Issuu on Google+


POWIAT WOŁOMIŃSKI

Projekt realizowany przez

Starostwo Powiatowe w Wołominie

we współpracy z gminami: Dąbrówka, Jadów, Klembów, Kobyłka, Marki, Poświętne, Radzymin, Strachówka, Tłuszcz, Wołomin, Ząbki, Zielonka.

Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013


Strategie rozwoju usług publicznych Plan proponowanych działań partnerskich na lata 2014-2020 na obszarze powiatu wołomińskiego

Wołomin 2013


Wydawnictwo częściowo sfinansowano ze środków Uni Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

Zespół projektowy: Kierownik – dr Grzegorz Grabowski Jolanta Lejk; Joanna Balcerak-Wąż; Marzena Bańka; Sylwia Perzanowska; IwonaTruszkowska-Pielka; Małgorzata Ufnal; KarolinaSzulim; Rafał Grześkiewicz; Tomasz Szczegielniak;

Zespół konsultantów Centrum Doradztwa Strategicznego s.c. zaangażowanych w prace: Cezary Ulasiński; Dorota Bienias; Dagmara Bieńkowska; Justyna Szymańska; Magdalena Widuch; Ryszard Szczerba; Jakub Żywiec.

Współpraca na poziomie diagnozy do strategii: Łukasz Sykała (Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego); Ewelina Romuzga; Aurelia Gawryś; Anna Odrzywołek; Małgorzata Majka – CDS s.c.

Zdjęcia – Piotr Kaczorek, UM Zielonka

Skład, druk: MediaSupport - Agencja Marketingu Zintegrowanego


Szanowni Państwo, Zbliża się nowy okres programowania środków finansowych z Unii Europejskiej. Nowa perspektywa finansowa to odmienne niż obecnie sposoby pozyskiwania środków unijnych. Starostwo Powiatowe w Wołominie prowadziło w 2013 roku działania przygotowujące samorządy z terenu naszego powiatu do tej nowej sytuacji. Jednym z nich była realizacja projektu, którego celem było opracowanie programu zwiększenia jakości i dostępności usług publicznych, z których korzystacie Państwo - mieszkańcy powiatu. Projekt był dofinasowany ze środków Unii Europejskiej. Realizowaliśmy szereg przedsięwzięć służących rzetelnej ocenie jakości i dostępności usług: komunalnych, oświatowych, komunikacyjnych, zdrowotnych, administracyjnych i kulturalnych. Ważnym elementem podejmowanych w projekcie działań było zbadanie Państwa opinii na temat sposobu realizacji tych usług. W ramach projektu odbyło się szereg spotkań warsztatowych, podczas których ocenialiśmy jakość i dostępność usług publicznych oraz wypracowywaliśmy metody i narzędzia służące ich poprawie. Chciałbym podkreślić, że projekt był realizowany we współpracy wszystkich miast i gmin wchodzących w skład naszego powiatu. Właśnie taka partnerska współpraca będzie szczególnie istotna w zbliżającym się okresie programowanie Unii Europejskiej. W przedstawianym Państwu wydawnictwie zaprezentowano streszczenia dokumentów opracowanych podczas realizacji projektu. Rezultatem, który chcemy osiągnąć, to jeszcze efektywniejsze wydawanie środków publicznych oraz zwiększenie możliwości pozyskania dofinasowania unijnego w nowej perspektywie UE 2014-2020. Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim osobom, które aktywnie uczestniczyły w realizacji projektu: moim współpracownikom ze Starostwa Powiatowego, urzędnikom z urzędów miast i gmin, przedstawicielom organizacji pozarządowych oraz szczególnie mieszkańcom, którzy poświęcali swój czas.

Starosta Wołomiński Piotr Uściński


WPROWADZENIE Publikacja jest podsumowaniem prac realizowanych w ramach projektu „Działania wspierające podnoszenie dostępności, jakości i efektywności usług publicznych w powiecie wołomińskim”, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013. Zawiera streszczenie strategii rozwoju usług administracyjnych, edukacyjnych, komunikacyjnych, komunalnych, kulturalnych i zdrowotnych. Strategie odnoszą się do obszaru zajmowanego przez 13 jednostek samorządu terytorialnego: Powiat Wołomiński oraz gminy: Dąbrówka, Jadów, Klembów, Kobyłka, Marki, Poświętne, Radzymin, Strachówka, Tłuszcz, Wołomin, Ząbki, Zielonka. Wymienione jednostki były parterami w realizacji projektu. Realizacja projektu obejmowała prowadzone na szeroką skale badania opinii mieszkańców o jakości i dostępności usług, szereg spotkań warsztatowych, podczas których zdefiniowano problemy mieszkańców w zakresie usług publicznych, określono bariery ograniczające ich rozwój oraz wskazano na niezbędne do podjęcia działania aby poprawić jakość i dostępność usług oraz zwiększyć efektywność wydawania środków finansowych samorządów. Strategie Rozwoju Usług wypracowano w modelu partycypacyjnym z wykorzystaniem różnych narzędzi konsultacyjnych. Strategię dają odpowiedź na pytanie, w jakim kierunku zmierzać, by wzmacniać zidentyfikowane na etapie diagnozy mocne strony i wykorzystywać pojawiające się szanse, a także jak reagować na słabości i zagrożenia wpływające na świadczone usługi. Przeprowadzona kompleksowa analiza usług pod kątem jakości, dostępności i efektywności, powinna przyczynić się do poprawy zarządzania usługami na poziomie lokalnym a przez to pozytywnie wpłynąć na komfort życia mieszkańców. Ze względu na swoją specyfikę, przygotowane dokumenty strategiczne nie mają wagi tradycyjnych, zintegrowanych strategii rozwoju gmin, powiatu, które ze względu na tryb procedowania mają charakter prawa miejscowego, przyjmowanego przez samorządowe organy uchwałodawcze (Rady Gmin/Powiatu). Będzie to materiał o charakterze fakultatywnym, opcjonalnym w realizacji, ale równocześnie wskazującym główne cele rozwojowe, wpisujące się w dokumenty wyższego rzędu, wyznaczające obszary rozwojowe. Zaprojektowane działania uwzględniają możliwość wsparcia oferowanego w ramach nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 roku. Prace nad dokumentem były okazją do dialogu pomiędzy przedstawicielami różnych jednostek samorządu terytorialnego z terenu powiatu wołomińskiego. Wypracowane propozycję są pakietem możliwych do realizacji zadań w układzie partnerskim o charakterze ponadgminnym, preferowanym w finansowaniu nowych projektów ze środków UE. Chciałbym podziękować współpracownikom za zaangażowanie w realizację projektu oraz pracownikom z urzędów miast i gmin, którzy aktywnie uczestniczyli w pracach projektowych. Było to dla nas duże wyzwanie, ponieważ podejmowane w projekcie działania miały charakter nowatorski w skali kraju.

Kierownik projektu Grzegorz Grabowski

-6-


JAK POWSTAWAŁY STRATEGIE ROZWOJU USŁUG Prace nad działaniami związanymi z badaniem usług publicznych rozpoczęto opracowaniem szczegółowej metodyki, według której prowadzono dalsze prace. Określono w nich przedmiot badań poprzez zdefiniowanie każdej z badanych usług. Podmiotem prowadzonych badań był mieszkaniec – odbiorca usług dostarczanych mu przez instytucje samorządowe różnego szczebla, podmioty publiczne i prywatne.

Prace nad dokumentem każdej strategii opierały się o wykorzystanie szeregu wzajemnie uzupełniających się metod, prac analitycznych, eksperckich i partycypacyjnych. Działanie obejmowały: • Opracowanie mapy zasobów - ilościowe dane dotyczące świadczonych usług uwzględniające działanie instytucji powiatowych, gminnych oraz instytucji samorządu wojewódzkiego, państwowych, gospodarczych oraz pozarządowych pozwalająca określić dostępność usług. • Opracowanie metryk mierników umożliwiających rutynowe monitorowanie poziomu dostępności i skuteczności wybranych usług publicznych przez różne JST oraz umożliwiające ich porównywalność. • Przeprowadzanie badań jakościowych przeprowadzając badania fokusowe oraz badania ilościowe za pomocą ankiet bezpośrednich i telefonicznych. Badania prowadzano dla całej populacji mieszkańców powiatu oraz grup segmentowych: rodziny 3+, osoby niepełnosprawne oraz seniorzy 65+. Ponadto dokonano podziału badanych ze względu na miejsce zamieszkania: miasto, wieś. • Przeprowadzenie warsztatów diagnostycznych w celu dokonania analiz strategicznych SWOT oraz PEST.

• Opracowanie raportu diagnostycznego zawierającego analizę danych zastanych, wyników badań ilościowych i jakościowych świadczonych usług, oraz wyniki diagnostycznych warsztatów. • Przekazanie raportu do konsultacji społecznych. • Opracowanie podczas warsztatów strategicznych (na podstawie raportu diagnostycznego oraz wyników konsultacji) oraz listy działań usprawniających, ukierunkowanych na podniesienie dostępności i jakości UP. • Opracowanie narzędzi wdrożenia i metod monitorowania skuteczności planowanych działań. • Przekazanie dokumentu do konsultacji społecznych W ramach spotkań o charakterze warsztatowym wykorzystany został szereg różnego rodzaju metod pracy, takich jak: technika grupy nominalnej – dająca w pierwszej kolejności szansę na pracę indywidualną, następnie dyskusję w zespołach, aby ostatecznie osiągnąć konsensus na sesji plenarnej; dyskusja moderowana; prace z formularzem (kwestionariuszem) oraz zmodyfikowana metoda delficka, opierająca się o kierowane do uczestników warsztatów zadania/pytania bazujące na opracowanym i przesłanym materiale powarsztatowym. Dzięki tej metodzie, każdy z uczestników warsztatów miał możliwość spokojnej, indywidualnej i odłożonej w czasie analizy, a konsultanci uzyskiwali pewność, że nie pominięto żadnych istotnych zagadnień i kwestii. Strategie Rozwoju Usług są dokumentami odnoszącymi się do obszaru zajmowanego przez 13 jednostek samorządu terytorialnego: Powiat Wołomiński oraz gminy: Dąbrówka, Jadów, Klembów, Kobyłka, Marki, Poświętne, Radzymin, Strachówka, Tłuszcz, Wołomin, Ząbki, Zielonka.

-7-


Wspomniane jednostki były parterami w realizacji projektu „Działania wspierające podnoszenie dostępności, jakości i efektywności usług publicznych w powiecie wołomińskim”, częściowo finansowanego przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013. W ramach powyższego Projektu zostały przeprowadzone wszystkie prace związane z opracowaniem finalnej wersji dokumentu. Prace nad dokumentem były okazją do dialogu pomiędzy przedstawicielami różnych instytucji z terenu powiatu wołomińskiego. Przy ich udziale powstały dokumenty, uwzględniające projektowanie działań pod kątem możliwego wsparcia oferowanego w ramach nowej perspektywy finansowej UE do 2020 roku. Dokumenty,które powstały w trakcie realizacji projektu, w tym raporty z badań ilościowych i jakościowych, opracowania diagnostyczne oraz pełne wersje strategii dostępne są na stronie internetowej www.powiat-wolomiski.pl.

-8-


-9-


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG ADMINISTRACYJNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM Główna aspiracja rozwoju usług administracyjnych

narzędzia partycypacji, otwierać się na lokalne środowiska i wsłuchiwać się w ich głos.

Zasadnicza aspiracja w myśleniu o usługach administracyjnych streszcza się w sformułowaniu: Urząd bez ograniczeń.

Rozwój usług administracyjnych opierał się będzie o istotne dla lokalnej społeczności wartości: • Życzliwość, otwartość na drugiego człowieka. • Uczciwość. • Służebność. • Rodzina – wspieranie rodzin. • Przywiązanie do małej ojczyzny – patriotyzm lokalny.

Mowa tutaj o wszelkiego rodzaju kwestiach natury: interpersonalnej, organizacyjnej, komunikacyjnej, architektonicznej, które mogą utrudniać załatwienie sprawy w urzędach gmin czy starostwie powiatowym. Urząd bez ograniczeń, to także urząd, który nie boi się wyzwań i odważnie sięga po nowoczesne elementy zarządzania przy realizacji usług administracyjnych. Urząd bez ograniczeń - hasło na pozór wydaje się proste, jednak kryje się w nim wiele treści, które faktycznie budują pole do zmian w świadczeniu usług administracyjnych. Wyzbycie się ograniczeń interpersonalnych w świadczeniu usług administracyjnych, jest aspiracją by urzędnicy w powiecie wołomińskim posiadali odpowiednie kompetencje społeczne ułatwiające relacje i nawiązywanie kontaktu z interesantami. Niwelacja ograniczeń organizacyjnych będzie wyjściem naprzeciw lokalnym społecznościom w kontekście zarządzania urzędem – dogodny dla interesanta czas pracy urzędu, efektywny podział odpowiedzialności i zadań, elastyczność w zarządzaniu zasobami kadrowymi. Brak ograniczeń komunikacyjnych i architektonicznych to urząd dostępny dla różnych grup interesantów: zmotoryzowanych, niepełnosprawnych, osób starszych i opiekujących się małymi dziećmi. Urzędy na terenie powiatu wołomińskiego mają w swej działalności wykorzystywać nowoczesne rozwiązania w zarządzaniu i świadczeniu usług administracyjnych. Sięgać po sprawdzone i innowacyjne

Realizacji ujętych w strategii zapisów towarzyszyć będą następujące standardy działania: • Bezstronny i rzetelny sposób świadczenia usług administracyjnych. • Efektywność usług administracyjnych. • Kompetentny, stale rozwijający się i oceniany urzędnik. • Transparentne, ogólnodostępne i opisane procedury. • Dostępność usług administracyjnych dla mieszkańca, przedsiębiorcy i przedstawicieli trzeciego sektora (wymiar organizacyjny, architektoniczny, komunikacyjny). • Współpraca i otwartość na środowiska mieszkańców, przedsiębiorców i NGO oraz włączanie ich w procesy decyzyjne.

Główne obszary rozwoju usług administracyjnych Nowoczesne zarządzanie świadczeniem usług administracyjnych Obszar ten koncentruje się na zapewnieniu rozwoju usług administracyjnych w oparciu o nowoczesne zarządzanie. Kluczowym zagadnieniem jest potrzeba wprowadzenia/rozszerzenia nowych narzędzi zarządzania w administracji samorządowej. Potrzeba odmiennego niż dotychczasowe podejścia do zarządzania wynika m.in. ze zdiagnozowanych problemów, trapiących usługi administracyjne w powiecie wołomińskim. W trakcie prac warsztatowych szczególnie mocno akcentowane były takie aspekty jak procesy informowania mieszkańców o ważnych dla gminy/powiatu sprawach, komunikacji, partycypacji społecznej, kontraktacji usług publicznych (powierzania zadań publicznych innym podmiotom w drodze np. konkursu), partnerstwa publiczno-prywatnego (np. wspólne realizacje inwestycji z udziałem kapitału prywatnego), współpracy pomiędzy

- 10 -


urzędami administracji (jednostkami organizacyjnymi administracji samorządowej np. urzędy z różnych gmin, lub urzędy ze szkołami, powiatowym urzędem pracy itp.) oraz współpracy międzysektorowej (wspólne projekty i działania z przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi). Obszar rozwojowy jest odpowiedzią na wyniki przeprowadzonej diagnozy, które uwidoczniły główne problemy w świadczeniu usług administracyjnych. Mieszkańcy powiatu akcentują ciągły niedostatek w przekazywaniu informacji oraz brak realnego wpływu na decyzje zapadające na forum gminy i powiatu. Stąd silna potrzeba otwarcia samorządowej administracji na mieszkańców, zarówno na poziomie informowania ich o bieżących i planowanych działaniach władz samorządowych, jaki wciągnięcia obywateli w procesy decyzyjne. Urzędy administracji muszą otworzyć się nie tylko na mieszkańców, ale także na szerszą współpracę z innymi podmiotami ze sfery publicznej, gospodarczej i społecznej. Konieczne jest by wszystkie strony, reprezentujące różne grupy interesów oddziaływujące na sferę publiczną, zrozumiały wartość, wynikającą z partnerskich realizacji. W dużej mierze konieczna jest tutaj praca na postawach zarówno włodarzy poszczególnych samorządów, jak i przedstawicieli biznesu i organizacji pozarządowych. Do odpowiedniego zarządzania i stosowania nowoczesnych narzędzi potrzebne są kompetencje osób, które mają je wykorzystywać. Stąd potrzeba aktualizacji i stałego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności urzędników, by w pełni profesjonalnie mogli obsługiwać mieszkańców. Odwoływanie się do głosu mieszkańców musi mieć wymiar praktyczny. Nie może być jedynie przejawem realizacji biurokratycznych, odgórnych zaleceń. Wymaga to wypracowania systemu partycypacyjnego, dającego mieszkańcom realny wpływ na kierunki rozwoju gminy i powiatu oraz jakość usług publicznych świadczonych na ich terenie. Zadaniem lokalnych samorządów będzie zapewnienie obywatelom odpowiednich środków i narzędzi służących formułowaniu i wyrażaniu swoich stanowisk w kwestiach lokalnej wspólnoty, a także procedur określających sposób, tryb, skuteczność partycypacyjnych metod zarządzania.

Nowa wyższa jakość i dostępność usług administracyjnych Obszar ten, koncentruje się na dwóch aspektach świadczenia usług administracyjnych: jakości i dostępności. Planowany rozwój obejmuje swym zakresem działania, które z mocy prawa są realizowane przez gminy lub powiat (np. związane z wydawaniem decyzji administracyjnych,

zaświadczeń, wpisów do rejestru, wydawaniem dowodów osobistych, rejestracyjnych, praw jazdy, udzielaniem zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej, zagospodarowania terenu, wydawaniem zgody na wycięcie drzew pod zabudowę, zatwierdzanie planów i regulaminów działalności usługowej, wydawanie koncesji). Zakłada się, że usługi te w powiecie wołomińskim mogą się wyróżniać ponad przeciętność jakością oraz dostępnością dla różnych grup mieszkańców. Wyznacznikiem wysokiej jakości świadczonych usług będzie rzetelny i jasny proces tworzenia prawa lokalnego, w oparciu o wysokie standardy i niebudzący wątpliwości wśród mieszkańców proces decyzyjny (opisany i powszechnie dostępny). Jednym z warunków tworzenia dobrego prawa, jest świadczenie usług administracyjnych przy wykorzystaniu kompetentnych kadr, aktualizujących swoją wiedzę i dostosowujących ją do zmieniających się przepisów. Tak więc w ramach 2 obszaru rozwojowego kładziony będzie nacisk na zapewnie i wyposażenie w odpowiednie kompetencje zarówno pracowników administracji samorządowej, jak i radnych gminnych i powiatowych. Jakość usług administracyjnych jest nie tylko pochodną kompetencji i kwalifikacji pracowników. Może być także wynikiem realizowanej w danym urzędzie polityki zarządzania zasobami ludzkimi. Odpowiednia organizacja i podział pracy, system motywacyjny wspierający rozwój i zaangażowanie pracownika oraz regularnie przeprowadzana ocena jakości pracy kadr administracji samorządowej, będą ważnym filarami, na których opierać mają się usługi administracyjne w powiecie wołomińskim. Z kolei dostępność usług administracyjnych przejawiać się będzie zarówno w odniesieniu do świata wirtualnego (cyfrowego) i realnego. Pierwszy z nich jest wyjściem naprzeciw wyzwaniom współczesności. Coraz bardziej zaawansowane procesy cyfryzacji różnych sfer życia nie omijają także sfery administracji publicznej. Stąd potrzeba otwarcia się na nowe technologie teleinformatyczne, pozwalające na załatwienie spraw w urzędzie gminy czy starostwie bez

- 11 -


wychodzenia z domu. Oprócz stworzenia warunków do świadczenia usług w ramach tzw. e-administracji, potrzeba także działań popularyzujących tę formę wśród mieszkańców. Działania te powinny być nastawione na budowanie zaufania, analogicznie jak to miało miejsce przy zachęcaniu do zakładania elektronicznych kont bankowych czy płatności kartą.

Drugi wymiar dostępności odnosi do przystosowania urzędów do potrzeb osób niepełnosprawnych, starszych, mających pod opieką dzieci. Żadne bariery natury architektonicznej, komunikacyjnej, organizacyjnej nie powinny pozbawiać osób, w jakiś sposób wykluczonych, szansy na szybkie i skuteczne załatwienie sprawy będącej w kompetencjach lokalnej administracji. Stąd potrzeba przystosowania wejść do urzędów (budowa podjazdów, wind), punktów obsługi klienta (niższe lady), toalet, stron WWW JST (np. dla osób niedowidzących), kompetencji pracowników do specyficznych wymogów obsługi interesantów (np. obsługi klientów przy wykorzystaniu języka migowego).

- 12 -


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG ZDROWOTNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM Główna aspiracja rozwoju usług zdrowotnych Zwiększenie dostępności wysokiej jakości usług zdrowotnych w powiecie wołomińskim (oferta zróżnicowana w gminach, kompleksowa w ramach powiatu) poprzez realizację efektywnej polityki zdrowotnej na szczeblu gminnym i powiatowym oraz poprawę standardów obsługi pacjenta. Podniesienie poziomu wiedzy mieszkańców powiatu z zakresu zdrowia i jego ochrony oraz wzmocnienie postaw dbałości o własny dobrostan psychofizyczny. Głównym celem rozwoju usług zdrowotnych w powiecie wołomińskim są dwa zagadnienia. Po pierwsze, ustawiczne podnoszenie jakości usług zdrowotnych i po drugie, wspieranie mieszkańców w dbaniu o kondycję zdrowotną. Jakość usług zdrowotnych wiąże się z kwestią ich terytorialnej dostępności oraz różnorodności, na co znaczący wpływ ma prowadzona przez samorządy gminne i powiatowy polityka w tym zakresie. W myśleniu o jakości usług nie sposób pominąć również tematu podejścia do pacjenta i jego obsługi. Z kolei w ramach dbania o kondycję zdrowotną istotne są kwestie związane z promocją zdrowia i kształtowaniem postaw prozdrowotnych wśród mieszkańców powiatu, a także realizacją programów profilaktycznych.

Rozwój usług zdrowotnych bazował będzie na istotnych dla lokalnej społeczności wartościach: • Zdrowa rodzina. • Praca i stabilizacja zawodowa. • Wrażliwość na potrzeby drugiego człowieka. • Szacunek dla zdrowia. • Uczciwość.

• Przywiązanie do małej ojczyzny – patriotyzm lokalny. Wdrażaniu zapisów Strategii towarzyszyć będą następujące standardy działania: • Profesjonalna organizacja systemu świadczenia usług zdrowotnych (terminowość, przejrzystość informacyjna i komunikacyjna, sprawna obsługa). • „W służbie zdrowiu” - empatia w kontaktach personelu ochrony zdrowia (w tym personelu administracyjnego) z pacjentami. • Dostęp do przejrzystej, aktualnej i wyczerpującej informacji dotyczącej usług zdrowotnych świadczonych na terenie powiatu dla każdego mieszkańca. • Świadczenie usług zdrowotnych w sposób dostosowany do potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych, dzieci i seniorów (usługa przyjazna pacjentom).

Główne obszary rozwoju usług zdrowotnych Zaplecze infrastrukturalne sprzyjające dbałości o zdrowie wśród mieszkańców powiatu wołomińskiego

Obszar ten koncentruje się na zagadnieniach związanych z technicznym, tzw. „twardym” zapleczem, istotnym dla świadczenia wysokiej jakości, kompleksowych usług zdrowotnych w powiecie wołomińskim. Zaplecze to należy postrzegać szeroko. Jego rozumienie obejmuje, bowiem zarówno sferę infrastruktury samych placówek świadczących usługi zdrowotne, jak i infrastrukturę towarzyszącą, która umożliwia mieszkańcom powiatu prowadzenie zdrowego, aktywnego trybu życia. Taka konstrukcja jest spójna z określonymi wartościami, wśród których podkreślono rolę odpowiedzialności za zdrowie własne i cudze. Myśląc o pierwszym obszarze rozwojowym usług zdrowotnych, mówimy o: • Rozwoju infrastruktury placówek ochrony zdrowia. • Stworzeniu i realizacji spójnej koncepcji zróżnicowanych przestrzeni rekreacyjnych, powszechnie dostępnych dla mieszkańców powiatu wołomińskiego. W tym kontekście uczestnicy procesu strategicznego zaproponowali szereg działań, które mogą przyczynić się do osiągnięcia założonych celów. Warto wspomnieć o idei utworzenia całodobowego ośrodka opieki i rehabilitacji dla osób przewlekle chorych (po udarach, wylewach itp.), Centrum Zdrowia Psychicznego dla dzieci i dorosłych (poradnie, samopomocowy ośrodek wsparcia), czy też opracowaniu

- 13 -


wspólnych, powiatowych standardów oznakowania placówek ochrony zdrowia. Ciekawym pomysłem jest ponadto wyznaczenie, przygotowanie i oznakowanie siatki rodzinnych miejsc piknikowych, ścieżek zdrowia i siłowni na wolnym powietrzu, które przyczynią się do aktywizacji fizycznej mieszkańców i spędzania czasu na świeżym powietrzu.

Zdrowy powiat wołomiński – edukacja, promocja i profilaktyka zdrowotna wśród mieszkańców

W ramach tego obszaru ujęto zagadnienia odnoszące się do budowania postaw dbałości o zdrowie i zdrowy styl życia wśród mieszkańców powiatu wołomińskiego. Wpisują się w to zarówno działania o charakterze edukacyjnym i promocyjnym, jak również działania stricte medyczne wspierające profilaktykę zdrowotną. Obszar ten odzwierciedla założenia pro aktywnej polityki zdrowotnej, której celem jest zachęcanie mieszkańców powiatu wołomińskiego do brania odpowiedzialności za swoje zdrowie i wspieranie ich w tym zakresie. W pierwszym obszarze udostępnia się mieszkańcom powiatu wołomińskiego infrastrukturalne zaplecze i bazę, której wykorzystanie promuje się poprzez działania „miękkie”, świadomościowe, zaproponowane właśnie w tym miejscu.

Wysoki standard oraz dostępność usług zdrowotnych w powiecie wołomińskim Trzeci obszar rozwoju usług zdrowotnych w powiecie wołomińskim ogniskuje się na kwestiach związanych z efektywnym zarządzaniem systemem świadczenia tychże usług. Ujęte w jego ramach cele i zadania, które wynikają z dyskusji podjętych podczas warsztatów strategicznych, odnoszą się m.in. do przepływu informacji, współpracy międzyinstytucjonalnej, standardów obsługi pacjenta i rozwiązań związanych z systemami teleinformatycznymi, przede wszystkim w aspekcie procesów komunikacyjnych i rejestracyjnych. Przestrzeń tego obszaru sytuuje się zatem niejako

„ponad” zagadnieniami wskazanymi w powyższych obszarach. Skupiając się na usprawnieniach o charakterze systemowym, koncentruje się raczej na sferze instytucji i podmiotów działających w dziedzinie ochrony zdrowia niż osobach indywidualnych – pacjentach, mieszkańcach powiatu wołomińskiego. Warto jednak mieć na uwadze, że problemy, na które odpowiedzi zawarto w zapisach domeny, w istotny sposób rzutują na ocenę jakości i zadowolenia mieszkańców z świadczonych usług zdrowotnych. Zaplanowane w odpowiedzi na nie działania są więc kluczowe dla rozwoju tej grupy usług w powiecie wołomińskim. Przykładowymi działaniami rekomendowanymi przez uczestników warsztatów do realizacji są: uruchomienie powiatowego centrum informacji o usługach medycznych w powiecie, w tym strony internetowej pełniącej rolę informatora dla instytucji i pacjentów o możliwych formach opieki zdrowotnej we wszystkich gminach powiatu wołomińskiego oraz powołanie Forum Instytucji Opieki Zdrowotnej Powiatu Wołomińskiego, jako platformy wymiany informacji i współpracy między poszczególnymi placówkami ochrony zdrowia działającymi w powiecie oraz samorządem. Warto zwrócić uwagę na postulat przygotowania systemu uzupełniających form informowania mieszkańców o możliwościach korzystania z usług zdrowotnych i programów profilaktycznych w powiecie i poza nim (przy wykorzy-

staniu SMS-ów, newslettera, informacji w mediach). Ważnym przedsięwzięciem będzie ponadto przeprowadzenie cyklu szkoleń dla personelu ośrodków ochrony zdrowia (pielęgniarki, rejestratorki) w zakresie obsługi pacjentów oraz stosowania wystandaryzowanych procedur rejestracyjnych oraz wybranie jednego, wspólnego systemu informatycznego w zakresie obsługi placówek medycznych powiatu wołomińskiego, z możliwością szybkiej komunikacji miedzy sobą.

- 14 -


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG EDUKACYJNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM Główna aspiracja rozwoju usług edukacyjnych Główną aspiracją jest zapewnienie zróżnicowanej, dobrej jakościowo oraz uwzględniającej potrzeby mieszkańców powiatu wołomińskiego oferty edukacyjnej, pozwalającej na efektywną realizację ścieżki edukacyjno – zawodowej oraz kształtującej świadome, mądre i uczące się społeczeństwo powiatu wołomińskiego. Oferta kształcenia dostosowywana jest do wymogów rynku pracy, a usługi edukacyjne są realizowane w taki sposób, aby wspierać mieszkańców powiatu w kreowaniu ich własnych strategii rozwoju na płaszczyźnie zawodowej oraz w sferze samorealizacji i ciągłego rozwoju. Głównym założeniem jest rozumienie roli edukacji nie tylko w aspekcie nabywania kwalifikacji w formach szkolnych (nauki), ale również jej istotnej roli w odniesieniu do budowania wśród mieszkańców powiatu postaw uczenia się przez całe życie i uwrażliwienia na potrzebę stałego rozwoju i podnoszenia własnych kompetencji. W związku z tym, ważnym elementem jest także rozumienie służebnej roli edukacji dla rynku pracy, organizacja usług edukacyjnych wspierających pracujących mieszkańców powiatu oraz jej jakość. W celu głównym stawiamy na edukację, którą cechuje wysoka jakość nie tylko w odniesieniu do realizowanych programów kształcenia, ale także uwzględniająca jakość oferty edukacyjnej i jej zróżnicowanie, jakość kadry czy dostępnej bazy/infrastruktury, w oparciu, o którą świadczo-

ne są usługi edukacyjne w powiecie. W rozwijaniu usług edukacyjnych kluczowa będzie rola istotnych dla lokalnej społeczności wartości: • Uczeń (człowiek) i jego rozwój. • Rodzice mają kluczową rolę w edukacji i wychowaniu. • Nauka i rozwój szansą na lepsze życie. • Rozwój pasji i zainteresowań. • Bezpieczeństwo w szkole (bezpieczne treści). • Równość w dostępie do edukacji. • Tradycja i tożsamość lokalna. Realizacji celów Strategii towarzyszyć będą następujące standardy działania: • Indywidualne podejście do każdego ucznia – dostosowanie kształcenia do jego umiejętności, zdolności i zainteresowań (nie szufladkujemy). • Współpraca z rodzicami na każdym szczeblu edukacyjnym (udział w procesach decyzyjnych). • Szkoła otwarta na środowiska lokalne i otoczenie gospodarcze. • Dostępność usług edukacyjnych na terenie powiatu wołomińskiego. • Dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb mieszkańców powiatu. • Stałe doskonaląca się kadra nauczycielska w partnerskich relacjach z uczniem. • Nowoczesna edukacja – otwartość na wdrażanie innowacji i nowych technologii w edukacji. • Pozyskiwanie środków zewnętrznych na rozwój usług edukacyjnych w powiecie.

Główne obszary rozwoju usług edukacyjnych Rozwój usług edukacyjnych uwzględniających potrzeby rynku pracy

Obszar ten odnosi się do budowania w powiecie wysokiej jakości oferty kształcenia przygotowującej do aktywności zawodowej i utrzymania się na rynku pracy. Jego zakres obejmuje strategiczne działania skierowane na dostosowanie kształcenia ponadgimnazjalnego pod wymogi rynku pracy (zakres, jakość, kadra, baza), stworzenie warunków dla rozwoju poradnictwa zawodowego, rozwijanie współpracy placówek edukacyjnych z pracodawcami, a także wykorzystywanie istniejących diagnoz lokalnego i regio- 15 -


nalnego rynku pracy przy podejmowaniu decyzji na rzecz budowaniu adekwatnej oferty kształcenia zawodowego.

Edukacja zapewniająca możliwości dla samorozwoju mieszkań-ców powiatu wołomińskiego W ramach tego obszaru prowadzona będzie interwencja odnosząca się do budowania postaw uczenia się przez całe życie wśród mieszkańców powiatu. Stąd będzie ona koncentrowała się zarówno na rozwoju oferty kształcenia na każdym szczeblu edukacyjnym, uwrażliwionej na odkrywanie i rozwijanie talentów oraz kreatywności młodego pokolenia, świadczonej w sposób nowoczesny i atrakcyjny. W ramach domeny zawarte zostaną działania służące zapewnieniu w pełni dostępnej i możliwie szerokiej oferty placówek edukacyjnych i instytucji działających w obszarze rozwoju i samorealizacji, stawiających na wspieranie rozwoju indywidualnych zainteresowań mieszkańców powiatu wołomińskiego w każdym wieku. Ciekawym postulatem, który narodził się w trakcie prac warsztatowych było utworzenie powiatowego systemu wspierania talentów. Polegałby on na wyselekcjonowaniu nauczycieli – zewnętrznych mentorów, mistrzów wspierający talenty, fachowców w swojej dziedzinie, którzy prowadziliby zajęcia rozwojowe dla wyjątkowo zdolnych uczniów (z kilku szkół, z terenu powiatu) w wąskich dziedzinach np. astronomia, historia średniowiecza, grafika komputerowa. Zadaniem ukierunkowanym samorozwój mieszkańców miałoby być stworzenie warunków do podnoszenia lub potwierdzania kwalifikacji nabytych drogą nieformalną lub pozaformalną na terenie powiatu (analiza utworzenia Centrum Kształcenia Praktycznego lub lokalnego centrum egzaminacyjnego).

edukacji jest także zadbanie o jej sprawne zarządzanie i efektywne zorganizowanie systemu funkcjonowania placówek i instytucji edukacyjnych. Zapewnienie dostępnej, dostosowanej do potrzeb pracujących mieszkańców powiatu oraz atrakcyjnej w formie oferty placówek świadczących opiekę nad dziećmi do lat 3 oraz w wieku przedszkolnym i szkolnym jest kluczowym elementem, umożliwiającym pracującym rodzicom godzenie życia zawodowego z rodzinnym, mocno wyróżnionym w ramach tego strategicznego kierunku działań. Zakres domeny obejmuje także zapewnienie warunków dla utrzymania i stałego rozwoju jakości w edukacji, który uparuje się w kilku kluczowych czynnikach sukcesu takich jak: dobrze przygotowana, stale rozwijająca się kompetencyjnie kadra pedagogiczna potrafiąca w sposób efektywny wykorzystywać w procesie nauczania możliwości jakie dają nowoczesne technologie; zapewnienie systemu motywującego i wspierającego wybitnych, kreatywnych nauczycieli; większe wykorzystanie środków zewnętrznych na podniesienie jakości bazy dydaktycznej, oferty zajęć, metod nauczania; oraz większa dostępność i stopień wykorzystania narzędzi informacyjnych w edukacji.

Uczestnicy warsztatów zaproponowali do realizacji kilka przedsięwzięć flagowych, spośród których warto wspomnieć powołanie koordynatora ds. pozyskiwania środków zewnętrznych na wspólne projekty edukacyjne dla gmin i powiatu oraz opracowanie pakietu szkoleń / kursów dla nauczycieli związanych z doskonaleniem umiejętności miękkich (np. kontakt z trudnym uczniem, relacje z rodzicami, radzenie sobie z stresem) oraz wykorzystywaniem technik i narzędzi innowacyjnych w procesie dydaktycznym.

Efektywne zarządzanie i organizacja kształcenia w powiecie wo-łomińskim

Podstawą dla zapewnienia mieszkańcom dobrej - 16 -


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG KULTURALNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM infrastrukturalna oraz przede wszystkim oferta kultuGłówna aspiracja rozwoju usług baza ralna, miejsc, ludzi i tradycji, nie kopiując bezrefleksyjnie kulturalnych wzorców zewnętrznych. Drugim wyznacznikiem jakości Zasadniczym celem jest dążenie do stanu, kiedy mieszkańcy Powiatu Wołomińskiego będą mieli pełny dostęp do usług kulturalnych świadczonych zarówno przez instytucje samorządowe, jak inne podmioty (publiczne i prywatne), oraz będą doskonale poinformowani o ofercie kulturalnej i aktywnie z niej korzystali.

Tworzona na terenie powiatu i gmin oferta usług kulturalnych buduje pozytywny wizerunek lokalnych miejsc i ludzi, skupia się na walorach lokalnych. Jest uzupełnieniem oferty kulturalnej metropolii, ale aspiruje także do tworzenia oryginalnych i wartościowych ponadlokalnych wydarzeń kulturalnych, przyciągających publiczność zewnętrzną. Coraz ważniejszą rolę w tworzeniu usług kulturalnych mają lokalne organizacje i stowarzyszenia, oparte na aktywności mieszkańców i mające wsparcie władz lokalnych. Realizują one zróżnicowane potrzeby różnych środowisk, prowadzą intensywną edukację kulturalną i roz-

oferty są znaczące wydarzenia kulturalne o zasięgu ponadlokalnym (widowiska plenerowe Cud nad Wisłą, niektóre festiwale czy wydarzenia artystyczne). Trzecim elementem powodzenia jest stopień upowszechnienia oraz zorganizowania informacji o wydarzeniach kulturalnych na terenie wszystkich miejscowości powiatu, a także o wartościowej ofercie warszawskiej. W celu podstawowym wskazano na dużą rolę organizacji społecznych, stowarzyszeń, zorganizowanych grup mieszkańców w aktywizowaniu mieszkańców do działań kulturalnych. Wspierane organizacyjnie i finansowo przez władze lokalne i we współpracy z nimi mogą prowadzić efektywną edukację kulturalną, przyczyniając się do pozytywnych zmian społecznych (integracja społeczne, samorealizacja i podwyższenie standardów życiowych etc.). W rozwijaniu usług kulturalnych kluczowa będzie rola istotnych dla lokalnej społeczności wartości: • Samorealizacja człowieka przez rozwój pasji i zainteresowań. • Mieszkańcy mają zróżnicowane potrzeby kulturalne. • Współpraca w tworzeniu wartości kultury jest ważna. • Autentyczność, lokalność, tradycja. • Jakość oferty kulturalnej jest najważniejsza. • Tradycja i tożsamość lokalna.

budzają zamiłowanie która jest autentyczna, opiera się na promocji lokalnych do różnych dziedzin kultury, przyczyniając się do integracji społeczności, podwyższenia standardów życiowych, wyrównywania nierówności społecznych. Przedstawiona aspiracja w dziedzinie usług kulturalnych realizowanych na terenie Powiatu Wołomińskiego zakłada w perspektywie pełną dostępność usług kulturalnych dla mieszkańców i dzięki aktywności instytucji kulturalnych wysokie wskaźniki uczestnictwa w kulturze. Kluczowa dla powodzenia celu podstawowego jest odpowiednia - 17 -


Realizacji celów Strategii towarzyszyć będą następujące standardy działania: • Pełna dostępność usług kulturalnych (czas, miejsce, koszty); • Autentyczność i wysoka jakość systematycznie ocenianej (monitorowanej) oferty kulturalnej; • Współpraca w tworzeniu oferty i jej upowszechnianiu; • Korzystamy z różnorodnych źródeł finansowania kultury (mecenaty, sponsorowanie, montaże finansowe, pozyskiwanie ze źródeł zewnętrznych).

Główne obszary rozwoju usług kulturalnych Różnorodna, wysokiej jakości oferta kulturalna

Ze względu na znaczne zróżnicowanie powiatu pod względem terytorialnym i co za tym idzie kulturowym, oferta powinna być dostosowana do potrzeb różnych grup, także ze względu na wyróżnik wiekowy. Pierwszoplanowym działaniem jest stworzenie większej dostępności do usług kulturalnych głównie przez atrakcyjną ofertę opartą na własnych zasobach kulturowych, często także atrakcyjną dla mieszkańców Warszawy.

proponowano kilka innowacyjnych mechanizmów, ułatwiających partycypacyjne uczestniczenie w kulturze społecznościom lokalnym, umożliwiając samorozwój i realizacje potrzeb kulturalnych przy niewielkim wsparciu instytucji samorządu terytorialnego. Położenie terytorialne powiatu wołomińskiego nie pozwala zapominać o Warszawie, jako miejscu pełnym atrakcji kulturalnych i artystycznych najwyższej jakości. Należy umożliwić informacje o wydarzeniach oraz zapewnić dostępność komunikacyjną przynajmniej dla dwóch grup mieszkańców powiatu – młodzieży szkolnej i seniorów.

Baza dla kultury Baza dla działań i aktywności kulturalnych w gminach i powiecie wołomińskim, powinna być dostosowana do potrzeb i możliwości finansowych jednostek samorządu terytorialnego. Niewątpliwie koniecznym jest uzupełnienie sieci świetlic w wielu miejscowościach powiatu (głównie gminy Strachówka i Poświętne). Należy także zwiększyć liczbę punktów bibliotecznych i zwiększyć nacisk na pełnienie nowych funkcji kulturalnych przez Biblioteki (miejsca aktywności i innowacyjności kulturalnej). Obok rozbudowy i modernizacji obiektów pełniących także funkcje kulturalne, niezbędna jest rewitalizacja obiektów, które przy niezbyt dużym doinwestowaniu (przez samorządy albo w innej formule współfinansowania) mogą stać się miejscami do zaspokajania różnorodnych potrzeb kulturalnych. Osobnym, ale równie ważnym zadaniem jest rewitalizacja przestrzeni publicznych dla aktywności kulturalniej mieszkańców powiatu wołomińskiego. Pierwszoplanowe są jednak duże, zintegrowane inwestycje, które tworzą nową jakość kulturalna w wymiarze ponad lokalnych. Inwestycje w Muzeum Bitwy Warszawskiej w Ossowie oraz określenie modelu działania Pałacu w Chrzęsnem - Norwidowskie Centrum Kultury.

Po drugie zaproponowano stworzenie mechanizmów pomagających korzystać z usług kulturalnych osobom, bądź grupom mieszkańców (młodzież szkolna, seniorzy, rodziny wielodzietne). System stypendialny dla uzdolnionej artystycznie młodzieży jest wyrazem dbania o talenty, które mogą być w przyszłości wizytówką / ambasadorami powiatu i go promować. Perspektywiczne jest także, położenie nacisku na aktywne korzystanie z kultury i/lub jej współtworzenie. Za- 18 -


Promocja i upowszechnianie kultury Jak wykazały badania, a także wypowiedzi lokalnych ekspertów, problemem dla mieszkańców powiatu wołomińskiego jest efektywne upowszechnianie informacji o usługach kulturalnych w powiecie. Wspólny kalendarz wydarzeń kulturalnych pozwala nie tylko na zdobycie informacji o nadchodzących imprezach, pozwala też łatwiej i bardziej ekonomicznie planować wydarzenia kulturalne oraz łączyć podobne.

Ważne jest także połączenie wspólnych działań, integracja instytucji kultury z terenu powiatu, budowanie środowiska instytucji i ludzi zaangażowanych w działalność kul turalną i artystyczną. Oprócz wymiany doświadczeń, można takżetworzyć wspólne działania i wydarzenia kulturalne pełniące funkcje integracyjne i budujące tożsamość kulturową i społeczną społeczności lokalnych oraz w obrębie powiatu. Wykreowane wydarzenia kulturalne niosą z sobą także walor promocyjny. Z jednej strony są to duże wydarzenia o zasięgu ponad regionalnym, wręcz krajowym (rocznica „Cudu na Wisłą” widowisko plenerowe w Ossowie 15 VIII), z drugiej strony liczne wydarzenia o wymiarze lokalnym, które łączy specyficzna forma - są to rekonstrukcje historyczne. Kwestia rekonstrukcji historycznych, może stać się wizytówką powiatu. Potrzeba jeszcze położyć nacisk na włączanie mieszkańców w procesy rekonstrukcyjne.

- 19 -


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG KOMUNALNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM • Zapewnienie opieki wszystkim bezdomnym zwierzętom oraz realizacja procesów ograniczających ich prokreację.

Główna aspiracja rozwoju usług komunalnych Zasadniczym celem jest zmierzanie w kierunku stworzenia warunków optymalnego dostępu do usług komunalnych, bez względu na miejsce zamieszkania na terenie powiatu wołomińskiego. Wysokiej jakości usługi komunalne mają dawać mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa i funkcjonowania w przyjaznym środowisku. W takim układzie cel główny koncentruje się na wygodnym zamieszkiwaniu na terenie powiatu wołomińskiego i wchodzących w jego skład gminach. Wygodne zamieszkiwanie należy odczytywać jako dostęp do oferty mieszkaniowej i powiązanych z nią podstawowych usług komunalnych takich jak bieżąca woda, kanalizacja, wywóz odpadów itp. Wśród głosów uczestników procesu strategicznego pojawiały się również dodatkowe (niejako zewnętrzne) zagadnienia wpływające na wygodę zamieszkiwania na terenie powiatu. Dotyczyły one głównie kwestii przestrzeni publicznej w aspekcie jej czystości, estetyki i bezpieczeństwa (szczególnie środowiskowego: przeciwpowodziowego, przeciwpożarowego, bezpańskich psów itp.). Usługi komunalne rozwijać się mają w oparciu o wartości podzielane przez mieszkańców powiatu: • Mieszkaniec jest najważniejszy. • Gospodarność, efektywność i sprawność w świadczeniu usług komunalnych. • Poczucie bezpieczeństwa w środowisku i zaopatrzeniu w media. • Zadbana i czysta przestrzeń publiczna. • Zabezpieczenie egzystencji najbardziej potrzebujących mieszkańców. • Zwierzęta potrzebują godnych warunków bytowania. Cele Strategii realizowane będą w przy zachowaniu poniższych standardów działania: • Wysoka jakość usług komunalnych za przystępną cenę. • Powszechna dostępność do infrastruktury i systemu zaopatrzenia w media. • Ekologiczne i partycypacyjne podejście przy planowaniu inwestycji wrażliwych społecznie. • Dostępność lokali komunalnych i lokalnych dla najbardziej potrzebujących.

Główne obszary rozwoju usług komunalnych Rozwój infrastruktury i zwiększanie dostępności do systemu usług komunalnych Obszar ten koncentruje się na kwestiach zapewnienia odpowiedniej infrastrukturytechnicznej dla świadczenia usług komunalnych oraz zwiększania dostępu do infrastruktury. Kluczowym zagadnieniem są działania związane z budową, rozbudową oraz utrzymaniem: • infrastruktury systemu dostarczania wody, • infrastruktury odbioru ścieków bytowych i gospodarczych, • infrastruktury systemu odbioru wód deszczowych, • infrastruktury oświetleniowej, • sieci gazowniczej, ciepłowniczej, telekomunikacyjnej oraz dostępu do Internetu, • infrastruktury oczyszczania ścieków. Za drugi ważny aspekt, poruszany zarówno w badaniach jak i w trakcie prac warsztatowych, uznano konieczność stworzenia zachęt dla mieszkańców do podłączania się do sieci już istniejących (w szczególności sieci wodno-kanalizacyjnej) i większej aktywności w tym zakresie w wybranych gminach. W pierwszy obszar rozwojowywpisują się również zagadnienia składowania odpadów, w szczególności zbiórki i segregacji odpadów oraz likwidacji istniejących dzikich wysypisk śmieci oraz wszelkich działań zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego oraz otoczenia w jakim funkcjonujemy.

- 20 -


Tak zdefiniowana Domena jest odzwierciedleniem wyników diagnozy i zdefiniowanych na jej bazie głównych problemów. Mieszkańcy Powiatu akcentowali głównie rozległość obszaru Powiatu i rozproszenie zabudowy wpływające na wysokie koszty budowy infrastruktury oraz ograniczone własne środki finansowe gmin na rozwój infrastruktury, jak również ograniczone środki na włączenie się odbiorców do infrastruktury.Szczególną uwagę poświecono wstrategii aspektom przestrzegania wymagań środowiskowych i poszukiwaniu skutecznych narzędzi egzekwowania przepisów (w odniesieniu do wymagań środowiskowych i innych regulacji prawnych dotyczących gospodarki komunalnej). Zaplanowane działania mają pomóc także w podnoszeniuniskiej świadomości ekologicznej mieszkańców. Dodatkowo mieszkańcy zauważają niską dostępność uporządkowanej przestrzeni rekreacyjnej oraz spacerowej, która przekłada się na jakość warunków życia ludności, zwłaszcza w obszarach miejskich o zwartej zabudowie wielorodzinnej. Stąd celowe jest podejmowanie działań służących tworzeniu takich terenów i dbałości o ich sprzątanie i estetykę.

Skuteczna polityka mieszkaniowa gmin W diagnozie polityki mieszkaniowej gmin zwraca się szczególną uwagę na małą ilość mieszkań socjalnych i komunalnych oraz długą listę oczekujących na mieszkania i małą powierzchnię mieszkań. Gminy wchodzące w skład Powiatu Wołomińskiego charakteryzują się bardzo zróżnicowanym poziomem dostępności mieszkań socjalnych – istnieje wyraźne zróżnicowanie pod względem dostępności mieszkań socjalnych pomiędzy obszarami miejskimi i terenami wiejskimi. Lokale socjalne znajdują się niemalże wyłącznie w posiadaniu gmin miejskich oraz miejsko-wiejskich (nie licząc gminy Radzymin).

uwagę na konieczność zapewnienia w pierwszej kolejności mieszkań socjalnych dla najbardziej potrzebujących. Wymaga to działań prowadzących do pozyskiwania nowych lokali, a także weryfikacji list oczekujących.Drugi obszar rozwojowy koncentruje się przede wszystkim na racjonalizacji dostępu do lokali komunalnych i socjalnych.

Bezpieczny Powiat Wołomiński Trzecia domena (obszar rozwojowy) skupia cele i działania służące podnoszeniu bezpieczeństwa publicznego rozumianego, jako zabezpieczenie przeciwpożarowe, przeciwpowodziowe oraz opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Uczestnicy warsztatów zwracali szczególną uwagę na konieczność ograniczenia gospodarowania terenami zagrożonymi powodzią i podtopieniami. Dlatego też zaproponowali działania weryfikujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (MPZP) pod kątem wyłączenia z zabudowy terenów zagrożonych powodzią i podtopieniami. Ponadto postulowano współprace w realizacji wspólnych przedsięwzięć gmin z władzami regionalnymi i krajowymi w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego oraz uruchomienie systemu wczesnego ostrzegania przeciwpowodziowego w każdej z gmin. Równie często zwracano uwagę na potrzebę zakupów i inwestycji w dziedzinie ochrony przeciwpowodziowej i przeciwpożarowej. Drugim elementem, który jest odpowiedzią na sygnały pochodzące od mieszkańców, jest rozwiązanie problemów bezdomnych, dzikich zwierząt, które mogą stanowić zagrożenie dla mieszkańców. Uczestnicy procesu strategicznego rekomendują m.in. budowę małych schronisk dla bezdomnych zwierząt, większą kontrolę nad realizacją akcji odławiania zwierząt oraz pracy schronisk. Wskazują ponadto na potrzebę wdrożenia akcji chipowania zwierząt.

Ze względu na ograniczone środki w gminach zarówno mieszkańcy jak i przedstawiciele urzędów zwracali - 21 -


GŁÓWNE ZAŁOŻENIA STRATEGII ROZWOJU USŁUG KOMUNIKACYJNYCH W POWIECIE WOŁOMIŃSKIM Główna aspiracja rozwoju usług komunikacyjnych Rozwój usług komunikacyjnych powinien zapewniać zasadniczą aspirację ujętą w sformułowaniu: Komunikacja optymalnie zaspakaja potrzeby mieszkańców bez względu na ich wiek, miejsce zamieszkania, poziom sprawności. Usługi komunikacyjne wstrategii, przedstawiono, jako działania mieszczą się w szerokim spektrum zagadnień związanych z przemieszczaniem się w przestrzeni osób w związku z ich funkcjonowaniem. Jednocześnie jest to taki zakres działań i usług, który jest realizowany przez jednostki samorządu terytorialnego jak i przez inne podmioty, których adresatami są mieszkańcy gmin Powiatu Wołomińskiego. Mając na uwadze tak określone usługi strategia odnosi się do dwóch obszarów: infrastruktury komunikacyjnej oraz zarządzania komunikacją. Za infrastrukturę komunikacyjną przyjęto składniki materialne takie, jak systemy dróg dla komunikacji samochodowej, systemy dróg kolejowych, skrzyżowania, przejazdy, wraz z systemami towarzyszącymi: przystankami, dworcami, parkingami, oświetleniem, oznakowaniem, system chodników, system ścieżek rowerowych, tabor przewozowy.

cji zbiorowej, uchwalanie przez gminy taryf przewozowych i systemów finansowego wspierania komunikacji zbiorowej. Szczególnie ważnym elementem jest system informacji o komunikacji adresowany do mieszkańców.

Działania związane z poprawą usług komunikacyjnych dla mieszkańców powiatu to: polepszanie siatki połączeń pomiędzy gminami poprzez uruchomienie powiatowego przewoźnika, zapewniającego częste odjazdy. Ważnym elementem całego systemu komunikacyjnego jest stworzenie spójnego systemu dróg dla rowerów. Kolejny istotny wyzwanie dla samorządów lokalnych jest zbudowanie efektywnej dostępności komunikacyjnej Warszawą, obejmującej dążenia do przywrócenia wspólnego biletu oraz prace dotyczące, tak by usprawnić połączenie z Warszawą. Równocześnie powinny trwać prace nad przebudową dróg prowadzących w kierunku Warszawy, w celu zwiększenia bezpieczeństwa i skrócenia czasu przejazdu mieszkańców powiatu wołomińskiego. Rozwój usług komunikacyjnych opierał się będzie o istotne dla lokalnej społeczności wartości: • Równość w dostępie i korzystaniu. • Dostępność ekonomiczna. • proekologiczność.

Za zarządzanie komunikacją przyjęto zespół zinstytucjonalizowanych działań takich, jak: asygnowanie w ramach budżetów gminnych i budżetu powiatowego środków na komunikację przeznaczonych na wydatki infrastrukturalne: inwestycje, utrzymanie, modernizacje i remonty, organizacja ruchu, system zarządzania ruchem, organizacja komunikacji zbiorowej, organizacja siatki połączeń dla komunika-

Realizacji ujętych w Strategii zapisów towarzyszyć będą następujące standardy działania: • Potrzeby mieszkańców – wyznacznik działań. • Bezpieczeństwo i komfort. • Rzetelna informacja.

- 22 -


Główne obszary rozwoju usług komunikacyjnych

Nowoczesna infrastruktura komunikacyjna z adekwatnym do potrzeb taborem komunikacji zbiorowej z rozwiązaniami „bez wykluczeń”

Nowoczesna infrastruktura to taka, która jest tworzona i utrzymywana według najlepszych standardów znanych w krajach o poziomie rozwoju, do którego aspirujemy i dążymy. W oczywisty sposób najczęściej odnosimy się do rozwiązań stosowanych z powodzeniem w wysokorozwiniętych krajach Unii Europejskiej. Mieszkańcy powiatu wołomińskiego szczególnie duża wagę przywiązują do drożnego sys-temu dróg transportu kołowego oraz dobrze funkcjonującego systemu połączeń kolejowych, głównie z Warszawą. Drożne komunikacyjnie drogi i dobrze funkcjonujący system połączeń kolejowych jest warunkiem kluczowym, a wręcz decydującym, o jakości życia mieszkańców powiatu wołomińskiego. Mieszkańcy w badaniach zwracali szczególną uwagę na stan taboru na linii kolejowej z Warszawy Wileńskiej. W ich subiektywnej ocenie jest on pewną formą dyskryminowania mieszkańców zamieszkałych na terenie gmin, przez które przechodzi ta linia kolejowa.

potrzeb mieszkańców. Ważnym elementem tych działań powinna być poprawa stanu dróg powiatowych i gminnych w celu wydłużenia okresu ich użytkowania pomiędzy generalnymi remontami. Postulowana poprawa jakości taboru komunikacji zbiorowej dotyczy zarówno taboru kolejowego jak i prywatnej komunikacji autobusowej. W przemieszczaniu się w obszarach gmin i miast ważną rolę powinien odgrywać rower. Konieczne jest stworzenie spójnego dla całego obszaru sytemu komunikacji rowerowej obejmującej budowę dróg i szlaków rowerowych wraz z infrastruktura towarzysząca – parkingi dla rowerów. Kolejny obszar związany z komunikacją wymagający interwencji samorządów to zwiększenia bezpieczeństwa uczestników komunikacji zbiorowej oraz niechronionych uczestników ruchu drogowego (pieszych i rowerzystów). Działania związane z poprawieniem dostępności usług komunikacyjnych powinny obejmować zwiększanie liczby przystanków komunikacji zbiorowej. Ważne są działania dostosowujące infrastrukturę komunikacyjną dla osób niepełnosprawnych obejmująca przystosowania przystanków autobusowych, taboru komunikacja oraz tworzenie ciągów komunikacyjnych bez barier. Zmniejszanie natężenia samochodowej komunikacji indywidualnej na korzyść korzystania przez kierowców z komunikacji zbiorowej wymagają rozwijania infrastruktury parkingowej o charakterze Parkuj i Jedź oraz zbudowanie zintegrowanego powiatowego systemu komunikacji o charakterze dowozowym do przystanków linii kolejowych.

Efektywne zarządzanie komunikacją w tym w szczególności komunikacją zbiorową Komunikacja, dla sprawnego jej funkcjonowania wymaga funkcjonowania systemu zarządzania. Obejmuje on cały zbiór zinstytucjonalizowanych działań, których celem jest: zarządzanie budową, utrzymaniem, remontami

Permanentny stan trwający od wielu, którym są korki na drogach w kierunku Warszawy w szczególności w czasie szczytów komunikacyjnych, powoduje, że mieszkańcy za ten stan rzeczy obwiniają lokalne władze samorządowe. Jakkolwiek ocena ta może być niesprawiedliwa, gdyż najczęściej sytuacje te dotyczą dróg krajowych i wojewódzkich, to dla mieszkańca, który jadąc do Warszawy stoi w korku w Markach, Ząbkach, Zielonce, czy w Kobyłce intuicyjnie za ten stan rzeczy obwinia władze tych właśnie gmin. Działania, które należy podjąć w tym obszarze obejmują dostosowanie infrastruktury do komunikacyjnych - 23 -


i modernizacją infrastruktury drogowej, zarządzanie komu nikacją zbiorową- jej planowanie, organizacja, ocena funkcjonowania. Z uwagi na to, że infrastruktura tworząca układ komunikacyjny dróg jest strukturą złożoną, gdyż składa się z elementów zarządzanych przez bardzo wiele podmiotów również organizacją komunikacji zbiorowej zajmuje się również wiele instytucji koordynowanie funkcjonowaniem wymaga zaangażowania wszystkich tych podmiotów. W praktyce jest to trudne, aby podmioty te uzależniały swoje działania od uzgodnionych wzajemnie postanowień, ale pożądane jest podejmowanie skutecznych prób koordynowania działań. Konieczne jest zwiększenie międzygminnej współpracy w zarządzaniu komunikacją poprzez stworzenie wspólnych standardów i sytemu koordynacji dla budowy, remontów i modernizacji infrastruktury komunikacyjnej. Skuteczne zarządzanie komunikacja wymaga stworzenie systemu informacyjnego obejmującego cały powiat. Powinien on zawierać informację o sieci połączeń komunikacyjnych, rozkładach jazdy oraz powiadomienia o planowanych i realizowanych budowach i remontach ciągów komunikacyjnych. System powinien wykorzystywać technologie internetowe. Ważnym elementem informowania są także tablice informacyjne, rozkłady jazdy opracowywane w formie przyjaznej dla podróżujących. Najważniejszym wyzwaniem pozwalającym skutecznie i efektywnie zwiększać jakość i dostępność usług komunika cyjnych na terenie powiatu wołomińskiego jest stworzenie systemu współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.

- 24 -


O autorach strategii

Centrum Doradztwa Strategicznego jest firmą konsultingowo - badawczą działającą w zakresie planowania i zarządzania strategicznego oraz doradztwa dla instytucji publicznych. Oferuje konsultacje opierające sięna analizie dostępnych informacji, jak również realizacji własnych badańjakościowych i ilościowych. Dzięki mobilności konsultantów oraz rozległej sieci kontaktów partnerskich CDS świadczy usługi konsultingowe, szkoleniowe i badawcze na terenie całego kraju. Główne obszary działalności CDS i przykładowe realizacje: • Planowanie i zarządzanie strategiczne w samorządzie terytorialnym - opracowanie planów strategicznego rozwoju gmin, powiatów i regionów, okresowych przeglądów strategicznych, Programów Rewitalizacji Obszarów Miejskich, Wieloletnich Programów Inwestycyjnych (m.in.: Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Niepołomice, Plan Rozwoju Turystyki Trójkąta Turystycznego Kazimierz Dolny – Nałęczów – Puławy na lata 2012 – 2020, Strategia województwa małopolskiego w zakresie polityki społecznej na lata 2010-2020). • Rynek pracy - analizowanie i ocena potencjału ludzkiego, oferty edukacyjnej, oferty służb zatrudnienia i instytucji okołobiznesowych, ofert pracy oraz preferencji pracodawców. Zarządzanie złożonymi projektami o skali regionalnej i ogólnopolskiej. Doradztwo w tworzeniu nowych instytucji i przedsięwzięć na rzecz zatrudnienia (m.in. Lokalne Porozumienia / Pakty na rzecz Zatrudnienia), tworzenie i wdrażanie specjalistycznych narzędzi do efektywnego zarządzania rynkiem pracy (m.in. Badanie diagnozujące pn. Kształcenie zawodowe w powiązaniu z potrzebami lokalnego/regionalnego rynku pracy – Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, Projekt innowacyjny 50+ dla 50+ czyli akademia rozwoju kompetencji w zakresie uczenia osób powyżej 50. roku życia). • Badania społeczne i ewaluacje (jakościowe, ilościowe) obejmujące m.in. diagnozę potrzeb i preferencji mieszkańców, ocenę działalności władz lokalnych oraz instytucji publicznych, analizę poziomu akceptacji społecznej dla planowanych działań inwestycyjnych, badanie klimatu dla przedsiębiorczości czy też planów rozwojowych przedsiębiorstw, badanie jakości i adekwatności kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych w odniesieniu do potrzeb rynku pracy, badania dotyczące migracji zarobkowej wewnątrz kraju oraz migracji zagranicznej, badania oceny nowych produktów, testowanie marki (m.in.: Badanie wizerunku, oferty i kanałów promocji Muzeum Historycznego Miasta Krakowa; Diagnoza i analiza na potrzeby przygotowania i wprowadzenia w Małopolsce systemu podmiotowego finansowania kształcenia dla MŚP).

- 25 -


- 26 -


Powiatowa Karta Rodziny TAKrodzina.pl

Doceniając trud wychowania i opieki nad dziećmi przekazujemy na ręce rodzin wielodzietnych Powiatową Kartę Rodziny TAKrodzina.pl, bo rodzinie mówimy stanowcze TAK!

Piotr Uściński Starosta Wołomiński

Złóż wniosek już dziś i korzystaj ze zniżek. .........................................................................................................................................................................................

Powiat Wołomiński



Folder a4 poprawka