı de- .o nir.

4.

g

işleviyle kullanılır .

111.Öğretmek, bilgi vermek amaçlanır. iV.

} :;;

E) V.

D) Vapurdan çı k ınca küfeci çocukların saldırısına uğradım . O zaman sırtlarındaki küfeyle eşya taşıyan on on iki yaşlarında fukara ço-

.o

ve yolcuların paketlerini

Marsilya yolundayım! Her karışı ekilmiş , her karışına şehirler, köyler kurulmuş. İtalyan sahillerini , Capri'yi ve diğer adaları terk ediyoruz. Göktaşı renginde açık deniz, arzularımızın ve çılgınlıklarımızın ateşiyle ısınmış , tekrar kollarını açıyor. Oturup bir şeyler karalıyorum. İnsan­ ları, büyük şehirlerin velveleli hayatını , çocukluğumu ve artık bana bile hiç yaşanmamış bir ş ey ; herhangi bir yazarın muhayyilesinde tasarlanmış bir şey gibi gelen aşkımı hatırlıyorum. Yeni yağmurların, yeni rüzgarların altında kalbimi uçmaya alıştırıyorum . Denizin ve karanlığın avucunda , yıldızların çilekeş aydınlığı altında her şey bana daha mühim ve şairane gözüküyor. Sanki ben neden Romalıların ve Fenikelilerin şahane yelkenleriyle geçtikleri bu yol üstündeyim? Bu parçadan yola çıkarak gezi yazısı türüyle ilgili olarak aşağıdak i lerden hangisi söylenemez?

A) Gezilip görülen bir yer B)

Sanatlı

bir üslup

anlatılır.

kullanılabilir.

C) Okurun ilgisini çekmek dedir .

yazarın

görevlerin-

0

§,

cuklar vardı. Vapur gelince iskelede bekle- .o şi r ler

Artık

taş ırlardı.

D) Betimleyici

anlatım ağır

basar.

E) Yazar, nesnellikten ödün vermez .

E) Cebeci hapishan esi yeni y ap ılmı ştı , birçok g_ odalarının mı diyeyim , hücrelerinin mi diye- §, yim, daha tavanı bile yoktu. Hapishaneye .o varınca beni Zekeriya 'dan ayırdılar. Ayrı bir odaya koyd ular.

g §,

'-------------------------'

.D '------------------------'

Bilgjy olu Dil ve An l atı m Soru B a nkas ı

A (B)


7.

Dışarıda,

yeni açılmış yollardan, tramvaylar çan çalarak geçip gidiyor; otomobiller korna çalarak, etrafa çamur saçarak kayıp geçiyordu. Baştan başa buğulanmış büyük vitrin, yer yer elle silinmiş kısımlarından tıpkı birer tablo gibi ya kenarlara yığılmış karlara bata çıka giden bir ihtiyar veya sırtında çanta elinde mavi sefer tası bulunan mektepli çocuk yahut da siyah paltolu bir adamın koluna sarılmış, tatlı bir eda ile sallana sallana yürüyen genç bir kadın göze çarpıyordu. Kalfalardan biri, uyur gibi dizleri üzerindeki gazeteye eğilmiş gözlüklü ve altmışlık bir adamın saçlarını kesiyor, makası mütemadiyen şak şaklar çıkarıyordu . Ben hemen kapının önünde duvara dayanmış, bir yabancı gibi ayakta dikiliyordum.

g_ .2' :ö

g_ E1 :ö

g_ .2' :ö

g_ 2' :ö

9.

önce çatırtıyı, sonra duydum. Gösteri çemberinin kenarın­ daki çite çarpan başımın dayanılmaz sancısı arasında atımın ürküp beni fırlattığını anladım. İşte deli gibi kişneyerek dörtnala üstüme geliyor at. Ama korkmuyorum. O en parlak düğmeli, en parlak gözlünün beni şimdi kurtaracağını biliyorum. İşte atladı çiti. Önce asıldı hayvanın yuları­ na. Şaha kalkan at kuzu gibi oldu. Sonra bana koştu. Atın terkisine kucağında benle sıçradı. Çizmelerinin parlak mahmuzlarını atın böğrüne bastırıp dörtnala çıktık çadırdan. Ardımızda çığlık, duman, alev dörtnala doğan güne at koştur­ duk . Tam

kaldırmıştım bacağımı

çığlıkları

Bu parça ile ilgili aşağıdaki lerden hangisi söylenemez?

}

11. Denizin kayalara gire şalta çıkardığı uğultu

g_

~

g_ 2' :ö

Bu parçanın an l atımında aşağ ı dakilerin hang_ gisinden yararlanılmamıştır? E' :ö

A)

Kişisel

Olayın mekanı

ve zamanı ile ilgili ögeler var-

B) Gözlemlerden C) Niteleyici sözcüklerden

2'

C) Benzetmeden

E) Hakim (ilahi) bakış

açısı kullanılmıştır .

Kişileştirmeden

A)

Yazarının yorumlarını

B)

Mecazlı anlatımlara

C) Benzetme

plandadır.

E) Sözde soru cümlesi

İnsanlar için sonbahardan sonra kış geliyor. Yollar, parklar, rıhtım boyları tenhalaşıyor. Lodos, poyraza çevirmeden biraz önce, deniz, ye- şil zeytin rengini alıyor. Tenha yollardan , deniz kıyılarından, saçlan uçuşan bir kız ya da düşün­ celi bir adam geçiyör . Martılar bunu ayırt ediyorlar. Sisli rıhtımlarda balıkçılar, onlara dalgın görünüyorlar. Kar yağdığı zaman ovalar, dağlara kadar, bembeyaz uzanıp gidiyor. Ancak bazıla­ rı karın içinde hafifçe dalgalanan uçuk maviyi seziyor. Martılar, durup dururken gökyüzünden bir ebemkuşağının da geçtiğini sanıp gülümsüyorlar.

Bu parçanın an latı mıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

aşağıda­

1O. Çocuk, içinde bir fısıltı duydu, sesi izledi, pembir odanın içindeki dolaba girdi, sindi, dışarıdaki sesler yavaş yavaş silindi. Meltem kokulu bir hoşluk doldu içine, kedini güvende hissetti, kendinden olmayanları dışarıda bıraktı, öylece durdu, düşündü, gördüğü her şeyi, duyduğu her sesi yeniden biçimlendirmek için yüreğinden bir fırça çıkardı, istediği gibi çizdi, boyadı, sildi, tam istediği gibi düşlerin resmini yaptı. Ne istemediğine dokundu ne de istemediğini kendine dokundurdu . Fazlalıkları dolabın dışına be

boyalı

attı.

Bu parçanın a nl atımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

A) Öyküleme A)

Şiirsel

bir

anlatım kullanılmıştır.

B) Niteleyici sözcüklere yer verilmiştir . C)

anlatımdan yararlanılmıştır .

E) Göstermeye alınmıştır .

bağlı

biçimiyle

oluşturulmuş-

tur . B)

Tanrısal bakış açısıyla yazılmıştır.

C) Gözlemlenebilir gerçeklerle sınırlandırılmış-

Kişileştirme vardır.

1.kişili D) 11

anlatım

aşağıda­

sanatsal bir metinden

tır.

D) Somutlama

yapılmıştır.

E) Niteleyici ögelerden

yararlanılmıştır.

12.

içermektedir.

yer verilmiştir .

yapılmıştı r .

D) Nesnel veriler ön

8.

aşağıda­

yararlanılmıştır.

D) Öyküleme tekniğinden yararlanılmıştır.

D) İşitsel ögelerden

sabırlı

da

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

dır.

g_

E)

A) İşitmeyle ilgili duyular verilmiştir. B)

izlenimlerden

çıka,

içlerini doldura bobir öfkeyi yoğu­ ran uğultuydu. Çığlıklarla dışa vurulmamış bir yürek boğulmasıydı, denizde. Kuzeyden inip Alanya'ya doğru yol alırken denizle karanın birleştiği kıyı yolunda, maviyle yeşil arasındaki o nakış gibi işlenmiş hatta ilerlerken yazmaya karar verdim. Üstelik, bu izlenimleri başkalarına aktarmaya giri ştiğime göre , oralardan geçmiş bulunsun bulunmasın, o başkalarının da hemen hemen aynı izlenimlerle bize katılmalarını istediğim de çok açık . Benim dıştan gözleyerek insanların bakışına yamamaya çalıştığım ne varsa hepsini başkaları kendi gözle riyle tartıp değer­ lendirsinler, ellerinden geliyorsa çoğaltıp zenginleştirsinler, diye de bir çağrı. Daha doğrusu, · bir dürtme . Öyle ya anlatan da bulunmasa öyle durup dururken bir yığın kimse, aynı anda bir solukta güneydeki o kıyı yoluna inivermiş olur muydu?

k u llanılmıştı r.

Yapılan çalışmalar,

bizde sanat ve estetikle ilgili bilgilerin sadece bu alanlara ait becerileri geliştirdiği yolundaki yanlış kanıları düzeltmiştir. Bu konuda 1990'11yılları n ortalarında yapılan bir araştırmada , yeni doğan on doku z çocuğa verilen klasik müzik ve ses dersleri sonucunda, klasik müzik eğitimi almış olan bebeklerin matematik becerilerinin, almayanlara göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Almanya'da Konstanz Üniversitesinde yapılan böyle bir araştır­ mada yine çocukların geometrik şekilleri diğer­ lerine göre daha kolay kavradıkları anlaşılmıştır . Bu parçanın anlatımı ile ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

aşağıda­

A)

Karş ı laştırma yapılmıştır .

B)

Araştırma, sonuçlarıyl a açıklanmıştır.

C) Sanatlı anlatımdan k açınılmıştır.

D) Nesnel bir bilgi E)

Tanım

kanıtlarla verilmiştir .

cümlelerin den

yararlanılmıştır .


1.

Söke'den giderken Milas'a girmeden solda, Labranda yazılı bir ok görürsünüz . Bu yol işareti her zaman va r mıydı, son yıllarda mı dikildi bilemiyorum. Ama Milas'tan Labranda'ya çıkan 14 km'lik dağ yolunun otomobiller için yıkım olduğu söylentisiyle çok karşılaştık . Oysa bu yol düzeltilmiş olacak ki Milas Ovası'na baka baka dönemeçli yoldan dağları tırmanmak eşs i z bir göz şöleni olmaktadır insana. O sırada gezgin Labranda ya da Labraunda diye anılan bu kartal yuvası üstüne bildiklerini , okuduklarını anımsaya­ bilir . Alinda , Alabanda gib i adlarda rastlanan nd- eki bu doruk kentinin adında da geçiyor.

Bu parçadan yola çıkarak aşağıdaki l erden hangisi söylenemez? A) Birinci tekil

f

mü ile Denizli ilinin en büyük gölüdür . Denizli yönünde Çardak ilçesi ile Afyon yönünde Dazkırı ilçesi arasındadır. Gölün yaklaşık 20 km 2 si Afy on ili içerisinde kalmaktadır. Gölün denizden yüksekliği 842 m olup derinliği ise 150 cm ile 210 cm arasındadır. Yaz mevsiminde suyu azalır ve yer yer kurur. Göl suyu, çevresindeki dağların küçük derelerinden ve Gemiş su kaynağından beslenmektedir.

2>

arasında

}

7.

.o

; :o

g_ 2> .ö

Bu parçada gezi yazılarının aşağıda ver ilen özelliklerinden hangisi görülmez?

-ğ_ .o

coğrafyasıyla ilgili

A) Bir bölgenin içermesi

ayrıntılar

A) Betimleyici

doldurmas ı

gere-

C) Dilin göndergesel

.o

işlev iyle kullanılması

E)

E) Gezilip görülen yerin coğrafik özelliklerine

Tanıtılan

yerin ilgi çekici yönlerine, rına ve adetlerine değinilmesi

inanışla-

O)

,

Bu tür eserlerde yazar, gezip gördüğü bir toplumun ya da yerin yaşamını bütünüyle değ il okurun ilgisini çekeceğini umduğu yaşayışını, gelenek ve göreneklerini çeşitli açılardan inceler ve nakleder. Yaşanılan mekanın dışına çıkma, merak edilen yerleri görme isteği, insanın doğasında vardır . Bu tür yazılar, işte böyle bir merakın ürünüdür . Yazarın izlenimlerini başkalarıyla paylaşma isteğinden de doğar.

5. 2 :a

}

Bu parçada anlatılan öğretici metin türü aşa­ hangisidir?

ğıdakilerden

A) Tarih B)

E) Öznel yargılardan uzak durulmuştur .

Bir yazarın gezdiği, gördüğü yerlerden edindiği g. 8. izlenimleri, bilgileri anlatan yazılara gezi yazısı §> .ö denir. Bu tür yazılarda amaç yurt içinde ya da yurt dışında gezilen, görülen yerleri doğası yerel özellikleri, insanları ve onların yaşayış biçimleriyle tanıtmaktır. Gezi yazısı, Türk edebiyatının ; eski dönemlerinde "seyahatname" sözüyle kar- .o şılanmıştır. Bu türün Cumhuriyet Dönemi'nde etkin isimlerinden olan ----, Deniz Aşırı, Taymis Kıyıları, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları gibi eserle- a rini gezi yazısı biçiminde kaleme almıştır .

Antalya ovalarında adım başı bir harabe görürsünüz. Pamfilya'nın, Lisiya'nın 58 harabesinde taş ve mermer tiyatrolar, yere yıkılmış sütunlar, ot bürümüş saraylar, hepsi, bu ovaların büyüklüğü kadar, sıtmanın buralarda ne korkunç bir düşman olduğunu da gösterir. Sağda, körfezi çeviren büyük dağ yığını 3000 metre ve bulutlar üstünden engin Akdeniz'e bakar . Toroslar Akdeniz'e doğru bir kucak gibi açılmıştır. Anadolu'nun burada geniş bir nefes aldığıFıı-hısseder­ siniz.

çılardan

Bu parçadak i boş lu ğa aşağıda verilen sanathangisi getirilme lidir?

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Refik Halit Karay

A) Sayısal verilerden yararlanılmıştır.

E

yazısı

B) Reşat Nuri Güntekin

D) Otobiyografi

B) Benz.etme

yapılmıştır.

C) Gezifip görülen yerin tarihı ayrıntılı olarak

Haşim

C) Ahmet

E) Röportaj

anlatılmıştır.

D) Falih Rıfkı Atay D)

E) Ahmet Mihat Efendi

Kişileştirmeye başvurulmuştur.

E) Niteleyici sözcükler

3.

Yeşilin bu tonu boya kalemlerinde yok . Başı gö-

6.

Gezi · yazılarının en önemlilerinden

sanki bir tabloya usta bir ressam tarafından ç izilmiş gibi çok düzgün yoldan, tek katlı bah çeli, pencere önleri çiçek lerle süslü evler in önünden geçiyorsun bu Orta Çağ kentine girerken. Reie Nehri, Brugge'ü sardığı kollarıyla seni de sarıyor . Daha kente girer girmez insanın aklı, geldiği yerdeki bütün gerilimle ri, telaş ları kutuya koyup bir kuytuya kaldırıyor.

A) Betimleme Karşılaştırma

C) Somutlama D) Benzetme

Çelebi 'nin Seyahatname

adlı

1O ciltlik eseridir.

1

g_ 2' D

Bunun dışında Türk edebiyatında çeşitli dönem.;,

yazısından alınan bu parçanın anla- }

tımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

B)

Öı

9.

biri Evliya

ğe ermiş ağaçların ortasından,

Bir gezi

aşağıdakilerden

o

Hatırat

C) Gezi

Sözü edilen şehrin bulunduğu coğrafyadan yönlerine dikkat çeki lmiştir .

ayrılan

ağırlık verilmiştir .

2.

anlatımdan yararlanılmıştır .

C) Öğreticilik ön plandadır.

D) Açıklayıcı betimlemelere başvurulması

D) Nesnel bilgiler, gerçek dünyayla örtüşen veriler bulunmaktadır.

aşağıdakilerden

B) Gezilip görülen yerin mimari özelliklerinden söz edilmiştir.

j,

okurun

büyük ve geniş caddelerine girer girmez şaşırıp kaldım. Çünkü gördüm ki Taşkent, pırıl pırıl geniş caddeler, kocaman havuzlarla güzelleşen büyük meydanlar , heybetli apartmanlar, gölgeli ve ç içekli parklar, gösteriş­ li sinemalar, Özbek nakışlarıyla süslü zengin müzeler, alımlı heykeller, çeşitli üniversiteler ve uğultulu fabrikalar şehri. Etrafta ne kerpiç bir ev ne bir kerpiç duvar ne tozlu topraklı bir eski yol var. Taşkent, Asya ruhundan sıyrılarak tam bir Avrupa şehri olmaya başlamış.

~ .ö

B) Sayısal verilerden yararlanılması

boşluklar bırakılmıştı r .

Arabalarımız şehrin

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

g_

bulun-

maktadır .

ken

Acıgöl 41 ,34 km 2 - 41 ,5 km 2 arasındaki yüzölçü-

anlatıcı kullanılmıştır.

B) Yazarın beğenisini içeren cümleler

C) Olaylar

"'°. 4.

lerde gezi

yazısının

örnekleri

verilmiştir.

Seydi

§>

Ali Reis'in Miratü'-1 Memalik, Yirmisekiz Çelebi

il Mehmet

Fransa Sefaretnamesi, 111

Direktör

Ali

§> .ö

Bey'in Seyahat Jurnali, Reşat Nuri Güntekin'in iV Mavi Sürgün farklı dönemlerde kaime alınmış yazılarıdır.

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisi bilgi yanlışlığına neden olmuştur?

E) Örnekleme

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

Bu yazıları yazmasam gördüklerimle kalacak , kimseye bir faydam dokunmayacaktı. İyi ki yazmışım bunları. Gördüklerimi çoğu kez yan tut madan verdim ama kendi yorumumu da bunlara katmadan edemedim . Gittiğimiz yerlerin gelenek ve göreneklerini, yaşayışlarını da verdim. İleride tarihe, coğrafyaya kaynaklık eder, bakarsın birisi faydalanır da biz de faydalı olmanın haklı gururunu yaşarız diye .

Böyle düşünen bir yazar, hangi eser vermiş olabilir?

A) Gezi yazısı

1 ~

V gezi

g.

kullanılmıştır .

B) Deneme D) Anı

yazı

türünde

C) Fıkra

E) Gün lük


13. kıyı bölgesindeki yerleşmelerden } özellikle İkiztepe ; hayvancılık, dokumacılık, ma- "' dencilik ve çanak çömlek üretimi ile ön plana çı­ kar. Karadeniz kıyısında bulunan ve deniz ticareti için merkez konumdaki kentler, Orta Anada - g_ lu'nun dışa açılma yoludur. Batı Anadolu kıyı yerleşmeleri , deniz ticaretinin etkisiyle Ege Adaları , Akdeniz ve Karadeniz ile ilişkidedir .

Açık bir anlatımda anlam bulanıklığ ı na, karma- } 16. Gerçek bir ihtiyaç duyarak iyi eserler arayan

f

g_ Buna göre, aşağıdakilerden hangis inin açık :§> bir cümle olduğu söylenebilir? n

Bu parçanın anlatımında aşağ ı dakilerden hangisi ağır basmıştır?

g

A) Zor günler

10. Karadeniz

!

şasına yer yoktur ; anlam tektir , nettir. Bu da "'

sözcüklerin, noktalama işaretlerinin tam ve doğru kullanımıyla sağlanabilir.

ge ç irdiğini

B) Ben ondan çok azar

Karşılaştırma

C) Tartışma

gruplara ayırabiliriz : Bazıları duygu ve hayal arar; kişisel görüşler açıklayan eserler kader, gerçekler, serüvenler, geziler, buluşlar anlatan eserleri sevenler de vardır . Kimi okuyucu, insanların alın yazılarını öğrenmek ister; kimisi şiirlerinde kendi ruhunun yankılarını arar. Yaşanmış bir hayatı canlandıran biyografilerden tat ve zevk almak isteyenler de vardır. duru

biliyorum .

işittim.

düşünceler, bazıları

Bu parçanın an l atımında aşağıdaki düşü n ce­ yi geliştirme yollarından hangisi ağır bas-

C) Ben seni daha çok severim . A)

okuyucuları çeşitli

maktadır?

B) Açıklama

D)

D) Öyküleme

E) İşim bitince rahat bir nefes aldım.

Kapıcı kadına kızdı.

B) Tanımlama

A) Örnekleme

E) Betimleme

C)

Kanıtlama

D)

Karşılaştırma

E) Tanık gösterme

11.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde boş bırakı­

lan yere ayraç içindeki terimin getir ilmesi bilgi yanlı şına yol açar?

A) ---- az sözle çok şeyin söylenmesi; anlatı ­ mın anlam zenginliği, derinliğ i içermesidir. (Yoğunluk)

B) ---- anlatımın süsten, gösterişten , söz sanatlarından uzak olmasıdır. (Yalınlık)

C) ----

anlatımda

rektiği

kadar

ne bir eksik ne bir fazla, ge-

sözcüğün kullanılmasıdır .

güneş, göğün her yerine saçılmış yalnız g_ 17. • Bu şiirin kime ait olduğunu anlamak için altındaki imzaya bakmaya ihtiyacınız yok . bulutlara dağılmış. Havadaki farklı görüntülere :§> .ö yayılan rengarenk , nefis yansımalar, yüksekler • Bu şiirden ne bir sözcük çıkarabilirsiniz ne de de dalgınca salınıyor. Yarı gölge, yarı renk gibi ona bir sözcük ekleyebilirsiniz. boy gösteren çatıların doruklarında, batan gü• Şair, konuşur gibi yazdığı şiirine makyaj yapn eşin yavaşlamış son ışıkları renkli şekillere dö- } nüşüyor; ne ışıkların ne de Üzerlerine kondukla- .ö ma ihtiyacı duymamış . rı nesnelerin şekilleri bunlar. Kendi de yavaş ya• Bu şiiri her okuyuşunuzda farklı anlamlara, vaş sak i nleşen şehrin gürültüsünün üzerinde , fa r k l ı hazlara ulaşıyorsunuz. g_ büyük bir huzur hüküm sürüyor. Aşağıdakilerden hangisi sözü edilen şiiri n Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden yukarıda üzerinde duru lan nite liklerinden bihangisi söylenemez? ri değildir?

14 . Batan

t

(Duruluk) D) ---- sözcüklerin engele takılmadan, la okunup söylenebilmesidir.

kolaylık(Açıklık)

E) ---- anlatı m ın gerçeklik duygusunu zedeleyici olmaması ; zorlamadan ve yapaylıktan uzak olmasıdır. (Doğallık)

A) Mecaz B)

Farklı

anlamlı

ses

sözcüklere yer

C) Bilgi verme

A)

Yoğunluk

B) Akıcılık

D) Özgünlük

amacıyla yaz ılmıştır.

D) Görsel ögelere E)

verilmiştir.

olayları vardır.

C)

Yalınlık

E) Duruluk

ağırlık ve r ilmiştir.

Kişileştirme ya p ılmıştır.

12. Deyimler, belli bir kavramı, belli bir duygu ya da

15. Heyecanla yudumladı İstanbul'u aylar boyunca.

18. İ stanbul semtleri ve kişileriyle hangi dönemde

durumu dile getirmek için birden çok sözcüğün bir arada, seyrek olarak da tek bir sözcüğün yan anlamında kullanılmasıyla oluşan sözlerdir. Dudak bükmek, ipe un sermek, durmuş oturmuş, Sultanahmet'te dilenip Ayasofya'da sadaka vermek, gay ret dayıya düştü ... gibi binlercesini örnek gösterebiliriz. Tek ögeli deyimler de vardır : akşamcı, sudan, gözde , gedikli. ..

Bir türlü doyulmayan müthiş bir şehirdi burası. Binlerce yüzü vardı. Minik aynalardan yapılmış, asıldığı yerde durmadan dönen süs topuydu sanki ... Can alıcı kı r mızılar , orman derinliğinde yeşiller, insanı gökyüzünün tepesine uçuruveren maviler, korkutucu lacivertler, ekmek ayvası içi yumuşak sarılar, göz alan lameler, doreler ...

hangi etkilerde yaşadıysa edeb iyata da o yüzüyle yansımıştır. Osmanlı Dönemi'ndeki kozmopolit İstanbul'unun edebiyatı, ulusal kültürden çok, Batı etkisini taşıyordu. Oysa, Cumhuriyet Dönemi edebiyatı bu kozmopolitliğin içinde, Türklüğü daha çok artırdı.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kiler in hang isi söylenemez?

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez?

A) Betimleyici A)

Tanım yapılmıştır .

B) Örneklerden yararlanılmıştır.

C) Bilgi verme

amacı güdülmüştür.

D)

Kanıtlamak

E)

K işisel düşünceler yansıtılmamıştır.

için

B) Benzetme ve mecazlardan

C) Betimlemeye

beğeni

yararlanılmıştır.

duygusu

katılmıştır .

D) Eksiltili cümleye ve devrik cümlelere yer verilmiştir.

alıntılara başvurulmuştur.

B!lgi~slu, Dil ve Anlatı m Soru Bankası A(8l

anlatım kullanılmıştır.

E)

Anlatımda

nesnel bir yol

izlenmiştir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hang isinde verilenlere başvurulmuştur?

A)

Tanımlama

B)

Karşılaştırma

- öyküleme - tanımlama

C) Örnekleme - karşılaştırma D) Öyküleme - benzetme E)

Karşılaştırma

- tanık gösterme


1.

Aşağıdakilerden

hangisi gezi bir eser değildir?

yazılmıştır

A) Tuna

yazısı

5

türünde

g_

Kıyıları

Aşağıdaki

eserlerden hangisi türü yönüyle

ötekilerden

farklıdır?

A) Anadolu

Notları

9.

E' B

B) Seyahatname

B) Mavi Anadolu

C) Avrupa'da Bir Cevelan D) Günlerin E) Suriye

C) Seyahatname g_

Getirdiği

D) Hac Yolunda

2

Mektupları

E)

(1) Eskiden gezilip görülen yerlerin anlatıldığı türlerine seyahatname adı verilirdi. {il) Günümüzde bu tür eserlere gezi yazısı denilmektedir . (111) Yazarın gezip gördüğü yerleri, çeşitli özellikleriy le anlattığı sanat metinleridir gezi yazıları. {iV) Gezi yazıları; tarih, coğrafya , sosyoloji ve diğer iklim dallarında temel kaynak olarak göz önünde bulundurulur . (V) Evliya Çelebi'nin "Seyahatname " adl ı yapıtı bu türün en güzel örneklerindendir. yazı

Geçmişin Kuşları

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde gezi yazısıyla ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

B) il.

A) 1.

D) iV.

C) 111.

E) V.

g_ ı------------------------t 2. Aşağıdakilerin hangisindeki yazar-eser eş­

f

6.

leştirmes inde yanlışlık yapılmıştır?

Aşağıdaki sanatçılardan

hangisi gezi yazısı

türündeki eseriyle birlikte

1O. • Seydi Ali Reis

verilmemiştir?

• Nabı • Piri Reis

A) Falih Rıfkı - Bizim Akdeniz

A) Cenap

Şahabettin

B) Salah Birsel - Kuşları Örtünmek

B) Ahmet

Haşim

C) Azra Erhat - Mavi Sürgün

C) Falih

D) Ahmet Rasim - Falaka E) Hüseyin Cahit

Yalçın

-

D) Kavgalarım

Rıfkı

Reşat

- Hac Yolunda

• Evliya Çelebi Aşağıda

- Frankfurt Seyahatnamesi

ki

Atay - Bizim Akdeniz

Nuri Güntekin - Anadolu

verilen eserlerden hangisi yukarıda­ birine ait değildir?

sanatçılardan

Notları

A) Mihnet-i

E) Ahmet Mithat Efendi - Letaif-i Rivayat

Keşan

B) Miratü'I Memalik C) Seyahatname D) Tuhfetü'I-Harameyn E)

3.

Aşağıdaki

yazar-eser-tür eşleştirmelerinden

yanlıştır?

7.

Aşağıdaki

yazarlardan hangisinin gezi yoktur?

türünde

yapıtı

A) Ziya Paşa - Defter-i Amal - anı

A) Falih

Rıfkı

B) Muallim Naci - Demdeme -

B)

hangisi

}.

yazısı

Şahabettin

C) Cenap

- Deniz Aşırı - gezi

D) Nurullah Ataç - Günce - günlük E)

Fuzulı

-

Şikayetname

- mektup

Reşat

Meydanı'nda gezinti yapanlar hatıra fotoğrafı çektirmek için ellerinde yem, güvercinlerin yaklaşmalarını beklerler. Bir gün kuşların ilgisini bir türlü çekemeyen şişman bir kadının, hıçkıra hıçkıra ağlad ığını görmüş­ tüm. Kuşlar her nedense bu kadını sevmemişti.

Atay

Nuri Güntekin

C) Ahmet

Haşim

D) Cenap

Şahabettin

Bahriye

11. Venedik'te San Marka

D

eleştiri

Kitab-ı

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenebilir?

E) Sait Faik Abasıyanık

A)

Ağır, sanatlı

dili

aşağıdakilerden

anlaşılmasını zorlaştırmakta-

dır.

B)

Eleştirel

bir tutumla

yaz ılmıştır .

C) Öğretici bir metinden alınm ı ştır. D)

K işileştir me

E)

Tartışmac ı anlatım kullanılmışt ı r.

ve benzetmelere yer

verilmiştir.

~---------------------ı ~

4.

Aşağıdakilerden hangisi türce ötekilerden

!

farklıdır?

8.

1.gruı;ı Ahmet Mithat Efendi Azra Erhat

A) Gurbet Hikayeleri B) Suriye

Reşat

Mektupları

C) Anadolu D) Tuna

Cenap Ahmet

Notları

Notları

12.

Aşağıda

verilen eser-yazar eşleştirmelerin­ den hangisi yanlıştır?

Hac Yolunda

Şahabettin

Nuri Güntekin Haşim

1. grupta verilen gezi

Kıyıları

11.gru12 Anadolu

Mavi Anadolu

A) Avrupa'da Bir Cevelan - Ahmet Mithat Efendi Şahabettin

Avrupa'da Bir Cevelan

B) Hac Yolunda - Cenap

Deniz Aşırı

C) Deniz Aşırı - Refik Halit Karay

yazısı sanatçılarından

hangisinin il. grupta eseri

verilmemiştir?

D) Seyahatname - Evliya Çelebi E) Anadolu

Notları

-

Reşat

Nuri Güntekin

E) Frankfurt Seyahatnamesi

g_ "' D

A) Ahmet Mithat Efendi B) Azra Erhat C) Cenap D)

g_ '---

--------

------------J

E' :o

Reşat

E) Ahmet

Şahabettin

Nuri Güntekin Haşim

Bilgi o lu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)


15. Yaşlılık, yaşı ilerlemiş kimselerin bedensel ve

13. Zeytinin çiçek açtığını görmez çoğu insan. Ama } yaza devrildiği günlerde, sıcak ve yağmur art arda doğayı içten içe yoğurunca ak ak esmerimsi çiçekler donatır dalları. Sonbahardan kışa doğru ilkin çek ingen baş veren, sonra iyiden iyiye belirginleşen taneler de meyvesidir zeytin ağacının. Doğanın börtü böcek kalabalığından payına düşen ne varsa seve seve özünde barındırır zeytin ağacı, gövdesinin dibinden en doruk dalına dek. En çok da kıştan çıktıktan sonraki haftalar, dallar yapraklar nazlı nazlı sallanırken böceklerin evidir bu ağaç . Kuşkusuz bu börtü böcek yüzünden insanların yardımına ihtiyacı vardı r zeytinin. İnsan eli, akl ı onun kurtarıcısıdır. Yabanlıktan kurtarır onu insan, kurda kuşa kurban etmez, verimli kılar onu. Sabahın erken saatleri ile akşamüstleri tepe dallardan öten kuşlar, bu yardıma karşılık belki de "Sağ ol!" demektedir. baharın

Bu parçanın anlatımıyla ilgili hangisine ulaşılamaz?

A) Yinelemeler

g_ ;

B)

Kişileştirmeye

Varlıklar

yer

verilen

1 17.

addır. Yaşlılıkta

L

2>

.o

~

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden } :o hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

;

-;;

aşağıdakilerin

A)

Açıklama

B)

Tartışma

- betimleme - tanık gösterme - benzetme - örnekleme

D)

Açıklama

E)

Tartışma

- tanımlama -

A) Örneklemeden yararlanma

- örnekleme - tanık gösterme

anlatılmıştır.

D) Yazar kendi düşüncesini kanıtlarıyla açıkla- .o mıştır .

E)

Farklı

mevsimlerdeki

değişimlerle

ilgili bilgi-

ler verilmiştir.

zamanda farklı yerlere üç vapur elinde çantasıyla limana gelmiş yolcu gideceği yeri bildiği takdirde bu vapurlardan herhangi birine binmez. Kendisini gideceği yere götürecek olana binmeye çalışır . Çünkü öyle yaparsa varmak istediği yere ulaşacaktır. Böyle yapmaz da vapurların nereye gittiklerini sormadan herhangi birine binerse veya vapurların hepsini kaçırdığını görünce ayağım yerde kalmasın düşüncesiyle o sırada kalkan bir trene veya otobüse binmeye kalkarsa bu yolcunun ancak şaşkın bir kimse olduğuna hükmedilir ve gittiği yerde kaybolduğu zaman da kimse hayret etmez. İlkokulu bitirdikten sonra okuma yolculuğuna devam etmek veya ettirilmek istenen çocuklardan çoğu, ne yazık ki nereye gideceğini bilmeden bir araca binmeye ça lışa n bir yolcuya pek benzemektedir. kalkıyorsa

Bu parçanın anlatımında hangisi yoktur?

Koşul

aşağıdakilerden

16.

o

9

f 9

2 :o

~

2

C)

ğ.

E'

Açıklama tekniği

cümlelerine yer verme kullanma

D) Örnekleme

gerekçesiyle verme

ğ.

E) Betimleme

E' :O

g_ :§, :O

g_ E' .ö

L--------------

katılmışt ır .

B)

An latıma

C)

Çeşitli

D)

Anlatıma beğeni

E)

Karşılaştırma yapılmıştır.

öznellik

duyulara

seslenilmiştir.

:O

Kişileştirme

E) Örnekten hareketle asıl düşünceye ulaşma

----------------~

Beğeni

E)

gökyüzünde tek tük ,, 18. İşte, İstanbul'a yakışır bir kitap ve kitabın içinde, bizleri mimarlık tarihiyle buluşturan muhteşem bulutlar koşuşuyor, birkaç sokak öteden tramyapılar ... Kimi Çinili Köşk ya da Aya İrini gibi vay tekerleklerinin gıcırtısı geliyordu. Gözlerini Topkapı Sarayı'nın içinde, kimi Yerebatan Sarakarşıya çevirince senelerden beri orada duran yı ya da Alman Çeşmesi gibi Sultanahmet çevve büyük bir konak bahçesini çeviren, bu gururresinde yer alıyor. Karaköy'deki Komand o Merlu, yüksek duvarların hiç ama hiç değişmeden divenleri'nden çıkıp Taksim'deki Atatürk Anıtı'na aynı yerde yükseldiklerini gördü ve hayret etti. .o gelen güzergahtaki seçme yapılar da kitabın Hayatında her şey, o kadar çabuk değişiyordu içinden bize göz kırpıyor; Boğaz'ın her iki yakaki aradan bir müddet geçtikten sonra gene aynı sındaki mimari inciler de ... Saydıklarım ı z ın tümü halde kaldığını gördüğü eşya onu şaşırtıyor ve 0 "Bir Kent : İstanbul 101 Yapı" k itabı içinde, 350 üzüyordu. Başının içindeki düşünceler tıpk ı şu sayfa boyunca bizleri geçm işe götürüyor. Bu gökyüzündeki seyrek bulutlar gibi, daimi bir habüyük boyutlu kitap, Engin Yeral'ın bilgi dozu iyi reket halinde, şekilsiz ve elle tutulamayacak kaayarlanmış ekonomik metinleri ve Murat Gerdar dağınıktı. Fakat yavaş yavaş daha çok dermen'in özenli fotoğraflarıyla, daha önce bu kolenip toplandılar; birtakım hatıralar , istekler , ihti- g_ nuda yayımlanmış kitapların önüne çıkıyor. raslar, ümitler halinde birbirini kovalamaya de- Ö> vam ettiler. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez? Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

B) İkileme

B) Öneri cümleleri kullanma

~--

D)

A) Örneklemeye başvurulmuştur.

bildirme

Yargıyı

yapma

göstermeden yararlanma

Şehrin ışıklarının kızarttığı

C) Benzetmeden yararlanma D)

Karşılaştırma Tanık

0

A) Benzetme A)

B) C)

2>

aynı

14. Limandan

aşağıdakilerden

karşılaştırma

verilmiştir.

nitelikleriyle

denemelerinin en güzellerini "Beş Şe­ hir" (1946) adlı kitabında toplamıştır. Ankara, Erzurum, Konya, Bursa, İstanbul gibi beş önemli Türk şehrini bütün ruh portreleri, teknik yapıları, folklor hazineleri, efsaneleri, tabiat güzellikleri, mimarı ve başka sanat zenginlikler i, geçmişleri ve mevcut durumları ile veren bu eser; üslubu, duyuşları ve fikir kuvveti ile edebiyatımızda eş ­ sizdir. Yazarın benzersiz kültürünü gösteren bu eserini, başka edebiyatlarda da az bulunur güçte şehir incelemeleri saymak yerinde olur. Eserlerinin çoğu, sanat ve kültür üzerine ziyafetler olan ve sanatçının orjinal bakışlarını gösteren yazılardır. Kendi eliyle seçerek "Yaşadığım Gibi" adlı bir kitap halinde hazırladığı makaleler 1970'1erde basılabi lmiştir. Bu makalelerin bazı­ ları "Beş Şehir" deki güzelliği aratmayacak parçalardır: Üç Şehir, Paris Tesadüfleri, MOsıkı, Plastik Sanatlar bunlardan bazılarıdır. Sanatçı,

Bu parçanın anlatımında hangisi yoktur?

C) Öyküleme - karşılaştırma - tartışma

kullanılmıştır.

C)

durumlarına

zihin :o hayatında birtakım değişmeler olur. Bunların en önemlisi, her türlü patolojik süreçten bağımsız olarak zihin etkinliğinin azalmasıdır. Bu azalma, .2 özellikle hafıza ve dikkat yeteneklerinde görülür. Ribot kanununun ortaya koymuş olduğu gibi, en uzun saklanan hatıralar, en eski hatıralar­ dır. Hatta gençlik hatıraları, çoğu zaman bilinç l alanının tümünü kaplar ve bir çeşit tekel kurar. Bu fikri süreçler, ayrıca hareketsizdir. Bundan ötürü yaşlılıkta yeni bilgi edinme, yaşlılık öncesi devresine oranla daha güçtür. ruhsal

.o

- --------'

duygusu

katılmıştır.


(1)Okurla karşı karşıya oturmuş konuşur gibi bir türdür sohbet. (il) Yazar kişisel düşüncelerine, izlenimlerine yer verir. (111) Anlatım­ da atasözlerinden, deyişlerden yararlanılır . (iV) Kendine özgü bir planı olan sohbetlerde genel ya da günlük sanat olayları ele alınır. (V) Yazar, anlattıklarına okuru inandırmak için belgelere,

4.

yazılan

(1)Konuşma havası içinde senli benli olarak yadenir. (il) Gazete ve dergilerde yayımlanmak üzere oluşturulurlar. (111)Bu tür yazılarda bilimsellik esastır. (iV) Yazar, düşüncelerini muhakkak kabul ettirmek için okuyucularını zorlamaz; daha çok kişisel düşünce­ lerini ileri sürer . (V) Söyleşilerde, küçük fıkralar ve anılar da malzeme olarak kullanılır .

kanıtlara başvurur .

Sohbet (söyleşi) türünün anlatıldığı bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

Sohbetle ilgili verilen rin hangisi yanlıştır?

C) 111.

D) iV.

numaralanmış

bilgile-

Eski zamanların Heraklit filozofu bir nehirde iki defa yıkanmanın mümkün olmadığını söylerken bunu ne güzel anlatmıştır. Çünkü hayat, tıpkı bir nehrin suyu gibi zaman içinde akıp gitmektedir. O nehirde bir an sizin etrafınızı çevirmiş, yüzünüzü ıslatmıştır, omzunuzdan göğsünüze doğru akmış olan su, bu süzülmeyi takip eden andan itibaren sizden uzaklaşmıştır. Onu kovalamanı­ za imkan yoktur. Akan su içinde insan ne ise, zaman içinde de hayat odur. Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) 1. B) il.

A) 1.

7.

zılan yazılara söyleşi

C) 111.

B) il.

D) iV.

aşağıdakilerden

E) V.

E) V.

o

o

"'

"'

A)

Yazarın

B)

Dolaylı aktarım yapıldığı

yazdığı

okur la sohbet eder gibi

C) Benzetmeden yararlanıldığı D)

"Hayatın geçişi

ve

değişim"

konusunun

iş­

lendi ği

E) Tarihçiler için kaynak olarak

kullanılabilece­

ği

2.

Sizin için günün en iyi saati hangi saattir hiç dü5. mü? Şair tabiatlı olanlar akşam saatlerini severler. Güneşin batışı insana tuhaf bir hüzün verir. En çok kendi kendimizle kaldığımız saatler giden günün arkasından gecenin ağır ağır geldiği, daha doğrusu gündüzlerin bizleri gecelere devrettiği o saatlerdir. Kuşlar o saatlerde neden telaşlıdırlar pek bilinmez ama tabiat yavaş yavaş durulur ; etrafla beraber insanın ruhuna da bir sessizlik çöker. Sonra gece, o uçsuz bucaksız gece kendi sefasını sürmeye baş- .o• lar. şündünüz

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

A) Okurla B)

Kişisel

konuşur

gibi

Kişileştirmeye

yer

3.

Düşünceler,

milletlerin hayatında bile eşref saatler vardır . O saatler gelmeye görsün , milletler esaretten kurtulurlar ; o saatler gelip çatınca ordular harikalar yaratırlar; insanların kaderleri o saatlerde değişir; talih o saatlerde adamın yüzüne gülmeye başlar.

C) Mor

iV. Sohbet V.

Kişisel

A) 1.

yazıları

çok fazla uzun

yaşam

çevresinde

6.

yapıtların

<;.

B) il.

B) Sohbet

Kırk Yıl

E)

Boğaziçi Yalıları

Açıklayıcı

ve öyküleyici

Numaralanmış

yazılmaz.

anlatım

türleri kulla-

yargılardan

hangisi sohbet

türü için söylenemez?

şekillenen yazı

A) 1.

C) 111.

D) iV.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

E) V.

----, yazarın herhangi bir konuda, fazla ayrıntıya girmeden karşıdakiyle konuşuyormuş gibi yazdığı yazıdır. Bu yazılara eskiden musahabe denirdi. Yazar konuyu işlerken deyimlerden, atasözlerinden, anılardan, nüktelerden, özlü sözlerden çokça yararlanır.

C) Günlük

D)

Ki şisel görüşler aktarılır.

V.

nılır.

arasında sınıflandırılabilir.

Bu parçanın başına getirilmelidir?

hangisinden

Saat Ev

iV.

~

Aşırı

Salkımlı

gi-

111.Konular çoğu kez gündelik olaylardan, sanat ve edebiyat dünyasından ya da herkesin paylaştığı ortak yaşantılardan seçilir.

A) Deneme Eşref

kanıtlamaya

...

ğil,

B)

bilimsel yollarla

dilmez.

yayımlanır.

bakışla yaklaşılır.

Sohbet türüyle ilgili numaralanmış yargılarla verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yalnız sizin, teker teker insanların hayatında de-

A) Deniz

il. Gazete ve dergilerde 111.Konuya nesnel bir

verilmiştir .

yararlanılmıştır.

Bu parça aşağıdaki alınmış olabilir?

il.

1. Seçilen konu herkesin ilgisini çekmelidir.

yazılmıştır.

C) Yazar anlattıklarını bilimsel verilerle desteklemiştir. D)

8.

latılır.

türleri

aşağıda­

duygu ve düşüncelere yer verilmiştir.

E) Yinelemelerden

1. Ele alınan konu fazla derinlemesine girmeden, okurla yakın bir ilişki içine girilerek an-

o

D) Biyografi

aşağıdakilerden

hangisi

9

A çocuğum, ben yaşlandım, kocadım da onun için saptım yolumdan. Bilin ki sevinerek olmadı bu. Gene durup durup o yola özlemle bakıyo­ rum. Bir sevgilinin bir daha evine varamayacağınız bir sevgilinin yoluna nasıl bakılırsa öyle bakıyorum. Biliyorum ki doğru oradadır; güzel oradadır, ancak ben yoruldum, dizlerim kesildi. Bir de o işi başaramayacağımı anladım. Yalnızdım, pek yalnız kaldım. Beni tutanlar, benim o yolda gitmemi dileyenler vardı, uzaktan seslenmekle yetiniyorlardı. Beni özendirmek istemelerine ne denli sevinirsem sevineyim, yanımda kimseyi görememek üzüyordu beni. Bu parçadan sohbet türüyle ilgili hangisi yapılamaz?

aşağıdaki

çıkarımlardan

ii

E) Otobiyografi A) Dilin göndergesel o

"'

B) Gündelik dile ait

işlevi kullanılır.

ku ll anımlar

mevcuttur.

C)

Karşılıklı konuşma havası

D)

Kanıtlama kaygısı

E)

Yazarın düşünce dünyasını yansıtmaktadır.

içerisinde

yazılır .

yüksek bir metindir.


10. Yahya Kemal, "Sözcükler benim namusumdur." der. Bu doğru değildir. Çünkü her şair gibi onun da yanlış kullandığı kelime ve deyimler vardır: Ünlü şiiri Sessiz Gemi'de, "Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol" der. Türkçede "el sallamak" deyimi var fakat "kol sallamak" şeklinde bir deyim yoktur. bu parçada düşüncesini geliştirmek için özellikle başvurduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Yazarın

A)

D)

tılara

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

B) Örnekleme Kanıtlama

A)

Karşılaştırma

D)

Tanımlama

C) Öyküleme

E)

işidir. Ama eleştiri için aynı şey söylenemez. Gerçi, eleştirinin de yaratıcılık olduğunu söyleyenler az değildir. Onlara göre eleştiri de bir sanattır. Mehmet Fuat'ın deyişiyle, "Konusu sanat olan bir sanat." Ben buna katılmıyorum zira her eser "bir tek"tir. Bir benzeri kimse tarafından yaratılamaz. Hiçb ir eleştirmen, sanatçının daha önce geçirdiği ruhsal serüvenleri, yaptığı denemeleri, araştırmaları "aynıyla" yaşayamaz. Çünkü her eser sayısız koşulların ürünüdür .

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisi yoktur?

Alıntı

yapma

14. Çivit gibi mavi

ulvi

köyü

kıpkızıl

yalnızca :c;

0

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi vardır?

ruyorlardı.

Bu parçada aşağıdaki duyulardan hangisi ile ilgili bir ayrıntıya yer ve ril mem i ştir? .ö

A) Tatma

B) İşitme

C) Koklama

A)

Eleştiri

B)

Kişileştirme

C) Betimleme

E) Görme

D)

yapma

Koşul

şiir için şöyle der: "Şi ir asla bitmez, terk edilir!" Derinine düşünülürse şiir , yaşanmışlıkların ve duyguların mucizesidir; yaka paça gençlik duygusudur; şairse her imgesi yoğun bir duygu olan kişidir. Ve şair yaşamı iki ucundan dişleri arasında tutan kahramandır.

17. Paul Valery

uçlasar-

mıştı. Gökte hiç bulut yoktu. Hava sıcak ve yapış yapıştı; kızıl loşluğun indiği dar, gübreli sokaklardan keskin bir ahır kokusu çıkıyor evlere dönen inekler çıngıraklarını sallayarak kendi kapıları önünde duruyor , boynuzlarıyla duvara vu-

D) Dokuhma Alıntı

dalgaları

D) Tartışma E) Tanımlama

.ii

göğün sarı toprağa değen

rından güneşin

B) Betimleme

Açıklama

C)

11. Sanat yaratma

B)

dı.

Tanımlama

E) İlişki kurma

A)

İ

yollarından hangisi kullanılmıştır?

A) Benzetme

Kanıtlama

B) Benzetme C)

16. Babiller, 7 günlük haftayı zaman birimi olarak kişiler , meslekleriyle ilgili ayrınkullanıyorlardı. İlk çağlarda bilinen beş gezegen giderek daha fazla dikkat eder hale geliile Güneş ve Ay'ın toplam sayısının 7 oluşu, bu yorlarmış. Terziler insanların elbiselerine, bersayıyı gizemli ve uğurlu kılıyordu. Göğün 7 kat berler saçlarına, ruh sağlığı uzmanları yüz ifadeoluşu ve doğadaki ana renk sayısının 7 oluşu lerine daha fazla dikkat ediyorlarmış. Bir tiyatro _ da bu sayının önemini pekiştirdi. Daha sonra salonuna, küçük bir aralıktan bir an bakan tiyat- .o Fransızlar, takvim yapısını değiştirerek haftadarocu seyirci yoğunluğunu ; bir itfaiyeci ise salonki gün sayısını 1O yaptı ama kabul görmedi. da kaç kapı olduğunu algılıyormuş . Ruslar, 5 günlük hafta uygulamasına geçti , o da g. geliştirme düşünceyi aşağıdaki parçada Bu tutulmadı. Sonunda yine hafta 7 gün olarak kal-

13. Belli meslekteki

Tanık

gösterme

E) Örneklendirme

öne sürme

C) Sebep gösterme

D)

Tanımlama

E)

Karşı çıkma

12. Matematik gibi

akılcı ve fizik gibi deneyli ilimlerde tanımlar çok önemli ve kesindir. Fikir ve sanat dallarında ise kesin ola mayacağı gibi önemli de sayılmaz. Çünkü burada tanımın görevi öğretmekten çok düşündürmektir. Söz gelişi şiir kavramının binlerce tanımı yapılmıştır. Hepsi de size doğru gelir. Bütün bunlar , şiire bir başka açıdan bakan görüşler olduğ u için tanım layanın zevkine ve sanat anlayışına göre değişebilir.

15. Sıra dışı insanların peşindedir hep . Ömürlerini

Karşılaştırma yapılmıştır.

B)

Düşünce

örneklendirmeyle

açıklanmıştır.

C)

Açıklayıcı anlatımdan yararlanılmıştır .

D)

Yargılar arasında

neden-sonuç

ilişkisi

mıştır .

C) Öyküleme

D) Betimleme E) Tanımlama

kurul-

işleviyle kullanıl-

arasındaki yazgı,

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

A) Tanık gösterme C)

muştur .

E) Dil, alıcıyı harekete geçirme

A) Açıklama

Yahya Kemal

çoktur. Yalnız birini koşullandırarak aydınlatan , güçlendirip olgunlaştıran Paris yılları -hem kültür hem ülkü hem mevki bakımından ayrıcalıklar sağlayan o önemli Paris yılları- aralarındaki en büyük ayrılığı yaratır bence. Oysa ikisi de Fransızcayı vaktinde öğrenmişler , hemen aynı edebiyatla beslenmişler, aynı şiir akımlarının ortamı içinde yetişmişlerdi. ö

B) Örnekleme

Haşim'le

beğeni, davranış yakınlıkları sanıldığından

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)

Ahmet

en uç noktalarda tüketenler içinden seçer kahramanlarını. Her eserinde ayrı bir yörenin insanı vardır. Bir halk hikayesi açıklığı ve yalınlığıyla sunulur size her şey . Ancak onun hikayelerinin kahramanları ne Aşık Kerem'dir ne de Koçyiğit Köroğlu ...

B) Tartışma D) Somutlama

Karşılaştırma

E) Alıntı yapma


1.

değere

Güncel

sahip bir konuyu okuyucuyla

5.

1

konuşuyormus

kanıtlama kaygısı

gibi nesnel

il

• Ahmet Rasim

"' 9.

Aşağ ı dakilerden

• Suut Kemal Yetkin

'

ya lı

111

yüksek bir üslupla ele alan her türlü özentiden iV

Şevket

A) Sohb et

Aşağ ıda

B) Konferans

Eşref

A)

an l atıma

da-

(Söyleşi)

C) Forum D)

Bu cümlede num a ra l anm ı ş bölümlerin hangisinde bilgi yanışı söz konusudur?

hangisi sözlü

değildir?

Rado

• M. Cevdet Anday verilen ese rlerden hangisi y u karıda­ ki s anatç ıl arda n birine ait değildir?

uzak yazılara sohbet /söylesi) denir. V

türlerden

Saat

Aç ık

oturum

E) Münazara

B) Ramazan Sohbetleri A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

C) Mavi Sürgün

E) V.

E) Edebiyat

2.

1. Bir konunun ya da düşüncenin bir başkasıyla konuşurmuş gibi işlendiği yazı türüdür . il.

Uzmanlık

6.

A) Her konuda

yalın,

samimi bir dil

kullanılır.

Batı edebiyatındaki

çıkan

ya-

olmasın , bir konuyu yumuşak bir üslupla, fazla derinliğe inmeden konuşma havası içinde anlatan yazılardır . ---- yazıları, ilk bakış­ ta kolay görünse de onu akıcı ve tatlı bir dille yazmak pek az yazarın başarabileceği bir iştir. Şevket Rado, Nurullah Ataç, Suut Kemal, Falih Rıfkı bu yaza rlardandır .

yazılabilmesi

D) Bir görüşü

bağlı kalınması

kanıtlama amacının

Kişisel düşüncelerin

E)

aç ı k la m a l a rdan

anlatımının olması

içten bir

C) Belli bir plana

kurucusu Montaigne 'dir.

n u m ara la nmış

söyleşi

hangileri

Yalın,

B)

zılardır.

Y u ka rıda ki

1O. Güncel olsun

hangisi sohbetin özellikle-

değildir?

isteyen bilimsel konular üzerine

iV. Günlük olaylarla ilgili gazetelerde V.

"'

Söyleşileri

Aşağ ıdaki lerde n

rinden biri

yazılır.

111.Açık,

o

D) Dilimiz Üzerine Söyleşiler

öne

Bu parçada boş b ı rakılan yere den hangisi getirilmel idir?

güdülmemesi

çıkması

türünün bir özelli ğ id i r?

A) Sohb et

B)

Fıkra

D) Günlük A) 1.ve il.

B) 1.ve 111.

D) il. ve iV.

aşağıdakil er­

C) Makale

E) Röportaj

C) 111. ve iV. g_

E) il. ve V.

"'

3.

Gazetecilik dışında çeşitli liselerde öğretmenlik yapan yazar İstanbul Radyosunda her hafta aile sohbetleri programı yaptı. Takma ad kullanarak şiirler de yazmış olan yazar, sohbet türündeki yazılarıyla tanınmıştır . " Eşref Saat" bu türdeki eserlerindendir . Bu parçada sözü edilen yazar den hangisidir?

A)

Şevket

7.

Ele

alınan konuların

önemli yönlerine konuşma içinde değinen, yazarın kişisel görüş , duygu ve düşüncelerini sergilediği yazıdır . Bu yazılar, konuşurken karşımızda bulunan kişiye gerçekleri nasıl açıklıyorsak öyle bir doğallıkla yazılır . Bu tür yazıların oluşmasında , yaz arın anlatım ustalığı önemlidir.

11.

ortamı

aşağ ıdakiler­

Bu parçada sözü edilen lerden hangisidir?

yazı

türü

11 1. Şevk et Rado iV. Melih Cevdet Anday V.

A) Biyografi

aşağ ı d a k i ­

Kemal hangisi sohbet tü-

ründe eser vermemiştir?

A) 1.

B) Anı D) Söyleşi

C) Ahmet Rasim

Yaş a r

Num a ralanmış yazarların

Rado

B) Nurullah Ataç

1. Nurullah Ataç il. Ahmet Rasim

B) il.

C) 111.

D) iV.

C) Makale

E) V.

E) Eleştiri

D) Falih Rıfkı Atay E) Refik Halit Karay

4.

1. Düşünce ya da konu bir şurmuş gibi ele alınır . il.

Düşünceler açık , yalın,

başkasıyla

konu-

• ----

onunla

konuda , okuyucuyu karyaz-

Kaynağını

gerçek

V. Sanat metinleri

D) iV.

boş bırakı l an

aşağ ı dakilerden

E) V.

.o

A) Olay örgüsü vardır . B) Betimleyici

Bu parçada

yerlere sırasıy l a hangisinde verilenler getiril-

melidir?

C)

Fıkra

-

Anı

B) Günlük - Nutuk (Söyleşi)

C) Sohbet

-

D) Makale - Deneme E)

Eleşt ir i

-

Fık ra

Fıkra

Ka nıt l ara

anl atım ağır

Ağı rbaş lı ,

basar.

ihtiyaç duyulur.

D) Gazeteyle birlikte E)

A) C) 111.

hangisi sohbet türü için

doğrudur?

günlük so-

yazılardır.

yaşamdan alır .

numaralanan bilgilerden hangisi sohbet türüne ait değildir?

B) il.

olayların,

runların işlendiği, kanıtlama amacı taşımayan

yayımlanan yazılardır.

Yu karı d ak i

Aşağıdakilerden

dığı yazılardır.

samimi bir dille anla-

arasında sınıflandırılır .

12.

konuşuyormuş ç asına

• ---- konu olarak güncel

111.Gazete ve dergilerde

A) 1.

yaz arın dilediği

şısına alıp

tılır.

iV.

8.

gelişen

ciddi bir üslubu

bir türdür. vardır .


kullanma sa- } 17. Şiir, tanrısal bir esinlemeyle ortaya konan özgün bir yaratıdır. Bu görüş, yüzyıllarca şiir sanave etkili konuşabilen ki- i5 tının ana düşüncelerinden biri olmuştur. İlk çağ­ şiler, çevrelerinde olumlu izlenim bırakan, aklını larda Platon, Aristoteles, Hesiodos gibi düşünür kullanan, düşünen insanlardır. Bu nedenle Arisve ozanlar tarafından da değişik açılardan payto, "Konuşma sanatını bilen adam, düşündükle- ~ !aşılmıştır bu düşünce. Platon, "Şiir bir benzerinin hepsini söylemez; fakat söylediklerini dütim, ozan da bir benzetmecidir ." der. şünür de söyler "der.

13. Eflatun,

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?

Bu parçanın anlatımında özellikle aşağıdaki­ lerden hangisine başvurulmuştur?

C)

A)

B) Betimleme

A) Öyküleme

D) Tanık gösterme

Tartışma

g

2'

B)

Açıklama

cıyla yazılan;

c=

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilemez?

o Ö>

B) Açıklama

A) Tartışma C)

E) Tanımlama

E) Örneklendirme

Kanıtlama

D) E) Fantastik

anlatım

: --------------------- ;;; ı-------------------~ 22. Açıklama, okuyucuya bilgi verme; tartışma, kanı18. Aşağ ıdakilerin hangisinde betimleme yok(il)

Malta taşlarındandı. Tavaçimenler bitmişti. (111) nın tahtaları kararmış, kurtların yediği kirişler çü- g_ rümüştü . (iV) Gelincikler önlemese fareler çok- .D tan tavan arasını istila ederdi. (V) Bunca yıpran­ mışlığına karşın hala ihtişamını koruyan evin ga_ rip bir gizemi, çekiciliği vardı. geniş

Taşların arasından

Yukarıdaki numaralanmış

Tanımlama

~

~

14. (1)Evin döşemesi,

aşağıdakiler­

Tartışma

D) Tan ık gösterme

C) Örnekleme

bağlamda öğretme,

bilg ilend irme amasanatsal, estetik bir kayg ı taşıma­ yan metinlerdir öğretici metinler. Günlük yaşa­ mın gerçekleri, tarihi olaylar, felsefi düşünceler, bilimsel gerçekler öğretici metinlerde en sık iş­ lenen konulardır. ---- sözcükle rin genellikle ilk anlamıyla kullanıldığı bu metinlerde başvurulan tekniklerdendir.

21. Genel

"Konuşma, insanın aklını

natıdır . "der. Açık, doğru

cümlelerin hangi-

!

sinde betimlemeye yer verilmemiştir?

il

l

tur? lan A) Gözleri; eski, donuk, fersiz,

şeke rlenmiş şuruplar

değiştirme;

betimleme , izlenim

kadar .:,

kazandırma;

111

katı bakıyordu.

öyküleme, okuyucuyu iV

B) Kumral saçlarının çerçevelediği geniş ve beyaz çehresi , yeni doğmuş bir ay gibi parlı- g_ E' yordu.

yaşatma ;

içinde

olay

örnekleme , konuyla ilgili bilgisi, yetkisi olan

kişi-

V

kırmak istemeyen, hassas, ince dübir kadındı annem; herkesin derdini dert edinirdi.

tı r ma amacıyla yapılır .

elinden tutup okula götürdüğüm ilk günü yaşamım boyunca unutmadım .

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

C) Kimseyi

!erin sözle rinden

alıntı

yaparak

inandırıcılığı

ar-

şünceli

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V. } D)

i5

Çocuğumu

E) Ak sıvası, alçacık tavanı, pembemsi bulut rengi tüllerin kapadığı küçücük bir pencere- ] si vardı evin.

15.

köyünden güneş batarken geniş yapincir ağaçlarının dallarını koyu bir kızıllık kaplar. Yeşille kırmızının birleşmesinden doğan bu cümbüş bir renk yağmurunu andırır . Sazların arasından süzülen dere, köyün dört saat uzağındaki ırmağa kavuşmak için dümdüz ova üzerinde mavi bir şerit gibi uzanır. Kırmızı fesli saksılar , haki elbiseli tarla kuşları, yeşil elbiseli ağaçkakanlar bir an önce huzura kavuşmak için ormandaki yuvalarına doğru uçar . Bu betimlemede aşağıdakilerden hangisi yoktur? A) Doğayı devinim içinde yansıtma Çaldıran raklı

g_ 19. Bir zamanlar İpek Yolu üzerinde bulunan ve Kı­ zılırmak'la kol kola yüzyıllar boyunca farklı meE' i5

korkan insanlar vardır. Yaklaştıkları zaman ruhlarının görüleceğinden korkar, uzak dururlar. Yaralı kuşlardır onlar. Yaralarını kimseye göstermek istemezler. En sert patronlar, en sert babalar, kaleminden kan damlayan köşe yazarları hep onların arasından çıkar. Zordur yaralı bir kuşla birlikte yaşamak. Sabır ve dayanma gücü ister.

Yaklaşmaya

g_ İ

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

~

B)

Açıklama,

izlenim

kazandırma amacıyla

(Betimleyici)

anlatımda

dil,

al ıcıyı

anlatım olağanüstü ,

işlendiği

metinlerde en

harekete geçirme (Emred ici)

dar boğazda kayadan kayaya atlayarak köpüren sular, kulakları dolduran büyük bir gürültü çıkarıyordu. Suyun kenarındaki dar yolda, taştan taşa atlayarak yürümeye başladık. Kah derenin kıy ısına iniyor kah tekrar sırta tırmanarak beyaz köpüklü çağlayanlara yüksekten bakıyorduk.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin han- } 15 gisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

anla-

(Tartışmacı)

E) ---- anlatıma genellikle yer verilir.

24.

konuların

fantastik

sık kul lanıl an

tımdır.

arasındaki dik ve dar patikadan inince oı

öğ reti ci

metinlerde (Açıklayıcı)

Bir yandan insanlık sorunlarına duyulan ilgi , öte yandan ağlamaklı duyguların uyandırdığı usantı, son yıllarda kılıktan kılığa giren düşünce şiir­ lerine yol açtı. Duyguları okuyucuya kelimelerle duyu rmak için verilen emeğe "kuyumculuk" dendi. Akıl, şiirin tek vericisi , tek alıcısı oldu. Bilimin kaynağı olan akıl, elbette sanata yabancı kalamaz . Ama tek başına akıl, ancak duygudan kurumuş şairlerin şiirlerinde gö rülür.

Bu parçanın anlatımında özellikle aşağıdaki­ lerden hangisine başvurulmuştur?

A) Öyküleme - betimleme Açıklama

- örnekleme

C) Örneklendirmeye

C)

Açıklama

- öyküleme

Tanık

D) ----

Tanımlama , tartışma

B)

E)

anlatıma,

işleviyle kullanılır .

Kızılkeçili deresiyle karşılaştık. İki sırtın birleştiği

Açıklamaya

Anlatılanları

C) ----

betimleme

B) Benzetmeye D)

2

E) Betimleme, örnek gösterme

20. Kayalar

hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki terim getirildiğinde bilgi yanlı­ şı olur?

başvurulur.

C) Örnek gösterme, açıklama D)

E) V.

D) iV.

Aşağıdakilerin

B) --- -

"' i5

A) Öyküleme , tartışma

C) 111.

B) il.

A) --- - anlatım, okuyucuyu olay içinde yaşat ma (Öyküleyici) esasına dayan ır.

!

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır? A)

23. '§

deniyetleri ağırlayan Kapadokya yöresi, bugün de dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri ağırlamaktadır. Gizemlidir , huzur vericidir bu yöre. Rüzgarın ve vadi yamaçlarından inen sel g_ sularının aşındırıcı etkisiyle oluşan peribacaları, bu yörenin dünyaca ünlü güzellikleridi r.

B) Benzetme C) Kişileştirme D) Öznel anlatım E) İşitsel öge

16.

A) 1.

E)

göstermeye

E) Örneklendirme

g_

- öyküleme

E' ~----------

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Ban ~.ası A(B)

Tanımlama

D) Öyküleme

C) Betimleme

D) Betimleme - örnekleme

nedenleriyle belirtmeye

B) Tartışma

A) Açıklama

----

----~

i5 '-- -

--------------

--

---'


Mağaza

1.

vitrinlerindeki manken leri bilirsiniz. Hepsi güler yüzlüdür, içlerinde pek de güzelleri vardır ama dilleri olmadığı için soğuk dururlar. Onlar her ne kadar insana benzer iseler de sahici insanları güze l yapan, sıcak yapan dild ir. Ama her dil değil. Dilin de tat lı sı olmalı. Allah bir adama her şeyin tatlısını, yalnız dilin acısın ı verdi mi insana ne yapsa kar etmez. Öylesinin sevimli , cana yakın olmasına imkan yoktur. Çünkü o dil ağzın içinde her dönüşünde can yakar, kalp kırar. "Dil yarası, yaraların en derinid ir." derler. Doğru sözdür . Bıçağ ı n açtığ ı yara zamanla kapanır, dil yarası ruhun en gizli yerlerinde boyuna i ş ler , bir türlü kapanmak nedir bil-

.,. 3. ..,

m~

.o

.o

2

2-

Dünyada yaşayan milyonlarca evsiz insan vaktini nasıl geçiriyor sanıyorsunuz? Bütün gün dileniyor lar, dilenmedikleri vakitlerde de bir banka, parka, bankamatiğe s ı ğ ı nıp uyuyo r olabilirler. Ama ellerinde bazen kimlik leri bile olmayan bu insanlar hayattan kopmamak için kitap da okuyor. Ya da yanından geç ip gittiğiniz bir evsizin tüm klasikleri okumuş olma ihtimali hiç mi ak lını za gelmiyor? Gelmiyor olabilir ya da belki de diyeceksiniz ki "Beş paras ı z, evsiz, k itabı nereden buluyor?" işte sokak kütüphanelerinin de hikayesi tam burada başlıyor . Bu parça bir sohbetten

il. Yazar kişisel görüşlerinden tin oluşturmuştur .

111.Açıklayıcılık,

z ılmış

C) D)

İ

bir metindir.

Yazarın an lattıklarını kanıtlama, karşıs ında k i-

ne kabul ettirme kayg ıs ı yoktur. Açıklama,

benzetme, ler ku ll an ılm ıştı r.

alıntılama

2

"'

ön

Bu parça içerik ve üslup özelliğine göre dehangisi kesinlikle söylenebilir?

2'

A)

bir me.ö

şek il­

V. Gazetede yayımlanmaya müsait bir metindir

bir tezi kan ıtl ama amac ı , bu parçabir makaleye ait olduğunu göster ir.

B) Okur la karşı l ık lı konuşma havasında yazıl­ ması, sohbet türünde bir yazıya ait o ldu ğu ­ nu gösterir .

"

plandadır .

Yazarın

nın

C)

Yazarın

koyar.

Verilen cümle numaralanmış ifadelerden hangisiyle tamamlanamaz?

D)

Yaşanm ış

bir olay anlatıld ı ğ ı için anı tür ünün özelliklerini taşımaktadır.

E)

Yazar ın

bağlı

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

kendine ait sanatsa l bakış açısını bir e l eşt i ri yazıs ı o l duğunu ortaya

yansıtmas ı

2

t gibi teknik-

Koşuları bilirsiniz. Eğer ortada bir hedef yoksa bir koşuyu da yapmaya imkan yoktur. Nereye ve kimden önce koşacaksınız? Bir hedef ve rakip bulunma lı. Zengin olmaya ça lı şmak da böyledir. Önünüzde bir örnek olma lı ki ona yetişme­ ye çal ı şas ını z. Halbuki çoğumuz zeng in olmaya ça lı şacağ ı m ı za zengin o l muş adam ın bunu hak etmed i ğ ini düşünmeye meylediyoruz ve sanki o adam bir anda fak i r l eşiverse çok memnun olacağımızı belli etmeye kadar hislerimizi açığa vuruyoruz.

ğerlendirildiğinde aşağıdakilerden

l enmişt ir.

da yazmıştır . ya-

öğreticilik

bağımsız

iV. Güncel ya da ilginç bir konu üzerine

karşılıklı konuşma havas ın ­

sıcağı sıcağ ına

° "'

bundadır.

Rado'nun Eşref Saati adlı eserinden alınan bu sohbet örneğinden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

B) Güncel bir olay üzerine

5.

çünkü ...

Yazar karşısındakiyle konuşuyormuş üslu-

'"

Şevket

A) Yazar, okuruyla

alınm ı şt ır

: .ö

gün lük hayatından izler taşımasına olarak günlük türünün bir örneğid i r.

E) V . ..,

E) Konuya başlarken okurun ilgisini çekeb ilecek bir karşılaştırma kullanılmıştır.

Başkasının düşüncelerini incelemeden neden 4. geri çevirelim? Neden bu düşünceleri küçümse- } meyle karşılayalım? Onları savunmak olanak d ı - .o şı mıdır? Biraz olsun gerçek payı yok mudur bu sözlerde? Bize bunları söyleyen hiç mi kafa yormadı acaba? o

2.

İnsanl arın beğenileri birbirine uymaz. O belki kırmızıdan hoşlanır,

O belki Wagner'in

siz

muyor diye, onu

yeşili

seviyorsunuzdur . siz MoBeğeni l er i sizinkine uy- g.

müziğini beğeniyor,

zart' ı yeğliyorsunuzdur . suçlayacaksınız?

2' .i5

beğen i s i zlikle, kaba lı k l a m ı

kızacak mısınız? Onun da sizin de beğendiğin i z şey l eri yansız olarak değerlendirmelisiniz . İşte düşünce al anında da

böyledir. Bütün

düşünceleri

bazı

ze göre ve

Ona

ve

varsayı m ları

yönleriyle savunmak

bi- }

olanağı

vardır.

Bu parçadan yola çıkarak sohbet türüyle ilgi- g. li aşağıdakilerden hangisi söylenemez? 2'

"Ş iir

nedir"? diye soruyorsu nuz. Edebiyat yap-

mayı, büyük söz etmeyi sevenler için şiir ne değildir

l<i!Şiir bir çığ lıktır , bir ilan-ı aşkt ı r, sallanan bir yumruktur , bir umuttur, bir kurtuluştu r vb ... Kuşkusuz, bunların hepsi şiirde olabilir, fakat bunlar nesirde de olan şeylerd i r. Şiirin ne olduğunu anlayabilmek için onu nesirden ay ı ran özellikleri aramak, onlar üzerinde durmak daha doğru olur san ıyorum. Düşüncemi bir örnekle açımlayayım: "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştük2 !erimiz." dizesini elbette duymuşsunuzdur . Şair ne demek istiyor? Gü lü ştük le rimi z hatıra geldik- • çe ağlarım. Bu bir nesir cümlesid ir. Şair ne yapmış? Bu nesir cüm lesinin her sözcüğünü değer­

t

lendirere k bu duyguyu son

an l at ı mına kavuştur-

muş .

Bu parçadan so hbet türüyle ilgili aşağıdaki­ lerden hangisi çıkarılamaz?

2'

B)

Yazarın

öznel

düşüncelerini

C) Dilin göndergesel

işl ev i

içermektedir .

etrafında şekillenmiştir.

o

E' .ö

_____

____________

_

__,

Bu parçadan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Karşılıklı konuşma havasında yazı lı r .

B)

Yazarın kişisel düşünce lerini

C)

Açıklayıcı an l atım tekniği kullanılır.

D)

Sanatlı

bir üslup

kullanılmışt ır.

B)

Sayıp

C)

Yazarın k i ş i se l düşünceler i

dökme ler, niteleyici ifadeler bulun-

maktadır.

içerir.

metnin

d ı şında

tutulmuştur .

kullanılır.

D)

"Yaz ı

yazmak" konusu

etraf ın da şek ill en ­

miştir.

E) Yazara göre güncel ya da gündel ik bir problem dile get irilmi ştir.

nılmıştır.

L_...

A)

E) Örneklemeden yararlanı lı r. 2

E) Güncel ya da okurun ilgisini çekeb ilecek bir

konu

Gazeteleri okuyup bitirdim , radyoda ko nu şma­ l arı dinledim, telefon çaldı bir dostla heyecanlı sorun l arı konuşuverdik erken erken. Oturup yaz ı yazmak gerek. Ne yazmalı, ne deme li, ne yapmalı? Okurlar umut bekler bizden, en umutsuz anımızda da ... Unutmazlar yıllar geçse de ... Siyah harfler birbiri ardına d izilecek. Sat ırl ar alt alta gelecek. Günün sorunu neyse sana göre yazacaks ın. Beğens inler, beğenmesin l er, yetersiz bu lsunlar, bravo çeksinler, "daha yürek li, daha hızlı" desinler, "dünyayı düzeltmek sana m ı kaldı" diye ç ı k ı şsınlar. Gü ller açacak, solacak, yen iden tomurcuklanacak, sen bir an lığına bakacaksın onlara, serçeyle kancanın konuş­ masına kulak vereceks in.

D

metne hakimdir .

D) Aç ıklayı c ı, betimleyici an l at ım tekniği kulla-

o

6.

A) Devrik cümleler

D

A) Okurdan kendisini onaylama beklentisi hissedilmektedir . ~

!

g. .ö "'


7.

Dilimiz varsıl olmasına varsıl fakat daha fazla esneklik ve sağlamlık istiyor. Çoğu yerde coşkulu bir düşünceyi yüklenemiyor. Sıkı bir yürüyüş e geçtiniz mi dil yayılıp kalıyor . Hal k ın dilindeki sözcüklerin gücünü biz çarçabu k göremiyoruz . Çünkü herkesin malı olarak kullanıla kullanıla bu sözcükler kanıksanmış , güzellikleri sı radan­ laşmış. Nice değerli söz , güzel benzetmeler vardır ki herkesçe kullanıldığı için giderek sımsıcak renkleri solmuş , güzellikleri silinmiştir . Fakat iyi koku alanlar, bu deyimlerin tadına varı rlar; onları ilk kez söylemiş olanların değeri de kolay kolay eksilmez . Bu parçanın anlatımında aşağ ı dakilerden hangisi yoktur?

1 10. .i3

g

f

g_ 2>

:o

g_ 2> .n

A) İkilemelere yer verme ilişkisi

B) Neden-sonuç

kurma

Tinsel ögeler dediğimiz zaman ne anlarız? Bir yapıtın tinsel ögeleri o yapıtı kuran çeşitli ruh durumlarıdı r. Sevgi, üzüntü, korku , acıma, içleniş, sevinç, coşku bu ögeler arasındadır. Bununla birlikte ruhun kabarış ve çekilişle r ine, bazen bir ad takmak olanaksızdır. Şen şakrak bir müzik parçasında ya da şiirde aynı anda bir üzüntü ve özlem de sezinleyebiliriz. Bu parçayla ilgili olarak hangisi doğrudur?

aşağıdakilerden

verilmiştir.

A)

Seslenmelere yer

B)

Birden çok ikileme

C)

Dolaylı anlatımlardan yararlanılmıştır.

kullanılmıştır.

Tanımlama

yapma

E)

Pekiştirmeli

sözcükler kullanma

Betimleyici ögelere yer

E)

Açıklayıcı anlatımla olu şturulmuştur.

İlk yazın tatlı rüzg8.rlarını yüzümüzde hisse-

derek in d iğimiz tepenin lendik.

yamacında

aktarımı

D)

Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?

f

Kanıtlama

B)

Tanımlama

gerçek hayattan

g_

almıştır.

şeklinde oluşturulmuş-

tur. C) Benzetme

g_

E) Okurda

edebı

zevk

başı sonu olmayan bir ırmağı andırır. Durdurulamaz, bölünemez . Ama, varlığı zaman içinde görebilmek için onu durdurur, yer yer keseriz. Daha doğrusu , kesilmiş olarak tasarlarız. Bu yatay kesimlere dönem adını veririz. Üç çeşit dönem vardır: Geçmiş , şimdi, gelecek. Bu dönemler de daha küçük dilimlere ayrılabilir : Dün, bugün, yarın gibi .

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez?

g_ E' :o

g_ E' :o

g_ E1

i5

A (B)

B) Örnekleme

Ka rşılaştırma

D) Betimleme

vardır ki eğreti olarak üstümüze geçirdiğimiz mantomuz gibidir aslında o. Bunlar tesadüflere bağlı şeylerdir çünkü. Mirasa konmak, piyangodan kazanmak gibi mutluluklar bunlardandır. Oysaki bizim öz gücümüze bağlı mutluluk benliğimizin içindedir. Eski çağ­ larda bir bilge deniz kazasından kurtulup da çı­ rılçıplak karaya vardığı zaman, "Bütün servetim yanımda." demiş . Bunun gib i Wagner bütün müziğini, Michelangelo da ç i zebileceği şekille­ rin hepsini yanında taşıyordu.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez?

başvurulmuştur .

anlatım

hareketlendiril-

miştir .

E) Soyut bir kavram mıştır.

15. Bir çeşit mutluluk

A)

Tanık

göstermeye

B) Eksiltili cümle somutlaştırılarak anlatıl­

kullanılmıştır.

C) Devrik cümleler D) Benzetme

başvurulmuştur.

vardır .

yap ı lmıştır .

E) Örneklemelerden yararlanılmıştır.

tır.

Bil iyolu Dil ve An l atım Soru BaD kası

B) Benzetmeye

C) Devrik cümlelerle

D) İkilemeye yer verilmiştir .

uyandırma amaçlanmış-

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisi öne çıkmaktadır?

Tartışma

f

yapılmıştır.

D) Örneklendirmeden yararlanılmıştır.

insanlığın tarihiyle birlikte oluşmuştur. İçinde insan ve toplumla ilgili her şey vardır : Sanat, bilim, teknik, töre, gelenek , görenek, din, inanç, hukuk, ekonomi , estetik folklorik değer­ ler ve bütün duygu ve dü şün ce ürünleri. .. Örneğin , kökü tarihe dayanan, esinini tarihten alan destanlar, söylenceler, sevgilinin yürek çırpınış­ larını dillendiren oyalı mendiller, Mimar Sinan'ın dehasını yansıtan ince minareler kültürümüzün zenginliğini gösteren ulusal değerlerimizdir.

E) Öyküleme

A) Öznel düşüncelere yer verilmiştir.

soru cevap

14. Kültür

C)

12. Zaman,

nazmımız hak k ındaki

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangis i söylenemez?

Kaynağını

D) Karşılaştırma

D) Örnekleme

E'

Anlatım

B) Açıklama

A) Tanık gösterme A)

E)

Türkçe daimı surette değişiyor . Dilimizi akan bir ;; suya teşbih edelim . Bulanıyor, bataklıklardan geçiyo r, manzarası her an değişiyo r . Bu çırpına çırpına akan su ne zaman denize dökülürse o g_ zaman istikrar bulacaktır. Edebiyatımız da ta- İ mamıyla böyle . Güzelleşiyor, fenalaşıyor. Mesela, Fecr-i Ati gibi bulanıyor.

B)

A) Ta nık gösterm e

C) Öyküleme

Kişileştirme

Karşılaştırma

Son elli yıllık nesrimiz ve fikriniz nedir?

A)

aşağıdakilerden

g

B) Benzetme

akta r ması

E)

9.

.n

biraz din-

Bu cümlelerde aşağ ıdakilerden hangisinin örneğ i yoktur?

C) Ad

Bu parçanın anlatımında hangisi yoktur?

E) Benzetm e

• Hurmalar kısa sü rede boy vermiş, ancak he- g_ 11. Say d ığım örneklere dayanarak diyorum ki yeni nüz meyve vermeye başlamamıştı. sözcükler, eskiden beri tanıyormuşuz gibi göE' .i3 rünmeli. Bunu sağlamak için de halkın söz ya• Dağlardan inen sular, üst ovada bataklıklar ratmada tuttuğu yoldan yürümek, konuşma diyapıp düden denilen yer yarıklarında kaybo linde yaşayan kurallardan yararlanmak gerek . luyordu. Dile elbette karışacağı z , ama bunu halktan koparak yapamayız . Halktan alıp yine halka vere• Bu kıyı seddi üstündeki yol kadar güzel man- l zarası olan sahil yolu bilmiyo rum. ceğiz, ku racağımız sözcükler ancak o zaman yaygınlaşır. Öyle yapmazsak ne olur? Ne ola• İkindi güneşi, gen i ş yaygın yerleri üzerinde cak! O zaman yalnızca bir " aydınlar dili" kurmuş g_ parlayarak zavallı İstanbul ' u aydınlatıyordu. oluruz. E'

A) Duyu

için gerçek dünya, şairlerinkinden olarak içinde kahramanlarının yaşadığı, geliştiği , öldüğü dünyadır. Bu dünyada romancı ve yaratıkları bir dakika olsun birbirini bırak­ mazlar. Örneğin, Salavin, Duhamel'i bu yüzden yıllarca romanlarından izleyip durmadı mı? İtal­ yan romancılarından Annie Vivanti, İ. Divoratori için yazdığı bir makalede bu gerçeği ne güzel belirtir : "Vaka şahıslarını büyük bir neşe ile yarattım . Onlara istediğim şekli verdim. Kadınlarım kumral , erkekle rim esmerdi. Birine kıvı rcık saçlar verdim , diğerinin çenesine bir ben koydum . Hoşuma gidenleri yaşattım, hoşuma gitmeyenleri ölüme mahkum ettim ."

C) Örnekleme

D)

Romancı

farklı

verilmiştir .

D)

C) Deyimlerden yararlanma

8.

13.


1.

Bir konunun ya da düşüncen in bir okurla konugibi i ş lendiği yazı türüne sohbet denir.

3.

şurmuş

A) Yaşlandıkça hafıza zayıflarmış. İnsan, hafı­ zasını işletme zse yahut hafızası doğuştan ağır işliyorsa ihtiyarladıkça zayıflar elbette. g

dikleri, önem verdikleri

şeyleri

~

unutmazlar.

Eskişehir'den

Konya'ya uzanan çıplak, sarı g daha çok sıcaktı. Trenin Konya civarında bir İ istasyonda iki saatten fazla kalmasından faydalanarak oracıktaki bir köyü gezdik.

E' .ö

g ], .o

ispat için, Emniyet Genel Müdürü'nün Toplumumuz nasıl bu hale geldi bilmiyorum. Bunun bir nedeni olsa gerek. g Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

A)

!

aşağıda­

E'

.o

C)

Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.

B) Örneklemeye başvurulmuştur.

C)

Kişisel düşünceleri yansıtan

Yaş

ye

E)

Tanık

anlamlı

sözler

gösterme

beşinde,

}

kurtlar kuşlar daha uyanmadan, tabiat daha .o mahmurken seyretmek ancak o yaşlarda tadına varılır zevklerdendir. Sizin için günün hangi saati iyidir, buradan bir şey söyleyemem ama bana 2 sorsalar saatlerin en iyisi ne akşam saatidir ne öğle saati ne de sabah saati. İnsanlar için en iyi saat muhakkak ki şu ne zaman geldiği pek de bilinmeyen, adına " Eşref Saat" dediğimiz saat- 2 tir.

f

Bir sohbet yazısından alınan bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Genelleme

kullanılmıştır.

tekniğinden yararlanılmıştır.

belirtmekten ka- g

çınmıştır .

1' oluşturulmuş

ifadeler

vardır.

D)

Açık

ve anlaşılır bir dil

iyi karşılamanın

sırrını

önce gülümsemeyi

6.

bulabilmek için her

öğrenmeli.

Belki siz }

de bilirsiniz : Her hadiseyi güler yüzle karşılayan bir adama; "Eh ... Hayatta muvaffak olduğun için sen tabii daima gülensin. Ama biz Ôyle miyiz ya? demişler. Adam, bir kere daha gülmüş, "Yanılıyorsunuz, hem de çok yanılıyorsunuz. Ben hayatta muvaffak olduğum için gülmüyorum . Tam tersine! Güldüğüm için hayatta muvaffak oluyorum. " demiş. Bu söz boşuna söylenmiş bir söz müdür? İçinde bilinmesi gereken bir hakikat saklı değil midir?

A)

düşüncesin i

C) Okura hitap edilerek

Hayatı

şeyden

.o

g

f

g ], .o

aşağıdakilerden

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

yapılmıştır.

B) Yazar, kendi

Konuşma havasında yazılmıştır.

B) Atasözü ve özdeyişlerden C)

Alıntı

D)

Anlatım

cümlelere yer

aldığı

Araplar, İspanya'ya yerleştikleri zaman misafirseverliklerini İspanya halkına da yaymışlar. Gır­ natalı bir ih tiyarın hikayesini bilmem bilir misiniz? Bir gün o ihtiyarın kapısı çalınmış. Adam açmış. Yüzü gözü kan içinde bir yabancı Tanrı misafiri o ldu ğunu söyleyerek kendis ini içeri almasını ihtiyaroan rica etmiş, o da adamı içeri almış . Az sonra tekrar kapı ça lınmış gelenler ihtiyarın oğlunu yaralı adamın vurduğunu söylemişler. Ancak ihtiyar adamı jandarmaya teslim etmemiş, jandarma gidince, - Çık dışarı, evimden dışa rı bileyim! diye bağırmış.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

yararlanılmıştır.

kuvvetlendirilmiş­

ki seni kovalaya-

aşağıdakilerden

A) Öyküleyici ve açıklayıcı anlatımdan faydala-

konuyu

somutlaştırarak

an-

nılmıştır.

g .2> 15

B) Yazar, düşüncesini bir hikayeyle

geliştirerek

aktarmıştır.

C)

Tanık

gösterme yoluyla

maya

ça lı şılm ış tır.

D) Dilin göndergesel E)

Yal ın

bir dille

I

D~------------------~

.ö~------------------

~

anlatı lanl ar kanıtlan­

işlevinden yararlanılmışt ır .

yazılmıştır .

~ ~

çık

verilmiştir.

soru cümleleriyle

E) Yazar ele !atmıştır.

E) İçten, samimi bir üslup benimsenmiştir.

ve hikayeleriyle millı devletin kurulması­ na zemin hazırlayan insanlardan biri olan Ömer Seyfettin, Anadoluda Milli Mücadele'nin devam ettiği günlerde işgal altındak i İstanbul'da "asabi şeker krizlerinin pençesi"

Bu hikayeye inanır m ı sınız bilmem ama bazı topluluklarda misafirin ne kadar önem li olduğu­ nu çok iyi özetliyor.

tir. ku llanılmı şt ır.

Yazı

E) Sabah sekizde kalktım. Hergünkü uyanışım­ dan iki üç saat geç. Kırk yılda bir böyle uyanırım. Bugün evdeyim . Çayı dem ledim .

4.

ilerledikçe insanlar sabah saatlerini sevmesaat

alın­

D) 1897 yılında İstanbul'a doğmuşum; ocak ayının 23'ü imiş . İlköğrenimimi Yeşi ltulum­ ba'da "Yolgeçen" Topkapı'da "Taş Mektep" mahalle mekteplerinde ve özel bir rüşdiye olan "Mekteb-i Osmanı" de yaptım.

nılmıştır.

D) Mecaz

Hatırlıyorum. Büyük yengemin Kanlıca Burnu'ndaki yalısına da her defa böyle bir hazır­ lanış devresinden sonra varmış olurduk. g Şüphe yok, daha eski zamanlarda bu yalının sahipleri ve misafirleri ona, kara yolundan atlarla da g idip gelmişlerdi.

başlarlar. Dünyayı, sabahın

hangisi bir sohbetten

olabilir?

altında kıvranmaktadır.

cümleler kulla-

t

2.

mış

B) Sabahleyin uyandığımızda, akşam yağan dolular tümüyle erimişti. Hava o kadar güzel, güneş o derece yakıcı ki arkamızdak i paltolar bile ağır gelmeye başladı. Fakat bu da geçici , Erzurum'da kaldığm ı z dört beş gün içinde havanın bir gün olsun akşama dek aynı kaldığı görülmedi.

J

madığını

Bir yolcu için güzel bir ovada dümdüz yürümek kadar hoş bir şey yoktur. Ama şimdi benim gibi, bir yolculuğu anlatan için sahra- g dan korkunç bir şey daha olamaz. İ E)

Aşağıdakilerden

A) Tiyatroya şüphesiz g idiyorsunuzdur . Aktörlüğün ne kadar güç bir meslek olduğunu da o vesile ile düşündüğünüz zamanlar her halde olmuştur. Bir kitaptan, iki saat kadar sürecek sözleri, kelimesi kelimesine ezberlemek sonra sahnede her gece aynı rolü yüz defa tekrar etmek ... Sizce de hayran olunası değil mi?

g

tanıklığı gerekmişti.

t

Dağlardan sonra ovamsı bir düzlüğe indik.

Onun bü- } 5. .o

Sıtkı, sevdiği kızla evlemek isteyince serseri ol- ;

C) Köy kahvesinin içi, bu akşam her zamankinden daha kalabalıktı. Sebebine gelince kah- .o veci Recep'in şehirden yeni satın aldığı gaz şobası idi. Recep hangi akla uyup da bu gaz sobasını almıştı bilinmez. g D)

kurtarmıştır.

sonra artık başka işle uğraşmak zorunda kalmaz; eserlerinin geliri, geçimine yeter de artar bile. Bizim tarihimizde de özellikle Osmanlı İmparatorluğu devrinde, sanatçılar sarayın ve devlet ileri gelenlerinin koruyucu kanadı altında yetişmişlerdir. Sinan'ın Sinan, Bakı'nin Bakı olmasında kendi yetenekleri yanında Kanuni'nin de biraz payı vardır. Günümüze baktığımızda içim burkularak söyleyeyim ki Türk sanatçısı, tarihimizin hiçbir devrinde bu devirde olduğu kadar yüzüstü bırakılmamış, değersiz sayılmamıştır. Devrimizin en iyi ozanlarından biri olan Cahit

E' .o

B)

kendini

sıkıntısı, adını tanıtıncaya kadardır. Tanın­

dıktan

Buna göre aşağıdakilerden hangisi sohbet türünde bir yazıdan alınmış olabilir?

Siz bir ihtiyarın parasını sakladığı yeri unuttuğunu hiç duydunuz mu? İhtiyarlar iş edin-

Batı'nın sanatçısı

tün

~


7.

1. Makalede ağırbaşlı ve ciddi bir hava, soh bette içtenlik ve samimiyet vardır.

10.

il . Sohbet yazarı, makale yazarı gibi konuda derinlik yaratmaz ; fikirlerini kanıtlamaya ça-

Dilimiz Üzerine Söyleşiler }

Haşim

Eşref Saat

D) iV.

Bu parçayla ilgili olarak aşağıda yap ı lan dehangisi yanlıştır?

bir ya-

zıdır.

D) Öneri içerikli cümlelere yer verilmiştir.

Şevket

11

Özellikle eleştiri ve deneme türleriyle ilgilenmiş­ tir . Yazın yaşamı tiyatro eleştirmenliğiyle başla­ mıştır. Dilde yalınlaşma ve özleştirme deviniminin savunucularındandır. Türkçedeki yabancı sözcükleri kullanmamıştı r . Arapça olduğu için "ve" bağlacını kullanmayı da uygun görmemiş­ tir. Konuşma diliyle yazı dili arasındaki farkı ortadan kaldırmaya çalışan sanatçı devrik cümle kullanımını yaygınlaştırmıştır. Önemli deneme yazarlarımızdan biridir. "Söyleyişiler" adındaki yapıtı sohbet türünün örneklerindendir.

Bu parçada sözü edilen yazar den hangisidir?

A) Ahmet Rasim

C)

Rıfkı

Reşat

engelleyecek bir engele

takıl­

hangisi değildir?

T utarlılık

yuka rıda açıklanan

B) Özgünlük

D) Duruluk

C)

Akıcılık

E) Yalınlık

Rado

Kafasının

dolu şair Eflatun, şiire g_ 14. Ahşap bir ev. Dış duvarların üstüne çakılı tahtayüzünden şiiri uğurlamışken ba- E' lar kararmış. Harçsız taşlardan örülü bahçe du.D zı şairlerin kırık dökük, bağlantısız, anlaşılmaz, varı yarı yarıya göçmüş. Çatının oluklu kiremitlekuru söz dizileriyle soruncu kesilmele rine ne ri yosun tutmuş. Evin iki duvarı arasında kalan köşesinde, hiç budanmamış, geniş yapraklı bir demeli? Gerçekten şair olanlar, her şeyden önce kelimeleri, geçer akçe olan günlük kullanım- } sarmaşık, duvarın tahtalarının arasından alabil!arından uzaklaştırmakla işe başlarlar. Düşün- ;; . diğine yayılarak çatıya kadar uzanmış. mek, türlü sorunlarla ilgilenmek şaire yasak mı? Bu parçanın anlatımında a şağıdakilerden Elbette değil. Ama düzyazıyla ... Büyük şair Vahangisi ağır basmaktad ır? lery, böyle yapmıştır. g_ içi

düşüncelerle

aşağıda-

E'

"

A)

Tartışmacı

B)

Tanık

C)

Karşılaştırmaya başvurulmuştur .

bir

Açıklama

havası vardı.

göstermeden

D) Deyime, mecaz

B) Betimleme

A) Öyküleme

D) Tanımlama E) Örneklendirme

yararlanılmıştır.

anlamlı

g_

sözcüklere yer veril-

İ

miştir.

E) Örnekleme yapılmıştır .

lanmıştır .

B) Falih

Anlatımın akış ı

duyduğu saygı

E) Mizahi ögele r kullanılarak güldürmek amaç-

9.

sanatlı söyleyişlerden

Aşağ ı dakilerden

C)

gibi bir an-

anlayabileceği

süsten ve

olması

terimlerden biri

A)

işlenmiştir.

latımı va rdır.

C) Her düzeydeki okurun

uzak •

Bu parçanın an latı m ıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez? karşılıklı konuşuyor

çe-

E) V.

ğerlendirmelerden

konusu

bulunmaması

anlattıklarıyla

D) Nurullah Ataç E)

C) 111.

önceki

Haşim

C) Ahmet

hangisinde bilgi

Güzellikte önemli olanın dışta değil içte olduğu­ nu siz de bili rsiniz. Kimilerine göre bu durum tersine işle r ama tecrübelerle çoğu zaman bunun böyle olduğu anlaşılır. İçte olan özdür. Ve bu öz koşullar ne olursa olsun kendini korur. İş­ te bu yüzden hepimi z d ı ştan ziyade içe bakmak ister. Bu özü anlamaksa öyle hemen mümkün değildir. Biraz tartmalı, biraz tanımalısınız .

B) Yazar, okurla

Anlatımın

B) M. Cevdet Anday

yargıların

anlayışı"

E

Rado

A) Ahmet Rasim

yanlışı vard ı r?

A) "Güzellik

Kişinin anlattıklarının lişmemesi

1. grupta verilen sanatçılardan hangisinin il. g_ grupta eseri verilmemiştir? İ

V. Sohbet yazılarında dil, günlük konuşma dilidir . Uzun cümlelerden kaçınılır.

B) il.

maması

havası yaratmasıdır .

8.

Söyleşiler

Şevket

iV. Sohbetin denemeden en önemli farkı, sohbette yazarın kendi kendisiyle konuşur gibi yazması, denemede ise okurla konuşma

A) 1.

M. Cevdet Anday

Nurullah Ataç

111.Sohbet türünde kimi çözümlemele r yapılır, yazar görüşünü okuyucuya sezdirir, sonuç bölümünde yazar ulaştığı düşünceyi ortaya koyar.

Numaralanmış

Ramazan Sohbetleri

Ahmet

lışmaz .

13. • Bir cümlede gereksiz sözcük

il. grup

1.grup Ahmet Rasim

aşağıdakiler­

aylarına giriyoruz. Bu aylarda insanların kitap, dergi okumadığı gibi bir kanı var her nedense . Gerçek bir kitap okuru böyle düşünmez ve yaz geldiği için okuma etkinliğine ara vermez elbette. Yine de sözgelimi dergi satışlarında bir azalma olduğunu da biliyorum. Bu, yazla birlikte başlayan yer değiştirmelerden, gidilen yazlık yörelerde dergilerin, özellikle kültür ve sanat dergilerinin bulunmamasından kaynaklanıyor. Okurlarımızdan, bütün kültür, sanat , edebiyat dergisi okurlarından dergilerini bayilerden ısrarla istemelerini öneriyorum; belki bu bayileri kültür-sanat dergilerini bulundurmaya zorlayabilirsek böylece sorun bir nebze olsun aşılabilir.

12. Yaz

15. Sözcük, kavram birimidir ve

g_

f

} ;;

g_ ~

Bu parçanın anlat ı mında aşağ ı daki l erden g_ hangisine başvurulmuştur?

r

Atay

Nu ri Güntekin

D) Nurullah Ataç

A)

Tanımlama

D)

B) Öyküleme

Karşılaştırma

C)

Tartışma

E) Betimleme

g_ E'

Bu parçanın anlatım ınd a aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A)

Karşılaştırma

B)

Tanımlama

C)

Açıklama

D)

Tanık

E)

Tartışma

gösterme

ii

E) Salah Birsel

g_

~-------------------~

~

anlatımın başlıca

ögesidir. Anlatımın içinde karşıladığı kavrama göre; gerçek ve mecaz, genel ve özel, somut ve soyut anlamlarda değerlendirilir. Aziz Nesin, "Yetmiş Yaşım Merhaba" adlı kitabında şunları söyler sözcük için: "Bir yontucu çamuru nasıl seviyorsa; bir ressam renkleri, bir müzisyen sesler i nasıl seviyorsa ben de sözcükleri öyle seviyorum."

:,;~-------------------~


1.

---- yurt dışındaki ve yurt içindeki ilgi çekecek 5. olaylar kısa ve öz bir biçimde , fotoğraflarla desteklenerek halka sunulur . İlgi çekici bir başlıkla okurun dikkati çekilir . Tarafsız bir tutumla yazılan olay ve konu açık, yalın, akıcı bir anlatıma da g_ E' sahip olmalıdır. ii Bu parçanın başına getir ilmelidir?

aşağıdakilerden

hangis i

Fıkrada

hangisiyle tamam-

olur?

g_ ii

C) okura

C) Gezi yazısında

E'

ulaştırılmada a racının bulunmaması-

Eleştiride

doğru

E)

olayların giriş

ve

g.

tarafsız olmasıdır.

g_

E'

E'

bir olayı ikinci kez okumaz. (iV) Haber E' :ö ve tarafsız bir biçimde kaleme alınmalıdır . (V) Haber yazılarında , muhabir okuyucuyu haberle baş başa bırakmalı, okuyucusuna kendi g_ varlığını hissettirmemelidir.

E) V.

haber olmaz ama adam haber olur ."

Etkileyiciliği

B)

Yeniliği

C)

Evrenselliği

E' ii

g_

özell iklerinden

g.

g_

E'

],

B) il.

C) 111.

O) iV .

E) V .

}

hangis inde verilen açıklam a } ayraç içindeki terimle uyuşmamıştır?

ii

ii

hangisi haber yazılarının

değildir?

A) 1.

ii

Aşağıdakilerden

ait veri len özellik lerden bölümlerin hang isi yanlıştır?

El

E) Kaçınılmazlığı

3.

yazı l arına

numara lı

Haber

D) İlginçliği

§ ii

(il)

giderecek düzeyde ayrıntılı ve anlaşılır bir dille aktaran yazılara haber yazıları denir. belgelere daHaber yazılarında inandırıcılık, (111) yanma, olayı tüm boyutlarıyla aktarma, yansız davranma , (iV) okuyucunun farklı yorumlaması­ na imkan verecek şekilde, (V) açık ve anlaşılır bir dil ve üslupla aktarılması gibi unsurlara dikkat edilir.

Habercilerin bir düsturu olan bu sözle haber E' ya da haberin hangi özelliği vur- :ö

A)

olmuş olayları

merakı

g_

ii

g_ D) iV.

10. (1)Belli bir zamanda ve yerde

adamı ısırırsa

gulanmaktad ı r?

E'

C) 111.

"Köpek

köpeği ısırırsa

yazılarının

doğru

B) il.

- dünya

ii

duğu

A) 1.

yaşam

E) eski - yeni - güncel

g_ (1)Haber yazıları piramit usulüne göre planlanır. 6. (il) Haber yazılarında ilginç olaylara yer verilir. (111)Haber duyulmamış olmalıdır, okuyucu duy- g

yazılarıy l a

O) meclis - gündelik

bölümünde 5N 1 K sorularına cevap verilerek diğer meselelere sonradan geçilmesidir.

ii

cümle lerin hangis inde haber ilgili ver ilen bilgi yanlıştır?

- devlet - toplum

C) asparagas - maga zin - spor

D)

E) Sohbette

Numaralanmış

doğa

B) resmi' - özel - ajans

Ö>

2.

A)

dır .

g_

Toplumda ya da doğada meydana gelen ilginç olayları insanlara aktarmak amacıyla yazılan yazılara haber yazıları denir. Haber yazıları; ----, ---. ---- kaynaklı olarak sınıflanabilir. Bu cümlede boş bırakı l an yere aşağ ı daki l er­ den hangisi sırasıyla get irilme lidir?

E'

yaz ısında

B) Haber

aşağıdakilerden

B) haber yaz ılarının güncel ve gündelik bir içe- g_ E' riğe sahip olmasıdır. :ö

q> ii

D)

Bu cümle

l anı rsa yargı doğru

9.

kullanılan

A) ne, ne zaman , nasıl, niçin, nerede ve kim sorularına cevap vermesidir.

g_ A)

Haber yaz ılarının oluşturulmasında ters piramit usulü ----

7.

Aşağıdakileri n

işiyle uğraşan ku-

11. • Haber toplama ve yayma

ruluş

• Gerçek olmayan, yalan , uydurma haber A) Haber doğru olmalı ve haberi şi nesnel olmalıdır. B) Dil; yalın,

aç ık

ve

haz ırlayan

g_ E' ii

akıcı olmalıdır.

B) Halk arasında konusu geçen olaylardan çı(özel haber) kan haberlerdir .

C) Olay güncel ve ilgi çekici olmalıdır.

D)

Başlık,

yazının

i ç eriğine

uygun okurun dikkatini çekm elidir .

E) Habere d üşsellik hale getirilmelidir.

katılarak anlatım

olmalı

ve

. .

A) Haberleri yapan ya d a kaleme alan kişiler için kullanılan terimdir. (muhabere) g_

ki-

C) Haber toplama ve yayma

g.

işiyle uğraşan

ku(ajans)

rulu ş lardır.

E· _ö

], :ö

Gazetelerin ilk lan başlık

çarpıcı,

Dikkat çekici,

Yukarıda

terimleri

g.

sayfalarına

iri puntolarla konu -

beklenmedik

verilen tanımlarla aşağıdaki gazete hangisi dışarıda kalır?

eşleştirilirse

], .ö

D) Gazet elerin birinci sayfasında başlığın üzerine konan yazı ya da başlıklardır.

ilgi çekici

(sürmanşet)

g_ ],

E)

.D

Şişirme

D) Sansasyonel

g_

C) Manşet

B) Asparagas

A) Ajans

E)

Sürmanşet

E' ya da yalan haberler için kullanılır. ii (asparagas)

ı----------------------4 g_ ı---------------------ı g_ ı-------------------~

4.

t

Yağmur kısa sürede sele dönü ştü. İstanbul'u etkisi altına alan yağmur özellikle güneydeki bölgelerde ciddi hasarlara yol açtı. Avcılar'da iş yerlerini ve evleri su bastı. Y ağmur nedeniyle iş g_ yerleri kullanılmaz hale gelen Ahm et Güne ş li ö, i5 hasarının büyük olduğunu söyl edi.

Bir haber yazısından alınan bu metinde 5N 1K kuralına göre hangi sorunun cevabı yoktur?

A) Ne

D) Nerede

C) Niçin

B) Ne zaman E)

N asıl

8.

Aşağıdakilerin hangisinde haber yazıl arıyla ilgili verilen bilgi yanlıştır?

A) Güncel ve etkileyici B)

Doğ r u

C) Yazan

ve

olm a lıdı r.

ta rafsı z olmalıdır .

kişinin yorumlarını

da içermelidir.

D) Toplumun büyük bir kesimini ilgilendirmelidir. E)

Yanlış anlaşılmaya sakınılmalıdır .

götürecek cümlelerden

f

12.

Aşağıdakilerden hangisi habe r yazılar ın ın özelliklerinden değildir?

A) Haberin, güncel ve yeni

olm as ı

B) Objektif bir tutumla sergilenmesi

C) Haber

başlığının

dikkat çekici ve özlü olma-

Si

D) Ne,

nasıl,

ne zaman, nerede, neden, kim sovermesi

rularına yanıt

E) Süslü,

ağır

bir dil

kullanılması


13.

Düşünce

}

15. Karagöz, beyaz bir perdeye gölgelerin

eleşti r m enin pay ı kuşkusuz

ve sanat hareketlerinin ge lişmesinde büyüktür. Düşünce ve sanat hayatında sağlamı ve çürüğü ayırt etmekten, sağlam eserin ilk bakışta görülmeyen zenginliklerini, derinliklerini göstererek okurun yolunu aydınlatmaktan daha büyük bir hizmet mi olur? Edebiyatta ün salm ı ş kimi adların, bir e leştiri yazısıy l a edeb iyattan silind ikleri olağan şeylerdendir. Bir zamanlar "Demirhane Müdürü", "Meram" gib i romanlarıyla bizde de hatırı sayılır bir ün kazanmış olan Georges Ohnet'in ününü, Jules Lemaitre bir yaz ı s ı y la s ıfıra indirmiş; Berliner Tageblatt' ı n tiyatro eleştirmeni Alfred Kerr de eşsiz bir piyes yazarı ve romancı sayılan Hermann Sudermann 1 öylece yerlere geçirmişti. Ne Georges Ohnet ne de Hermann Sudermann bir daha doğru la b ildi.

.o

ması esasına dayalı doğaçlama

1

Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

yansıtıl­

g_

bir oyundur . Karagöz, Türkler tarafından sevilen ve izlenen bir sanat olduğu gibi Osmanlı sınırları içerisinde yaşayan d iğe r uluslar tarafından da sevilerek ve beğenilerek izl enm iştir. Türk sanatç ıların yan ı sıra İstanbul'da yaşayan diğer uluslardan da Karagöz sanatçıları yetişmiş, bu sanatç ılar sayesinde Karagöz o dönemde Osman lı İmpa ratorluğu içerisinde bulunan Yunanistan, Romanya, Tunus, Cezayir, Makedonya'ya da yayılmıştır. Karagöz sanatç ıları , gö lge oyununu n Türkiye 'ye gelmesinden itibaren usta-çırak eğ itimi ile yetiş­ mişle rd ir . Bir Karagöz ustasının yan ında çalışmaya başlayan ve ç ırak adı verilen kişi, sanatı bütün inceliklerini öğ rendikten sonra ustaların huzurunda sınav olur ve peştema l kuşanarak usta olur.

İ

Bu parçada Karagöz oyunuyla ilgili olarak

g_

t

g_ :§>

.o

g. İ

1 17. jj

g_ İ

g_ :§>

.o

g_

~

g.

f

aşağıdakilerden hangisine değini l memiştir?

A)

B)

Eleştirmenin, sanatçı

ve yapıtın değer ka- g_ zanması ya da kaybetmesi yön ünde önemli 2 bir gücü vard ır. n

A)

Eleştirmenlik fedakarlık

B)

ve

sabır

isteyen yo-

·g_

"'

C) Eleştirmen, sıradan bir gözün ilk bakışta göre- :o meyeceği güzellikleri bulur; eserin karanlık tarafl arına ı ş ık tutar. E l eştirin in

gücü,

belli bir süreçten geçerek ye-

:§>

n

Osmanlı sınırları

içindeki

farklı

Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdaki­ lerden hangisidir?

A)

uluslara yayıl­

C) Temel karakterlerinin özelliklerine D)

nesnellikten

f

Osmanlı'ya bağ lı diğer

uluslar

tarafından

E) Bir metne

B)

Sa natçının

C)

Sanatçı, kalıcılığı

ilgi

gördüğüne

g.

eleştirmen i n

Sanatçı, insanlara ço ğu zaman fark edilmeyen güzellikleri göstererek yeni bir bakış açısı kazand ırmalıdır.

dığına

rucu bir meslektir.

D)

Oynatıcıların

ti ştiğine

Paris'in bir köprüsü üzerinde satıcı bağırıyor, dil döküyor, sattığı nesnenin eşsiz güzelliklerini anlatıyor . Başına toplananlar merakla soruyorlar: "Nedir acaba o adamın sattığı?" En sonunda söylüyor: "Size güneşi, her gün gözlerinizin önünde duran ama sizin bakmadığınız, güzelliğini göremediğiniz güneşi satıyorum. Bakın, bakın! Sizin bütün hülyalarınızdan güzel değil mi?" Dinleyenlerin çoğu omuzlarını silkip gidiyor, ancak bir iki kişi : "Sahi! Ne de güzelmiş!" diyor . Şairin, hikayecinin de o adama benzemesi gerekir. Bize, gözümüzün önünde duran ama alı­ şık olduğumuz için artık fark edemediğimiz güzellikleri anlatmaları, sezdirmeleri gerekir. Hayatın yalnız iyi yanlarını söylesinler mi demek istiyorum? Hayır. Acıları, kötülükleri, çirkinlikleri söyleyerek de bu işi başarabilirler. Bütün o acı ­ ları, kötülükleri, çirkinlikleri kaldırmaya özendirirler de insan olmanın ayrıcalığını hissettirirler bizlere.

görevi, tabiatın güzelliklerini anlatmak ve insana tabiatı sevdirmek olmalıdır.

ay rı lmamasına bağlıdır . Sanatın

topluma sevdirilmes inde en büyük pay eleştirmene aittir.

Sanatçı, insanın doğa karşısındaki duyarsız­

E)

Sanatçı,

g_ :o

Dünyanın neresinde o l ursanız o lun, hangi ülkeden, hangi dilden, hangi ulustan olursan ız olun; şiir okuru k ıyı da, köşede, tenhada nitelikli ve sessizce anlaşabildiğiniz bir azın l ıktır. Yeryüzünün dört bir yanına dağılmış, farkl ı kültürlerden, fark lı hayat deney imlerinden gelen şiir okuru, gerek ana dilinde yazılm ı ş şi i ri n, gerekse başka dilde yaz ıl mış şiirin çevirisinin insana yöneliksesini, tınısını, ritmini, an l amını a l gılar. Şiir yazı l dığı dilde de okunsa okurla örtük ya da açık bir i l işki kurar.

} .o

16. 1958 yılında Yunus Nadi Roman ödülünü kazanan "Aylak Adam", Yusuf Atılgan'ın ilk romanı- } dır. At ıl gan,

bu ilk romanı nı yayım ladığı yı llarda, bir üniversite öğrenciliğinden sonra adeta inzivaya çekildiği Manisa'n ın Hac ıhar­ manlı köyünde yaşam ı nı devam ettirirken bir yandan gazete ve derg iler için çeviriler yapmakta, öyküler yazmakta öte yandan köydeki işlerle de uğraşmaktadır. Bu y ıll arda Bat ı ' dan Gide, Montherlant, Camus, Sartre, Simenon, Joyce, Gren gibi yazarların yan ı nda, kıskanarak okuduğunu söyled iği iki yazar daha vardır: Çehov ve Faulkner.

g.

} .o

Bu parçada şiirle ilgili olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

g. ~

Ş iir, başka

bir dile çevr il diğinde etkisini kay- g_

beder.

C)

Ş ii r i n

2

.o

kelimeleri a rasın daki anlam bağ ı, çağ ­ imgeleri her okuyuşta farklı yorum -

rı ş ı mları ,

lar D)

kazanır .

Edebı

hayatı

en iyi

yans ıtan

tür

şiirdir.

E)

taşır.

ses ve ahenk

g. 2 :;;

g_ :§> jj

A) İlk romanının ödü l aldığına B)

Hayatının

belli bir dönemini bir köyde sür- } .o

dürdüğü ne

C) Hikaye türünde

eserleriyle insanlarda davranış dehedeflemelidir.

görüldüğüne

Fransız

yazarların

18. Maksim Gorki,

fırıncı çıraklığı yıllarında, Tolstoy'un bir hikayesini okurken öylesine kendinden geçe r ki acaba kağıdın içinde büyülü bir ş ey mi var diye havaya kaldırır bakar. Tabii beyaz sayfa üzerinde siyah harflerden başka bir şey görmez. Fırınc ı ç ırağını ve bütün okuyucuları büyüleyen şey, o ak sayfa üzerinde yazılı kara harflerden başka bir şey değildir. Harfler, seslerin i şaret leridir. Kelimeler ise seslerden o luşmuştur . Yazılı veya sözlü işaretlerle, göz önünde bulunmayan her şeyi göz önüne getirebilir, ölüleri dir iltebilir , ağaçları k onuşturabilirsi­ niz. Bu büyü değil de nedir? Güzel bir romanı oku rken Maksim Gorki'de olduğu gibi kitap, kağıt, harf ortadan kalkar; gitmediğimiz şehirler­ de d olaşı r, tanımadığımız insanlarla tanışır, onların hayatlarına hatta ruhlarının içine gireriz. Şüp hesiz romana bu büyük gücü veren dilin bu derece güçlü kullanımıyla tüm bunları yapması­ dır.

Bu parçaya göre romanı etkileyici kılan aşa­ ğıdakilerden hangisidir?

çalışma l ar yaptı ğ ın a

etkisinin g.

E) Gazete ve dergi ler için çeviriler yaptığına

Şiir, oluşturulduğu toprakların

özelliklerini

!

Bu parçada sözü edilen yazarla ilgili olarak

D) Hikayeler inde

türler içinde

g.

aşağıdakilerden hangisine değin il memişti r?

A) Ş iirin doğal yapısındaki ahenk ve anlam her .o nitelikteki okuru ortak dilde buluşturur. B)

:o

başarılı

!

tepki göstermelidir.

ğ işi k liği yaratmayı

2'

14.

gerçeğini yansıtarak

D)

lı ğ ına

E)

in.san

elde eder .

bağlı kal ın madan oynandığ ın a

!

A)

Başarılı anlatımıyla

oku ru kurmacanın içinde

yaşatması

B) Okurun ilgisini çekecek

olağanüstü şeyler

anlatması

C) Dilinin yalın,

açı k

ve

D) Okuru gerçeklikten

akıcı olması uzaklaştırması

E) Gerçek yaşamla romandaki bağ kurdurması

yaşam arasında


1.

3. Geri dönüşüm ve çöp yakarak enerji elde etme alanında önemli bir yerde olan İsveç , bu iş l em l e rde kullanacak at ı k konusunda kıt lı k çekiyor. İ sveç, başta Norveç olmak üzere birçok ülkeden çöp ithali ge rçek l eştir i rke n ~ Avrupa' nı n da en çok çöp itha latı yapan ülke- ~ si konumunda. 1

150 milyon ton atığı toprağa gömen Avrupa Birher yıl bunu azaltmak için yollar araması , l İsveç'in AB üyesi ülkelerden yapacağı atık ithalatının önünü de açıyor . liği'nin

r

B) Ajans

kaynaklı

iz-

men Okullarının 165. Kuruluş Yıldönümü müna- ii sebetiyle Çapa Anadolu Öğretmen Lisesinde yapılan kutlama programına İstanbul Vali Yardımcısı Harun Kaya, İl Milli Eğitim Müdürü Dr. g_ Muammer Yıldız, RTÜK Başkanı Prof. Davut Dursun, Çapa Aandolu Öğretmen Lisesinin eski mezunları, öğretmenler ve öğrenciler katıldı. İl Milli Eğitim Müdürü, açılış konuşmasında öğret- g_ menlik mesleğinin önemine vurgu yaptı. E>

Çarşamba

10 Temmuz 2013

- 04:35

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) 2020'de Mars'a gönde receği paletli robotun, gezegenin geçmişindeki yaşam izlerini arayacağı ve Dünya'ya toprak örnekleri getireceği bildirildi.

ii

aşağıdaki­

NASA tarafından dün yayınlanan son raporda 2020 Mars görevinin genel hatları belirtildi. Kurum bünyesindeki 19 kişilik Mars 2020 Bilim Tanımlama Takımı, 154 sayfalık bir rapor hazırladı.

g_ A) Okurun yanlış anlamasına neden olacak ifadelerden kaçınılmı ştır .

incelenebilir .

Eğitim konulu haberler arasında değerlendi- İ

ve

Bu parçada verilen habere göre lerden hangisi söylenemez?

anlaşılırdır.

A) Metnin

rilebilir.

~ ii

tarafı

metnin son

satırla-

B) Birden fazla

}

E) Ne, ne zaman, nasıl, niçin, kim gibi sorulara cevap verir niteliktedir.

kılmıştır .

oluşturulmasında

ters piramit

tekniği

kullanılmıştır .

D) Haberin asıl önemli rına bırakılmıştır.

C) Koyu yazılan bölüme bakarak ters piramit g_ usulünün uygulandığı söylenebilir.

aşağıdaki ­

g_

Anlatım

C)

net,

açık

E' .:o

B) bir haberdir .

D) Metindeki "çöp ithali" ifadesi haberi ilginç

yaşam

Mars'a 2020'de gönderilecek robot leri arayacak

Amerikan Havacı lı k ve Uzay Dairesinin (NASA) 2020 'de Mars'a göndereceği paletli robotun , gezegen in geçmiş i ndeki yaşam izlerini arayacağı ve Dünya'ya toprak örnek leri getireceğ i bildirildi.

İlk kez 16 Mart 1848 tarihinde Darülmuallimin g_ Mektebi adıyla eğitim öğretime başlayan Öğret­ E'

Bu haber metninden yola çıkarak lerden hangisi söylenemez?

Bir haber metninden alınan bu parçadan yo- } la çı karak aşağıdakil erden hangisi söylene- ,; mez?

başlığı altında

5.

t

Avrupa'da İsveç'in yanı sıra Almanya , Belçika ve Hollanda da atık ithal eden ülkeler arasında yer 1 alıyor. Almanya miktar olarak ilk sırada yer alsa ~ da atık yakma oranında İsveç ilk sıradaki ithalatçı olarak yer alıyor .

A) Aktüel haberler

Öğretmen Oku ll arının 165. Kuruluş Yı ldönü­ mü, Çapa Anadolu Öğretmen Lisesinde yapı ­ lan törenle kutland ı.

manşetleme

yoluna

C) Haberin kaynağı ve haberin tarih metne dahil edilmiştir.

:;s

D)

E) Haberin doğruluğu ve nesnelliğini sınamak g_ için yazar kaynaklara başvurmuştur.

Doğru , tarafsız

gidilmiştir.

oluşturulduğu

habercilik ilkele rinden ödün

verilmemiştir.

f

E) Haber metni siyasetle ilgili haberler kapsamında değerlendirilebilir .

2.

4.

DÜNYADA JET SOSYETE, TÜRKİYE'DE KÖY YEMEGİ

Benzersiz aroması ve tadıyla öne çıkıyor . Kilosu 1000 Avro'dan alıcı buluyor . Dünyanın seçkin restoranlarının mutfaklarında mönünün en pa- } halı yiyecekleri "trüf"le servis ediliyor . Havyar- ii dan sonra dünyanın en pahalı yiyeceği. Türkiye'de de yetişiyor ... Ama yerel isimlerle anılıyor. Köy yemeklerinin vazge çilmezlerinden olan trüf ı mantarı ülkemizde ekonomik değerini şimdilik ii bulabilmiş değil! .. Verilen haber metninden yola çıkarak dakilerden hangisi söylenemez?

aşağı-

g_ _§,

Gençlerin bilim

merakını

somut

çalışmalarla

teşvik etmek için düzenlenen Google Bilim } Fuarı ' nda Türk lise öğrencisi Elif Bilgin, 15 ;; Global Finalist arasına girdi. 16 yaşındaki Bilgin'in muz kabuğundan biyoplastik üretimi projesi, Scientific American Dergisi'nin "Sci- g_ ence in Action" ödülünü de kazandı

f

Türkiye'den Elif Bilgin (16), "muz kabuklarının biyoplastik üretiminde kullanılması" fikrine dayanan çalışmasıyla dünyanın en büyük online g_ bilim fuarı olan Google Bilim Fuarı'nda binle rce proje arasından sıyrılarak 15 Global Finalist'ten biri olmaya hak kazandı. Bilgin, ayrıca Scientific American Dergisi'nin "Science in Action" ödülü - g_ nün de sahibi oldu . E>

!

ii

A) İlginç bir başlıkla okur metnin içine çekilmeye çalışılmıştır . B)

Yazarın kişisel yorumlarından bağımsız , rafsız

bir habercilik üslubu

C) Haberi

açıklayıcı kılmak

ta-

için

karşılaştırmaya

başvurulmuştur.

g_ _§,

D) Mecazlar

kullanılarak anlaşılma güçlüğü

ratılmamıştır.

E) Ters piramit usulü ile oluşturulmuştur.

aşağıdaki lerden

ya- ;;

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

A)

Aç ık, anlaşılır

B)

Olayın zamanı

bir dil

C) Bir makaleden

g_

benimsenmiştir.

İSTANBUL. 21 Temmuz 1969 - İnsanoğlu 20 Temmuz 1969 Pazar günü saat 22.18'de Ay 'a indi. Dünya adlı gezegenin Amerika Birleşik Devletleri ülkesinden Neil A. Armstrong ile Edwin E. Aldrin Jr ., bundan ön ce kimsenin eli ayağı değmemiş bakir bir toprağa kondular. Ve de çağların rüyası gerçekleşti . Bu sırada Michael Collins adındaki diğer astronot 96,5 kilometre yükseklikteki kumanda kabininde Ay ' ı gözlüyor ve arkadaşlarının dönüşünü bekliyordu. aşağıdaki l erden

kullanılmıştır .

ii

Verilen haber metniyle ilgili hangisi söylenemez?

f

6.

g_ E'

A) 5N1K sorularına cevap verebilecek özellik- ;; tedir. B) Haberin yazarı k işisel duygu ve rini de metne dahil etmiştir.

düşüncele-

ve yeri

belirtilmiştir.

alınmı ştır .

D) Dil, gönder gesel

işleviyle kullanılmıştır.

E) İlgi çekici bir olay aktarılmıştır .

g_ E' :;s

C) Ülke içinde ilginç, ilgi çekici karşılanabile­ cek niteliktedir. D) Haberin özeti koyu yazan bölümde verilmiş g_ daha sonra detaylandırmalara gidilmiştir. İ E)

Eğitim başlıklı

rilebilir.

haberler

arasında değerlendi -

g_ E' ii

Bilgiyolu Dil ve Anl atım Soru Ba n kas ı A (B)


7.

Şiir konularını

daha çok kişisel hayatından seçen Hamit, günlük hayatta karşılaştığı çeşitli olaylar üzerine de manzumeler yazmış; böylece şiire bireysel tecrübelerini dahil etmek suretiyle klasik şiir anlayışından u zaklaşmıştı r . Son derece zengin bir hayal dünyasına sahip olan Hamit'in manzumelerinde gündelik bazı olaylar sadece tasvirle kalmaz, zaman zaman dinı ve metafizik boyutla ra da ulaşır. Onun oldukça küçük sayılabilecek bir yaşta Paris'te yaşaması, büyük bir ihtimalle, fikrı ve edebı yönünün gelişmesin de önemli ölçüde etkili olmuştur.

g_ 9. E'

Ahmet Hamdi Tanpınar, çocukluğunu Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde geçirmiş; öğretmen olarak Anadolu'da hizmet etmiştir. Tanpınar, henüz beş yaşında iken annesi Musul'da ölmüştür. Bu durumuyla , ışık ve renklere duyduğu hayranlık, Fecr-i Ati sanatçısı Ahmet Haşim'le benzerlik gösterir. Fransız şiiri ve felsefesi, Tanpınar'ın zengin kültür birikim ini oluşturan unsurlardandır . Zaman, ruh ve aşk kavramlarını zengin imajlarla işlediği şiirlerini yazmakta son derece titiz davranmış , bu titizli ği, onları kitap haline getirmekte geç kalmasına da neden olmuştur . Kendi şiirine karşı çok insafsız bir tenkit ölçütü kullanan Tanpınar, okundukça etkisini artıran, unutulmaz şiirler yazmıştır.

g_

Bu parçadan Ahmet Hamdi Tanpınar' la ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılam~? g_

g_ 2' ii

g_ 'ö,

Bu parçadan Abdülhak Hamit'le ilgili olarak ı aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? "' A)

Alışılmış k alıpların dışında şiir yazdığına

B) Kimi zaman sade kimi zaman

ağır

bir dille .2'

C)

konularını

Şiirlerin i n

genellikle özel

O)

Yazınsal

şantısının

yönünün etkisinin

Aşağıdakilerden

g_

C)

.2'

yazmakta ve yayımlamakta hassas

E) Kendi

g_

bunları

kitap

davrandığına

şiirler i ni eleştirmekte acımasız

G ençliğinde şiir

yazarken

B)

Şiirlerinde

ettiği

söz

her

zorlandığı şeyi

hissederek

yazdı ğı Yetiştiği

O)

Şiirlerinde

çevreyi ve o çevrenin

insanlarını

an-

lattığı anlattıklarına

okuyucunun

da

inanmasını istediği

E)

Şiirlerini

hiç

yazarkenki

kaybetmediği

ve duygularını

yapıt­

!

1O. Cahit Sıtkı Tarancı, Türk edebiyatında ele aldığı 12. Mimari, süsleme sanatları ve musiki gibi göze ve kulağa hitap eden sanatlarda kendine has temaları orijinal bir biçimde işleyerek kendi çiz- }

~l •

yaratmıştır . Şiirlerinde

ölüm korkusuyla 15 güzellikleri ve yaşama sevincini bir arada sunmuştur. Zaman zaman hayattaki zorluk ve sıkıntılardan, düş alemine sığınan şair, ru- g. hundaki bu çatışma zeminini şiirlerine yansıtır. Yaşam boyunca çeşitli sıkıntılarla mücadelede kimi zaman yenik düşen şair, yarattığı düş ortagisini

yaşamdaki

!

mında mutluluğun sırlarını aramıştır. Yalnızlık,

g_

gariplik, iletişimsiz l ik, korku ve ölüm gibi feno menleri sürekli gündemde tutan Cahit Sıtkı, yaşamın geçiciliğini de göz önünde tutarak hedeflerine düşler dünyasında ulaşmayı tasarlar .

.§ .ö

bir çizgisi ve ihtişamı bulunan Osmanlı'nın, kültür değişimle ri sebebiyle günümüz i nsanınca yeteri kadar tanınmayan belki de bütün bu sanat dallarından daha parlak bir edebiyatı ve şiiri vardı. Osmanlı şiiri, dönemin in duygu ve düşün ­ celerini, günd elik hayatını, yaşam felsefesini, geleneklerini neredeyse bütün özelliklerini belki hiçbi r belge ya da gö rsel işits el sanatın başara­ mayacağı bir içtenlikle yan s ıtma özelliğine sahiptir. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine deği­

g_

nilmemiştir?

Bu parçada sözü edilen sanatçıyla ilgili ola- .g, rak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? A) Kültür

A)

Karşıt kavramları

B)

Yaşadığı sıkıntıları şiirine yansıttığına

birlikte

işlediğine

değişimle r inin Osmanlı edebiyatının

B) C)

Şiirden başka

E)

Temalarını

ele

bir edebı türle alış

biçimiyle

t anınmasını

engelledi-

ya-

D)

Osmanlı ' nın

farklı

ve

gösterişli

bir

göze ve

kulağa

hitap eden sa-

ö zgünlüğü yakaladığına

Osmanlı şiirinin

sanat

kaladığına

Dönemi'nin

anlayışının olduğuna

natlarda

ilgilenmediğine özgünlüğü

Osmanlı

sanat

C) İçine düştüğü açmazlarda düş dünyasına sı­ O)

yeterince

ğine

E) heye canı

kapısının

dav- g_

ğındığına

C)

fikirlerin

eder.

E) Çevrilen eserlerden ilham alarak yeni lar oluşturulabili r .

çağımızda

A)

duygul a rın,

açılmasın a ya rdım

2

güçlü bir ulusun, kendi bir şeye ihtiyacı yok-

tur .

şeklinde

randığına

2

geleneği

kaynakların d an başka

O) Çeviri yeni

Şiirlerini

edebiyatının

sınırlarını genişletir.

t

D) KültürelbirikimindeFransız edebiyatı ve fel- :o sefesinin etkisi olduğuna

15

Kendisi hakkında bunları söyleyen şairle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

gelişmesine katkı sağla r .

B) Çevrilen bir eser, çevrildiği dilin C) Edebiyat

yönlendirdiğine

Ben gençken, 15 yaşıma kadar, şiir yazarken çok terlerdim;şiir bittiktensonra gömleğimi sıktığımı, teri gömleğimden akıttığımı bugün bile anımsarım. O kadar z orlanmamın nedenine gelince ... Yaz dığı m a inanırdım, ondan sanıyorum . Şöyle : Ben bir adayı yazarken ayaklarımın altında ada olu rdu; dağ yazarken dağ vardı; elleri yazarken ellerim karşımdakinin elleriyle dolardı, sıcaklardı. Bugün bile hala öyledir; bu güçlü hisleri hiç yitirme dim. Ben şiire inanırım . Şiirde yalan söylemediğim e isterim ki okuyucularım da inans ı nl a r. K ıs aca, ben yazd ı klarımın bir parçasıyım. Yazdık ç a her şiirin biraz ı gitmişse de benden birazı kalmıştı r .

A) Çevrilen eserler, çevrildiği dildeki edebi dilin

g_

B) Şiirle ilgili yazılarının edebiyatla ilgilenenleri

~

Paris ya- n

olduğuna

hangisi bu sözleri söyleyen biri olamaz?

yazarın düşüncelerinden

İ

ortak noktalar

bulunduğuna

E) Günlük olayları anlatışının kimi zaman metag_ fizik boy utlarda olduğuna

8.

Haşim'le aralarında

A) Ahmet

g_ gelişmesinde

2 .o

yaşa-

mından se çtiğine

g_

r

E1

yazdığına

yararları elbette söz götürmez. Başka dünya larda insanların düşündüklerini, hissettiklerini o yolla öğrenir, edebiyat dilimizi en çok o yolla genişletiriz. Geleneği ne kadar zengin olursa olsun, hiçbir ulus yalnı z kendi yetiştirdik­ leri ile kalamaz; kalırsa hep aynı örnekler içinde bunalır, kısırlaşır . Yeni yeni şeyler yaratabilmek için, sınırları n ın ötesinden gelen esinlerden kokular toplar. Biz de çeviri yolu ile edindiğimiz düşüncelerden , düşünüşle rden kendimizi besleyip azığı çıkarmaya ç al ışm alıyız.

11. Çevirinin

dallarına

dönemini göre daha

yansıtmada diğer baş arılı olduğuna

Edebı sanatların, m azmunların Osmanlı şiiri­

ni

zenginleşti rdiğine


1.

3.

Haber yaz ıları olu ştu rm ak bir meslek i ş idir ki bu me s leğin

v a rdır.

de kendin e özgü terimleri

sela haberler için

Me-

kullanıl an başlıklara manşet,

1

başlık yaz ısının

puntoyla

üzerindeki

aç ıklayıcı

daha küçük

yazılmı ş b aşlıkl a raysa sürman ş et

için

alanınd a şişirme,

yalan haberler Eğer

terimse sansasyondur .

kullanılan

111 yalan bir haber ederse hemen haberi

olduğunu yayın o rganı

ar dından

organlarında

fark

hissetmelidir.

Yayın

_

A) Aktüel haberler

yan adı

yaz ıların

bu

şe kilde

HAKAN: Haberini okudum ya lnı z tam olarak ne demek istediğini anl a madım . Hayvanl a rın bu durumdan n asıl etkil e ndiği konusunu biraz daha geli ştirebil irdin . Ay rı c a haberini h az ı r l a rken olay yerine gitm e m i ş ve herhangi bir k aynağa dayandırmamı ş sın. Anlattığı n ol ayların geçtiği yer ve zaman da belirgin d eğil. En az ından da-

ha önce aynı konu üzerine leri okusaydın .. .

yayıml a nmış

haber-

Hakan, Esin'in haber yazısı için yaptığı tirilerde Esin'in haber yazısında,

eleş­

1. İnandırı cılık

arasında sınıflanabilir .

111.Açıklık

B) Azalan önem sırasına göre haber metninde planlama yapılmıştır .

me ve eleme yoluna gider. Gerek içerik gerekyayınl a nması

ESİN : Kutuplarda yaşayan hayvanları n kü resel ısınmayl a birlikte değişen yaşa m k o ş ull a rıyla ilgili bir haber y a pt ı m. Haberimi okuyup de ğer­ lendirir misin?

il. Güvenilirlik

haberler bazen üst birimlerce seç-

se üslup yönünd en

5.

Verilen haber metniyle ilgili olarak aşağ ı daki­ lerden hangisi söylenemez?

tekzip yani yalanlama iV

yayımlam a k iht i yacı

ö

Hava sıcaklığında , önemli bir değişiklik beklenmiyor. Sıcaklığın ülke genelinde mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor. , Rüzgar, genellikle kuzey ve kuzeydoğu, Akdeniz kıyılarında batı ve güneybatı yönlerden hafif ara sıra orta kuvvette, kıyı Ege'de kuvvetli olarak , (30-50 km/s) esmesi bekleniyor.

de-

li nir. Habercilik

Meteoroloji 'den yapı lan son değerlend i rme­ lere göre ; İstanbul ve Kocaeli çevreleri, öğ le saatlerinden itibaren Marmara' nın doğusu , Bat ı Karadeniz, Göller Yöresi ile Afyon, Eskişehir, Çankırı ve Ankara çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağa­ nak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

iV. 5N 1K

v.

C) Özel haber olarak değerlendirilebilir.

uygun olma-

D) Haberin kaynağı verilerek maya çalışılmıştır .

elenmesine ise sansür V

E) Haber

yazarı

numaralanmış

güvenilirliği artırıl­

eksik

uygunlu k

özelliklerden

hangilerinin

olduğunu vurgulamıştır?

metne duygu ve düşüncelerini

A) 1.ve 111.

yansıtmamıştır.

verilir.

kura lın a

İlginçlik

B) il. ve iV.

D) iV. ve V.

Bu parçada habercilikle ilgili verilen numaraterimle rden hangisinin açıklaması

C) 1, il ve V.

ve iV. E) 1, il , 111

lanmış

"'

yanlıştır?

A) 1.

2.

:O

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V.

etkili olduğu bir ülke olan Çin'in birçok bölgesinde barajlar yıkıl d ı. Harekete geçirilen askerı birlikle r setleri yı ka rak sel sularının kırsal kesime yayılmasını engellemeye çalıştılar. Sel eylülün ortasında da Meksik a 'nın Chiapos eyaletinin Valdiva köyünü yok etti. Dünyadaki benzer sel b askınl a rının verdiği zararlar ürkütücü boyutlara ulaştı. 240 milyon ki ş iyi etkilediği söylenen bu yaz selleri, resmı açıklamalara göre şimdiye kadar 2 binin üzerinde insanın ve sayısı bilinmeyen di ğe r canlıların y aşamlarına mal oldu. Ya klaşık 14 milyon ki ş i evini terk etmek zorund a kaldı. Bu durum, insana, Çinlilerin "Su ile şaka olmaz." özdeyi ş ini hatırlatıyor .

0

4.

Yağışların

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden

L

6.

Macaristan'ın Balatan gölünde düzenlenen Laser Dünya Yelken Şampiyonası'nda Türk sporcumuz müthi ş bir başarı elde etti. Türkiye'yi temsil eden B.B.Bodrum Spor Kulübü Yelken Şubesi sporcusu Anıl Çetin, 18 yaş altında dünya ve Avrupa sıralamasında birinciliği elde etti. Bu kategoride Macar Jonatan Vadnai ikinci, İtal­ yan Gianmarco Planchestainer ise üçüncü oldu. Aynı kategoride yarışan diğer Türk sporcu lardan Selim Hekimoğlu 4 ., Can Obuter 7., Mehmet Duran Dinç 12., Uğur Esen de 18. oldu.

Verilen haber metniyle ilgili olarak aşağıdaki­ lerden hangisi söylenemez?

yayımlanır.

~

gazete isimlerinden hangisi bu parçadaki herhangi bir boşluk için kullanıla­ maz?

Aşağıdaki

A) 5N 1K sorularına cevap vermektedir . A) Yazar metne ağırl ı klı olarak kendi lerini yansıtmı ştır . B)

Araştırma

B) Spor haberleri

düşünce­

C) Veriler, istatiksel dayanaklarla

oluştu-

0

A)

rulmu ştur.

D) Metnin içerisinde haberin

ka nıtlanmaya

kaynağına

anla m l a rıyla

Ahval

C) Tasvir-i Efkar

E) İlginçlik ve açıklık yönünden uygun bir haberdir.

D) Öğreticilik ön plan dadır .

Te rcüm a n - ı

B) Diyojen

yer ve-

rilmiştir .

çalışılmı ştır .

l a nılmıştır .

başlığı altında değerlendirilir.

C) Herkesi ilgilendiren bir olay üzerine

gerektiren bir yaz ıdır.

E) Sözcükler ge nellikle temel

Gazeteler de habe r leşmenin bir yolud ur. Dünyada ya da yurtta olup bitenlerden haber verir. Bizde gaz eteciliğin gel i şimi de Batı etkisiyle başlamıştır. İlk resmı gazetemiz ---- il. Mahmut zamanınd a yayımlanmış ve ya lnı zca re smı haberlerden o luşmu ştur . Devlet bir süre sonra kendi so rumluluğund a, gazete basma yetkisini W. Churchill'e devreder ve ilk ya rı resmı gazetemiz ---- ç ıkmaya baş l ar . Bu alanda ilk özel teşebbüs de Ş in asi ve Agah Efendi t a rafınd a n 1860 yılında ---- gazetesiyle y a pılır. Bu olaydan sonra özel.teşebbüsl er aracılığıyl a gazetelerde de çeşitlilik ve s ayı da art maya b aş lar mesela ilk mizah gazetemiz ---- Te odor Kasap ara c ılığıyla

D) Takvim-i Vakayi E) Ceride-i Havadis

kula, ./;)

jj

Bilgi olu Dil ve An l atım Soru Bankası A(8)


~·-~~-.

7.

Gerçekçi sanat... Doğru en üstünü o, belki o. Ama öteki taraftan bizi olmayacak şeylere , düş ­ ler dünyasına sürükleyip götüren ; bize yalanlar söyleyen, masallar anlatan sanatın gerekliliğini de unutmayalım. Fransız düşünürlerden Jules Soury'yi bir gün yolda görmüşler , "Bütün masalları çürüttüm , yıkt ı m . Masalsız kaldım ... Bana masal verin, masal verin bana, masalsız yaşa­ yamıyorum! " diye bağırıyor. Çıldırdı demişle r onun için. Belki de çılgınlıktan o gün kurtulmuş ­ tur. Bu parçanın yazarı sanatla ilgili olarak aşağı­ dakilerden hangisini söylemiş olamaz?

9.

Çocuk nüfusumuza oranla çocuk dergilerinin yeterli ancak tirajları çok düşük . Çünkü çocuk dergileri magazin haberlerine gereksiz bir şekilde yer veriyor . Çizgi romanlar dergilerin üçte birini dolduruyor . Nitelikli, eğitici yazılara g_ en fazla yer ayıran dergi, dört sayfa ayırıyor. Bazısında bu kadarı bile yok . Ayrıca dergilerin televizyon karşısındaki konumları yüzünden günümüzdeki dergiciliğ i n zo rlukları gün geçtikçe g_ artıyor. Televizyon karşısında günün büyük bö- .§> lümünü geçiren çocuk , dergileri beğenmiyor. .ö Çok basit buluyor. İlginçlikler arıyor dergilerde , sayısı

r

bulamıyor .

Bu parçaya göre çocuk dergilerin in nın artması için

A) Sanat, bizi zaman zaman gerçeklerin

kat ılı­

ğından uzaklaştırmalıdır.

B)

Sanatın

bir görevi de insana bir evren kurmaktır.

şında

gerç ekliğin dı­

C) Bir sanat eseri, insana her zaman olabilir olanı ya da olmuşu olduğu gibi anlatmalıdır . D) Gerçekle oynayan, onu farklılaştıran , dö n üş­ türen bir sanatın gerekliliği yadsınamaz . E) Sanat, insana imkansızları düşleyebileceği bir bakış açısı k azandırmalıdır .

111.Dergideki kullanma

yazılarda

kıracak, değişik çalış-

sade ve

Bu parçadan Oğuz Atay'la ilgili olarak aşağı­ dakilerden hangisi çıkar ı lamaz?

anlaşılır

V. Sayfa sayılarını gibi

ça lı şmalardan

hangileri

E)

1O. Dostluk olmayan yerde hiçbir insanca değerin gelişebileceğine inanmıyorum . Hiçbir din, hiçbir

Yaygın

olan

anlatım

tekniklerinin

dışına çık­

tığı

beğenmişliğ i n verdiği

yüzsüzlükle }

de yukarı katlara kestirmeden gidebilirler . O za- .ö man seyredin siz onların nasıl insan kırdığını, kendilerine bağlanan umutları nasıl yele verdiklerini. g_ _§,

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarı- " lamaz?

D) Dost edinmekten uzak

sayılan

bilgileri

içerdiği

yerlerin sosyal ve siyasi durumlailgili bilgiler verdiğine

Condrad gibi

sırf

denizi anlatan yazarlara özgü

ihtirasları belirtmiştir. (il) Ömrünün çoğunu Bod-

rum gibi (o zaman) küçük bir kasabada geçir(111) Denizde çalışan kişilere karşı sonsuz bir sevgi beslediğinden Bodrum 'un eski adıyla ilgilenerek Halikarnas Balıkçısı adını almıştır. (iV) Ege Denizi'nin efsanelerine, denizcilik usul, töre ve olaylarına, o çevrenin eski inançlarına ve Türk denizcilik tarihine ait geniş bilgileri , onun edebiyatımızda deniz romanları çığırı açmasını sağlamıştır. (V) Ünlü hikayeci Sait Faik ve romancılardan Yaman Koray, denizi anlatan eserlerinde Halikarnas Balıkçısı'nın deniz hayranlığı­ miştir.

nı ayrı açılardan paylaşmışlardır .

Bu parçadak i num aralan m ış cümlelerle ilgili hangisi söylenemez?

aşağ ı dakilerden

B) il. cümlede, nesnel bilgi

duranların

} .ö

çabuk

dostlukların güvenmekten korkan ink urulduğu

ve gözlemleri sonucun-

geldiğine

A) 1.cümlede, sözü edilen yazarın larla ortak yönüne değinilmiştir.

güve-

yükselebileceği

sanlarla

Bilgi o lu Dil ve Anlatım So ru Banka s ı A(B)

insanların

C) Dostlukla pekişmeyen hiçbir duygunun mutluluk getirmeyeceği

E) En iyi

en

12. (1)Halikarnas Balıkçısı, Jack London ve Joseph }

düzen dostluğa dayanmadıkça mutluluk getir- .ö mez insana. Dostluğa inanmayan, hiç kimseye güvenmeyen insanlar vardır ya asıl inanılmaya­ cak, güvenilmeyecek insanlar onlardır belki de. g_ Haklı haksız düştükleri bu acı yalnızlık onları is- ~ ter istemez bencilliğe , insanları küçük görmeye ve sevmemeye götürür. Yalnızlık yükselmek için işlerine yarayabilir . İnsanları kırmaktan korkma-

kişiler olduğu

E)

tanıtan

E) il. ve 111.

nilmeyecek

D) "Tutunamayanlar " romanının içerik ve biçem yönüyle dönemi içinde farklılık taşıdığı

yönleriyle

Anlatılan

C) 1. ve V .

güvenmeyen

romanla-

Yazarının araştırma

rıyla

B) 111. ve iV.

yan , kendini

çeşitli

Coğrafya alanında yapılan çalışmaların

D) Türkiye için yeni

yapılmalıdır?

Dostluğun insanlık değerlerini geliştirdiği

barındırdığı

B)

da meydana

Başkalarına

ve mizah

A) Ele aldığı bölgeleri bir eser olduğuna

C)

B)

anlayışların dışında yaz ılmış

g_

t

artırma

A)

rının eleştiri

aşağıdakilerden

iV. Edebiyata daha fazla önem verme

B) Eserlerini Batılı tekniklerle

C) Moda

Bu parçada sözü edilen eser le ilgili olarak hang isine ulaşılamaz?

bir dil

A) Türk romanındaki modern yeniliklerin müjdecisi olduğu yazdığı

Japonya gibi, Türkiye'de ilk defa duyulan bilgileri içine alan Cihannüma, Doğu ve Batı kaynaklarından aldığı bilgilerle incelediği ülkeleri dağlar , iklim, denizler, ırmaklar , ürünler, bitkiler gibi farklı ayrıntılarla birlikte anlatmıştır . Ama sadece bunlarla yetinmeyip o milletlerin töre ve adetlerini, ahlaklarını, siyası, idari' durumlarını da açıklamıştır. Coğrafyanın insanı oturduğu yerde, dünyayı dolaşan gezginlerden daha çok bilgi sahibi yapan bir ilim olduğunu belirten Katip Çelebi, Cihannüma'yı yazmak için Batı ve Doğu kaynaklarından ve kendi gözlemlerinden geniş ölçüde faydalanmıştır .

kapsamlısı olduğu

D) iV. ve V.

Oğuz Atay, Türk romanında çağdaş yeniliklerin öncüsüdür. Batı'daki "yeni , modernist ve hatta postmodernist roman" tekniklerini bütün ayrıntı­ ları ile Türk edebiyatında ilk uygulayan roman ve hikaye yazarıd ı r. Eserlerini yazdığı yıllar revaçta olan bütün yöntem ve geleneklere karşı çıkmıştır. ''Tutunamayanlar " adlı romanı hem söyledikleri hem de söyleyiş biçimiyle bir baş­ kaldırıdı r. Bu romandaki edebıyetkinlik , Türk romanını çağdaş roman anlayışıyla aynı hizaya getirmiştir. O zamanlar, (1950- 1970) "toplum ve köy romanlarında " vazgeçilmez bir moda olan "ideoloji, telkin , dava, topluma yön verme" telkinleri Oğuz Atay için alay konularıdır .

Amerika' nın keşfi ,

1. İçeriğini nitelikli ve eğitici hale getirme il. Televizyonun etkisini malara yer verme

A) 1.ve il.

8.

tirajları- }

11.

g_

f

bazı

yazar-

verilmiştir.

C) 111. cümlede, yazarın söz konusu takma almasının gerekçesine değinilmiştir.

adı

D) iV. cümlede, sözü edilen yazarın edebiyata geti rdiği bir yenilikten söz edilmiştir. E) V. cümlede, yazarın örnek çı isimleri verilmiştir.

aldığı bazı

sanat-


1.

4.

ABD'nin Atlanta kentinde "Lun Lun" isimli dev panda ikiz doğurdu.

Atlanta Hayvanat Bahçesi Sözcüsü Keisha Hines yaptığı açıklamada, hayvanat bahçesinde ilk ikiz doğum gerçekleştiğini, pandanın ikiz doğurmasının kendileriiçin süprizolduğunu belirtti.

~ D

Hines, mart ayında yapay olarak döllenen yumurtanın enjekte edilmesiyle Lun Lun'un hamile kaldığını kaydederek, ikizlerin cinsiyetinin ne olduğundan şimdilik emin olamadıklarını ifade etti. Verilen haber yazısıyla ilgili olarak aşağıdaki­ lerden hangisi söylenemez?

Bu tür yazıların planı tersine dönmüş pramit di- } 7. ye bilinir . Tersine dönmüş pramitte, giriş bölümünd e olay birkaç cümle ile özetlenir. Gelişme bölümünde sözü uzatmadan gerekli ayrıntılar verilir. Sonuç bölümünde ise olayın etkisi, olaya ;. el koyma anlatılır . An l at ılanlar ilginç olmalıdır. ;; Yazıya konan başlık da ilginç olmalı, başlığa gözü takılan okuyucu, gerisini okumak için can atmalıdır. Duyulmamış olmalıdır; çünkü okuyucu duyduğu bir olayı ikinci kez okumaz. Anlatılanlar önemli olmalıdır, doğru olmalıdır. Anlatı­ lanlara yorum katılmamalıdır; yorum köşe ya-

Türkçe, tarihsel gelişme süreci içinde değişik kirlenme evreleri yaşamıştır. Arapça ve Farsçayla başlayan bu kirlenme, Batı dillerinin etkisiyle artmıştır. Ancak dilimizde meydana gelen bu kirlenme olgusuna karşı çıkış l ar da vardır. Dil devrimi, bu karşı ç ıkı ş ın en büyük adımı olmuş­ tur. Dilimizi, yabancı dillerin esaretinden kurtarmak için biz de bu bilince ermeliyiz.

zarlarının i ş idi r.

A)

Dünya üzerinde saf bir dil yoktur.

B)

Dildeki etkileşimin en önemli boyutları, toplumsal yaşam üzerinde görülür.

C)

Bir dili, yabancı dillerin etkisinden kurtarmak ana dil bilincine sahip olmakla mümkün olur.

Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

gibi sorulara cevap veren

A) Ne, nerede, nasıl bir manşet seçilmiştir.

A) Eleştiri

B) Haber metni açıklıktan yoksun olduğu için okur birden fazla yorum çıkarabilir.

C) Haber yazısı

B) Röportaj

.§>

i

E) Makale

D) Hikaye

D) Ana dil bilincinin önemini kavrayamam ış toplumlar, bir varlık gösteremez.

C) Haber, azalan önem sırasına göre aktarılmıştır.

D)

Manşette asıl

haberin özeti

Bu parçada asıl anlatılmak istenen düşünce hangisidir?

aşağıdakilerden

bulunmaktadır.

E)

E) Hayvanlar aleminde olan ilginç bir olay dile

bir ülkede yet işen bireyler, ister istemez kendi toplumuna yabancılaşır.

Yabancı

getirilmiştir.

2.

tarihi, Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihi ile adeta özdeştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmadan 17 gün önce 6 Nisan 1920'de kurulan ajans, TBMM'nin çıkardığı ilk yasaları duyurdu; Meclis-i Mebusan'ın kapanması üzerine artık İstanbul'da kalınamayacağını gören bazı aydınlar da bir süredir Milli Mücadele 'ye katıl ­ manın yollarını aramaktaydı. Bu gelişme, ajansın kuruluşunu da sağlayacaktı. Ankara'ya doğ­ ru yola çıkan iki ayrı kafilede yer alan sahibi Yunus Nadi (Abalıoğlu) ile gazeteci yazar Halide Edip (Adıvar) , 31 Mart'ta Geyve'de buluştular. Tren istasyonundaki mola sırasında Ankara'ya gider gitmez ilk iş olarak "bir ajans teşkilatı" kurulmasının gerekliliğini görüştüler. 6 Nisan 1920'de ajansın kuruluşu gerçekleştirildi. Kuruluşunun

5.

B)AA D)CHA

3.

sahanlığı, ısınan

duğunu keşfetti.

Verilen haber metninde 5N 1K hangisine cevap yoktur?

B) Nerede

2' .ö

hangisi söylenemez?

A)

Açıklayıcı anlatım kullanılmıştır.

B)

Sayısal

verilerden

C) Dilin göndergesel D) Nesnellik E)

Bu parçada yakınılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

yararlanılmıştır. işlevi

ön

A) Toplumun sorunlara

plandadır.

B)

ağır basmaktadır.

Anlatılanların inandırıcılık

ve

güvenirliği

Nasıl

E) Niçin

Yanlışları

lumd an

az-

gören ve

karşı duyarsız olması

e l eşt iren insanların

top-

d ı ş l anmas ı

C) İnsanımızın öz e l eşt iri yapmaktan kaçınması

dır.

D) Neyin yanlış neyin celi olmas ı

doğru olduğunun

E) Toplumun bireyler üzerinde

sorularından

6.

(1)Edebiyat uyarlamalarında önemli olan eserin ne aynen alınması ne de çok değiştirilerek uyar!anmasıdır . (il) Bu dengeyi yakalamak zor olduğundan bir edebi' eseri sinemaya uyarlamak hiç de kolay değildir. (111)Bu uygulama kimi zaman eserin olduğu gibi kimi zamanda belli bir kısmı-

nın aktarılması şeklinde gerçekleşir. (iV) Başlan-

9.

g. İ

göre-

baskı kurması

J

sessiz bir aktarıma yer veren, 1928'de n ;; sonra sesli filme geçen sinema, her döneminde diğer sanat dallarıyla etkil eş im içinde olmuştur. (V) Esere kimi eklemeler yapılabilir, bazı yerleri g. ç ıkarılabilir ya da kahramanların say ısında deği- ; şiklikler yapılabili r . (VI) Tüm bunlar yapılırken dikkat edilmesi gereken tek şey eserin özünün

İlhan Berk , şiirde, düzyazıda olduğu gibi açık bir

yazar ya da şair, kendi düşüncesini aktarabilmek için anlamlı olmak zorundadır. Fakat şiirde tek bir a nl am ın bulunması, okuyucu tarafından onun kolayca tüketilmesine neden olacaktır . Bu nedenle ş iirin yürürlükte kalması güçleşecektir. an lamın olamayacağını düşünür. Düzyazıda

gıçta

korunmasıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşünce akışını bozmaktadır?

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerd en hangisi getirilebilir?

A) Bu tür şi i rleri al ı mlamada özellikle bazı konularda okurun kültürel bir birikime sahip olması gerekir B) Öyleyse ş iirin uzun süre okunması, etkisinin devam etmesi onun kapalı olmasıyla mümkündür C) Bu yüzden

C) Ne zaman D)

Biz daha çok başkalarını kötülemeye alışmışız. Kendi kendimizi kötülediğimiz de olur, ama binde bir; o da belki övülmek için. Toplum olarak kendi kendimizi yerme, hatalarımızı ortaya dökme gibi alışkanlıklarımız pek yoktur . İdeal bir toplumda bireyler , ortada bir sorun varsa soruna çözüm üretmenin yollarını arar. Bir çözüme ulaşmak için de gerekiyorsa kend ini acımasızca eleştirir.

C)DHA

rıyla aşağıdan yukarıya doğru eridiği

A) Ne

°'

E) HHA

okyanus sulaortaya çık­ tı. 2003'ten 2008'e kadar , Antarktika buzul sahanlığının tabansal erime yoluyla toplamda yıl­ lık 1325 trilyon kilogram buz kaybettiği kaydedildi. Araştırmacılar, ayrıca şaşırtıcı bir şekilde tüm Antarktika buzul sahanlığının 3'te 2'sini oluşturan üç devasa buzul sahanlığının , tabansal erimenin sadece yüzde 15'inden sorumlu ol-

Antarktika buzul

8.

Şubat ' ta

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden

Bu parçada anlatılan ve Türkiye Cumhuriyetinin ilk ajansı olan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

A) İHA

yeni bir göktaşının Dünya 'ya yakbekleniyordu. Çapı 30 metre, ağırlığı 40 bin ton olan göktaşı Dünya'nın yörüngesine girebilecek kadar yaklaştı, fakat çarpmadı. 27.743 km üzerimizden geçti. NASA yaptığı açıklamada korkulacak bir şey olmadığını belirtti. 15

laşması

tarafından

A) il.

B) 111.

C) iV.

D) V.

E) VI. .2' :o

. D)

şiir ancak sanat zevki olan kitle okunup değer l endiri lmeli dir

anlamak ve yorumlamak şiire göre daha kolay olduğundan okur düzyazıyı tercih eder Düzyazıyı

E) O zaman şiirin de düzyazıyla benzer nitelikler taşıması gerekmektedir


1

"ö kez bozan, yeniden yapan, 12. Bilgelik, bir anlamd a bir insanın kendi düşünce- S!' 14. Tercüme , sadece kelimelerin karşılığını vermek gibi kullanan , olağanı ve olağan sine, bütün öbür düşünceleri hiçe sayarcasına .o değildi r; dilde bir yaratma i şidir. Sadece kelimedışıyı aynı anda elde tutan, konudan çok şekle önem vermesini hor gören bir tutumdur . Bilge lerin karşılığını bulmak olsaydı bugün diyelim ki değer veren bir tutum hikayemize hakim olmuş­ insan, kendi düşüncesine kendi düşüncesi olFransa'da İngilizce bilen her kişinin iyi tercütur. Bu hakim tutumu kötüye kullananlar çoğun- g, duğu için önem vermemesi , kuşkuyla bakması man olması gerekirdi. Ama öyle değil. Falan roluktadır . Sahte ürünler , gerçek değerleri gölgegereken insandır . Ne diyor Valery "Bizim dümanın İngilizcesi çok güzeldir, tatlı tatlı okunur !emiştir. Hikaye yerine masal anlatmak, destan şüncemize sadece kendi düşüncemiz olduğu diyorlar; Fransızcasını alıyoruz ; sıkıntılı , okunyazmak, şiir okumak gibi başka uğraşlar peşiniçin inanmamalıyı z. Tersine onu kuşkuyla karşı­ maz bir şey . Her roman , her şiir , her şeyden önde koşarak hikayeye değişik bir görüntü verme- g lamalıyız ." Ama politi k acıların tutumu bunun g, ce bir sanat eseridir; onu başka bir dile çevirirye çalışanların, ne günümüz hikayeciliğinde ne "' tam tersi değil mi? ---.§> ken o yeni dilde de bir sanat eseri olmasına ça:;; de gelecekte iz bırakacaklarını düşünüyorum. lışmak gerekir. Bu parçanın sonuna düşüncenin ak ı şına göBu parçanın yazarının e l eştird i ği tutum aşa ­ re aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? Bu parçada yazarın yakındığı durum aşağ ı­ ğıdakilerden hangisidir? dakilerden hangisidir? g,

10. Dili zorlayan,

çoğu

zamanı istediği

t

:!

A) Eski Yunan'da Sokrates'in eğitimi, geniş alanlara yaymak istemesi egemen yöneticilerin ve o günün politikacılarının tepkisiyle

A) Hikayecilik te etkili ve kalıcı olmayacak yöntemlerin peşinden koşulması B) Moda yazma teknikleri göz hikayeye yön verilmesi

C) Hikayelerde gerçeği olarak görülmesi

ardı

anlatmanın

edilerek ön

D) Hikayelerde masal ögelerinin aynen

ı

koşul ö

kullanıl-

karşılanmıştır .

.o

~

"

ması

Düşünme özgü r lüğü kısıtlanan ilerleyebilmiş,

ması

g, .2'

B) " Düşüncelerinin karşısındayım ama senin :;; düşüncelerini savunma hakkını sonuna kadar destekleyeceğim " , diyen Voltaire'in bilgelik formülüne hangi politikacı varabilmiş g, bugüne değin? g

C)

E) Özgünlüğü olmayan konularda hikaye yazıl­

.5

D) E)

Görüldüğü

topluma

B) Çevirmenlerin ana dillerini ve çeviri rı dili iyi bilmemelerinden C) Sanat değeri yüksek eserlerin çevrilmesinden

yaptıkla­

başka

bir dile

D) Edebiyatla ilgisi olmayan, sadece dil bilen kişilerin çevi ri yapmaya çalışmasından

hangi insan

faydalı olabilmiştir.

gibi, düşüncelerine s aygı duyu lan insanlar toplumun da lideri olmuşlardır.

A) Çevirinin , eserin sanat yönü göz ardı edile rek sadece başk a bir dildeki kelimelere dönüştürmek olarak görülmesinden

~ i?> .o

E) Eseri tam anlamadan çevirisinin dan

yapılmasın­

Düşünmek, bütün beceriler gibi öğretilebi­ len, öğre n ile b ilen, geli ştirilebilen bir yete- g, nektir. .§> .D

11. ----? Bence

anlatıcı burada hem kendisini o 13. " Şair, doğrudan doğruya kendi dünyasına gir15. Toplum yaşantısına etkisi bakımından, kitle ileti.ö hikayenin içine sürüklemek hem de okuru bu g, melidir ; kendi dünyasına giremezse yazdığı şiir- .§> ö, şim araçları içinde televizyon, en etkili olanıdır. hikayeye dahil etmek istedi. Anlatıcı , şöyle bir lerin niteliğinde düşüşler olur ." diyen Külebi, şi- .o En ufak çocuklar dahi televizyon izlemekten konumdaydı bence : Yaşananların hem seyirciiri kendini anlatmak olarak kabul etmekted ir. men edilemez. En yüce eğitim sistemi bile telesiydi hem tanığıydı hem de zaman zaman oyunÇünkü insanın en iyi tanıdığı kimse yine kendivizyonun belirleyiciliğinden kurtulamaz . Diğer cusu. Bu üç kimliği birden üstlendi. K imliğinin ö sidir. Öyleyse ozanın kendini anlatması ve şiiri medya araç l a rından ya ra rl a nışımız bile televizdeğiştiği kimi durumlarda da okuyucuya sorular oı "kendini anlatmak" sayması doğaldır . Şair de ; yonun yönlendi rmesiyle olur. Telefon sisteminin sorarak bu durumu ona hissettirdi. Bir anlamda içinde yaşadığı toplumun bir parçası olduğuna nasıl kullanılacağını, hangi filmlerin gösterimde okuyucuyu bu sorula rla hikayenin içine çekti. göre o toplumun izlerini taşır. Dolayısıyla ozan oldu ğ unu, hangi kitap, kaset ya da dergilerin pikendini anl atırken baş kalarını, baş kalarını anlayasada olduğunu ve daha nicesini televizyonBu parçanın başına düşüncenin akı şına göre ~ tırken de kendini anlatmış olur . dan öğreniriz . Televizyon iletişim ortamımızı, aşağıdaki l erden hangisi getirileb ilir? başka hiçbir iletişim aracının gücünün yetmeyeBu parçada şi i rle ilgili olarak aşağ ı dakiler­ ceği tarzda bizim adımıza düzenler . den hang isi vurgulanmak i stenmişt i r? A) Hikayedeki bazı cümlelerin neden soru g, Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisi nin g, cümlesi olduğunu düşündünüz mü .§> yanıtı olabil ir? .2' ;; A) Halkın diliyle halkı anlatacak biçimde yazıl- :ö B) Anlatıcı eserdeki olayların niçin dışında kaldığında nitelik kazandığı mıştı A) Toplum yaşantısı üzerinde en etkili olan kitB) Bireyden yola çıksa da toplumun ortak duyC) Yazar anlattığı hikayeye inanıyor muydu ne ~ le iletişim aracı hangisidir? gu ve değerlerini yansıttığı dersiniz B) İletişim araçlarının toplumsal yaşantımıza C) Şairinin gizlerini , düşüncelerini ortaya çıkar­ D) Anlatıcı vermek istediği mesajı okura ulaştı­ etkileri nelerdir? dığ ın da geleceğe kalabildiği rabildi mi C) Hangi iletişim a raçlarına daha kolay ulaşa­ g, D) İnsanlığın sorunlarını ortaya koymaktan E) Anlatıcının okurun beğenisini neden dikkate • biliriz? başka bir görevi olmadığı almadığını biliyor musunuz D) Eğitim seviyesinin, kullanılan kitle iletişim E) Düşsellikten beslenerek ş airini ve okuru araçları üzerinde etkisi var mıdır? keşfedilmemiş dünyalara götürdüğü E) Kitle iletişim araçlarının, yaşantımızı olumsuz yönde etkilediği söylenebilir mi?

i

.!


1.

1. Konusu ve esin

kaynağı güncel konulardır .

5.

il. Günübirlik yazılardır , yayımlandıkta n sonra yitip gitme ihtimali yüksektir.

111.Anlatımları

olabildiğince yalın ve yoğundur .

iV. Ele alınan konu açımlanırken yazarın kanıtlama kaygısı yoktur . V. Ön araştırma ve kaynakça bulunması gere ken yazılardandı r. N umara lan m ı ş

özellik lerden hangisi

; il

.o

D) iV.

C) 111.

yazılara

Bu parçada ki numa ra lan mış cümlelerin hangisinde fı kra ile ilgili bilgi yanlışı vardır?

A) Makale

ve içten bir üslupla

yaz ılma

Eleştiri

D) iV.

B)

C) 111.

B) il.

A) 1.

E) Ele ştiri

E) V.

D) iV.

E) V.

hangisi f ı kra ile maka lenin ortak özellikler inden biridir?

türünün an l atı l d ı ğ ı bu parçadaki numaralan m ı ş cümleler in hangisinde bilgi yanlışı 2

D) Güncel konuları işleme

Fı k ra

A) Gazete çevresinde B)

11.

Aşağıdakilerden hangisi fıkranın özellik lerin-

den biri değildir?

A)

gelişme

Düşünce yi kanıtlama

Düşüncelerin kanıtlanması amacı

yoktur.

B) Başta güncel konular olma k üzere zengin bir konu alanı vardır .

"'

.D

C) Öznel görüşlere dayanma

C) Okuru bir sorun üzerinde

düşündü r meyi

amaçlar.

E) Ciddi , ağırbaşlı bir üslup kullanma

vardır?

D) iV . .

Bu parçadaki numara l anmış bölüm lerin hangisinde fıkrayla ilgili bilgi yanlışı vardır?

C) Deneme

Fıkra

D) Söyleşi

Aşağıdakilerden

C) 111.

1 O. (1)Gazete ve dergilerin belli sütunlarında yayım­ lanan , (il) güncel siyasal ve toplumsal sorunları ele alan , (ili) bunları ayrıntılarına inmeden işle­ yen, b aşlı k lı , imzalı yaz ıl ardır. (iV) Köşeyazısı olarak da adlandırılan bu tü r yazılar, (V) Cumhuriyet'le birlikte yaz ın dünyamıza girmiş ve günümüze kadar etkinliğini sürdürmüştür .

0

(1)Güncel olaylarla ilgili görüş ve düşüncelerin 2 7. ortaya konduğu, günübirlik yazılardır. (il) Gaze- 2 te ve dergilerin belirli sütunlarında ve belirli baş- 15 lıklar altında yazılır . (ili) Yazarın amacı , bir sanat eserinin veya sanatçının değerini ortaya koymaktır. (iV) Yazılarda nükteli sözlerden yararlan- g_ ma yoluna gidilebilir. (V) Ayrıntıya yer verilme- .g, yen kısa ve yoğun yazılardır.

B) il.

Yalın

E) Makale

Anı

Okuma üzerine beğen i s i ni bu parçad aki gibi açıklayan birinin, okumayı tercih ettiği yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

t

A) 1.

D) Anlatımda öznelliğe ye r vermeme

Gazetemi alınca ilk işim , güncel olaylarla ilgili bakmak olur . Bu köşelerde aradığım, yazarın görüşlerini ayrıntıya inmeden kendi bakış açısıyla değerlendirmesidir; böylece kendi me yakın bulduğum yazarın dostu oluveririm .

anlatmak değildir . (il) O , konu edindiği olay sayesinde görüşlerini okuyucuları - g_ na sunmuş olur. (ili) Gazetede her gün belli köşede, belli bir başlık altında yayımlar bu yazılarını. (iV) Yazar, ele aldığı konuyu basitçe, ayrıntıya inmeden ve herhangi bir kanıtlamaya dayanmadan anlatabilir. (V) Yazının sonunu mutlaka ders veren, okurlar için komik ve ilgi çekici yönü olan bir ana fikre bağlar.

!

3.

ispatlama zorunluluğu bulun-

mama

---------:---------6.

asıl amacı olayı

C) 111.

özelliklerin-

o,

Fıkra yazarı günlük olayları konu edinir ama

B) il.

C)

B) Deneme D)

E) V.

------------------(1) 2.

A) 1.

Dü ş ünceleri

C)

E) Fıkra

fıkranın

B) Kısa ve yoğun bir anlatıma sahip olma

fıkra

A) B) il.

hangisi den biri değildir?

Aşağıdakilerden

A) Güncel konulardan beslenme

Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağ ı daki­ lerden hangisidir?

0 .§>

için doğr u değildir?

A) 1.

9.

Bu türde güncel olaylar güzel, kıvrak, çekici bir dille aktarılır . Konunun ayrıntılarına girilmez , geniş aç ıklamalar yapılmaz ; kısa, yoğun bir anlatımı vardır. Bu tür bir uzmanlık alanı da değildir. Güncel bir konu , ülke gündemindeki herhangi bir sorun başarılı bir anlatımla birleştiğinde, ga- E zetenin ya da derginin ilgili köşesi rahatlıkla okurun dikka tini çekecektir .

D)

okuyu cuyu kendi cesine ortak etme kt ir.

Yazarın asıl amacı

düşün­

E) Nesnelli k vazge çilmez özelliğidir ; yazar bilim adamı ciddiy etini korur.

E) V. ~ E'

.o

------------------4.

Aşağ ıd a kilerden hang isi fı kranın öze lliklerin-

den biri değildir?

A) Kısa, yoğun bir anlatımı vardır . B) Güncellik önemlidir.

C) Gazete veya dergilerde

yayımlanır.

D) Bilimsel, ciddi, ağırbaşlı bir üslup kullanılır .

-------------------"g_ ö,

8.

Geçen gün bir gazeteden iş teklifi aldım . Birkaç gün yaz ılarımı yaz ıp gönderdim . Benden yazdıklarımı belgelere dayandırmamı istediler . Bir şeyi tam olarak anlamamışlar: Ben uzman veya akademisyen değilim . Yazdıklarımı ispatlama zorunluluğum yok . Güncel konularda kendi bakış aç ımı ortaya koyarım o kadar .

12

g

---- , gazete ya da dergilerin belirli sütunlarında genel bir başlık altında, ---- he rhangi bir olayı bir görüş ve düşünceye bağlayarak yorumlayan ---- kısa yazı türüdür . Ka nıt lara başvurulmaması yönüyle ---- den ayrılır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere lerden hangisi getirilemez?

aşağıdaki­

Bu sözleri söyleyen bir yazar aşağ ı d a ki tür- g. lerden hangisinde yazmaktad ı r? A) fıkra

E) Düşüncelerin kanıtlanması gerekme z. A)

C)

B) Makale

Fıkra

D)

Eleştiri

Anı

B) deneme

D) makal e

C) güncel E) günübirlik

E) Söylev

Bilgi olu Dil ve Anl atım Soru Bankası A( B)


~---~13.

Çağın

}

taplık" oluşumunu

:E

devinimine ayak uydurabilmek için "e-ki belli oranda desteklemek gerektiğini düşünüyorum. Edebiyatı teknik, zama n ve politikadan soyutlama hakkımız yok. Yapıt sahipleri, bir şekilde çağa ve insana ulaşmak istiyorlarsa çağın üretim araçlarına ve teknikler ine yabancı kalamazlar . Ancak çağı, insanı ve insan emeğini tanıması ve taşıması koşuluyla ... E-kitaplık, çağı teknik olarak yakalamıştır; dilerim insana ve emeğe dair olanı kalıcılaştırmanın aracı da olur.

15. Türk

edebiyatının doğal ölçüsü sayılan hece öl17. Günümüzde yazılan romanlarda karakterin ağır­ çüsü, dizelerdeki hece sayısının eşitliği esasıyla lığının biraz azaldığını, buna karşın özgün ve oluşturulur . Hece ölçüsünde dizeler belli yerlerdeğişik kurgu tekniklerinin denendiğini gözlemden bölümlere ayrılır. Durak dediğimiz bu bölemekteyi m. Günümüz romanı, algılamaları sülüm yerleri, halk şiirinin anlam ve ahenk dünya- 1 rekli parçalanan, gerçeği bir bütün halinde görsını zenginleştiren bir niteliğe sahiptir. Hece ölmeyi başaramayan ve sanal dünyada giderek çüsü Türk şiirinin en eski dönemlerinden beri daha fazla tutsak olan çağımız insanının naifliği­ ku llanılmıştır. Öyle ki divan şiirinin ve aruz vezni duyumsatırcasına merkezine insan gerçeğini ninin hüküm sürdüğü asırlarda dahi halk şairle- g almaktan giderek uzaklaşmaktadır. Öyle ki metri hece ölçüsünü bırakmamışlardır. İki heceliden § nin kendisi, roman karakterlerinden daha fazla yirmi heceliye kadar kalıpları bulunan hece öl- .o öne çıkmaktadır. Sanki roman metni başlı başı­ çüsü şiirin yanı sıra bilmece, deyim , tekerleme, na bir karakter olmuştur. Bu elbette, tartışılması atasözü gibi pek çok anonim eserde de kullanıl­ ve değerlendirilmesi gereken bir olgudur .

t

f

t

g E>

.o

Bu paragrafta aşağıdakilerden hangisinin önemi vurgulanmıştır?

A) Edebiyatta teknolojiyle ilgili verilmesinin B)

C)

gelişmelere

Çağın gereklerinin, emeği göz edebiyata uyarlanmasının

ardı

yer

etmeden

A) Kimi divan ne B)

g

E - kitaplığın, kitabın insanı boyutlarını taşıya-

E-kitaplık aracılığıyla

halka

günümüz

yazarlarının

ulaşabilmesinin

şairleri tarafından

2.1

da

denendiği-

türlerde de

ği

g_

A)

.'!'

adı

verilen bölümlerinin oldu-

g_ .Q' :ö

D) Farklı kalıplarının bulunduğuna E) Dizelerde

E'

eşit sayıda

hece

olması kuralına

dayandığına

:E

2

.Q'

günümüzde

gerçek

işlevini

Yazarların

yitir-

postmodern bir bakış açısıyla natın gerçekliğinden uzaklaşmaları

C) Günümüz romanlarında kahraman değil, kurgu odaklı olunması D)

g.

Romanın

mesi

kullanıldığına

ğuna

..,

Bu parçada yazarın tartışmaya açmak istedikonu aşağıdakilerden hangisidir?

7

B)

Şiir dışındaki bazı

C) Dizelerin, durak

E'

bilmesinin E)

g_

g § :E

E-kitaplığın okurların ihtiyaçlarını karşılaya-

bilmes inin D)

mıştır.

Bu parçada hece ölçüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

E)

Romancılığımızın Romanın

sanal

sa-

odaklı

giderek kan kaybetmesi dünyanın

merkezine otur-

ması

2

§

"' :E

o

§ :E

14. Değerli jürisiyle Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü, günümüzün önemli edebiyatçılarına verilen köklü bir ödül olduğu için elbette her genç öykücünün ulaşmak isteyebileceği bir ödül. Bu özelliğinden ötürü, ürünlerimi insanla ra ulaştıra­ bilmek için geçebileceğim en doğru kapı olduğunu düşündüm. Yazan kişinin amacı bence okurla buluşarak her zaman okunmaktır. Gizli günlüklerine gizli aşklarını yazanlar bile bir gün günlüklerinin yanlışlıkla maşuklarının eline geçmesini ve okunmasını dilerler.

Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine olarak söylenmiş olabilir?

karşılık

A) Ödülleri sanatçının gelişimi için gerekli buluyor musunuz? B)

Sanatçı,

için ne

eserlerini okuyucuya

ulaşt ırabilmek

yapmalıdır?

C) Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü yarışmasında jüri üyesi olarak görev almayı düşündünüz mü? D) Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü yarışmasına katılmanızın nedeni nedir? E) Ülkemizde verilen ödüller içinde en önemlisi sizce hangisidir?

16.

Fazıl Hüsnü Dağlarca, kendisine gelen genç şa­ 18. (1)"Hayatta tesadüf diye bir şey yoktur." derler; irlere şöyle öğüt verir: "Arkadaş, elli tane kalın Orhan Bahtiyar'ın İdeon-Tanrıların Yolu adlı kitadefter alacaksın, bu defterlerin her birinin üstü- 75 bı ile tanışmam bu inancımı kuvvetlendiren etne Türkçemizde halk şiirinde en çok kullanılan menlerden biri oldu. (il) Tam da savaş ve barış 15 heceyi, divan şiirinden de 35 aruz veznini yaikilemini sorguladığım ve kavramlar okyanusunzacaksın. En az yüz sayfalık olan defteri bu ve- ~ da kaybolduğum bir süreçte karşıma çıktı. (111) zinlerle dolduracaksın, her dizeyi gömüt taşına .o Başlangıçta macera romanı olarak algıladığım yazar gibi, özene bezene yazacaksın. O defteri ancak bitirdiğimde kendimi çok başka alemlerbana getireceksin. Denetleyeceğim, her defter de bulduğum bir kitap oldu , ldeon. (iV) Kitap, il. geçmişin birikimleri doğru öğrenilerek doldurulDünya Savaşı'nın ortalarında geçiyor. (V) Kitamuş mu? Doldurulmamışsa, git bir daha dene } bın ilk bölümünde Amerika ve Almanya ordusu diyeceğim. Doldurulmuşsa bu elli defteri yaka- .o için çalışan bilim adamları ve askerlerle tanışı­ caksın, istediğin gibi şiir yazmaya şimdi başla­ yoruz, maceralı bir karşılaşma oluyor. (VI) Kayabilirsin ." rakterler hızlı bir şekilde maceraya dahil olurken yazar , Alman ve Amerikan toplumunun o döFazıl Hüsnü, genç şairlere verdiği bu öğütle } nemdeki yapısını ve insani değerlerini karakteraşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiş- 0 lerin bireysel hikayeleri aracılığıyla sorgulatıyor. tir? (VII) Kitabın devam eden bölümlerinde her iki ekibin de planları hedeflenen doğrultuda gerçeg_ leşmeyince ve kendilerini bilmedikleri bir coğ­ A) Başarılı şiirler yazabilmek için çok şiir oku- .ôO> rafyada, İda'da bulunca romanın can alıcı nokmanın zorunlu olduğunu taları ortaya ç ıkmaya başlıyor. B) Türk şiirini besleyen divan ve halk şiiri geleBu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinnekleri bilinmeden şiir yazılamayacağını g ci paragraf hangi cümleyle başlar? 2' C) Kalıcılığı yakalamış şairlerin şiirlerini teknik .D yönden incelemek gerektiğini

°

D) Planlı ve çok çalışarak şiir yazılabileceğini E)

Bilgi olu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(B)

Şiirde

A) il. o

ahengi sağlayan biçimsel ögeleri kul- .o !anmadan şiir yazılamayacağını

B) 111.

C) iV.

D) V.

E) VI.


=,.._

1.

Ülkemizin kabuk değiştirerek gel işmeye çalıştı­ I 3. ğı bir dönemdeyiz . Hepimi z, üzerine düşeni yapmakla sorumluyuz . Kültür ve sanat alanında ağır aksak , topal çolak da olsa bir vizyon kazan2 dık. Şimdi buna her kesimden insanın ivme kazandırma dönemi. Mar x, "Sanat paradır." der. İ Osmanlı bunu "Sanat saltanattır ." biçiminde algılamış, saltanatın zenginliğiyle sanatın geliş­

paralell ikler kurarak bir burjuva burjuvaziye , burjuvaların da sanata destekleri sanatın saltanatını da yaratmıştır. Rönesans 'ta zengin tüccarlar sanatı deste klemeseydi veya İtalya' daki burjuva sınıfı sanatçılara kucak açmasaydı bugün Avrupa sanatından söz ediyor olamaz dık . Yani sanatın yükseldiği he r zaman ve zeminde para sahipleriyle sanat arasında sı k ı bir bağ olmuştur. mesi

arasında

sınıfı oluşturulmuştur. Sanatın

Bu parçayla ilgi li olarak hangis i söy lenemez?

aşağıdaki lerden

___

_

Nerden geldiği ve nasıl başladığı meçhul bir kürk modası , İstanbul'un hemen bütün kadın ta-

o

5.

bakalarına yayıldı.

Bu moda dedelerimi zin ve ninelerimizin bildiği - c miz kürkünü çevirip sırta geçirmek kurt veya go-

ril gibi iri cüsseli bir hayvana benzemek tuhaflığından

.D

ibaretti .

Bu moda o kadar yayılmış ki şimdi kastor mantosu olmayan hanımın , hiç olmazsa kedi veya fare derisinden bir kürkü olması gerekiyor.

g_ E> .o

sivrilten ve vücudunu baştan tüylü göstermek isteyen kadın , belli ki insandan başka bir hayvana benzemek için uğra-

Fakat bugünün fenni , gerek tütünün gerekse çay ve kahvenin birer tehlikeli zehir olduğunu söylüyor ve bunlardan sakınılmayı tavsiye ediyor . O halde binlerce sene sonra dünyaya gelmiş olmanın bizim için karı ne kalıyor?

Tırnaklarını uzatıp başa

~

Ahmet Haş i m'in İkdam gaz etes inde çıkan köşe yaz ıl arından alınan bu bö lümle ilgili aşağ ı­ dak ilerden hang isi söylenemez?

ö,

şıyor .

1928 yılında yaz ı lm ı ş olan bu köşe yaz ı sın ­ dan yo la çıkarak aşağıdaki lerden hangisi söylenemez?

}

Kadim devirlerde yaşayan insanlar, bizim bugün tanıdığımız zevklerin cümlesini tanırlardır. Mısırlılar, Fenikeliler , Asurile r, Geldaniler, Yunaniler , Romalılar her türlü mücevheratı , güzel kokuları, ipekli kumaşları ve içkilerin her nevini bilirlerdi. Onların meçhulü ve bizim aşinası olduğumuz yeni zevkler ş unlardır! Tütün , kahve, çay ...

A) Döneminin güncel ve gündelik meselelerini anlatmaktadır.

A) Yazar düşüncelerini desteklemek için tarihsel verilere başvurmuştur . B) "kabuk değiştirmek " , " ağır aksak " gibi söz grupları gerçek anlamları dışında kullanılarak anlatım etkili hale getirilmiştir . C) Güncel bir sorun, samimi bir dille rek akta rılmıştır.

D) San at yapma amacı dan alınmıştır.

A) Güncel , gündelik bir olay üzerine kurgulanm~r.

g_ E> jj

B)

~

yaşantısını

geliştirile- ~

D)

Fıkra

den

tadır .

ve zihniyetini

D) Öğretici amaca hizmet eder.

c

yansıtır .

"'

türünde ki bir metnin sonuç bölümün-

içerir.

C) Döneminin dil ve imla anlayışını yansıtmak­

B) Kalıcılığa sahip olmayan bi r i ç eriğe sahiptir .

C) Döneminin sosyal

Yazarın kişisel yargılarını

E) Dilin alıcıyı harekete geçirme işlevine sahip cümlele r barındırır .

ii

alınmıştır .

E) Yazar k i şisel düşünce ve yorumlarını gizle-

ön planda olan bir yazı-

me ihtiyacı hissetmemektedir.

}

? jj

jj

E) Düşünceyi deste klem ek amacıyla örneklere başvurulmuştur .

2.

İ çeriye ses lendim :

g_

-- Hayvan a biraz su getiriniz . Rum hizmetçi kırıtarak önüne bi r kase su koydu koçun . Hala gözümün önünde başı nama z bezli, parmakları kı­ nalı nineler , içi sırlı yeşil bir çanakla getirirlerdi.

4.

f

g_

Bir anda yine o yirmi beş yıl öncesini düşün- ~ düm: Bayram namazından ç ıkan babam, Eğinli Kasap Ali Ağa'yla beraber gelirdi . Şimdi eşine rastlayam ad ı ğımız balta sakallı bir çınar adam. .. g_ bir yandan be ş vakit abdestle aydınlanmış kol - E> larını sıvar, bir yandan bıçaklarını dizerdi. Kes- i5 mek için, yüzmek için ayrı ayrı , boy boy bıçak­ lar. .. Ge çen hafta Nişantaşı'ndaki apartmanın moloz } yığılı aralığında kesilen kurbans a bir sustalı ça- :;; kıya boyun ve rirken üst kattaki komşunun radyosu bir Arjantin tangosu çalıyordu.

Bütçe Plan Komisyonunda eğitim sorunları konuşulurken özgürlük tartışılmı ş. Bazı üyeler , hem de vaktiyle Milli Eğitim Bakanlığı yapmış olanlar , " Öğrencileri sınırsız bir özgürlük içinde yetiştirme k doğru değildir ; bu sınırsızlık bizi rahatsız eder hale gelmiştir ." d emişler . Baz ıları da "Madem ki felsefe oku tuyoruz , lise son sınıf öğ ­ rencilerine bütün ideolojik akımları öğretmeli ­ yiz" diye konuşmuşlar . Sınırsız özgürlük ten rahatsız olanın karşısında , öbürünün genişliği çok kişiye ters gelecek . Onu neredeyse "okullarda cinsiyet eğitimi verilsin " demiş biri gibi, aş ırı dü şünceler ileri süren bir adam sayanlar ç ıkacak . " Aşırı düşünce" sözü, doğru düşünmeyi ancak kendilerinin bildiğin i sanan ve başkalarına da kabul ettirmeye kalkan insanların pek kull andığı ; bir sözdür.

15

Fıkra türündek i bir met inden alınmış bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Fıkra türündeki bir metinden alınan bu par çadan yola çıkarak aşağ ı dakilerden hang isi

g_

A) Gün cel bir olay, konunun

çı karılamaz?

E>

Meğer bir çeyrek ası r içerisinde ne kurbanlar vermişiz !

B) Yazarının kişisel düşüncelerini dile getirmektedir. Yaz ının olu şturulmasında

kili

2>

1

t

g_

D) Açıkl am a, öy külem e, karş ıl aştırma , örnekle me gibi teknikler kullanılmıştır.

sağlamıştır.

C) Makaleye

"'

yakın fı k ra özelliğini

yayımlanmaya

uygun bir me-

i5

________ ________ __ - -- -- -- - - ~ ,',...__

~

Kişisel görüşlere

D) Konuyla ilgili

yoluna gi-

alınmıştır.

yer

yalın

ve

verilmiştir . a ç ık

bir

anlatım

benim-

senmiştir.

o,

D) Yazarının kişisel görüşlerini de içermektedir . E) Gazet elerde tindir.

B) Güncel bir konu ele

C) 2

gös terir .

görüşleri kanıtlanm a

dilmiştir. .i5

E'

E) Metnin ana düş ün cesi metn in sonun da di- E> rekt olarak okura il etilmiştir.

----- - - - ----

Bu parçadan yola çık ı larak fıkra tü rüy le ilgili olarak aşağ ı dakilerden hangisi söylenemez?

alınmasını

B) Zamanını aşan bir içeriğe sahip t ir, gününü zihniyetini yansıtmaz .

güncel bir olay et-

olmuştur.

~

İnternetin bütün yaş amı tek noktada toplayabiliyor oluşu bir nimet mi lanet mi tam kestiremiyorum . Kiminle arkadaş sınız , babanızın adı ne , tipiniz neye benziyor , zevkleriniz ... İnterneti kullanma dozuna göre gerçekte yüzünü bile gör mediğiniz biri hakkında en samimi arkadaşın­ dan daha çok bilgiye sahip olmanız mümkün. Fakat şöyle de bir gerçek var . Çalıştığımız işye­ rinde , akşamki eğlencemizde, bir başımıza evde pineklerken biz apayrı insanlarız . Hepsinde bizim ya da bizim adımıza düşünenlerin bize bi çtiği b ir rolü canlandırıyoruz . Dolayısıyla sabah sabah tiril tiril kılığı, ciddi ifadesiyle disiplinle çalı ş an da gece partide çılgınlık yapan da aynı kişi olabilir . Ama özellikle facebook ve benzeri sosyal ağlar sayesinde her yüzüne şahit olup kimlik bunalımı yaşamak da söz konusu .

A) Konuyla ilgili ele

ii

A) Evrensel bir tema etrafında şekillenmiş, makale-fıkra türünü örneklendirmiştir.

C)

g_

6.

.o

E)

Açıklayıcı anlatım tekniğinden yararlanılmıştır .


7.

Tanzimat'ın ilanından

sonra başlayan yenileş­ 9. me hareketleri sonucunda değişen hayat ve bu hayatın oluşturduğu kültürel ortam, o güne kadar varlığı pek hissedilmeyen veya belli çevrelere sıkışmış olan edebiyatı, kamuoyunda üzerin- c,. de durulan, düşünülen ve tartışılan bir alan hElline getirmiştir. Bu tarihten itibaren edebiyatla ilgili birçok gelişme yaşanmıştır.----. Bu noktada öncelikle şu sorulara cevap aranmıştır: "Edebi- g yat nedir, neyi ele almalıdır, toplum hayatında §

r

edebiyatın işlevi nedir?" Bütün bu sorular orta-

D

ya şu gerçeği çıkarmıştır: "Edebiyatı o güne kadarki yaklaşımlarla sürdürmek, açıklamak ve sı­ nırlarını çizmek mümkün değildir." O halde, edebiyatın sınırlarını çizmek için yeni yaklaşımlara, yeni bakış açılarına ihtiyaç vardı ve bu da Tanzimat sonrası aydınlarının bu konuyu bütün yönleriyle ele alıp işlemeleriyle mümkün olmuş­ tur. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir? çerçevesinin çizilmesi

çabaları

yönelik hangisidir?

ö

türlerin, şekillerin daha çok Tanzimat'tan sonra ol-

B) Okurun ancak anlaşıl ır bir biçimde düzenlenmiş olan metinleri yorumlayabileceğini

8.

Edebiyatın toplum üzerindeki etkisi maz bir gerçektir

(1) Dil bilimi çalışmalarında son yıllarda diller özellikler yanında, ortak noktalar var mı yok mu sorusu sorulmaya başlan­ mıştır. (il) Bu bağlamda evrensel bir bakış açı­ sıyla diller arasındaki ortak noktalar tespit edilmek istenmiş, diller arasındaki ortak özellikler ve eğilimler "dil genelceleri" olarak adlandırılmıştır. (111) 20. yüzyılda ortaya çıkan dil bilimi çalışmalarında daha çok dilin yapısal ve işlevsel boyutuyla ses bilgisi ve biçim bilgisi çalışmala­ rına ağırlık verilmiştir. (iV) 1961 yılında yapılan bir kurultayda bu konuyla ilgili olarak Joseph Greenberg, otuz dil üzerinde yaptığı araştırmalar sonucu elde ettiği genelceleri açıklamıştır. (V) Greenberg, araştırmasının ikinci bölümünde, birtakım yapısal özellikler açısından diller arasındaki ortak noktaları belirleme yoluna gitmiştir. (VI) Yapısal özellikler konusunda; özne, nesne ve yüklemin cümle içindeki sırasına dikkat çekmiştir. arasındaki ayırıcı

.ğ>

g_

D) Her okurun, metni farklı yorumlamasını, okurun hayal gücüne bağlam ı ş ve bunun doğal bir sonuç o ldu ğunu vurgulamıştır.

tirmiştir.

;;

g_

?

g_

1O. Tip, yalın bir tanımla benzerlerinin ortak yönleri -

~

g ~

1

;

sıradan

insanlar

arasından

seçil-

--

------

-

-~

i5 '-----

Bu parçadan kimi edebi türlerle ilgili olarak hangisine varılamaz?

aşağıdakilerin

A) Gerçek hayattan bir kesit sunarlar.

C) Çevrelerinde popüler olan

Romanların

-

-

--

in

B) Kimi zaman ler. C)

B) Toplumun belli bir kesimini temsil eden ler ol duk ları

niteliği abartılı

en çok dikkat çeken

kişileri

--

-

------

-

----'

ol-

yaşanmış olayları

Kahramanları

konu edinir-

eserin önemini belirlemede

bir ölçüdür.

kişi-

kişiler oldukları

2' --

Romanlar, hikayeler ve tiyatro eserleri gibi türler, yaşamın belli bir zaman ve mekan çerçevesi içindeki akışını -bu ya olmuş veya olağan bir hadisedir , orası pek mühim değil- okunurken gözümüzün önünde yeniden canlandı­ rır; tekrar eder. Zaten hayatın kendisi de çeşitli ruh ve karakter yapısına sahip sayısız insanın içinde rol aldığı büyük ve devamlı bir varoluş dramıdır. Bu bakımdan, roman ve tiyatro gibi edebı türlerde "kahraman" adını verdiğimiz şa­ hısların, eserin değeri ve şahsiyeti bakımından rolü büyüktür. edebı

;;

g_ A) Genellikle dikleri

dukları

-

12

§,

Bu parçaya göre tiplerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

, § .ö

-;;

ni kendisinde toplayan, onları simgeleyen kişidir. İnsana özgü davranışlar ve yönelimler bir 5 kişide toplanır. Bu bağlamda tipler olağan, gündelik yaşamda karşılaşılan sıradan insanlar değildir . İnsana özgü niteliklerden birini anlatma ~ ve yansıtmada araç olarak seçilen, bu niteliği büyüteç altına konarak doruk noktasına çıkarı­ lan kişidir tip. Bunun için de tensel ya da tinsel yönden hasta kişilerdir. Dünya romanının ölümsüz tiplerinin adlarını bir düşünelim; Balzac'ın 2 Goriot Baba'sını, Moliere'nin Harpagon'unu, 15 Cervantes'in Don Kişot'unu, Gonçarov'un Oblomov'unu ... Onları; doğal, sağlıklı kişiler sayama~ g_

E)

----

§,

.o

;;

D) Bütün insanlarda var olan bir olarak yansıttıkları

~-

E) Her türlü eleştirinin kuramsal bir bakış açısı vardır; bütün edebiyat kuramları da edebı uygulamalardan, edebiyat tarihi ve eleştiri­ lerden yola çıkar

E) Okura metni yorumlamada bütünüyle özgürlük tanımamış; metin tarafından desteklendiği sürece okur yorumlarının kabul edilebilir olduğunu belirtmişt i r.

E) VI. .,_

D) V.

B) Edebiyat kuramları, edebı eleştiri ve edebiyat tarihi birbiriyle sıkı şekilde ilişkilidir

D) Edebiyat tarihleri; kültürel gelişmeleri, yazarları ve eserleri kronolojik bir sırayla ele alır ve onları değerlendirir

g_ C) iV.

.o

C) Okurun, hayal gücünü ve deneyimlerini kullanarak metnin içinde gizlenmiş, değişen anlam katmanlarına ulaşabileceğini dile ge- ;

§,

B) 111.

göre

hangisi getirilmelidir?

A) Edebiyat tarihinin ve eleştirinin ortaya koyacağı somut edebı olgular olmaksızın bir edebiyat kuramı kurmak mümkün değildir

savunmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

A) il.

parçanın başına düşüncenin akışına

C) Edebiyat kuramları; edebiyatın yöntemlerini, ilkelerini, kategorilerini ve ölçütlerini eleştirir

~

oluş-

tartışıl-

Bu

aşağıdakilerden

0

j

g,

D) Edebiyat, Tanzimat Dönemi'nde bir araç değil; amaç olarak kullanılmıştır E)

tarihı ve edebı gerçeklere dayanmayacak; birtakım hayalı ölçütler, kategoriler ve boş şemalar üretecektir. Diğer taraftan edebiyat kuramları olmadan bir edebiyat tarihi yazmak yahut edebı eleştiri yapmak için de bazı ölçütlere, seçme ve değerlendirme ilkelerine ihtiyaç vardır. Edebiyat tarihine hangi yazarlar alınacaktır? Bir eser, bir başka esere göre niçin daha değerlidir? Eserlerin değeri neyle ölçülecektir? Bütün bu sorulara verilecek cevaplar , edebı kuramlara göre değişebilmektedir.

okurun metni yorum-

yaklaşımı aşağıdakilerden

A) Okurun, metnin tamamını okuyup bunları kendi bakış açısıyla yorumlamasını ve çıka­ rımlarda bulunmasını metnin çok anlamlılığı için gerekli görmüştür.

muştur

C) Tanzimat sanatçıları Batılı bir edebiyat turmak için uğraş vermişlerdir

11. ----. Böyle bir kuram,

ol-

edebiyatında edebı

tartışılması

parçanın yazarının,

Bu

muştur

B) Türk

metinde, bazen çok açık olduğunu bir şey yazmışsınızdır. Ancak okur, bunu sizin aklınıza gelmeyen bir biçimde yorumlayabilir. Yani bu yorum, yazarın hiç düşün­ memiş olabileceği, hiç amaçlamamış olabilece- "' ği bir yorum olabilir. Bu yorumun geçerliliği, f okurun bu yorumu metnin bütününü göz önünde tutularak, metnin birçok yerinden alınan verilerle desteklenebiliyorsa kabul edilebilir. Bura- " da en önemli nokta, bu yorumun metince "her < an" desteklenmesidir. .ö lamasına

}

A) Bunlardan biri ve belki de en önemlisi edebiyatın

Yarattığınız

sandığınız

q 2' .o

D)

Okunduklarında hayatı

E) Duygu ve sağlarlar.

tekrar

yaşatırlar.

düşünce dünyamızın gelişmesini


3.

ipe dizilmiş halde , kuru olm ak üzere kışı bekleyen patlıcanlara başka bir gözle baktığınız oldu mu? Çocukken, deniz kenarında yaz gün lerinin dönüşünde midyeden kolye yapan ço ktur ama pazar tezgahındaki yeşil nohutları " yeşim taşı" yaptığınız olmuş mudur? Yemek, takı, tek stil, boncuk başlıklarını parantezleyip " tasarım" eylemiyle birleştirirsek uygun bir titr vermiş olacağımız eylemi Gönül Faiksoy yapmış: Yeş il nohut, midye, patlıcan, k ırmızı erik, yer fıstığı. .. Tencerelere dizilecek, fırınlara sürülecek, reçel olup şekere basılacak envai çeşit sebze, meyve, yemişi ipe geçirip en doğalından mücevherata çevirmiş.

Annenizin

mutfağında

5. Hayran olduğum şairlere, romancılara, sinema bekliyordum, yanıtl ar gelmiyordu . Yalnızca Nezihe Meriç ve Attila İlhan -lise ikide öğrenciydim- yanıtladılar . Bu iki mektubu günlerce yanımdan hiç ayırma- "§ mıştım . İstanbul'da, aynı şehirde oturmamıza ; rağmen , bir dönem Sevim Burak'la mektuplaşmıştık. Hep '70'1er. Sevim Burak'ın kocaman harflerle örülü, kimileyin okunaklı, kimileyin okunaksız bir el yazısı vardı. Öykülerden, şiirlerden, l!tasarı l arımızdan söz açıyorduk, o günlerin ede- .... biyat ortamı çekişmelerinden de . sanatçılarına yazıyordum . Yanıtlar

patlıcan dolması

türündeki bir metinden alınan bu parça g_ fıkranın genel özelliklerinden hangisini kanıt- P' 15 lamak için kullanı l amaz? Fıkra

A) Öznel, yazarın kişisel yorumunu da katarak oluşturduğu metinlerdir. kullanılmış­

tır.

B)

Düşünceler,

okurla

kon uşma havasında

ak-

Kaynağını

D) Bir

gerçek

yaşamdan a lır .

E) o:,

işlevi

Aç ıklayıcı,

öykü leyici

an latım

tekn ikleri kulla-

ilişkisi

tavrı

yazarın yaşamının bağı

derecesi

kullanım şekli

özelliklerden hangisi / hangilerinin ölçüt olarak alınması üzerinde durul-

numaralanmış

kulla-

nıl 9 bilir.

;;.

E) Öğreticilik amacı olan bir metindir.

Yazınsallık

V.

VI. Dilin

olarak göndergesel

yapılan sınıfla­

ilişkisi

iV. Metnin içeriği ile

C) Öğretici amaç güdülerek oluşturulmuştur . ağırlıklı

türü ile ilgili

111.Yazarın bilimsellik konusundaki Ô>

nılır .

eleştiri yazıs ı ndan alınmıştır.

fıkra

1. Güncel olaylarla

B) Güncel, gündelik bir olay merkez lidir .

D) Dilin

tarılmıştır .

C)

Bu parçada mada,

il. Gerçeklikle

Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Günlük bir dil, samimi bir üslup

Ülkemizdeki gelişim ve oluşumuna göre üç tür söz edebiliriz . Birincisi yazınsal fıkralar­ dır. Bu tür fıkralar güncel bir olaydan bile kaynaklansalar güncelliğin sınırını aşarlar. Yayım­ landığı günler için etkisi az ve sınırlıdır . Gazete fıkrasına gelince kuşkusuz güncellikle sınırlıdır düşünsel dokusu. Yazılışının üzerinden birkaç yıl geçti mi değerini yitirir. Makale fıkrası ise her ne kadar günlük bir olaydan ortaya çıksa da günlük olay bilimsel bir gerçeğin anlatılmasında araç niteliğindedir .

fıkradan

muştur? Q

"' .ö

A)

Yalnız

B) 1.ve il.

1

D) Yalnız V

ve iV. C) 111.

E) il. veVI.

"

"'

D

2.

Ne oldu? Daha bir ay dolmadan şampiyon luk konusu bayatladı. .. Kimse o günleri hatırlamıyor bile . Şimdi transfer balonları uçuru luyo r, takımlar yeni sezona hazırlanıyor. Ortalık sakinleşt i ğine gör e değinebilirim artık ... Fenerbahçe başkanı, şampiyonluğu kaybetmekten çok kaybetmeyi karş ıl ama biçimiyle dikkatleri çekti biliyorsunuz. Başkan ın tekrarladığı iki önemli söz var: "Tek büyük Fenerbah çe" ve "Güçlüyseniz sevilmezsiniz" Belli ki başkanın büyüklük ve güçlülük kavramlarıyla bir sorunu var . Her olayda bunu bir kez daha sınıyor, kanıtlamaya çalış ıyor. Basından alınan

bu parça ile ilgili olarak ğıdakilerden hangisi söylenemez?

aşa­

4. E'

.,

Bahar geldi geliyor diyelim. Ama apartmanların, çiçekten gizledi - } ği şehir insanı, yaratılışın bu bayram şenliğ ini .ö fark ediyor mu? Bahar, kırlara sığındı desem o bile d oğru değil. Kırlarımız neredeyse yaprak, ot, çimen, kuş barındırmıyor. Artık hava kirliliği, sanayi tozu, kimyevi artıklar denizlerin açıklarına, dağların eteklerine kadar yayılmış. Papatya, gelincik, yaban gülü olan tarlaların, yaylaların ortasınd a bile zifir saç an fabrikalar ...

duvarların, güneşten, ağaçtan,

Bu parçanın ait olduğu yazı türüyle ilgili olarak, Bir

Tartışmacı anlatım tekn iği ku ll anı lmışt ır.

B)

Tan ı k

ler

yararlanar ak

göstermeden

düşünce-

E)

Doğrudan anlatım

bir

düşünceyi

ispat etme

Bu parçadan yola gili olarak,

çıkarak fıkra yazılarıyla

il-

1. Yazarının kişisel görüşlerini içerdiğine

araştırmanın

111.Uzun bir

aldığına

sonucunda

ortaya

çıktığına

yazıdır .

iV.

içerir .

Yazarının

okurunu

anlattıklarına inandırma

çabasının olduğuna

iV. Gü ncel konularla ilgilidir.

V. Eğlendirici bir anlatıma sahip olduğuna amacıyla yazılmış-

E'

numaralanmış

özelliklerden hangisine ulaşı­

lamaz?

numaralanmış yargılardan

a lınmıştır.

cüm lelerin e yer

düşüncelerini

okuyucusunu sosyal, politik ve toplumsal güncel bir sorunun önemine inandırma­ ya çalışır. Böylece okurlarının bilme ve öğrenme arzularını karşılar. Bu tür fıkralarda yorumun ağır bastığını söyleyebiliriz . Ama anlatımlar çat ık kaşlı değil, güler yüzlü bir tavra sahip olmalıdır. Fıkra yazıları bu yönüyle denemeye yaklaşırlar. Fıkra yazarı

il. Güncel bir meseleyi ele

tır.

C) Öznel değerlendirmeler ağ ırlı k lıdır. D) Güncel bir konu ele

yayımlanabilecek

111.Yaza rın öznel

V. Bir

ka nıtlanmıştır .

düşünce yazısından alınmıştır.

il. Gazetede A)

6.

hangisine ulaşı la­

maz?

A) 1.

ve rilmiş­

B) il.

C) 111.

tir.

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V. o

:,.

"' :;;

"g_

~------------------~

;;"' ~--

- ----------------~

D) iV.

E) V.


7.

Kurmaca metinlerde, anlatıcının konumunun önce belirlenmesi zorunluluğu, anlatı ögelerinin sunum biçiminin tutarlılığı için gereklidir . Bununla birlikte anlatıcının yerleştirildiği konum, yazarın okurda uyandırmak istediği duygu ve düşüncelerin oluşumunda doğrudan etki gücüne sahip bir nitelik göstermesi bakımından da önem arz etmektedir. Örneğin; yazar, anlatısı için tanrısal konumlu anlatıcının her yerde olma ve her şeyi bilme ko-

"' 9.

anlatıya başlamadan

numundan vazgeçerek

.o

bilgi kaynaklarından

arındırılmış,

tüm ayrıcalıkları yok edilmiş bir anlatıcıyı niçin seçer? Anlatıcı niçin olayların içinde değildir? Bu soruların yanıtları yazarın okurda yaratmak istediği etkiye bağlıdır . Bu istek ve amaçlar doğrultusunda konumlandırılan anlatıcı, diğer anlatı ögelerinin konumlarını doğrudan etkiler ve tüm ögelerin şöyle ya da böyle kulla- nımlarında başat öge haline gelir. Bu parçadan aşağıdakilerde n hangisi çı karı­ lamaz?

Kitap, çocuğa kendisi gibi birer insan olan kahramanlar üzerinden yaşam ve duygular hakkın­ da bilgi sağlayan, çocukların hayal ve düşünce dünyasının ufuklarını açan eşsiz bir kaynaktır. Çocuk, kendisine anlatılanları dinleyerek veya okuyarak hem kendisini hem insanı tanıma fır­ satı bulur. Korku, kıskançlık, öfke, nefret gibi duygularda ölçüsüzlüğün verdiği zararları fark eder; duyguları kontrol altına almak gerektiğini öğrenir. Bunların yanı sıra kitaplar çocuğun kavrama yeteneğini, kendini ifade edebilme becerisini, kelime hazinesini, genel kültürünü, düşün­ me çeşitliliğini de geliştirir. ~u parçaya göre aşağıdakilerden hangisi kibiri değil­ dir? tabın çocuğa kazandırdıklarından

B)

Anlatıcının

Bu parçadan Tezer Özlü'yle ilgili olarak aşa­ hangisi çıkarılamaz?

A) Hayat hakkında bilgi vermesi B)

Düş dünyasının sınırlarını genişletmesi

C)

Anlatıcının

D)

Anlatıcının niteliğini, yazarın

ratmak

istediği

A) Otobiyografik bir B)

Düş

C)

Kahramanlarıyla

bir ve güzel kullanma becerisi

E) Kendini ifade edebilme mesi

anlatım kullanır.

gücünden uzak durarak_gerçekliği bire

yansıtır.

kendisi

arasında

benzerlik-

ler vardır. yeteneğini geliştir­

D) Eserleri aracılığı ile bir amacı vardır.

gerçekleştirmek istediği

E) Eserlerinde topluma ele alır.

okuyucuda ya-

yabancılaşmış

bireyleri

etki belirler.

anlatıcının duygularını doğrudan

lemleyebildiği

doğru

kazandırması

konumu, metin aracılığı ile yazarın okuyucu üzerinde bırakmak istediği izlenimde etkilidir.

E) Okur,

dışındakileri tanıma fır­

satı sağlaması

D) Ana dilini

konumu, metnin sunum biçimiyle çelişmemesi için anlatıya uygun seçilir.

lirten Tezer Özlü, sınırlarla kısıtlanan hayatı sevkendi sınırsızlığını kurmak, özgür olmak, içine hapsolduğu evlerden, soğuk gecelerden, değiştiremediği insan ilişkilerinden kaçmak, gitmek istemiştir. Çocukluğuna da indiği ilk öyküleri, Özlü'nün yazarlık gelişiminin izlenmesi açısından dikkat çekicidir. Eserlerinde, topluma ve toplum kurallarına ayak uyduramayan, kendi özgür sınırlarını çizmek isteyen bireyin yabancılaşmasını anlatmıştır. Eserlerindeki ana karakter, Özlü'nün romanlarına ve öykülerine uyarladığı kendi profilidir. Eserlerindeki isimler ve mekanlarla, Özlü'nün aile ve arkadaş çevresi ile yaşadığı mekanların birbiriyle benzerliği bu yargıyı doğrular niteliktedir. memiş,

ğıdakilerden

C) Kendisini ve kendisi A) Kurmaca metinlerde anlatıcının konumu anlatı öncesinde belirlenmelidir.

11. "İnsan ilişkilerini değiştirmek için" yazdığını be-

için

anlatıcının

göz-

inandırıcılık

g

derecesi artar.

8.

Sanat hayatımıza yerleşmiş yanlış bir inanç varEdeb'i sanatların söze bağlı olduğuna inanılır, bu sanatların kullanım şartlarına bağlı olduğu unutulur ve yanlış değerlendirmelere varılır. Örneğin, yemek tarifi veren bir hanım, "Hafif ateşdır:

te

pişiriniz." dediğinde " ateş "

10. Türk ;ş, 6

sözü onun için -z

gerçek anlamlıdır; buna karşılık hastasına bakan bir doktor, "Hafif ateşi var." dediğinde de "ateş" doktor için gerçek anlamlıdır; ancak bu söz aynı hanım için mecazı anlamdadır . < Bu parçada vurgulanan d üşün ce aşağ ıdakilerden hangisidir?

"'

edebiyatında 1950 kuşağı öykücüleri ara- "

sında değerlendirilen

öykü, roman ve oyun yazarlarından Vüs'at O. Bener; çok fazla yazmayan, geniş bir okur çevresine ulaşmamış fakat yapıtlarında kullandığı anlatım teknikleri, oluş­ turduğu kurguları, parçalı veya çok katmanlı anlatımı ve yarattığı yeni dille Türk edebiyatında çok özgün bir yere sahip, öncü bir yazardır. Bener, yapıtlarında daha çok bireyin iç dünyasını, yaşadığı çatışmalarını, kendini sorgulamasını, korku ve kaygılarını, yabancılaşmayı, yer yer dönemin toplumsal olaylarına da yer vererek ., anlatır.

Bu parçada Vüs'at O. Bener'le ilgili olarak

A) Bir sözün mecaz ya da gerçek olması , kulla- _ nılan söze değil; kullanıcıya bağlıdır. B) Edeb'i sanatlar, dilin

zenginleşmesini sağlar .

aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A)

C) Kimisözcükler, kullanıldıkları yere göre fark- 0 lı anlamlar kazandıklarından anlam karışıklı- ,, ğına yol açarlar.

D) Her sözcüğün kullanıldığı alana ait anlamı, o alanda uzman olmuş kişiler tarafından bili- 0 nir. Ş· E) Söz sanatlarından sadece edeb'i metinlerde değil , günlük konuşmalarda da yararlanılır.

Kişisel

özelliklerine

B) Türk edebiyatında yerini belirleyen özellikle- rine C) Ele aldığı konulara D)

Anlatımının

niteliklerine

E) Ürün verdiği edeb'i türlere

12. Öznesi insan olmayan sinema yoktur. İnsan akıl bulunduğu mekanın bir parçasıdır. her sinema, öznesi olan karakterleri sunarken onlarla birlikte gösterdiği mekan ile arasında bir ilişki kurar. Bu ilişki, çoğunlukla gizlenmiş boyutta olur; ancak kişinin ruh hali hakkında yönetmenin istediği anlamı yaratmak üzere sinyallerle anlam yaratır. Karakterin, her jest ve mimiğinin, eline aldığı her nesnenin, içinde bulunduğu her insan topluluğu ve mekanın, iliş­ ki içinde gösterildiği kişiye karşı her davranışı­ nın kendi ruh durumunu anlatan yönleri vardır. Zira sinema bir sanattır; yönetmen anlamları doğrudan vermek yerine, filmin sonuna kadar merakları zinde tutmak için karakterlerini izleyicinin zihnini zorlayacak şekilde oynatır.

ve ruhu ile Dolayısıyla

Bu parçadan sinemayla ilgili olarak aşağıda­ kilerin hangisine varılamaz?

A) İnsandan ayrı düşünülemez. B) İzleyicide merak duygusu uyandırır. C) İletisini doğrudan, açık açık vermez. D) İnsanın yaşarken fark edemediği ayrıntıları ona gösterir. E)

Kahramanlarını

yansıtırken

çevreyle birlikte verir.

o

"'

i olu Dil ve Anlatım-Soru Bankası A(B)

yaşadıklarıyla


Aşağıdakilerden

den biri

A)

hangisi fıkranın özelliklerin-

5.

değildir?

Düşünceleri kanıtlama amacı

gütmesi

B) Öznel bir nitelik taşıması yazısı olması

C) Gazete ve dergi

D) Güncel konularda E)

Kısa, yoğun ,

yazılması

günübirlik

9. ---- yazarlığı, kelebeğin yaşamına çok benzer. Kelebek gibi renkli, parlak, göze çarpan bir şeydir ama yine kelebek gibi yaşamı ancak bir günlüktür. Diyelim yirmi yıl hiç aksatmadan her gün yazmış bir yazar bile kalemi elinden bırakınca g_ çok çabuk unutuluverir . Şimdi ben size Şeyhül- İ muharrir Mahmut Sadık desem, kim olduğunu kaçınız bilir? Unutulmamışlar varsa, onlar, gazetecilikleriyle, edebiyatçılıklarıyla aklımızda kal- g_ mışlardır .

yazılar olması

:§> .i5

yazı

türü

aşağıdakilerden

B) Gezi

hangi-

C) Fıkra

yazısı

E)

D) Günlük

Eleştiri

Fıkra

türü ile ilgili hangisi yan lı ştı r?

A) Genel bir

aşağıda

Eleştiri

başlık altında

verilen bilgilerden

gazetelerde

7

yayım­

lanır.

B)

Kısa, yoğun

ve günübirlik

A)

Eleştiri

B)

Fıkra Fıkra

- Deneme

görüş

ve

Yazarının, görüşlerini kanıtlamak bası

-

eleştiri

A)

- Günlük

B) Deneme - röportaj Fıkra

- makale

D) Deneme - Makale

C)

E) Hikaye - Roman

D) Deneme - makale Fıkra

-

anı

11. Okuyucuya evrensel konularla ilgili kişisel görüş Kültür Bakanlığı, bir çeviri listesi oluşturmak il 1 g. için, eli kalem tutan herkese birer mektup gön- .§> derdi. Amaç, dışarıdan Türkçeye çevrilecek ki- .i5 ve düsüncelerin derinliğe inilmeden, kanıtlantaplarla, bizden yabancı dile çevrilecek kitaplaiV 111 rın saptanması. Zaman değişiyor. Yirmi yıl önce madan samimi bir üslupla anlatıldığı gazete ve böyle bir mektupta yalnızca, yabancı dilden g. V çevrilecek kitap adları istenirdi; oysa şimdi, bidergi yazısıdır. Yalın ve anlaşılır bir dil kullanılzim kültürümüzün, bizim edebiyatımızın da sınır dışına adım atması söz konusu. Böylesine bir maya özen gösterilir . girişimden yana olduğumu; yıllardır edebiyatı­ mızın dışarıda tanınabilmesi için, onların başka Bu parçadaki numaralanmış bölümlerin handile çevrilme leri, bunun da devlet eliyle yapıl­ gisinde fı krayla ilgili bilgi yanlışı vardır? ması gerektiğini gazetemizin bu köşesini takip eden sürekli okurlarım çok iyi bilir. E) V. D) iV. C) 111. B) il. A) 1. Bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisi- g. ne örnektir? C) Eleştiri B) Günlük A) Fıkra

!

düşünceleri

açıklar.

E)

Fıkra

- Sohbet

f

yazılardır.

C) Toplumun belli bir kesimini ilgilendiren bilimsel konularda yazılır. D) Güncel olaylarla ilgili

E) Mektup

g_

E)

3.

Eleştiri

ı----------------------ı ~ ı----------------------i 10. • Güncel konuları bir görüş ve düşünceye 6. ---- günlük olayları özel bir görüş ve düşünceye bağlayarak anlatan kısa gazete yazılarıdır. bağlayarak yorumlayan, ciddi ve nükteli fikir yazılarıdır. ---- ise yazarın herhangi bir konu hak- g. • Bir düşünce, sanat ve edebiyat eserini incekındaki kişisel duygu ve düşüncelerini, okuyu- .§ leyerek onun olumlu ve olumsuz yanlarını or.D cuyla konuşuyormuş gibi kaleme almasıdır. taya koyan açıklama, değerlendirme yapan yazılardır. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getiril- g_ Tanımlanan düzyazı türleri, aşağıdakilerden .§> melidir? .i5 hangisinde sırasıyla verilmiştir?

C) A) Mektup

D)

Fıkra

D) E)

Turizm denince aklınıza ilk gelenler deniz, kum ve güneş olur. Onları kongre, yayla, sağlık, inanç, tarih ve müze turizmi takip eder. Ama şimdi yepyeni bir turizmden bahsetmek istiyorum size: Gökdelen turizmi. Evet yanlış okumadınız! Gökdelen turizmi, yeni, ancak istikbali parlak bir yatırım alanı. Özellikle İstanbul için bulunmaz bir fırsat. Çünkü İstanbul'da, bir ucu neredeyse bulutlara değen birçok gökdelen var ...

C) Fıkra

B) Makale

A) Deneme

B) Deneme

C) Makale

Bu parçanın si olabilir?

Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdaki­ lerden hangisidir?

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yazı türlerinden hangisi getirilmelidir? A) Röportaj

2.

Bu tür yazılar Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi'nde Batı'dan geçmiştir. 1908'den sonra bu yazı türü Türk edebiyat ında görülmeye başlan­ mıştır. Özellikle Ahmet Rasim bu türde yazılarıy­ la tanınmıştır .

gibi bir ça-

yoktur .

r

E) Deneme

D) Makale

g_

4.

değişik

yazarım .

Tekrara yazarım. Gündelik düşmeden olaylar karşısındaki görüşlerimi, kanıtlama gereği duymadan gazetelerde okuruma ulaştırırım . Her gün

konularda esprili ve . nükteli

Bunları

söyleyen birinin türünü örneklendirir?

yazdıkları

8.

Aşağıdakilerden

liklerinden biri

hangisi, fıkra türünün özel-

A) Gazete ve dergilerin ilk

hangi yazı

Köşe yazısı

B) Sohbet

D) Deneme

sayfalarında yayım-

C) Yazar maz.

C) Makale E) Anı

D)

Kısa

sınırlıdır .

düşüncelerini kanıtlama kaygısı taşı-

oylumlu,

yoğun an latımlı

bir

yazı

g_

kendi gibi

düşünen

bireylerin

sayısını artırmakt ı r.

köşes inde yazı­

yorum her gün. Okurumun gündemdeki konularla ilgili bilgi sahibi olmasını ama aynı zamanda hoşça vakit geçirmesini sağlamaya çalış ıyo­ rum. İddiasız, rahat anlatımımla da sanırım bunu başarıyorum . "

Bu sözleri söyleyen bir yazarın aşağıdaki türlerden hangisiyle uğraştığı söylenebilir?

B)

A) Makale ~

Yazarın amac ı

12. "Günlük bir gazetenin belli bir

.§> ;;

türü-

dür . E)

l

_§, i5

lanır .

B) Konusu güncellikle A)

Q' i5

deği l dir?

D)

Fıkra

Eleştiri

C) Deneme

E) Röportaj

o, .i5

g_

~-

- - - --

----

- ----

---~

2'

.ö Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)


13. Edebiyat eserini incelemek, onun hakkında yo-

2

1 . Romanda ya da öyküde

yansıtılan gerçek, as17. (1)Modern şiir önce görme, bilme, duyma biçikendisi değildir; bir bakıma izdü- .ö mindeki kırılmalar içinden çıkarak en önemli kı­ şümüdür . Değiştiri lm iş , törpülenip cilalanmıştır; rılmayı şiir dili bağlamında yaşadı. (il) Klasik şii­ parçaysa bütünleştirilmiş, bütünse parçalanıp rin dili , anlam iletici nitelikteyken bu dil parçalayeniden kurgulanmışt ır. Bir tür yeni gerçek de ,,_ nıp anlam kurucu niteliğe büründü. (111) Başka diyebiliriz buna. Sanatçı, romancı ya da öykücü bir dey işle dil , iletişim dilinden koparak dil içinbir algılama sürecinden geçirmiştir onu ; kişiliği­ de dil olma yolunda önemli gelişmeler gösterdi. nin süzg ecinden süzerek yans ıtmıştır bize. (iV) Böylece dil, imge kurucu nitelikler kazandı. (V) Dil dizgesinin bozulmadan ve uzlaşılmış Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ula- ] göstergeler olarak kullanılması şiir için oldukça şılabilir? riskli bir yöntemdir. (VI) İmge üzerinden anlam kuruculuğa yönelen dille de kelimeler kendi anlamlarının dışında yeni anlamlar kazanmış oldu. A) Sanatç ı, gözlemlediklerini düş gücüyle zen- ~ (VII) Bu şekilde şair de dış dünyayı, nesneleri, ginleştirip eserine yansıtabilirse değer kaza- :§> eşyayı, i nsanı yeniden kurup ifade etme olana.o nır . ğı buldu . B) Sanat yapıtlarında gerçekliğin bire bir yansı ­ Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden tılması yapıtın değerine gölge düşürür. hangisi parçadaki düşünce akışını bozmakC) Edebi eserdeki gerçeklik, yaşamın gerçe- 2' tadır? ğinden yansıyan yeni bir gerçekliktir.

rum ve eleştiri yapabilmek belirli bir donanım -" gerektiren bir uğraştır. Eline kalemi alıp eleştiri, tanıtma yazısı yazacak olanlar kendi beğen i le­ rinden, öznel yargılarından uzaklaşıp eseri çözümlemeye , inceleyip nesnel olarak değer len - , dirmeye çalışmalıdırla r. Bireysel beğeni ve ölçütlerle değil yargılarının iç eriğin i bilimsel bilgilerle temellendirmeye çalışmalıdırlar.

lında gerçeğin

Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine olarak söylenmiş olabilir?

karşılık

A)

Eleştiri yazısı

yazmak özel bir

eğitim almayı

gerektirir mi? B) Edeb'i eserlere yönelik dikkat edilmelidir?

eleştirilerde

nelere

C) Edebiyat eserlerine yönelik eleştiri le ri n oku - .s yucuya sağladığı katk ıl arı nelerdir? D)

Eleştiri yazılarınızı rına

yönelik

özellikle edebiyat yapıtla­ bir sebeb i var mı?

D) Yazar, hayatı görmek istediği, olmasını hayal ettiği biçimde değil; olduğu gibi anlat- ,

yazmanızı n

E) Türk edebiyatın da eleştiri nesnel bir şekilde yapılabiliyor mu?

E)

Sanatçının

görevi,

gözlemlediği

çıkard ı ğı sonuçları

gerçeklikten dan okuyucuya iletmektir .

o o,

A) il.

B) 111.

C) iV.

D) V.

E) VI.

t

malıdır.

0

olaylardan uzaklaşma­ o,

14. Gerek sözlü edebiyat ürünlerinde gerekse

diğer

16

sanat ürünlerinin ilk örneklerinde; konu, tür ve .;, içerik ögelerinin yanı sıra, bu ürünlerin dile geti- .ö riliş biçimleri arasında da benzerlikler vardır. Bütün insan topluluklarınd a edebiyat ve sanat alanında ki ilk ürünlerin masallar , söylenceler ve şiir olması bu benzeşimi yeterince kanıtlar. Bütün 0 kavimlerin destanlarındaki içerik, kurgu ve üslup özellikleri arasındaki benzerlikler açıkt ır. Fakat göçebelik süreçlerinin yavaşlaması, avcılık dönemlerinden yerle ş i k tarım üretimi dönemle - ~ rine geçiş, din'i in anışlardaki değişme süreçleriyle birlikte, ulusallık çizgisinde farklı edebiyat ve sanat verimlerinin belirginleşmeye başladığı görülü r. Bu parçada sanat ve edebiyatla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değ i nilmemiştir?

Günlük, haftalık , aylık, yıllık vb . belli dönemlerle yayımlanan gazete ve dergiler süreli yayınlardır. İlk süreli yayınların Roma'da halk ı bilgilendirmek üzere taş ya da metal üzerine yazılan duvar gazeteleri olduğu kabul edilmektedir. Matbaanın icadından sonra ilk gazete 1609 yılında Strasburg'da Almanca olarak yayımlandı; ard ın dan Londra, Paris, Roma ve diğer ülkelerde de yayımlanmaya başlandı. ösman lı 'nın ilk resm'i gazetesi ise 1831 'de yayımlanan Takvim-i Vak8.yi'dir. Süreli

söz edilen bu parçadan hangisi öğren ilemez?

yayınların

belli zaman

aralıklarıyla çı­

cı olduğu

C) D)

E) Tüm ulusların destanlarının söyleyi ş özellikleri arasında ortak yönlerin olduğuna

sonra

yayımlanan

ilk

A)

olduğu

Osmanlı'nın yayımlanan

nin Takvim- i Vakayi

ilk resm'i gazetesi- g

olduğu

Gerçekliği

D)

dığı

~

bire bir

yansıttığına

B) İnandırıcılık özelliği taşıd ığına C) Birinci

E) İlk süreli yayınların günlük olarak yayımlan-

C) Din değişikliklerinin evrensel bir edebiyat dilinin oluşmasında belirleyici bir öge olduğuna hayata geçilmesiyle birlikte ulusal özellikler taşıyan edebiyat ve sanat ürünlerinin oluşturulduğuna

şılamaz?

i

,;

Matbaanın icadından

gazetenin Almanca "§

·

Bu parçada sözü edilen sanatçının öyküleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ul, -

karıldığı

aynı olduğuna

Yerleşik

2

-

Onun öyküleri, hiçbir teknik işçiliğe uğramadan doğrudan okura aktarılır. Bu sebeple bu öykülerin en önemli özelliği kurgusal olmayışlarıdır. Anlatılan dünya değişmiş, dönüşmüş, sanatın diline evrilmiş bir dünya değildir . Tıpkı hayattaki gibidir . Yazar, yansıttığı dünyada tarafsız ve geri plandadır. O sadece bize aktaracağ ı hayatları seçer. Onun dışında anlatıma karışmaz. Anlatacağı yeri kesip biçme z, yerlerini değiştirmez. Her şey apaçık meydandadır ve gördüğümüz gibidir . Bu haliyle de inandırıcılığı yüksektir. Okur , öykünün dünyasına hemen giriverir. Akış­ kanlık ve ritim hayatta olduğu gibidir ve diyaloglara dayalıdır. An latım tümüyle yalın ve dolaysızdır.

A) Süreli

A) Sanat ve edebiyat ürünlerinin ilk örnekleri arasında benzer tarafların o ldu ğuna

D)

~

:,,

yayınlardan

aşağıdakilerden

B) İlk süreli yayınlarda halkı bilgilendirme ama-

B) Bütün insan topluluklarının edebiyat ve sanat alanındaki ilk ürünlerinin tür bakımından

" ;

Yalın

k işili anlatımla oluşturulduğuna

bir

söyleyişlerinin olduğuna

E) Okuyucuyu kolayca içine

çektiğine

"'

15

g_

g. '---

--------

:§> ------

-

-

----'

.ö .__ __

_

__

____

__________

...,


Ciddi, önemli ve gündeme yönelik yazıları okumaktan sıkılırım. Özellikle de samimiyetsiz ve ciddi yazarlar beni iter; isterim ki okuduğum yazı en önemsiz bir konu üzerine de olabilsin, yazar bana içini açsın, onu böylece daha iyi tanı­ rım. Kalıplara sıkıştırılmış yazarın, kendini değil olması gerekeni anlattığına inanırım çünkü .

4.

leri arasında

A) Konu B)

Bu sözleri söyleyen birinin okumayı tercih ettürü aşağıdakilerden hangisidir?

Yapmacıktan, asık suratlılıktan

aktarıl­

Bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisine ait bir örnekten alınmıştır?

uzak bir

yazı

konuşuyor

Fıkra

E) Anı

Eleştiri

D)

gibidir.

C)

B) Makale

A) Deneme

E) Yazar, kendi kendisiyle

E) Eleştiri

D) Söyleşi

günü gününe

türüdür.

C) Deneme

Fıkra

yoktur .

C) Yazar, düşüncelerini inandırıcı kılmak için belgelere başvurmak zorunda değildir.

D) B)

sınırlaması

Yazarın yaşadıklarının

Eskiden hissetmek sanırdım. Ne kadar aldanı­ Bereket versin sonradan kendimi toparladım. Edebiyat anlayışı zamanla oluşur. Ben Cean Cassou 'nun "Şiir ne yapabilir demek, insanoğlu ne yapabilir demeye gelir." sözünü ilke edinmişimdir . İnsanoğlundan beklediğim her şeyi şiirden beklerim . yormuşum!

sayılamaz?

masıdır.

tiği yazı

A) Makale

7.

Aşağıdakilerden hangisi denemenin özellik-

.,.

o

,, (

2.

Montaigne 'den öyle alıştığımız için olacak her denemede bir dertleşme havası bekliyoruz. İn­ giliz yazar larından biri, her yazının bir mektup olduğunu söyler. Uzaklardan, belki yüzyıllar arasından bir dostun, hiç tanımadığı bir dosta yolladığı mektup ... Deneme mektuptan da yakındır. Yalnız kaldığımız her saatte yanımıza sokulan, elini omzumuza koyup "Ka rd eş im , senin gibi ben de güldüm, ben de ağladım. Dinle benim yaşad ıklarımı!" diyen bir kimsenin sesidir.

5.

Aşağıdakilerin hangisinde sözü edilen yazı

türü

A)

8.

yanlış tanımlanmıştır?

günü gününe ra günce denir.

Yaşananların

yazıldığı yapıtla-

2.

B) Ünlü kişilerin kendi hayatlarını kaleme aldıkları eserlere otobiyografi denir .

melidir?

A)

D) Güncel konularla ilgili düşüncelerin kısaca anlatıldığı günübirlik yazılara deneme denir. k i ş isel düşüncelerin

A) Herhangi bir konuda

E)

aktarıldığı

bir

B) Hemen her konuda

ya da

olması

mümkün

şekilde anlatıldığı yapıtlara

olayların kısa

Düşünceleri kanıtlamaya

gerek

Eleştiri

- Deneme

B) Makale - Deneme C) Deneme -

E'

Fıkra

D) Deneme - Makale

öykü denir.

yazılacağı

E) Sohbet -

C) Samimi bir havada, karşısındakiyle yormuş gibi yazıldığı D)

Olmuş

yerlere, sırasıyla hangisinde verilenler getiril-

boş bırakılan

Bu parçada

aşağıdakilerin

C) Herhangi bir konuda bir düşünceyi savunmak ve ispatlamak amacıyla yazılan yazılara E' .i5 makale denir.

Bu parçada denemenin hangi özelliği üzerinde durulmuştur?

varmayı amaçlamadan belge sunma zorunluluğu duymadan yazılır. İnsanı ve toplumu ilgilendiren her türlü konuyu yazar, kendiyle konuşuyormuş gibi anlatır. ---- ise bir gerçeği açıklamak, kanıtlamak, bir tez, bir düşünce ileri sürmek için yazılan yazılardır.

---- kesin sonuçlara

Eleştiri

konuşu­

duy ulmadığı

E) Öznel an latımın hakim olduğu

3

(1)Deneme, yazarın

seçtiği

herhangi bir konuda türüdür . (il) Düşüncelerini kanıtlayabi lm es i için deneme yazarının , ele aldığı konuda uzmanlaşmış olma1) Yaşam, ölüm, sanat, doğa, aşk sı gerekir. (11 vb . gibi insanı ilgilend iren her şe y denemenin konusu olabilir. (iV) Deneme, kişiselliğin en çok öne çıktığı, yazarın rahat lı k l a "ben" diyebildiği bir yazı türüdür. 01) Yazar, denemey i kendi kendisiyle konuşuyormuş g ibi kaleme alır. kişisel düşüncelerini

Numaralanmış

dile

get irdiği yazı

cümlelerin hangisinde bilgi

B) il.

Aşağıdakilerden

lerinden biri

A)

9.

hangisi denemenin özellik-

vakit geçirmek , eğlenmek için okudukları, okurken de düşünmeye yöneldikleri bir yazı türüdür.

Okurların hoşça

.i5

B) Amaç okuyucuyu ikna etmek değildir, anlatılanlar okuru düşündürmeye yöneliktir. C) Öznellikten uzaktır, anlatımda nesnellik ağır

C) 111.

D) iV.

E) V.

yaşanması

mümkün kimi de Bu türlerin olayı anlatış teknikleri birbirinden farklıdır . Bazıları sahnede oynanacak şekilde, bazıları da anlatılmak üzere oluşturulmuştur. Hepsinde kişi, yer, zaman ve olay ögeleri vardır .

Kimi yaşanmış kimi

olağanüstü olayları anlatır.

değlldlr?

0

basar.

yanlışı vardır?

A) 1.

6.

Aşağıdakilerden

hangisi bu parçada sözü edilen türlerden biri olamaz?

A) Komedi

B) Roman D) Dram

D) Özgürce seçilen bir konuda (ölüm , aşk, düşünce, özgürlük, kin, kıskançlık vb.) yazılır. E) Denemeci dilin anlatım inceliklerine özen göstererek kendisiyle konuşur gibi yazar.

, o

"'

C) Hikaye

E) Deneme


y ıllık hayat tecrübem bana şunu öğretti } 18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazı m yan(1) İ nsan asla umudunu yitirmemeli (il) Serseri :o lışı vardır?

1O. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru i şareti getirilemez?

14. Bunca

rüzgarlara kendini bırakmayan gemi mutlaka islimana ulaşır (11 1) Hayatın güçlüklerine teslim olmayan insan da onları göğüsleyebilir g_ (iV) Hatta çoğu zaman da onların hepsinin üste- İ sinden gelebilir (V)

tediği hatıralar,

A) Bu mış

yaşa­

bu duygular , gerçekten olan insanlar a ait değil mi

B) Bu sözler , bu hayal ürünü kah ra m an ların hayali olmaktan ne kadar uza k olduklarını bize bütün açıklığıyla anlatmıyor mu

C) Uçsuz

A) Komşularının bahçesinde mis gibi kokan aslanağzı çiçeklerini seyrediyordu. B) Amcasının kızını her görüşünde ona bakıp

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisine nokta(.) konulamaz?

ilköğretim yıllarını hatırlıyordu .

C) Donanmamız için önümüzdeki yıl yeni deni-

bucaksız

manlarıyla

zaman içinde hayal kahragerçek şahısların far k ı nedir

zaltılar alınacakmış.

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV .

D) Yazarın bu konudaki görüşleri bizde değil uluslar arası alanda bile kabul görmüştür .

E) V.

D) Okuduğum romanlardaki kahramanları tanı­ masaydım bilmiyorum kiminle konuşurdum

E) Zamana

E)

karışan

Gorio t Baba da Balzac kadar gerçek değil mi

Şirketin

Anadolu

yeni fabrikalar

kurmak için seçimi

olmuş.

g. 11.

12.

Şuna i nanıyorum ki karika t ürcüleri toplamak

---------------------ı İ ı----------------------ı 15. Sonbahar , kocaman bir tereddü t olarak kurulu-

(1)

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kı saltma la­ ra getirilen eklerle ilgili bir yanlışlık vardır?

bir dernek altında bir araya getirmek laz ım (il) O güne kadar birkaç girişimim olmuş , karikatür cüleri bir araya getirmeye çalışmışt ım (111)bunda başarılı olamadım (iV) Daha sonra onun bütün yükünü ben omzuma aldım ve Kari katürcüler Derneğini kurdum (V) Toparlayıcı yanım olmasa bu derneği kuramazdım.

yo r i nsanların gönlüne(!) Söylenen her söz biraz eksik , her şarkı biraz yarım sanki(II) Sislere ve vapur düdü klerine karışan İ stanbul , bir görünüp bir kaybolan kıyılar(III) Sahilde bir kadın, ömrünün macerasını okuyor sisler aynasında(IV) Vapurlarda çoluk çocuk , simit atıyor çığlıklarla dönen martılara(V)

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine noktalı virgül (;) konulması uygun olur?

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden han- ~ gisine ötekilerden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

A) 1.

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

Hukuk devletlerinde yönetim şekli demokrasidi!::_

16.

B) il.

C) 111.

D) iV.

A) Büyük amcam MTA'da çalışıyor.

g.

C) Ağabeyim geçen sene İTÜ ' ni kazandı.

B) Bu rası İTO ' nun yaptırdığı bir okuldur. 2'

D) Bu sene hükümet KDV'yi

E) Baran ve Bengü , bu

yıl

düşürecekmiş.

YGS 'ye girecekler.

E) V.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işa-

reti (') yanlış kullanılmıştır?

1

g. :§> 15

20. }

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcüğün yazı mı yanlıştır?

Demokras~ özgürlük...'.... eşitli~ adale t ve güvenlik

111

il

iV

A) An kara'ya gideli bir B)

ilkelerinin egemen olduğu yönetim i_eklidir.

Numaralanmış

A) 1.

noktalama

C) 111.

yıl

bile

olmadı.

g.

başlayacak .

2'

D) Arkadaşım TÜ BİTAK' a girmeye çalışıyor.

işaretlerinden

g.

kullanılmıştır?

B) il.

09 .30 'da

C) İlk kez 1985'te köyümden ayrılmıştım.

V hangisi yanlış

Sınav

E) Karadeniz 'li gurb etçiler yeni bir dernek kur - .2' :ö du . D) iV.

A) Okul arkadaşımla pekçok konuda anlaşabiliyorduk . B) Birbirimizi kırmadan, bu işi de halledebiliriz.

C) Hiç kimse bu tartışmada senin haksız olduğunu söyleyemez . D) Tatil köyünde birco k turistle konuşma olanağı bulduk .

E)

E) V .

g.

Çalışanlarının

hicbiri onun hakkında kötü

konuşmaz.

.2' i5

g. ı----------------------ı

13. Mevsim

ilkbaharmış

(1) Gökyüzü mav i,

güneş

17.

pırıl pırılmış vermiş rı ,

(il) Yemyeşil ovada gelincikler boy kırmızı kırmızı (111) Hemen yanla rında sa-

beya z, pembe papa tyalar (iV) Birlikte

salını -

yorlarmış rüzgarda , bir o yana bir bu yana

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcü- İ 21.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yan-

ğün yazımında yanlışlık yapılmıştır?

lışı yapılmışt ı r?

.

(V)

A)

Baş ka

bir

şirkete başvurusunu yapmış.

g. 2'

Yukarıda numaralanmış

d i ğerlerinden farklı

tirilmelidir?

yerlerden hangisine, bir noktalama işareti ge--

B) Senin de o gün geciktiğini va rsayalım .

C) Bir " Hoşça k al! " demek için buralara kadar g. gelinir mi? .2'

D)

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

Onların

ço k gü zel başarılara imza öngörmek zor değil.

E) Telefonla adeta .

konuşurken

atacağını

kendin i kaybediyor

.i5

A) Gümüşsuyu'ndan Beşiktaş'a kadar yürüdük. B) Dolmabahçe duk.

C) Gülhane

Sarayı ' nın

parkına

bahçesinde

otur-

üç yıldır gitmedim .

D) Pazar günü Ortaköy 'de karşılaştık.

g.

E) Pazar

sabahı

Taksim

Meydanı ' nda buluşa­

cağız .

2'

g. 2' '-------

--

-

----

---------'

.i5 '---

---

-------------

--

--'


1.

(1) Deneme, genellikle sanatsal , bilimsel , kültü- ~ ]5 rel konularda yazılır. (il) Yazarın kesin sonuçlara varmadan görüş ve düşüncelerini anlattığı yazı türüdür. (ili) Deneme için " kişiselliğin en çok öne çıktığı yazı türü " demek yanlış olmaz . (iV) Ancak yazar, bir eserle ilgili değerlendirme yaptığında , yorumuna duygularını karıştırmaz. (V) Dünya edebiyat ı nda bu türün en önemli ismi Montaigne 'dir .

Bu parçadak i numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

D) iV.

C) ili.

B) il.

A) 1.

E) V .

5.

Aşağıdakilerden

hangisi deneme

yazarı

de-

1 9.

ğildir?

Makale edebiyatımıza Batı ' dan gimiş bir türdür . il 1 Bu türün en

A) Cemil Meriç

deşleşmiş

B) Suut Kemal Yetkin zar,

C) Reş at Nuri Güntekin D) Ahmet Hamdi

:cı

tanınmış sanatçısı

türün

adıyla

öz-

olan Fransız yazar Montaigne'dir . YaiV li!

yaşamla

ilgili

görüşlerini,

büyük bir içtenlikle

V

Tanpınar

ortaya

E) Sabahattin Eyüboğlu

koymuştur.

Bu parçadak i n u mara l anmış yerler in hangisinde bilgi yanlışı vardır?

g_ .§> .ö

D) iV .

C) ili.

B) il.

A) 1.

E) V.

2

2.

büyük -- -- yazarları , bu türün kurucusu olan Montaigne , İngiliz edebiyatında ise Bacon ' dır.

Batı edebiyatındaki en

6.

Fransız edebiyatında

Bu cümlede boş b ı rakılan yere aşağıd a ki lerden hangisi getir ilmelidir?

B) fıkra

A) makale D) anı

;o;

Aşağıdak il erden

hangis i Nurullah deneme türündeki eserid ir?

Edebiyatımızda asıl başarılı

Ataç'ın

riyet'ten sonra rastladığımız deneme türünün tem-

A) Sözün Gelişi

silcisi kabul edilen isim Abdülhak Şinasi Hisar'dır .

B) Denemeler

Suut Kemal Yetkin, Sabahattin Eyüboğlu, Cemil iV ili il

1

C) Karalama Defteri

C) deneme E) hikaye

D) Gezerek Gördüklerim

Meriç , Nermi Uygur gibi yazarların da bu türde V

E) Frankfurt Seyahatnamesi

başarılı yapıtları vardır.

g.

Bu parçadaki numaralanm ı ş bölüm lerin hangisi bilgi yanlışına neden olmuştur?

"' .ö

--- - , Fransız yazar Montaigne ile başlamış olmasına karşın daha sonraki yıllarda İngiliz yazarlar tarafından geliştirilmiştir . İngiliz edebiyatında bu türün önemli temsilcileri arasında "Bacon , Addison ile İrlandalı Richard Steele " sayılabilir.

Bu parçad a boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

B) Roman

A) Öykü

D) Eleştiri

aşağıdaki ler-

Aşağ ı daki

metin türlerinden hangisi

B) Deneme

A) Roman

} ;;

D) Fabl

türüdür, deneme . (il) Konu alanı sınırsızdır . (ili) Ele alınan konuda kesin sonuca varma amacı güdülmez . (iV) Yazar, kanıtlamayacağı tezleri kesinlikle ileri sürmez. (V) Yazarın kendine özgü bir üslup gelişti rebildi ­ ği özgür bir türdür .

C) Hikaye E) Masal

C) Hikaye

B) Makale

A) Deneme

D) Tiyatro

Herhangi bir konu hakkındaki duygu ve düşün­ celerin , ispatlama amacı olmadan konuşma havası içinde anlatıldığı yazılardır . Yazar , kendisiy le konuşuyor gibidir . Aşağıdaki

yazarlardan hangisi parçada sözü edilen türde öne çıkmışt ı r?

Bu parçadak i numaralanmış cümlelerin han- g_ gisinde bilgi yanlışı vardır?

t

E) Roman

D) iV.

A)

Namık

Kemal

C) Nurullah Ataç

E) V .

D) Ömer Seyfettin E) Ziya Paşa o ö,

edebiyatı insan varlığının en kut sal yaratılışlarından biri sayarım. Gerçek sanat eserlerinin de yarına geçecek değerde olduğu­ na inanan sanatçıların ellerinden çıkmış olanlar arasında bulunacağını düşünüyorum . Zaten bana bu satırları yazdıran da bu düşünce oldu .

12. Ben , sanatı ve

Bu parça aşağ ı daki yazı türler inden hangisine ait bir örnekten a lın m ı ş olabilir? B) Ruşen Eşref Ünaydın

C) ili.

türlerinden hangisi nin Batılı anlamdaki ilk örnek leri ötekilerden fa rklı bir dönemde verilm i şti r?

Aşağıd a ki yazı

g_ı---------------------i

şüncelerini açıkladığı yazı

B) il.

11

]5

E) Makale

(1)Yazarın , herhangi bir konuda , duygu ve dü- ;;;, 8.

A) 1.

yaz ı lış

amacı bakımından d i ğerl eri nden farklıdır?

E) V .

C) Deneme

ı---------------------ı

4.

7. ,,.

D) iV.

C) ili.

B) il .

A) 1.

3.

örneklerine Cumhu-

A)

Fıkra

C) Deneme

B) Makale

D) Söyleşi

E) Anı


13.

Aşağıdaki

cümlelerin hangisinde yazım yan-

lı ş ı vardır?

} "

17.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yazım } 21.

Aşağıdakilerden

yanlışı

ötekilerinden

yoktur?

15

hangisinde yay ayraç ( ), bir görevde kullanılmış­

farklı

tır?

A) Buradaki sorunlarla ilgili bizim de bir çift sözümüz var. B)

Soruları

çözmek bir buçuk saatimizi

C) Haftaiçi hergün düzenli yordu. kaybolmuş,

D) Silgim yim?

şekilde

aldı.

soru çözü-

seninkini kullanabilir mi-

E) Annem, veli toplantısında nelerin duğunu söylemedi.

konuşul-

A) Bir anda fark edilen o parlak ze bir şeyler anlatıyordu.

ışık

da sanki bi-

B) Bir anda farkedilen o parlak ze bir şeyler anlatıyordu.

ışık

da sanki bi-

C) Bir anda fark edilen o parlak ze bir şeyler anlatıyordu.

ışıkta

D) Bir anda fark edilen o parlak ze bir şeyler anlatıyordu.

ışık

E) Bir anda fark edilen o parlak ze birşeyler anlatıyordu.

ışık

sanki bi-

Aşağıdaki

cümle lerde

hangisinin

altı

çizili sözcüklerden

-

Dolabı

korkularınla

C) Bu tür

18.

Aşağıdakilerin

da sanki bi- :o

(çalışanları) arasında başarı

elde edemez.

E) Bu mevsim (sonbahar) gelince bir hüzün kaplar, derler.

B)

hangisinde kesme işareti (')

22

yaş

kutladık .

gününü beraber

"Alemdağ'da

Var Bir Yılan"ı okudunuz mu?

şairlerin

içini

D) Çocuk azmetti ve okulu birincilikle bitirdi.

D)

kalır.

Ankara'nın

aşağıdakilerden

iklimini sevemedim gitti.

E) Lisede yatılı okurken en iyi

-

İnsan niçin yolculuk eder ( ) Ben bu soruya kendimce ( ) saf yüreklilikle bir yanıt vereceğim ( ) Benim yolculuklarım , dostlarımı görmek için ( ) Çoğu insan, yeni ülkeleri görmek, yeni insanlar tanımak amacıyla çıkar yolculuğa ( ) bense eski dostları görmek için çıkarım.

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

C) 2000'1i yıllarda önemli teknolojik gelişmeler ~ oldu .

yüzleşeceksin.

E) Büyük annem, ara sıra bize gelip bizde

gösterdiği itinayı

D) Bu yapıt (eser), bir solukta okunabilir türden romanların en güzelidir .

nlış kullanılmıştır?

A) 25'inci

karmakarışıktı .

ergec

göstermiş.

o

yazımı yanlıştır?

her zamanki gibi

B) Yazar, sözcük seçimine (özeni) olay örgüsüne de

işledik

E' 0 --------------------ı ;; ı---------------------ı

A) Derste saçma sapan sorular soruyordu . B)

sözcükleri

sesli

C) Bir şirket, personeli uyum olmadan hiçbir

ta sanki bi-

g. 14.

c>-

(sesteş)

A) Bugün derste.

anlaştığım

A) (?) (.) (;) (...) (,)

arka- o

daşım İstanbul'luydu.

g,

B) (?) (,) (;) (;) (;) C) (!) (.) (:) (...) (:) D) (?) (,) (:) (.) (;)

)

"'

E) (!) (.) (;) (:) (...)

)

15.

Aşağıdaki

cümlelerin hangisinde yazım yan-

lı ş ı vardır?

A)

B) Bedir Bey rur. C)

Yazarın

herkese göstermez () Bilgisini gerektiğinde kul- } lanan kişi () pek çok şey kazanır () saygı, sevgi, dostluk, ilgi ( ) Bu kazançların hiçbirinin değeri parayla ölçülemez ( )

:o

Başak, sınavda sınıf

5'incisi

apartmanın

olmuş.

4'üncü

katında

23. Tam kapıya yönelmişti ki. .. Geri dönüp

g. 19. Olgun adam ( ) bilgisini saat gibi taşır ( ) çıkarıp E'

nı karıştırmaya başladı.

Bu parçada üç noktanın ( ...) kullanılış gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

noktalama işaretlerinden hangileri, bu parçada ayraçlarla gösterilen birden çok yere getirilmelidir?

A)

1i

B)

E) Geçen yıl

2'nci kez seyrediyorum.

kitabının

10'ncu

B)

Noktalı

yeterli olmayan ce-

yerine

Açıklanmak

istenmeyen sözcükler

olduğu­

nu belirtme

A) Nokta (.) - virgül (,)

baskısı yapılmış.

Karşılıklı konuşmalarda, vapların

lendi. yıl

çantası­

arıyordu.

Aşağıdaki

otu-

50'nci sanat yılı için kutlama düzen-

D) Bu filmi, bu

Belli ki bir şey

C) Bir alıntının atlanan yerlerini belirtme

virgül (;) - nokta (.)

D) Benzer örneklerin terme

C) İki nokta (:) - virgül (,)

D) Üç nokta (...) - noktalı virgül (;)

E) Cümlenin

sürdürülebileceğini

bitmediğine

E) İki nokta (:) - noktalı virgül (;)

gös-

dikkat çekmek

} ı---------------------ı g_ ı---------------------ı

16. Ay,

güneş,

dünya sözcükleri coğrafya ile ilgili olarak kullanıldıkları zaman büyük harfle başlar.

Aşağıdaki

15

20.

Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin sonuna

t

ötekilerden farklı bir noktalama işareti kon-

lamaya uyu lm am ı ştı r?

B) Bütün

dünyayı

çocukları bağlıyordu.

bisikletle

D) Ay,

dünyanın

B) Ata arpa,

dolaşacakmış.

çıkacakmış.

, ____

yiğide

D)

Değirmen

iki taştan, muhabbet iki

E) Bak bana bir gözle,

C) ........... Ankara' lı biriyle tanışt ık.

baştan

sana iki gözle

o

~

D) .......... bunları Ali' den öğrenmiştim.

E) ............... Müslümanlıkla ilgili bir kaynaktı.

:o

E

_,, ""I_ B..., ilgiyo lu Dil ve An latım Soru Bankası A (B)

bakayım

B) ................ Yalç ın ' ın yeni kitabı çık-

mış .

pilav

C) El el ile, değirmen yel ile

vardır .

çevresinde dönmektedir.

E) Emekli olunca düny~turuna

satır sonunda noktalama işareti kullanılmıştır?

A) ........... Edirne' de yaşıyormuş.

A) Az veren candan, çok veren maldan

C) Bu dünyada herkesin bir görevi

Aşağıdakilerin hangisinde ya n lış

malıdır?

cümlelerden hangisinde bu açık-

A) Onu dünyaya ailesi ve

24.

~

'---------------------'

~

" '--------

---

----------'


1.

Düşünüyorum bugün yaşıyor mu Hüseyin Rah-

3.

mi? Kitapçı vitrinlerinde yapıtları pek görülmüyor. Okurlar eskisi gibi aramıyorlar Hüseyin Rahmi'yi. Bu acı bir gerçek , ama her gerçek gibi kaçınılmaz bir şey. Dünya değişti, insanlar değişti. Hüseyin Rahmi'nin en çok okunan yazar olduğu günlerde dünya edebiyatını Türk okuru pek bilmez tanımazdı. Çeviriler azdı bir kere. Mutlu azınlık için yazan Halit Ziya'lar, Mehmet Rauf'ların yanında halka seslenen Hüseyin Rahmi elbette ki binlerce okur bulacaktı. Ama bugün o binlerce okur yok ... Oktay Akbal ' ın bir denemesinden a lı na n bu parçadan yola çı karak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)

Anlatılan düşünceler kanıtlama

Bu parçay la ilgili olarak hangisi söylenemez?

yoluna gidil-

miştir . konuşurmuş

B) Yazar kendi kendisiyle Açıklayıcı

A) ve

teknikleri

anlatım

tartışmacı

Karşılaştırmalara başvurulmuştu r.

E) Bir yazar etrafında

Açıklayıcı anlatım tekniği kullanılmıştır.

B) Dilin göndergesel

kullanılmıştır.

D)

ş ekillenmiştir .

Elestiri (tenkit), bir eserin gerçek değerini ortaya 1

koyma

amacıyla

ileri sürülen yazılar

inceleme ve

ya rgılar

araştırma

ve bu amaçla

sonucu yazılmış

iken makale, bilimsel bir konudaki dü11

şüncelerin açıklandığı yazılarıdır .

ve dergi

ve

savunulduğu

gazete

buluşma

ve gö-

Mektup, 111

rüşme güçlüğü karşıs ı nda görü ş , düşünce

isteklerin

aktarıldığı yaz ılardır .

lerin belirli

köşelerinde

yazılan k ısa, yoğun,

yazarın

kendisinin

ve

Deneme, gazeteiV

genel bir

başlık altında

günübi rlik yazılar iken fıkra , V

se çti ğ i

kesin bir sonuca varma

herhangi bir konuda

4.

Kişisel düşüncelere

D)

Tanık

göstermeye

değiştirirse

terimlerden gibilgi yanlışlığı

D) Can ve Esin

B) il. ve 111.

ve iV. D) 111.

C) il. ve V.

E) iV. ve V.

Salah Birsel

"Kendimle Konusmalar ", Suut Kemal Yetkin il "Günlerin Getirdiği", Ahmet Hamdi Tanpınar 111 "Beş Sehir", Sabahattin Eyüboğlu "Mavi ve Kara" V N ile denemenin

başarılı

örneklerini

Cumhuriyet Dönemi'nde bu

vermişlerdir .

yazarlarımız dışın­

da daha birçok yazar deneme türünde

A) 1.ve V.

yapıt

ve iV. C) 111.

B) il. ve iV.

E) il. veV .

D) 1.ve 111.

alınmıştır .

6.

Yazmadan önce okumamanın sonuçlarından elbette tedirgin oluyorum. Oysa genç yazar adayı için de okumakla başlar her şey . Edebiyat, kendinden önceki edebiyattan çıkar. Romancı olmak için ilkin kendinden önce yazılm ı ş romanı okumak gerekir . Yaşamın yaratıcı yazı­ ya taşıdığı gizil güçleri burada bir an için unutalım. Gerçek yaşam, yaratıcı yazının süzgecinden geçerken tortusunu bırakacaktır elbet. .. Kendine kitapların yarattığı bir dünya kurmayı başaramayan genç yazarın sonunda arka kapı­ dan geldiği yere dönmekten başka çaresi kalmaz. Elbette bunlara kulak asmıyor herkes, hiç kimsenin eleştirilere göre davranmasını da istemem. Kendileri için bir dil yaratmaya çalışıyor yeni yazarlar ama kimilerinin diliyle , değil yazın­ sal dil kurmak, bazen konuşma dili bile olamayacağını düşünüyor insan. Semih Güm ü ş 'ün deneme lerinden a l ınan bu parçadan yola çı karak aşağıdakil erden hangisi söylenemez?

A) Konu seçimi ya da yazı içerisinde konu birliği konusunda özgür davranılmıştır. , B) Dili yazarının ve döneminin zihniyetini

Ebru

E) Ebru ve Esin A) 1.ve il.

yer verilmiştir .

Deneme yazmak konusunda ara l arında sohbet eden öğrencilerden hangisinin söyledik" lerinde yan lı ş lı k yoktur?

Sercan

Götürdüğü", 1

başvurulmuştur.

ESİN : Haklısınız güncellik ve kanıtlama konusunda söylenenlere ben de katılıyorum. Yalnız dilin göndergesel işlevde kullanılması konusun- ~ da ısrarcı olmanızı anlamıyorum, denemede dil "' bu işlevde kullanılmaz ki ...

Yalnız

rullah Ataç "Günlerin

Bu dönemde Nu-

"'

SERCAN: Güncel olaylardan neden yararlansın ki konu seçiminde ve yazma yönteminde özgür olmak gerekir deneme yazarken böyle bir zorunluluğu yok, güncellik fıkra , haber yazısı gibi türler için geçerlidir.

C)

gelişmiştir.

Bu parçadaki n uma ralan mı ş eser lerden hangileri yer değ işti rirse bilgi yanlışlığı giderilm iş olur?

o

EBRU: Deneme yazarken kaynakça koymaya gerek yoktur, yazdıklarını kanıtlamana gerek yok. Ama güncel olaylardan yararlanıp yararlanmadığın önemli.

B) Ebru ve Sercan

numaralanmış

riyet Dönemi'nde

özellikle Cumhu-

.D

CAN: Benim denemem hazır fakat henüz kaynakça kısmını istediğim gibi şekillendiremedim, bu şekilde vermem doğru olmaz sanırım.

Yalnız

edebiyatımızda

vermiştir.

GÜLER: "En Kanıtlanabilir Deneme" yarışması için yazılarınızı bekliyorum.

A)

Deneme türü,

°,

amacı taş ımadan kişisel

düşüncelerini aktardığı yazılardır .

Bu parçadaki hangi ikisi yer de r ilmiş olur?

işlevi kullanılmıştır .

C)

E) Bir denemeden

2.

a şağı d a k ile rden

gibi

yazmıştır.

C)

Kitaptan niçin korkarlar? Bunu bir türlü anlaya- ,,, 5. madım . Kitaptan korkmak, insan düşüncesinden korkmak, insanı kabul etmemektir. Kitaptan korkan adam, insanı mesuliyet hissinden mahrum ediyor demektir. "Bırak senin yerine ben düşünüyorum! " demekle, "Falan kitabı okuma!" demek arasında hiç bir fark yoktur. İnsanoğlu her şeyden ewel mesuliyet hissidir ve bu bilhassa fikirlerin mesuliyetidir. Ondan mahrum edilen insan kendiliğinden bir paçavra haline " düşer . Şüphesiz insanı korumamız gereken durumlar vardır fakat bu durumlar daha ziyade ferdin kendi dışındaki durumlarıdır. Bir insanı kendi içinde, düşüncesinin mahremiyetinden koru- ;;, maya hakkımız yoktur . Orta Çağ'dan bugüne ö kadar gelen zaman içinde insanlığın en büyük kazancı bu basit gerçeği kendine mal etmesidir.

~

"'

yansı­

tır.

C) Yazar düşüncesini tir .

kanıtlama

D) Metin yazarın iç dökmesi tur. E) Dil, göndergesel

yoluna

gitmiş­

şeklinde oluşmuş­

işlevinde kullanılmıştır .


7.

Çocukluğunda dünyayı

umursamayan(!) kendi hayal dünyasında yaşayan biriydi(II) şimdiyse hayata gerçekçi pencereden bakan(III) onun gereklerine göre davranan(IV) kendisini geleceğe göre hazırlayan(V) bir insan oldu .

}

11.

2

A) Öncelikle , "deneme "yi vazgeçilmez olarak gö rdüğümü ifade etmeliyim.

~

Bu cümledeki numaralanm ış yerlerden hangisine virgül {,) ya da noktalı virgül (;) getirilemez?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işa- } reti (" ") yanlı ş kullan ı lmıştı r?

.E

B) il.

C) 111.

E) V.

D) iV .

yan lı şı vardır?

~

A) Edebiyatımız, Batı ' daki Akımların etkisinde

İ

gelişmiştir.

B) "Yükselmek " sözcüğünü şiirdeki anlamıyla bir cümlede kullanmamız istendi.

C)

A) 1.

bir tür

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazı m

:o

B) Birtakım sanatçılar , yaşadıklarından esinlenerek yaratır eserlerini.

g

Bağlaç olan "de "nin yazımıyla ilgili sık sık E' 15 soru soruluyor .

D) Yahya Kemal, " şiirlerinde ulusal ögelere yer veren şair" Milli Mücadele'yi şiirleriyle değil, düzyazılarıyla desteklemiştir.

E) "Bilimin temeli kuşkudur. " sözüyle bakış açısını belirtiyord u.

C) Sanat da yaşamın kendisi gibi iyilikleri ve güzellikleri içinde barındırır . D) Gerçek sanatçılar herkesçe beğenilen eserler ortaya koyabilenlerdir .

g E"

E) Kitap okumak da nefes almak, su içmek kadar gereklidir.

,;

bilime

!

J

"' o, ı---------------------1 .5 1--------------------ı :;s ı--------------------ı

8.

Aş a ğ ı dak il erin

hangisi

yazım

12.

ve noktalama

bakımından doğrud ur?

A) Bu haftasonu ben de İzmir' e gideceğim. B) 1 Ağustos 1995 'de, bu şehirde mi göreve

Şimdi sadece üç seçiciler kurulu üyesiyim ( ) Sait Faik Hikaye Armağanı ( ) Sedat Simavi Edebiyat Ödülü ve Nüzhet Erman Ödülü ( ) Bir süre Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri 'nin şiir dalında seçiciler kurulu üyel i ği yaptım () Cevdet Kudret Şiir Ödülü Seçiciler Kurulu 'nda da ()

g.

!

boş bırakılan

Bu parçadaki

başladınız?

denemeleri için İsmet Kemal şöyle diyor : " Savsız , kesintisiz (1) İçtenlikli ve konuşur, söyleşir gibi (il) Özgün, ilginç, bence'li (111) Yalın, duru , açık (iV) İşte bunla r, yazın dünyasının , güzel yazı sanat ının, 'deneme ' türünde aradığı özellikler (V)"

16. Montaigne'nin

yerlere s ı rasıyla g, hangisinde verilen noktalama ~ getirilmelidir?

Bu parçadaki numaralanmış yer lerden hangisine d i ğerleri nden farklı bir noktalama işa­ reti getirilmelid ir?

aşağıdakilerin

C) Hava git gide

kötüleşmiş; akşama doğru

kar

işaretleri

yağmaya başlamıştı.

D) Bize onyedi-onsekiz yaşlarındaki o k urlarımız mektup gönderiyor...

" ;

E) Cem Bey, hayatı boyunca Zonguldak 'tan hiç ayrılmadı ; bu şeh rin güzelliğine hayran-

A) (:) (,) (.) (:) (...)

B) (;) (;) (:) (.) (.)

C) (:) (;) (.) (;) (.)

D) (;) (;) (.) (,) (...)

B) il.

A) 1.

C) 111.

D) iV.

E) V.

.D

E) (:) (,) (.) (,) (.)

dı.

9.

Aşağıdaki

cümlelerin hangisinde bir

yazım

yanlışı vardır?

13.

~

Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere

noktalı virgül

(;)

konulmalıdır?

.D

A) Yatmadan kalkacağını

önce annesine sabah sekiz de söyledi .

B) Hava yağmurlu olduğundan evde oturmayı tercih etti.

C) Parktaki bankta yordu .

oturmuş çocukları

seyredi-

akşam

17.

A) Folklo r ( ) bireyle insanlık arasında büyük boşluğu doldurmanın çabası içindedir .

, l1

atasözlerin in hangisinde nokta lı

kullanı l malıdır?

ö

B) Folklor ürünlerinin bir başka öz elliği () "canlı" ve "yaşanılır " olmasıdır.

A) Acındırırsan arsız olur acıktırırsan hırsız olur B) Altın eşik gümüş eşiğe muhtaç olur

E' .E

C)

C) Folklo r, ulusal temele dayanır () evrensel ni- g. telik taşır. ~

"'

E) Folklorda ayrılıklara değil ( ) benzerliklere önem veri r.

duran ya huyundan ya su-

D) At ölür meydan kalır yiğit ölür şan kalır E) Az eli aşta gör çok eli işte gör

D) Bir toplumun ortak yaratı ürünlerinin tümü ( ) o toplumun folklorunu oluşturur.

kaldı.

Kır atın yanında

yundan

E

da

Aşağıdaki

virgül (;)

D

D) Bu konuda öğretmen de yorum yapmadı . E) Misafirleri dün

1

t

t

ı---------------------ı g_ ı--------------------ı

1 O. Aşağ ı daki cümlelerin hangisinde yazım yan- ;; 14. lışı vardır?

Aşağıdaki

soru

işareti

cümlelerden hangisinin sonuna ; (?) konulmaz?

, A) Yine böyle bir yaz akşamı denizi seyrediyorduk. B)

Kız

Kulesi'nin

ışıkları

A) Acaba neydi o gün bize söylemek isteyip de söyleyemediği

;

aydınlatı-

"'

B) Dün bu kitabı benden kim yor musun

C) Sahilde oturmuş önümüzden geçen tekneleri izlemekte idik.

.o

C) İyi ki gitti, o nasıl çocuktu öyle

D) Artık bazı etkinliklere Haliçte ev sahipliği ya-

g,

bütün denizi

yordu.

pıyor.

18.

g_ E" .o

E>

E) Size Hilal mi , benim Bursa'ya gideceğimi söyledi

~

'----

----------

----

(')

yanlı ş

yerde

hangisinde kesme

kullanı l mıştır?

A) Tanzimat'la başlayan yeni edebiyatımızda birçok türün ilk örnekleri verilmiştir . şiir

Uşaklıgil'in

türü, edebiyatımıza Halit Ziya "Mensur Şi i rler " adlı eseriyle gir-

miştir.

E) Ertesi sabah sahildeki bir çay bahçesinde kahvaltı ettik .

-D

işareti

B) Mensur

istemişti, hatırlı-

C) Cumhuriyet Dönemi'nin en güçlü öykücüle rinden olan Sait Faik, İstanbul ' lu bir yazar-

D) Ayşe , geçen hafta İzmir'e yalnız mı gitti

i,

Aşağıdaki cümlelerden

--~

g,

f

i ~ .o.__ __

dır .

D) İlk tiyatro eserimiz sayılan "Şair Evlenmesi"ni Şinasi 1859'da yazmıştır . E) Batı ' dan alınan edebı türler arasında roman, hikaye ve tiyatro da vardır.

__

_____

_________

~


1.

4. Deneme geniş ve yazarların rahat kullandıkları bir türdür. Gazete ve dergilerin çoğalması, gazetelerde köşe yazarlığının, fıkraların sevilmesi de cumhuriyet dönemi edebiyatımızda bu türün yaygınlaşmasında etkili olmuştur. Ahmet "§ Hamdi Tanpınar, Cemil Meriç, Bedri Rahmi ; Eyüboğlu, Mehmet Kaplan, Fethi Naci gibi isimler cumhuriyet dönemi deneme alanında eser vermişlerdir.

deneme alanında verilmiş eserlerden hangisi bu parçada adı geçen yazarlardan herhangi birine ait değildir?

Aşağıdaki

Şiir; bir sorun, bir durum üzerinde ölçülü konu- } 7. susunca da bizim düşünmemizi bekleyen .o bir olgunluktur, Bir kıvamını bulmadır. Ben, şiir eğitimi diye bir şey olduğunda ısrar ediyorum ve böyle bir eğitim, ancak kendi milletimizin şiir g_ serüvenini, şi i r tarihimizi yaşamakla, kavramak- İ la sağlanır. Sadece zaman bakımından bize en yakın şairlerimizin verimlerini , çeviriler yoluyla, ya da asıllarından günümüz dünya şa irlerini be- 2 nimsemekle, onlara benzemek çaba larıyla gerçekleşemez bu eğitim.

şan 1

yazarı yazısına

araştırmak

ve senli benli konuşur gibi rahat ve içtendir. O, çoklukla kendisini anlatır ama kendisini anlatırken insanların ortak yanlarını keşfedip ortaya çıkarması bakımından bütün insanlığın iç dünyasına ışık tutar. Düşünce lerini kanıtlama endişesi olmadığı için belgesel kimlik taşımaz. Anlattıklarını ciddiye almaz , yaşamı da ciddiye almaz ya zaten. Kanıtlama, doğrulama, kesin sonuçlara ulaşıp yargılama diye bir kayg ı sı yoktur deneme yazaDeneme

kendini

eleştirmekle başlar. Bunları anlatırken

rının.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi yanlıştır?

Bu parçada deneme türünün hangi özelliği vur g ulanmıştır?

A) Bu Ülke B)

A)

Del i fişek

C)

D)

Beş Şehir

E)

Boğaziçi Şıngır Mıngır

ğ

5.

A) Herkesi ilgilendiren bir konu üzerinde durul-

jj

} jj

g_

öznel bir

başvu­

anlaşılır

bir

anlatım

tercih

edilmiştir.

yansıtır.

yaklaşımla değerlen-

(1) Hayatımın son yıllarını elimden ge ldiği kadar ğ_ 8. ve salt kendi rahatımı düşünerek geçir- !! meye karar verip de köşeme çekildiğim zaman, .o ruhuma edebileceğim en büyük i yi liğin onu tam bir başı boşluk içinde bırakmak olacağını düşün­ müştüm. (il) Bırakalım kendi, kendisiyle söyleş- } Kendi içinde kendi hayalinde kalsın, de- jj sin. (111) mişdim. {iV) Yaşım beni daha da ağırbaşlı, daha olgun bir hale getirdiği için bunu artık kolayca yapabileceğimi umuyordum. 01) Fakat görüyorum ğ_ ki ruh, başıboş kalınca türlü hayaller kuruyor.

~

lıştır?

E'

A) 1.cümlede, bitişik yazılması gereken bir söz

o

çalmış

ğ_

C) 111.cümlede, ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmaması yazım yanlışına neden olmuştu r.

E'

;;

D) iV. cümlede "de, da"

nın yazımıyla

6.

bir hayatta yaz-

mışım gibi geliyordu bana, o kadar candan bana, benim düşüncemi, benim hayat tecrübemi söylüyordu. (Emerson)

!

yanlışı

J

ünlü düşünürlerin Montaigne ve denemeleriyle ilgili görüşlerinin sıralandığı bu yargılarda "deneme"nin hangi özelliği vur- "

Yukarıda

9. Çok kimseler, hele bir az mektep medrese görmüş olanlar , her işten, her şeyden ilk bir fayda g__ beklerler. Arasıra kırlara çıkmaları, bir su boyunca gezinmeleri bile, hoş bir vakit geçirmek için değil, oturdukları yerde toz duman olsun olmasın, ciğerlerini şehrin pis havasından temizlemek içindir.Vitaminbulunalı beri, nefislerinikör- } letip bol soğanlı domates salatasını da hor gör- ;; mekten kurtuldular; yoksa salt canları çekti diye yemeyi ciddiliklerine bir türlü yakıştıramıyorlardı. Onlar da öyle yol tutturmuş, yaşamanın tadı- ~ O> nı fayda aramakta buluyorlar . ..,

ğ_

A) Konusunun B)

Kanıtlama

!!

sınırsız olduğu

yoluna

jj

A) Deyimlere yer

gidilmediği

C) Her insanı ilgilendiren

konuları işlediği

~

D) Ele alınan konuda okuru düşünmeye yön- ~ Anlatılanların

bir sonuca

bağlanmadığı

------

---------~

Açık

E)

o

~---

Altı

verilmiştir .

çizili sözcüklerin ve

doğal

yazımı yanlıştır.

bir üslubu

vardır .

D) "Fayda" konusu üzerine öznel melere yer ver ilmişti r.

lendirdiği

E)

B) C)

,,ö,

~---

Altı

--

hizmet etmesi

dünyasını yansıtması

Aşağıdakilerden

hangisinde bir bilgi yanlışı

vardır?

A) Makalede amaç bilgi aktarmak ya da bir görüşü desteklemek olduğundan açık, anla.şılır, ciddi bir dil kullanılır. B)

Eleştiri,

tan; yan

bir eserin içeriğini, üslubunu anlave değersiz yanlarını ortaya ko-

değerli

yazıdır.

C) Tiyatro oyunları, insan yaşamıyla ilgili ayrıntı ve olayları sahnede canlandırmak için yazılan eserlerdir. kendisinin yaşadığı ya da tanık sanat değeri taşıyan bir üslupla anlattığı yazılara anı denir .

D) Bir

yazarın

olduğu olayları

E) Bir sanatçının, okurla konuşur gibi samimi bir üslupla kaleme aldığı yazılara deneme denir .

Dostluk konusunda düşündüğüm zaman ( ) hep şu noktayı göz önünde tutmalı diye düşünürüm ( ) Acaba dostluğu arattıran sebep güçsüzlük veya ihtiyaç mıdır () Acaba karşılıklı yardımlaşmaya girişirken insanların amacı tek başlarına pek başaramayacakları şeyi ( ) bir başkasının yardımıyla elde etmek; sırası gelince karşılığını yapmak mıdır ( ) Yoksa bu yardımlaşma dostluğun özelliğidir de dostluğun daha derin, daha asil, sırf doğanın yarattığı başka bir neden mi vardır () Dostluğa adını veren sevgi, insanların yakınlık duygularıyla birbirine bağlanmasında başlıca nedendir ( ) Bir denemeden alınan bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlerden herhangi birine aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilemez?

A) Nokta(.) B) Virgül(,)

değerlendir­

çizili sözlerin ikisi de tekrar grubudur.

----

!!

Bu denemeden alınan bu parçayla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

gulanmıştır?

gerçekliğe

Yazarın ın

yoktur . .o

f

E'

E)

ğ

E) V. cümlede, herhangi bir yazım

g

D) Bilimsel

ilgili yan-

lışlık yapılmıştır .

• Denemelerde gördüğüm her şeyi Montaigne ,; de değil kendimde buluyorum. (Pascal) kitabı, yaşadığım başka

yanlışlık

yapılmıştır .

g

benden.

t

ayrı yazılmıştır.

durulmuştur .

• Montaigne amma da fikir (Beranger)

!! jj

g

yanlışları yapılmıştır.

E) Bilimsel bir konu üzerinde

g

Bir denemeden alınan bu parçadaki numaralı cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yan-

dirilmiştir.

• Bu

ve

B) il. cümlede , noktalamayla ilgili bir

B) Dili, yazıldığı dönemin zihniyetini

B) Özgün bir içeriğe sahip oluşu

!

jj

muştur.

3.

Açık

özgürlüğü

C) Öznel yargılardan oluşması

kaygısız

!!

Bu parçayla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Düşünceler,

A) Konu ve üslupta

Tartışmacı anlatım tekniği kullanılmıştır .

rulmuşmuştur.

Ruhta duyulan ıstırabın bir büyüklüğü olabilir zaten o, insanları insanlara yaklaştırır, birbirine sevdirir, birbirinin haline aşina kılar. Onda daima iştirak vardır; hiç olmazsa, başka birinin yüzünden çekilir. Kaderi olan insan başkalarını, başka birini düşünür . Manevi ıstırap bize cemiyet hayatının verdiği, cemiyetin bir parçası olarak çektiğimiz bir şeydir; en şiddetli anlarında bile etrafımızla alakamızı kesmez, hatta o alakayı kuwetlendirir bize yalnız kendimizi düşündürtmez.

D) Noktalama

vardır.

D) Bilimsel yazılara özgü kesin ifadelere E)

C)

cümlesi

B) Öznel değerlendirmelere yer verilmiştir.

C) Nesillerin Ruhu

2

Kişisel tanım

C) İki nokta (:)

D) Soru

işareti

-· (?)

E) Üç nokta( ...)

---------~ Bilgi o lu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)


10. Ahmet Hamdi

Tanpınar, 24 Ocak 1957'de Cum-

2

;;

13. Güney okyanusu; dünyanın bu en tehlikeli deni- ~ 16. Zindanda :o

1

yayımlanan (Reşat

huriyet'te

Nuri ve Eserleri)

il

1

z~ den izcileri garip bir şekilde kendine çekiye~

g_

adlı yazısında şunları yazıyo~ ":.:.:.. Reşat'ın eser-

E'

111~

il

E'

Onun cazibesine bir kere kapılan, artık kend ini :r

111iV leri etrafında bu politika çarçabuk teşekkül etti.

oraya gitmekten alıkoyamıyori_ en güçlü duygu 2

O rahat ve güzel dildi, değerler üzerinde tatlı anlaşmaydı, dünyamızı

sarsmadan

Aşağıdakilerden

hangisi bu parçada ayraçlarla belirtilen yerlere getirilebilecek noktalama işaretlerinden biri değildir?

iV olan korku bile bu arzuyu engelleyemiyor.

bizi tatmin

Hem

korkuyoruz hem de ona gidiyoruz!

A) Virgül(,)

V

eden bir sorumluluk fikriyd~"

B) Soru işareti (?)

Bu parçadaki numaralanmış noktalama işa­ retlerinden hangileri yanlış kullanılmıştır?

V

C)

Bu parçadaki numaralanmış noktalama işa- g_ retlerinden hangisi yerinde kullanılmamıştır?

11.

C) 111.

D) iV.

B) il. ve iV.

D) il. ve 111.

E) V.

Aşağıdakilerin hangisinde ayraçla gösterilen yere iki nokta (:) getirilmelidir?

C) 111.veV.

E) iV. ve V.

adlı öykünün edebiyatımızdaki önem~

g_ 14. Karabibik ~

17. Bu türküleri dinlerken daima Maurice Barnes'in İspanya için yazdığı o güzel kitabın adını hatırla­ rım ( ) ( ) Kandan( ) Şehvetten ve Ölümden( ) ()

1

.D

ilk kez Anadolu köylüsünün bilgisizliğini , yoksulA) Felaketin iyi bir tarafı vardır ( ) Bize gerçek dostlarımızı gösterir. B) Çocuklarımıza erdemli olmayı öğretin () Onlan mutlu edecek para değil, erdemdir. C) Söğüt gibi her rüzgarla sallanma ( ) güneş ve ay gibi kararlı ol. D) Edebiyat

il :,. i,

E) Birçok insan, zannettiğinden daha cesurdur ( ) sırası gelince gösterdikleri cesarete kendileri de şaşar.

111 gelir.

g.

V

°Q

ğıdakilerin

iV

ustalıkla, anlatmasından

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bulunan noktalama işareti yanlış kulla-

ruhu besler ( ) Kendi aleyhinde zaman bile size hizmet eder.

Bu cümlede ayraçlarla belirtilen yerlere aşa­ hangisinde verilen noktalama işa­ retleri sırasıyla getirilmelidir?

luğunu..'.... ağalar ve tefecilerle ilişkilerin~ sorunlarını

:o

yazdığımız

virgül (;)

E) Üç nokta( ...) A) 1. veV.

B) il.

Noktalı

D) Nokta(.)

r

A) 1.

havasızlıktan boğulduktan sonra hangi ruh b irdenbire bu geniş( ) bu hür havaya kavuşur( ) Bu çimen, taze sağılmış süt, koyun sürüsü, kır ç iç eği nereden almıştır kokusunu( ) bu dalga dalga büyük dağlar, rüzgarını nereden bulmuştur( ) Dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir güzelliktir bu( )

nılmıştır?

E' 0

C,

A) 1.

B) il.

B) (;) (") (,) (.) (") C) (,) (") (,) (.) (")

g_

0

A) (:) (") (,) (.) (")

D) (.) (") (,) (.) (") E) (:) (") (;) (...) (")

C) 111.

D) iV.

E) V.

~ o"'

12.

Aşağıdaki

cümlelerden hangisinde kısa çizgi 15. Tarih biline~ geçmişi gelecekle birlikte yaşamaktıı::_ (-) yanlış kullanılmıştır? ı 1 il E' ö

A) Ankara-Eskişehir karayolunda şeritten işleyeceği söylendi.

trafiğin

tek

C)

deneyimlerini,

Arabayı

ileri-geri manevra yaparak park yerinden çıkardı.

E) 1996-2000 yılları arasında üniversitede sans eğiti mini tamamlamış.

iıı zamanda

1

-

örnek almışlardır. Klasisizmin konuları Mitoloji'den

il o

geçmişten ders almak, güçlü yatırım- ; iV

111

seçilmiştir. İnsan dışındaki hiçbir sev önemsenlV memiş;

giysi, dekor,

doğa

görüntüleri

ihmal

---

-------~

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Bankası A l8l

edilmiştir.

V

o

Bu parçadaki numaralanmış noktalama retlerinden hangisi yanlış kullanılmıştır?

V

işa­

Bu parçadaki numaralanmış bölümlerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

li- g_

İ

A) 1.

B) il.

g_

-----

yapılacak

lar yapmaktır.

D) Dün bütün gün -belki inanmazsın ama- evde oturup televizyon seyrettim.

'-----

gelecekte

deneyimler için bilinçli olarak kullanmaktır. Aynı

g. İ

B) Öğrencilerin çoğu Galatasaray-Fenerbahçe maçını izlemeye gitmiş.

geçmişin

Klasik sanatçılar, eski Yunan ve Latin edebiyatlarını

~

.ö'---

C) 111.

D) iV.

E) V.

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

g.

----------------~

ğ

o ._ _______

_____

_ __ _ __

~


1.

---- deneme alanının büyük yazarıdır . Bütün çalışmasını neredeyse bu türde ortaya koyar . Edebiyata ve dile büyük bir tutkuyla bağlı olan yazar, bu konuları daima tekra r tekrar işler . Kendi kendisi olmasını bilen yazar aşırı yönleri dolayısıyla edebiyatımızda en çok tartışılan ve hücuma uğrayan kişilerin başındadır. "Karalama Defteri", "Günlerin Getirdiği" gibi deneme kitapları ile bu türün en başarılı örneklerinden birkaçını

4.

Sanat, edebiyat, doğa, yaşam, dünya görüşü

'" 7.

Düşünce ufku geniş ve bilgi birikimi olan bir yazardır.

gibi insan ve insanla ilgili herhang i bir konuda

• Kendi

1

yazarın

ra uyma

zorun lulu ğu

vermiştir.

aktardığı

ve belli kuralla-

duymadan

iddiası z

çimde

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

bir bi-

• o

acıkladığı yazı

Yazı ların da

kesin bir yargıya varmayı amaçla-

yazılar yazması

A) Maka le

yapmıştır?

B) Roman

D) Deneme

B) Suut Kemal Yetkin C) Vedat Günyol

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

dü-

duyar.

Özellikleri yukarıda verilen yazara hangi tür önerilebilir?

türüne deneme denir. V

Bu açıklamada yer alan numaralanmış bö- " lümlerin hangisindeki yanlışlık tanımı hatalı ö,

A) Nurullah Ataç

saygı

maz.

iV

111

de

• Herhangi bir konuda okuyucuya içini dökmek, düşünce l e rini onunla paylaşmak ister.

l!

nuclara varma yoluyla

duygularının dış ında başkalarının

şünce le rine

kendi duygu ve düsünce lerini kesin so-

E) V.

Eleştiri

C)

E) Gezi

yazısı

;a. i'

D) Orhan Bruian E) Cemil Meriç

o

"'

D

2

Başkaları insanoğlunu yetiştiredursun

ben onu ve kendimde pek fena yetişmiş bir örneğini gösteriyorum. Bu örneğe yeniden biçim vermek elimde olsaydı onu elbet olduğundan çok başka türlü yapardım . Bir defa yapılmış artık. Şunu söyleyeyim ki kendimi anlatırken söylediklerim değişik ve değişken olmamakla beraber hiç gerçeğe aykırı değildir . Her insanda insanlığın bütün halleri vardır .

5.

1. Yazar, görüşlerini kesin belgelerle kanıtlamak zorunda

anlatıyorum

değildir.

8. .§>

il. İroniden geniş ölçüde yararlanır, dili özenli kullanır.

111.Konu seçimindeki serbestlik ğer yazı

türleriyle

iV. Belli kurallara uyma

di- ; ii

zorunluluğu

V. Gelecek nesillere ışık tutmak,

Bu parçadaki yazarın hangi türde bir metin oluşturduğu söylenebilir?

bakımından

karışabili r .

yoktur .

onları eğitmek

Bu parçada sözü edilen edebi tür aşağıdaki­ lerden hangisidir?

g_

amacıyla yazılır.

Deneme türüyle ilgili numaralanmış bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)

İngiliz yazar Bacon, 1597'de bu türü, "Tokluk veren değil de daha çok tat veren tuz taneleri" olarak t a nı m lamıştır . Fransız yazar Montaigne'nin k urdu ğu bu türün Türk edebiyat ında Batılı anlamdak i örnekleri Tanzimat'tan sonra verilmiştir. Cumhuriyet Dönemi'nde önem kazanacak olan bu türde yazar kişisel düşüncelerini özgürce ortaya koyar.

A) Öykü

Eleştiri

B) Deneme

B) Makale

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

C) Biyografi

E) Anı

D) Gü nlük E) V .

C) Deneme Fıkra

o

E) Röportaj

o

D)

ö,

"'

jj

3.

Denemeyi bir tür olarak ortaya koyan ve onu diğer türlerden ayıran M. de Montaigne'dir . Montaigne'den sonra pek çok yazar bu türün kapısını çalmıştır. Bu yüzden deneme günümüzde çok yaygın bir tür olarak kullanılmaktadır. Yazarı dünya edebiyatında takip eden ler aras ında ---- da bulunmaktadır. Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilemez?

6.

• Ahmet Hamdi

B) Thomas Stearns Eliot C) Alain D) F. Bacon E) Rainer Marie Rilke

~

• Ahmet

Haşim

B) Yazar, kend i kendisiyle sohbet eder gibi konuyu ele al ı r. C) Sadece bilimse l kon ular ele ci olmak hedeflenir.

yaşamaları

B) Sembolizm akımından etkilenerek ş iir yazmalan C)

Eleşt iri

türünün önde gelen isimleri

Yalnızca düzyaz ı

i

D)

Düşünceler

belli bir sonuca

alına rak öğreti­

bağlanmaya

l

E) En belirg in

ö ze lliği,

hangi konuda

yazılsın kiş is e lliğin ağır basmasıdır .

türünde eserlere sahip ol-

maları

~

'--------------------~

ça-

lı ş ılm az.

olmaları

D) Deneme türünde eser vermeleri E)

yanlışı vardır?

A) Bir konuda kesin yarg ıl ara varmaktan çok okurun o konuda düşünmesi amaçlanır.

aşağıdakiler-

dönemde

meyle ilgili bilgi

"'

Bu sanatçıların ortak özellikleri aşağıdakiler­ den hangisinde verilmiştir?

Aynı

Aşağıda verilen yargıların hangisinde dene-

ö

• Nurullah Ataç

A) A) Ernest Hemingway

9.

Tanpınar

• Suut Kemal Yetkin

.E'

.!) ~ olu Dil ve An latım Soru Bankas ı A(8 )

yazılırsa


10.

1. Deneme

yazarının

kendine özgü bir üslubu

} 13. 18. yüz yılda bütün şiddetiyle hüküm sürmüş ~ 16. Yükselme tutkusu , insan gövdesinin ;;

vardır.

il. İnsanı ilgilendiren konusu olabilir .

anlayıştan

ahlak hedefleri gösteren

g

E .o

uzağız. Sanatın yaratıcılık,

bu gün 111

yaratıcılığında

kullanılmaya

Yukarıda sıralananlardan hangileri denemeyi açık l a r ken kullanılabilecek ifadeler arasında yer almaz?

birtakım

il

111.Yazar düşüncelerini okurla konuşuyormuş ; gibi verir.

özgürlük

olduğunu artık

N

D) 1.ve iV.

.§>

insanı canlı,

tıkanı r

yolu

çağımızda işler o hale geldi ki

anlayışlı

kötü,

acı

bir

V

.,,

C) 111.

D) iV.

Bir denemeden alınan bu parçadaki a ltı çiz ili nokta lama işaretlerinden hang isi yanlış kul-

E) V. rı

lanılmıştır?

insanlar

arasında

bile ne teorik

:;s

E

kuru bir laf olup kaldı . Bence bunu n nedeni :a yollarını sarmış

olan safsatalardır .

g_

V Bir denemeden alınan bu parçadaki alt ı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

17

g 14. Mademki ölümün önüne geçilemez ( ) ne zaE

ne pratik hiçbir yararı ve değeri olmıyan boş ve g_ il 111 iV

felsefenin ana

yakıcı,

da akamazsa ,

ağrıya dönüşür.

'-

B) il.

Ama

E) il. ve 111.

1

felsefe,

ateşli, atılgan kılar.

iV

A) 1.

11. Çok gariptir;

diri , çok

111

bilmiyen V

Bir denemeden alınan bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı doğrudur?

A) 1.

tıkanmadıkça

il

kalmamıştır.

gı j5

C) 111.ve iV.

B) il. ve iV.

dan biri olan sofraya benze r; yolu

g "'

g_ A) 1. ve 111.

salgıların­

ı

olan sanat

her şey denemenin

iV. Kesin ve kanıtlanmış ifadeler dikkat edilir.

1

.2' n

man gelirse gelsin () Sokrates'e, () Otuz zalim- ,. ler seni ölüme mahkum ettiler () ( ) denildiği zaman , "Tabiat da onları! " demiş. Bütün dertlerin bittiği yere gideceğiz diye dertlenmek ne budalalık ()

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V.

Yaz gelince yapılacak en güzel iş , yaşadığın şehri bir süre terketmektir (1) Çok değil, şöyle özetleyecek kadar (il) bir hafta, bilemedin on beş gün (111) Yoksa en güzel, en rahat şehirler bile sıkar insanı , çekilmez olur (iV) Nereye mi gitmeli? Eh, o da keyfe göre olmalı (V)

S2

Bir denemeden alınan bu parçadaki ayraçlar la ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde ver ilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

ii

Bir denemeden alınan bu parçada numaralı yerlerden hangisinde üç nokta kullanılmalı ­ dır?

A) 1.

C) 111.

B) i l.

D) iV.

E) V.

A) (,) (,) (") (.) (") (!)

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

g E) V. E :;;

B) (;) (?) (") (") (.) (!) C) (,) (?) (") (.) (") (.)

D) (,)(:) (")(,)(")(!) E) (;) (,) (") (.) (") (.)

vardır, "kitap sever" dir . (il) Sabah 15. kitapla gezerler kitapla yatarlar kitapla g kalkarlar. (111)İşe giderken kesinlikle çantaların da bir kitap bulunur . (iV) Arabada , vapurda, dolmuşta, hatta durakda sıra bekle rken, bir fırsat ını bulur, açıp bir iki dakika, bir kaç sayfa da okurlar. (V) Özellikle , tatile giderken dünyanın kitabı- }

12. (1) Kimileri akşam

nı alırlar yanlarına.

f

18. Para vermekten haz duyarım ( ) omuzlarımdan bir yük atmış () bir çeşit kölelikten kurtulmuş gi- g_ bi olurum ( ) Ayrıca para verirken doğru bir iş ~ yapmanın () başkasını memnun etmenin kreyfini duyarım ()

n

Bir denemeden alınan bu parçadak i ayraçlar- g_ la ( ) belirt ilen yerlere aşağıdakileri n hang isinde ver ilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilme lidir?

Bir denemeden alınan bu parçada numaral anmış cümlelerden hangis inde yazım ve } nokta lama yanlışı yoktur? :;;

A) 1.

C) 111.

B) il.

D) iV.

r

lirtilen yere noktalı virgü l (;) geti rilmelidi r?

A) Evlerin konforlu, aydınlık ( ) ortak alanların ferah, kullanışlı olmasına özen gösterdik. B)

Şiir

( ) insanın estetik zevkini, gösteren bir kaynaktır.

gelişmişliğini

C) Her meslek ( ) kendine göre incelikleri ve zorlukları

bünyesinde

barındırır .

D) Bu şehirde ( ) büyük sinema lik alanları, tiyatrolar varmış .

A) (;) (,) (.) (,) (.) B) (:) (,) (.) (;) ( ...)

E) V.

Aşağıdaki cümleler in hangisinde ayraçla be-

salonları,

etkin-

E) İşten çıktıktan sonra arkadaşına uğramış ( ) onunla biraz sohbet etmiş .

C) (;) (,) (...) (,) (.) D) (,) (,) (;) (,) (.)

E) (;) (,) (!) (;) (.)

g .__ _____

_

_

__

_

________

_. E' :o .__ __________________

g ~

~ ,__ __ :o

_

__

_

_

_

__

_

_

_

__

_

__

_,


1.

Hayatı

iyi karşılamanın sırrını bulabilmek için her önce gülümsemeyi öğrenmelisiniz. Belki siz de bilirsiniz: Her hadiseyi güler yüzle karşılayan bir adama, "Eh... Hayatta muvaffak olduğun için sen tabii daima gülersin. Ama biz öyle miyiz ya?" demişler. Adam, bir kere daha gülmüş. " Yanılıyorsunuz, hem de çok yanılıyor­ sunuz. Ben hayatta muvaffak olduğum için gülmüyorum . Tam tersine! Güldüğüm için hayatta muvaffak oluyorum. " demiş . Bu söz boşuna söylenmiş bir söz değildir. İçinde görmeniz gereken bir hakikat saklı.

4

şeyden

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Batılı tarzda deneme ve eleştirinin ilk örneklerini veren yazar, dilin özleşmesi, edebiyatın yenileş­ mesi gerektiğini savunmuştur. Yazılarında hiç yabancı sözcük kullanmaz . Belli bir dönemden sonra hiçbir yazısında "ve" sözcüğüne (Arapça olduğu için) yer vermemesi de bu durumu kanıtlar . Deneme türünde yazdığı "Günlerin Getirdiği ", "Karalama Defteri", "Okuruma Mektuplar" adlı eserler başlıca yapıtları arasındadır.

7.

Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakiler­ den hangisidir?

A) İsmail Habip Sevük

~

Türk ed eb iyatında deneme türü, diğer yeni türler gibi Tanzimat'tan sonra görülür. Ancak bireyselliği bilmeyen, hep bizli konuşan makalenin sınırlarını aşamayan Tanzimat yazarlarının denemeci oldukları söylenemez. Edebiyat-ı Cedide Dönemi'nde sohbet baş lığı altında yazılan yazıların bir kısmı deneme niteliği göstermektedir. İlk başarılı denemeler ise Meşrutiyet'ten sonra yazılmıştır. Buna göre aşağıdaki sanatçılardan hangisi ilk denem e yazarlarımızdan değ il dir?

A) Ahmet

Haşim

B) Suut Kemal Yetkin

B) Cenap

Şahab ettin

C) Nurullah Ataç

C) Ahmet Rasim

"'

D

A) B)

C)

Yalın, akıcı ,

içten bir

Kişisel görüşler

Dolaylı

D) Okurla

yoldan

ön

anlatımı vardır .

plandadır.

D) Falih

öğüt verilmiştir.

konuşur

Rıfkı

Atay

D)

E) Orhan Seyfi Orhon

Nam ık

Kemal

E) Yakup Kadri

gibi , senli benli bir üslupla

Karaosmanoğlu

yazılmıştır .

E) Deneme türünün

2.

söyleyiş

özelliklerini

taşır .

Her insanın büyük-küçük, önemli-önemsiz kendine göre bir hikayesi vardır ve o hikayeyi sürükleyip durmaktadır . Size de öyle gelir mi bilmem; ama bence insan yüzleri sahibinin hikayesini taşıyan aynalardır. Sahibi istediği kadar gizlesin, bir şey sezdirmemeye çalışsın; o ayna, bütün hikayeyi açık ediverir . Gözler ve bakışlar iyi bir anlatıcıdır. Yüzün kıvrımları ve dudaklar, halden anlayana çok şeyler söyler. Siz bir insanın yüzüne baktığınızda , onun aynasına vuran macerasını okur, mutluluğunu veya kederini, ümitlerini, hayallerini, içinde oynaşıp duran dalgaları resmedebilirsiniz. Onun bundan haberi bile olmaz.

ii"'

5

Aşağıda

lerinden

verilen eserlerden hangisi diğer­ türde bir eserdir?

8.

farklı

Suut Kemal Yetkin Sabahattin

A) Günlerin B)

Getirdiği

Boğaziçi Şıngır Mıngır

E)

Eşref

Eyüboğlu

Edebiyat

Konuşmaları

Günlerin

Getirdiği

Salah Birsel

Bu Ülke

Nurullah Ataç

Mavi ve Kara

Cemil Meriç

C) Mavi ve Kara D) Edebiyat

il. gruı;;ı

1.grup

1. grupta verilen yazarlardan hangisinin ikinci grupta eseri verilmemiştir?

Konuşmaları

Saat

A) Suut Kemal Yetkin B) Sabahattin

Bu parçada aşağıdaki yazı türlerinin hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?

Eyüboğlu

C) Salah Birsel D) Nuru llah Ataç

A)

Fıkra

B) Deneme

D) Günlük

3.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakiler­ den hangisidir?

B) Necip

Fazıl Kısakürek

C) Sabahattin

Eyüboğlu

D) Peyami Safa E) Ahmet

Haşim

.o

E) Eleştiri

Cumhuriyet Dönemi 'nin önemli isimlerinden olan yazar, Montaigne 'nin "Denemeler "ini Türkçeye çevirmiştir. Ayrıca La Fontaine'in fabllarını, Hayyam ' ın rubailerini ve Eflatun'un Devlet adlı eserini çevirmiştir. Başlıca eserleri; "Mavi ve Kara" ve "Sanat Üzerine Denemeler ve Eleştiri­ ler"dir .

A) Ruşen Eşref Ünaydın

E) Cemil Meriç

C) Makale

6.

Aşağıda

verilen açıklamalardan hangisi ayraç içinde verilen kavrama ait değildir?

A) Sadece yazarın görüşlerinin yer melerdir (öznel deneme) B)

aldığı

9.

deneo,

Kişinin

kendi özelliklerini, iç dünyasını, alışkanlıklarını içenm denemelerdir . (eleştiri denemesi)

Bu par çada boş b ırakılan yere den han gisi getirilmelidir?

C) Kimi kişile ri n ya da toplumun özelliklerini anlatan denemelerdir. (karakter denemesi) D) Felsefe, din , toplum biliminin konuları işleyen denemelerdir. me)

alanına (felsefı

Deneme türünün en eski örnekleri, "de neme" daha kullanılmadan önce, eski Yunan ve Latin ede biyatlarında görülür . Deneme kavramını ilk kullanan ---- olmuştur. "Denemeler " adını verdiği yazıları daha sonra bir edebiyat türünün adı olmuştur . kavramı

A) Montaigne B) Bacon

giren dene-

C) Cervantes D) Boccacio

E) Bilimsel araştırmaların sonuçlarını konu alan denemelerdir. (bilimsel deneme)

E) Flaubert

E' o

aşağıdakiler-


1O. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işa- } 14. reti (')

yanlış kullanılmıştır?

:o

g_

A) Teyzemin oğlu 5'inci sınıfa geçmiş. B) 1 Şubat 1943'te İzmir'de çalışmaya başladı. C) Bayramda

Cansu'lar

2'

15

İstanbul'da kalacak-

o

Annemin köyüne gittiğimde farklı bir huzur kap- "' 18. Kara Memiş, o zaman birdenbire gençleşmiş bir lıyor içimi (1) Sonsuz, derin bir gökyüzü {il) Ye- :o T Evin şilin binbir tonunun sergilendiği tepeler (111) kaplan gibi doğruldu. Duramıyordu. Kalkan ve aşağısında ş ı rıl şırıl akan çay (iV) Cırcır böcekleTi g rinin rüzgara karışan şarkıları (V) kılıç istedi . Sonra geminin sırtında sallanan sanE' Bu parçadaki numaralanmış yerlerden han- 15 cağı göstererek..__ gisine üç nokta ( ...) getirilmesi uygun olmaz?

111

mış.

1

D) TRT'nin

bazı yayınlarını

A) 1.

edinmek istiyorum.

E) TÜBİTAK'ın araştırmalarıyla ilgili b ir eleştiri yazısı okudum .

C) 111.

B) il.

D) iV .

- Şehit olursam bunu üzerime örtün ! Vatan , al

E) V. İ

ıv bayrağın dalgalandığı

yer değil midi r . dedi.

v

g Yukarıdaki numaralanmış

E' .E

de bir noktalama yanlışı B) il.

A) 1.

g.

g_

yerlerin hangisin-

yapılmıştır?

C) 111.

E) V.

D) iV.

~

~

ı--------------------~ :o ı--------------------~ 0 -------------------~ 19. Karım belirmeye başlayan pencerenin önünde 15. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kesme 11. Tanzimat romanlarının çoğu, yüce düşünceler­ işareti (') yanlış yerde kullanılmıştır? den(!) para kazanma arzusundan(II) sanat eseoturuyordu. Yanına giderek; eşime, ri ortaya koyma isteğinden(III) gerçeği anlatma 1 111 tutkusundan değil(IV) Avrupa'nın yeniliklerini bir ş: A) Aşık Veysel'in seslendirdiği şiirleri bir arada an önce getirme(V) bun l arı halka tanıtma iste-Artık yatmalısın , dedim.

g_

!

ğinden doğmuştur .

yayımladık.

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine noktalı virgül (;) konulabilir?

B) En küçük

kardeşleri 1973 'te İstanbul'da

doğmuştu.

parçada numaralanmış yerlerden hangisindeki noktalama işareti yanlış kul-

Yukarıdaki

;;,

C) Bu seyahat için THY'den bir ay önce yer

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

lanılmıştır?

ayırttım .

E) V. ~

V

iV

1

D) İnönü Mahalle'sinin bir bölümünde yol çalış- } ması varmış.

E) Türkiye'nin coğrafi zenginliklerini saymakla bitiremeyiz.

A) 1.

B) il.

Aşağıda

verilen açıklamalardan hangisi iki (:) kullanımıyla ilgili değildir?

C) 111.

E) V.

D) iV.

g_ 2' ii

12. (1)Şubat güneşi uzakta , al bir birleştirerek batmaktaydı.

kuşakla

(il) Gündüz

yeri göğü bitmiş, kış

g_

aram ızda

16. Birsev var

:i

20 .

noktanın

Onu buldukca kayıp ediyoruz istiyerek

gecesi yavaş yavaş her şeyi karanlığa sarmaya Şimdi tren; karanlık gecede kıv­ başlamıştı. (111) rıla kıvrıla yolunu açıyordu. (iV) Bozkırın karanlı­ ğ ı nı delen, uzaklardaki istasyon ışıklarıydı. (V) } Biz, bu yolculukla yaşamımızdaki kötü sayfala- ıS

Fakat ne kadar saklasak nafile

Bu dizelerdeki

altı

çizili sözcüklerin

A) Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adından sonra

kaçında

yazım yanlışı vardır?

B) Öznenin diğer ögelerle karışmaması için özneden sonra

rın kapanacağını sanıyorduk.

B) 3

A)2

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir noktalama işareti yanlış kullanıl-

!

mıştır?

.,,

C) 4

0)5

E)6

C) Kendisiyle ilgili örneklerin lerden sonra D)

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

Açıklanacak

ya da

verileceği

cümle -

tanımlanacak

kavramlar-

işleminde

bölünenle

dan sonra

E) V. g E'

E) Matematikteki bölme bölen arasında

ii

ı--------------------~ J ı--------------------~ g_ ı---------------------ı 13.

r

Dışarıda buz gibi bir hava(I) Kar altındaki cad- ,; 17. Okuyun (1)ne bulursanız okuyun (il) okumak bir Okuduğunuzu beşey kaybettirmez insana (111) deler, kaldırımlar, evler(II) Dükkanların, evlerin ğenmediniz mi (iV) Elinizden bırakması çok zor çatı l arından sarkan sipsivri buz kütleleri(III) Ne değil ya (V) acayip bir ürperti veriyor bu manzara insana(iV) Bu parçadaki numaralanmış yerlerden han- ; Ara sokaklardaysa her zamanki gibi karın tadını İ gisine noktalı virgül (;) getirilmelidir? çıkaran, kayan çocuk lar(V)

2

g_

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine ötekilerden farklı bir noktalama işareİ ti getirilmelidir?

g_

g_

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

sokaklarına girmiştik (1) Şimdi evleri daha iyi görebiliyordum (il) Bu evler tıpkı Boğaziçi'ndeki, eski kayıkhaneli yalılara benziyordu (ili) Altlarında dört direkten ibaret açık ahırlar , üstlerinde asma merdivenle çıkılan bir oda (iV) Herhalde Zeyniler gördüğüm, işittiğim köylerden hiçbirine benzemiyordu (V)

21. Köyün dar

E) V. ~

E) V. g .2'

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine ötekilerden farklı bir noktalama işareti konulmalıdır?

B) il.

A) 1.

C) 111.

D) iV.

E) V.

.i3

} n

j ,___ ____

____

__________

_,

~ ii ,___ ____

___

___________

_,


1.

Bir gerçeği açıklamak, bir konuda görüş ve dü- } 4. öne sürmek ya da bir tezi savunmak, desteklemek için yazılan yazılara---- denir. Herhangi bir konuda bilgi vermek, bir fikir veya bir konuya açıklık getirmek, yeni bir görüş ve düşünceyi ileri sürmek, ele alınan konu üzerinde 15 yapılan inceleme ve araştırma sonuçlarına göre deliller göstererek, bu yeni görüş ve düşünceleri desteklemek ve ispatlamak gayesi ile yazı- g_ lan ilmı gazete ve dergi yazılarıdır . şünceler

°'

ô

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakiler­ den hangisi getirlmelidir?

Bunları söyleyen bir makale yazarının numa-

B)

C) söyleşi

fıkra

D) makale

B) Düşünceyi gölgeleyecek anlatım oyunların­ dan kaçınılır, yalın bir anlatımı vardır.

f

C) Konu sınırlaması yoktur; ancak güncel olaylar makale konusu olamaz. Sanat, bilim, spor, sağlık konularında makale yazılabilir .

cümlelerinden hangisi, yazarın kendisiyle çeliştiğini gösterir?

g_

E

:§,

15

A) 1.

B) il.

C) ili.

D) iV .

D) Yazar düşüncelerini kanıtlama amacı gütmez, daha çok kişisel düşüncelerini okura

E) V. .o

aktarır.

E) deneme o

E) Türk edebiyatında ilk makale, Tanz imat Dönemi'nde yazılmıştır.

E"'

2.

Aşağıdakilerin

hangisinde makaleyle ilgili bir g 5. bilgi yanlışı vardır? E E

A) Makale yazarı, anlatımına zenginlik katmak için sanatsal söyleyişlerden yararlanır. B) Makale yazarı, ele aldığı konuyu belgelere dayandırarak nesnel bir biçimde işler.

C) Makalede dili önemlidir . D) Makalenin ağır basar.

doğru

Makale türü ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Ele alınan konuda yetkinlik isteyen bir yazı türü olduğu için konunun uzmanları tarafın­ dan yazılır.

ralanmış

g_ A) eleştiri

7.

(1) Yazılarımı gazete ve dergilerde bir gerçeği bir konuda görüş ve düşünceler öne sürmek ya da bir tezi savunmak, desteklemek için yazdım. (il) Yazılarımda öne sürdüğüm tezi kanıtlamaktan da geri durmad ım. (ili) Üslubumun yalın ve yoğun olmasına dikkat ettim. (iV) Söz oyunları ve süslü an l atımlarla okurun ilgisi ni toplamayı başardım . {V) Ancak öznel anlatı­ ma hiç bulaşmadım.

açıklamak ,

ve anlaşılır kullanmak E

anlatımında

açıklayıcı

anlatım

Numaralanmış

İ

cümlelerin hangisinde makale ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

o

A) 1.

c;.

E) Makale yazmak, uzmanlık ve belli bir bilgi birikimi gerektirir.

(1) Makale güncel olanla ilgilenmez, bu yüzden 8. de bir gazete yazısı değildir ve ona gazetelerde :§> 15 rastlanmaz. (il) Makale önemli konulardasanat, siyaset, bilim, sağlık, teknoloji gibi günceli oldukça aşan, ancak bir şeki lde onu da kapsayan konularda yazılır. (ili) Makale yazarı bu saydığımız alan ların birinde herhangi bir konuda bir tez E koyar ortaya. {iV) Sonra da ileri sürdüğü bu tezi değişik açılardan ele alır, onu türlü araştırmalar ve bilimsel verilerle destekleyerek an latır . (V) 9 Okuyucunun bu tezin doğru luğun a inanması, " bu tezin kanıtlanarak kesin bir sonuca bağlan- n ması yazarın en büyük amacıdır, denebilir.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

1. Öğretici bir yazı türüdür . il. Ciddi ve ili.

bir üslubu vardır.

ve incelemeye

dayalı

bir türdür.

iV. Kişiden kişiye değişen nitelikte yargılar içerir.

V. Dilin göndergesel

işlevi

öne

çıkar .

Numaralanmış yargılardan

hangisi makalenin özelliklerinden biri değildir?

A) 1.

, "'

ağırbaşlı

Araştırmaya

B) il.

C) 111.

D) iV .

E) V.

0

~

3.

• Kişinin günlük yaşamından izler taşıma • Bir hasreti, özlemi ya da bir isteği, dileği dile getirme • Yaşanılanları üzerinden sonra anlatma

zaman

E

A) --- - yazarın gezip gördüğü yerlerin ilgi çekici yönlerini kendi görüş ve düşüncelerini de g katarak anlattığı yazılardır . (Gezi yazısı)

Şiirsel gerçek'in kapsam alanı : İnsanın düşün­ cesi, duygusu, iradesi, karakteri, heyecanı, anlağı, kanısı, sezgisi vb. gibi bütün anıksal süreçlerin toplamı olan bilinç, şiirsel gerçeği tümüyle kapsar . Bilinç, nesnel gerçeğin insandak i yansı­ tıcısıdır. İnsanların yaşama biçimlerini yansıtır . Başlangıcından beri toplumsal bir üründür bilinç.

B) Kişinin kendi yaşamını doğrudan kendisinin anlattığı yazı türüne ---- denir. (otobiyog rafi)

Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere

9.

ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış g olur?

geçtikten

g

• Yaptıklarıyla, eserleriyle, yaşamıyla anlatılma Aşağıdakilerden

hangisi bu açıklamalardan biriyle eşleştirilemez?

A) Günlük

B) Biyografi

C) Makale

D) E) Mektup

6. }

Anı

°'

C) ---- görüş ve düşüncelerin konuşma havası 2' içinde ortaya konulduğu bir yazı türüdür . (Makale)

B) Anlatmaya bağlı metin

D) ---- bir sanat ya da düşünce yapıtının özünü anlatan; onun değerli değersiz yanlarını, toplumun sanat ve düşünce gelişimi içindeki yerini belirten yazı türüdür . (Eleştiri) E) ---- yaşamın hem acıklı hem de gülünç yön!erini birlikte işleyen tiyatro türüdür. (Dram)

A) Göstermeye bağlı metin

9

C)

Coşku

D)

Kişisel hayatı

ve heyecana bağlı metin konu alan metin

E) Öğretici metin

Bilgiyo lu Dil ve An l atım Soru Ba nkas ı

A (B)


1O.

Aşağı daki

cümlelerin hangisinde yazım yan-

lışı va rd ı r?

A) Gereksiz ma.

açıklamalar yapıp

Sorunlarımı

B)

dostlarım

çözebilecek, var.

al-

A) Cümlenin merak ediyor-

muş.

Yasakların çoğu

D)

bizi korumak için konul-

muştur.

E) Gelecekte kötü sürprizlerle karşılaşmamak için çalışmalısın . -

11.

Aşağıdaki zımıyla

cümlelerin hangisinde "ki" nin yailgili bir yanlışlık yap ı lm ı ştır?

A) Mademki tiyatroya gelmeyecektin niye bilet aldırdın?

B) Diyelim ki her şeyi C) Oysa ki bu koca ti.

istediğin

şehre

D) Kedim sanki beni

gibi

yaptılar.

ne hayallerle

anlarmış

Bu parçada üç noktanın ( ...) ku ll anı l ma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

anlıyacak

beni

diyeceğimi

C) Herkes, ona ne

başına iş

da

kapatıp pencereye koştu . Dışarıda yaramaz çocuklar, cıvıl cıvıl sesler ... Tüm bunlar baharın müjdesiydi.

14. Televizyonu

gibi

gelmiş­

bitmediğine

B) Benzer örneklerin me

D) Sözün bir yerde alıntının

lış .

birisi Ziya Gökalp'tir. Büyük bir sası il YQlillı olan Gökalp, ölümünün 50'nci yılı dolayı111 sıyla 1974 ekiminde Türkiye'de yeniden saygıyla iV

belirt-

V

anılıyor.

Bu parçadaki

kesildiğini

olduğunu

be-

anlatma

altı

çizili bölümlerin hangisinde

yaz ı m yanlışı vardır?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

atlanan yerlerini belirtme

ağır ağır yürürken düşünüyordum ( ) Ancak benim oğullarım gibi yiğitler, halkı düş­ mandan koruyabilirdi . Tek sağ olsunlar ( ) sağ olsunlar ve zaferle dönsünler ( ) ondan sonrası kolaydı. Bir deri bir kemik kalsak bile her engeli aşa r ( ) her güçlüğün üstesinden gelirdik.

15. Ben de

Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere sı ­ rasıyla aşağ ı daki noktalama işaretleri nden hangisi konmalıdır?

19. Niki Marangau, Kıbrıs Rum siirinin, 1980'den beri il

1

Lefkoşa'da yaşayan şairi. Şiirle r inin yanı sıra

111 masalları

ve nesirleride var. "Bahceden GösteriV

Başlangıcı

gelerin

V

Divan"

adlı şiir kitaplarını

ya-

yımlamış.

miyavlıyor.

E) Bütün istediklerini yapacak, yeter ki sen ça-

talarından

dikkat çekme

sürdürülebileceğini

C) Söylenmek istenmeyen sözler lirtme

E) Bir

18. Türklük düşüncesinin gelişimindeki dönüm nok-

A) (.) (,) (;) (,)

Bu parçadaki

B) (.) (,) (;) (!)

C) (:) (,) (...) (,)

D) (:) (...) (;) (;)

numaralı

yerlerin hangisinde

yazı m yanlışı vardır?

E) (:) (.) (.) (;) B) il.

A) 1.

12. Bu yörenin

çocukları .2...tarlada çalışmaya

daha

1

alt ı

yedi

yaşlarında başlarlar. Onların

kazma ve kürekt ir , mürekk epleriyse

çocukluk, gençlik , ilk sevgiler,

doğa aşkı

N

... V

Bu parçadaki numaralanmış noktalama i şa ­ retlerinden hangisinin yerine noktalı virgül (;) getirilebilir? A) 1.

13.

B) il.

Aşağıdakil erin

yönünden

C) ili.

hangisi

D) iV.

yazım

A)

Duygularıyla

B)

Aklıyla

alınlarının

111

yönetilen kimse, istesin veya istemesin, yaptığı şeyi hiçbi r suretle bilmez.

yönetilen kimse, yalnızca kendisini memnun etmek için hareket eder.

C) Hayatta en üstün yeri t uttuğunu yapan insan, akıllı insandır.

bildiği şeyi

D) Köleli k, aklını kullanmadan yönetilmeye izin vermenin adıdı r . E) Özgür insan, aklını kullanan ve onun yönetiminde kendin i mutlu hisseden insandır.

17. Cumhuriyet Dönemi şairleri,

doğrudur?

A) Bilgiden bir az nasibini alan, tutup ta geceden aydınlık dilemez!

D) Bilgi'den biraz nasipini alan; tutup ta geceden aydınlık dilemez. E) Bilgiden biraz nasibini alan, tutup da geceden aydınlık dilemez.

olsalar da

yalın

konuşmasını.

B) il.

dağın

Bursa, bunların hepsi veya

iV

hiç biri. V Bu parçadaki

altı

çizili sözlerden hangisinin

yazımı yanlıştır?

Şairler,

bireysel

konuları

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

il

köylerden trenle , otobüsle ve yaya olarak tören iV alanına aktılar.

bir dille, halk şiiri biçimleri

numaralanmış

Ertesi yıl da V

aynı yürüyüş yapıldı.

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde yazım yanlışı vardır? virgüllerden (,)

kullanılmışt ı r?

A) 1. A) 1.

ya da kestane sekerinde bir il 111

1

kullanır.

Bu parçadaki hangisi yanlış

taşlara

uyuduk. Sabahleyin onbinlerce insan şehirden ve 111

V ve ölçüsünü

nemli

edebiyatı ,

iV işliyor

asırlık

21. Zafer Tepe'ye 29 Ağustos gecesi vardık, toprakta

111 de etkilenir.

B) Bilgiden biraz nasibini alan; tutup ta geceden aydınlık dilemez . C) Bilgiden, biraz nasipini alan, tutup da geceden aydınlık dilemez ...

sizinle

ıslanmasını ,

Batı edebiyatı akım­

etkilenmekle birlikte, halk

şiirlerinden

E) V .

unutmuşsunuzdur saçlarınızın çınarların

dokunmayı

ı !arından

D) iV.

1

A) 1.

E) V.

ve noktalama

20. Belki

gölgesinde

kalemleri,

il teri. Yaşadıkları tarlalarda bütün bir hayatları vardır:

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) ötekilerden farklı görevde kullanılmıştır?

C) 11 1.

C) 111.

D) iV .

E) V.

B) il.

C) ili.

D) iV.

E) V .


1.

Makale yazı türüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)

Alanında u z manlaşmış kişilerce yazıldığın-

dan bilimsel bir anlatım ağır basar .

~ 4.

g_

B) Üslup bakımından genellikle üçüncü tekil anlatım ya da edilgen çatılı yüklemler kulla;;,

C) İzlenime dayalı anlatımdan olabildiğince kaçınılır, açıklayıcı

ya da

tartışmacı anlatım

kul-

lanılır.

D) Dili kolay anlaşılır olmalı, verilen örnekler düşünceyi desteklemelidir. E) Makalelerde konular genellikle sokaktaki insanın bakış açısıyla seçilir.

A) Bilgi verme

amacı taşıyan

B) D)

Düşünceleri

göstermeye E) Bir röportaj kanıt­

ı

lamak tına

Türk edebiya-

Tanzimat Dönemi'nde gazeteyle birlikte gir-

miştir.

"

uzmanlık

amacıyla tanık

.5c

111 latım kullanılır.

o

Türk

edebiyatında

il. grup

g_ 8. 2'

Deneme

Öznel bakış açısı

1.kişili

iV

Günlük

Gün içindeki izlenimler

Makale

Okurla sohbet

yazısı

Görülen yerlere

ilişkin

3.

B) il.

C) 111.

D) iV.

6.

C) --- - bir sanat ç ının veya bir sanat eserinin değerini ortaya koym ak için yazılan , olumlu veya olum suz yarg ı ların yer aldı ğ ı yaz ı lardır . (Eleştiri)

D) ---- güncel olaylarla ilgili, kişisel düşüncele­ rin kan ıtlama a m ac ı güdülmed en yansıtıldı­ ğı , içtenli k le yazılan gazete, dergi yazılarıd ı r . (Makal e)

yazısı

1. Makalede bir

g.

t

C) Benzetme ve kişileştirme gibi sanatsal yollar ağırlıklı olarak kullanılmaz . D) İlk örneği Şinasi değil Ziya Paşa yazmıştır.

düşünceyi kanıtlamak amaçla-

nırken fıkrada kanıtlama amacı

fıkra-

makalede konu yüzeysel işlenir.

15

iV.

Fıkrada

günlük konuşma dili kullanılırken makalede terimlere yer verilebilir.

V. Makalede nesnel bir yaklaşım varken da öznel bir tutum sergilenir .

Bilimsel konuların nesnel verilerle desteklenerek a nl atıldığı y az ıl a rd ı r .

.2' .ö

Yazarın

okurla

111.Fıkrada konu ayrıntılı olarak ele alınırken .§

9. g_

yoktur .

il. Makalede uzmanlık gerektiren konular da güncel konular işlenir .

F ı kra

B) Ortaya atılan görüşün bir sonu ca bağlanma­ sı gerekmez .

hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?

E) ---- ins a nın , d ü ş ünc e lerini ve b aş ın da n geçenleri düz enli olarak ve tarih belirterek yazdığı türd ür. (Günlük)

Bu parçadaki bilgi yanlışı aşağıdakiler i n hangisinden kaynaklanmaktadır?

A) Güncel konulardan uzak durulmaz, bu konulara yer verilir.

Aşağıdakilerden

yazılardır. (Anı)

E) V .

Konu sınırlaması olmayan makale sadece güncel konulardan uzak durur . Makale yazarı ileri sürdüğü tezi güçlendirmek için bazı yollara başvurur. Ağırlıklı olarak benzetmelerden, kişileştir­ melerden ve istatistiklerden yararlanır. Ortaya atılan görüş bir sonuca bağlanır, savunulan tez ispatlanır . Ciddi ve ağırbaşlı bir üslupla yazılır . Türk edebiyatında makale türünün ilk örneği Şinasi'nin "Tercüman -, Ahval Mukaddimesi "dir.

E) Üslupta ciddiyet yoktur .

f

D) Makale E) Gezi

ağır­

B) ---- yaş a nmış olay larla ilgili izlenimlerin, üzerinden zaman geçtikte n sonra anlatıldığı

g_

C) Günlük

Bu parçadaki altı çizili bölümlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) 1.

karşısın -

B) Otobiyografi

göre daha

A) ---- bir ya z arın herhangi bir konu hakkında­ ki ki ş isel görü ş ve dü ş ün c eleri n i serbest çe derinleşti r erek sunduğu bir yaz ı tü rüdür . (Deneme)

havası

A) Deneme

V

fıkraya

ki ş isel dü ş ünce­

anlatım

ilk makale ör-

neği Sinasi 'nin "Siir ve İnsa" makalesidir .

ve

yazısından alınmıştır .

1. grupta verilen terimlerden hangisi dak iyle ilişki lendirilemez?

l

çok

E) Makalede plan yo ktur , yazar düşünc e lerini geli ş igüzel belirtebilir ; fıkra ise bir plana uyularak y azılır.

ayrıntılar

bilimsel konular işlenir; ağırbaşlı ciddi bir an-

görü ş lerini

D) Makale y azarı , ge ni ş kitleleri ilgilendir en konu ve dü ş ünc e le r i ele a lı r . Fı k ra yaz arı ise, basit bir günlük ol ay ı veya ki ş is e l konu y u i ş ­ leyebilir .

alın-

Otobiyografi

Gezi

gerektiren

örneğe

C) Makalenin anl at ımı, başlı ve ciddidir.

0

~

ve

başvurulmuştur .

1.grup

5.

amacıyla yazılan yazılardır.

il Makalelerde daha çok

g_

Fıkrada her çe şit ye yer verilebilir .

işlevinden yararlanılmıştır.

desteklemek

vardır?

sağlam kanıtlara d ayandırm ak zorundadır .

Açıklayıcı anlatım tekniği kullanılmıştır.

C) Dilin göndergesel

yazarı dü ş ün c e

B) Makale

mıştır.

.2

"'

Makale , bir gerçeği ortaya koymak bir tezi

bir metinden

hangisinde bilgi yanlışı

A) Makale yazarının , okuyucusunu yazdıkları­ na inandı r ma zorunluluğu vardır . Fıkra yazarının böyle bir zorunluluğu yoktur.

.o

.o

fıkranın karşılaştırıldığı aşağıdaki

Makale ve

yargılardan

Bu parça ile ilgili aşağ ı dakil erden hangisi söylenemez? }

g_ .§

:.ö

2.

7.

r

;

nılır .

Eğitimin uygulamalı şekilde yapılmasında en önemli faktör , eğitim sürecinden birinci derecede sorumlu olan öğretmenler ve eğitimcilerdir . Bunun böyle olduğunu çok iyi bilen Atatürk, öğ­ retmen ve eğitimcilerin öğretim sürecinde ger- g. çekleştirecekleri etkinliklerin nasıl olması gerektiğine ve bunun sonuçlarına dikkatleri çekmiştir. "Her profesör ve öğretmenin aşılayacağı fikirler, ideal gayelere hizmet edecek şekilde olmalıdır. g_ Kitapların cansız teorileriyle karşı karşıya gelen .§ genç beyinler , öğrendikleriyle memleketin ger- 15 çek durumu ve çıkarları arasında ilişki kuramıyor."

fıkra-

!

Sınırsı z

bir öznellikle , herhangi bir konuda

yaz arın d üş ün c el e rini aktardı ğ ı y azıl a rdır.

• Gezilip gö rülen yerlerin ilg inç yönl erinin edebı bir nitelikt e a nl atıldığı y az ıl a rdır . ö

"'

Bu cümlelerde aşağıdaki yazı türlerinden hangisiyle ilgili bir açıklamaya yer verilmemiştir?

l anm ı ş

g_

si yanlıştır?

A) Makale B) Sohbet

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

sam imi bir üs lupla türüdür .

jj

ile makalenin karş ı laşt ırı ldığı numaracümlelerde verilen bilgilerden hangi-

d üş ün ce l e rini ,

pay laştığı yaz ı

C) Deneme D) Gezi yazı s ı E) Otobiyog rafi


16. Başveznedarı Meh- } 13. Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla göçmenler için } 1 :a met Halit Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888'de .ö doğdu. (il) Galatasaray sultanisinde okudu. (111) istikrar süreci de aniden koptu . Birgün içinde Maliye nezaretinde memur olarak çalıştı. (iV) 111 il g. 11.nciMeşrutiyet ' in ilanından sonra gazetecilikle g. ilginin ve kaynak aktarımlarının odağı kaydı. uğraşmaya başladı. (V) Tercüman-ı Hakikat Ga- :İ zetesi'nde mütercimlik ve muhabirlik yapdı.

10. (1) Refik Halit Karay, Maliye

?

Bu parçadaki numaralanm ı ş cümlelerin hangisinde birden fazla yazım yanlışı vard ı r?

Doğu

Almanya ile Orta ve

Doğu

Avrupa ülkele -

V

iV

rinin uyumu çabaların ve harcamaların merkezi

A) 1.

B) il.

C) 111.

E) V .

D) iV.

oldu.

E' E

g_

Bu parçadaki

altı

çizili sözlerden hangisinin

!

yaz ım ı yanlıştır?

Aşağıdaki cümleler in hangisinde ayraçla (( )) belirtilen yere nokta lı virgül (;) getirilmelidir?

A) Divan şiirinde gazel, kaside , mesnevi () halk şiirinde koşma, semai, türkü gibi nazım biçimle ri kullanıldı. B) Fiil ( ) İş, oluş, durum bildiren sözcüklere fiil denir .

C) Menfaat sandalyeye benzer ( ) Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir . D) Oyun adlarını niteleyen () altmışaltı.

sayılar bitişik yazılır

E) Omuzu üzerinden arkaya seslendi ( ) A) 1.

11.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harf-

lerin tur?

ku ll anımıyla

ilgili bir

yaz ı m yan lı şı

yok-

g. 14.

t

A) Tü rkiye'nin doğusunda yetiştirilen bu mey- } .ö ve Karaciğere çok iyi geliyormuş . B) Bu yıl Öğretmenler günü büyük bir coşkuy­ la kutlandı. C) Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat Dönemi'nin çok yazanlarından biridir .

o

t

D) Belediye 6 mayıs 2012 'de yapılacak kutlag_ malarla kentin havasını değiştirecek. E) Ara tatilde Erciyes

dağında

kayak yapmaya

2' .ö

gideceğiz.

B) il.

C) 111.

D) iV.

g_

-

E) V. 2>

Kapıyı kapattın mı?

;;

Aşağ ıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç ( )

g_

bilgiyi öğrenmek değildi'i_ belleği17. Ezberlemek..'...

yanlış ku ll anı l mışt ı r?

2> .D

il 1 mize emanet edilen her şeyi saklamaktır. İnsan

A) Olaya dayanan eserlerde (öykü, roman vb.) o yaşam bir yönüyle hep karşımİzdadır. B) Sahnede sanatçılar tarafından canlandırılacak nitelikteki eserlere tiyat ro eseri (piyes) denir . C) Tevfik Fikret (1867-1915) Me ş rutiyet Dönemi'nin önemli isimlerindendir. D)

g.

kendiliğinden bildiği

her şeyi ustasına bakmada~

111 kitaptaki yerini aramadan istediği gibi kullanır. Tamamıyla

kitaptan bir bilgi ne

İ

Böyle bir bilgi süs olarak

eserleri: Güneş Yanığı (şiir) , Sonsuz Bekleyiş (roman), Kalem Hikayeleri g_ (deneme) ...

Yazarın bazı

f

E) Bu dönemin roman ve öykülerinde (yoksulluk ve savaş) en önemli tema l ardır.

olarak

değil.

sıkıcı

kullanılsın.

bilgidir!

Ama temel

Nitekim Platon : gerçek felsefenin iV

sağlam başka

ğunu

irade, inanç ve dürüstlük;

amaçları

V olan öteki bilimlerinse sadece süs oldu-

söyl er.

Bu parçadaki numaralanmış noktalama işa­ retlerinden hangisinin kullanım ı yanlıştır? A) 1.

12.

15. Bilindiği gibi Hüseyin Rahmi, hemen tüm yapıt-

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir yazım yanlışı

g_

yoktur?

E'

larında İstanbul'a bağlı

A) Oyun , iki haftad a bir, Pazar saat üçte AKM'deki büyük salonda sahneleniyor.

g_ B) 1998'de ODTÜ'den mezun olmuş , aynı yıl İ İTÜ'de asistanlığa başlamış . C)

ilgili yapılan son duyurulara ÖSYM'nin İnternet Sitesinden ulaştık.

Sınavla

D) 2005 'de Emekli

Sandığı

ve SSK'yi

bir yazar olarak

kalmış

1

g_

binbir çeşit renklendirmeyi, doğup büyüdüğü ~ 111 iV

aynı çatı

:a

altında birleştirdiler .

sene, öğrenim için İngiltere'yede gidebilirim ABD'ye de.

E) Önümüzdeki

} .ö

canlı insanlarıyla,

g_ -2> .ö

ilginç tipleri ile... V

Bu parçadaki numaralanm ış yerlerin hangi- } .ö sinde ya z ı m yanlışı va rd ı r?

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

D) iV .

E) V.

romanlarının ilki olan "Devlet Ana"da XIII. yüzyıl Anadolu 'sunu görüyoruz. (il) "Esir Şehrin İnsanları"nda XVI.

yü zyıldan başlayarak Osmanlı İmparatorlu­

getiren olayları ve daha sonraki siyasi hareketlerini ele alıyor yazar. "Yorgun Savaşçı"da kuruluşundan başlaya­ (111) rak İttihat ve Terakki'yi ele alıyor, "Kurt Kanunu"nda Cumhuriyet Dönemi'ne geçiyor. (iV) Kemal Tahir , son romanı olan "Bir Mülkiye Kalesi"nde kendi yetişme koşullarını ve babasının çevresinde oluşan aile yaşamını veriyor. (V) il. Abd ülhamit Dönemi 'ne döndüğü son romanın­ da yine ittihatçıları, Kurtuluş Savaşı'nı, Kuvayı ­ milliyecileri "Güncel Türkçeyle milli güçler" ve Ankara hükümetini buluyoruz. ğu' n u Tanz imat'ın ilanına

yaptığı

bu kent için yapmıştır denile bilir. Üstelik yaşayan

C) 111.

18. (1)Kemal Tahi r'in tarihsel konulu 1 .ö

görünür. Ama o da Utrillo'nun Paris için il

B) il.

E) V. g_ E'

Bu parçadak i numaral a nmı ş cümlelerin hangisinde t ı rnak işa reti (" ") yanlış kullanılmış­ t ı r?

A) 1.

.__ __________________

g.

g.

2'

2'

__. ;; ~------------------~

B) il .

.ö .__ __________________

C) 111.

D) iV.

E) V.

_.


1.

Makale bir bilimsel yaz ı olduğu için içeriğin gükonusunda hassas davranılarak kimi zaman kaynakça ya da dipnotlarla referanslar verilir.

4.

venilirliği

Makale lerde kaynakça hazırlanırken dakilerden hangisine dikkat edilmez?

aşağı-

da

yazarların eğitim

seviye-

başyazar adı

D

V.

g_

anlatıma ağırlık

ve-

Alanında uzmanlaşmış kişilerce yazılıp

kaynaklara dayandırıldığı için bilimsel bir nitelik 1

taşır.

2

~

yazısıdır

makale.

Düşün yazılarıysa

anlatımının

yalınlığından,

yoğunluğundan alır. Düşünceyi latım oyunları, başka

bir

gölgeleyen anöz anlatı kaygı ­ çok oynama, ma-

g_ 5. E'

B) il.

D) iV.

C) 111.

Yoğunluk

D)

miştir . Tanzimat'ın getirdiği rılan

Cumhuriyet

yazarları

acemiliklerden

sıy-

g_

A) Bir gerçeği ortaya koymak, bir tezi kanıtla­ mak, bir düşünceyi savunmak amacıyla ya-

f

hang i-

zılı r .

1

Yalman , Falih

Rıfkı

il

Atay, Peyami Safa, Abdi 111 iV

ipekci, Hüseyin Cahit Yalcın gibi isimler CumhuV

B) Ortaya konan tezi kanıtlamak için birtakım belge ve uzman görüşlerine başvurulur. ö

f

sayılabilir.

f

A) 1.

B) il.

C) ili .

D) iV.

C) Ele alınan konu toplumun her kesimini ilgilendiren güncel bir konu olur. D)

Bu parçaya göre oluşturu l an yargı numara- g_ lanmış isimlerden hangisiyle örneklendirilemez?

Yalın, açık, anlaşılır

ve ciddi bir

anlatım

kul-

lanılır .

E) Türk edebiyatında bu türün ilk örneği Tanzimat Dönemi'nde Şinasi tarafından verilmiş­ tir.

E) V. }

E) Özgünlük

Aşağıdaki leri n hangisinde maka le ve d iğer

metin türlerinin

karşılaştı rı l masında

yanlışlık yapıl mıştır?

6. g_ İ

Makale yazarı genel kültür yanında geniş ve 9. köklü bir bilgiye, sağlam bir dünya görüşüne g_ sahip olmalı, sorunları kişisel bir yaklaşımla ele İ almalıdır.

A)

aşağ ı daki yarg ı larda n

Makale ile ilgili si yanlıştır?

makale türünde de

usta ürünler ortaya çıkarmışlardır. Ahmet Emin

D) Sistemlilik

öğretici

C) Deneme

E) Söyleşi

Eleştiri

E'

C) Duruluk

3.

Fıkra

aşağ ı d a ki­

E) V.

Makale türü Cumhuriyet Dönemi'nde epey geliş­ g 8.

riyet Dönemi'nin önemli isimleri olarak B)

B)

türü

.2'

Bu parçaya göre aşağıdak i özelliklerden hangisinin makalede bulunması gerekli de- } ğildlr? .o

Yalınlık

A) Makale

yazı

sözcüklerle gereğinden kale türüyle bağdaşmaz . Ayrıca düşüncelerin } birbirini bütünleyen ve örüntüleyen bir düzen .o içinde verilmesi gerekir .

A)

Bu parçada sözü edilen lerden hangisidir?

g_

deyişle

sıyla

şilerin uzmanlık alanlarında yazdığı yazılarda

vazgeçemedikleri bir türdür.

cümlelerin hangisinde makale ile ilgili verilen bilgi yanlışt ı r?

A) 1.

canlılığını

Herhangi bir konuda okuyucuyu aydınlatmak, bilgilendirmek amacıyla yazılan ve sanatsal kaygının ikinci planda olduğu yazı türüdür . Amaç düşünce yaratmaktan çok bilgi vermek olduğu için, gerekli ve önemli bulunan her konuda yazılabilir. Anlatımının açık, kolay anlaşılır bir genellikte olması, kişisel söyleyiş özelliklerinden uzaklaşılması şarttır. Güncel basının, ki-

Numara l anm ı ş

E) Konu ile ilgili tüm literatürün taranmış olma- } sına .o

Bir düşün genellikle

g_ ~

verilir.

iV. Makalenin sonuç bölümünde, verilen kanıt- g. ların eşliğinde öne sürülen düşünce özetle- E nerek bir sonuca varılır.

E'

D) Kaynakçalardan yapılan direkt ya da dolaylı yollardan alıntıların doğru belirlenmesine

2.

1.

larına

C) Kaynak metinlerin !erine

I .ö

sında yayımlananına başmakale yazarına

! g.

B) Dipnot hazırlamada geçerli olan imla kural-

kısaca

il. Makalelerin gazete veya dergilerin ilk sayfa-

111.Betimleyici ve öyküleyici rilerek metin oluşturulur.

kaynakların güvenilirliğine

A) Seçilen

1. Giriş bölümünde konu belirlenerek bilgi verilir.

Bu cümlede makale yazarının özellik leriyle ilgili yapılan yanlış aşağıdaki lerin hangisinde g_

Fıkra

gibi gazetelerde yayımlanmasına rağ­ men günübirlikolma ya da güncel olaylar- } .ö dan beslenme zorunluluğu yoktur.

veri lm i ştir?

B) Denemeyle karşılaştırıldığında ayrılık yaşa­ dıkları en önemli nokta kanıtlama kaygısıdır, makalede kanıtlama kaygısı yüksektir. }

İ

A) Makale yazarının alanıyla ilgili konuyu iyi bilmesi yeterlidir,genel kültüregerek yok.

İ

(1) Bir gerç e ği ortaya koymak, bir tezi kanıtla­ mak, bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılan yazılardır. (il) Makale yazarı fikirlerini okuyucuya benimsetmeyi ve sonuca ulaşmayı hedefler. (111) Gazete ile doğmuş yazı türlerindendir . (iV) Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi'nde girmiştir . (V) Türk edebiyatında ilk makale örneği Ziya Paşa'nın "Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi"dir. Bu parçadaki numaralanmış cümle lerin hangisinde makale ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

C)

E leştirilerdeki

öznel tutum makalelerde gö-

B)

rülmez.

kaynak

D) Makalelerin haz ırlanması da tıpkı haber ya- g_ zıları gibi bir ön çalışma gerektirmez. İ E)

Anı,

gezi

Geniş

yazısı,

günlük gibi türler daha çok izlenim yoluyla aktarırken makalelerde bilimsellik esastır. g_

kişisel yaşamı

E' .ö

ve köklü bir bilgi yalnızca yetmez , taramasını da iyi yapmalıdır .

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

C) Dünya görüşünden bağımsız , bilimsel alana g hitap eden bir yazı yazılmalıdır, dolayısıyla İ sağlam bir dünya görüşü önemli değildir. D) Makale yaz arı yazısında sorunlara yer vermez, yalnızca açıklama yöntemiyle bazı ger- g_ çekleri iletir.

!

E) Makalelerde kişisel ş ım sergilenmelidir.

değil

nesnel bir yakla-

g 21 '----

-

-----------------'

i5 '----------------------'

Bilgi o lu Dil ve Anlatım Soru Ba nka s ı A(8)

E) V.


10.

Unutmayın () Sıra dışı olmanın sırrı () insanları } rahatsız eden çarpıcı kişilik özelliklerinden

günlük

yaşam ı n

küçük

çok, saklıdır ( )

ayrıntılarında

15

14. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisinin yazımı doğrudur?

Bu parçadaki boş bırakılan yerlere sırasıyla g_ hangi noktalama işaretleri konu l malıdır? .2'

D) (?) (,) (.)

g_

E) (!) (,) (.)

A) Berkay Bey, okula yapılacak yardımlar hakkında konuştu .

1i.

C) (,) (.) (.)

B) (!) (.) (.)

.2'

Aşağ ı daki cümlele rin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Yaptığının yanlış olduğunu sonradan farket-

.i5

A) (.) (,) ( ...)

18.

B) İ şler iyi gitmeyin ce dükkanı devir etti .

B) Doktor Billur ,

C) Önce fikrimizi kabul etti, son ra bundan .QgI: ketti.

C) Yönetim kurulu toplantısında siz de konuşacak mısınız?

başka

şehre

bir

tayin

edilmiş .

i,

g_ E'

D) İki günlüğüne geldi ama tatilimizi zehir etti.

D) Yeni aldığı koltukları hiçbirimiz beğenmedik.

E) Halam, bütün gün yeni taşındıkları mahalleden bahsetti.

E) Klüp Başkanı, takımın bu yıl daha başarılı olduğunu belirtti.

.i5

g_ :§ı

ı-----------------------i :ö --------------------

11.

Bir yazarımız şöyle dem iş (1) Hayat , ağlamaya değmez (il) hayatın acısı da sevinci (111) gibi geçicidir (iV) O, daima çalışıyordu (V) onun için başarının yolu çalışmaktan geçiyordu .

15.

nın

B) il.

C) 111.

D) iV.

(...)

kullanımı yanlıştır?

19. Aşağ ı daki cümle lerde altı çizili sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

g_ İ

A) Yüzünde anlamsız bir gülümsemeyle ...

Bu parçadaki numaralanmış yerler in hangisine herhangi bir noktalama işareti konulmaz?

A) 1.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta-

A) Yalan söylediği zaman benimle göz göze gelmekten çekinir .

B) Ünlü yazar B ... şehrinden sonra Mersin'e sürgün edilmiş.

C)

E) V.

K ış

B) Ders ~

bitti , uzaklarda ilk umutlar gibi yaz ...

çalışmaya başlayan

C) Liseler arası halk vizyondan izledik.

D) İnsan he r soruna çözüm bulabilir eğer isterse ...

Güner'in

notları

gi1

düzeliyordu. oyunları yarışmasını

tele-

D) Zar zor kazandığı parayı carcur etmiş.

E) Okunacak kağıtlar, imzalanacak belgeler ...

E) İki kardeş el ele tutuşup okulun yolunu tuttu.

12.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili

sözün

yazımı yanlıştır?

g_ .2>

;;

A) Onun vur d umdu y maz

tavırlarından

herkes

bıkmıştı artık .

C) Mille tçe sahip olduğumuz konukseverlik özelliğimizi bütün dünya bilir . D) Söylenen yalanlar fil9fü2 ortaya

Aşk

(1)ruhun bedene müdahalesidir (il) Bile bile girdiğimiz tek tutsaklıktır (111) Hiyerarşik bir ilişkidir (iV) Yıkıcıdır M

20.

.i5

g_

cümlede numaralanmış yerlerden hangisine ötekilerden farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

A) TD K'nin yeni düzenlemeleri

13.

Aşağıdaki cümlelerden

hangisinde yazım

A) 1.

B) il.

C) 111 .

D) iV.

E) V.

C) İETT' nin 2013-2017 yıllarını kapsayan stratejik planı yayımlandı.

~ :i5

D) AİHM'nin şu anki yapısı 1 kasım 1998'de yürürlüğe giren tüzükte ayrıntılarıyla belirtilmiş­ tir.

g_ .2'

E) TUSAŞ ' ın ve TÜBİTAK'ın birkaç yıldır üzerinde çalıştıkları proje tamamlandı.

g_ı-----------------------i

~ 17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yan-

.2' i5

lemiştik.

1

farklı

D)

başlıyor .

yaşında .

bir Edebiyat dergisi

g_ _qı

su

A) Sabah dersleri 9.00 'da

B) Hak~ndakonu~uğunuz ç ocukhenüzonüç

B) Her hatta mutlaka alır, incelerdi . Çına r ağacının

Paul Gallica, Amerikan edebiyatının en verimli yazarlarından

g_

C)

21.

lışı vardır?

yanlışı vardır?

A) 23 Nisan 1995 'te Ankara'ya bir gezi düzen-

dibindeki çeşmeden buz gibi

çıktı.

D) günü gelecekler.

E) Al ı nan karar Resmı Gazete'de yayımlandıktan son ra geçerli olacak.

-ğ_

~ .ö

Yaklaşık

oyun ve on iki film senaryosu yazdı. Kedilerle il ilgili yazdığı kitaplar hayvan severler tarafından

111

dört senedir bu mahallede oturu-

yor. E) Üç hatta sonra sınavlarımız biter.

adlı romanı

A (B)

Poseidon Macerası

iki kere sinemaya

uyarlandı

ve ma-

cera filmlerinin klasikleri arasında gösterildi. Aynı iV zamanda çok ünlü bir spor yazarı, profesyonel eskrimci ve

V

balıkçıydı.

Bu parçadak i gisinin yaz ı mı

A) 1. Bil~i olu Dil ve Anlatım Soru Bankası

biriydi. Kırkın üzerinde kitap, yirmi

klasik olarak nitelendirildi.

C) Saat onu çeyrek geçe Ankara Treniyle yola

i5

akıyordu.

Konuklarımız çarşamba

İnternet

B) AKM 'nin yenilenme çalışmalarının 29 Ekim 2013'te bitmesi öngörülüyor.

.i5

ı---------------------ı

kendi

sayfasında açıklandı.

çıkar.

E) Şai r , ağırbaslı tavırlarıyla herkesin beğenisini kazanmıştı.

Aşağ ı dakilerin hangisinde yazı m yanlışı vardır?

Yukarıdaki

g. .2'

B) Yazar , ne kadar y urtsever olduğunu yazdığı son romanla ortaya koymuş oldu.

16.

B) il.

n um ara lanm ı ş

sözlerden han-

yanlıştır?

C) 111.

D) iV.

E) V.


1.

Aşağ ı da

verilenlerden hangisi makaleyle ilgili değildir?

A) Ciddi, ağırbaşlı bir üslup

9

B) Sanat, bilim , spor , sağlık konularında açıklayıcı bilgiler C) D)

Yazarın ,

kendisiyle dil kullanması

konuşur

Sanatlı

yaratma

anlatım

bir

~ 5. ;;

_§, jj

gibi samimi bir

l

"'

kaygısı

güdül-

memesi E)

Düşüncelerin kanıtlama

yoluyla desteklen-

mesi

g_

Bir kişi değişiyor, dün dediğinden başka türlü diyor, bugün başka türlü düşünüyor. Önüne dikilip başına kakıyorlar bunu . Neden? Yasak mı değişmek? Düşünmek değiştirebilir kişiyi . Dün şuna bağlanmış , bugün bunun da bir doğruluğunu ya da güzelliğini anlamış . Neden söylemesin bunu? Dün söylediklerinden dönmeyecek diye artık inanmadığı bir gö r üşü mü savunsun?

Aşağıdakilerden dır?

g_

A) Deneme tü rü, Türk mat'tan sonra girmi ştir .

!

hangisinde bilgi yanlışı var-

edebiyatına

Tanzi-

B) Bugünkü anlamdaki denemenin kurucusu 16. yüzyıl Fransız yazarı Montaigne'dir.

Bu parçanı n dil ve anlatım özellikleri aşağı- İ dakilerden hangisine uygun d eğ i ldir?

C) Ünlü kişilerin hayatlarını konu alan , bunları roman tarzında işleyen edebi' y azılara biyografik roman denir.

Fıkra I

D) Nurullah Ataç ' ın "Okuruma Mektuplar " adlı ese ri mektup biçiminde yazılmış bir denemedir .

A) Makale

2>

~ 9. :o

C)

B) Deneme

jj

D)

Söyleşi

E)

g_

;;

Eleştiri

E)

Yazarın

özgürce se çtiği bir konuda ispatla gütmeden düşüncelerini dile geti rdiği eserlere makale deni r. ma

1

g

kaygısı

ı----------------------t t ı-------------------~ İ ı--------------------~ 2.

Yazarı,

işlediği

• Ciddi ve ağırbaşlı bir üslupla yalın ve anlaşılır yazılır.

• Amaç bir tezi •

6.

kulaktan dolma bilgilere yer vermez; konu hakkında bilgi sahibidir .

Açıklayıcı,

lenin Türk edebiyatındaki ilk örneğ i Namı k Kemal ö, il 111 ;;

} ;;

tarafından Tercüman - ı

tartışmacı

ve

kanıtlayı-

cı anlatımdan yararlanılır.

Ahval gazetesinde iV

g_

lanan Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi V

;

Öze llikleri bu şekilde sı ra lanan düzyazı türü hangisidir?

aşağıdakilerden

A) Deneme

B) Makale D)

Fıkra

C)

içeriğini , üslubunu anlatan ; deve değersiz yanlarını ortaya koyan bir düzyazı türüdür. ---- ise daha çok bilimsel konula rda bir tez , bir düşünce ileri sürmek ya da bir görü şü desteklemek için yazılan bir düzyazı türüdür .

ğerli

1

ispatlamaktır.

yerine göre

10. ---- bir ese rin

Gazete çevresinde gelisen türlerden olan maka-

yayım -

adlı yazıdır.

aşağıdakilerden

A) Hikaye 2' ;;

Eleştiri

B) il.

A) 1.

C) ili.

D) iV.

B)

E) V.

Söyleşi

Söyleşi

- Makale

C)

Ele ştiri

- Makale

D)

Eleşt iri

- Roman

E) Deneme -

3.

Düşünce yazısıdır , anlatım yalın

ve yoğun-

dur.

!

7.

Aşağ ı da

verilen lerden hangis i deneme ve makalenin ortak yönüdür? }

:;;

Duygulardan uzak , nesnel bir

Okurları

A)

C) Ciddi,

Yukarı da öze llikleri verilen düzyazı türü aşa­ ğıdak il erden

Uzmanlık

gerektiren konularda

B) Ortaya konulan tezi,

• Öne sürülen bir sav kanıtlanmaya çalışılır.

11. ---- ,

ağırbaşlı

Söyleşi

yazarın,

bilimsel konul arda düşüncelerini yazdığı yazı d ır. Günlük gazete ve dergilerde yayımlanır. Anlatımının nesnel , yalın ve özlü olması beklenir. Ortaya konan düşünce­ ler, kanıtlanmaya çalışılır. aç ıklamak

anlatımı vardır.

bilgilendirmek, onlara kimi gerçekleri aktarmak amacıyla yazılır .

yer lere sırasıy l a hangisinde verilenler getir il-

melidir?

Bu parçadaki numara l anmış yer lerin hangisinde bilgi yanlış ı vard ı r?

E) Sohbet

boş bırakılan

Bu parçada

~

;;

yazılma

kanıtlamaya çalışma

için

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

bir üslup kullanma

D) Sanatsal bir metin yaratmaya çalışmama

hangisid ir?

E)

Anlatımda

öznel

tavrı

öne

A) Makale

çıkarma

B)

Fıkra

D) Deneme A)

Fıkra

B) Deneme

D) Eleştiri

aşağıdakiler­

C) Sohbet E)

El eştiri

C) Makale

E) Söyleşi

ı-------------------~ g_ --------------------

4.

Aşağıdakilerden hang isi makale özelliklerinden değildi r?

türünün

İ 8.

işlendiği ,

o

A) Makale

yazarı ,

ele

aldığı

konuyu

uzmanlık

gerektiren bilimsel konuların ciddi bir anlatımla yazılan öğretici metin türüdü r.

----

kanıtlamak

;.

zorundadır.

Bu cümlede boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

aşağıdakiler­

C) Öğretici nitelik taşıyan eserlerdir .

A) Birinci

bir üslupla

hangisinde makale ile ilgili

yanlıştır?

k işili anlat ımla oluşturulur .

nitelik

taşı r,

verilerin

kanıtlanma

kaygısı vardı r .

"§. _§,

D) Konu sınırlaması yoktur ancak güncel olay- ~ lar makale konusu olmaz . Sanatlı

Aşağıdakilerin

verilen bilgi

B) Bilimsel

B) İlk örneğini Şinasi vermiştir.

E)

12.

yazılır .

A)

Anı

B) Deneme

C) Makale D) Günlük E)

Söyleşi

C) Terimsel ifadelere ye r verilmesinde yoktur. D) Gazete çevresinde türlerindendir. E) Tanzimat'la birlikte türdür .

gelişen öğretici

- - --------~

metin

edebiyatımıza girmiş

g.

~ --------

sakınca

;;.____________ ________ ___,

_§,

Bilgiyo lu Dil ve Anl atı m Soru Bankası A (8 )

bir


13

Kumuç, Serçe boğazı, Sins, Kalyolaz köyleri dümdüz, yerle bir (1) Yıkılmış evleri bir bir dolaşıyorum (il) Kocaman bir insan kalınlığında, topDamların üstündeki raktan fırlamış kalaslar (111) toprak, tam bir metre kalınlığındaydı. Ve bu topraklar donmuş (iV) Öylesine donmuş ki (V) İki adam çalıştı çalıştı da kazma ile bu toprağı par-

C:

2'

16. İstanbul'da yabancı turistlerin en çok rağbet ettik- "' 19 toplanmıştır

leri yerler Sultanahmet Semti'nde

1

ve

1

Galata

Köprüsü'nün

yakınındaki

il

Sirkeci 'den

başlayıp surlara kadar ulaşmaktadır. Merkezden

~

ve V. C) 111.

B) il. ve iV.

D) 1.ve V.

g,

2>

bölümde aynı şeyle r i vurgular.

Bu parçadaki

V

İ

E) iV. ve V.

en kolay

ulaşım

14

Televizyon ve internet ikiyüzlüdür. hayatı

kolaylaştırır,

kıvamında

17

Bir yönü ile

kullanıldığında

~

C) 111.

B) il.

D) iV.

şünceyi

oranda

sınırları genişler.

altı

çizili sözlerden hangisinin

başarılı olmak için tek şey öneriliyordu:

çalışmaktan

bes ler. Sanat eserleri, topluma yöneldiği

-

ı bu yol etkili

geçiyor . Et kili çalışmak , zamanı

rn

bir biçimde

iv

k ullanmaktır .

v

Bu parçadaki numaralanmış noktalama retlerinden hangisi yanlış kullanılmıştır?

iV

insanların

E) V.

il

il

111

D) iV.

Çok çalışmak ... Oysa günümüzde

g,

işa­

f

bilinçlenmesine , toplumsal

A) 1.

gerçeklikleri daha iyi kavramasına yardımcı olur.

yazımı yanlıştır?

8) il.

. C) 111

D) iV.

E) V.

V Bu C) 111.

B) il.

A) 1.

20. Eskiden

programlı

yap abilir . Özne, çocuk olduğ unda ise "tehlike"nin V iV

Bu parçadaki

t

leri gibi düşünce kaynağından beslenir ve dü-

lidir . İnsanı hıza alıştırıp sanal bir dü nyanın esiri

C) 111.

E) V .

Sanatın düşündürme ve bilinçlendirme gibi önem -

1

8) il.

A) 1.

li bir işlevi vardı~ Sanat ürünleri d~ düşünce ürün-

fayda sağlar . Ne vark i diğer karanlık yüz tehlike111

çizili sözlerden hangisinin

yolu taksidir .

;;,

il

1

altı

yaz ı mı ya nlı şt ı r?

Bu parçadak i nu maralanm ı ş sözlerden hangisinin yaz ımı ya nlıştır?

A) 1.

111

sonuna eklediği "Meraklısı İcin Notlar" başlıklı V

uzak olan ama görülmeye değer Yedikule'ye ise A) 1.ve 111.

seyahat

alevlenen

arzusu yön ve r miştir . Zaten kendisi de kitabın iV

iV

·ğ,

içinde

sonra

1949'dan

hepsi de yürüme mesafesi içindedir . Tramvay hattı 111 il

çalayam adı .

Bu parçadaki numaralanmış yer lerden hangilerine üç nokta (...) getirilemez ?

Bu şiire , Attila İlhan'ın şair mizacı ve O'nun

.D

D) iV.

E) V .

numara l anmış

parçadaki

i şaretlerinden

hangisi

noktalama

yanlış kullanılm ı şt ı r?

~

A) 1.

1 /i

Avrupa' nın kuzeybatısında, okyanus

kıyısında

18.

C) 111.

8) il.

Yapılan yeniliklerin

D) iV.

sağlam temellere

E) V.

21

oturtula-

1

yer alan İ rland a, İrlanda Denizi ile Britanya 'dan il bir ada devleti . İrlanda, Avrupa Birliğine üye ülkelerden biri. Para birimi avro. Yılda yaklaşık

2'

bilmesi için önce milletin ruhunun ve zihninin bu

il }

hale getirilmesi Dünya

g

gerekiyordu.

.o

bul unan

ayında

bi r et kinlik düzenlenir .

f

kazandırılması

ğ,

V

K ırkpınar ' da

sında

her

111 yı l

Haziran V

iV

Bu parçadaki numaralanmış hangisinin yazımı yanlıştır?

söz lerden

,;,

yoluyla mümkün olabilecekti.

A) 1.

lenmesi sürpriz değil.

8) il.

C) 111.

D) iV.

A) 1.

8) il .

C) 111.

D) iV.

E) V.

E) V.

}

Bu parçadaki numaralanm ı ş sözlerden hangisin in yazımı yanlıştır? A) 1.

Bu da ancak

Bu parçadaki numara lanmış yerlerin hangisinde yaz ı m yanlı şı va rdır?

111 hava yollarından her gün karşılıklı sefer düzeniV

._ _ _ ____

Klasikleri 'nin Türkçeye

W

olunca Türk

V

il

111

büyük kenti. Bu özell i ği ile de Avrupa ' nın Paris

başkenti du rum unda . Hal böyle

1

yakınlarında ve İstanbul'un 230 km kuzeybatı-

yenilikleri anlamaya, kabul edip sürdürmeye hazır

milyon turisti ağı rlayan Dublin ülkenin en

ve Londra'dan sonra en çok ziyaret edilen

Türkiye'ye özgü ulusal spor yağ lı qürestir. Edirne

2

1

beş

i

8) il.

C) 111.

D) iV .

____________

Bilgiyolu Dil ve Anlatı m Soru Bankası A (B)

E) V.

t g,

ö, _§ı

_, .o ._ ________

_ _________

_§ı

_, :;; ~-------------

---

-

-

~


1.

3. İslam felsefesi 9. ve 11. yüzyıllar arasında eski Yunan felsefesinin klasik eserlerinin çevirisi hareketiyle birlikte doğmuştur. Bu çeviriyi daha çok Nesturi ve Yakubi mezhebinden Hıristiyanlar gerçekleştirmişlerdi . Bu çeviriler ve bunlar üzerinde çalışan düşünürler, daha sonra Latinceyi de etkileyecek bir felsefi terminoloji geliştirdiler. Bu suretle oluşan İslam felsefesi için Richard Walzer, "Batı uygarlığının tarihinde ihmal 0 edilemeyecek bir dönem ." diyor . Tanınmış oryantalistin İslam felsefesini Batı düşünce tarihi içinde ele alması şaşırtıcı değildir . Mezopotamya, eski Mısır, Çin ve Hint uygarlıklarında insan aklı ilahi kuwetlerin esiriydi. İnsanlık tarihinde , aklın, özgür ve bağımsız bir şekilde, ilk kez orta- ,, ya çıkışı Yunan u ygarlığında gerçekleşti .

5. Millet gerçeği üzerinde düşünürken millet olduiddia eden insan topluluğunu haldeki durumuyla ele almak, sahip olduğu ve geliştirdiği ortak değerleri, kabul ettiği yaşama biçimini ve fertleri birbirine bağlayan kolektif şuuru incele- , mek gerekir. Milleti , mekandan ayrı düşünmek ~ de aldatıcı olur. Milleti meydana getiren insanların birlikte yaşadıkları mekanın tarihi ve coğraf­ yasıyla ayrılmaz bir bütün halinde birleşmesi zaruri görünmektedir. Yani nehir hem yatağına vücut verir hem de o yatak içinde varlığını sürdürür. İnsanın yaşadığı mekanla bütünleşmesi, vatan adı verilen bu mekanın tarihi ve kültürel değerleriyle kaynaşması; coğrafyaya ait imkanları, sözü edilen tarih ve kültür değerlerinden hare- ,, ketle insanileştirmesi gerekir.

Tarihçi Taner Timur'un bir makales inden a lı nan bu parçadan yola çıkarak aşağ ıdaki lerden hangisi söylenemez?

Ş e r i f Aktaş 'ın

A) Yazar , tamamıy l a

tarafsız

bir

bakış açısı

8)

ilgili terimsel ifadeler bulunmakta -

C) Nesnel bir

C) Tarih , felsefe gibi bilimsel alanlara riler içerir.

ilişkin

D) Yazar, düşüncelerini kanıtlamak tanık gösterme yolunu seçmiştir .

amacıyla

E) Dilin göndergesel

Alanıyla dır.

okura seslenen, bilimsel bir dil kul-

Eğitimli

ve-

anlatım benimsenmiştir.

D)

Açıklayıcı anlatım tekniğiyle yazılmıştır .

E)

Yapılan

benzetmeler ya da

"

karşılaştırmalar

anlaşılırlığı güçleştirmektedir.

4.

Dünyada bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan iletişim ağı internetin kullanımı hızla artmaktadır. Örneğin, radyo ve televizyonla kıyaslandığında bulunuşundan 50 milyon kullanıcıya ulaşmak için geçen süre radyo için 38 yıl, televizyon 13 yıl iken internet için sadece 5 yıldır. Türkiye internetle 1994 yılında tanışmış ve Türk Halkı kısa süre içinde internetin bağımlısı olmuştur. Bir maka leden alın a n bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıda kil erden

tırılabildi.

Nurdan Gürbilek 'in bir makalesinden a lı nan bu parçadan yola çıkarak aşağıdaki lerden hangis i söylenemez?

A) Büyük harflerin

kullanımı

ile ilgili

yazım

yan-

lışı yapılmıştır .

B)

Karşılaştırmadan

ve sayısal verilerden yarar-

lanılmıştır.

A) Yazar

olabildiğince

C) Deyimlere yer

nesnel davranmaya ça-

lışmıştır.

8)

Eğitimli

C) Sosyolojik tespitler içerdiğinden bu alanla ilgili terimsel ifadelere yer verilmiştir .

0

E) Nesnel ve ö

D) Metin içerisinde,

y a rarlanılan

kaynaklara yer

veri lmiştir.

E)

Açıklayıcı , karşılaştırmacı

teknikler

verilmiştir.

D) Parçada geçen "bağımlı" sözü "bir kimseye veya şeye maddi veya manevi yönden aşırı bağlı olan" anlamında kullanılmıştır.

bir okur kitlesine hitap etmektedir.

kullanıl­

mıştır.

o

"'

miştir.

kanıtlayıcı

bir

anlatım

A) Dil iki düzeyde, sessel ve anlamsal düzeyde çözümlenip incelenir. Şiir ile düzyaz ı arasın­ daki benzerlik ve k arşıtlık i şte bu iki düz eyde var olan nitelikler nedeniyle ortaya çıkar. 8)

benimsen-

konusunda Nusret Hızır'ın göde başvurmamı zda yarar var . Nusret Hızır ' a göre, XIX. yüzyıl felsefesini karakterlendiren noktala rdan biri, bu felsefenin gelişimci , hatta evrimci olmasıdır.

Yapısalcılık rüşlerine

C) Sait Faik'in Türk hikaye edebiyatının tarihsel gelişme çizgisi içinde ilginç bir konumu var. Bu konum , Sait Faik düşüncesinin "sorun sal" (problematik) olu ş undan ileri geliyor. Sait Faik 'in hik ayel erinde " sorunsal"lık , onun düşünce sistemini belirleyen temel karakteristik olarak ortaya çıkmakta.

Kuşlar arasında

yarasa ne ise,

düşünceler

karanlıkta uçarlar . Kuşkularımızı baskı altına almak, hiç değilse gözaltı n d a bulundurma k zorundayı z . Çünkü k afamı z ı bulandırır , arkadaşlarımızı yitirmemi ze yol açar, i ş imi z i alt üst eder, ç ığrından çıka rırla r .

6. '

alınmış

arasında kuşku da odur: İkisi de hep alaca

;;"'

"'

.D

80'1erin belirgin özelliklerinden birisi de geçmişe duyulan ilginin artmasıydı. Ama bu geçmiş bugüne olan uzaklığıyla beliren bir tarihsel ortam ya da iklim değil, bugünün ihtiyaçlarını uyaran bir imgedir artık , dolayısıyla da tüketilebilirdi. Nitekim böyle bir kültürel iklim içinde 68 kuşağı tarihsel ağırlığı boşaltılıp içeriksiz bir ruha, seçkin bir kuşak ideolojisine dönüşebilirdi. 80 öncesinin sol geçmişi ise 80'1erinözgürleşme ve bireyselleşme söyleminin karşıt modeli olarak kodlandığında, ancak daha düşük bir estetiğin diliyle arabesk olarak adlandırılan dil içinde poplaş­

hangisi makaleden bir parça olamaz?

E) o

işlevi kullanılmıştır.

Aşağ ı dakilerden

D) İnsan bilgisinin ilk aş am ası, duyuların getirdiği imgelerdir . İmge sadece gözle elde edilemez; işi t m e imgesi , dokunma imgesi , koklama imgesi, tatm a imgesi de vardır. Duyularımızın doğru d an doğruya nesnelerden etkilenerek bilinçle gerçekleştirdikleri bu edimsel imgelerden başka , eskiden edinilmiş imgelerin ç ağrılmalarıyla bilinçte gerçekleşen çağrılmış imgelerde vardır .

A) Üçüncü kişili anlatım kullanılmıştır .

ser-

lanılmıştır .

2.

0

bir makalesinden alı na n bu parçada n yola çı karak aşağ ıda kile rden hangisi söylenemez?

gilemiştir.

8)

ğunu

1. Makale, her konuda daha çok sanat ve bilimle ilgili konulard a yazılır; sohbet ise ilgi çekici günlük olaylarla ilgili olarak yazılır.

il. Makalede nesn el bir anlatı m, ciddi ağırbaşlı bir üslup tercih edilirken sohbette öznel bir anlatım, senli benli bir üslup vardır. 111.Makalelerde ele alın a n konu ispatlanmaya çalışılır, sohbette ise ortaya konulan fikir ispatlanmaya çalışılm az . iV. Makalede ele a lın an konu sohbete gör e daha yüzelsel işleni r, sohb ette konu derinlemesine incelenir ve aç ıkl a nır .

V. Makalede amaç bilgi ve fikirleri b aşkalarına aktarmak olduğu için ağırbaşlı, ciddi , pürüz süz bir dil kullanılır; sohbette ise yalın , sam imi bir dil kullanılır . Makale ile sohbetin karşılaştırıldığ ı yukarıda­ ki yarg ı ların hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) 1.

8) il.

1. C) 11

D) iV.

E) V.


7.

Ses, canlılar aleminde insanlara ve hayvanlara özgü bir akustik olaydır. Orman ekosisteminde , bataklık ekosisteminde kendine özgü bir ses kompozisyonu vardır. Bu, doğal bir olaydır ve hiçbir canl ı varlık, ormanın kendine özgü müziğinden rahatsızlık duymaz . Gürültü nedir? Gürültü, insanda rahatsız edic i duygular uyandı­ ran, hoş olmayan , insan organizmasında hasar yapabilen sesler toplamı; akustik bir olgudur. İstenmeyen ve beğenilmeyen , kulak tırmalayan kakofonik sesler gürültü kirliliğine yol açarlar. Bir makaleden

g_

f

g :§>

.o

alınan

aşağıdakilerden

bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

Tanım

B)

Açıklayıcı anlatım tekn i ği kullanılmıştı r.

cümlelerine yer

C) Terimlere yer

verilmiştir .

ile ilgili

t

!

g_

A) 1.

verilmiştir .

Bağlaçların yaz ımı

ısınma " denince bütün dünyada sı­ 13. Bağlaç olan "de"nin yalnız "de " ve "da " biçimi sistematik bir şekilde artması süreci anvardır "te , ta" biçimi yoktur . Kendinden önceki laşılmaktadır. (il) Bu yolla bir iklim değişik l iği sözcükten her zaman ayrı yazılır. meydana gelmektedir. (111) Çünkü sıcaklık artınBu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerden ca buharlaşma artar, yağışlar ve hava hareket- g_ hangis inde "de" nin yazımı yanlıştır? leri değişir. (iV) Küresel iklim değişikliğini; belirli olmayan zamanlarda meydana gelen hava halleri değişikliği ile karıştırmamak gerekir. (V) A) Yarınki pikniğe Esra da gelebilir . Örneğin , belirsiz zamanlarda veya herhangibir mevsimde meydana gelen kuraklık veya yaz B) Bu mevsimde Erzurum da çok soğuktur. kuraklığı olan bölgelerde yağışlı yazlar olayı .o C) İstediğim bu olmasa da seni kırmayacağım. "Hava değişikliği " olarak nitelenir, yani iklim değişikliği değildir . D) Sen de onun görüşlerine katılıyor musun? caklığın

Bir maka leden alınan numaralanmış cümle- :§> lerin hangisinde yazım · ~, vardır? .o

A)

D)

} 10. (1)"Küresel :ö

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) PTI 'de büyük kurumlardan biridir.

E) V. } :O

yazım yanlışı

var-

dır.

E) Dil, göndergesel

8.

işlevindedir.

Genel anlamda tarım , toprağı ve tohumu kullanarak bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi ve bunların çeşitli aşamalarda değerlendirilme­ sidir. Üretim kaynakları , topra k, emek ve sermaye (su, gübre , ilaç, tohumluk, enerji ve öteki ara girdileri) gibi fiziki girdilerle üretkenlik artışı sağlayan teknolojiden oluşur . Tarımsal üretimin nicelik ve nitelik yönünden artırılmasında su, gübre, ilaç, tohumluk vb . girdilerin üretken biçimde kullanılmasının payı büyüktür. Oysa çiftçimizin gübre , traktör vb . temel tarım giderlerini vaktinde ve uygun fiyatla sağlaması 1976 baharında önemli bir d arboğaza girmiştir. Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

g_ 11. Dil, bir toplumu

oluşturan en önemli kurumlar-

14.

.§, 15

} :;;

dan birisidir . Öyleki toplumların ilerlemesiyle dil lin yaptığı aşamalar arasında derin ilişkiler varSon

yüzyıl

d ı r?

içinde Türkiye 'de beliren köklü

il Türk dilinde de 111

g_ :§>

baş

olması

B)

döndürücü bir

iV mesi Türk dilinin de

ğ_

Bir maka leden a l ınan bu parçadaki numaralanm ı ş yerlerin hangisinde yazım yan lı şı var-

B)

C) Sohbet

Eleştiri

D) Makale

f

ve

yaşayan

gıda

sorununu en yaygın biçimgüney Afrika olmuştur hep .

D) Eserinin adını "Yeni Hayat" bir anlamı vardır elbette.

Batılılaşmasını sağlamıştır.

V

A) Deneme

sorumlu bir mühendisin

C) Mahallede belediyeyle çıkan sorunlarda çözümü arayıp bulan hep Cengiz Bey olmuştur.

biçimde yansımıştır. Örneğin, Türk milletinin

f

i nşaatlarda

zorunludu r.

Kuraklık

de

İslam kültüründen çı k ıp Batı kültürüne yönelg:_

cümleler in hangisinde büyük harflerin ku ll anım ıyla ilgili bir yazım yanlışı var-

A) Büyük dır.

değişiklikler

I,

Aşağıdaki

E) Gök bilimciler Dünya'da bazı lirttiler.

d ı r?

Güneş ' teki

değişikliklere

koymasının

her yol

da

patlamanın

açtığını

be-

E) Röportaj A) 1.

9.

Cicero ( ) dört bölümde topladığı yaşlılık sorunüstünde ayrı ayrı düşünüyor () Yaşlılığın yapacağı işler olup olmadığını ( ) soruyor önce ( ) Yaşlıların çeviklikle değil () bilgi ve d ü şünce gücüyle büyük işler başarabileceğine karar veriyor sonra () ları

Bir makaleden alınan bu parçadaki ayraç içinde belirtilen yerlere aşağıdaki noktalama i şaretlerinden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

A) (,) (.) (,) (.) (,) (.) B) (!) (.) (,) (?) (,) (.)

B) il.

C) 111.

D) iV.

12. (1)Atatürk 22 Eylül 1924'de Samsun'da

E) V.

yaptığı

konuşmasında ,

"Dünyada herşey için , medeniyet için, hayat için, başarı için en gerçek rehber ilimdir, fendir. " demiştir . (il) Yani Atatürk, eğiti­ min bilim, fen ve tekniğe dayalı olması gerektiğini belirtmiştir . (111) Eğitim reformlarından önce bilimsel çalışmalar yapmıştır. (iV) Yabancı Uzmanların görüşleri alınmış , diğer ülkelerdek i eğitim çalışmaları incelenmiş ve reformlar ondan sonra yapılmıştır. (V) Tüm bu çalışmalar sonucunda Türk Eğitim sistemi çağdaşlaşmıştır . Bir maka leden a lınan bu parçad aki numaralanmış cümlelerin hangisinde birden fazla yazım ya n lış ı vardır?

C) (:) (.) (,) (?) (,) (.) D) (,) (:) (?) (.) (.) (-)

E) (,) (;) (?) (.) (,) (!)

A) 1.

B) il.

C) 111.

15.

Aşağ ı daki

cümlelerin hangisinde kısaltma l ara gelen ekler in yazımıyla ilgili bir yanlışlık

vard ı r?

A)

üzerine

E) V.

hat sefer

sayıları yoğun

talep

artırıldı.

B) Bu sene MEB'in alacağı sunda değişiklik yapılmış .

öğretmen

C) TRT'nin kaliteli izliyoruz .

büyük bir zevkle

yayınlarını

kadro-

D) Biletleri, İDO'da çalışan bir arkadaşı vasıta· sıyla almış. E)

D) iV.

THY'nın dış

Sınavların

tümünden geçersem önümüzdeki yaz İTÜ'den mezun olacağım.


Makale türü edebiyatımıza Tanzimat'la birlikte ve gazetenin yaygınlaşmasıyla önem kazanmıştır. İlk makalemiz "Tercüman-, Ahval Mukaddimesi "ni; " Şiir ve İnşa", " Lisan-ı Osmani'nin

1.

l

girmiş

Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazat-ı Şamildir"

~

4.

gibi Tanzimat nesline ait ünlü makaleler izlemiş- _;; tir. Milli dönemi açan "Yeni Lisan" makalesi de literatürümüzün diğer önemli değeridir . Cumhuriyet Dönemi 'nde ise geleneğe tamamen karşı c çıkan " Putları Yıkıyoruz" adlı makale Aydede .§> dergisinde yayımlandıktan sonra epey ses ge- .o tirmiştir.

Aşağıdaki sanatçılardan

den bu parçada söz

A) B)

Namık

7.

Bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisi2' ne ait bir örnekten alınmış olabilir?

1.§>

Ziya Gökalp'in 1908 yılından sonra Türk milliyetçileri arasına katılması ile "ulusçuluk" bir sistem haline gelmiştir. 18 yıl Türk toplumunun sosyal ve kültürel yapısı üzerinde çalışan Gökalp, bu birikimini Genç Kalemler dergisinde, özellikle de "Turan " şiiri ile dile getirmiştir. Bilimsel bir Türkçülük ortaya koyan Gökalp, "Türkçülüğün Esasları ' nda " Türkçülüğü "Türkçülük , Türk milletini yükseltmektir" diye tarif etmiştir. Ona göre Türk ç ülüğün yakın ve uzak hedef olmak üzere iki hedefi vardır . Yakını " Oğuz ya da Türkmen birliği"; uzağı ise "Tura n"dır . Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi yan lı ştır?

E) Makale

D) Günlük

Kemal

C) Sohbet

B) Öykü

A) Deneme

Sayısal

B)

Açıklama tekniği ağır basmaktadır.

verilerden

C) Dil, göndergesel

D) Ömer Seyfettin

D)

Anlatım açık

işleviyle kullanılmıştır. anlaşılırdır.

ve

E) Öznellik ön plandadır.

Paşa

hangisinde makale ile ilgili g_ 5.

Aşağıdakilerin

yapılmıştır?

bilgi yanlışlığı

ağırbaşlı

bir üslup

atılan görüş

vunulan tez

B)

hakkında geniş

bir sonuca

g_

bağlanır,

sa-

bilgilerden hangisi g 8. 2'

.i5

ve düşünceler , nesnel verilerle lanmaya ç alışılır .

Görüş

C) Gazete ile birlikte türdür.

~

ispatlanır.

E) Gazete ile doğmuş ve gelişmiş bir yazı türüdür.

aşağıdaki

A) Daha çok bilimsel konularda, bir tez, bir düşünce ileri sürmek veya bir görüşü destekle- } _;; mek için yazılır.

kullanılır.

C) Yazan kişinin işlediği konu bir bilgi birikimi olmalıdır .

Makale ile ilgili yanlıştır?

§> .i5

A) Her türlü güncel olay makale konusu olabilir.

D) Ortaya

yararlanılmıştır .

A)

C) Sabahattin Ali

B) Ciddi,

aşağıda­

Şinasi

E) Ziya

2.

hangisinin eserin-

ed il mem i ştir?

l

Ekonomik ve toplumsal kalkınmanın ön şartı olan sanayileşme sonucu hava, su, toprak gibi doğal ortamlar büyük oranda kirlenmektedir. Yalnız, kirlenmeler her zaman temizlenemez türden değildir. Sanayi atıklarının arıtılması veya ham madde olarak değerlendirilmesi yolundaki teknolojik gelişmeler üzerindeki çalışmalar devam etmektedir. Sanayileşme ile yaratılan sorunların en önemlilerinden biri de yanlış yer se- l çimidir . Hatalı yer seçimi ile tarım topraklarımı­ zın, doğal kaynakların bir kısmı bugün büyük sorunlarla karşı karşıya kalmıştır .

D) Türk

doğmuş

edebiyatındaki

ilk

ve

kanıt­

ı bir ;

t

E) Yazar,

benli

görüşlerini aktarırken okurla senli s..

olabileceği,

samimi bir dil

Bu parçada eleştirilen kişinin yazdığı ve yazönerilen tür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Makale - fıkra

tara-

fından yazılmıştır .

yazılarına yansır.

ması

gelişmiş

örneği, Şinasi

Sen ciddi konuların adamı değilsin. Sen l<onuşunca sana hep inandılar ; boşuna söyleyeceklerini kanıtlayacağım diye uğraşma. Hem o ne öyle, ciddi ciddi bilimin balta girmemiş ormanlarında dolaşıyorsun? Güncelle sınırlı kalsan hem sen yorulmazsın hem de güler yüzlü içtenliğin

kullanır.

B)

Söyleşi

C)

Eleştiri

- fıkra - makale

D) Makale E)

Eleştiri

eleştiri

- deneme

o ö,

Türkçe, dünyanın en çok konuşulan altıncı dilidir ve yayıldığı alan bakımından dünyanın üç büyük dili arasındadır. Türkçe, günümüzde resmi' dil, devlet dili, azınlık dili ve göçmen dili olarak 12 milyon kilometrekarelik bir coğrafyada kullanılmaktadır. Türkçe, yazı ve edebi' dil, eğitim ve öğretim dili, sözlü, görüntülü yayın ve basın dili, ağız ve lehçe, yabancı dil olarak da Avrasya'da, Asya'da ve Avrupa'da en fazla kullanılan dil olmasına rağmen devletimizin ve milletimizin belirgin bir dil politikası olmaması Türkçe sevdalılarını, filologları ve Tü rkologları derinden üzmektedir.

3.

aşağıda

Bu parçayla ilgili olarak den hangisi yanlıştı r?

6. g_ ;

} .ö

g_ İ

Kaynağını

alınışında

gerçek

D) Dil, göndergesel

nesnel olmaya dik-

....._

Yararlanılan

gün içinde yaşad ıklarını günlük türüne örnektir.

Yazarın

tüğü

yazıya

dök-

Yazarın geçmişte yaşadıklarını anlattığı

E)

g_ 2' ,, .__

Yazarın

kendisiyle

konuşur

kişisel görüşlerigetirmiştir.

gibi bir tutumla

alınmıştır.

deneme türünden _______ ___________ yazdığı

___,

Felsefı

bir konu üzerinde

durulmuştur .

Kişiden kişiye değişmeyen yargılara

yer ve-

rilmiştir.

bir C)

D) Yazar, herhangi bir konuda ni samimi bir anlatımla dile

__,

Pozitivizm diğer adıyla olguculuk. Gerçeğin sadece deney ve gözlemlerle tam olarak bilinebileceğini savunan felsefe. Metafiziği reddeder. Buna göre sağlam bilgilere sadece olguların incelenmesiyle ulaşılabilir. Deneyden başka şeye güvenme yanılgıya düşmemize yol açar. Pozitivizm fizik ilimlerinin tesiri altında ortaya ç ıkmıştır . XIX. yüzyılda büyük nüfusa sahip olan pozitivizmi Fransız filozofu ve sosyolojinin l<urucusu Auguste Comte sistemleştirmiştir . Auguste Comte, sosyoloji ismini öne süren ilk sosyologtur. "Sosyoloji neden diğer bilim dalları gibi bir dal olmasın." düşüncesiyle sosyolojinin temelini atmıştır. Bu parçayla ilgili olarak aşağıdaki değerlen­ dirmelerden hangisi ya nlıştır? A) B)

B) Akademik ve araştırmaya dayalı bir konunun ele alındığı bir makalenin parçasıdır. anıdan alınmıştır.

işleviyle kullanılmıştır . belirtilmiştir.

~

r

hangisi söylenebilir?

getirilmiştir.

yaşamdan alır.

kaynaklar

l

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden g_

C)

___________ _______ E)

ğini yitirmeye başladığı, ama bütünüyle reaksi-

yoner niteliğini ortaya koymadığı belirli bir tarihsel ara dönemde, burjuva düşüncesine bu tür bir sorunsallıkla yaklaşan yazarlar görüyoruz.

g_

B) Bir sorun ve nedeni dile C)

!

A)

verilenler_§> .ö

A) Konunun ele kat edilmiştir.

9. Sait Faik'in ideolojik konumu, burjuva düşünce­ siyle ne tam anlamıyla karşıtlaşan ne de tam an- g_ lamıyla burjuva düşüncesiyle uyuşan bir "sorunsal"lığa dayanır. Aslında, bu belki de genel anlamda. hümani zma düşüncesinin ideolojik konumudur. Batıda burjuvazinin devrimci niteli-

Tanımlayıcı

ve

açıklayıcı

ifadelerden yararla-

nılmıştır .

2' 1

D)

Kişisel

değerlendirmelerden

uzak durul-

muştur.

E) Ortaya atılan bir tez, tartışma yoluyla okura kabul ettirilmeye çal ışılmıştır. Bilgi olu Dil ve Anlatım Soru Ban kas ı A(B)


10

O gün de her gün gibi akşam oldu..:.Kasım Efendi

l

13.

o

111

=.Okula

giderken ara sıra dükkana uğra.!_ dedi.

il rektiği

V

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde noktalama yan lı ş ı vardır?

en

111

"

zaman..'..dili insanları büyülemek için kul-

C) 111.

B) i l.

D) iV .

I

Aşağıdakilerin

(,)

~

V manlara uzanıyor.

Bu parçadaki gisinin yazımı

B) 1. ve 111.

D) il. ve iV.

çağımızda.i_ bu görevlerden bazıları şunlardır_:_İnsanı

il 111 insana yaklaştırmak..:. ortak duygu ve düşün-

C) il. ve 111.

yaşlıların

dan ... Her sabah olduğu gibi günün ilk ışıklarıy-

g_

la, dingin

il

1 lararası

Hasank eyf sabahına uyanmış . Çok

0

2'

küçük

olmasına

bir yer

karşın

Film Festivali, üçüncü kez dünyanın dörtbir

her

saatinde telaş içerisinde insanları görebilirsiniz

~

yanından

nitelikli yapımları sey irciyl e buluşturdu.

jj

günün

Festival süresince yüze yakın film, sinemaseverlerle iV

, buluştu.

"'

kar.

Malatya Valili ğ i tarafından de steklenen

jj

V

burada. Dicle Nehiri bereketini bu insanlardan

Bu parçadaki numaralanmış noktalama retlerinden hangisi yan lış kullanılmıştır?

C) 111.

D) iV .

sinema

esirgemiyor . Özellikle de bu nehirde yetişen tatlı g_ E' iV V .o

söyleşilere

de yer ve rildi.

su balığı yö re halkının geçim kaynağı ...

Bu parçadaki gisinin yazımı

111

g_

E) V.

kursları,

festivalde

işa -

E'

B) il.

E) V.

111

İnsan insanı anlarsa..:. insanı

mutsuzlaştıran sorunların da çoğu ortadan kal-

D) iV .

Kasım 2012 tarihleri arasında Malatya Ulus-

'"

V

A) 1.

g_ 17. 9-15 jj

iV celer yaratmak...

C) 111.

~

il

1

B) il.

f

E) iV. ve V.

14. Abdurrahman Amca , Hasankeyf'in en ~

sözlerden han-

yanlıştır?

f

A) 1.

1

numaralanmış

hangisinde verilen virgüller g_ birbiriyle aynıdır?

işlev bak ı mından

A) 1. ve il.

11. Sanat ve edebiya~ birçok büyük görev yüklen ir

olan

gölün kıyısındaki Gölyaz ı ' nın tarihi çok eski za-

V

E) V .

iV

üze rine kurulmuştur . Eski adı Apolyont

1

mektir .

A) 1.

111

g_

E'

~ !ananların bu oyununu okura..:.topluma göster-

~

il

Gölü'nün Ku zeybatı ucundaki yeşil bi r yarımada

olmak..'..bu büyüye kapılmama~ ge-

bilincinde

"ö,

il

olan Gölyazı, Ulubat

1

yan kişidir; onun bir görevi de bu büyüsünün

gündü..:.Ustam selam verdikten sonra bana.c..

Osmanlı köyü

16. Eski bir

1

ile Nusret Ağa ayrıldılar. Dükkana gittiğim son

iV

Yaza~ sözün ve dilin büyüsünü öğrenip uygula -

:;;

1

sergiler , panel ve

numaralanmış

sözlerden han-

yanlıştır?

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

ğ.

"2' D

A) 1. A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

E) V .

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

l jj

12. Kastamonu 'ya bağlı İnebolu ilçesi , konuklarını 1

"burası kayıkla kağnının

mucizeler yarattığı belde-

15. Roman türünün temelinde tarihsel g_ "'

l sallar , mitolojik hik8.yeler

18. Ülkemizde bir tartışmanın yaklaşık iki yüz yıldan

anlatılar, ma-

1

vardır. Türk edebiya - İ

beri sürüp gitmes!.c_ortak bir yargıya varılama-

li tında geleneksel

dir" levhasıyla karşılıyor. Kurtulus Savası yıllarında 111

;

Anadolu'ya silah, cephane ve asker sevkiyatı ineiV bolu üzerinden yapılmış . inebolu'dan Ankara 'ya İstiklal Yolu adıyla

~ .ô

divan edebiyatındaki

}

Bu parçadaki alt ı çizili bölümlerden hangi- ;) sinde yazım yan lı şı vardır?

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

Bu parçadaki n u maralanmış noktalama retlerinden hangisi ya n lı ş kullanılm ı şt ı r?

i şa­

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

gjy o lu Dil ve An l atım Soru Bankası A(B)

iV

V

A) 1.

g_

~

ili mize mi dönelim?

- ----

- - -- ----

işa­

E) V.

:>

E'

şaşırtıcı gelse azdır. iki yüz yıldan beri şu soruyu

Bu parçadaki numaralanmış noktalama retlerinden hangisi yanlış kullanılm ı şt ı r?

2

;; '-----

il uzun bir zaman olduğu düşünülürse , ne denli

sorup duruyoruzi_ Batı'ya mı yönelelim...'..kendi-

tir .

g_ A) 1.

mas~ bu sürenin toplum yaşamı için bile çok

iV

V

V tematik bir yürüyüş parkuruna dönüştürülmüş .

il de romanın yerini tutmu~

111 mesnevile r de..:.bir çeşit roman görevi üstlenmişE'

uzanan bu hat, günümüzde

1

halk hikayele.!:!, eski dönemler-

-- ---'

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.


1.

4. d üş ü n ce eserinin özü nü, yaolumlu-olums uz yönl erini ortay a koyan, eseri sınıflandıran ve eserin gerçek de ğ erini belirten yazılara eleştiri denir . (il) Bu tür yaz ılarda daha çok açıklama , tanı k gös terme, örnek leme , tartışma gibi anlatım tekniklerinden faydalanılı r . .o (111)Eleştiri ; topluma, san atç ıya, esere, okura yönelik eleştiri olarak sınıfl a n d ırılabili r. (iV) Bu türün ilk örneğini divan edebiyatında Fuzu lı " Şikayetname" adlı eserle ve rmiştir. (V) Tanzi.D mat edebiyatında da Namık Kemal, Recaizad e Mahmut Ekrem , Muallim Naci eleşt i ri yaz ıları (1)Bir sanat ya da

pısını ,

yazmışlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde e l eştiriyle ilgili bilgi yanlışı vardır?

a,

Benim işim edebi' eserlerledir. İncelediğim eser karşısında bir bilim adamı gibi büsbütün yansız değilimdir. Belgelere ve günün değerlerine sadık kalmakla birlikte eserin güzel ve çirkin yön "' lerin i kendi görüşüme göre belirtirim.

Bu sözleri söyleyen birinin dakilerden hangisid ir?

B) il.

D) iV.

C) 111.

,

B)

Fıkra yaz arlığı

C)

E leştiri yaz arlığı

Namık Kemal de felsefe nin sürek li ku ş ku ve sorgulama üzerine kurul u temelini pek anlayama mış gibidir. Cumhu riyete karşı meş r utiyeti savunurken yenilikçiliğin sını r l a rını şu savla belirler: " Fransa'dan daha ahrarane bir ni z am-ı esasi ile pek ala idare olunuruz . Çünkü Fransızlar pek ateşin meşreb olduklarından daima değişmeye maildirler . Hareketlerinin e sası da akıl d ır . "

Bir eleştiri metninden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Makale yazarlığı

A) Yazar merke zli bir

D) Hikaye yazarlığı E) Deneme

A) 1.

yaptığı iş aşağ ı -

7.

B)

yazarlığı

Değerlen d irmeler sırasında

dan da o

E) V. g_

C) Metin

"'

karşıtlıklar

2.

5.

----, günlük olay ve durumların k ısa, öz lü ve tarafsız bir biçimde anlatıldığı gazete y az ılarıdır . ---- , yazarın günlük olaylar ya da ülke ve toplum sorunlarına ait herhangi bir konuda k i ş i s el gö rüşlerini içerir. ---- yazarı herhangi bir konu daki dü ş ünc e lerini kesin yargılara varmadan , oku yucuyu o konuda düşündüre rek yazar .

hangisi bu

boşluklardan

Eleştirmenin yorumları

A) Gezi

yazısı

D) Haber

B)

yazıları

B) Güncel olaylarla ilgili görüşlerin fıkranın özelliklerini taşımaktadır .

C) Denem e

Fık r a

E)

a.

C) Bir kimsenin ne örnekt ir.

Ele şt i ri

edilmiş­

yansıtır .

ç ıkış ı yl a başla­

gazetenin ortaya

bakımdan

Bu

metne dahil

Tanzimat

yazarlarını

ilk

eleştirmenlerimi z

ola rak kabul ed eriz. Cumhuri-

yet Dönemi'nde

yakın g eçmi ş imizde

ise Fethi 1

Asım

Bezirc i, Ahmet Ham di 111 il

Tanpınar ,

Güzin Dino Yakup Kad ri K araosmanoğlu gibi V iV isimleri önemli

eleştirm e nlerimiz

olarak sayabiliriz,

Bu parçaya göre numaralanmış isimlerden hangisi yerinde kullanılmamıştır?

bildirildiği

yaşadıklarını anlattığı anı

yazar-

değildi r .

dönemin dil ve zihniyet ini

eleştiri

Bizde

Naci ,

z ı d ır. §> .f

Yazıldığı

mıştır.

A) Bir kimsenin o gün yaşadıklarıyla ilgili izlenimlerini dile getirdiği günlük türünde bir ya-

bi-

rine getirilemez?

8.

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdaki lerden hangisi söylenebilir?

---- yazarken ilgiyi uyanık tut mak, okuyucud a ; anlatılan yerleri görme isteği uyandırma k çok .o önemlidir. Aşağ ı dakilerden

Ülkü Tamer 'in "Alleben Öyküleri " adlı hikaye kiiçinde "Alleben " adı geçen bütün cüm leleri inceledim . Bu isim çok az kullanıldığı halde niçin kitaba "Alleben Öyküleri" ismini koymu ş Ülkü Tamer? Öyle sanıyorum ki hikayede anlatıldığı gibi yazar da hokkabazlık yapmakta. Bu hikayelerde sıradan insanların onlardan beklenmeyen davranı ş ları anlat ı lmakta .

ta bınd a ,

alınan

üzerine kurulmuştur, onlaiçe rmekted ir.

tir , dolayısıyla nesnel E)

ele

alıntılara başvurulmu ştur .

rın çatışmalarını

D)

eleştiri yapılmıştır .

türü-

C) 111.

B) il.

A) 1.

D) iV.

E) V.

D) Bir sanatçının yaşam öyküsünün anlatıldığı biyografi türünde bir yazıdan alınmıştır . E) Bir eserin değerlendiri ldiği eleştiri türünde bir yaz ıya aittir.

3.

ne olursa olsun her türlü sanatç asanat eserini ya da bir ki ş inin herhangi bir konudaki görüşlerini okuma ve inceleme sonucunda ortaya koyan değerlendirme n in

Türü

özelliği

lışmalarını,

adı eleştiridir.

Bu tanıma göre, yazınımızda eleştiri türü için terimlerden hangisi kullanılamaz?

aşağıdaki

6.

Bu yapıtta , 1953'ten 1998'e, kı rk beş yıl boyunca, çeşitli dergilerde , gazetelerde yayımlanmış 2 eleştirel yaz ılarla yetmişi aşkın kitap değerlendi riliyor . Deği ş ik anlayı ş larla yazılmış, birbirine benzemez bu kitap değerlendirmeleri, kısacık tanımlamalardan uzun incelemelere kadar pek çok bölümden oluşmaktadır .

Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

C) Nazire D) Hiciv E)

Taşlama

A)

Kişisel hayatı

konu alan bir metinden

tiri yapmak için dikk atli bir okuyu cu olmak gerekir . (iV) Yani ele şt i r m e nin ele şt i ri ya ptığı konuyla ilgili bazı kavram ve terimleri bilmesi gerekir . (V) Eleştiri yapmak hem deneyimli olmayı hem de nesnelli kten ödü n ver memeyi gerektirir .

türüyle ilgili numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı söz konusudur?

alın-

A) 1.

mıştır .

B) Bilgi verme

C) Nesnellik

(1) Eleştiri yazanlara e leşt irmen ya da münekkit verilir. (il) Eleştirmenler esere ya da yazara İyi bir eleş­ farklı bakış aç ılarıyla yaklaş ırlar . (111) adı

Eleştiri

A) Tenkit B) Kritik

9.

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V .

amaçlanmıştır .

ağır basmaktadır .

D) Dil, gönderg esel

işlevde kullanılmıştır.

E) Sözcü kler gerçek

a nlamlarıyla kullanılmıştır .

/

:,

'--- - -----

- - - - - - ----

-~

g. "' _ __ o.__

I

____ _____

__ _ _ __

~


bundan sonrasını geçireceğim } 14. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem 18. Gelirimin gelişmesi sadece beni değil eşimi, çogidiyordum ve doğduğum yere bir .i5 ile ilgili bir yanlışlık vardır? cuklarımı , hemen hemen bütün yakınlarımı mutdaha 9fil.[ dönmeyecektim. (il) Başka bir şey billu ediyordu. memin imkanı yoktu zaten. (111) Telefonda HayBu cümledeki anlatım bozukluğunu giderdar'a bir daha dönmeyeceğimi söyleyememiş ­ A) Her toplumun kendi kültürüne göre benimmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalı­ tim. {iV)Genellikle insanlarlaaçık açık konuşur- ~ sediği, uymak zorunda olduğu kurallar vardır? dum , yaln ı zca dağ gibi büyük bir dert karşısındır . da susardım. (V) Yine de Haydar'a bütün düB) Türk ulusu, ahlak yönünden oldukça zengin şüncelerimi söyleyemedim. A) "sadece " sözcüğü cümleden çıkarılmalı o o bir yapıya sahiptir. 6, Bu parçadaki numaralanmış cümlelerde buB) "hemen hemen" yerine "neredeyse" sözcüC) Tiyatro yapıtlarında yer alan kişilerin gerçe- .i5 lunan altı çizili sözcüklerden hangisinin çıka­ ğü getirilmeli ğe uygun bir nitelik taşımaları gerekir. rılması anlamda bozulma ya da daralmaya C) " gelişmesi " sözcüğünün yerine " artması" yol açmaz? D) Rahat bir işim , sıcak bir odam olması için getirilmeli çok çalıştım. a, D) "mutlu ediyordu " yerine "sevindiriyordu " E) Herkes gibi ben de çocukken oyunu çok, A) 1. B) il. getirilmeli C) 111. D) iV. E) V. çalışmayı pek sevmiyordum . E) "bütün" sözcüğü cümleden çıkarılmalı ( o

10. (1)

Hayatımı n

şehre doğru

t

11

Anladığım kadarıyla

sen ve arkadaşların aynı

31--------------------~ 15.

görüşteler.

Aşağıdaki cümlelerden anlatım

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni hangisidir?

aşağıdakilerden

-;; E'

2>

B)

Çelişen

kullanımı

sözcüklerin bir arada

A) Bu eserlere Türkçe dilinin en güzel örnekle- .ı3

eksikliği

E) Yüklem

e ksikliğ i

yanlış

olmaz.

B) Bu yıl yaz tatilini İzmir'de, annemin doğup ~ büyüdüğü şehirde, geçirdik .

kullanımı

C) Özne-yüklem uyumsuzluğu

D) Tümleç

Bazı

C) Hafta sonu burada cak gelemedi.

yapılmalıdır?

gerekiyordu an-

g, 16.

dalgalandığını

gören

ayrı kalmanın

D) kasabalı,

E)

Aşağıdakilerden hangisi bağdaşıklık kavra-

.i5

eksik liğ i

Berrin'in yaptıklarına çok türlü affet memişti.

B)

Ekonomi ve kültür gerekmektedir .

C)

kızmış,

" sağlamıştır" sözcüğündeki

20. ·Geçmiş günlerin bize güzel

D) Özne-yüklem uyuşmazlığı D)

k ullanılması

E)

açısından kalkınmamız

"Geçmiş

nanların "

O kitap okumayı seviyor , ben resim yapseviyorum.

Sınav

günü yaklaştıkça canları gittikçe artıyor . Bugün benden bir kazan gibi.

A)

1

Ceren in

sınav sonuçları açıklanmadı

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni hangisidir?

aşağıdakilerden

~ 17. ~ .ö

şey

öğrencilerin

;;

C)

Çelişen

istemeyin ;

başım

D) Özne eksikliği E)

Çatı uyumsuzluğu

günlerin " yerine sözü getirilerek

" geçmişteki yaşa­

rek

D)

"a radığımızı "

yerine

" beklediğimizi"

sözü

getirilerek

°' E)

Dostluğun değerini bilmeyen çoğu insanlar, küçük çıkarlar uğruna dostlarıyla olan ilişkilerini zedeleyebiliyor.

"bulamayışımızdandır"

21. Filmin karşın

yerine

"bulamayışı­

sözü getirilerek

başkahramanı

çaresiz

A) Virgülün yeri

kullanımı

sözcüğü

B) "insanlar" C) D)

" uğruna"

cümleden

atılarak

sözcüğündeki çoğul

yerine "için"

sözcüğü

"Dostluğun" sözcüğündeki

eki

B) "bu" atılarak

tamlayan eki

E) "zedeleyebiliyor" yerine ğü getirilerek

atı-

D) §:,

c

" yıpratıyor "

sözcü-

arızaya

değiştirilerek

sözcüğü

cümleden

çıkarılarak

C) "teknik " sözü "teknolojik" olarak rek

getirilerek

larak

pilot , bu teknik

kalıyor .

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki ­ lerden hangisiyle giderilir?

Bu cümledeki anlatım bozukluğu, aşağ ı daki değişikliklerden hang isiyle giderilebilir?

A) "olan "

kullanımı

sözcüklerin bir arada

se-

C) "sebebi" yerine "neden olan" sözü getirile-

heye-

eksikliği

B) Gereksiz sözcük

görünmesinın

aradığımızı bulamayı­

g, --------------------

ama iyi

geçmi ş .

A) Tamlayan

değişti­

B) "bize" yerine "biz den " sözü getirilerek §:,

mızdır "

13.

kip eki

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değiş i kliklerden hangisiyle giderilir?

onu bir

mayı

--------------------

yerine "bozulmasözü kullanılmalı

olmuştur "

bebi , beklenen günlerde

A)

eksikliği

yerde

neden

şımızdandır .

O>

Sözcüğün yanlış

" bozulmasını sağlamıştır " sına

endi-

rilmeli

o

kullanımı

çıkarıl­

malı

;

mına aykırıdır?

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

E)

sözcüğü kullanıl­

C) "milli takım aleyhine " sözü cümleden

Sınıftaki bütün öğrenciler pür dikkat öğretmeni dinliyor, sesini çıkarmıyordu .

C) Nesne

tamlayan eki getiril-

malı

şelenmeye başlamıştı.

B) Tamlayan

sözcüğüne

A) "ihmaller " meli

.i5

A) Gereksiz sözcük

aleyhine

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun düzeltilmesi için aşağıdaki değişikliklerin hangisi

B) "ihmaller " yerine "hatalar"

olması

D) Sevdiklerinden uzun zaman hüznünü yaşıyordu . E) Denizin

12.

millı takım

ihmaller, dengelerin

bozulmasını sağlamıştır .

o

.i5

r-------------------~ 19.

yoktur?

ri demek A) Gereksiz sözcük

hangisinde duru bir

" arızaya karşın " sözü yerine da" sözü getirilerek

E) Yüklemdeki zaman eki

değiştirile­

" arıza karşısın­

değiştirilerek


1.

Bu

açıdan bakınca

3.

Yakup Kadri'nin "Yaban" ro-

manının konusundabiraz değişik bir vurgulama

ortaya . Aydın ile köylü arasındaki uzaklı ­ tezi olduğunu ileri süren eleştir­ menler ; bu kopukluğu Osmanlı dönemin .de olduğu gibi , yalnızca kültür ikileşmesinden doğan bir kopukluk gibi görüyorlar . Karaosmanoğlu bunu da dile getiriyor kuşkusuz . Ama "Yaban "da vurgulanan karşıtlık , vatanı kurtarmak için savaşan ilerici aydınlarla Kurtuluş Savaşı ' na inanmayan gerici köylüler arasında. Ahmet Celal ile köylüleri ayrı dünyaların insanı yapan okumuş kentli ile cahil köylü arasındaki farktan çok bu ikisinin Kurtuluş Savaşı karşısındaki tutumla -

çıkıyor

ğın romanın

Tanzimat Dönemi 'nde roman t ik eleştiri yazarları Namık Kemal , Abdülhak Hamit ; realist eleştir­ menler Samipaşazade Sezai, Beşi r Fuad , Nabizade Naz ım , Mizancı Murad'dır . Servetifünun Dönemi'ne gelindiğinde ise Cenap Şahabettin sahte ve gerçek arasındaki ilişki üzerinden eleş­ tiri yazılarını yazar . Cumhuriyetin ilk yıllarında ise İsmail Habip Sevük ve Ahmet Hamdi Tanpı­ nar eleştiriyi daha çok edebiy at tarihi içerisinde alır. Nurullah Ataç ve Suut Kemal Yetkin de öznel eleştiri alanında eser vermişlerdir. Cumhuriyet Dönemi'nde sistematik eleştiri ise Asım Bezirci, Fethi Naci gibi isimlerle geli ş miştir .

5.

'

il. böylesine yüce bir sevginin gerçekçi sorunu üzerinde dururken aşka inanmayanların görüşüne yer vermekle kalmaz, sorunu kendi deneyimlerine dayanarak çözmek ister. Araya girerken yazar olarak kendinden ve diğer yazılarından söz etmekte sakınca görmez .

Yazarımı z

~

olup

Türk eleşt i ri tarihi ile ilgili verilen bu bilgiler- , den aşağ ı daki çıkarımlardan hangisi yapıla­ maz?

rıdır .

Berna Moran ' ın bir eleştirisinden a lı nan bu parçadan yola çı karak aşağıdakil erden hangisi söylenemez?

B)

Eleştirmen

sistemli bir

değerlendirme

B) Tanzimat Dönemi'nde eleştiriye laşan yazarlar olmuştur .

yap-

eleşt i ri

yak-

ve edebiyat tarihi iç içe

A) Edebiyat tarihinde eleştiriye göre daha nesnel bir tutum benimsenir.

D) Profesyonel , sistemli eleştiri ilk defa Cumhuriyet Dönemi'nde gelişmiştir .

B) Edebiyat tarihinde yazar bilgilerini kanıtla­ mak için referans gösterebilir, eleştiride bu zorunluluk yoktur .

C) Bir dönem

mıştır .

farklı

e l eştiri

geçmiştir.

C) Esere yönelik bir eleşt iri olmasına rağmen yazarı , dönemi hakkında da bilgiler barındır-

'

maktadır.

D) Nesnellik dir .

k aygısıyla oluşturulmuş

E) Cumhur iyet Dönemi 'nde nesnel , sistemli , bilimsel eleştiri dı ş ın a çıkılmamışt ır .

bir metin-

E) Metne bakarak bahsedilen eserin yazarı, eserin içeriği ve kahramanı hakkında bilgi sahibi olunabilir.

C) Edebiyat tarihi bilimsel bir metin gösterir,

"

E) Edebiyat tarihinde de eleştiride de dil resmı olmalı , terimlere başvurulabilmelidir .

"' "Bir Düğün Gecesi ", 1970'1i yıllardaki Türk toplumunun genel bir tablosunu sunan , o dönemi ilerici ve gerici tipleriyle yansıtan ve bundan ötü rü bir yönüyle panoramik bir roman. Ama aynı zamanda birkaç aydının birey olarak iç dünyalarında yaşadıkları sarsıntının anlamını irdeleyen ve bundan ötürü başka bir yönüyle de dramatik bir roman . Daha önce Halide Edip benzer bir yöntem kullanmıştı Sinekli Bakkal 'da Rabia'yı Abdülhamit Dönemi İstanbul' unun çeşitli çevreleri arasında dolaştırarak fakir bir Müslüman mahallesi olan Sinekli Bakkal\ bir nazır konağını , saray çevresini ve Jön Türkler teşkilatını teker teker romana sokmuştur .

4.

c c

eleştiri

metninden

alınan

! .;. .ö

bu parçadan yola

çıkarak aşağıdaki yargılar oluşturulmuştur .

1. Açıklama,

karşılaştırma

111.Dilin göndergesel Numaralanmış

gibi teknikler kulla -

göre

111.Eserin tarihi ve sosyolojik olarak nereye oturduğunu, topluma dair neleri barındırdı­ ğını belirlemeye çalışan eleştiridir . (toplumcu eleştiri) iV. Eserin okurlar üzerinde nasıl bir etki bıraktı­ ğını anlamaya çalışan , okuru yönlendirmesi ve okur tarafından yönlendirilmesi mümkün olan eserleri inceler. (öznel eleştiri)

eleştiri)

örneğ i dir .

lışlık vard ı r?

hangisi metne

doğrudur?

Yalnız

I

B) 1. ve il.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

C) 1.ve 111.

E) 1., il. ve 111.

tırlamamı z a , değerlendirmemize fırsat tanımış . Çoğu kaybolup gitmi ş, iyice unut ulmuş bu belgelerde , Mustafa Kemal 'le Latife Hanım ' ın ilişki ­ sinden çok , çağın ' bakış açısı ' nı yakaladım .

Bir e l eşt i ri metninden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdaki l erden hangisi söylenemez?

adlı

eserin et-

metninden yalnızca eser bilgi sahibi olunabilir.

hakkında

rafında ş e kill e nmiştir.

B)

Eleştiri

C) Öznel değerlendirmelerin yanında nesnel veriler de bulunmaktadır. D) Yazar birinci tekil lerini aktarmıştır .

o

D) il. ve 111.

"Mustafa Kemal'le 1000 Gün "ü yeniden okumaya koyuldum. Nezihe Araz, Latife Hanım ' ın öyküsünü yarı belgesel anlatımla işlemiş. Gazetecilikten ve oyun yazarlığından edindiği ' konuş­ turma ' ustalığı kitabın bütün yapısına egemen. Kısa , özlü , daima işlevsel konuşmal ar. Latife Hanım kendi anlattıklarıyla , başkalarının söyledikleriyle beliriyor. Nezihe Hanım, sözü başka yazarlara da b ırakarak o döneme iliş k in anıları, röportajları , söyleşi yazılarını bir kez daha ha-

A) "Mustafa Kemal 'le 1000 Gün"

türleriyle ilgili açıklamaların yer aldığı numara l anm ı ş yargılardan hangisinde yan-

A) 1. A)

6.

Eleştiri

işlevi kullanılmıştır.

yargıla rdan

eleştiri-yapısalcı eleştiri)

V. Metnin yazarının metin üzerindeki etkisi üzerinde durur , yazarın yaşamı ve düşünceleri bu eleştiri için önemlidir . (yazara dönük

nılmıştır .

il. Yazar merke zli eleştiri

eleştiriler

il. Bu tip eleştiride eseri bağımsız, organik bir bütün olarak görülür, eser toplumdan ve yazarından koparılarak ele alınır . (esere dönük

o

Bir

1. Yazarın kendi eseri üzerine yaptığı için kullanılan terimdi r. (otokritik)

2'

özelliği

eleştirinin bilimselliği tartışılır.

D) Edebiyat tarihi eseri, yazarı, dönemi kapsamlı bir şekilde incelemelidir , eleştiri ise yazar, eser ya da ya lnızca dönem üzerinde durabilir.

"'

"

ô

2.

olmadığı

Birincisi bir edebiyat tarihi ikincisi ise bir metninden alınan bu parçalardan yola çıkarak edebiyat tarihi ve e l eştiri karş ıl aş­ tı rmasıyla ilgili aşağ ı daki l erden hangisi söylenemez?

A) Tanzimat Dönemi 'nde de Cumhuriyet Dönemi 'nde de öznel eleştiri yer bulmuştur. A) Eleştirmenin bağlı bulunduğu geleneğe eleştiri metninin içinde yer verilmiştir .

1. Ahmet Vefik Paşa' nın Anadolu 'da konuşulan Türkçeyi , bunun da yeterli olmadığı durumda erken dönemleri referans alarak yazı dilini sadeleştirme girişimleri , araştırma ve sözlük çalı ş ma­ larıyla sınırlı kalmamıştır. Öte yandan Banarlı , Ahmet Vefik Paşa'nın terk edilmiş kelimelerle, uyaklı cümlelerle lüzumsuz yere süslediği pasajlarındaki ç elişkili tutumu , "orijinal şahsiyeti­ nin mahsulü " olarak görür.

ağzından değe r lendirme­

D

E) Metne dönük ~

o

"'

-- --------

~~~----------=~-~-----------~---·

eleştiri örneği sayılabilir .


7.

Aşağıdaki

cüm leler in hang isinde yanlış sözcük ku ll anımından kaynaklanan bir an l atım

11. Bu konu mu tlaka gözden kaçmış olsa ge rek.

bozukluğu vardır?

A) Yaptığı işlerde ayrıntıya önem verir, kılı kırk

&-

yarardı.

B)

Arkadaşlarıyla

15. Tanımadığı insanların da olduğu bir odaya girm i ş, başköşesine otu r muştu .

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bu cümledeki an latı m bozukl uğ un un nedeni aşağıdakilerden hang isidir?

A) Sözcüğü n yanlı ş yerde ku llanılması A) Özne eksikliği

B) Tümleç eksikli ğ i

bir araya gelip oyunlar oyna-

dılar. ~

C) Birikim yapmak için banka da bir hesap açtı rdı.

D) Üniversiteden 3 Temmuz 2003 yılında mezun oldu .

B) Ek eylem eksikliği

C) Kıyaslama yanlışı D)

Çelişen

E)

Sıral a m a yanlı şı

sözle rin bi r arada

C) Nesne eksikliği

.o

k ullanılması

D) Dolaylı tümleç eksikliği E) Tamlayan eksikliği

ö,

E) Çocukluk arkadaşım, ailesiyle birlikte Mersin 'e ye r leşmiş.

°..

--------------------~ 8.

Benim düşünceme göre insanların birbirini sev-

i

taş ıyabilmemiz bakımından

~' --------------------

12. Kışın gelmesiyle birlikte bahçed eki tüm çiçekleri

il ·"

imkanları

camekanlı balkona taş ı r, böyl ece onları ölüme

111

çok ama co k önemli

ter k

iV

olur du.

V

A) Gereksiz sözcük kullanılması

:,.

en

bir duygudur bence .

V Bu cümledeki anlatım bozukluğu altı çizili söz lerden hangisinin cümleden atılmasıyla giderilebilir?

A) 1.

9.

B) il.

C) 11 1.

Televizyon bi r yana

D) iV.

hayatınd a

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangileri atıldığında cümlenin anlamında bozulma ya da daralma olmaz?

A) 1. ve il.

bilgisayar

bile

görmemişti.

0

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni hangisidir?

1

almı ş olması

D

B) Bağlacın gere ksiz k u ll anılması

C) Anlamca

çeliş e n

söz kullanılması

D) Öge eksikl iği

"'

E) Anlamc a çeli ş en sözleri n bir arada k u llanıl­

! D

söyl eyebili rim size.

17.

Aşağıdaki cümlelerden eksikliğinden

hangisinde nes ne kaynaklanan anlatım bozuk lu-

ğu vardır?

V

Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için numaralanmış sözcüklerden hangisinin yeri değiştirilmelidir?

.o

A) 1.

r

sözlerin birlikte kull a nılma­

B) il.

C) 11 1.

D) iV.

E) V.

A) Davut Bey, bu bidir.

fabrikanın

kurucusu ve sahi-

B) Büyükler konuşurken sessiz türlü öğrenemedin. ~

Yanlış

o.

m ası

111

iV

"

en

B) Sözcüğün yanlış yerde kullanılması

C)

E) iV. ve V.

il

hı z lı yaş l a nacağınızı

aşağıdaki lerden

C) 1. ve iV .

13. Fazla sini rlerinizi yorarsanız normalden cok daha

A) Yüklemin olumsuzluk ekin i

B) 1. ve 111.

D) il. ve iV.

E) V .

burada onlara sunmak istiyoruz.

Bu cümledeki anlatı m bozukluğunu n neden i aşağ ı dakileri n hangisid ir?

iV

et memi ş

~

16. İnsanların kendini geliştirmesine yol açan tüm

il

1

mesi , yaşamın bize yüklediği soru mlulu k ları 111

g_

~---------------------

D) Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması

C)

Ar kadaşlarımın benimle teklemelerini istiyorum.

du r masını

konuşmasını,

bir

des-

D) Fırından iki ekmek, üç yufka alıver , dedi.

E) Sıralama yanlı ş ı

E) Beni yumuşatmak için gülüyor, bana şaka­ lar yapıyordu.

-------------------~ ! --------------------- ~ ı--------------------~ 1 O Misafir (1) odasında iki (il) saattir (111 ) uyumaya 14. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde tamlama 18. Hareketsiz bir heykel gibi saatlerce evin önünde çalışıyor

(iV) davulların sesinden (V)

uyuyamı -

ile ilgili anlatım bozukluğu vardır?

durdu.

yordu. Yukarıdaki numaralanmış

yerlerin hangis ine virgül getirilirse cüm ledeki anlam karışıklığı giderilm i ş olur?

-

A)

İstanbul'da kış aylarında bazı

B) Tüm dünya , te rörist

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV .

E) V .

i

sorunlar, çe-

kilme z bir hal alıyor.

J

A) Özne - yüklem uyumsuzluğu

sal d ırıları kınıyor.

C) Öğre ncile r , okull ar tatil edilir ümidiyle yağmasını istiyorlar .

kar } :o

D) Ne zaman biraz yağm u r yağ sa ana caddelerde trafi k tıkanır. E) Dün hava çok soğuktu , bu sabah kar yağmaya başla d ı.

Bilgi olu Dil ve An l atı m Soru Bankası A (B)

Bu cümledeki anlatım bozuk l uğunun neden i hangisidir?

aşağ ıdaki lerden

g_

t

B) Gereksiz sözcük kullanımı

C) Öge eksikliği D)

Ç elişen

E)

Edatın yanlış kullanılması

sözlerin birlikte

kullanılması


1.

1935'1erde başlayan yazarlığı 2002 tarihli Deli kadar sürdü, Peride Hanım on yıldır artık yazmıyordu. Gerçi son görüşmelerimizden birinde, geçmişte, Milliyet gazetesinde tefrika halinde kalmış Dişi 1 yi yeniden ele almak istediğini söylemişti; sonra galiba vazgeçti. Ölümünden sonra yazılanlar, onun romancılığını iki döneme ayırıyor: Gençliğinde yazdığı sevda serüvenli romanlar ve olgunluk çağının verimleri, usta işi romanlar, öyküler. Bu değerlendirişin kaynağı, öyle sanıyorum ki Behçet Necatigil'in Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü'dür. Kıl ı kırk yaran Necatigil şöyle saptamış: "Romancı lığının ilk on beş yılında aşk ve serüven romanlarıyla tanındı. (...) Daha sonra gözlem, sanat ve çözümleme yatı­ rımlarıyla, öncekilerden çok ayrı ve Türk romanının gelişme çizgisi üzerinde ağırlığı olan romanlara geçti."

Aşk'a

3. .D

ö

B) Bir yazar ya da eser çevresinde

5.

sına bağlıdır. Eleştirmen yapıtları açıklama işini

k

yaparken belirli ölçütlere bağlı kalır.

""

Bu metne göre aşağıdakilerden hangisi eleş­ tirmen olabilmenin şartlarından biri olamaz? 9. E' .ö

A) Öznel değerlendirmelerden olabildiğince B) Sistemli bir

eleştiri

üzerinde

Konak romanının eleştirisinden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

yoğunlaşmak

C) Eserin yazarını, eser i, dönemin bütün olarak ele almak

:;

O)

Nesnelliğe olabildiğince bağlı

E)

Eleştiri işini

şartlarını

Her edebi eserde olduğu gibi "Kiralık Konak" romanı da birbirinden farklı bakış açılarından hareketle tahlil edilebilir. Eserle yazar arasında­ ki münasebeti hareket noktası olarak alan insan Yakup Kadri'nin fikri ve hususi hayatı ile romandaki bazı sahifelerde anlatılanlar arasında münasebet kurabilir. Hatta Yakup Kadri'nin daha önce kaleme aldığı yazılarından hareketle, yazı­ nın konusunu teşkil eden romanın yazarın muhayyilesinde uzun bir hazırlık devresi geçirdiği­ ni söyleyebilir. İçtimai meselelerle edebi eser üzerindeki münasebet üzerinde dikkatini teksif eden okuyucu, münekkit veya araştırıcı bu romandan hareketle devrin içtimai vaziyeti hakkında kanaat sahibi olur. Kiralık

kaçınmak

Selim İleri'nin bir eleştirisinden alınan bu "§ı parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Eseri olumlu ve olumsuz taraflarıyla değerlendirme

Her okur, okuduğu yapıtı "sıkıcı", "iç açıcı", "ku- ; ru", "çarpıcı" gibi nitelemelere bağlarken eleştirel bir etkinlik içindedir. Ne ki bu okura eleştirmen denemez. Denmesi bunu sürekli iş edinmesine bağlıdır. Bir başka söylemle, okudukla- 0 rını belirli ölçütlerle bir amaç doğrultusunda de- .D ğerlendirip yazılaştırmasına bağlıdır. Bir başka söylemle çalışmasını belli ölçütlere bağlı kalarak oluşturmak değerlendirip yazılaştırma- 1

bir A) Nesnellik B)

kalmak

Planlı

D)

C)

gelişme

Anlaşılır

ve sistemli bir eleştiri

geçilmeden bölümden

önce metodolojinin alınmıştır.

Eleştirinin yanı sıra eleştiri

teknikleriyle ilgili

de bilgi verir. D)

bir metin dizgisi

E) Yazara dönük

kaygısı güdülmüştür .

açıklandığı

profesyonel ola rak yürütmek

şartı

C)

Eleştiriye

Eleştirmenin

dünya

görüşüne ilişkin

detay-

lar bulunur. değerlendirme

metodu

E) Devrinin dil anlayışını, kullandığı cümle yapı­ ları ve kelimelerle yansıtmıştır.

o

"' :ö

2.

4. "Cehenneme Övgü", sorgulanması yadırganacak ya da aklımıza gelmediği için sorgulamadı- k ğımız gündelik yaşamın değiştirilemez gerçek- .ö lerini, totaliter yaşamın kalelerini açığa vurup üzerine düşünmemizi sağlayan , dönüp dönüp okunabilecek başucu kitaplarından biri. Yeni bir şey söylemediği için taşlanmaya çalı şılan bu ki- " tabın başında yazar zaten Çiçero'nun "İşin saçma tarafı, en saçmasını bile filozofun birinin çoktan söylemiş olması." sözüne yer vererek bunu kabul eder . Doğrudur, aslında söyledikleri pek yeni şeyler değildir Gündüz Vassaf'ın. Dü- -şüncelerin bir tür kolajını yapmıştır bu kitabında. Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kurgusal bir metinden B) Güncel

hayatı

Bu parçada açıklanan lerden hangisidir?

konu alan bir "deneme"den

bağlı

bir metne aittir.

"eleştiri" yazısıdır .

anlatıma

ait bir metinden

alınmıştır.

1. Sanatçıya dönük eleştiride eleştirmen, eseri açıklamak için eser ile yaratıcısı arasında il~ gi kurar. eleştiride tek ölçüt ortada tamamlanve okura sunulmuş eserdir, eleştirmen dünyadan eseri kopararak inceler.

il. Bu tip mış

-=

dış

İ

111.Eleştirmen, sanatçının yaşamını ve kişiliğini inceler; elde etkilerini belge olarak kullanır. ı

k

iV. Bu

eserle yazarın yaşam serüveni kuran alana biyografik eleştiri

denir. V.

eleştiri türü aşağıdaki- ~

eleştiride

arasında ilişki

.D

ruh dünyasını ve bilinçaltını inceleyip ona göre eseri değerlendiren alt bölümüne ise ruh bilimsel eleştiri denir .

Yazarın

Yazara dönük eleştirinin açıklandığı numaralanmış bölümlerden hangisi yanlıştır? A) Tarihsel

eleşt iri eleştir i

B) Metne dönük

D) Bir eserle ilgili E) Sözlü

"' :ö

6. }

alınmıştır.

alınmıştır.

C) Göstermeye

ı

İngiliz eleştirmen Hyppolite Taine'ın ırk, çevre ve zaman faktörüne göre esere yaklaşmaktır. Eserin oluşumunu etkileyen tarihsel ve toplumsal koşulları belirleyip onlar yardımıyla eseri açıklamaya çal ışır . Gerçekten de her eser, yaratıldığı zamanın koşullarına göre şekillenir. Tadını, rengini, kokusunu yaratıldığı dönemdeki toplumun değer yargılarından alır. Eleştirmen eserle ilgili yorumlarını yazarın yaşam deneyimleriyle ve öteki eserleriyle karşılaştırmak suretiyle zenginleştirir. Bu tarz eleştiri eleştirmeni nesnel bir tuturna sevk ettiği için büyük değer taşır. Eleştirmen esere ilk önce top lumsal bir belge olarak bakar.

C)

A) 1.

Çağdaş eleştiri

D) Yazara dönük E) Çözümleyici

eleştiri

eleştiri

i

~ ---

---------------~

'"

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.


7.

Burnuma gelen balık kokuları ve dalga sesleri }. 11. Aşağ ı daki cümlelerden hang isinde , aynı andenize yaklaştığımız ı haber veriyordu. lama gelen sözler bir arada k u llanılm ı şt ı r? Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki­ lerin hangisinden kaynaklanmaktadır?

D) E)

Babasının

B)

run

B) Ortak niteleyiciye bağlan a mayacak sözlerin birbirine bağlanması

~

mantıksal yapısını boz m a sı

Aynı

anlama gelen sözlerin bir arada kulla-

aldığı

yeni telefona bu-

" aramızda " sözcüğü

B)

"anlatmayacağız" sözcüğü şeklinde

D)

cümleden

aşağıd a k i­

çıkarılarak

"anlatmayacak"

düzeltilerek çıkarılarak

C) Ara söz cümleden " yaşananları" şeklinde

E) O, burnunun ucunu göremez , ona güveniyorsanız işiniz zor.

nılması

A)

ölçüşe-

D) Öğretmenin sorusuna yarım yamalak bir cevap verdi.

cüm-

lenin

Bu cümledeki an l atım bozuk l uğu lerin hangis iyle gide rileb ilir?

kıvırdı.

C) Bilek güreşinde onunla kimse boy mezdi.

k ullanılması

Anlatım gereği yapılan kişil eşti rmenin

kendine

aramızda yaşa­

nanları başkasına anlatmayacağız.

A) Ortada hiçbir neden yokken, durup dururken çevresindekilerle kavga ediyor.

A) Özne-yüklem uyumsuzluğu

C) Bir sözün yanlış anlamda

15. Hiç kimse -ben de dahil- bugün

sözcüğü

" yaşadıklarımızı "

düzeltilerek

E) "bugün" rek

sözcüğü

yüklemden önce getirile-

o C

8.

Bir haks ızlıkla karşılaştığını hisseden insan, kendini savunmak için ani tepkisini birdenbire verebiliyor .

12. Festival süresince

günaşırı

gösterilen filmler , böylece seyircinin beğenisine her gün sunulmuş oldu .

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bu cümledek i an l atım bozukluğunun nedeni aşağıdaki leri n hangisidir?

A) Tamlayan ekinin

A) Gereksiz sözcük

B)

Sözcüğün yanlış

kullanılmaması

anlamda

ku llanılm ası

C) Sözcüğün yanlı ş yerde kullanılm ası

D)

Çelişen

sözlerin bir arada

E) Gereksiz sözcük

ku llanı m ı

B) Bir sözcüğün C) Anlamca

o

Tatil günlerimi spor ya da balık tutarak değer­ lendiriyorum .

16

Bu cümledeki an l atı m bozu kluğu aşa ğ ıdaki­ lerden hangis i ile gider ileb ilir?

A) "tatil günlerimi " yerine leri getirilerek

kullanılması

yanlış

çelişen

ı----------------------4

anlamda

sözlerin bir arada

kullanıl -

f.)

Sözcüğün yanlış

D)

k ullanımı

yerde

"veya"

vakitlerimi " söz-

şeklinde değiştirile­

C) "spor " sözcüğünden sonra "yaparak " fiilimsisi getirilerek

ması

a,

bağlacı

B) "ya da" rek

kullanılması

" boş

kullanılması

D)

E) Öge eksikliği

" değerlendiriyorum "

şekl i ne

yüklemi "geçiriyorum "

getirilerek

E) "genellikle" yerine "genelde" rilerek 9.

Aşağ ıdaki cümlelerin

sözcük

hangisinde gere ksiz kaynaklanan bir an-

0

kullanılmasından

Çocu k luğunda yaşadığı

Sabahları

erkenden

cüm lelerin hang isinde anl atım bonedeni doğru aç ı klanm ıştır? Kitaplar sabah getirilecek, biz de kütüphaneye yerleştirecektik . (Çelişen sözlerin bir arada kullanımı) Herkes onun bu çalışmada azımsanmayacak bir rolü olduğunu biliyor ve ona saygı duyuyordu. (Gereksiz sözcük kullanımı) Buradan taşınalı yaklaşık iki ay oldu ve bu süreç içinde kendisinden hiçbir haber alamadık . (Yanlış sözcük kullanımı) Bu durum hiç dikkatimi çekmediği için bundan anlatmak istemiyorum. (Deyimin yanlış

A) mahalleyi hiç unu-

B)

tamamıştı.

B)

Aşağıdaki

yerine gider, ça lışm a­

ya başlardı.

C)

C) Bir yazarın en önemli görevi topluma yol göstermektir.

D) Hava soğukken ya çalışıyoruz.

1

zukl uğu n un

latım bozukluğu vardır?

A)

13.

D)

çocukları dışarı çı karmama­

sözcüğü

geti-

"İnsan bütün hayat evrelerinde en iyi yapmak istediği , yapabild i ği iş,

en çok sevdiği iştir. " cümlesindeki anlatım bozukl uğ u n asıl gider ilir?

A) "en çok

sevdiği"

yerine

"başarılı "

denilmeli.

B) Yüklem olumsuz duruma getirilmeli. C) "i~san" yerine

" insanın "

getirilmeli.

D) "evrelerinde " sözü "bütün "den önce kullanılmalı.

E)

kullanımı)

"sevdiği"

yerine

"benimsediği"

getirilmeli.

E) Elbiseleri tasarlarken hangi amaçla, nerede ve nasıl kullanılacağı unutulmamalıdır. (Yüklem eksikliği)

E) Bu hafta, stoklarda var olan mevcut ürünler, internette a ç ıklanacak .

1 O. "Yaşantı " sözcüğü aşağıdaki cümlelerin han- gisinde yanlı ş anlamda kullanılmıştır?

14. Her

sanatçı ,

" çağ dışı "

kendisini "çağdaş " diye niteler; olarak anılmak istemez.

18

Çocuklarımı çok sever, her zaman güven aşıla­

maya

çalışırım .

Bu cüm ledeki anlatım bozukluğunun neden i aşağıdak il eri n hangisidir?

Bu cümledeki an l atım bozukluğu aşağ ı dak i­ lerden hangisinin yap ıl masıy l a gide rileb ilir?

B) Teknolojinin olanaklarında n da yararlanılan böyle bir köy yaşantısına herkes imrenir.

A) Gereksiz zamir

A)

C) Düzenli bir aile yaşantısı olan insanlar, riske girmeyi pek sevmiyor.

C)

.::

A) Kent yaşantısı

hakkında yanlış

bilgiler edin-

!,"

miş .

D) Öykülerinde yaşantısının son yıllarını geçirdiği İzmir ' den sık sık bahsetm i şti r . ;;. E) Onun bu şekilde bir hiç düşünemezdik.

kullanılması

B) Özne-yüklem uyuşmazlığı Yanlış

anlamda sözcük

iyelik ve hal

B) "her zaman " yerine "daima" getirilerek

kullanılması

C) Virgülden sonra "onlara" rek

D) Nesne eksikliği E)

"Çocuklarımı " sözcüğündeki

ekleri atılarak

Çatı uyuşmazlığı

D)

yaşantı sürebil e ceğini

" aşılamaya"

yerine

sözcüğü

getirile-

" sağlamaya" sözcüğü

getirilerek E) Yüklemi geniş zamanla manla çekimleyerek ~

.ı:,

________

...__

_

______

değil, geçmiş

__

__

za.....


1.

hangisi eleştiri türünde eserlerden biri değildir?

Aşağıdakilerden yazılmış

o

5.

C) Günlük

B) Öykü

A) Roman

;;

B) Tahrib-i Harabat

9.

hangisi, betimleyici anlatı­ türlerden biri değildir?

mın kullanılabileceği

~

A) Takip

Aşağıdakilerden

D) Gezi yazısı

---- sanatçılarının kuramsal planda benimsedikleri eleştiri anlayışı genel olarak Fransız döşünü­ rü, eleştirmeni ve tarihçisi olan Hippolyte Taine'nin eleştiri anlayışına dayanır. Bu cümlenin başına getirilmelidir?

E) Eleştiri

aşağıdakilerden

hangisi

C) Demdeme A) Tanzimat

D) Dekedan

ö,

B) Servetifünun E) Zemzeme

C) Fecrıati

D) Milli Edebiyat E) Cumhuriyet

~

--------------------ı t ı---------------------ı Bu tarz eleştiri, eseri yargılamak amacını güt6 2. Montaigne'in bu kitabı, bilgeliğe karşı başkaldır-

Bu parça aşağıdaki gisine ait olabilir?

düzyazı

A) Hüküm ~

B)

.5

C)

C) Eleştiri E) Makale

D) Deneme

eleştirisi

Açıklayıcı eleştiri

"'

Edebı eleştiri

E) Bilimsel

Bir eserin

içeriğini,

değersiz yanlarını

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

aşağıdakiler­

"'

_::'8.

1. Namık Kemal il. Abdülhak Hamit Tarhan

111.Muallim Naci ;;

Haşim

V. Hüseyin Cahit Yalçın Yukarıdaki numaralanmış sanatçılardan

eleştiri

türünde eser

han-

vermemiştir?

Reşat

B) 1ve V.

D) il ve iV.

C) il ve 111.

E) iV ve V.

B) İntikad C) Takib

.

;;

E) Ali Canip

Edebiyye

D)

E) Şiir ve İnşa

kaleme alınan bu eser, Ziya Harabat adıyla yayımladığı üç ciltlik antolojinin birinci cildini ve özellikle Mukaddime bölümünü eleştirmek için yazılmıştır.

12. Magosa'da Paşa'nın

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakiler­ den hangisidir?

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakiler­ den hangisi getirilmelidir?

A) Halit ziya

lstılahat-ı

o,

,;

Servetifünun Dönemi'nde ürün veren ---sadece eleştiri türünde yazılar yazmış, bu yazılarını Hayat ve Kitaplar adlı eserinde bir araya getirmiştir.

"'

A) Tahrib-i Harabat

J)

B) Ahmet

A) 1ve 111.

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakiler­ den hangisidir?

A) Demdeme

Nuri

D) Ziya Gökalp

ö

gileri

aşağıdakiler- \

B) Yakup Kadri C)

iV. Ahmet

cevaplarından oluşur.

Bu cümlede boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

A) Nurullah Ataç ;;"'

4.

Mukaddimesi ile Takdir-i Elhan adlı eserinde kendisine yapılan eleştirilere karşı Muallim Naci'nin Saadet gazetesinde yayımlanan

C) fıkra E) günlük

eleştiri

Ataç'ın

11. Recaizade Mahmut Ekrem'in 111.Zemzeme

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında öznel dikkat çeken ilk isim olan ----, eleştiri üzerine görüşleriyle de eleştirinin bağım­ sız bir alan olması konusunda önemli katkılarda bulunmuştur.

o

B) deneme D)

Beşir Fuat'ın

D) Nurullah

eleştiri

eleştiri anlayışıyla

r"'

A) röportaj

C)

Kemal'in

ı::,

·

denir.

Şinasi'nin

]!,

7.

üslubunu anlatan; değerli ve ortaya koyan yazı türüne ----

Namık

B)

E) Ahmet Rasim'in

D) Öznel eleştiri

i

A)

o

"' .o

3.

Bu cümlenin başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bu parçada sözü edilen eleştiri türü aşağıda­ kilerden hangisidir?

türlerinden han-

B) Biyografi

A) Öykü

adlı eseri Türk edebiyat ve eleş­ tiri tarihinin ilk tenkitli monografisi olması bakı­ mından önemlidir .

1O. ----Victor Hugo

mez; onu açıklamak , anlamak, yorumlamak ister. Eseri açıklayabilmek için tarihı ve psikolojik şartları araştırır, metin üzerinde çözümleme çalışmaları yapar .

maya kadar gitmiyordu ama onu kendi içinde özümsemeyi ve kendisine mal etmeyi öyle iyi biliyordu ki bilgelik düşüncesinde hiçbir şeyi engellemiyor, bu da onu diğerlerinden ayırıyordu. Bu süre boyunca, modaya uyarak yazılarını alıntılarla doldurur fakat diğer taraftan da "Etle dolu bir karın ne işimize yarar eğer hazmedil- ~ mez, bizi büyütmez ve güçlendirmezse." der.

B) Takib

Şuayb

C) Demdeme

C) Mehmet Rauf D) Hüseyin Cahit

~

D) Şiir ve İnşa E) İrfan Paşa Mektubu

E) Tevfik Fikret

1 "' Bilgi olu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)

-

----------~---------~~-------------------


13.

Aşağıdaki liğinden

16

cümlelerin hangisinde özne eksikkaynaklanan bir anlatım bozukluğu

Bu dönemde işten ayrılmak isteyen ve iş haya- } kalabalık olması endişe vericidir.

tının zorluğundan yakınan işçilerin sayısının

vardır?

Bu cümledeki A) Okulumu zun tüm eksikleri tamamlanm ış , badana boya işleri bitirilmiş ve bir hafta sonra hizmete açılmıştır . B) Okula giderken pek çok arkadaş ediniriz ama onların pek azıyla sırlarımızı paylaşırız. C) Öğrenciler, okuldaki arkadaşlarından ve sı­ nıf atmosferinden çabuk etkilenirler. D)

Çocuklarımızı

C)

c'

küçük

yaşlarda

sözcüğü

anaokulu ve "'

kreşe göndermeninolumlu ve olumsuz yön- .o

getirilerek

Toprak yolun

kenarına

kamyonla

cümlelerin hangisinde özne kaynaklanan anlatım bozuklu-

ğu vardır?

çatı

yönünden

D) Tekillik-çoğulluk yönünden özne ve yüklem arasında

uyum

olmaması

20. Vadiye girince

dökülmüş .

Bu cümledeki anlam karışıklığı aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?

t

A) "kamyonla" sözcüğünden sonra "etrafa" "' sözcüğü getirilerek ;; B)

iV. Tiyatroda yüksek sesle gülen kadını, görevliler sert bir dille uyarınca salonu terk etti. 'i.

Numaralanmış

kullanıl-

E) Sözcüğün anlamına uygun kullanılmaması

o

1

V. İlk insanlar, bugünkü gibi toplum halinde değil, dağınık olarak yaşamaktaydı.

kullanılması

sözlerin bir arada

C) Yan cümlecikteki fiilimsinin yüklemle uyumlu olmaması

yerine "fazla" söz-

coğ-

111.Sinemaya gitmeyi çok sever, her hafta mut- .o laka giderdi.

eksikliğinden

"'

yerde

çelişen

r

iS

nıyor .

~

nedeni

hangisidir?

E) "endişe" sözcüğünün yerine "tedirgin" söz- g. cüğü getirilerek

D

1. Arkeologlar, yıllardır, kayıp kıta Atlantis'in ~ 17 bütün sırrının ağaçlarda saklı olduğuna ina- "' il. Dil; kullanıldığı biçime, yaşa, mesleğe, rafi sınırlara göre türlere ayrılmaktadır .

"hayıflanan"

getirilerek

"kalabalık" sözcüğünün

cüğü

E) Öğretmenler öğrencilerini daima tak ip etmeli, onların başarısını artıracak yöntemler geliştirmelidir .

yerine

anlatım bozukluğunun

ması

ö

D)

!erini iyi değerlendirmeliyiz.

14.

"yakına n " sözcüğünün

B) Anlamca

değerini

anlayacaklardı.

Sözcüğün yanlış

A) O>

B) "ayrılmak" sözcüğünün yerine "bırakmak" sözcüğü getirilerek

geçen bu gençlik günlerinin

aşağıdakilerden

hangisiyle giderilir?

A) "dönemde" sözcüğünün yerine "zamanlarda" sözcüğü getirilerek

~

Bomboş

hepsi günün birinde Bu cümledeki

anlatım bozukluğu aşağıdaki

değişikliklerden

19.

C)

ö

"kenarına" sözcüğü

yerine "üzerine" getiri-

lerek

g.

"kenarına" sözcüğünden

E'

sonra "da" getirile-

z,

rek

yansıyıp

Bu cümledeki

sözcüğünden

~

sonra virgül getirile-

sözcüğü

yerine "araç"

sözcüğü

hangisiyle giderilebilir?

A) "Vadiye girince" sözü yerine "vadiye geldiğimizde" sözü getirilerek. B)

"yansıyıp" sözcüğünün

yerine

"ya nkılanıp"

getirilerek

bağlacı

çıkarılarak

g.

C) "bile"

iS

D) "bu nedenle" sözünün yerine "bu yüzden"

2'

E) "kamyon" getirilerek

anlatım bozukluğu aşağıdaki

değişikliklerden

sözcüğü

D) "Toprak"

f

fısıldaşmalarımız bile yamaçlarbize kadar ulaşıyordu, bu nedenle karşımızdakinin her cümlesini iki kez dinliyorduk.

dan

cümleden

sözü getirilerek E) "iki kez" sözü cümleden atılarak

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

g_ C

15.

Aşağıdaki liğinden

18

cümlelerin hangisinde özne eksikkaynaklanan bir anlatım bozukluğu

vardır?

21. Bu küçük kasabada

korku-

J

hem de

hoşgörülü

Bu cümledeki

yaşayanlar

olmayan

hem

asık

yüzlü

insanlardı.

anlatım bozukluğu aşağıdaki

değişikliklerden

hangisiyle düzeltilebilir?

Q

A) "Kimsecik ler" rak

B) Okuyucu, yaşanmış olayların anlatıldığı öykülere her zaman daha fazla ilgi göstermiş­ tir.

B) C)

kahramanlardır.

.S:

anlatılıyor.

Q

"'

iS

sözcüğündeki

"-ler" eki

atıla-

,,

korkusundan" sözü "sa lgından korkiçin" şeklinde yazılarak g_

"kalmarnış" sözcüğü "kalmamıştı" yapılarak ~

D)

" dönmüş"

E)

"sa lgın " sözcüğünden

lerek

yerine

A) "küçük" sözü cümleden B) "hem de"

"salgın tuğu

C) Bu öykü yazarının kahramanları, hem toplumdan kopuk hem de aykırı hareket eden

E) Öykü kahramanlarıyla birlikteliğimiz kısa sürse de bizi derinden etkilerler.

salgın

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki­ lerden hangisi yapıldığında giderilir?

A) Öykü yazarlığının en zor yanı, kullanı lacak sayfa sayısının sınırlı olmasındandır.

D) Öyküde Anadolu 'nun zor şartlar altında yaşamını sürdüren ve mücadele eden insanı

Kimsecikler kalmamış sahillerde, sundan evlerine dönmüş.

"gitmişt i"

getirilerek

önce "herkes" getiri-

C)

bağlacı

"hoşgörülü

şekline

"hem"

atılarak şekline

olmayan" sözleri getirilerek

getirilerek

"h oşgörüsüz"

D) "insanlardı" sözündeki " -dı" eki atılarak E) "yaşayanlar" sözünden önce "bütü n" sıfatı

getirilerek


1.

Aşağıda k il erin

bilgi

4.

hangisinde röportajla ilgili bir

yanlışı vardır?

izlenimlerini , görüşlerini, lerini de içerir.

A)

Yazarının

B)

Yazı oluşturulmadan

ma ve incelemelerin

düşünce­

birtakım araştır­

önce

yapılmasını

gerektirir.

C) Öznellik hakimdir; gerçekler , öznel yaşamla

7. Bir olayı , bir olguyu araştırma , inceleme, gezip görme yoluyla yansıtan; yazarın gördüklerini, kendi yorumuyla anlattığı yazı türüdür. Tek bir yazı olabileceği gibi, yazı dizisi biçiminde de olabilir. Açık, çarpıcı bir anlatımın hakim olduğu '§ bu yazı türü, yaşantıya dayalı olmanın yanında, konuyu okuyucuya aktarırken yazıya görsell ik katmak amacıyla, konuyla ilgili resim, fotoğraf ve çizimlerden de yararlanır. düzyaz ı

Bu parçada özellikleri verilen hangisidir?

harmanlanır .

Bu parçadan yola çıkarak röportajla ilgili hangisi söylenemez?

türü .o

aşağıdakilerden

aşağıdak il erden

D) Bu tür metinlerde

yalnızca

Bir edebiyat türü olarak baş layan röportaj , günümüzde radyo, televizyon gibi sesli ve görüntülü basının da katılımıyla oldukça yaygın bir çalışma alanına ulaşmış , gazeteciliğin de önemli bir dalı haline gelmiştir . Güncel olayları, ülke sorunlarını gündeme getirmek, doğa olayları hakkında bilgi vermek gibi yaşamın türlü alanlarını kapsar ve gazete okuruna zengin fırsatlar sunar.

betimleyici bir

anlatım kullanılır.

C) Mektup

B) Röportaj

A) Mektup

E) Türk edebiyatında Ruşen Eşref Ünaydın, Falih Rıfkı Atay, Yaşa r Kemal bu türde eser ver-

~

A)

Çalışma alanı genişlemiştir .

B) Medya araçlarını kullanarak da okuruna ya da dinleyicisine ulaş abilir.

E) Söyleşi

D) Eleştiri

miş sanatçılardır.

C) Hedef kitlesini genel kültür olarak .D

geliştirir .

D) Toplumsal meseleleri ya da merak uyandı­ racak doğa olaylarını da konu edebilir. E)

Ede bı

metin olarak

sınıflanabilir .

.D

2.

- Bugünkü musunuz?

şiirimizi

5.

ilerisi için ümit verici buluyor

- Hem de pek çok . Yalnı z şiir , diğer bütün güzel sanatlar ve müzik gibi kendine özgü bir iklim, bir hava, bir çevre ister. Halbuki bir geçim derdidir aldı yürüdü . Şiirin sesi, kafesteki kuşun sesi gibi kısıldı. Hoş , müzik de güzel sanatlar da daha imrenilecek bir durumda değiller.

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

A) Bir röportajdan B)

aşağ ı dakilerden

g. E>

alınmı ştır.

Karşılaştırma yapılmı ştır.

C) Benzetmeye yer verilmi ştir . D) Somutlamay a

8. Dilimize doladığımız bir söz oldu . "İnsan hak ve özgürlükleri " sözü . Sık sık kullandığımız bu söz, g özellikle siyasal alanda çok geçerli . Modern bir savaş ımdır bu, hep var olduğu sanılmasın . Batı ' da iki yüzyıllık geçmişi var. Bizde daha az, yüz elli yıl kadar bir şey. Yoksa özgür olma isteği in- = sanda yeni mi uyandı? Eylemleri tabularla sınır- ;; landırılmış ilkel toplum insanının yaşamını göz önüne getirdiğimde, özgürlüğe hiç gerekseme duyulmadan yüzyıllar boyu nasıl edildiğini kuş- g. ku ile düşünmeden kendimi alamıyorum. Evet §> kuşku ile ... Eğer doğamızın buyruğu değilse bu özgür olma isteği nereden doğdu? Bu sorunun yanıtını bilir gibiyiz! Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağ ı dakil erd en

konuşur

gibi bir üslup be-

A) Yazar kendisiyle

baş vurulmu ştur .

nimsemiştir.

E) Öyküleyici bir anlatımı vardır.

Gezi

yazısı

ve

röportajın karşılaştırıldığı aşa­

ğıdaki yargılardan

hangisi

yanlıştır?

A) Yöntemsel olarak her ikisi de gezip görme, bilgi belge toplama , inceleme tekniklerini kullanır.

B) Röportaj gazete çevresinde gelişen metinken gezi yazıları kişisel hayatı konu alır. C) Röportaj yalnızca gezilip görülen bir yer değil , bir eşya ya da bir kişiyi de konu edinebilir.

rasında

toplumsal bir işlevi olmamaröportajlar özellikle 1950 sontoplumun sorunlarına el atma mis-

yonunu

üst lenmiştir.

D) Gezi

yaz ılarının

sına rağmen

g_

E) Gezi yaz ısında izlenim aktarma tekniği kullanılırken röportajda izlenimlere yer verilmez.

B) Soru-cevap yöntemiyle anlatıma hareket ka- ; z andırılmıştır .

C)

Kaynağını

E) Dilin göndergesel

3.

Röportaj ve haber aşağıdaki

yazılarını

açıklamaların

6.

karşılaşt ı ran

almıştır.

gerçek dünyadan

D) Röportaj türündeki bir

yazıdan alınmıştır .

işlevi ağır

basar.

Bir yeri konu edinen röportajlar gezi

9

yazısıyla,

1

hangisinde bilgi

bir eşyayı ya da olayı konu edinen röportajlar E

yanlışı vardır?

biyografiyle, bir il

A) Röportaj haberin daha geni ş ş ekilde ele alınması ve genelde de fotoğraflarla zenginleştirilmesi ile meydana geli r.

haber

yaz ısıyla

kişiyi

konu edinen röportajlarsa _?

benzer yönler

taşır .

"' ,.,

111

B) Röportaj yapan k işi bireysel fikirlerini röportaja ekleyebilir halbuki habe rde bireysel fikirler ön plana ç ıkm az, haber yorum yapıl ­ madan verilir .

Bu cümledeki bilgi hangisiyle giderilir?

yanlışı aşağıdak i lerden

Bizde röportaj türünün anlamı oldukça sınırlıydı başlangıçta. Mülakat s özcüğünün anlamı içinde düşünülüyor, herhangi bir alanda tanınmış, ünlenmiş bir kişiye sorular sorma, soruların yanıtı­ nı alma biçiminde anlaşılıyordu röportaj . Ruşen Eşref Ünaydın'ın , aralarında Abdülhak Hamit, Halit Ziya, Mehmet Emin, Halide Edip ... gibi ünlü yazar ve ozanların bulunduğu ki ş ilerle yaptığı ---- adını verdiği konu ş maları mülakat biçimindeki röportajcılığın ilk örneği sayabiliriz . Bu tür konu ş maları ondan sonra sürdürenler de çık­ mıştır.

A) il numaralı bölüme "biyografi" yografi" getirilmeli.

C) Röportaj yazarı okuyucuda inanç uyandır­ maya çalışır oysa haberde tarafs ı z lık söz konusudur .

B)

1 ve

il numaralı bölümler yer

değil

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

"otobi-

değiştirmeli.

o

"'

.D

D) Haber günlüktür ve tüketim ömrü kısadır, bu nedenle ertesi gün önemini kaybeder; röportajda ise bazen zaman unsuru çok önemli olmayabilir.

C) il ve 111numaralı bölümler yer D) 1ve 111numaralı bölümler yer

A) Ha Bu Diyar

değiştirmeli .

B) Neden Geliyorlar

değiştirmeli.

0

C) Diyorlar ki

E) "Haber yazısı " bölümünün yerine "mülakat " yazılm a lı.

E) Haber yazıları öğret icili ğ in ön planda olduğu bilgi veren yazıl ar ken röportajlarda sanatsallık ve üslup k ay g ı sı ön planda tutulur .

D) Pavli Ka rdeş E) Bu Kalem Bukalemun o

~-----

---

---------

"'

-~ D

aşağıdaki l er­


1O.

Yazarın anlatımının basit gibi görünmesinin ne-

14.

deni---Bu cümlenin sonuna aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi bir anlatım bozukluğuna yol a~~

A)

g_ ]> i5

sanatlı

cümlelere yer vermekten

kaçınması ­

dır.

B) her sayfada rastlanan, halkın sık kullandığı g_ sözcüklerdir .

:r

C)

anlaşılması

kolay,

kısa

i5

lış

D) süslü ifadelerden çok yalın ve duru cümlele-

rin seçilmesidir. E) tüm eserlerin kolay

g_

ı-----------------------1

D) 111 ve V

Başına

gelen görünmez kaza yüzünden bü-

C) Yol boyunca sıralanan serviler, çevreye bir güzellik katıyordu .

D)

erken saatlerinde küçük bir çocuk, tablasındaki simitleri çekimser bir tavı r la satmaya çalışıyordu.

Aşağ ı daki cümlelerin hangisinde t ümleç eksikliğ i nden kaynaklanan

:r

g_

tarihi, çok eskiye dayanıyor; bir en gözde yerleşim merkeziymiş.

D)

Sorul a rı

aldı

ve uzun uzun

bitirerek konu

Çocuğun

baktı .

B) Toplumun önde gelen k i şileri , her konuda bilinçli ve topluma örnek olması gerekmektedir .

çalışmaya başladık.

elini tuttu ve onu kendi

odasına

ı

gfüü~ü. E) Birçok arkadaşımız tercih stres yaşıyorlar.

sırasında

aşırı

i5

g_ 16.

D)

Aşağıdaki cümlelerin

hangisinde iye lik eki 20. gereksiz kullanılmıştır? }.

D

.:O

A) Kitap

C)

Akşam yemeğini rahatsız

geç saatlerde oluyorum.

D) Onun kadar durgunluğu

g_

~

neşeli birinin son zamanlardaki gözlerden kaçmıyordu. g_

ı-----------------------ı

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcük gereks iz kullanılmıştır?

g_

ması

karakterine uygun biriyle büyük bir şanstır .

C) Son zamanlarda kişisel yağı ilgi görüyor .

gelişim kitapları

ba-

g_ ~

larının tarım

alanına dönüştürülmesi

yok olma tehdidiyle

sonucu

karşı karşıya kaldı.

A) Özne eksikliğinden B) Tamlama

yanlışlığından

C) Gereksiz sözcük

kullanılmasından

D) Nesne eksikliğinden

rini mutlu hissediyor. E) Büyük babamın hiç ç ıkmıyor .

Ceylanların sınırsızca avlanması ve yaşam alan-

Bu cüm ledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki­ ler in hangis inden kaynaklanmaktadır?

ba-

söylediği

sözler

aklımdan

g_

E)

Yanlış bağlaç kullanılmasından

:e, "i5

Resim, müzik ve roman yazarı olmak yetenek ~ 21. gerektirir . Bu cümledeki

anlatım bozukluğu aşağıdaki-

lerin hangisinden kaynaklanmaktad ı r?

anlatım bozukluğu vardır? E'

A) Özneyle yüklem arasında kişi yönünden

g_ E'

uyuşmaz lık bulunmasından

g_

C) İnsanların QQ!s.arkadaşları olabilir ama çok .o az dostları vardır.

B) Yüklemin "-tir eki ile oldurgan yapılmasın- ~

D) Bir insanla dost Qill.Qolamayacağımı onunla g_ tanıştığım anda anlarım. E' .o E) Berna, onunla ilk tanıştığım günden beri benim en iyi arkadaşım.

C) Tamlamadaki

11

dan

Bağlacın yanlış

yerde

E) Gerekli noktalama

B)

Çantasından

---

bir kitap

çıkarıp

onu okumaya

başladı. altı yaşlarındayken

araba kul-

lanmayı öğrenmiş.

tamlananla

D) Okul çıkışında anne ve çok şaşırmış.

kullanılmasından

E) O gün ben ve Selim

işaretlerinin kullanılma­

masından

~-----

A) Lise son sınıf öğrencileri için üç günlük bir gezi düzenlendi.

C) Annem otuz tamlayanların

uyumsuzluğundan

D)

Aşağıdaki cümle lerden hang isinde öz neyüklem uyumsuzluğund a n kaynak lanan bir

g_

karşılaş -

Bilgi olu Dil ve An latım Soru Banka s ı Al8l

Kişi , yaşadıklarından ders çıkarmayı biliyorsa her deneyim onun için çok değerlidir.

1ı----------------------ı g_---------------------ı :;; 17.

A) Yaşlı bir insanın ~ ortamlara alışması ol- İ dukça zordur. Kişinin,

öğrencinin

D) Hava güzel olduğunda insanlar da kendile- :r:

E'

B)

sevmeyen

B) Tarih öğrenimi görmüş birinin bunu bilme- ; mesi mümkün değil.

E) Dün bütün mağazaları dolaştık ama hiçbirin- :;; de istediğimiz gibi bir elbise bulamadık .

13.

okumasını

şarılı olacağını sanmıyorum.

:;;

yediğimde

C) Her insan, sınırlarını zorlayarak da olsa, kendini geliştirmenin yollarını bulmalıdır.

E) Elindekiyle yetinmeyi bilmeyen insan, kendini hep mutsuz hisseder.

E'

B) Yakında istanbul'a gideceğim , hemen hemen bir ay kadar kalırım.

Aşağıdaki cümle ler in hangisinde

A) İnsan, bazen kalabalığın içindeyken de kendini yapayalnız hissedebilir.

Kasabanın

B) Eski bir fotoğrafı

E' ;s

19.

bozukluğu vardır?

C)

dolaylı

yadırgamıştım .

her toplulukta kendisini sevdirmeyi bilir, düşüncelerini herkese kabul ettirirdi.

dır?

A) Otuz yaşındaki adamın akşama kadar çizgi } film izlemesini çok

Girdiği

tam layan ekinin eksikliğinden kaynak lanan bir an l atım

zamanın

anlatım

bozukluğu vardır?

önce tek hatopal birinin bana doğru gel-

diğiydi.

E)

E) Küçük kız bir sürü papatya toplamış, onlar- } dan annesine bir taç yapmıştı. :ö 12.

çıkıp bayılmadan

tırladığım ayağı

den kaynaklanan bir anlat ı m bozukluğu var-

A)

ayrı

Sabahın

tabını çıkarmaya hazırlanıyor .

B) Tansiyonum

g_

E) iV ve V.

Aşağıdakilerden hangisinde özne eksikl iğ i n­

g

B) Bu nedenden dolayı hepimiz toplantı salonundan ayrılmak zorunda kaldık .

A) Üç yıldır sürdürdüğü çalışmalarını bitirip ki-

§

15.

anlamda ku llanılmasından kay-

işleri aksamıştı.

C) il ve iV.

E'

naklanan anlatım bozukluğu vardır?

tün

ge reks iz

i5 ı----------------------ı i5 ı----------------------ı

Aşağ ıdaki cümlelerin hang isinde, bir sözcü ğün yanlış

B) 1ve V.

A) 1ve 111.

bir dille yazılma­

hangisinde

sözcük kullanılmıştır?

D) Sadece kendi düşündüklerinin doğru olduğunu sananlar, bilimsel düşünceye değer vermezler.

2> .ö

anlaşılır

sıdır.

A)

cümlelerin hang ilerinde yan sözcük kullanımından kaynak lanan bir an-

latım bozukluğu vardır?

g_

Aşağ ı daki cümlelerin

C) Okulu bitirdikten sonra ne iş yapacağını düşünmesi , onu strese sokuyordu .

Numaralanm ı ş

cümleleri kullanma-

sındandır.

11.

olayları

yorumlamak amacıyla yazılan 18. daha çok ülkemize özgün bir türdür. (il) Yabancı yazarlar, Türk fıkra yazarlarının hiç ara vermeden gazetede her gün yazmalarına şaşırmaktalar . (111)Onlar için bu, inanılması g_ güç bir iştir. (iV)Yabancı basında daha çok, olay- İ ların, konunun uzmanı olan kalemlerce değerlen­ dirildiği ve aralıklı olarak yayımlanan makale türü yazılar egemendir. M Bu da yabancı ülkelerde g_ gazeteye ilgiyi artıran en önemli etkindir. ]> (1)Günlük

" fıkra " yazıları

babasını

görünce

alışverişe gitmişti.

g_

----------

E'

-~ :;;~- ----------------

--~


1.

5.

Bir yeri , bir sanat dalını ya da sanatçıyı araştır­ } ma, inceleme, gezip gö rme yoluyla tanıtan; ayrıntılı bilgi veren ya da sorgulayan yazılara ---denir .

olarak

aşağıdak i ler­

Bu cüm lede boş bırakılan yere den hangisi get irilmelidir?

Röportaj,

yaptığı

katmadan ,

deste kleyerek iV

yazdığı

~

Sözlü anlatımın etkili bir araç olarak kullanılma­ sı , sözün gücünü tanımayı gerektirir . Sözün gücünden yararlanmak değişik kalıplar değişik biçimler kullanmayı gerektirir. Bu biçimlere "sözlü anlatım türleri " denir. Aşağ ıdaki l erden

len türler

yaz ılarıdır.

hangisi parçada sözü ediyer almaz?

arasında

V

A) röportaj

Bu parçadaki numaralanm ı ş hangisinde bilgi yanlışı vardır?

eleştiri

C) gezi

incelemeleri , kendi görüşlerini 111 il

fotoğraflarla

gazete ve dergi

B)

kisi eser veya bir yerle ilgili ~ 9. 1

yazarın ;

bölüm lerin .o

E) Röportaj

D) Sempozyum

yazısı

D) mülakat

B) il.

A) 1.

C) 111.

C) Konferans

B) Forum

A) Panel

E) V. ~

D) iV.

E) makale

-·-- --------------------! 2.

Sorunları yansıtma,

toplumun kanayan gerçeklerine ayna tutma günümüz röportajcılığının belirleyici özelliklerindendir. Örneğin , gündeş röportajcılarımızdan Fikret Otyam ' ın eserlerinin isimleri bile içeriğini görmeden dahi bu tarzı bize sunar . Aşağıdaki l erden

edilen

yaza rın

hangisi bu parçada sözü eserlerinden biri değildir?

6.

.o

---- gazetecilerin bir yeri, bir kurumu ziyaret ederek , o yerin özelliklerini , orada gördüklerini kişisel düşünceler i yl e birleştirip, kendi yorumla - t rıyla kaleme aldıkları, fotoğraflarl a g e nişletilebi- " len yazı türüdür. Yukarıdaki boşluğa aşağ ı dakilerden

~

hangisi

A)

Yaşanmış

D)

Yalın , çarpıcı

ya da

uzun

çalışmalar

gerektirir.

yaşanabilir olayların anlatıl­

dığı kısa yazılardır .

B)

Baştan Başa

Söyleşi

D) Gezi yazısı

C) Röportaj

dırıcılığını

E) Biyografi E)

B) Kara Sevdam Anadolum

C) Can

önemli bir türüdür.

araştırmalar ,

C)

O>

bilgilerin

yanlıştır?

Gazeteciliğin

B) Titiz

hangisi

getirilmelidir?

A) Mülakat A) Bu Diyar

aşağıdaki

1O Röportaj türü ile ilgili

Pazarı

bir dili vardır; gücünü ve inanbelgelerden alır .

Yalnız yaşam gerçeğini

göstermekle kalmaz, bunun nedenlerini de ortaya koyar .

D) Ha Bu Diyar E) Gide Gide

3.

Aşağ ı dak i lerden

7.

hangisi röportaj yapacak bir gere-

kiş i nin hazır lı k aşamasında yapması

kenlerden biri

değildir?

il. h a kkında

A) Röportaj verecek kimse lamak B) Bilgi edinme için C) D)

Soracağı

konu

arşivlerden

hakkında

Soracağı soruları

iV.

yararlanmak

bilgi sahibi olmak

düzenlemek , mümkünse

4.

veren kişinin kelimeleriyle not almak

Röportajı

V. cevapl a rını

8.

bir ülkeyi ya da bir bölgeyi destekleyerek okuyucularına genişletilm i ş haber yaz ılarıdı r .

C)

Eleştiri

- röportaj

D) Mül akat - söylev

A)

izlenimlerini

aktardı ğ ı

bir

A) 1.

B) il.

Röportajı

bir haber

numaralanmış

C) 111.

anlatım

tü-

bilgilerden

D) iV.

y az ısı n d a n ayıran

doğru

Anlatılanların doğruluğu;

belge ve

fotoğraf­

larla desteklenmelidir . B) Konu; toplumsal, sanatsal olay ya da olgu

Röportajı haber yazısından ayıran bir yönü de edebılik vasfıdır , her ne kadar öğretici olsa da yazarı metne kendi yorumunu da katar .

Yazarın

hangisi röportaj için

teknikleri

olmalıdır .

C) Belli bir plana ii

bağlı kalınarak yazılmalıdır.

kişisel görüşlerini

D) Yazar,

metne

yansıtma­

malıdır.

E)

Anlatım yalın, açık

ve

anlaşılır olmalıdır.

E) V. yönü ----

yazarın, gazetecinin herhangi bir olayı, kişiy i kendi anlayı­ şına göre yorumlayarak yazdığı yazılardır. Bu yazılar fotoğraflarla desteklenir. Soru-yanıt özel-

12. ---- türlerinden biri olan röportaj bir

liği taşır .

A) izlenimleri aktarm ak yerine inceleme sonucunu verm esidir .

aşağıdakile r­ o

O>

A) Röportaj - mülakat B) Söylev - röportaj

anlatım

Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

• Herhangi bir alanda tanınmış , ş öhret kazanmış bir kişiyle ger ç ekle ştirilen sorulu cevaplı konuşmaların yazıya geçiril mesidir.

bilgisi verilen iki tür den hangisidir?

kullanılır.

ve olarak

Röportajla ilgili hangisi yanlıştır?

fotoğraflarla

Yukarıda

tartış mac ı

ağırlıklı

rüdür .

anahtar

Yazarın gezdiği anlattığı

Açıklayıcı

Aşağ ı dakilerden değildir?

111.Yerine göre fotoğ raf ya da belgelerle de yazı desteklenebilir .

bilgi top -

bir liste belirlemek E)

11.

1. Röportaj yazarı, yaz ısını öykü kurgusu içinde okuruna sunar .

o

"'

B)

yazarının

C)

yayımlanma amacıyla olu şturulmasıdır.

yorumunu da içeren öznel bir karaktere sahip olmasıdır .

D) gazete tü rüyle bi rlikte E)

açıklayıcı ,

ta rtı ş mac ı ,

geli ş mi ş olmasıdır .

betimleyici tekni kler

kulla nı larak yaz ılmas ı d ır .

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getirilmelidir?

A)

Edebı

B)

Düzyaz ı

C) Sözlü

aşağıdakiler­

metin

anlatım

D) Anlatmaya

bağlı

E) Göstermeye

bağlı

E) Makale - mülakat Bilgi olu Dil ve Anlatı m Saru B a n ka sı A (B)


13.

Aşağıdaki

cümlelerin hangis inde a ltı çiz ili cüm lenin anlamında daralma ya da bozukluğa yol açar?

17.

sözcüğün atılması,

A)

B) istanbul'un sorunlarını çözmek için bu ins anları geldikleri yerlere gfili mi gönde rece-

B) Burgaz Ada'da, yangın felaketinden sonra ilk fidanlar ekildi.

~

C) Rüzgarın etkisiyle açılan pencereden i.Qfil[ buz gibi bir hava girdi.

D)

Asın yağmur

yüzünden

oluşan

seller kasa-

yol

ii

kazanın

şansı

bana göre yüzde bir-

18.

Akın'ın şirketin

bütün hisselerini bilmiyoru z.

nasıl

ele ge-

birçok kez

Aşağıdaki cümlelerden

hangis inde tamlama yanlışından kaynaklanan bir anlatım bozuk-

A)

Sağlıklı yaşam

konusunda birçok

kişi

C)

Babasının uğradığı haksızlığa

Öl

D) Onun

çok geniş bir kitle sevilerek dinleniyor.

tarafından

g_

E) Büyük bir bahçenin içinde kuşları vardı .

tavşan

bu

yıl

en az on

b eş

gelecek

kitap da okuya-

ca ksını z.

.o

E) Hafta sonunda yüz tane soru

çöz müş .

l

19. İnsanların kişilikleri değerlendirilirken onların topl um içindeki

davranı ş ları

k ullanımı kullanılması kullanılması

Çat ı uyuşmazlığı

C)

Sözcüğün yanlış

E)

A) Roman, edebiyatımıza en geç gelen türlerden biridir. B)

Sanatçının başarısında

edebı

en .önemli etken

kişi­

sel yeten eğidir. yerde

D) "-ki" ekinin gereksiz

E) Cümlede m ant ık hatasına yol açacak söz- g_ cüklerin ku llanılması E"

cümlelerin hangisinde anlatım bobir sözcüğün yanlış an lamda kulla-

nılmasından kaynaklanmaktad ı r?

bağlaç kull a nılması

B)

Aşağıdaki zukluğu

.o

A) Gereksiz

kull a nımı

23.

da göz önünde bu- E"

A) Gereksiz sözcük

D) Anlamca çelişen sözcüklerin

Ayrıca

konuları

kalan

.o

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

yerde

D)

o,

açık

ve saka

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sözcüğün yanlı ş

C) Sizce sakıncası yoksa bu haftaya görüşelim.

kalmış.

lundurmalıdır.

C)

B) Babam kapamayı unuttuğu için pencereden içeri yağmur girmiş .

göz yummak

b estelediği şarkılar ,

geçmişteki anılarını

anlatıyord u .

o

aç ıyor.

anlamda sözcük

besleyen kültür, yüzyıllar boyunca ürünüdür.

emeğin

A) Eserlerinde genellikle

duyar-

lı davranıyor .

1

Yanl ı ş

Sanatçıyı

"' ı--------------------22 Aşağ ıdaki cümlelerden hangisinde birden çok gereksiz sözcük kullanılmıştır?

B) Ülkemizde resim sanatının uzun bir geçmişi 2 olduğunu söyleyebiliriz. ~

sözlerini d ostlarımın ısrarı üzeri- g_ ne k itap l aştı rm aya karar verdim. ;

B)

Kitaplarına çok önem gösteriyor, onları daima bir düzen içinde raflara ye r leştiriyordu.

verilen

"'

Şark ıl arımın

enflasyonun yükselmesi-

D)

~

i,

dır.

yü kse l e n -fi yaLartışları ,

ameliyat olmadan önce mi sonra karar verdin?

luğu vardır?

yapılmaması­

15. Yiyecek maddelerinde sonbaharda görülen

de mutla-

g,

zorunda aynı ya nlı ş ın

Sigarayı

beğenmesem

mı bırakmaya

.ii

i5

C) İ l k kitabın sayfasında yazarla ilgili kısa bir biyografi yaz ısı bulunuyordu .

olan

B)

~ C)

çirdiğini

B) O çok s evdiğim biriydi ama başkalarını küçümsemesi yüzünden ona çok kızardım.

D) Herkesin yaşamı yanlışlarla doludur, önemli

A) Her kitabın yazarını ka okurum.

doğmuş.

g_

cümlelerin hangisinde bir sözc üğün cümle içindeki yerinin yanlış olmas ı anlatım bozukluğuna yol açmıştır? o

A) Ünlü yönetmenin son filmi hem kurgu hem de oyunculuk bakımlarından çok başarılı.

zukluğu vardır?

di.

E)

hangisinde, yanlış sözc ük kaynaklanan bir anlatı m bo-

E) Her ulusun kendine has bir kültürü, bir yaşam biçimi vard ı r .

Aşağıdaki

ne yol

olma

Aşağıdakilerin kullanımından

borçlusun.

.§ i5 --------------------

--------------------

E)

hayatına

stresli

D) 1980 tarihinde Ankara'da

j

açtı.

Hastalığını

C) O

.§ ii

bayla ulaşımı sağlayan yolun bozulmasına

E) iki çocuğun karsılıklı şakalaşmalarını oradakiler kavga sanmışlardır .

21.

cük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yoktur?

A) ilk yazdı ğ ı öykülerinde , yaşadığı çevrenin sorunlarını dile getirmeyi amaçlamış.

ğ~?

14.

Aşağıdaki cümlelerin hangis inde yanlış söz-

C) Müzik ruhun beslenmesine neden gibi, d üşüncey i de harekete geçirir.

kullanılması

kullanılması

D) Sanat, gerçeğin

Tamlamanın yanlış kurulması

d üş

olduğu

gücüyle yeniden yara-

tılmasıdır.

E) İlham l a d üşünce birleşmedikçe şiir ortaya

i5

ç ık maz .

ı-------------------- 1 16.

Aşağıdaki cümlelerin

hangisinde

gereksiz

:;; 20.

sözcük kullanılmıştır?

A) Hepimiz,

yanlı ş

olan

Topladığımız paraya senin ve Cenk'in parasını

da katarsak tüm hatalı davranışlarımızı

düzeltmek için çaba göstermeliyiz.

g,

E" :o

B) Denize giripşöyle birkaç metre kulaç atmak bile vücud un kaybolan dengesini yerine ge- g_ tirebiliyor. E"

masrafları

biz

g ı--------------------~ İ

karşılayabiliriz.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun neden i, hangisidir? 2

aşağıdakilerin

A) Tamlama B)

Çelişen

yanlışlığı

sözlerin birlikte

kullanılması

24.

Her davranış ı arkadaşlarınca yadırganırdı, hoş

karşıl a nmazdı.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun neden i hangisid ir?

aşağıdakilerden

A)

Yanlış

B)

Dol aylı

anlamda sözcük tümleç

kullanılması

e k sikliği

i5

C) Genç

ed e b iyatçıla rın yollarını

baktıkları

bulmak için

yüce bir tepedir o.

D)

Çarşıda

E)

Tartışmalarda

gezerken ben onu gördüm ama o beni görmedi galiba. -

sakin olabilen tarafın daha çok ilgi topladığına tanık olmuşumdur.

C) Ek yanlışlığı D)

Yanlış

E)

Çatı uyumsu z luğu

anlamda sözcük

C) Tamlama yanlışlığı k u llanılması

D) Özne-yüklem uyumsuzluğu E) Gereksiz ek

kullanılması


Aldı Muhtar, bakalım ne dedi :

• 3.

Babam vardı doksan beş yaşında . Babam öldü. Babam ölünce malları bütün varise kaldı. Varise kaldıktan sonra bir eniştem vardı. Ahmet Kar diye, daha doğrusu Deli Ahmet derlerdi adına ama esas ismi Ahmet Kar'dı. Bu adam babamın malından biraz mal istedi, tabii bütün malları kendisi alıp kendisi yemek istiyordu. Taraftar olunmuyor , biz de o zamanlar çocuktuk, sonra buna olmaz dedilerse, bu da geldi, cebri olarak bizim mallarımızı sürüp götürüp yemek istedi, bir kısmını sürdü götürdü, sonra jandarmaya getirdik. Hakim kaldırdık geldik, malları yeddiemine teslim edeceğiz diye malları teslim ettiler, bu sefer yine ağabeyimle araları açıldı. Fikret Otyam ' ın Kara Sevdam Anadolum ad lı röportaj k itabından alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)

Kişi

merkezli röportajlar dirilebilir.

Bir röportajdan a lı nan bu parça ile ilgili ğıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Bir yeri konu alan röportaj

arasında değerlen ­

B)

B) Öyküleme ve betimleme anlatım tekniği kulRöportajı yapanın yorumlarına

tarzı

röportaja ait özellikler

diline özgü

barın­

Röportajı

yapan da

anlatılan olayların

Benim çocukluğumda yokluk vardı. Ani misafirin bastırması ile bazen evinde ç ayı , şekeri olmayan aile çocuğunu gizlice k om ş uya gönd erir; ihtiyaçlarını ödünç alırdı. Hatta ateşin bile komşudan alındığı zamanlardı o günler. Yine de hoştu bütün yokluk içinde bu yaşadıklarımız . ilgili yapı­ lan bir röportajdan alınan bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Geçmiştek i komşuluk ilişki l eriyle

A) Olay bir kurgu içerisind e

"' bir ~

verilmi şti r.

B)

Kanıtlanma kaygısı

C)

Geçmişe dönük bir olay anlatıldığı için türüyle de benzeşen yönleri vardır .

D)

Anlatılan

dönem

yüksek bir metindir.

hakkında

anı

somut bilgiler ba-

rındırır.

E) Öyküleyici , betimleyici anlatım teknikleri kul-

E) Basit, kurallı fiil cümleleri metne hakimdir.

lanılmı ştır .

dırır.

E)

üç ev ötesindeki kom ş usunun aç yatt ığı bilinen zamanlard ı o günler . Herkes herkesle tanış, herkes herkesle akrabadır adeta. Can kaygısı yok , mal kaygısı yoktur . Alışveriş bile kolaydır. Herkes komşusuyla takas etmektedir bir şeyleri. Biri un verirse , öbü rü bir kilo pekmez vermektedir. Mal var ama para yoktur o zamanlarda. ların

o

kullanımlar vardır. işlev karışık

Komşuluk eskiden çok önemliydi. Çünkü İnsan­

jj

D) Okuru etkilemek, beğenisini kazanmak amacı da hissedilmektedir.

yer verilme-

miştir.

D) Amerikan

Konuşma

aşa-

örneğidir .

C) Dil, göndergesel - sanatsal biçimde kullanılmıştır.

lanılmıştır.

C)

5. Ertesi gün iskeleye indim, arkadaşlarım sarıldı boynuma, ekmek paralarını unuttular, yapmayın etmeyin dediysem de boş! Özlemişindir, midye de yersin değil mi? Yaktılar ocağı, koydular ızgarayı, manavdan aldıkları çam kokulu sandıklar alev alevdi , tuzsuz tereyağı ile kaba çi- .g, nekop, izmaritler ki mercan mısın mübarek, onun ateşi harlatan kebabı ki iskele meydanında! Bulmuştum dünyamı. Ulan diyordum kendi kendime yapsana bunu bir Avrupa iskelesinde, caddesinde! Şimşek gibi iner, bir helikopter başına . Derken yanaştı bir vapur iskeleye. Sabah, beni görmeyenler de dönmüştü, nafakaları denizden, deniz anamızdan amma az amma çok nafakalı, tekir, barbunya, kofana, lüfer, koca bir sivri var on on iki kilo, (Bu da kurbanımızdır" diyerek kesiverdiler , şenlendi ızgara.

:;;

içeri-

sindedir.

2

4

Biz eskiden eskiden , su içerdik destiden mütemadiyen müteyakkız olmalıdırlar . O zamanın evleri ev değil , suyu akmaz, çatısı damlar. Baca çekmez, kanalizasyon geri basar. Azıcık düzgününü bulan dakika durmaz. Bu yüzden eşyanız at arabasına sığmalıdır. İki göç ö, bir yangın derler , zayiat kaçınılmaz . B uzdolabını, çamaşır makinesini kim kaybetmiş ki sen bulasın. Hem elektrikli cihaz için önce "ceyran" lazımdır di mi ama? Evlerde bir oturma odası olur, ortada üç mekik kilim. İki karşılıklı divan, ~ bir kırlent , üçerden 6 goblen yastık tamam. Divanlar önceleri tahtadan çakılırdı, sonra yaylılar yayıldılar. Somyaların helezonları tez açılıp uzar. Eee zıp zıp zıplarsan olacağı bu. Yemek masasını yazlık sinemalarda görürsün, Danyal Topatan baş köşede , uşaklar hizmetçiler filan. Kiracılar

Gazetecilikten turizme geçtiğimde bir turizm acenatasında Almanya'dan yeni gelmiş, bir Türk'le evli Birgit'le tanışmıştım . Uzun yıllar arkadaşlığımızı sürdürdük, iyi dost olduk . Yıllar geçti. Ona hiç soramamıştım : Birgit Alman ' dı ve uzun yılları Türkiye'de Antalya'da geçirmişti. Bizler hakkında ne düşünüyordu? Bizlere alışması zaman Birgit ilk

geldiğinde

6

almış mıydı?

neler onu ürküttü?

İlk uyuduğum gece ezan sesi ile uyanmıştım .

Fakat korkmamıştım , garip gelmişti. Hemen pencereye çıkmıştım . Cami yakın değildi ama ben göklere bakmıştım uzun süre. "Ben bir İslam ülkesindeyim ."

Titrediğimi hatırlıyorum .

0

Bu parçaya göre makale ve laştırı l masıyl a ilgili olarak hangisi söylenemez?

Bir röportajdan alınan bu parçadan yola çı­ karak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir röportajdan alınan bu parçada aşağıdaki­ lerden hangisi yoktur?

A) Metne

başlarken

yazar

kişisel düşüncele r ini

A) Röportaj da makale gibi lerden kaynağını alır .

açıklamıştır.

A)

Kişisel

yorum

B) Amerikan tarz ı

B) Nesneyi merkeze koyan röportaj

özelliği

C)

Kanıtlayıcı anlatım

. E) Toplumsal ve sosyolojik

çıkarımlar

bir üslup

?.

Kişiyi

anlatan röportaj olarak

D) Toplumsal herhangi bir dir.

kaygı

sınıflanabilir.

içermemekte-

E) Yazar, görüşmesini olay kurgusu içinde aktarmıştır.

röportajın karşı­

aşağıdakilerden

kanıtl a nabilir

B) Her iki tür de gazete çev resinde öğretici metinlerdendir .

kullanılmıştır.

C) Alman üslubu röportaj D)

röportajı anımsatan

Röportaj, hem gezi yazılarının hem makalenin özelliklerini taşır . Makale gibi dayandığı sağlam bir düşünce , bir tez vardır . Yazar; sorunu yerinde inceleyerek, gezip göre rek, halkla, varsa mağdurla ve yetkili kişilerle konu ş arak ; fotoğraf , belge, istatistik bilgiler ... gibi bilgilerle destekleyerek gazeteler aracılığıyla okuyucunun bilgisine sunar. En çok kamuoyu toplayan gazete yazısıdır. Çok yönlü anlatım olanaklaFı vardır . Bu yönüyle diğer düşünce yaz ılarından zengindir. Uzunluğu çoğu zaman makaleden çoktur. Bazen bir röportaj yazısı gazetenin iç s ayfaların­ dan birinde dizi halinde günlerce yayınlanır . Okuyucunun sıkılmadan , merakla, okuduğu bir yazı türüdür .

o

veri-

ş ekillen e n

C) Tek tek yayımlanabileceği gibi dizi halinde de röportajlar olabilir. D) Makalede de röportajda da yazar olabildiğince metne uzak duru r, yoruml a rını katmaz. E) Kimi zaman makaleden daha uzun röportajlar olabilir.

~ o lu Dil ve Anl atı m Soru Bankası A( B)


7.

11. Yoksulluğu ve sosyal adaleti sağlamadan kal-

Bazı eserler vardır ki hiç okunmadıkları, büyük bir değer taşımadıkları halde, şaheser kabul eder.

kınmak

mümkün

Bu cümledeki rilir?

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağı daki lerden hangisidir?

Sözcüğün yanlış

yerde

kullanımı

g.

getirilerek

D)

Çatı uyumsuzluğu

E)

Yardımcı

fiil

değiştirilerek

C) "sosyal adaleti" yerine "ekonomik düzeni " ~

C) Ek yanlışlığı D)

"yoksulluğu" sözünden sonra "gidermeden " getirilerek

E)

"kalkınmak "

yanlışlığı

öğrenemez . anlat ı m bozuk l uğu aşağıdaki

Bu cümledeki

atılarak

B) Yüklem "mümkündür " olarak

B) Özne-yüklem uyumsuzluğu

gide-

dili de

değişikliklerden

A) "da" eki cümleden A)

yabancı

anlatım bozukluğu nasıl

anlamıyla bilmeyen kişi, başka bir

15. Ana dilini tam

değildir .

hangisiyle gide rilebilir?

A)

" yabancı" sözcüğü

B)

"anlamıyla"

C)

"kişi" sözcüğü

cümleden

atılarak

yerine "olarak" getirilerek

D) "de "

bağlacı

E) "bir" rek

sözcüğü

cümleden

cümleden

atılarak

atılarak

"dili" sözünden önce getirile-

yerine "ilerlemek" getirilerek

1

1

E'

-2'

;; ı-------------------~ ;; ı-------------------~

8.

Siz, bize olayı anlatmaya, biz de sizin rınızı anlamaya çalışıyoruz.

12. Ben, o günden sonra en güzel

anlattıkla-

edebı

16. Ülkemizdeki işsizliğin gün geçtikçe artmasının

tür oldu-

ğuna inandığım şiirden uzaklaşmaya başladım .

başlıca nedeni, kişilerin lek seçmelerindendir .

Bu cümledeki anlam karışıklığı aşağıdakiler- } E den hangisiyle gider ilebilir?

Cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdaki lerden hangisid ir?

zamanında yanlış

mes-

Bu cümledek i anlatım bozukluğunun nedeni hangisidir?

aşağ ı daki l erden

A) Yüklem

eksikliği

A) "o günden sonra" yerine "o günden beri" g. sözü getirilmeli

f

B) Nesne eksikliği C) D)

Yanlış

sözcük

Dolaylı

kullanımı

tümleç

eksikliği

E) Özne eksikliği

C)

" edebı" sözcüğü

D)

" inandığım "

E)

cümleden

"uzaklaşmaya "

yerine

B)

olduğum"

" soğumaya"

Çelişen

yanlışlığı

sözlerin bir arada

C) Gereksiz sözcük

atılmalı

yerine "inanmakta sözü getirilmeli tiril meli

9.

A) Tamlama

B) "o günden sonra" sözü "uzaklaşmaya " sözcüğünden önce getirilmel i

D)

Sözcüğün yanlış

E)

Ayrılma

kullanımı

kullanılması

yerde

kullanımı

durum ekinin gereksiz

kullanılması

sözü ge- g_ "' ]5

13. Öğrencilerin karar sürecine katılımı sosyal yaşa­ hangisinde anlam belirsizli17. Bu bahçeyi bu hale getirmek için annemle ben kaynaklanan anlatım bozukluğu var- ı mın gereğine uygun davranışlar ve alışkanlıklar } · çok uğraştım . 0 dır? geliştirmelerin e neden oluyor . Bu cümledek i anlatım bozukluğu aşağ ı daki­ Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki­ lerden hangisiyle düzeltilebilir? lerden hangisiyle giderilebilir? A) Her sabah gazetelere göz atmayı ihmal etmezdi. A) Birinci "bu" sözcüğü cümleden çıkarılarak B) Deniz, kardeşini benden çok düşünür. A) "sosyal" sözcüğünün cümleden atılmasıyla B) " uğraştım" sözcüğü "uğraştık" biçimine geC) Çalışma masasının başına geçip kitap okuB) "alışkanlı k lar" yerine "düşünceler " getirilmetirilerek maya başladı. siyle C) "annemle" sözü "annem ve" biçimine getiriD) Şüphesiz , o da senin gibi düşündüğü için C) "geliştirmelerine neden oluyor" yerine "geliş­ lerek gelmekten vazgeçecek . tirmelerini sağlıyor" getirilmesiyle D) "ben" sözü yerine "biz " sözü getirilerek g_ E) Matematik sorularının hepsini çözememiş , ~ D) "katılımı " yerine " katılmala rı " getirilmesiyle E) "için" yerine "amacıyla" sözü getirile rek ;; ona üzülüyor. E) "geliştirmesi" yerine " olu şturması" getirilmesiyle Aşağıdakilerin ğ inden

10.

i 2

önünde

durduğumuz

ı----------------------ı

hepimiz donakalmış, :o 14. Beş ortaklı uluslararası devlerle ortaklık kuran konağın sözü edilen ev şirk et , birçok alanda yeni yatırımlar yapmaya

Yolculuğumuz bittiğinde

olduğuna inanamamıştık.

hazırlanıyor.

Bu cümledeki an l at ı m bozukluğ u n u n nedeni hangisidir?

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun giderilmesi için, aşağıdaki değ i şikliklerden hangisi

aşağ ı dakilerden

B)

Sözcüğün yanlış

C) Tümleç D) E)

Çelişen

anlamda

eksikliği

sözcük

kullanımı

A) "yeni" B)

"şirket "

" beş ortaklı"

cümleden

yerine "holding "

"ortaklık

sözü

sözcüğü

getirilmeli

A) Asker, okullar sınavına hazırlanan Burhan Bey'in küçük oğlu , pilot olmak istiyormuş. yıllarda çocukların

ön-

C)

E)

" hazırlanıyor " sözcüğüne çoğul

olan"

eki getirile-

mahallelerdeki

en güzel oyun alanlaarsalar.

boş

Kağıttan yapt ığımız gemileri suda yüzdürmek bizim en büyük zevklerimizden biriyd i.

D) Hiç " ortaklığı

kuran" sözü yerine sözü geti-rilerek

yerde kullanımı anlatım bozukluğuna

açmışt ı r?

rıydı

" şirket " sözcüğünden

D)

rek

yanlış

B) O

atılmalı

ce getirilerek

kullanımı

Çatı uyumsuzluğu

sözcüğü

C)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcü ğün

yol

yapılmalıdır?

A) Özne-yüklem uyumsuzluğu

18.

istemediği

rılıp başka

bir

halde, doğduğu şehirden aygitmek zorunda kaldı.

şehre

E) Yan taraftan gelen konuşma sesleri tüm dikkatini dağıtmaya başlamıştı.


1.

Bu türe giren yazıları öğretici , bilgilendirici gazete yazıları arasına yerleştirenle r olduğu gibi , bunun dışında düşünenler , röportajı tıpkı bir roman, öykü, oyun gibi yaşatıcı yazılar arasında ele alanlarda da vardır. Röportajın çok yönlü, çok boyutlu bir yazı niteliğini taşımasından kaynaklanmaktadır bu değişik adlandırmalar . Çünkü röportaj, bir doğruyu bir gerçeği; araştırma, inceleme , gezip görme yoluyla ya da soruşturma yöntemiyle yansıtır. Çok kez öyküsel bir örüntüiçinde gerçekleştirir bunu. Gerektikçefatoğratın tanıklığına , desteğine başvurur . Böylece okuyucuyu yaşamın içine sokar, yansıttığı doğrularla yüz yüze getirir . Bu parçaya göre aşağ ı daki lerden hangisi röportaj türünün bir özelliği değildir?

} 3. i5

Mesleğim ressamlık .

Ruhum ço k ince ve çok ki- } 5. Bütün hevesim ve bütün emelim ruhu- i5 mun istediği şekilde yaşamak, zira başka türlüsü olamaz . Çünkü o zaman yaşadığım hayat bana çok eziyetli geliyo r. Dünyada hangi güzel g. şey varsa orada gidip yaşayayım . Ruhum daima ~ her şeyi seviyor ; iyi insanlara ve sat ve temiz insanlara, hele köylü insanlara bayılırım. İsterim daima onlarla beraber olayım. bardır.

~

g. ö,

Bir röportajdan alınan bu parçanın Alman röisteniyor.

"Ben" merkezli bir g_

il.

E'

Kişiyi

Fotoğraf

g.

alınan

111.İzlenim aktarmayı amaçlaması ifadelerden

hangisi verilen

g_

İ

A) Röportaj tir.

yazı niteliği taşır.

gibi destekleyici unsurlar

barındırır .

yaşamın

g.

A)

Yalnız

İ

I

B) 1. ve il.

D) 1.ve 111.

yazarının

fikirlerine de yer

B) Kurgu ögesi belirgin

C) il. ve 111.g_

C)

İ

E) 1., il. ve 111.

hakikaten az insanlara nasip ettiği bir benim için. Fransızların nasıl bir Edith Piat'ı varsa bizim için de Sezen Aksu aynı şeydir. O kadar güzel şeyler yaptı ki sonunda daha da tatmin olayım diye değişik yönlere saptı. O zaman da bizim sevip kabul ettiğimiz Sezen'i bu değişik türlerin çok azında gördüm. Mesela son şarkısı "Farkındayım" benim için dünyaya değer bir şarkısıdır . Yalnız şarkının A'sı ile B'sinin aralarında en ufak bir bağlantısı yok takat bunu ancak müziği bilenler anlayabilir. Ama bunu o kadar iyi başarmış ki şarkıyı dinlerken başka dünyaya gidiyorsunuz. değer

Bir müzik adamıyla yapı l an bir röporta jdan bu parçadan yola çıkarak aşağ ı daki­ lerden hangis i söylenemez?

2' i5

yargıyı desteklemek için kullanılabilir?

D) Yazarın yorumlarına yer vermez. E) Okuru

sınıflanma-

Si

B

A) Öğretici, bilgilendirici yönü vardı r .

C)

anlatımının olması

konu eden röportaj olarak

Numaralanm ı ş

B) Çok yönlü bir

I

portajı olduğu kanıtlanmak

Tanrının

Açıklayıcı anlatım,

nikler

içine dahil eder.

D)

verilmiş­

değildir .

örneklendirme gibi tek-

kullanılmıştır.

Anlatılanlardan röportajın yapılış zamanını

kabaca tahmin etmek mümkündür. E)

2.

Otobüs

ağzına

alanındaki

kadar

hınca hınç

duraktan dört

kişi

4.

dolu . Taksim

daha bindi. Arka

bir yere iyice sıkıştık. Otobüs Levent-Tünel otobüsü. Taksim 'den binen dört kişinin köylü oldukları kılıklarından belli. Dördü de genç. Dördünün de gözleri yeşil. Dördü de kavrulmuş . Ayakkabıları çamur içinde. Onların otobüse binmesi bizi biraz daha sıkıştırdı. Arka köşede bir adam var pos bıyı k l ı. Elinde filesi. Öfkeli, burnundan soluyor. Yeni binenlere ters ters , öfkeli bakıyor . Baktıkça da öfkesinden burnu, kulakları ha babam kızarıyor. Sonra kendi kendine söylenmeye başladı. Sonra nutuk atmaya başladı otobüse.

Yaşar

aktarmıştır.

B) Yer merkezli röportaj hissi

C) Soru-cevap metoduyla

..ö

dınlı

g. İ

g. 2> :ö

anlatım

yöntemi

kullanılmıştır .

E)

Dış gerçekliğe yazarın yorumları

rak

aktarılmıştır.

yakın akrabalar, ka- }

erkekli toplanırlar. Kahveler içerler, sohbetler ederler. Ailede mutluluk havası eser. Bebeği kundaklarlar , beleklerler , takkesini giydirirler, takkesine ve kundağına çeşitli nazarlıklar takarlar. Böylece hazırlanmış bebeği ninesi kucağına alıp ona adını koyacak kişinin kucağına verir. Bu k işi ya dede ya amca ya da sevilen sayılan bir akrabadır. Bebeğe adını yalnız erkekler takar. Ad koyaca k kişi duala r ettikten sonra bebeğin kulağına üç kez adını seslenir ve "Hayd i adınla çok yaşa ." der . Sonra

şerbetler

içilir, lokumlar , tatlılar yenir.

Sabiha Tansuğ'un bir röportajından alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Amerikan

uyandı rmaktadır .

oluşturulmuştur.

D) Betimleyici ve öyküleyici

ad koyma günü gelenekl ere göre olur.

O gün ailenin büyükleri ve

Kemal 'in bir röportajından alınmış bu } metinden yola çıkarak aşağ ı dakilerden han- :ö gisi söylenemez?

A) Yazar izlenimlerini

Bebeğe

}

tarz ı

röportaj

örneği oluşturur.

aktarılmaya

ça-

lışmıştır .

da

katıla­

D) Okuru

olayın

merkezli röportaj

örneğidir.

Bölük bölük insan akını, arkaları naylonlu traktörler , kamyonlar , on beş kişi bindirince öbek olmuş insan yığılı Jeep'ler ... Ve bu kadar araçtan korna sesinden tedirgin elindeki değnekle eşekleri sağa sola kovalayan, kağnıların ipine asılan , güya, canını, malını kurtarma savaşında o insan seli. Toz duman içinde. Sonra kavaklarının arasından süzüm süzüm süzülen seherin ilk ışıkları ... Boru gibi, boru gibi tozdan ... Hazırı z

Bey!

"Hazırız

Bey" dedi muavin sandığım arabayı iki saattir ırgalayan adam. "Atla bey" dedi. Atladım. Ehliyeti yokmuş , alacakmış yakında. İşte böyle köy yollarında belliyormuş sürmesini! Bu arabayı nice güçlükle almış? Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Alman

B) Devrin top lumsal yaşamına dair bilgiler edinmek mümkündür.

C) Olay kurgusu içinde veriler

B

6.

Kişi

röportajı özelliği

B) Yerel söyleyişlerden

göstermektedir .

yararlanılmıştır.

C) Gezi yazısıyla benzer yönleri

vardır.

D) Gidilecek yerle ilgili önceden bilgi toplaniçinde

yaşatmak amaçlanmış-

E) Öyküleyici anlatım tekniği kullanılmıştır.

tır .

E) Yazar metnin içine kendisini de dahil tir.

m ı ştır .

etmiş-

iyo lu Dil ve Anl atım Sor u Ba nkas ı A (B)


7.

Aşağıdaki

cümlelerin

yanlış kullanılmasından

11.

hangisinde dey imin kaynaklanan bir an-

mevsim normallerinin üzerine çıkma­ } 15. Yıllardır yayımladığınız kitaplarla, okuyucuötürü, yaşlısından genc ine hiç kimse d ı­ :,; larınıza ne kadar saygı ve hürmet gösterdiğinizi çıkmıyor; evde oturmayı tercih ediyor . kanıtlamış oldunuz.

Sıcakların sından

l atım bozukluğu vardır?

şarı

Bu cüm ledeki

g_ A) Kişisel problem ve sorunlarınızı iş yerine ta-

anlatım bozukluğunun

aşağıdakilerden

f

Bu cümledeki

nedeni

hangisidir?

anlatım bozukluğunun

aşağıdakilerden

}

nedeni

hangisidir?

şımayınız .

B)

Şairin

A) Özne-yüklem uyumsuzluğu

güzel sözleri, hepimizi derinden etki1

ledi.

2'

C) Son gördüğümde, çocuğun boyu epeyce .o

C)

büyümüştü.

D)

Davran ı şlarının düzelmesinde sözleri etken oldu.

öğretmeninin

Sözcüğün yanlış

g_

E)

:§>

yerde

yanlı ş lığı

B) Tamlama

kullanımı

C)

Yardımcı

fiil

eksikliği

D) Özne-yüklem uyumsuzluğu

eksikliği

D) Yüklem

kullanımı

A) Gereksiz sözcük

kullan ı mı

B) Gereks iz sözcük

Sözcüğün yanlış

anlamda

ku ll anılması

E) Gereksiz ek

kullanımı

E) İşten çıkarıldığını öğrenince dilinin ucuna geleni söyledi ve arkas ına bakmadan gitti.

g_

g_

8.

~ .ö --------------------

.0

--------------------

.ö --------------------

12. Dünyadaki

Aşağıdaki

cüm lelerin hang isinde yanlış sözcük ku ll anımından kaynaklanan anlatım bo-

larla

kaplı .

nüllü bir

E)

g,

olusumunda

dünyamızın durağan

Numaralanm ı ş sözlerden hangisinin gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna yol açmış-

müdürüne

g_ 2'

t ı r?

vakıf

eserleri korumak için bir masına karar verildi.

Aşağ ı daki

sözcük

kurul- g_

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

:§>

den kurtaran, kitaplardan lerdir . B)

Kişinin,

yetkin

bir alanda yetki n

Burcu'nun bana yardım etmesi , bitirmeme yol açtı. Bu cümledeki

sakat

işi kısa

sürede

anlatım bozukluğunun

nedeni

aşağıdaki lerden

düşünceler­

edindiğimiz

olması ,

her alanda gelmez.

daha yeniden tekrarlama z. güzellik ve çirk inlik, iyilik ve kötülük her zaman yan yana olmuştur .

E) Her toplumun güzel bir gelecek kurmak için yeniliklere açık olması, desteklemesi gerekir. ı--------------------~

10. Denize girmek için on dakika yürümem gerek, bizden oldukça uzak. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun neden i hangisidir?

A)

Yardımcı

B)

Dolaylı

A) Özne eksikliği

D)

tümleç

Yanlış

kullanımı

E)

Çatı uyumsuzluğu

eylem

Kısa

süren bayram tatilinin son gününde, köprü 1 il 111

eksikl i ği

eksikliği

olmaları

V

istend i.

tadır?

sözcük

kullanımı

A) 1.

B) il.

C) 111.

E) V.

D) iV .

kullanımı

g_

f

g, ı--------------------~ ~

:o

14.

Aşağıdakilerden ku ll anımından

hangisinde gereksiz sözcük kaynaklanan anlatım bozuklu -

ğ u vardır?

18. Gazetelere göz gezdire rek olay Bu cümledeki

C)

mantıyı

anlatım bozukluğunun

Yarışmada

Soğuk çıkma .

ve

A) yapı­

dereceye girenler ödüllerini

aldı.

D) Hem hastasın hem de yorsun. yağışlı

hangisidir?

sağlık sorunları­

annesinden daha güzel

soğuk

havalarda

dondurma yi-

Çatı uyumsuzluğu

B) Özne - yüklem uyumsuz luğu C) Tamlayan D)

Yanlış

eksikliği

sözcük

E) Ek yanlışlığı dışarı

ceketsiz

hakkında

bilgi

edinilmek istend i. aşağıdakilerden

E)

Bilgiyolu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)

trafiğinde yoğunluk yas a nacağı umulduğundan

Bu cümledeki anlatım bozukluğu numaralan mış bölümlerin hangisinden kaynaklanmak -

eksikliği

E) Gereks iz sözcük

B) Fulya, yor .

B) Nesne eksikl i ği

tümleç

17.

eksikl i ği

C) Nesne

eylemin gereksiz

A) Dengesiz beslenme önemli na yol açabilir.

Dolaylı

kullanılması

iV

aşağıdaki lerden

Yardımcı

yerde

g_

sürücülerden tedbirli

Yaşamda

D)

kullanılması

yan l ış

hangisid ir?

bilgi- g, :§> :.ö

olabileceği anlamına

C)

kullanılması

sözcük

:.ö

C) Yan lışlardan ders almayı bilenler, onları bir }

D)

Yanlış

D) Gereksiz sözcük

:.ö

cümlelerden hangisinde gereksiz g_ 13. kaynaklanan bir anla- ~

Dünyayı karanlıklardan,

C) 9

E

kullanımından

tı m bozukluğu vardır?

A)

B) Öznenin yanlış yerde kullanılması

E) Bir sözcüğün

Tarihı

eksikliği

A) Tamlayan ekinin

i5

9.

bilir.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunun neden i aşağıdakilerden hangisidir?

olmayanhareketliyapısı en önemli rolüoynuyor. } V .ö

f

önem veren , alçak göelemanı,

dağların

elemanını eskilere tanıştırırsa ortama daha çabuk uyum sağla­

iV

insandı.

D) Görevini ihlal ed en şikayet etti .

bu

kişinin

yacağını

f

aktarıla­

B) İlk kez geldiği bu şehri çok beğenmiş, bol bol fotoğraf çekm i şti. Arkadaşlık ili şkilerine

16. Bir yönetici , yeni

Cok eski zamanlardan beri var olan g_ 11 111

C)

dağ­

gelen

2'

A) Bu sözlü eserler, kuşaktan kuşağa rak günümüze kadar gelmişti r .

yer, özellikle de ülkemiz,

i

g,

zukluğu vardır?

çoğu

kullanımı

nedeni


1.

Romanlarınızda mistik ögeler görüyoruz. Di-

linizi ağır bulanlar da var. Veni kelimelerle eskiyi bir potada eritiyorsunuz. Genç yaşta ağır bir dil kullanmanız paradoks değil mi? Dil konusunda Türkiye'de son derece katı ön yargılar olduğunu düşünüyorum . Bizde şöyle bir eğilim var: Diyelim aynı anlamı karşılayan iki kelime var . Biri daha eski, biri daha yeni. Mesela "ihtimal " kelimesi ile "olas ılık " kelimesi. Türkiye'de insanlar bu iki kelimeye bakıp hemen hangisini eleyelim diye düşünüyorlar ve kendilerini hangi kesime ait görüyorlarsa ona göre bu kelimelerden birini atıp birini kullanıyorlar.

Görüşme notları tarafsız

ve aynen

!

A)

B) Medya konusunda insanların hakkında fikir sahibi olmak

D) Dilin göndergesel

2

işlevinden yararlanılmıştır.

karşılık alınan

1. Mülakat

yapılırken öncelikle kişinin adı, so-

yadı, mesleği

il.

E) Röportajlar konularına göre; bir yeri ya da bölgeyi konu alan, insanı konu alan, eşyayı konu alan şek lind e gruplandırılabilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde mülakatla ilgili bir bilgi yanlışı var- }

kayıt cihazı

Konuşmalar ya olduğu gibi ya da vurgulanmak istenen hususlar öne çıkarılarak yapılır .

iV.

Mülakatın alanı

V. Mülakat metninin kurgusu

:o

özüne

-

geniştir .

yapılırken konuş-

dokunulmamalıdır.

B) il.

C) ili.

D) iV.

E) V.

~

li-

A) 1.

B) il.

C) ili.

D) iV.

yazarak

parça aşağıda verilen lerinin hangisinden alınmıştır?

6.

dır?

A)

Yazarın,

günlük olaylarla ilgili düşünce lerini , okuyucu ile konuşuyormuş gibi içten bir haV<?içinde yazdığı yazılara sohbef' denir. 0

B)

}

,,

Yaşanan olayların,

izlenimlerin, tarih atılarak ve günü gününe yazılması ile oluşturulan türe "günlük" denir.

E)

9.

araştırma yapmalıdır.

(il) Görüşeceği kişi hakkında bilgi edinmeli ve sorularını ona göre hazırlamalıdır . (ili) Görüşme sırasında konuşmacının sözünü kesmemeye, sıkıcı ve gereksiz sorularla konuyu dağıtmamaya çalışmalıdır. (iV) Sorular hazırlanırken öznel davranmaya dikkat edilmeli, okurun beğenisini kazanacak nitelikte olmalıdır. (V) Alınan cevaplar değiştirilmeden okura aktarılmalıd ır .

"

A) 1.

B) il.

C) ili.

D) iV.

herhangi bir konudak i görüşlerini, okuyucuyu inandırmaya çalışmadan an l attığı yazı türüne "deneme" denir.

___ _______________

E) V.

~

B) Röportaj

o

;:;.

g

A) Tarih le ilgili son

ça lı şmaların ı z

Yıllar

öncesine ait bilgileri mak nası l bir duygu?

o

__,

"'

neler?

insanlıkla paylaş­

artırmak

için

ça lışmalar yapılıyor?

D) Üniversitede gençler le olan iletiş iminiz ne boyutta? E) Türkiye 'de tarih okuma ne düzeyde?

__________________

Söyleşi

Yazısı

İlber Ortaylı ile yapılan bir mülakattan alınan bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine cevap niteliği taşımaktadır?

C) Gençlerin tarihe olan ilgilerini

0

.,"' .__

C)

E) Haber

- Yeni nesiller tarih konusunda daha açık fikirli artık. Rusya tar ihi üzerine doktora tezler i görüyorum. İspanyo lca öğrenen geniş bir kitle var, tar ih ince liyorlar. Böyle bir şeyi tasawur bile edemezdik. Bu, bir değişimin işareti. Tarih okuma kültürü yavaş yavaş gelişiyor.

ne gibi

o

__,

tür-

"' 0

Yazarın

kanıtlamaya ça lı şmadan,

.__

bir

B)

Yazarın

günlük olayları , özel bir görüşle, kanıtlama gereği duymadan yazdığı, kısa, günübirlik gazete yazılarına "fıkra" denir .

kısa

Mülakat yapan kişiyle ilgili numaralanmış bilgilerden hangisi yanlıştır?

C) Ünlü kişilerin hayatının anlatıldığı, divan edebiyatında "tezk ire" olarak adlandırılan yazı türüne "mü lakat" denir. D)

(1) Görüşmeci konuşma yapacağı kişi ile ilgili önceden

düzyazı

E) V. D) Mülakat

Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışı var-

beri geçimimi bu

Yukarıdaki

A) Fıkra

3

mı kazanıyorsunuz?

yaşımdan

.z;

} .o

Yaşamınızı

- Evet, on dokuz yolla sağlıyorum.

Mülakat türüyle ilgili numaralanmış bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) 1.

Yazılarınızda kolay ve rahat okunmaya dikkat

- Gazete yazılarında evet ... Kitap larımda okuyucuyu yormamak endişesinden uzağım. Karmaş ı k olanı, en küçük unsurunu feda etmeden sade bir şekilde ifade etmeye çalışırım.

not alabilir ya

kullanabilir.

röportaja göre daha

-

eder misiniz?

ili.

maların

8.

gibi bilgiler verilir.

Görüşmeci görüşme sırasında

da ses

yazıya aktarılmas ıdır .

D) Bir konuşmacı tarafından topluluk önünde, etkileyici ve inandırıcı bir üslupla, dinleyicileri kendi yanına çekmek, söylediklerine inandırmak amacıyla yapılan konuşmalara söylev denir .

i5

5.

cevap l arın değiştirilmeden,

yorum eklenmeden

oluşturmak

!

(1) Diyaloglardan oluşan mülakat bir konuşma ve konuşturma sanatıdır. (il) Diyalogla r, sorucevap metoduna dayanır. (ili) Mülakat yapan kişi yumuşak bir ses tonuyla konuya giriş yapar . (iV) Mülakatçı, konuşma istenmeyen bir yöne kayarsa tepkisini hemen sertçe belli eder . (V) Mülakat yapan kişi gerekli soruları sorarak tekrar konuya dönmeye çaba lar.

dır?

arasındaki ortak nokta, her ikisinde de yöneltilen sorulara

C) Mülakat ve röportaj türleri

düşündükleri

E) Öncesinde sorulan soruları tamamlama ve sonrasında gelecek sorulara temel hazırla­ mak

C) Öncesinde hazırlık gerektiren bir çalışmadır. E) İletişimin ögelerini net bir biçimde görmek mümkündür.

yorum-

D) Sorunun eksik kalan tarafı yeni bir soruyla tamamlanarak netlik ve aç ıklı ğ ı sağlamak

"',

tekniği uygulanmıştır .

B) Mülakat, herhangi bir alanda tanınmış, şöh­ ret kazanmış bir kişiyle gerçekleştirilen sorulu cevaplı konuşmaların yazıya geçirilmesidir.

C) İki soruyu peş peşe sorarak neden - sonuç ilgisi içerisinde bir cevap

yanlışı

hangisinde bir bilgi

A) Bir yazarın gezdiği, gördüğü yerlerden edindiği izlenimleri anlatan yaz ı türüne gezi yazı­ sı denir.

larını öğrenmek

~

B) Ters piramit

Görüşülen kişinin kişisel görüşlerini,

Aşağıdakilerin vardır?

Bu şekilde bir soru hazırlayan görüşmecinin aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenemez?

aktarıl-

mıştır .

7

ğı

aşağıdakilerden

Bu parça ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

A)

İnsanların artık televizyondan kaçmaya başladıgörüşüne kat ılıyor musunuz? Siz bugün medyanın durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

4. .o

eğilimi

ya da

merakı


1 O. Aşağıdaki dizeler in hangisinde ünlü düşmesi g. 14 ya da ünsüz yumuşaması yoktur?

Aşağıdaki dizelerin hang isinde, ünsüz ben -

18.

Aşağ ıdaki altı çizili sözcük lerden hangisinde

zeşmesi ve ünsüz değ i şmesin i n bir arada

ün lü düşmesi ötekilerden farklı bir biçimde

bu l unduğu bir sözcük ku ll a nıl mam ı ştır?

gerçekleşm i ştir?

A) Bir kez yüzü nü gören, ömrünce unutmaya B)

Yıllar vardır

ayrılırsın ,

C) Sonra yardan

E)

gel

yeri,

Fırtınadan saçların çözülmüş

Açtığımız

B) Bir damla

yavrucağım

köşesi yangın

D) Kalbimizin üç

A)

kılıcım kapalı k ında

ki bir

C)

peri şan

her bahçede bahar gözyaşı

Sabahçılığını

özledim en çok

D) Duy güneyden

bir demetti

E)

estiğini

bu

varmış

A)

yanağından

süzülüyor

Yoğrulmus

hamurumuz iyilikle, sevgiyle

B) Ben yalnız senin

yaşamanın

rüzgarların

Şaşmayın şimdi göçtüğüne kuşların

adını

ezberledim

yıldızların dansını

C) Sen de seyret

şimdi.

D)

Çağrıma

kimse ses vermiyor

E)

Bildiğim

ne varsa Y.fillli.Ş__OJ. senden yana

g_

g_

~ El ı-----------------------i o ı--------------------~ n ı--------------------~

19. Yüzler mi kaybediyor güzellik büyüsünü,

15. Sonunda süreksiz sert ünsüz bulunan tek hece-

Aşağıdakilerden hangisinde ünsüz değişimi­

li sözcüklerin çoğu ünlüyle başlayan bir ek ğında ünsüz yumuşamasına uğ ramaz .

nin (yumuşaması) örneği yoktur?

aldı ­

Gönüllerden mi yoksa, heyecan eksiliyor ,

1 Aşağıdaki dizeler in hang isinde bu açıklama- İ

A) Pencerenden bana bir gül attığın zaman ...

nın dışında

kalan bir sözcük kullanılmışt ı r?

Kulağım

D)

Ağacımız

ruhumun ayak sesini dinlemekte. yapraklarla

E) Çiçekler hep

A)

donanır.

Doğuyor güneş, açılıyor bahtım

B) Yüzün bir

bağrınızda yeşe ri r.

kır çiçeği

yeniden

12

Tozları

gökyüzüne

B) Ünsüz yumuşaması

C) Acıların sarnıcından ben gideceğim

E)

kaldıran fı rt ı n anın

1 1

Önünden her ikisi kaçar aynı hızla

Ocağın

üstündeki sütü

artık

C) Ünsüz düşmesi

şairler

D) Ünlü türemesi

indirebilirsin

hangisindeki altı çizili sözcükler in ikisinde de aynı ses olayı vard ı r?

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisinin ör-

A) Ünlü düşmesi

gibi usulca biter

D) Geçiyor önümüzden bütün ünlü

neşenin azıcık fazlası?

neği yoktur?

B) Bu sesi gönderelim o sevgi yurdu na kadar. C)

Çok mu geliyor

E) Ünlü daralması

20. Sevincinde

Aşağıdaki dize lerin

}

uzadı

1

boynum o hiç bilinmez yere il

15

Altı çizili sözcüklerde

Bu dizelerdeki altı çizili sözcükte aşağıdaki ses olaylarından hangisi vard ır?

A) Biliyorsun hep seni söylüyorum

A) Ünsüz benzeşmesi

C)

şarkılarda

larından

hangileri

aşağıdaki ses olay-

vardır?

var sabahın B) Keserle yontulmuş bir .fillZ! A) Ünlü düşmesi

ünlü

düşmesi

B) Ünsüz türemesi

ünlü

düşmesi

C) Ünsüz yumuşaması

ünsüz

D) Ünlü türemesi

D) Ünsüz yumuşaması

ünlü

düşmesi

E) Ünsüz düşmesi

E) Ünlü türemesi

ünlü

düşmesi

B) Ünlü daralması

Attım

içimden bu korku hissini

D) İlerledi , bitmez acılara gömüldü ömrüm o

C) Ünsüz değişmesi

E)

~

Mehtabın ışığı akıyor dağın sırtına

D

11-----------------------i

---------------------1 13.

~

1. Yuvası saçakta kalan kırlangıç ,

n

17.

Aşağ ı daki a ltı çizili sözcüklerden hangisinde

111.Derken camiler üstünde güvercin , A) Oyun

arkadaşı

B) Bulutlardan yor.

V. Gökyüzü mahallesi İstanbul ' u n. hangisinde ünsüz

benzeşmesinin örneği var~ır?

İ

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

onun en büyük

sıyrılan güneş

C) Az kavrulmus ler. D) Kaç saat

A) 1.

bıktığını

gönlünün

onları

gerçekten

aramadığını anlıyor.

iV. Minareler katından geçiyorum,

Numaralanmış dizelerden

21. İnsan dün beğenip de doyamadıklarını arıyor, bulunca da

ünlü d ü şmesi yokt ur?

il. Yavrusu dallara emanet serçe,

d ü şmesi

rakibiymiş.

Bu cümlede aşağ ı dakilerden hang isi yoktur?

yüzünü gösteriA) Ünlü düşmesi

fıstıkla yapılmış

bu kurabiye-

oynadığımı hatırlam ı yorum .

E) Sararan yapraklar gibi dökülüyor günlerimiz.

B) Ünlü daralması C) Ünsüz benzeşmesi D) Ünsüz değişmesi

E) Ünsüz düşmesi


1.

1. ----

4

111.Kişi ve konu

Aşağıdaki

ön

uyulmalıdır.

A)

Görüşme saırasında

B)

Görüşler değiştirilmeden yazıya

2.

görüşülecek kişi

Görüşülen kişinin

geçirilme-

Antalyalılar

D)

Müziğinizde ağır bir hüzün hissediliyor. Bu ruh halinizin müziğe yansıması mıdır?

Hüseyin Say: Sizin o birbirinden değerli hatıra­ dönmek istiyorum. Hatıralarınıza sorsak , Orhan Olcay'ın çocukluğunu , büyüdüğü çevreyi ve bu süreçte yaşadıklarını bize nasıl

5.

il.

111.Dil, dil ötesi

hakkında hazırlık yapmış-

i ş levde kullanılm ı şt ır .

mülakat sorusuyla ilgili olarak verilen numaralı yargılardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) 1.ve il.

B)

Yalnız

D) 1.ve 111.

- En çok hangi eserini sever Yakup Kadri?

Eleştiri

8.

severim.

111 E)

C) 1, il ve 111.

Yal nız

il

C) Sorular D)

A) Randevu talep

oluşmuştur.

E)

kişilerle yapılmış konuşmaları

Genellikle gazete ve dergilerde il

yayım­

açık , anlaşılırdır.

Görüşme mekanı hakkında

bilgiye yer veril-

6.

E)

Tanınmış

bir

Buna göre türü

hazırlanır. Görüşme

9.

aşağıdakilerden

hangisi bir gö-

değ il d i r?

için mümkün

birinci kaynak kisi tercih edilmelidir . 111

Gelecekten söz eden iV göndergesel isleviyle V

anlatımla oluşturulur.

Dil

A) Sempozyum B) Toplu

D) kullanılır.

"'

nasıl

seviyorsunuz. Peki bir meslektir?

mesleği

yazarl ı k

siz-

seçmenizde nelerin rolü oldu?

C) İş yaşamında hoşunuza gitmeyen durumlar oluyor mu? çalışıyorsunuz.

.o

E) V.

E) Bu meslek da?

olmasaydı

ne olurdu

------

~=====ii.l:::·-·--------.:--_--- "-----=-- ------~-~ --

olmayışı

D) İnsanlarla anlaşmak zor. Siz nasıl bir ekiple

ö,

D) iV.

Mesleğiniz i

B) Bu

Görüşmeler D

C) 111.

için yeterli bilgiye sahip

Bir görüşmeden alınan bu parça aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı olabilir?

ce

Bu parçadaki altı çizili yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

B) il.

Görüşme

- Hoş , netameli , onurlu, zevkli . Kendini tatmin eden, insanlar la sizi baş başa bırakan, onların hem sevgis ini kazanan hem nefretini hem onay ını hem reddini . Bu kadar çok uyumlu ve karşıt kavramları birlikte barındıran hangi meslek var ki?

A)

Görüşmeler

Sıralı Görüşmeler

E) Panel

olmayışı

Görüşmeler

Görüşmeler

C) Bire Bir

evde

yanlış olmas ı

kişiyle görüşülmüştür .

Herhangi bir iş görüşmesi farklı şekillerde uygu!anabili r. Görüşmeciler , farklı görüşme yöntemlerini uygulayarak söz konusu pozisyon için en uygun adayı belirlemeye çalışırlar . rüşme

gitmesi

Görüşme yapılacak kişinin

D) Adresi

ö,

lanmak için

aşağı­

etmeyişi

görüşmeye

B) Tati l günü

C)

miştir.

1

sebebi

dakilerden hangisi olabilir?

B) Bilgi edinmeye yöneliktir.

E) Anı

üzerinde uzman

istediği kişiyle

Buna göre gazeteci Kemal'in

o"

D) Günlük

Mülakat, herhangi bir sosyal konu ya da sorun

Gazeteci Kemal, görüşme yapacağı kişi ve konuyu belirlemiş; önceden o kişi hakkında bolca bilgi toplamış, soracağı soruları önceden planlamış ve görüşme yapacağı kişinin evine gitmiş. Kapıyı açan yardımcı, patronunun evde olmadı­ ğını söylemiş ve nazikçe kapıyı kapatmış. görüşme yapamamasının asıl

Bu parçada mülakatın özelliklerinden hangisinin örneği yoktur?

B) Mülakat

C) Denem

ı

- "Kira lık Konak " bence roman tekniğine uygun olan eserimdir. "Yaban"a gelince o, bütün millı heyecanlarımı taşıdığı için çok kıymetlidir?

A) Diyaloglarla

A) 1.

konu

Yukarıdaki

- Niçin?

Bu metin aşağıdaki türlerin hangisinden alın­ mış olabilir?

olduğunca

Görüşmeci tır.

için güzel bir park yaptırdınız. Bundan sonraki projeleriniz neler?

- En çok "Kiralik konak " ile "Yaban"

Orhan Olcay: Efendi, her çocuk gibi mesut bir çocukluk hayatım oldu diyebilirim. İstanbul ' da yetiştim . Orta halli bir memur ailesiydik ...

yansıtır.

bir dille

yansız hazırlanmalıdır .

anlatır?

3.

görüşler açık anlaşılır

anlatılmıştır.

E) Günde on iki saat çal ışıyormu şsunuz . Bu tempoya alışmak zor olmadı mı?

belirlenmelidir.

ilgi ve dikkati çek ilmelidir.

larınıza

A)

1. Düşünce ve

ödüller al-

C) olunmalıdır.

nazik

çapında

- Tablolarınızda sema daha yakın , kamer daha solgun; iki sahilden inen münceli zılal nazlı nazlı dalgalanırken kadife zannoluyor. Bunu neye borçlusunuz?

anlatır mısınız?

B) Bir işi meslek edineceklerin erken dönemden itibaren bilinçli bir yol alması gerekiyor. Bu konuda ne önerirsiniz?

lidr .

E) Sorular

7

hazırlık yaptığını kanıtlamaz?

A) Son çizimlerinizl e dünya dınız. Neler hissettiğinizi

Mülakat yapacak kişinin dikkat etmesi gerekenler gerçekleşme sırasına göre dizildiğin­ de 1. numara ile gösterilen yere aşağıdakiler­ den hangisinin getirilmesi uygun olur?

D)

mülakatı gersahibiyle ilgili

hakkında hazırlık yapılmalıdır.

iV. Randevu saatine mutlaka

C) Konu ve

sorulardan hangisi

çekleştiren kişinin görüşme

11. Randevu talep edilmelidir .

ı--:,,;:-_

~----___..,,_--~~-:.:;;:-::.::-::.:=:::-:::• -------------------"-"'""·-----.-----.----,_--_ .:_~-~ ;::::=ı:~~~;;;;:;;:;::---------------:-.--------"'---"-

hayat ını z -


1O.

Aşağıdaki

dizelerden hangisinde ünsüz türe- } 14. :;; mesi yoktur?

Aşağıdakilerin hangisinde kaynaştırma harfi } kullanılmamıştır?

:o

18 . Aşağıdaki dizelerin hangisinde büyük ünlü uyumuna uymayan sözcükte ünsüz değişimi olmuştur?

A) Hazzını yaşıyoruz erken gelen baharın

A) Derdimi anlayan bir dost bulamadım .

<i

B) Zannetmeyin ki unuttum sizleri

B) Sarayın mobilyaları değerli taşlarla süslen-

E' :;;

A) Hayata gizlenmiş bekliyor pusuda bir örümcek

mişti.

C) Bu sırrı paylaşma kimselerle

B) Yüreğimi bir kalkan bilip sokaklara çıktım

C) İçinde hiç kimseye karş ı kin taşımayan bir g_

D) Affedin beni dalıyorsam eğer

insandı.

C) Bir yüzüm

:§>

aydınlığa

bir yüzüm ateşe dönük

.D

E) Günler de gelecek yassız, matemsiz

D) Geldim işte, acı yüreğimden beynime sızı­ yor

D) Odaya girmeden önce kapıyı çalmalısın. E)

Arabanın anahtarlarını

evde unuttum .

E) Kuşatırız en derin sevgilerle insanlığı

g

g_ --11.

E :o ---------------------1

El :o ---------------------1

----------------Korkarım felekte bir gün

15

Gündüz

işimde

beni

şaşkın

Bir bayram yemeğinde

Gece düşümde beni çılgın eder,

En güzel dalgınlığında ömrün

Ayrılığı başımdan aşkın

Beni gurbette sanıp Keşke

Bir sevda ki yanmaktan

gelseydi bu bayram diyecekler

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisinin } :o örneği yoktur?

Bu dizelerde yoktur?

19 .

eder,

çizili sözcüklerden hangisi küçük ünlü uyumuna uyar?

o

eder, başka

Aşağıdaki altı

!!:

nedir?

aşağıdakilerden

:o

A) Sabun küçücük ellerin den kayıverdi. B) Üstü baş ı ~ içindeydi.

hangisinin

örneği

C) Kümeste iki tavuk bir de horoz var. D) Bu yaz çok kurak geçecek .

A) Kaynaştırma harfi A) Ünsüz benzeşmesi

B) Ünlü düşmesi

B) Ünsüz yumuşaması

C) Ünsüz yumuşaması

C) Ünlü düşmesi

D) Ünsüz sertleşmesi

D) Ünlü daralması

E) Ulama

E) Eve bir bidon su götürelim.

E) Ünsüz türemesi

12.

Beşikten başlayıp

mezara uzanan

g_ E'

Tenha ve korkulu bir köprüdür ömrüm Ağır varlığımı aynı hızla

:;;

her an

16. Beni

anladığını

hiç sanmıyorum .

Bu cümlede geçen altı çizili kelimedeki ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?

olaylarından

g_ :§>

A) Ünsüz türemesi

B) Ünsüz benzeşmesi

mesi

cümlelerin hangisinde ünlü

düş­

vardır?

ka lsın canından

C) Misafirlerimize kek ve birer fincan çay ikram ettik.

D) Ünlü düşmesi

B) Ünlü düşmesi

Aşağıdaki

B) Askerden gelen oğlunun iş bulması için dua ediyor.

C) Ünlü daralması A) Ünsüz benzeşmesi

20 .

A) Denize gireyim derken az oluyordu.

Bir baştan bir başa beyhude sürürüm

Bu dörtlükte aşağıdaki ses hangisinin örneği yoktur?

g_

f

E) Ünsüz düşmesi

rahatsızlık

iyice

azalmış, artık

C) Ulama

D) Gözlerindeki yüzü gülüyor.

D) Ünsüz düşmesi

E) Konuşmaya dalınca döneceğimiz sapağı kaçırdık.

E) Ünsüz yumuşaması

ı --------------------~ ı---------------------t g_ İ 17. Aşağıdaki dizelerin hangisinde hem ünsüz K 21. 1. Dolaştığım denizlerce düşünüyorum, 13. 1. Gözyaşı tufanıyla taşıp gidiyor ovalar. il. "N ereye bu göç?" diyorum

yumuşaması

kuş lara.

hem ünlü

daralması vardır?

111.Bakıyorum arada açıp geçen güneşe iV. Karım bana soruyor: "Sana ne oldu, neyin var?"

V. Susuyorum, ama bir

hoşum

.2'

:o

g_

biliyorum.

!!:

Yukarıdaki numaralanmış

de ünlü daralmasını cük kullanılmıştır?

dizelerin hangisin- ;; örneklendiren bir söz-

g_ E'

.D

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

il.

Bineceğim

son gemi değil midir,

111.Hayır sahibi omuzlarda giden tabut?

E) V.

A) Saklıyor dağlar benim yarimi

iV. Teselliye ihtiyaç

B) Derin ıssızlığın kokusuz çiçeği!

V. "Kalbimi

C) Bütün karanlıklar aydınlığa doğar

Numaralanmış

D) Dağın ardında bir güneş battı

olsaydı eğer,

yalnız bırakın . "

derdim .

dizelerden hangisinde birden fazla sözcükte ünsüz yumuşaması olmuştur?

E) Başlıyor serüvenle rin en korkuncu A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.


1.

Kendine özgü yapısı ve akışı olan, karşılıklı 3. dayanan türle rinden biri de görüş ­ .o me yani eski terimiyle mülakattır . Her amaçlı konuşma türü gibi mülakat da bir ön hazırlık gerektirir. Önce hangi konuda kiminle görüşeceği­ mizi belirlemek gerekir. Genellikle görüşeceğimiz kişiyi seçme , konuyu da belirler. Çünkü kendi alanlarında yaptıkları işler , ortaya koyduk(>

konuşmalara

Alnı Mavide, Kumrunun G ördüğü, İzmi r Postası­ nın Adamları

ödüllü yazarıyla

bu tür görüşmeler . Daha doğrusu, bu tür kişilerin eylemleri, kendileri, yapıt ve yaratılan hakkında bilgi alma, mülakatların konusunu oluşturur.

Yaz ıyla

Bu parçaya göre mülakatla ilgili olarak ,

m e miştim .

ürünü

olduğu

o

O kumayı

her g.

Otuz iki

yaşında

ilk öykümü yaz-

Kürşat Oğuz' un Gündüz Vassaf'la yaptı ğı bir nehir mülakat kitabı olan Gündüz Feneri'nden alınan bu parçadan yo la çıkarak aşa­ ğıdakilerden hang isi söylenemez?

Ahmet Büke ile yapılan bir mülakattan alınan g,

bu bölümden yola çıkarak aşağıdakilerden ~

konu-

verdiği

A)

g_

A) Sorular hazırl a nırken görüşme yapılacak ki- Eşinin karakterine, mesleğine uygun seçil- :o

§,

VI. Önce mülakatın yapılacağı konu ve kişinin .o belirlenmesi gerektiği numaralanm ı ş yarg ıl ardan

B)

.o

kimliği

nakledilmiştir .

yazısının başında

yer

mülakat

yapılan

verilmiştir.

C) Mülakat yapılan kişi cevaplarında soruya net bir biçimd e yaklaşmamıştır.

-2>

:o

D) Mülakat yapılan li ipuçları vardır.

kişiyle

kişinin

dünya

görüşü

ile ilgi-

E) Mülakat yapılan kişinin siyasi ya da toplumsal bir yönünün olduğunun sinyalleri veril-

D) Gö rüşme yapılan kişinin ünlü ya da önemli } biri olması gerekir kuralına uyulmuştur, zira .o ödüllü bir yazar se ç ilmi ştir.

E) V. ve VI.

aynen

kişinin görüşlerine

ile ilgili bilgiler g_

C) Mülakat yaz ı sının başında görüşülen ilgili kısac a bilgi ve rilmiştir .

C) Yalnız iV

B) 111. ve iV.

D) Yalnız I

Mülakatı yapan kişinin de içermektedir.

Görüşme

B) Mülakat

miştir .

hangis i / hangiler i }

söylenemez?

A) 1.ve il.

yo ktu benim .

hangisi söylenemez?

Mülakatın yapılacağı kişinin mülakatın

suyla ilgili bilgi

G - Zor soru . Hepimizin hikayesinin örtüştüğü kadar. Bu kolay cevap . Mustafa Kemal'in hikayesi örtüşüyor mu? Türkiye'nin hikayesiyle? Ülkesinin kaderini değiştirdiği söylenen liderler ülkelerinin hikayelerine ters dü ştükleri için kaderlerini değiştirmediler mi? Ya da herkesin hayatı bir romandırdan yola çıka rsak gene kimsenin hayatı örtüşmez ülke ge rçeğiyle.

dım .

iV. Önemli kişilerle yapıldığı V.

aklımda

Gündüz Feneri'nde Gündü z Vassaf'ın geniş bir konu yelpazesinde verdiği her bir yanıt, sohbetleri zenginleştirecek yeni sorularla tükenmez bir soru cevap pınarı yarat ıyor . K - Sizin hikayenizle Türkiye'nin hikayesi paralel ilerliyor mu ya da hangi noktalarda örtüşüyor?

zaman sevmiştim ama yazmayı hiç düşün- :[

de yer .o

il. Öncesinde hazırlık gerektirdiği yapılan görüşmelerin

5.

kitapların

ilgili geçmi ş ini zden söz eder misiniz?

Yazmak

verildiği

111.Karşılıklı

yaptığımız

gibi söyleşi ...

Darlanınca yazıyo rum ben. "Öf ulan" der insan ve gider annesinin dizine yatar, yumar gözlerini ... Öyle bir uykuya dalma hissiyatı oluyor bende.

ları yapıtlar, yaratılarla ünlenmiş kişilerle yapılır

kişinin görüşlerine

Ç i ğ d e m Külahı

Kendine has bir dili, dünyası, ruhu olan bir g_ yazarsını z. Yazarken nasıl bir yerden bakı- §, yorsunuz ve neleri görüyo rsunuz? :o

!

1. Mülakatı yapan

ve

miştir .

E) Mülakat samimi bir ortamda gelişmi ştir, resmı ifadeler bulunm amaktadır . g_ g, :o

2.

Hem aday hem de

mülakatı

kişi

yapan

için ol-

dukça stresli bir konu olan mülakatlarda, konuşmalarının

giriş

İ

oldukça samimi ve beliren sol

ğuk havayı ortadan kaldırıcı nitelikte olması ge-

reklidir.

g_

Mülakatın başında yapılacak

samimi bir sohbet iki tarafın da bilgi

g_

olan !s.!.§g,_.D

alışverisini

daha verimli h8.legetirmesinisağ layacaktır. Bu- ~

nu

sağlamanın

mülakatçının

yolu da

mülakatla

mül akatı

yönlendiren

doğrudan

iliskisi olan g_ g,

111

)

veya olmayan sohbet türü bir masıdır .

tadan

girişe

zaman ayır­

lV yapt ığı

o

Y (yazar) - Dedem. "İyi palavra atmak yalancılık değil yetenektir." Demişti çocukk en bana. Öykücü lüğün temeli ol d uğunu düşünüyorum şim di. M - Okuduğunuzda sizi değişt ire n kitaplar oldu mu? Ne ş ekilde etkilediler sizi?

B) il.

1

:o

~-----------

---

D) iV.

---

E) V.

- ~

Bu kadar da geri

Ee, beni kimse eğlendiremiyor çünkü! Bu da normal herhalde.

"

Bir yazarla yapılan bir mülakattan alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

baş

etmeye .. .

Cem Yılmaz'la yapılan bir görüşmeden alı­ nan bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Görü şm eni n baş ından alın a n

bir

pasajdır .

A)

Görüşme

B)

Görüşülen k işinin mesleğ i,

B) Sorulan sorulara net ve aç ıklayıcı cevaplar g_

C)

İ

Konuşma ortam ı sıcak

ve espri

cek kadar samimidir .

o

_______

C)

D)

aynen

bilgiler

G örüşme

ri

E) Gazetede ya da dergide yayım la nm ak üzere ya p ıl m ı ş bir m ü l akatt ır . g_ __

kında

yapılabile­

D) Seçilen sorular gö rüşü l e n k i ş inin düşünce - sileri hakkına ilginç verilere u laştırmıştır. ii

.o ~ _________

belki ama ...

Nasıl olabiliyor bu? İnsan ları bu kadar eğlen­ diren bir adam bunu nasıl söyler?

Y - Umutsuzlukla

A)

adım at ıl m az

Valla geri mi, ileri mi bilmiyo rum ama orada daha çok eğlence olduğu n u düşünüyorum. Benim hayatım öyle çok eğlenceli değil.

M - Okumak neye yarar?

verilm iştir.

C) 111.

Benim hayatımda yalnızca bunlar yok ki. Daha doğrusu bunlar çok az var. Benim derdim bu değil ki. Benim derdim, canımın istediğini yapmakla ilgili. Ben canımın istediğini yaparım, onlar der ki "Bak şöhretten böyle oldu ." O değil konu . Ben yarın bir berberde çıraklı­ ğa başlarım diye düşünüyordum . Her zaman da öyle düşünüyo r um .

.,:;

Y - Andrei Platonov'un her cümlesi beni etkili- g_ siyor. Çok dı şarı d an ve çok uzaktan insana baka- .o rak her şeyi bu denli aç ık ve temiz görmesi çok sa rs ıcı geliyor bana. O yüzden u zaylı olabileceğin e inanmaya b aşladı m.

!asmamalısınız.

Bu tip bir mülakatın anlatıldığı parçada numaralanmış bölümlerin hangis inde teknik olarak yanlışlık yapılmıştır?

İnsan ünden, şöhretten , paradan sıkılır mı?

6.

ğ

gözlem lenmektedir . Aday ola rak size

sorulan sorulara kesinlikle negatif yönden yakV

A) 1.

hayatta sizi en çok etkileyen

.D

başlatabili rsini z

ama ülkemizde dah a cok görüsülen kisinin girisi

Şu

M - Peki yazmak?

için en etkili yöntemdir. Aday }

olarak bu tip bir sohbeti siz de

M (muhabir) kimdir?

k işi

Y - Umut etmeye.

Bu iki taraf içinde stresi az da olsa or-

kaldırmak

4.

akta rılmışt ır .

özel yaşamı hak-

barın d ırır .

yapan

kişinin kimli ğ i hakkında

Görüşmenin orta larından alınmı ş

bir pasaj-

d ır .

E) Toplumsal bir meseleyi aç ıklığa üzerine oluştu ru l muşt u r.

kavuşturma

§,

__. :o

Bilgb'.olu Dil ve Anl atı m Soru B a n kası

J--~-=--·-~==-=-------

ve-

b ulunmamaktadı r .

===,,,,""""'-""--""-=-----~----

A (B)


7.

Birden garip bir hisse dalıyorum , yağmuru dinle yince .

Bu cümledeki

11.

çizili sözcükte görülen ses dizelerin hangisinde vardır?

ateş yakıp

kendini . Cemil , oradan uzaklaşmak il istiyor fakat yapamıyordu. Birden durduğu ye rin

en ucunda

Dağ gibi yaşamak istiyordu ...

A)

Arı yorum aklımda

bir ninni bestesini

Yaklaşmada

bir boşluk olduğunu görüyor , kalbi bir kuş gibi çırpınıyordu .

sinsi , sessiz ve sonsuz

V

A) Ünsüz yumuşaması

D) Bir sırrı aç ı k ediyor , gölgesinde oturduğum ağaçlar

Bu parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisinde kaynaştırma harfi vardır?

B) Ünlü daralması

E) Bir yaz günü geçtik Tuna'dan kafilelerle

C) Ulama D)

Kaynaştırma

harfi

Yüksek, çıplak , mavi , d ümdüz , dimdik duvar lar ... Onlardan kaçan gözlerim yine onlarla karşılaştı. Hep ve yalnız onları görüyorum. Bakıldıkça uzuyorla r, yükseliyorlar ...

C) 111.

B) il.

A) 1.

E) Ünlü düşmesi

8.

iV

111

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

B) Bir ayna parças ı ndan başka beni kim anlar

C)

1

görüyordu

Mesela Süphan , yahut Ağrı ... Bir

15. Bir başka gece rüyasında bir kabrin başında

.o

En yücesinden , karlısından dağ!

altı

olayı aşağıdaki

}

Sağımdaki " dağ " diyordu;

D) iV.

E) V.

~

ı----------------------ı ~ ı----------------------ı 16. Bekledim gelmiyorsun gönlünde hüzün mü var 12. Koştum , benek benek ışıkla sarılı teknem Yoksa bir başkasına verilmiş sözün mü var

teknem , ardımda yağız deniz atları

Ç ılgın

Bak ne hallere düştüm bakacak yüzün mü var

Temmuz güneşinde sapır sapır dökülürken Kızgın

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

Nasıl sevmiştim

hunilere koyu mavi gök katları

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

seni

şu

geçen

yıllara

sor

İnanmıyorsan eğer geçtiğin yollara sor

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

A) Ünsü z türemesi A) Ünsüz benzeşmesi

B) Ünlü düşmesi

A) Ünsüz benzeşmesi

C) Ünl ü daralması

B) Ünsü z türemesi

D) Ünsü z düşmesi

C) Ulama

B) Ünlü düşmesi

D) Kaynaştırma harfi

C) Ünlü daralması

E) Ünsüz yumuşaması

D)

E) Ünsüz benzeşmesi

Aşınma

E) Ünsüz düşmesi

9.

Yalnız

bu yol mu var? Bilmiyorum . Ama kendilerine ilkokulda okuma öğ retilenle rin sonradan da okumalarını sağlamak gerek mektedi r. Yoksa ilkokulların hiçbir faydası , iyiliği olmaz.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ünsüz benzeşmesi B) Ünlü daralması C) Ünlü düşmesi D) Ünsüz düşmesi E) Ünsüz yumuşaması

10.

bende mayalanıyor . Sözcüklerin beynimde hissediyorum sanki. Bir bakıyorum iç içe çoğalıvermiş l e r . Yazmıyorum çoğalıyorlar yazara k azaltıyo rum onla rı .

Şi i r

13.

17. Benden aldıklarını geri istemiyorum bahar sözünün bize neden yeşermeyi , çiçeklenmeyi hatırlattığı nı anlıyoruz. Sonbaharla } Sen sevgini gönlümden hatı ranı ömrümden beraber sararan tabiat ı n ilkbaharda tekrar çi- .o askına benden neyin va rsa al da git Allah çeklerle donanması kelimenin anlamını , çiçekBırakmadım zannetme ben de hiçbir hatıra lenmeyle ilişkilendirmiştir .

Sanırım

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından han- } .o gisinin örneği yoktur?

Bu dizelerdeki altı çizili sözcüklerde aşağı­ daki ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ünsüz yumuşaması

A) Ünsüz benzeşmesi B)

C) Ünlü düşmesi

D) Ünlü düşmesi

D) Ünsüz türemesi

E) Ünlü daralması

E) Ünlü daralması

14. Beni de

aşağıdakilerin

hangisi yoktur?

18. Ben

alın ne olur koynunuza hatıralar

çoğaldığını

Bu parçada

1 Dolanıp kalayım

bir an boynunuza

hatıralar

il Yeriniz ne yurdunuz ne benden böyle korkunuz ne

B) Ünsüz yumuşaması

Dinliyorum

geniş ovaları severim

Çıkıp

at koşturmalıyım topraklarda

Yiğidim

Bazen

senin aslın özgürlük

tadını

duyar gibi oldum

Saçlarım darmadağın rüzgarlarda

111 A) Ünsü z benzeşmesi

Kaynaştırma

B) Ünsüz türemesi C) Ünsüz benzeşmesi

uzakları kalkıp

derin bir uykudan

iV

Bu dizelerde aşağ ı daki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

Bir ömrü tüketen hatıralar

V

C) Ünlü düşmesi

A) Ulama

D) Ünlü daralması

Bu dizelerdeki numaralanmış sözcüklerden hangisinde d i ğerlerind e n farklı bir ses o l ayı

B) Ünsüz benzeşmesi

E) Ünsüz türemesi

vardır?

C) Ünsüz yumuşaması D) Ünlü düşmesi

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V .

E) Ünlü daralması


1.

Ünlü siyaset, sanat ya da bilim adamlarını çeşit­ li yönleriyle tanıtmak ya da önemli olaylar ile ilgili düşüncelerini öğrenmek amacıyla zamanı önceden belirlenmiş sorulu cevaplı karşılıklı konuşmalara ---- denir .

Bu cümlede boş bırakı l an yere den hangisi get irilmelidir?

5.

9.

f

aşağıdaki ler­

A) röportaj B) mülakat

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye gazeteler inde mülakat çalışmaları yayımlanan başlıca gazeteciler arasında sayılamaz?

A)

Şevket

Rado

B) Kemal Tahir

C) Fikret Otyam D) Sait Faik E) Aziz Nesin

Bu parçadaki numaralanmış bölümlerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

C) söylev D)

(1)Mülakat metinleri öğretici ve ufuk açısı metin- } lerdir, söyleşmeye bağlı anlatım biçimi çevre- :ö sinde oluşur . (il) Kurallarını büyük ölçüde kendisiyle konuşulan kişinin mizacı ve kültürü belirler. (111) Alınan cevaplar yazarın yorumlarının eş- g_ liğinde metne aktarılır. (iV) İletişimin gönderici, ileti, mesaj , alıcı ve dönüt gibi ögeleri mülakat türünde net bir şekilde görülebilir. (V) Mülakat yapılacak kişi mülakat yapacak kişiyle görüşme g_ zamanını belirleme, görüşülecek konu üzerine "§> hazırlanma gibi hazırlıkları yerine getirmelidir . .D

tartışma

A) 1.

E) otobiyografi

C) 111.

B) il.

D) iV.

E) V.

g_

ı-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ t ı-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ İ t--~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

2.

Bir yazarla yapılan mülakatta aşağ ı daki ögeler inden hangisi yer almaz?

6.

il et i şim

Aşağ ı dakilerden rından

hangisi biri değildir?

mü lakatın aşama la­

1O. Aşağıdaki lerden hangisi bir mülakat yazısın­ da yer almaz?

ö

B) İleti

A) Gönderici D) Kanal

E)

C) Alıcı Eş

E' :;;

A) Kendini tanıtma

B)

güdüm

Görüşme

A)

Görüşülecek kişi

veya konuya

haz ırlıklı

raştığı

g_

C) İsteğini en kısa yoldan açıklama D)

Görüşülen kişinin adı

B) Görüşülen kişinin mesleği veya ne işle uğ-

için randevu alma E'

olma

C) Hangi amaçla

i5

konuşulduğu

D) Sorula r ve cevaplar

E) Görüşme bitiminde fotoğraf çekme

E) Mülakat yapan

o

kişinin kişisel görüşleri

E' i,

3.

--- -

herhangi

kişileri

bir gaze t ecinin , ünlü

7.

ziyaret ederek gündemdek i önemli olaylarla ; ilgili sorular sorması, aldığı cevapları gazetesine gibi aktarmasıdır . aşağıdakiler-

il. Bu tarz metinler, okuyanlar için öğretici nitelikler taşır .

'l.

111.Ciddi , bilimsel bir dil

"'

B) Mülakat

D) Haber

yaz ısı

11.

!

111.Söyleşmeye

bağlı anlatım

türü kullanılır.

V. Dil, heyecana bağlı işlevdedir . Numaralanmış

g_

E) Biyografi

gerç ekleşir .

iV. Mülakat yapılan kişinin düşünceleri yorumlanarak yazıya geçirilir.

kullanılır .

Numaralanmış bilgilerden hangisi veya hangileri m ü lakatın özelliklerindendir?

C) Fıkra

1. Mülakat soru-cevap yoluyla

il. Çevremizdeki herkesle mülakat yapabiliriz.

i5

iV. Mülakatın diğer adı röportajdır .

i5

A) Sohbet

kişinin hayatı , çalışmaları , uzmanlık alanı

ile ilgili konularda olabilir .

olduğu

Bu parçada boş bırakılan yere den hangisi getiri lmelidir?

1. Bir

cümlelerden ilgili doğru bir bilgidir?

kaçı

mülakatla

2'

A) 1- 111- iV

B) il - 111

D) 1-11

C) 1- il - 111 - iV

E) 111-iV

A) 1

B) 2

C)3

D) 4

E) 5

i,

ı-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

4.

ö

ı-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

8.

- Yazılarını z da kolay ve rahat okunmaya dikkat eder misiniz? - Gazete yazılarında evet. .. Kitaplarımda okuyucuyu yormamak endişesinden uzağım. Çapraşığı , en küçük unsurunu feda etmeden sade bir şekilde ifade etmeye daima çalışırım. Fakat bunun mümkün olmadığı yerlerde sadeliği hiçbir değere feda etmem. - Bugün geçinmeniz yazı yoluyla mıdır? -

Yalnız, yazı yoluyladır .

19 yaşımdan beri

Bu cümlede

D) Günlük

B) Sohbet

g_ .ô

yalnız

C)

E) Habe r yazısı

yerlere sırasıyla hangileri getirilmelid ir?

Aşağıdakilerin hangisi " Mülakat daha çok kimlerle yapılır? " sorusuna verilecek en son cevap olabilir?

A) Milli Eğitim Bakanı

yazı yoluyladır .

A) Mülakat

ı-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

boş bırakılan

aşağıdakilerden

2'

Bu parça aşağıdaki türlerden hangisine ait bir örnekten alınmış olabilir?

g_

Türk edebiyatında mülaka t türünün ilk örneğini İ 12. --- - adlı eseriyle --- - vermiştir.

0

"'

A) Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar - Mustafa Baydar

B) 2013 Türkiye halter şampiyonu

B) Fakir Baykurt - Kale Kale

C) Balıkesi r Üniversitesi rektörü

C) Diyorlar ki - Ruşen Eşref Ünaydın

D) Afyonkarahisar valisi

D) Nurullah Berk - Ustalarla Konuşmalar

E)

Altınkent

site yöneticisi

E) Yaşar Kemal - Bir Bulut Kaynıyor

i5

Fıkra

g_ E'

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~- n ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ :ö ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

1

L~


13.

16. Edebiyat tarihimizi

1. Sen gittin gideli bölünmez uykum ışıdı

il. Yedi renk

111.Şimdi hiçb ir iV. Eski bir

düş

bu gönül ufkum

şeyden kalmadı

benzeş-

eden irili ufaklı halkail ların uzman ve ciddi ellerden birer birer ve defa111 larca geçmesini ve ondan sonra yine aynı iV kudretteki ellerleyerli yerine konmasını sağlaV mak zorundayız .

düşmesine uğ-

Bu parçadak i n u maralanm ı ş sözcüklerle ilgili olarak a şağ ıdakilerden hangisi yanlıştır?

aşağıda-

A) 1.de, ünsüz yumaşaması ve ünsüz mesinin örneği vardır. B) il. de, çek im eki alırken ünlü ramış bir sözcük vardır . de, iki yerde ulama C) 111.

E) V. de, aynı sözcükte hem ünsüz yumuşaması hem de ünlü düşmesi olmuştur.

D) IV.sünde,

kaynaştırma

Aşağıdaki

dizelerin hangisinde ünsüz yumuve ünlü düşmesin i n örneği vardı r?

17.

Sandım

ki

uzaklaştı yağan

sözcüğün

kar ve

D) Bir ünlü ile bir ünsüz arasında ünsüzü bulunmaktadır.

vard ı r?

alayım

ve ünsüz

Derslerinden biri durur, bir kürsüsü

B) Yanan

loş kalır

avuçların

A) Seher yıldızının ışığı gün ışığına

ve yüzüne dökülen saçlar

Ben de çok istiyorum

boş kalır

8) Bir

aşktan konuşmayı

şey

Senin

bir el kapayacak

Akıttım

D) Bir

kapısını

altın

aşka

Yanıyor

ömrünün

vuran

güneş

bin kollu

Aşağıdakilerin

ünlü kaybına

hangisinde türeme sırasında bir sözcük vard ır?

E)

18.

Dağlar

önümde boy boy,

B) Bu kitaptaki öyküler, konuları ve kahramanları Anadolu 'dan seçilen ilk edebi öykülerimizdi r.

Edebiyatın yalnızca şiir

bunu da

güneş

türüyle

geniş

ilgilenmiş

başak yılan

yüzümde E) Can kafeste durmaz uçar

şiirler

Dünya bir han konan göçer

kadar güzel

21.

1. Küçükler, büyük adam yerine evlerin kiminde il.

C) Cumhuriyet Dönemi öykücülüğü konu çeşitliliği gösterir .

D) Ekin ektim

tel tel

uğramış

savaş

gözümde kan ile yaş

batmıyor

yaprak olup döküldü

A) Yazar köyde yetiştiği, halkın içinden geld i ği için halk söylence ve destanlarını çok iyi bilir.

D)

kolayca

şamdanı tutuşuyor

At üstünde söylenen

15.

belli

Kuşandığım kuşak yılan

E) İyileşmiştim dostum , sonra o akşamüstlerinin Her saati bir

C) Ben yar ile ettim

Çok zahmetlerle az kazananlardan yana

mesafesi

D) Ötesi yok şehre ulaşınca kaderin yolu Pişman

aramızda

var

bakışından

C) Bütün insanları seven kalbim tekrar konuşacak

C) Bir an, kaybolmuş sonsuzluğu gözyaşlarının Hatıraların kaybolmuş

yumuşamasının örn eği

ona

rüzgarla tarayayım

Kıvırcık saçlarını

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi

2"

Karışır

B) Bu nurlardan biri sönse medeniyet

kaynaştırma

benzeşmesi vardır.

A) Parklara götürüp simitler

artık

ünlü

E) Ünsüz yumuşamasını örneklendiren birden fazla sözcük vardır.

vardır .

şamasının örneği vardır?

karanlık

Uykumda bütün bir gece Körfez'deydim

sırasında

türemesi

düşmesi olmuştur.

.o

A)

yatar.

8) Sert ünsüzle biten eylem, ek aldığından ünsüz yumuşamasına uğramıştır.

dizelerin hangisinde ünsüz yumu- _ğ_ 20.

Aşağ ı daki

sırtlarında

A) Ünsüz yumuşamasına aykırı birden fazla sözcük vardır.

olmuştur.

harfi

gücü yeten,

Bu dizeler le ilgili olarak aşağı dakilerden hangisi söylenemez?

yumuşaması vardır .

B) il.sinde, ünsüz

C) 111.sünde,ünsüz türemesi

dağlara

ile

Atam Ankara

daralması olmuştur.

D) iV. de, ünsüz benzeşmesinin örneği vardır.

şaması

aşk

C) Bir A) l.sinde, ünlü

olmuştur.

E) V.sinde, ünsüz

14.

Bu

On sekiz milyonun omzunda gider,

1

artık

Numaralanmış dizilerle ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

19. Bu memlekete en çok hizmet eden,

bir zincir halinde kur-

teşkil

mak istiyorsak onu

korkum

gibi unuttum seni

V. Kalbine emreden sözler yok

sağlam

Çocukları işe koştu kalabalık

111.Okul iV.

çağlarının

Ufacık

kadersiz

avuçlardan

Aşağ ı daki leri n hangisinde ünlü d üşmes i,

ünsüz

benzeşmesi

ve ünsüz

yum u şamas ının

örneğ i vardır?

c;1ileler

yavruları

akşamları

A) Bir gerçek içindeyim

akan ter

Sevdiğim

V. Tuz yerine geçti evlerin yemeğinde

düşten

güzel

gülüyor yanı başımda

8) Aşkından talihimin düzeldiği

Bu şi i rdeki numaralanmış dizelerle ilgili olarak aşağıdakil erden hangisi söylenemez?

Sen, gökte ararken yerde

bulduğum

bir A) l.de, ulama ve

başarıyla yapmıştır.

E) Eserlerinde günlük yaşamın ögelerini güçlü bir gözlemle anlatır.

C) Dosttur, ne öfkesi sebepsiz ne

vardır .

8) il.de, ünsüz benzeşmesinin örneği vardır. D)

C) 111.de,tüm sözcükler küçük ünlü uyumuna uyar.

Değer

mi sevincine, kederine

Hatırladıkça güldüğümüz şeyler

vardır.

D) iV.de, ünsüz

düşmesi

E) V.de, ünsüz

yumuşamasının örneği vardır.

olan bir sözcük

durgunluğu

Bir derdin varsa açabilirsin ağaçlara

E) Umudumuz savrulmada köpük köpük Zamanı

unuttu insanlar ne

yazık

g_ E' .o ,_________________

__

__

~


1.

Bir

konuşmacı tarafından acık

alanlarda ya da

4.

1

kapalı

bir mekanda bir amac icin toplananlara bir il 111 düşünceyi bir duyguyu asılamak için söylenen,

yaşıyor!

iV

coskulu ve resmi' bir dille V nutuk (söylev) denir.

Ey Türk Zabiti! Senin gözlerinin içinde, cenu7 bun kızgın çölleri tutuşup duruyor . Senin gözlerinin içinde, Kafkas'ın buzlu dağları buruşup duruyor . Senin gözlerinin içinde Malazgirt Ovaları, Pasinler Ovaları serilip duruyor, vatan senin için o

A) Dil, alıcıyı harekete geçirme

Söylevi tanımlayan bu cümledek i numara lanmış yerle rin hangisinde bilgi yanlışı söz ;; konusudur? a.

işleviyle kullanıl -

B) il.

C) ili.

D) iV.

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

mıştır.

aşağıdakilerde n

B) Seslenmeler içermektedir . C) Döneminin zihniyetini ve dilini

A) 1.

Anytos'un size, "Sokrates mademki böyle bir suçla suçludur, ona her halde ölüm cez ası vermek gerekiyor; yoksa bütün çocuklarınız onun öğütlerini dinleyerek büsbütün bozulacaklardır." demesine bakmayarak, siz!

"Sokrates, biz Anytos'un düşüncelerine inanmak istemiyor uz, seni serbest bırakacağız ama bir koşulla: Artık , böyle herkesi sorguya çekmeyeceğine ve filozofluk etmeyeceğine söz vermek koşuluyla . Bunları yapmakla bir daha suçlandırılırsan , öleceksin ." ders iniz.

Hamdullah Suphi'nin bir söylevinden alın a n bu metin için a şağ ı daki l erden hangisi söylenemez?

yapılan konuşmalara

Yargıçlar!

E) V.

D) Duygusal,

coşku

A) Hitap sözleri

yansıtır.

verici bir söylem benim-

topluluğa

seslenmek üzere

işlevinden

ya-

rarlanılmıştır.

senmiştir.

E) Bir

kullanılmıştır .

B) Dilin, alıcıyı harekete geçirme C)

oluşturul­

Kişisel hayatı

konu alan

öğretici

metinler-

dendir .

muştur .

D) Bir söylevd en a lınmı ştır . E)

"' .ö 2

Aşağıdakilerin

hangisi söylev türü için doğ ru

değildir?

5. E'

ii

Konuşmacı

A)

bir metinden okumamak luyla belli bir plana göre konuşmalı.

B)

Konuşma sırasında

lemlerden

dinleyicileri

koşu­

boş b ı rak ıl an

aşağ ı d a k il erden

söy-

yerlere s ıras ıy l a hangileri getirilmelidir?

A) Cicero - Demosthenes

a.

B) Demosthenes - Cicero

söylediklerine dinleyicileri ikna

çalışmamalı.

f o

"'

D

alınmış

hang isi söy lev (nutuk) tübir parça olab ilir?

Çocuğun ya da ergenin bu büyülü dünyaya girmesi bilimle değ i l, ancak günlük yaşayış­ tan kurtulmakla mümkündür .

C) Ünlü Ahi Şeyhi Edebali 'nin İtburnu'ndaki tekkesi , yüksekten bakılırs a, bir su geçidini kesmek için düze yapılmış, güçlü bir hisara benziyor .

C) Bossvet - Cicero

E) Ses tonu, beden ve yüz hareketleri, vurgu ~ ve tonlamaya da dikkat etmeli. ii

verilmiş ­

A) Bu gerçekler ortada dururken sen gel romanın canlı dünyasından insanı kov, onu adları sanları bilinmeyen birtakım insan gölgelerinin kopuk ve k a rışık , sözde metafizik laflarıyla doldur. B)

g_

cüml elerine yer

Aşağıdak i lerden

ründen

kaçınmalı.

Konuşmacı,

etmeye

8.

ö

Bu parçada

sıkacak

C) Bolca örneklerle, referanslarla söylediklerinin inandırıcılığını artırmalı.

D)

Batı edebiyatının en önemli türlerinden biri olan söylev, ilkin, eski Yunan ve Roma'da çok geliş­ miştir . Dünyanın en ünlü söylevcileri, eski Yunan edebiyatında ----, Latin edebiyatında ---'dur.

Doğrudan anlatım

tir.

D) Mirabeau - Demosthenes E) Montaigne - Cicero

D) Bedbaht Türk vatanını n ufukl a rı üstünde bir gün bir hayır sabahı doğ a rsa , biliniz ki o sabah, sizin gen ç ve kızıl kanlarını z ın , coşa coşa aktığı bir ufukl a rın üstünde tulu edecektir.

o

:,.

Ö>

E) Bir zamanlar gönlünden aşklar geçerken, şimdi neyi beklediğini bilmeyerek, çevresinde artık kimsecikler k almamışken de hep bekliyordu .

3.

1. Bir topluluğa hitaben yapılan konuşmalardır .

6. ~

il. Dilin alıcıyı harekete geçirme olarak kullanılır .

işlevi ağırlıklı

Aşağ ı d a ki lerde n hangisi söylevc ide bulunm ası

V. Bilgi verme ya da mesaj aktarma gibi bir kaygısı

t

yoktur .

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

güç ve abartılı söyleyişlerden , yüksek sesle konuşmaktan uzak dur-

malıdır.

yalım.

}

B) Dinleyicilerin bilgi ve kültür düzeylerini, isteklerini dikkate almalıdır. C)

ö

en

Anlaşılması aşırı

a,

Söylev türüyle ilgili n u m a ralan mı ş bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ey Müslüman cemaati! Ağyar eline geçen Müslüman yurtlarının hali, bizim için ne tesirli bir ibret levhasıdır. İslam ' ı n son s ığmağı olan güzel topraklarımızı düşman istilası altında bırakma­

111.Emredici anlatımla kitleleri harekete geçirme amaçlanır. } ii

9.

l E'

:o

A)

iV. Etkili söz söyleme sanatı olarak bilinir.

gereken özelliklerden değildir?

Konu ştuğu

konu hakkında bilgi sahibi olma lı, konuyu çeşitli yönleriyle ayrıntılı olarak bil- ; melidir .

D) Dinleyenleri kendi düşüncesinden yana çekmemeli , onları konuyla ilgili düşünmeye yönlendirmelidir. E)

Söyleyiş

cu nitelik

biçimi

Mehmet Akif'in bir nutkundan alınan bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Seslenilen topluluğun nite liklerine ilişkin detaylar daha hitap sözünde bulunmaktadır. B) Nesnel bir

inandırıcı,

taşımalı ,

Kederi, miskinliği, ihtirası , bölücülüğü büsbütün atarak , azme, gayrete, birliğe sarıla­ lım. Cenab - ı Allah , Hak yolunda savaşmak için meydana at ılan azim ve iman sahipleri ile beraberdir.

etkileyici coşturu­ dinleyenle ri heyecanlan-

tavırla

bilgilendi rici bir

konuşma

yapılmıştır .

dırabilmelidir.

"'

C) Söylevcinin dünya görü ş ü , siyasi yönü metin içerisinde yer a lmı ştı r.

D

D) Dönemin toplum sal ve siyasi özelliklerine ilişkin bilgi vardır . E) Hedef kitlenin seviyesine uygun bir dil ve üslup s eç ilmi şti r. \.

'!7 11. SINl r:ıf'

---------------~--~~

----

-~-~--~------------~~----~--- ----~--------~~-~


1O.

düşmesi

18.

14. Sonu "p, ç, t, k" ile biten sözcüklere sesli ile

Aşağıdaki

dizelerin hangisinde hem ünlü hem ünsüz benzeşmesi vardır?

başlayan

ek

bu harfler "b, c, d,

geldiğinde

düşmüş lerin başına

B) Nihayet sonunda C)

toprağın

hangisinde bu kurala uygun } olmayan bir kullanım vardır?

A)

bekledim görüneceksin diye

Yollarını

D) Yanan alnım duvarda, sönen gözlerim camda

Öbür çizgiler umrumuzda değil

yüzü güldü rum.

0

Bu dörtlükte aşağıdaki ses hangilerinin örneği vardır?

bir an önce budamak istiyo-

Ağacın dallarını

E) Resmine sürme çektim kandillerin isinden

elma ları

C) Sepetin içindeki D)

Ayağımın ağrısından

A) Ünlü daralması - ünlü düşmesi B) Ünlü daralması - ünsüz sertleşmesi

buraya getir.

C) Ünsüz yumuşaması - ünlü düşmesi

bütün gece uyuyama- g

r

dım .

D) Ünsüz yumuşaması - ünlü daralması E) Ünsüz sertleşmesi - ünsüz yumuşaması

E) Kanadı kırık bir kuş merhamet bekliyor sizden .

g_

~

o--------------------~

_§ı

0'

ı---------------------ı ö

11. Aşağıdakilerin hangisindeki altı çizili sözcük türetilirken ünlü kaybına uğramıştır?

15

Hani, o

A) Yaz mevsiminin bir an önce gelmes ini bekliyoruz. sayfaların bazılarının kenarı kıvrıl-

g.

19. İncecikten bir kar yağar

giderken seni,

Tozar Elit Elit diye

tavrın ı takmayacaktın .

Deli gönül abdal

koyarken veda buseni,

Yüzüme bu türlü

bakmayacaktın .

Bu dizelerde yoktur?

aşağıdakilerden

C) Biraz daha sabret , tüm Akşam

olunca

acılar

bitecek.

hanımeli kokuları

geliyor bur-

numa.

g ~

E) Evlerinin bir de küçücük bahçesi

vardı.

Bu dizelerde aşağıda verilen ses dan hangileri vardır?

A) Ünlü düşmesi

A) Ünlü daralması - ünsüz yumuşaması

hangisinin

B) Ünsüz benzeşmesi

B) Ünsüz düşmesi - ünsüz benzeşmesi

C) Ulama

C) Ünsüz benzeşmesi - ünlü daralması D) Ünlü düşmesi - ünlü türemesi

D) Ünsüz yumuşaması

12. Aşağıdakilerin hangisindeki altı çizili sözcük- ~ 16 te ünsüz türemesi vardır? E' E

Hakkınız

Mübalağa sanatı

A) Vazoda çok sayıda 91!1@sapsarı papatyalar bir aradaydı. B) Çocukken istanbul'un Vefa semtinde oturur-

aykırı

değildir

var, güzel

Varşova'da

E) Ünsüz türemesi - ses düşmesi

sözcük

20

ihtimal

E'

~

Bir motörlü "Yarin

kıtanın

k i şinin

D) Herkes

hakkını

çocukların

savunmak için

E) Vitrini elleyince parmak izleri

daralması

C) Ünlü daralması - ünsüz yumuşaması - ünlü daralması

C) Ünsüz türemesi D) Ünsüz yumuşaması

E) Ünlü daralması - ünsüz benzeşmesi - ünsüz

Kaynaştırma

harfi

yumuşaması

E) Ünsüz benzeşmesi

-------------------13. Hadini de deli gönül hadini

~

"

üstünde

çakır

doğru,

gel gör ki ne içindeki düşle re düş ne de böylesi bir uykuya gerçek bir uyku denebilir . Ve üstelik bir de apartman kapı­ sının önünde bir kasap çırağının çiğindiriğine çarpt ım ; çiğind ir iğin tahtasını sol gözümün üstünde hala hissediyorum.

dikeni

Bitmeyince gönül yardan

-------------------son iki saatte sözde bir 17 Gecenin sonuna uyku için

Aramazlar gurbet ile gideni ayrılmaz

Bu dizelerdeki altı çizili sözcüklerde görülen ses olayları aşağıdakilerden hangisidir?

g. E' .ö

çizili sözcüklerde sırasıyla hangileri vardır?

olaylarından

D) Ünsüz benzeşmesi - ünsüz yumuşaması ünlü daralması

B)

camda.

diyecek yoktur.

B) Ünsüz düşmesi - ünsüz yumuşaması - ünlü

A) Ünlü düşmesi

buradaydı.

kalmış

altı

yumuşaması

hangisi altı çizili sözcüklerde görülen ses olaylarından biri değildir?

yüzü hiç gül-

mutluluğuma

A) Ünsüz benzeşmesi - ünlü düşmesi - ünsüz

getirilmis"

Aşağıdakilerden

C) Sen gittiğinden beri medi.

bir kez girdi mi ruhuma,

Bu cümledeki aşağıdaki ses

bir karanfile

dudağından

Başlangıctan

Yeni

kadar

ölmesi on bin

Ve benzemesi

duk.

göğüs

olayların­

örneği

E) Büyük ünlü uyumuna

Ak

olmuş

Gezer Elit Elit diye

~

ffi.!.Şİ!.

D)

bırakıp

Bu öksüz Alnıma

B) Kitaptaki

olaylarından

g.

B) Önlüğünü en sağdaki dolaba koyduğunu ~ söyledi.

1

şekil

Ve bir tek çizgi oluyoruz , seninle, mutlu

Aşağıdakilerin

çöktü damlar

geometrik yaşamlara

Nokta nokta , şekil

g/ğ"ye dönüşür.

A) Gurbete

Başlıyoruz

kıvrılab il dim,

Bu parçada aşağıdaki ses gisinin örneği yoktur?

A) Ünsüz düşmesi - ünsüz türemesi

olaylarından

han-

21

Budur öz

şekli

Görebilsin diye

hayal

ettiği

Bu dizelerde aşağıdaki ses hangisi yoktur?

A) Ünlü düşmesi B) Ünlü daralması

A) Ünlü düşmesi

C) Ünsüz benzeşmesi

C) Ünlü türemes i - ünsüz benzeşmesi

B) Ünsüz düşmesi

D) Ünsüz yumuşaması

D) Ünlü daralması - ünlü düşmesi

C) Ünsüz türemesi

E) Ünsüz türemesi

E) Ünsüz türemesi - ünsüz yumuşaması

D) Ünsüz yumuşaması

~ iyolu Dil ve An l atım Soru Bankası A(B)

her yerden iyi

Seçmiş İstanbul'un ufkunda bu kudsi tepeyi

B) Ünsüz yumuşaması - ünlü düşmesi

E) Ünsüz benzeşmesi

mimarinin

sonsuzluğu

olaylarından


1.

Aziz

Kardeşlerim!

3.

ö,

Değerli

A) Siyasi-askeri söylev

insanları

f '"

istenen sona

uygun ifa- 2>

doğru

E)

2

Aktarılan düşünceleri inandırıcı kılmak

referanslar gösterilmiştir.

}

4.

Ruhu göklerde olan ecdadım ız minarelerimiz - '" den yedi yüz yılın şanlı Osmanlı tarihinin bugün kü faciasını seyrediyor . Bu tarihi , bu muazzam meydanda zafer alayları yapan kahraman ecdadımızın ruhları karşısında, dünyanın bir başın - '" dan bir başına at süren ona mağlup erlerin ga- .., zapları karşısında başımı kaldırıyor ve diyorum ki: "Ben Türk ve Müslüman tarihinin bedbaht bir kızıy ı m . Eskileri kadar kahraman fakat bedbaht yeni milletin de bedbaht bir anasıyım. Bu yeni n millet namına , ulu ecdadımızın ruhları önünde başımı eğip yemin ediyorum. Bug ün kolları kesilmiş Türk milletinin geçmiş günlerdeki kadar cesur bir ruhu var ."

D)

detay -

Coşku

ve heyecan içerikli cümleler

barındır­

maktadır .

}

E) Hatip, gen ç yaşta idama mahkum bir filozoftur .

6.

Muhterem Murahhas Efendile r,

f

Efendiler! Tarihi olaylar ı n şevkiyle içine dü ştüğümüz bugünkü kanlı tehlikeleri görmeyecek , bunlardan heyecanlanıp da üzülmeyecek hiçbir vatansever olamaz .

1

Umumi Harb'in sonunda "milliyetler " esasına vaatler üzerine hükümetimiz de adalete uygun bir barışa kavuşmak emeli ile "mütareke" 1 istedi . İstiklal uğrunda namusu ve kahramanlığı ; ile vuruşan milletimiz , 30 Ekim 191S'de imzalanan mütarekeye uyarak silahı elden bıraktı. dayalı

Ha lide Edip 'in Sulta nahmet miting indek i kobu parçadan yola çıka­ rak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Erzurum Kongres i'nin açı lış konuşmasından '" bu parçadan yo la çıkarak aşağıdaki- .o terden hang isi söylenemez?

alı n an

dönemin siyasi bilgi içerir.

B) Dilin göndergesel

oluşumu, şartları

edilmiş

A) Siyasi-dini söylev

"' bakışı

başlamıştır .

E) Siyasi söylev niteliği taşımaktadır.

içeriğine

B) Heyecan yaratmaktan

fikir verir .

D) Seslenme sözüyle

Efendiler! Milletimizin hedefi , milletimizin ideali bütün cihanda tam manasıyla medeni bir topluluk olmaktır . Bilirsiniz ki dünyada her kavmin varlığı, kıymeti, hak, hürriyet ve istiklali, malik olduğu ve yapacağı eserlerle mütenasiptir . Medeni eser yaratma yeteneği olmayan kavim ler, hürriyet ve istiklallerinden mahrum edilmeye mahkumdurlar. İnsanlık tarihi baştan başa bu dediğimi teyid etmektedir . Medeniyet yolunda yürümek ve muvaffak olm ak hayat şartıdır . Bu yol üzerinde ileriye değil, geriye bakma cehalet ve gafletinde bulunanlar, medeniyetin coşkun seli altında boğulmaya mahkumdurlar. Bu parçayla ilgili olarak hangisi söy lenemez?

A) Bir topluluğa

aşağıdakilerden

sesl e nilmi şt ir .

B) Öğ retici nitelikler taş ımaktadır .

C) İnsanlık tarihi , söylenenleri desteklemek için kullanılmıştır .

i şlevi kullanılmıştır.

C) Hatibin cinsiyeti , karakteri, dünyaya hakkında

ilişkin

lar vardır .

için

Kong remizin başkanlığına acizlerini seçmek suretiyle gösterilen itimat ve teveccühe bilhassa teşekkür ederim. Bu münasebetle sizlere bazı hususları arz etmek isterim.

nuşmasından alınan

hakkında

çabası vardır .

oluşturulmuştur.

°.

Yaşanılan

ikna

özelliği taşır .

Kardeşlerim, evlatlarım!

A)

oluşturulmuştur.

Karşısındaki topluluğu

C) Seslen ilen kitlenin özelliklerine

.o

E) Bir topluluğa hitaben

2.

B)

belirgin -

gösterilmiştir.

D) Dini söylev

A) Sözlü olarak

D) Ulus bilincini geliştirme konusunda topluluğu ikna çabası vardır .

B) Emredici anlatım tekniği hakimdir.

C) Söylenenleri kanıtlama amacıyla referanslar

Asıl anlatılmak

Sokrates 'in Savunma metn inden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

göstermekted ir.

niteliğine

leşmişt ir .

g_

etkile-

özelliği

B) Seslenilen topluluğun deler seçilmişt i r. C)

A) Duygusal söylemler içererek me amaçlanmıştır .

!

Mustafa Kemal 'in Balıkes i r 'de bir camideki söy levinden alınan bu parçadan yola çıkarak aşağıdakil erden hangis i söy lenemez?

,

Atinalılar ,

Sokrates 'i öldürmekle, ş ehrinizin bir bilgini öldürmekle kınanmasından başka bir karınız olmayacaktır . Hakikatte ben, hiçbir şey bilmiyor olmama rağmen onlar beni alim sanıyorlar. Halbuki biraz daha sabretmiş olsaydınız istedi ğini z doğal ola rak gerçekleşecekti . Çünkü görüyorsunuz yaşım çok ilerledi. Ölüm artık bana çok yaklaştı. Şu anda hepinize değil ; yalnız, bana ölüm cezasını verenlere sesleniyorum. Onlara söyleyecek bir şeyim daha var ; belk i beraatim için gerekli olan müdafaada bulunmadı­ ğımdan benim mahkum olduğumu sanacaklar . Hayır , bence mahkum olmanın sebebi bu değil. Bu olsa olsa, beraatimi kolaylaştıracak olan eğilmeyi , yalvarmayı, gözyaşı dökmeyi yapamadığım için.

!

Cemaatim!

Bir söylev örneği olan bu parçadan yo la çıkarak a ş ağ ıdak il erden hang isi söylenemez?

5.

İşte biz burada din ve dünya için, istikbal ve istiklalimiz için , bilhassa hakimiyetimiz için neler 1 düşündüğümüzü meydana koyalım . Ben yalnız kendi düşüncemi söylemek istemiyorum . Hepinizin düşündüklerini anlamak istiyorum. Amel -i milliye , irade-i milliye yalnız bir şahsın düşün2 mesinden değil , bilumum efrad-ı millet in arzula- ~ 15 rının, emellerininmuhassalasından ibarettir.

Bizler, geleceğimizin teminatı olan gençlerimize E> sahip çıkmalı, onlarla gönül bağı kurarak dertle- .ö rine derman olmalı , onlara şefkat ve sevgiyle yaklaşmalıyız. İyi bir Müslüman olmaları için duayı da ihmal etmemeliyiz . Furkan suresinin 74. ayetinde Allah , iyi Müslümanların özelliklerini sayarken şöyle buyuruyor "Ve Onlar 'Ey Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl."

Efendiler , camiler birbirimizin yüzüne bakmakkalkmak için yapılmamıştır. Camiler itaat ve ibadet ile beraber din ve dünya için neler yapılmak lazım geldiğini düşünmek , yani meşveret için yapılmıştır. Millet işlerinde her ferdin zihni başlı başına faaliyette bulunmak elzemdir . sızın yatıp

Ruh dünyası imanı değerlerle donatılmayan gençlerin, gayrimeşru yollara sürüklenme ihtimali yüksektir. Buna karşılık gençlik döneminde , Allah ve Peygamberin isteğine uygun yaşa­ manın değeri de çok fazladır. Hz. Peygamber (s.a.s) Allah'ın başka bir gölgenin olmadığı kıya­ met gününde, yedi sınıf insanı arşının gölgesinde gölgelendireceğini haber vermekte ve bunlardan birisinin de Allah'a ibadet ederek büyüyen genç olduğunu bildirmektedir .

D) Askeri söylev nitel i ğ i taş ır .

sahiptir .

E) İkinci kişili anlatımdan yararlanılmıştır.

çok bilgilendirme

amacı taşımaktadır .

g_ "'

C) Neden-sonuç içerikli cümleler, belirgin tarih- g_ ler metnin inandırıcılığını artırmıştır.

r

D) Devrin E)

olayları hakkında

Oluşturulduğu

belge

özelliği taşır.

dönemin dil özelliklerini yan-

sıtmaktadır.

~ ~

~ --

--

- - ------

------~

"'

"' L-- --------

--

---

---

Bilgiyo lu Dil ve An l atı m Soru Bankas ı A(8l

---'


7.

giden kim, kaybolan ne

ansızın

Rüya gibi Orada

nasıl

geçe rdi

güneş, nasıl

doluydu

: 11 . Aşağıdakileri n hangisinde yer alan altı çizili kelimede birden çok ses ol ayı vard ı r? ;;;

Kar yağıyo r üstümüze, inceden A) Saatin

ö,

va rdır .

hiç fark

o

etmemişiz. oluşan

C) Siyasette bir hafta çok uzun bir zamandır.

"'

D) Bu eseri geçen

yıl

baharda

ol ay l arından

Bu dizelerde aşağ ı daki ses hangisi vardır?

bir toplu-

g_

A) Ünsüz düşmesi

basmıştık.

B) Ünlü türemesi

E) içinde bulunduğun zor durumu anlıyorum .

vardır.

düşmesiyle oluşmuş bileşik

D) Hece

ilerlediğini

B) Genç akademisyenlerden 1.Yğg seslendi.

A) Ünsüz yumuşamasının birden çok örneği B) Ünlü düşmesi olan sözcük vardır.

Ormanın uğultusuyla birlikte

Ve dörtnala, dümdüz mavilikte

aşağıdakilerden

Bu dizelerle ilgili olarak hangisi söylenemez?

C) Birden çok yerde ulama

15.

C) Ünlü daralması

sözcük

D) Ünsüz yumuşaması

kullanılmamıştı r .

E) Ünsüz sertleşmesi

E) Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcük vardır .

~

~

ı-------------------~ ~ ı-------------------~ 2 -------------------~ 16. Aşağ ı daki cümlelerin hangisinde türetilirken 12. Çaya azıcık karanfil katarsan çay daha lezzetli 8. Önce yorgun bir ama çıktı yolun ucundan, ünlü kaybına uğram ı ş bir sözcük yoktur? olur. tuta rak toprağın avucundan Değneğiyle

Bu dizelerle ilgili olarak hangisi yanlıştır?

aşağıdaki

Bu cümledeki altı çizili kelime de görülen ses olayının benzeri aşağıdakil eri n hangisinde

bilgilerden

A) Ünsüz yumuşamasına uğramış sözcükler

A)

vardır.

maktadır.

C) Kaynaştırma harfi kullanılmış sözcükler var- 1

bir

damlayı

yetiş­

kalmayı başarabilen

birisi.

sahibi oldu.

0

biricik evladına hasretiyle yaşıyordu.

Kadın,

lirse bu ünsüz "m"ye

altı

kavuşacağı

E)

hangisinde bu kurala bir durum söz konusudur?

C) Ünsüz düşmesi - ünlü daralması D) Ünsüz yumuşaması - ünlü türemesi

D) Seyirciler cambazın cesaretine hayran kaldı­ lar. E)

odasını

şirin

Tahılları

17.

pembeye

boyatmışlar.

B)

traktörlerle ambarlara

mesi, ünsüz yumuşaması ve örnekleri vard ır?

adamıyım.

insanları,

D)

dizelerden hangilerinde ünlü

A)

Şairler dünyayı

B)

Şiire başlamadan

den

d ü şmesi olmuştur?

C)

-

-

----

anladı.

E) Bu koca

t

18.

benzeşmesi n i n

D)

ve iV. C) 111.

herkesten

şehirle baş

etmek ona zor

gelmişti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz düş-

mesine

farklı algılarlar.

önce mutlaka birikimler-

yararlanmalısınız .

uğramış

bir sözcük

Eğitimine

bu

yıldan

sonra Paris'te devam

E) Doruk, haftaya yeni bir kursa

--------'

Bil9!'(9lu Dil ve Anlatım Soru Bankası A(8)

ö

Yıllarca yaptıklarına

Kısacık

E)

edecek .

E) iV. ve V.

B)

C)

D) Bugün yon .

Kazandığı başarılarla göğsümüzü kabarttı.

vardır?

sabrettik .

bir ömre pek çok

şeyi sığdırdı.

insanların ilgilendiği

Sorunları

çözmenin yolu,

tek

şey

onları

televiz-

unutmak

değildir. başlıyor.

1

} '--------

sarıyordu .

ödemek iste-

A) Söylediklerimi çabucak yapsan iyi olur.

gözetmeden.

D) il. ve iV.

karşı-

sahile inerdi.

Cüzdanını kaybettiğini, hesabı

yince

iV. Gönlümle, kafamla sevmeye,

B) il. ve V.

vard ır?

taşımışlar.

Aşağ ı daki cümlelerin hang isinde ünlü düş-

14.

Canı sıkıldıkça oltasını alıp

C) Uçak yükseldikçe içini bir korku

ve tombul bir bebekleri var.

1-------------------~ ı ı--------------------ı g_ 1. Kırılmam kimseye,

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz d üş­

A) Günden güne böyle sararıp solması sında elimizden bir şey gelmiyordu .

C) İstanbul'a gitmek için köydeki evini satacak.

A) 1.ve iV.

çok

aykırı

B) Çok

Numaralanmış

öğrenince doğrusu

mesine örnek olabilecek bir sözcük

A) Çocuk

Ayrılık, gayrılık

durumu

içerlemiştim.

dönüşür .

B) Ünsüz yumuşaması - ünsüz düşmesi

V.

Düştüğüm

günün

A) Ünsüz se rtleşmesi - ünlü düşmesi

. Sevmeye geldim 111

hatırla­

alıyoruz .

kaçır­

Aşağıdakileri n

verilmiştir?

il. Ben aşk

koklasam onu

D) Maç ilerledikçe oyunun kontrolünü elimize

13. Türkçede "b" ünsüzünden önce "n" ünsüzü ge-

E) Ünsüz sertleşmesi - ünlü türemesi

10.

çiçeği

mıştı.

E)

çizili kelimede görülen ses aşağıdakilerden hangisinde doğru

Bu cümledeki olayları

başarının

Yıllardır yalnız yaşamaya alışmış.

rım.

B) Bu toprak larda eskiden her türlü ürün tirilirdi.

E) Ulama vardır .

Gencecik yaşta büyük bir

Alnında

B)

C) Ne zaman bu

okyanusa çevi-

D) Veda ederken gözlerini gözlerimden

D) Ünsüz benzeşmesine örnek olabilecek bir sözcük kullanılmışt ır.

kazadan kalan hafif bir iz vardı.

A)

kişidir.

C) O, herkesle barışık

dır .

olarak

Sanatçı, ufacık

ren

B) Tüm sözcükler küçük ünlü uyumuna uy-

9.

§>

vardır?

...._

__

_______________

__,

"'

.D '-- -----

--

-----

--

--

--

~


1.

Aşağıdaki

3.

parçalardan hangisi sanatsal bir metinden alınmış olamaz?

Aşağıdaki parçaların hangisinde dil diğerle-

rinden farklı bir

A) Ertesi akşam sekiz kırk beş vapuru, yıldızlarla karanlık, içinde olmayanların arzulayacakları , içindekilerin sessiz, sakin, iyi, yorgun, tatlı fakat iç ezici şeyler düşündükleri ., bir alem içinde giderken; dün akşamki adam, oturduğu kanepeden yine bir iskele0 nin çiması alınıyormuş ve o iskeleyeinecekmiş gibi hızla kalktı .

B)

Şehrin

ve bahçelerle iki saat uzaklıkta bir göl vardır . Çevresini iki kişi bir günde gezebilir. Suyu yılan zehri gibi acıdır. Bazı tarihçiler bu gölün kaynağının Van Gölü olduğunu, yer altından yer bularak bu göle ve Harput'ta gölün oluşmasına sebep olduğunu yazarlar.

~

C) Eski şehirlerden olup adı bütün dillerde ayrı ' ayrı söylenir. Entakya, Antakya, Ayni Takya, Antakiye, Antekiye vb . gibi. Fakat asıl kullanılan şekli Antakya'dır. Nuh Tufanı'ndan sonra Nuh'un oğlu Yafes Antakya'yı onararak buraya yerleşir ve burada çoluk çocuğa

güm güm öttü, yeni müşte­ rilerdi gelenler. Ya da hamamda çalışanlar­ dı. Kim olursa olsun , onu kurtaracak rastlantılar çıkabilirdi karşısına. Çıka çıka emeklilik yaşında bir ihtiyarcık çıkmıştı bu gümbürtülerin içinden.

D) Mastar, "Köprülü Şehir " demektir. Latin tarihçilerine göre Neredva Nehri üzerinde vaktiyle zincirden bir köprü varmış. Bu sebepten adı böyle kalmış. Burayı Fatih hazretleri fethederek Hersek sancağı toprağında paşa

karışır.

Kapı tokmakları

:o

hası etmiştir.

E) Otobüs terminali, aynı zamanda pek çok ; markanın ve renk renk tabelaların olduğu kestane şekeri satış yeri diyebileceğimiz bir yer. Terminal çıkışında belediye otobüsleri kalkıyor şehir merkezine. Siz de bunlardan birine binerek Ulu Cami'nin bulunduğu merkeze gidebilirsiniz.

E) Erdebil'de sebilin başında demirden, ağır, siyah, yuvarlak bir taş vardır. Tahminen üç kantar gelir. Erdebil'de yağmur yağmadığı zaman şehrin ileri gelenleri büyükl er, küçükler bu taşı yuvarlayıp şehre götürürler.

4. sanatseverler için bir yıl öncesin"Müzikevi projemiz ta- E' mamlandığında hem orkestraların rahatça prova yapabileceği bir mekana kavuşacağız hem de dileyen müzikseverler, provaları izleyebilecek." Perşembe akşamı bu Müzikevinin açılış davetine katılmak üzere davet aldık . Galatasaray'dan Tünel'e doğru yürürken sol tarafta restore edilip ışıklandırılmış harika bir tarihı binaya vardık. Binanın İstiklal Caddesi'ne bakan hayli geniş cephesi var. Bina dıştan ışıklandırılmış ve çok hoş görünüyordu. Bir özel sektör kurumu- ' nun filarmoni orkestrası kurup her ay düzenli konser vermesi, Türkiye için bir ilk ve tek. Orkestrasının prova yapabileceği, kusursuz bir akustiği olan bir mekana sahip olması da bir ilk tabii.

6. Mademki ölümün önüne geçilemez , ne zaman gelirse gelsin. Sokrates'e, "Otuz Zalimler seni ölüme mahkum ettiler." dedikleri zaman "Tanrı da onları" demiş. Bütün dertlerin bittiği yere gideceğiz , diye dertlenmek ne budalalık! Yüz sene daha yaşamayacağız, diye ağlamak; yüz sene önce yaşamadığımıza ağlamak kadar delilik- ~ tir. Bir anda olup biten her şey için bu kadar zaman korku çekmek akıl karı mıdır? Ölüm, uzun ömürle kısa ömür arasındaki farkı kaldırır; çünkü yaşayanlar için zamanın uzunu kısası yoktur. .i!' Aristo, Hyponis (Hiponis) ırmağının suları üstün- .:, de tek bir gün yaşayan küçük hayvanlar bulunduğunu söyler. Bu hayvanlardan sabahın saat sekizinde ölen genç , akşamın beşinde ölen ihtiyar ölmüş sayılır.

şunu duymuştuk :

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak dakilerden hangisi söylenemez?

bakış açı­

kalmış

0

içinden gelen , yüzüne , gözlerine vuran, sonra taşıp karşısındakileri sarıveren bir sevinci vardı. Hiçbir sebep yokken, sırf hayatı hissettiği; yaşayan her şeyi sevdiği için sevinirdi. Bu yüzden Ceren , onun yanında kendini , bir sürü renkli balonun birden sardı­ ğı küçük bir kız gibi hissediyordu.

C)

Tarık'ın

D)

Obamızda, şehre benzeyen heç bir şeyimiz yoktur . Kara dağlar yol vermez ki, ne gelinsin ne gidilsin. Okur yazarımız yok ki; hükümet kapısından içeri alsınlar . Obanın sesi soluğu ancak birisi öldüğünde duyulur.

E) Bu hayale hepimiz gülüyor , ama bir özlem gibi de kendi kendimize, bir başımıza kaldı­ ğımızda inanıyorduk. Ve ben hayalin etkisini bozmamak için, selvili mezarlığın bitişiğin ­ deki alana gitmemekte diretiyordum.

ii"'

Şehrimizdeki

den

bir

ğanlar çimlenmişler . Güneşin

C) Hacı İskender bunları anlatırken gözlerinde beliren iman ışıltıları sanki cehennem aleviydi. O böyle şeyleri anlatırken camidekilerin soluğu kesilir, betleri benizleri atardı. Vaazdan sonra ateşten o kadar korkarlardı ki, evlerinde birkaç gün mangal yakmadıkları dahi olurdu. D)

farklı

patatesler ve soturuncusunda kuruttuğum biberlerin rengi , kızıldan kahveye dönmüş . Karşı dağın dikenleri, püsküllü otları öylece asılı duvarlarda .

B) Mutfakta yazdan

çevrilmiş, şehirden

B) Çocuk birdenbire boğazına bir kandığını hissetti. O anda dedesinin ne kadar zayıfladığını anladı, elbisesinden gelen her zamanki kokuyu da almıştı . Çalışan insanın üzerine sinen kuru ot ve ter kokusuydu bu.

hangisi

A) İzmir Körfezi'nin boş bir kıyısında , anılarım arasında küçük bir deniz parçası vardır. Ne zaman ansam o küç ük deniz parçasını , kıyı ­ sına oturmuş gibi gözümün önünde görürüm.

tarafında bağ

güney

Aşağıdakilerden

sıyl a oluşturulmuştur?

A) Önü sıra sürüklediği kurşuni bulutlarla ufuk- taki dağları silerek Ege Denizi'ne ağlamaklı bir şubat akşamı iniyordu . Oldum olası güneş yüzü görmemişe benzeyen gün batıda bir damla kızıllık yoktu.

şeylerin tı­

2.

n 5.

işlevdedir?

aşağ ı­

Bu parçayla ilgili olarak hangisi söylenemez?

1902'de doğdum , doğduğum şehre

dönmedim bir daha;

geriye dönmeyi sevmem . Üç yaşımda Halep'te paşa to runluğu ettim , On dokuzumda Moskova Üniversitesi öğrenciliği Ve on dördümden beri

şairlik

ben ay rılıkların; kimi insan ezbere sayar

yıldı z ların adını ,

ben hasretlerin Hapislerde yattım, büyük otellerde de; açlık

ettim,

aç lık

grevi de içinde ve tatmadığım yemek yok gibidir .

aşağ ı daki lerden

g

o

ederim.

Kimi insan otların, kimi insan balıkların çeşidini bilir,

Bu dizelerle ilgili olarak hangisi söylenemez?

aşağıdakilerden

O>

ö,

1'

A) A)

Fıkra

türünün özelliklerini

B) Güncel bir konu C)

Kişisel görüşlere

D) Birinci E)

yer verilmiştir .

olarak nesnel ifadelere yer

verilmiş-

A)

tir.

taşımaktadır .

hakkında yazılmıştır.

Ağırlıklı

o

o"'

B) Okuyucuyu C)

Tanık

düşündürme amacı taşır.

~

başvurulmuştur.

D

örnekleri

vardır .

o,

o

~=

ı:---~-=--=-=--=--~-=-=-=-

ve rilmiştir . olu şturulmuş­

E) Öğretici metinler arasında sınıflandırılır.

:;;

---~=--~-----=-=--=-=--------~--,---

aktarması

C) Devrik cümlelere yer

D) Yineleme ve rediflerle ahenk tur.

E) Deneme türünün genel özelliklerini taşır.

Düşünceler kanıtlanmaya çalışılmıştır.

B) Ad

öyküs ünü ş i irselleştirmiştir .

o,

göstermeye

D) Üslup kaygısı ön planda değildir.

kişili anl atımdan yararlanılmıştır.

Şair , yaşam

-,,,..,.......,,_~=-......,,-===-=-------~

..........


7.

1

(1) Deneme, yazarın kendisinin seçtiği herhangi 10. İşte , yılın ilk günü. Gece geç yattım, gene de } 13. • Bir konuda bilgi vermek, bir gerçeği açıkla­ bir konuda kesin bir sonuca varmadan, (il) kişi­ :;; uyanıverdim erkenden . Alışkanlık. Oysaki uyu- ii mak , bir görüşü savunmak amacıyla gazete sel düşüncelerini anlattığı yazıdır . (111)"Kişisel­ mak istiyorum, bir türlü dalamıyorum ki! Günün ve dergilerde yayımlanan yazılardır. lik"in en çok öne çıktığı yazı türüdür. (iV) Yazar, gürültüleri başladı . Yatağımdan kalkmasam bile • Özgürce seçilen herhangi bir konuda, dügörüşlerinin nasıl karşılanacağını hiç düşün- g. uyuyamayacağım. Okumak da gelmiyor elim- g_ şünceyi kesin yargılara bağlamadan kişisel mez; "Ben böyle düşünüyorum ." der. (V) Bu tü- İ den , başımda ağrı değilse de bir yorgunluk var. İ bir görüş olarak açıklayan , okuru konu üzerün ilk örnekleri Milli Edebiyat Dönemi 'nde verilAh! Bu yılbaşı sabahları! Tatsız doğ r usu . Bu yıl rinde düşündürmeyi amaçlayan yazılardır. miştir . üstelik kar da yağmadı. • Bir yapıtı ya da sanatçıyı , olumlu ve olumsuz Numaralanm ı ş bölümlerden hangisinde bilgi g Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden g. yönleriyle değerlendiren yazılardır. yanlışı yapılmıştır? hangisi ~..(t ; len r - -· İ • Bir kimsenin , o gün yaşadıkları ile ilgili izlenim ve düşüncelerini, üstüne tarih koyarak A) 1. B) il. C) 111. D) iV. A) Okuyucunun anlayışına, sezgisine bırakılan g_ E) V. g_ yazdığı yazı türüdür. ifadelere yer veren , kapalı bir anlatımı vardır. g, §ı ii Bu cümle le r arasınd a aşağ ı daki yazı türlerin i, B) Günlük türünde yazılmış bir metinden alın­ den hangisin in açıklaması verilmemiştir?

f

mıştır .

C)

Kaynağını

neğidir.

D)

Anlatım

E)

Kısa

gerçek hayattan alan bir metin ör- l

r

birinci tekil

cümlelerle

A)

Eleştiri

kişi ağzından yapılmıştır.

anlatıma canlılık getirilmiştir.

B) Deneme

D) Makale

C) Biyografi

E) Günlük

g_ .2'

:o

8.

Erhan Bener 'in "Oyuncu " adlı romanı bir sanat- g_ 11. Odayı çaydanlığın ince emziğinden hafif duhayat hikayesini işliyor. Bunun yanında bir E' manlarla üfürdüğü nefis bir çay kokusu bürüii yazarın yaratma sürecindeki çalışmalarını , yamüştü. Ahmet Haşim Bey'den önce bugünkü zarlık çabasını ele alıyor . Bakış açılarının ve andil , edebiyat ve sanat akımları hakkındaki gölatım biçimlerinin zaman zaman değişimini gerüşlerini öğrenmek istedim . Şair, şöyle cevap rektiren bir tarzla yazılmış bu roman. Böylece } verdi : yazarın ustalığını kanıtlayan bir kıvraklıkla oku- ii - Çoktan beri taşrada dolaşıyorum. Edebiyat yucu da sarsılmadan roman boyunca ilerleyebimesaisi bizde biraz başkent dedikodusu mahiliyor . yetinde bir şeydir , bilirsiniz . Dışarıdakiler bunBu parça aşağıdaki düzyazı türlerinden han- } dan haberdar değildir. Onun için size bu hususgisine aittir? :o ta söyleyeceğim çok şey yoktur . Mamafih bugünkü sanat dediğimiz şey , bana dünkü sanattan farklı görünmüyor . A) Biyog rafi B) Eleştiri C) Deneme g. Bu parça aşağ ıdaki yazı türlerinden hangisi E' D) Haber yazıs ı E) F ı k ra ii ne ait bir metinden alınmış olab ilir? çının

g. 14. Biraz olsun edebiyatla

"' D

1

İçeriği ve an l atımı dikkate alınaca k olursa bu parça , aşağıdaki düzyazı türler inden hangisi ne ait bir örnekten alınm ı ş olabil ir?

:;;

} ,,

A)

Anı

yazısı

D)

B)

Anı

Eleştiri

C) Günlük

E) Röportaj

C) Fıkra

B) Deneme D) Günlük

A) Gezi

uğraşanlar, fildişinden

kuleyi bilirle r. Bu kule, içinde şairin tek başına yaşadığı, dilediği gibi düşüp kalktığı , canının çektiği tek kişilik bir barınaktır. Shelley , "Batı Rüzgarı " nı ; Mallerme, "Gökrengi "ni; Valery , "Deniz Mezarlığı " nı hep bu kulede yazmışlardır. Fildişinden kule , yani şairin içine kapanarak sevgilerini, ayrılışlarını, acılarını , avunmalarını, güçsüzlüklerini , haykırışlarını dile getiren şiirler yazdığı kendi benliğidir .

.2'

ii

E)

Eleştiri

g_ E'

:;;

g_ E' ii

9.

Aşağ ı d akilerden

12.

hangisi maka lenin özell ikle-

rinden değildir?

g_ E'

ii

A) Bir tez ileri sürmek bir

görüşü kanıtlamak

amacıyla yazılır.

C) Yazar bir tez ortaya koyar ve tezini kanıtlamak için birtakım kanı t lara , uzman görüşle- g. E' rine yer verir. ii işlenir .

anlatım

bir üslup yerine tercih edilir.

ağırbaşlı,

g.

ciddi bir .2' :;;

g_ :§ı

ii

-ğ_

.2'

ii

Bil i olu Dil ve Anlatım Soru Bankas ı A(8)

Aşağıdakileri n hang isindek i öze llik, birlikte veri l d i ğ i düzyazı türüne ait değildir?

.2' :ö

111.Komedi V. Roman Yukarıdaki numaralanmış

türlerden hangileri

A) Bilimsel bir konuyu makale

kanıtlarıyla açıklama

-

B) Güncel olaylarla ilgili

düşünceleri yansıtma

-

yansıtma

-

fıkra

an latmaya dayalıdır?

C)

Yazarın kişisel

ve özgün üslubunu

deneme A) 1. ve il.

B) 1. ve V.

D) 111 . ve iV.

D) Makalede güncel olaylar ve günlük sorunlar Sanatlı

15.

g.

iV. Dram

g_

B) Daha çok gazete ya da dergilerde yayımlan- ii.2' mak üzere yazılan inceleme yazısıdır .

E)

1. Masal il. Karagöz

C) il. ve 111.

E) iV. ve V.

D) Bilimsel , bet

ağırbaşlı

E) Bir ünlünün yografi

bir üslupla

hayatı hakkında

yazılma

- soh-

bilgi verme - bi-


1.

(1) Edebı metinler; duygu , düşünce ve hayallerin insanda heyecan ve hayranlık uyandıracak şekilde, güzel ve etkili olarak a nlatıldığı metinlerdir. (il) Ait oldukları toplumun sosyal ve kültüBu metinler, öznel rel özelliklerini yansıtırlar. (111) nitelik taşır. (iV) Doğrudan öğretme amacı taşımadan zevklerimizin ve fikirlerimizin gelişmesine yardım eder. (V) Yazarlar, edebi' metin oluş­ tururken toplumun dinini , ekonomisini , hukuk sistemini, ahlaki değerlerini, gelenek ve göreneklerini yansıtmamaya özen gösterirle r. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde edebi metinlerle ilgili bilgi yan lı şı

4.

g. İ

g. .2>

Bu parçada aşağıdaki yazı türlerinden hangi- İ sine ait özellikler ağır basmaktadır?

"

B)

A) Deneme

2.

D) iV.

C) 111.

B) il.

bırakmıyor

bura-

İ

da, roman için gerekli bu iki satırd a n sonra şu gereksiz dokuz satırı yazmaktan alamıyor kendini: " İnsanoğlu böyleydi, kendisine emniyet g. İ edilmesinden hoşlanırdı. .." Bu parçay la ilgil i olarak hangisi söylenemez?

Eleştiri

!

C) Bir biyografid en

yararlanılmıştır .

C) Sanat yapma

kaygısı

ö ğreticiliğin

önüne

geçmiştir.

3.

Aç ı k, anlaş ılır

maç ına ç ı k m aktır . Kazandık ça,

ve kesin ifadeler

B) Benzetme yapılmıştır .

k ull a nılm ı ştır .

o J>

D)

.o

E) Eksiltili cümlelere yer verilmi ştir.

C) Olay; yer, zaman ve

E)

6. ı

.2' 'i

ortaya koymak , bir tezi kanıtla­ mak, bir düşünceyi savunmak amacıyla ya-

zılır .

B) Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi'nde gazeteyle girmiş türlerd en biridir .

9.

Deneme

Makale

1. Nesnel

.;

Öznel anlatım

anlatım

Ka nıtl a m a

11. Kanıtl ama var 111.Ciddi

gerçeği

Tanıms a l

nitelik

taşıyan

cümleler

kullanıl­

Samimi

anlatım

iV. Tanzimat Dönemi

Cumhuriy et Dönemi

0

V. Nurullah Ataç

Şinasi

t

A) 1.

alınır .

;;

B) il.

C ) ili.

D) iV.

dil~

getirilmişt i r .

verilen açıklamaların hangisinde bilgi yanlışı vardır?

yok

a nlatım

yerlerdeki bilgilerden hangisi karşısındakiyle yer de ğ i ştirirse bilgi yanlışı düzeltilmi ş olur?

D) Her türlü güncel konu ve olaylar ayrıntılarıy­

Ki ş isel gö r ü ş l e r

Aşağıda

A) Otobiyog rafi, içerir.

E) V .

anl atıcının

B) Kül Tigin ve Bilge

kendi

Kağan Anıtı

yaşadıklarını

günlük özelli-

ği t aş ı r.

Numaralanmış

C) İstatistiksel ve bilimsel sonu çlardan yararlanılarak nesnel bir anlatım olu ştu rulur.

E) İlk örneği İbrahim Şinasi tarafından yazılan "Mukaddime -i Tercüman - ı Ahval"dir.

olarak ve-

mı ştır.

Aşağ ıdaki lerin hangisinde makale ile ilgili bir

la ele

k iş ile re bağlı

rilmi ştir .

E) Öznel yargılara yer verilmiştir .

A) Bir

aşağıda­

A) Öğreti ci bir metind en alınmıştır .

alınmıştır .

D)

vardır?

yaş amak yarışmaktır.

Her gün unvan vizeniz uzatılır . Skor tabelanızdaki rakam kadar değeriniz vardır. Sonuç almak her şeydir. Burada skor tabelası tanrısına t a pılır! Sükunet, saadet ve samimi yet vadinin en dibindeki hareketsiz taşlar gibi kalmı ştır . Zirvelerin tanrısı , huzur değil hareket ; saadet değil görkem ; samimiyet değil profesyonellik ister. Ge ç mişte hafiflemek için vadide bı­ raktığınız ağırlıkların önemini belki bir gün anlarsınız ama onları geri almak için kazandıklarınızı kaybetmeyi göze almanı z gerekir.

Zirvede

D) Öne sürülen düşünceleri kanıtl amak için örnekler kullanılmıştır.

bilgi yanlışı

Fıkra

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak kilerden hangisi söylenemez?

iş l ev i yle k ull a nılmı ştı r.

B) Öğ retici metin örneğidir .

alınmı ştır.

E)

D) Deneme

Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi ;; söylenemez?

C) Makale

8) Otobiyografi

A) Öykü

aşağıdakilerden

türünde bir metinden

B) Deyimlerden

f

E) Biyografi

Muallim Naci 1850'de İstanbul ' da doğdu. 13 Ni- g. 8. san 1893'te İstanbul ' da yaş amını yitirdi. Asıl adı .§> Ömer'dir. Aldığı medrese eğitiminin yanı sıra Arapça, Farsça ve F ransızca öğre ndi . Edebiyatçılığının ilk yıll a rında Tercüman-ı Hakikat gazetesinin edebiy at sayfasını yönetmeye başladı. .2> Her geçen gün artan ünü sayesinde Tanzimat ,; Dönemi'nin önemli şair ve yaza rl a rınd a n biri oldu.

A) Dil, göndergesel A)

Bu parça aşağıdaki düzyazı türlerinden hangisine ait bir örnekten alınmıştır?

E) V.

Bir de felsefe yapmak ya da büyük laf etmek ~ 5. merakı var Tanpınar' ın ; felaket! Öyle cümleleri E' var ki okurken insanın tüyleri diken diken olur. n Söz gelimi güvercinleri anlatı r ken " Oburluklarına, insan sevgisini fazla istismar etmelerine rağmen, güzel şeylerdi . Bilhassa insana itimat etmeleriyle güzeldiler ." dedi mi

C) Anı

E l eş tiri

D) Fıkra

A) 1.

Kimileri de vard ır ; bir ozandan söz ederken şiir­ leri pek öyle güzel değil, kalıcı ni teliği de yok ama büyüktür yaptığı iş asıl ona bakmalı gibi yargılar ortaya atmayı severler. Bu türden, anlamı yarı karanlık sözlerin bir gereği belirttiğini sanırlar . Ölü doğ muş yapıtların edebiyatta çığır a ç amayac a ğını , kimse y i etkileyemeyeceğini düşünmez ler . Oysa önemli bir iş görmüş , sanatını ilerletmi ş kişinin , yapıtl a rı da güzeldir . O, yapıtları sayesind e sanatını geli ştirmektedir .

g.

0

°'

vard ı r?

7. Bu, özgü n ve de r inliğin e bakı ş la yazılmış kapbir "den eme üzerine deneme ". Kitap; ülke, toplum , tarih yönünden epeyce örtük kalmış bilgiler kadar, yaz arın deneme tutumuna özgü önemli bazı öz bilinç ipu ç l arını da içeriyor . Özel- ?likle "Zeytinsi Deneme" ana baş lıklı yaz ı , yaza- 15 rın kendi deyimiyle, bir çiçek dürbünü konumundaki deneme s anat ı na hem nesnel hem de t öznel duy ar lı kta aydınlıklar getiriyor .

samlı

C)

Ki ş inin y aş adıkl a rını ve gö zlemlerini üzerinden belirli bir zaman ge çtikten sonra kaleme a lmas ıyla oluş a n dü zyaz ı türüne anı denir .

D) Türk ed eb iyatının en b aşa rılı söylev Atatürk'ün "Nutuk" adlı eseridir .

örneği

E) Mektuplar , yazıldığı yere, konusuna , amacı­ na ve anlatımına gö re özel, resmi' ve iş mektubu olmak üzere üçe ayrılır .


10. Destanlar , kökü tarihe day anan, esinini tarihten }

13.

alan, efsanevı, sözlü manzum halk ürünleridir. :;; Toplum psikolojisinde yankılar yapan çok önemli bir olay olur . Gö ç, kahram a nlık gibi ... Bu olay, ozanlar tarafın d an ulusal sazlarla dile geti- c rilir. Toplum ruhu , bu olayı y üzyıllarca işler , gü- .ö zelleştirir .

Anı ve otobiyograf i arasındaki fark aşağıda-

kurmaca; otobiyografi, tindir .

B)

Anı , kişisel hayatı

D)

B)

Tanımlama yapı l mı şt ı r.

C)

Açıklayıcı anlatım kullanılm ıştır .

D) Benzetme

yapılmı ştır.

E)

E) Öğreticili k ön pl an dadır.

11. Bu tür

yazılar, insano ğ l u nun yaşadığı yerlerin

g 14.

yerleri gö rme gereksiniminin bir ürü- E' i, nüdür . Akıcı ve a nlaşılır bir dilinin olması, sıra­ dan değil ilginç ol an ların anl atılması, ayrıntıları seçmed eki ustalık da bu yazıl a rın başlıca özel- -= likleri olarak sayılabilir . Türk ed e biyatında bu tü- .§> rün ilk örnekleri arasında "Miratü 'I-Memalik" ad- :o lı eser yer alır . yazı

bir me-

türlerinin hangi-

f

şiir

111. Anı iV. Gezi

Keşanlı yazısı

Notları

Yer Demir Gök Ali

Bakır

Destanı

Erenlerin Bağından

V. Tiyatro E' :z;

1. grupta verilen yaz ı türlerinden hangisi il. grupta verilen yapıtlardan biriyle ilişkilendiri­ lemez?

yazar sadece kendi hayatına değil g_ duyulan, görülen şahit olunan olaylara da §, yer verirken otobiyografideyazar doğrudan .o kendi hayatını anlatır .

Anıda kişisel

duygulara yer verilirken; otobiyer almaz.

kişisel düşünceler

A) 1.

B) il.

C) 111.

D) iV.

E) V.

g_ .§> :,;

1. Söylentilere yer verilmez, anlatılanlar nesnel g 17. ---- , belli bir konu sınırı olmayan metin türüdür. bilgi ve belgelere dayandırılır . Bu metinler kişisel duygu ve düşüncelerden 2' :,; oluşur , söylenenler kanıtlanmak zorunda değil­ il. Sözü edilen kişinin başından geçen olaylar, dir . Diğer düşünsel türlerde olduğu gibi amaç, yakın çevresi, öğrenimi, başarıya nasıl düşüncenin okura aktarılmasıdır. Yazar bilimsel uşatığı üzerinde durulur. bilgiden yararlanmakla birlikte, bunları bilimsel E' 111.Yazarın konu aldığı kişiyi yakından tanıması 1, somutluktan ve nesnellikten uzaklaştırır. gerekmektedir . Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi iV. Açıklayıcı anlatım ağır bassa da öyküleyici getirilmelid ir? g_ tekniklerden de faydalanılır . E'

genellikle

gerçek

anlamlarıyla

:,;

A) Makale

kullanılır .

A) Gezi yaz ısı

Biyografiyle ilgili olarak numara l anm ı ş cümlelerin hangisinde bilgi ya n lışı vardır?

Anı

C) Günlük

o

r

B)

Fıkra

C)

Eleşt iri

D) Deneme

D) Otobiyo grafi E)

g_

il. Grup Anadolu

Anıda

V. Sözcükler,

B)

öğretici

konu alan metinler içinde; otobiyografi , gazete çevresinde gelişen metinler içinde gruplandırılır .

yografide

dışındaki

Bu parçada aşağıdaki sinden söz edilmiştir?

Anı,

A)

C) Anı, olayların üzerinden zaman geçtikten sonra; otobiyografi günü gününe yazılır .

işlevindedir.

1.Grup 1. Roman

il. Mensur

Bu parçanın anlatımı ile ilgili olarak aşağıda­ kilerden hangisi söylenemez?

A) Dil, göndergesel

16.

kilerin hangisinde doğru olarak veri l m i ştir?

A) 1.

Fıkra

B) il.

C) 11 1.

D) iV.

E) V.

g_ E'

E) Günlük

jj

jj

nasılsam diğ erleri ni de ona göre değer­ 15. Her rengin kendine göre bir güzelliği vardır. Kır­ 18. Topkapı Sarayı ' nı müzeye dönüştürme çalışma­ lendirme hatasını i ş lemem çokları gibi. Bana g_ mızının , sarının, yeşilin her birine ayrı bir destan g_ larının yoğun bir şekilde devam ettiği 1929 yılın­ ters dü ş e n şeyl e re hemen inanırım. Kendimi yazılabilir . Her üç renk nice nice şair ve ressamda , Ethem Eldem, Harem dairesinden geçerken bağlı hissettiğim bir kalıba başkalarını zorlalarda insan düşüncesini coşturan anlamlar kabekçiler ve birkaç işçi yemek yedikleri masaya mam herkes gibi . Fa rklı , sayısız yaşam tarzı olazanmış . Kırmızıya öfke, sarıya dert, yeşile umut davet ederler müze müdürünü . Ethem Eldem, bileceğine inanır, anlayabilirim. Çoğu insanın koyagelmiş insanoğlu . Her rengin bir başka tatam teşekkür ederek uzaklaşmaktadır ki gözü 0 tersine de aramızdaki farklılığı benzerlikten dadı, yerine göre bir başka derinliği olabilir ama } masaya serilen ve üstünde yiyeceklerin bulunha rahat kabullenir im . Başk asının benim duru- .ö her yaşayanın iliklerine işleyen, ölüm karasına , n duğu beze takılır. Birkaç adım atıp dikkatlice mumdan ve ilkelerim den dilediğince uzak durkasvet karasına birebir gelen renk mavidir. Kabaktığında, gördüklerine inanamaz . Bu bir harimasını hoşgörürüm. ranlığı asıl yenen , bize gülümseyen mavidir , gütadır! Şaşkınlık ve kızgınlıkla , bağırır : "Kaldırın neş değil! g_ derhal yiyecekleri!" İşte, Piri Reis'in ünlü haritaBu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden ~ §, sı böyle bulunur. hangisi söylenemez? Bu parçayla ilgili olarak aşağıdak i lerden jj hangisi söylenemez? Bu parça aşağıdaki metin tür lerinin hangisine örnek olabilir? A) Yazar, ken di kendi siyle konuşur gibi yazmıştır. A) Mecazlı söyleyişlere yer verilmiştir. A) Roman B) Deneme türüne ait bir metinden alınmıştır. B) Düşünce , kanıtlanmaya çalışılmıştır. B) Öykü C) Kişisel gö r üşler ağır basmaktadır. C) Öznel yargılara yer verilmiştir. C) Makale D) Yazar, öne sürdüğü d üşünceleri nesnel ölD) Karşılaştırma yapılmıştır . çütlerle kanıtlama yoluna gitmiştir. D) Anı E) Kişileştirme yapılmıştır . E) Okuyucuyu düşündürmek amaçlanmıştır. E) Günlük

12. Kendim

f

f


11.Sınıf

DiL ve ANLATIM Soru Bankası

AlB)

CevapAnahtarı 3-E

4-E

6-B

5-D

7-D

8-E 9-E

Test-1

1-E 2-D

Test-2.

1-C

2-A

3-B

Test -3: 1-D

2-C

3-C

4-E

5-C

6-C

7-A

8-E

9-D

10-E

Test - • 1-E

2-D

3-A

4-D

5-D

6-C

7-D

8-E

9-E

10-D

7-B

6-C

5-D

4-A

10-D

9-A

8-A

17-E

16-C

15-E

14-D

13-E

12-B

11-B

10-C

Temel - Orta Düzey

19-C

18-C

13-C

14-C

15-D

16-D

17-D

18- A I

11-B

12-B

13-C

14-C

15-B

16-E

17-C

18-A I

11-E

12-C

13-A

14-E

15-C

16-A

17-D

ıs-e l

1-A

2-E

3-C

4-C

5-D

6-C

7-E

8-C

9-B

l 0-B

11-E

Test-

1-C

2-C

3-E

4-E

5-C

6-D

7-A

8-C

9-A

10-B

11-E

[Test-

1-C

iT st-

• 1-E

5-D

4-E

3-E

8-D

7-D

6-E

5-D

----

12- ~

11-B

10-E

9-B

-~

16-D

15-C

14-A

13-A

12-C

11-D

10-C

9-E

8-D

7-C

4-B

3-D

2-E

6-A

24 ~

12-C

11-A

Test -

2-E

23-B

22-C

21-D

20-A

17~

12- aj

1

1 1

1-C

t-

iTE. t -1

• 1-E

4 -A

3-A

2-E

4-D

3-B

2-C

5-C

4-B

3-E

2-B

5-C

5-A

6-A

7-D

6-C

7-E

1-B

t-12

1-A

j

t-1

1-C

ı

t-1

1-D

2-C

3-B

4-E

5-C

6-E

7-D

8-D

~T

t -1

• 1-C

2-D

3-B

4-E

5-B

6-E

7-C

8-B

T

2-C

4-E

3-A

6-E

5-A

7-B

8-A

9-B

8-E

t -11:

9-C

10-E

11-E

12-B

11-B

10-B

9-A

8-D

12-A

11-A

l 0-E

9-E

8-D

7-C

6-B

11-D

10-C

13-B

12-B

13-E

14-A

15-E

14-D

13-E

14-D

16-B

14-A

13-A

12-A

17-B

16-D

15-A

17-C

1~

15-C

16-B

17-~ ]

19-D

18-B

19-E 20-A

18-E

17-B

16-C

15-D

21-B

22-B

20-E

23-A

21-B j

24-B I

1

11-E

l 0-E

9-E

8-D

7-A

6-D

5-B

4-C

3-D

2-E

13-A

12-C

14-E

11 - D

10-D

9-C

15-A

16-E

17-D

18-C

19-B

15-A

16-D

17-A

18-B

19-C

12-E j

20- ~

li 9-B

10-E

11-D

13-C

12 -E

14-D

20-D

21-A j

1

(1

t-1

l

l 1

2-D

3-B

4-B

5-D

1-B

2-E

3-D

4-D

5-A

6-B

7-E

8-E

9-D

7-E

8-B

9-B

-------------

IIT• :ı

1-E

17

t-1

t-19

6-C

• 1-D

2-A

3-C

4-C

5-A

6-E

7-B

8-C

9-B

1-E

2-A

3-D

4-C

5-E

6 -B

7- E

8 -C

9-D

------------~--=-~

10-A

10-C

11-C

11-A

12-D

12-E

10-D

11-E

12- aj

-------------y] 11-E 10-D

12-D

13-D

14-A

15-D

16-A

17-D

ıB-E I

13-E

14-E

15-B

16 -D

17-E

18- A I

--------~-----,~~--===~---------· ~~--~-----~~--~--


2- 0-: ı ~ --

~

f

2=-A --

t -21: 1-D

_

3~D ----

4-- E-

2-A ____ 3~ ----

5--B--

-7--c----~e---9--E----ı0--0---1ı -c---

6~-E -

4-C ____ 5-A __

6~E ____ 7-A

____8-E ___ 9-D

__

12_-A_-__

1O-B____ 11-D ___

ı 4_ -_E___

1__ 3_- _ o ___

ı_ 5-ı

12-C ____ 13-A ____ 14-C ___

15-1

r-------------------------------------lTesf -22. 1-C 2-E L____________

3-B

4-D

5-D --------------

6-A

7-E

8-E

10-E

9-C

11-E

12-

---------

--------------------------------23: 1-E 2-D 3-B 4-D 5-C______________ 6-E 7-C 8-E 9-D _ 10-E 11-D 12-A 13-B 14-A 15-E 16-E 17-C L_______________ 18-B ________ -------ı.:=-------------

ı Test

19-A

21-ı

20-C

r-------------------------------------------------------------------------~ st -24: 1-C __ 2-C __ 3-A

,-------------

4-C __ 5-E _ 6-C ____7-E ___8-C

-------------

jTest -25: 1-E -

2-B --

3-C ___ 4-C _

_9-C _

10-C

11-D

_ 12-E ___ 13-B __ 14-D _

15-D __ 16-D

17-A

15-D

17-B _ 18-

18-1

---------------------------------------------------------·

5-C -- 6-E

7-E ___ 8-D -

9-E -- - 10-A

- 11-E

- 12-A -

13-B --- 14-B --

- 16-D -

--------------------------------2-D 3-E________________ L........___________ 4-C 5-B 6-E _________ 7-E 8-E 9-E 10-C ________________ 11-D 12-_ __________

!Test -26: 1-E

r--------

---- ------------

lTeSt -27: 1-C

2-C

ı

3-E

4-E

5-D

6-E

7-E

8-C

9-A

10 -B

11-D

12-D

14-C

13-E

16-D

15-E

17-B

~------------------------

[Test-28:

1-D __ 2-C __ 3-C __ 4-A __ 5-E __ 6-E __7-E

_ıo-A ___ ıı-c

8-E -- 9-C

_

ı2-c __

13-D ___ 14-B __ 15-D

12-E

13-B

,----------------------------------------------ITe t-29: l

1-E

2-C

3-B

4-C

5-E

6-B

7-E

8-C

_ 16-D _

17-C _ _ 18-(

------

9-D

10-A

11-B

14-A

15-A

16-A

17-D

-----------~----------------------------------------------------

!Tost l

-30~

18-<

---

2-=-B- 3-=--A4E5-C6-C7-::-öa-=--c 9- Al O-A-

---

18-<

--------------------

11-E

12-D

13-D

14-D

15-E

16-E

17-B

18-D

19-B - 20-A21

- -~---------------

24-=ı

~ 2 2~ E23-D

- ----~-~-------

--------------------------------------------------------------1-A ~ -- t - 32: -----------

~eşt-34:

1-E

2-B

--

3-E

2-B

4-B

5-A

6-C

7-D

8-E

------------------------------

_____ 3-D ____

4-B ____

5-E

--

9-D

6-C ____

7-B ---

10-C

--

11-B

12-C

------

8-C ----

9-B ----

3-E

5-C

6-C

r------------------

3-C _ 4-D __ 5-A __ 6-B __ 7-A __ 8-A

1-D

2-A

3-D

!Test -39: 1-D

2-B

3-B

!.....---------------'-------

4-B

4-E

_ 3-C _ 4-A __ 5-D __ 6-B _

L ~st-41:

3-B

4-B

,----------------

5-D _ 6-C

3-C

4-D _5-C

6-C

_

ı

ITe t______________________________________________ -43: 1-A 2-E 3-D 4-C _

10-A

6-A

7-A

6-C

7-E

8-D

8-A _

7:'3 8-C

5-D

6-C

14-D

9-E

10 - D

11-C

12-B

8-A

13-D

9-A _10-A

7-E

14-A

- ----11-A

8-E

12-C

9-A

13-C _14-C15-E

10-D

16-D

13-B

15-A

9-E

10-D

9-D

10-A

14-A

15-J

16-E

17-C

----

_ 16-B __ 17-C

_ 18-(

11-A

12-1

11-B

-------

13-B __ 14-C __ 15-C

15-C

12-1

12-1

------------ --- -------------

8-B

9-C __ 10-A ___ 11-A _ 12-D

__

11-B

12-B

-----------------------------------------------------------------------------------------7-A _

15-1

ıı-c

10-E

11-A

11-E __ 12-B __ 13-B

--------------------------

!Test 42: 1-D _ 2-C

_

7-A

9-D ___ 10-E

5-A

L!'est -40: 1-A __ 2-C

2-C

9-B

8-C

5-E

r: ----------------

1~

7-C

----------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------

~ st -37: 1-E _ 2-E

fre"; t -38:

4-C

14-B

-------------

10-D ______

9-A

2-B

13-B

----

----

12-[

_ 16-E ___ 17-D __ 18-<

18-D

19-C

20-A

21-C

.--------------------17-A

18-E

19-A _20-E

11-D ____________________________ 12-E 13-C 14-C

21-E

22-D

23-E

---------------15-A

16-E

17-D

---

24-C

-18-C

ı---------------- --------------------------------------

----------------

l!_~~::_~4: 1-E

2-E

3-C

4-D

__:>_::_':_ _ ~

_-2.::_ ~ --

8-E

9-E

10-B

1 ~~~=C

13-A

14-E

15-B

16-E

-~-

A- ~

8-C


r:=---ı rest

-45: 1-A

5-E

4-B

3-A

2-C

6-D

8-B

7-D

----------------

r---------------------

6-B 7-D 5-E______________ 4-C 1-E 2-B 3-C rest-46: 'l' __________________________________________________________________

12-C

11-D

10-C

9-A

8-C

13-D

14-A

13-E

14-B

=-ı

1-D

48: 1-E - _________ !Test c..::..=..:___

2-A

2-E

~--

4-E

3-C

6-C

5-A

4-D

3-C

5 -D

7-D

6-C

8-D

7-E

15-A

17-C

16-A

19-B

20-B

21-D i

18-D

19-D

20-E

21-c j

17-D

16-A 15-D_ ____________

14-E

13-C

12-B

11-C

10-E

9-E

------------~------------------

12-B

11-C

10-B

9-E

8-D

18-E

17-B

16-B

15-D

--------------!Test-47:

ıs-Al

17-C

16-D

' 15-A

14-A

13-B

12-E

11-D

10-C

9-C

18- ~....!

-----:ı

------------------------------------------------------

ı rest

-49: 1-C

-;t-50 ; 1-C i'Te _

L_ ___

4-C

5-E

6-E

7-A __8-C

9-E

10-E

2-B

4-E

5-A

6-C

7-D

8-C

9-E

10_~ _ 2_!±_~!±_~

21-C j

19-B _ 20-D

18-E

16-A _ 17-C

15-D

----------------------1 3-C

5-E

4-E

3-E

2-A

6-B

----------------

10-E

9-A

16-C

15-D

14-C

~

14-B

13 -E

12-A

11 -A

20-B _ 21-E I

19-A

15-D _ 16-A __ 17-B _ 18-D

13-C

12-B

11-E

10-E

9-E

8-A

7-E

14-C

_

8-D

7-D

6-D

5-E

4-C

3-E

2-D

1-A !rest-51: ______________________ L__.....

[rest - 52: 1-C

14-E

13-B

11-C _ 12-D

2-E _ 3-D

~

17-C

---------------

ı:------------------------------------------------

ı rest -53:

1-D

6-A

5-E

4-C

3-C

2-E

7-C

13-D

12-D

11-C

10-A

9-E

8-E

L----------------------------------------------------------------------------------------3-E 2-C ~' ----------------------------

!Test - 54: 1-A

JTest-55: l

1-A

2-D

3-C

5-E

6-B

7-D

8-A

9-E

10-A

11-D

12-C

13-A

14-B

15-E

4-A

5-D

6-B

7-B

8-E

9-E

10-D

11-A

12-C

13-C

14-B

15-B

---------------------------

1-D

iTst-58.

1-A

7-E

7-B 8-B

6-C

5-C

3-E 4-A

2-A

6-C

5-D

4-B

3-E

2-E

12-B

11-D

10-C

9-E

-------------------------------------------------------------------------,

13-E

12-B

11-D

10-C

9-C

8-E

13-A

12-A

11-A

15-A

14-C

13-D

5-B 4-D 3-E 2-D 1-E -------------------------------------~est-59:

6-D

7-D

8-A

9-B

10-A

11-D -------

5-A

6-D

7-E

8-D

9-C

10-A

11-A

-60: 1-D frest ____ L_

4-E

3-A

2-C

21-o j

20-E

19-D

18-C

17-B

16-D

15-A

4-D

--------~ 10-C 9-B 8-B 5-E 6-B 7-A 4-D 3-D 1-E 2-C ,rest-56: l----------------------------------------------------------------------------~ est-57:

14-E

·-ıiJ ~

17-C

16-C

---------

~

14-D

15-E

16-D

17-D

18-E

19-D

20-B

21-C

14-B

15-A

17-C 16-A ________________

18-B

19-B

20-A

i 21-E __J

16-A

17-E

22-B _2_~2_4

17-B 16-E 15-A __________________

12-B

13-C

-

14-C

12-E

13-D

14-D

-~----

21-C

19-B 20-A

18-E

------·

15-A --ı6-C -------------

~

18-A I =ı

1~

17-E

ı----------

jrest-61:

1-B

4-C

3-C

2-D

6-D

5-D

7-C

13-A

12-E

11-E

10-E

9-E

8-D

14-B

17-A

16-D

15-C

19-E

18-C

20-D ~

----------------;:ı

---------------------------------------------------------------

~est-62: -----

~

t-63·

1-C

4-B

3-D

2-B

------------------------

ı-o-

4-A

3-B

2-D

2-E

3-B

4-A

5-C

r.------------------2-D ı rest-65: 1-E -----------

3-E

4-A

5-B

!Test - 64: 1-B

jrest - 6~ :.2:_B

__

ı

------

t-68:

5-B

7-E

6-E

6-E

7-D

8-C

6-D

7-C

8-D

9-A

14-C

13-C

10-E

11-B

12-E

10-E

11-B

12-D

14-B

17-E

16-C

15-A

__________________________

12-B

11-E

10-A

9-D

8-A

7-D

13-B

12-D

11-E

10-E

9-A

8-A

13-B

16-E

15-A

14-C

------------~

17-C

15-D _ 16-C

19-D

18-E

19-C

18-C

20-B

17-A

21-C j,

~ 18-Ej

20-D

21-E

-----------------------ı

2-B

4 -A

3-E

9-B

--------------------------------------------5-E

6-D

7-C

9-D

8-B

10-E

13- B

11-A

14-C

15-C

12-E

13-C

17-B

16-E

----------------------------~ 14-C

19-C

18-A

15-E

16-A

20-D

17-C

21-E I

18-A I --------ı

-67: 1-E !rest ,

~

6-A

5-D

4-A

3-A

2-E

5-C

8-B

7-E

6-E

9-D

------

10-A

11 -E

14-B __ ~~

13-C

12-B

-----ı

1-E

2-C

3-D

4-B

5-E

6-E

7-D

8-C

9-B

10-D

11-A

12-D

13-D

14-C

15-B

16-C

17-D

-------------------

~---~~------

--------~~=~-==--

~-~·~==-=--=-=--=--=------ --· =-=--=--·--

....,.,......,,_..=-""""=........ ,----=--=-=--=--a-.,_....,""'""'

-·-- ------__....,._ .;.

1~


TUR01102- SORU BANKASI AB  
TUR01102- SORU BANKASI AB