Page 1


2

Kolofon “Grutte Gelf” is it doarpsblêd fan en foar Surhuzum Seisentweintichste jiergong, nûmer 6, 12 novimber 2013 Redaksje: Djoeke Postma-de Jong, Bonhommestrjitte 2, till. 351767 Meindert Brouwer, De Iennen 8, till. 352201 Auke Elzinga, Bonhommestrjitte 9, till. 365144 Kornelis van Dekken, till. 0513-684467 Kopij-adres: Grutte Gelf p/a Bonhommestrjitte 2 9283 VC Surhuizum E-mail: gruttegelf@surhuzum.nl Website: gruttegelf.surhuzum.nl

Utjefte: Fjouwerwykliks Oplage: 520 stiks Rabobanknûmer: 30.42.71.691 Besoarging: Fam. Mulder, H.J. v.d. Veenstrjitte 1 T. Linker-IJtsma, till. 351663 Harmen Scheepsma, till. 351769

De redaksje behâldt har it rjocht foar om ynlevere kopij te wegerjen of mooglik yn te koartsjen.


3

Hjerststoarm waait oer Surhuzum

Moandei 28 oktober krige ek Surhuzum te meitsjen mei de stoarm dy’t oer ús lân gie. Troch it KNMI yn ’e Bilt waard tsjin acht oere moarns it heechste waaralarm, koade read, ôfjûn. Yn it noarden waarden wynstjitten ferwachte fan 100 oant 120 kilometer yn ’e oere. It hichtepunt fan de stoarm lei krekt nei de middei boppe Fryslân. Boppe lân hie de wyn krêft 9 oant 10, wylst de wynstjitten snelheden fan 140 kilometer yn ’e oere hellen. Rûn âlven kamen út Surhuzum de easte meldings fan stoarmskea. Tsjin tolven melde Gea Oostra út Koartwâld op Twitter: “O neeeeeeeehhhh de mooiste boom in de tuin, de reuze treurwilg ligt nu in de vijver”. Efkes letter melde se dat nûmer twa, trije en fjouwer ek omleinen. “Kachelhout genoeg


4


5 voor Sietze!”, neffens Gea. Middeis twittere se in foto fan allegear parren op it paad. “Het enige positieve aan de storm ’t regent stoofperen! Dat wordt schillen!” Oan it begjin fan de middei kaam der ek noch in stroomsteuring by. Ien fan de omfallen beammen hie yn syn fal in stroomkabel stikken lutsen. In tillefoantsje nei Liander die bliken dat de steuring noch wol in pear oeren duorje soe. De omfallen beamen soargen sa foar hiel wat ûngemak. Fanút Stynsgea wie Surhuzum troch it Noard net te berikken. Op ’e Pypkewei wiene namentlik in stik mannich beamen oer de wei fallen. Troch alle omfallen beammen lei ek it busferfier stil. By de gemeente kamen yn ’e rin fan de dei al mear as hûndert skeameldings binnen. De meiwurkers fan ’e bûtentsjinst wienen dan ek drok dwaande om de wegen yn Achtkarspelen wer begeanber te meitsjen. Tsjin fjouwer oere luts it KNMI it waaralarm wer yn. Yn in koart skoftsje tiid wienen der yn Surhuzum mear as tritich beammen omwaait. Underwilens is it opromjen fan de omwaaide beammen yn folle gong en dat kin noch wol de hiele wike duorje. By dakdekkers en beamkappers stiene de tillefoans fan moandei ôf readgleon. Beamsnoeier Auke Sietzema fan Koartwâld waard moandei al om tolve oere troch de gemeente ynskeakele. “Ik doch dit wurk al fyftjin jier, mar sa slim haw ik it noch nea sjoen”, fertelt Auke oan in ferslachjouwer fan de Ljouwerter Krante. Allinne al yn Koatstertille hat er tolve beammen op syn listje stean. “Yn de hiele gemeente giet it wol om hûnderten.”


6


7 Mei al syn personiel is Sietzema sûnt moandei fol oan de bak. De aginda foar de rest fan de wike is opskjinne, grut materieel foar in reguliere opdracht yn Grins is al op wei nei hûs. “We besykje no earst de beammen dy’t oer de diken lizze fuort te heljen foar’t it nacht wurd. Al dy partikulieren mei skea oan de túntsjes kommen dêrnei wol.”

By fuotbalferiening ASC’75 yn Stynsgea hie de stoarm ek bot húshâlden. Der kaam Mindert Kloosterman efter doe’t hy tiisdeitemoarn mei in programmamakker fan it Omrop Fryslân-programma Hea! fan it parkearterrein nei de sportfjilden rûn. “Hjir leit it earste slachtoffer al. It is dochs ferskrikkelik, moatte jim dêr ris sjen”, seit Mindert as se de earste omwaaide beammen lizzen sjogge. As frijwilliger docht Mindert al jierrenlang it ûnderhâld by de klup. “Der leit ús libbenswurk. Alles leit hjir oer de kop. Alles is om waait. It is ferskrikkelik.” De fuotbalfjilden lizze der kreas by. Mar as de manlju nei de kantine rinne, sjocht it der minder moai út. “Ja, en wy hiene ek krekt alles op ferve. It is no in binde troch de hurde wyn. Sjoch”, fertelt Mindert, “der sieten platen om hinne, der is de wyn ûnder kommen en is it de loft yn flein”, wizend nei de daksrânen dy’t fan de kantine waaid binne. “It leit sels op de tennisbaan.” Dus jo ha wol wer wat te dwaan as ik dit sa sjoch. “Jawol, wy hoeve ús net te ferfelen”, seit Mindert tsjin de programmamakker as se in ein oan it gesprek meitsje.


8


9 Ek yn de Fryske bosken waard tiisdei de skea opmakke. De gefolgen fan de stoarm binne hjir ek goed te sjen. “Hjir sjogge we wat der gebeurt is. Ontsettend. Dat is no in ikebeam.”, fertelt boskwachter Roel Vriesema wizend nei in omwaaide beam yn it bosk. “De wyn is kommen. In iik hat noch in hiele protte blêd, is swier hout. De wyn drukt der tsjin oan en de beam is gewoan ôfknapt as in lusifershoutsje”. Roel is dizze dei mei sawol in ferslachjouwer fan it NOS Journaal as fan Omrop Fryslân yn de bosken te finen. Yn Súdeast Fryslân is Steatsboskbehear mei man en macht yn tou. “De takken opromje, de oerlêst weiwurkje. En ek aanst foaral nei de kuierpaden en de fytspaden sjen as dy feilich binne. Want wer’t minsken lâns matte, moat it feilich wêze”, fertelt Roel oan de ferslachjouwers. By de fraach hoe grut de ravaazje is, antwurdet er: “Untsettend grut. It is in stoarm, it is net sa dat er op ien plak west hat. Hy is oer de hele provinsje gong. En wy ha yn alle gebieten, nettsjinsteande wer’t jo binne, sjogge jo skea”. Der binne tûzenen beammen sneuvele yn Súdeast Fryslân. Mar de gefolgen fan it natuergewelt, fangt de natuer neffens Roel sels wer op. De stoarm wie koart en fûl, mar it opromjen fan de ravaazje en it ferhelpe fan de skea hat noch gâns dagen duorre. Eltsenien hie it der mar drok mei, net as lêste de fersekeringsmannen. Allinne al út Fryslân kamen yn ien wike tiid mear as 3200 skeameldings fan stoarmskea binnen by fersekerder Interpolis. De foto’s by dit ferhaal binne makke troch Mindert van Dekken, Geo Oostra, Koop van der Velde, Djoeke Postma en Meindert Brouwer. Kornelis van Dekken


10


11

Sk没telbank In memoriam Rob Vos Wedze 6, Twijzel (vh. It Noard 2) Overleden 14 oktober 2013 Leeftijd 53 jaar Gatze Oldenburger Van Sytzemawei ytzemawei 6, De Westereen (vh. Doarpsstrjitte) Overleden 1 november 2013 Leeftijd 65 jaar

Bachelor : Tynke de Haan, Deutechemstrjitte 19, heeft haar bachelor voor Pedagogische Wetenschappen behaald aan de Universiteit van Groningen. Op maandag 30 oktober, tijdens de hevige storm, werd deze officieel aan haar uitgereikt in de Nieuwe Kerk in Groningen.

Berichten voor de Sk没telbank kunt u mailen naar: gruttegelf@surhuzum.nl gelf@surhuzum.nl


12


13

Wist u dat … bij Gea en Piet Meerstra, Lustenburg, de passiebloem nog bloeit en dat er nog knoppen aanzitten die nog tot bloei moeten komen (hopen ze).

… onze bakker op 13 november weer gaat strijden om de bekende kampioensbeschuittroffee. … wij hem hiermee veel sterkte wensen.

Oppas gezocht? Ik bied hulp! Beste lezer. Mijn naam is Thea Brandsma, ben 13 jaar en wordt deze maand 14. Ik woon op de Doarpsstrjitte 16 en zit nu in het 2de jaar op het Lauwers College in Buitenpost. Ik zoek naast school en sport een bijbaantje om wat te kunnen verdienen. Omdat ik het leuk vind om met kinderen om te gaan en zij mij ook aardig vinden, dacht ik aan oppassen. Maar nu zoek ik alleen nog een adres, of adressen om een paar keer in de week op te kunnen passen. Mijn voorkeur betreft ’s avonds in verband met school en sport. Dus als u een oppas nodig hebt, mail of bel gerust. Ik hoor graag van u. Thea Brandsma. Telefoon 0512-351590 of 06-30646146.

Dorpsarchief Surhuizum Voor aanvulling en uitbreiding van het dorpsarchief ben ik op zoek naar alles over en van Surhuizum. Denk hierbij aan: foto’s, ansichten, oude aantekeningen of notulen van niet meer bestaande verenigingen, rouwbrieven en rouwadvertenties. J. Pool, Lustenburg 11


14


15

Samenspelgroep opgestart! Op 3 september zijn de jeugdleden gestart met midget golfen en pannenkoeken eten bij familie Piersma. Dit was natuurlijk lachen, gieren en brullen en om te smullen! Een week later was het heel andere koek; de samenspelgroep van Excelsior is een feit. Iedere dinsdagavond musiceren de jeugdleden met elkaar. Het samenspel is natuurlijk erg wennen en nog moeilijk, maar door de goede inzet gaat het al hartstikke goed. Na een aantal keer oefenen worden al grote sprongen gemaakt. We hebben er veel plezier in. De samenspelgroep start om 19 uur op de dinsdag avond en daarna schuift het grote korps aan, zodat we ook aan elkaar kunnen wennen. Helaas moest de jeugddirigent wegens omstandigheden op het laatste moment afhaken, maar gelukkig stond onze eigen dirigent Willem Flisijn voor ons klaar!! Super Willem!! Willem staat nu tijdelijk voor het jeugdkorps, zodat alles toch weer door kan gaan. Ondertussen zoeken we nog wel verder voor iemand die interesse heeft om in de toekomst te dirigeren voor onze enthousiaste jeugdleden. Lieve groetjes van de toeteraars!


16


17

Bijzondere berichten uit de media

Zwarte Piet Elk jaar komen bepaalde groepen mensen terug rug op de oude Zwarte Piet-traditie. Wat moeten we in Nede derland toch flexibel zijn. Wat een gezeur over dit kinderfeest. feest. De laatste tijd voel ik mij ook niet meer op mijn gemak. Ik wil graag dat alle woorden eindigend op pepernoten pernoten worden afgeschaft en de artikelen it de schappen gehaald, want ik voel mij ook altijd tijd in deze tijd van het jaar zeer gediscrimineerd. Eddy Pepernoot, Drachten

Grutte Gelf seit... It wurd sa fier is ’t hinne in taai-taai ûnderwerp, mei dy swarte piten!

Grutte Gelf Doordenker Wat zou hij er van denken:


18


19

Historische markt sluit Achtkarspelen 675 jaar af Achtkarspelen vierde de hele maand oktober haar 675 jarig bestaan. Stichting Openbare Bibliotheken Noordoost Fryslân, stichting Oud Achtkarspelen en stichting Keunstkrite stelden hiervoor een bijzonder programma samen met o.a. exposities, fietstochten, lezingen, optredens en de Achtkarspelenkwis. De jubileummaand eindigde zaterdag 26 oktober in het gemeentehuis van Buitenpost met een grote historische markt. Burgemeester Gerben Gerbrandy opende om 10.00 uur de markt, nadat het gelegenheidskoor uit Gerkesklooster/Stroobos het lied Gabriella’s Song ten gehore had gebracht. Bij zo’n 30 kraampjes konden de vele bezoekers kennis maken met de geschiedenis van Achtkarspelen. De elf dorpen uit de gemeente, musea en historische verenigingen presenteerden zich en lieten aan de hand van boeken, antieke documenten en gebruiksvoorwerpen de geschiedenis herleven. Speciaal voor deze gelegenheid was ook het gemeentearchief open voor rondleidingen. Oude foto’s en films, zoals de film van het bezoek van koningin Juliana aan de gemeente in 1961 konden worden bekeken en er waren gedurende de dag bijzondere theatervoorstellingen van Van Ravesteijn Entertainment.

Spreuk van de maand “Vroeger was alles beter. Gelukkig hebben we in de toekomst steeds meer vroeger.”


20


21

Uitnodiging ledenvergadering ijsclub “De izeren wjuk” De jaarlijkse ledenvergadering van de ijsclub zal worden gehouden op: Datum : Vrijdag 29 november 2013 Locatie : Café Stynsgea, Geawei 35a te Augustinusga Aanvang : 20.00 uur Agenda 1. Opening 2. Notulen en jaarverslag 3. Verslag penningmeester 4. Verslag kascommissie 5. Pauze 6. Benoeming nieuwe kascommissie 7. Bestuursverkiezing 8. Bestuursmededeling 9. Rondvraag 10. Verloting 11. Sluiting Nieuwe leden kunnen zich tot 1 december 2013 aanmelden bij Wybo Hofstra, tel. 06-51605227. Gezinsabonnement €5,Alleenstaande € 3,Donateurs € 2,50 Binnenkort wordt de ijsbaan weer onder water gezet, dus denk om uw kinderen!

Opbrengst collecte Ned. Brandwonden Stichting 2013 De collecte voor de Nederlandse Brandwonden Stichting heeft in Surhuizum het bedrag van €744,40 opgebracht. Fijn dat zoveel mensen wilden collecteren. Dank u wel dat u zoveel geld heeft willen geven voor dit goede doel. Riet Alberts

Opbrengst Nierstichting De collecte van de Nierstichting heeft het mooie bedrag € 744,52 opgebracht. Alle collectanten bedankt voor jullie inzet en Surhústers hartelijk dank voor jullie giften. Gryt Wijma


22


23

Band on the run…

Dat zou je kunnen zeggen van de rockformatie Wooden Moons, want deze jonge enthousiaste mensen willen graag optreden in de regio en ver daarbuiten. “Band on the run” is ook een album van Paul Mc Cartney& Wings die in de ’70-er jaren gold als de beste LP na de Beatles-periode en die muziek sluit weer aan bij wat de Wooden Moons graag willen, namelijk Classic rock uit de periode 60, 70 en 80. Jan Hansma uit Surhuizum is een zeer gemotiveerde muzikant die met zijn drumritme de “beat” aan de sound geeft, maar ook zijn vrienden en medemuzikanten hebben het focus op het plezier van het spelen in een rockband. Allemaal komen ze uit de regio en delen de passie voor de Classic rock, Bert Jan Alserda als zanger,Melvin de Groot op keyboards, de lage tonen op de bas van Jetze van Vliet en tenslotte het soms felle gitaarwerk van Hilbert Postma. Hoe ontstaan dit soort bandjes? Vaak gebeurt dat via school of in het uitgaansleven, bijzonder bij deze jongens is dat hun voorkeur allemaal uitging naar de muziek van toen, of het nu de 60, 70 of 80-er jaren betreft. De (jonge) ouderen onder ons weten waar het dan om gaat, The Beatles, The Rolling Stones,Status Quo, The Doors en als Nederlandse band The Golden Earring. En wat is er fijner om even weer dat gevoel terug te krijgen van de oude tijd, daarom zijn de reacties van het publiek zo positief.


24


25 De band heeft al een optreden verzorgt bij het “Iepen poadium” in Surhuizum en later nog eens op de spelweek, dus velen hebben al kennisgemaakt met deze rockformatie. Naast de positieve reacties kwamen er ook verzoeken om elders op te treden, m.a.w. de band moest nu echt “on the run”. Inmiddels zijn er dan ook al diverse optredens geweest zoals in Heerenveen, Surhuisterveen, Sneek en eind dit jaar staat Leeuwarden op het programma. Op de vraag hoe men aan de naam “Wooden Moons” was gekomen vertelde Jan Hansma een leuke anekdote. Tijdens onze eerste optreden waren wij gekleed in een houthakkersoverhemd, onze oefenruimte bevind zich in de Louwerslodge in de Doezumer Mieden. Deze ruimte is van natuurlijk hout gemaakt en heeft een echte sixties en seventies uitstraling. Allemaal passend bij de leuke, zeer gemakkelijk te onthouden naam. Dat oefenen bij Jetze van Vliet (the bass-man) is elke vrijdagavond voor elk bandlid een groot plezier, want wat is er mooier dan Classic rock te spelen en er zelf ook zoveel mogelijk van te genieten. Bij de optredens ervaren de bezoekers dat er stukjes verleden tot leven wordt gebracht, dat is “What we need my friends”. De geschiedenis kunnen wij niet terughalen, maar de herinneringen wel, en die herinneringen daar zorgen nu de Wooden Moons voor bij elk optreden. Wilt u ze eens “live” bewonderen, ga dan even met uw computer naar You Tube en tik de naam in, u kunt dan zelf oordelen en trots zijn op deze jongens die de “beat” terugbrengen naar Surhuizum en verre omgeving. Dirk de Jong Wij als band Wooden Moons gaan ons inzetten voor 3FM Serious Request, voor de stille ramp; kinderen die sterven door diarree. We gaan geld inzamelen door elke dag een optreden te verzorgen in Leeuwarden van 18 t/m 25 december. Ons streefbedrag is 250 euro. Wanneer het streefbedrag overschreden wordt is dat alleen maar beter! Dus steun de kinderen die sterven door diarree en doneer een bedrag. In ruil voor uw donatie kunt u ons bezoeken tijdens onze optredens dezer dagen en live van onze muziek genieten. Exacte data, tijden en plaats in Leeuwarden volgen. Al het geld gaat direct naar 3FM en dus naar de stille ramp! Doneren kan via naar de onderstaande link te gaan: www.kominactie.nl en typ vervolgens Wooden Moons in, of u kan tijdens onze optredens met contant geld doneren in het 3FM donatie pot. Voor meer info houd de Facebook-pagina van Wooden Moons in de gaten.


26


27

Surhúster Saken Omrop Fryslân had vanaf 19 oktober in nij spultsjeprogramma “NODOE”. Alle zaterdagen. 10 weken lang strijde 12 teams teugen elkaar in 10 verskilverski lende musea yn Fryslân. Dus wie de tuikste, rapste en handigste binne dy winne. En no zag ik laatst tot myn verbazing dat onze familie Pool, t.w. Tseard, syn dochter Lutske en syn pakesizzer Annet Bouma oek met doene. Ik nieuwsgierig fansels, want dit wu ik beslist niet misse. Dizze kear waren de opnamen út it museum Martena te Franeker. Se musten teugen de fam. van der Veen. Earst musten de jonge meiden teugen te elkaar en kregen de opdracht om de met modder bedekte tekst op het bordes te ontcijferen en de opdracht te voldoen. oog de trap op en begon te modder te verwijderen met een borstel, Annet vloog maar dat ging niet van harte. Het was dan ook een geworstel om de tekst te kunnen lezen.” Verd… (piip) ik sjoch der niks mear fan, myn broek is hielenhiele dal vies.” “Hindert neat, trochsette,” sei Luts. “Nee, nee dit is myn nije broek, kom op. G… (piip). “Gooi der dan water over heen,”sprak pake Tseard, en ja hoor ze kon de tekst nu lezen en deze was: sykje de grutte beam yn de tûn achter it museum, dêr fynsto in tou, in skjirre en in kaai. “Hup, rinne, gau” wiene de aanmoedigingen van de fam. Pool. “Ja ik flean al, mar myn broek zakket af G… (piip). Annet had snel het touw, de schaar en de sleutel en vloog hiermee naar de bibliotheek om het juiste boek uit te zoeken. Ze moest dit opmeten met een vierde van een stuk touw en dan vond ze het juiste boek, maar dat ging nog niet su makkelijk. “Wêrom wol dit no net. G… (piip). “Rustig, moast wer opnij meten”, schreeuwden uwden ze haar toe. “Wol net G… (piip). Door “Rustig bliuwe, rustig bliuwe, rustig bliuwe” te roepen probeerde p Luts haar te kalmeren. Annet, G… (piip). Helaas won het andere team deze ronde. Ja, myn moeke zei altyd dat vloeken niet helpt. Dus Annet… An en die vieze broek wordt wel weer skoan maakt deur je moeke. Ronde 2: pake Tseard en beppe Bettiee teugen elkaar met vragen te beantbean woorden. It ging eerst goed met pake maar hij moest het toch afleggen teugen beppe Bettie. Zij was toch even sneller met drukken op de knop dan onze pake Tseard. Tseard jonge do laatst dy toch niet nog een keer afmaken deur een vrouw, je mutte maar eens goed oefenen om sneller te kunnen drukken. druk Surhuzum rekent op dei. Oek deze ronde werd deur het andere team wonnen. Ronde 3 must Romke teugen onze Luts. Ze moesten foto’s maken van verskilverski lende opdrachten en dat ging Luts ontzettend ntzettend goed af. Je mag bij ons in de


28


29 redactie van de Gelf wel solliciteren naar de functie van fotograaf van ons dorpsblad. Super. Maar in deze ronde kwamen ze gelyk te staan. “O, wy hewwe noch in lytse achterstân en die moatte we noch even bywerke en dan ha we wûn,” zei onze positieve pake Tseard. We gaan dervoor! Ronde 4: Moesten de jonge dames weer teugen elkaar Opdracht: welke professor kon deur in tik op ’t oog noch mar de helte sjen. Lutske must dit opzoeken in de encyclopedie en Tseard must het juiste schilderij en de naam van de man opzoeken. Maar Luts, je musten niet zoeken in Maastricht maar in Franeker, weet je nog wel. Zenuwen vast. De naam van de professor was; Makowski” De jonge meiden kregen een ooglapje en die moesten ze bij het juiste huis van de professor brengen. Door aanwijzigingen van de fam. Pool vloog Annet, roepend en razend en “Wêr moat ik hinne” G… (piip). Mar het ging best en ze was snel bij het juiste adres. “Belje oan, belje oan, Goed zo famke, waren de woorden van tante Luts. En ja… deze ronde was veur Surhuzum. En uiteindelijk was de uitslag 3.08 minuten teugen 2.49 minuten veur Surhuzum. Dus wonnen!!!! “He, he’ hie’k net tocht” zuchte pake Tseard van opluchting. En Luts vervolgde met de woorden: “Dit sil’k jim wol fertelle, we steane no yn de heale finale en sille de finale helje ek,” en daar waren pake Tseard en Annet it hielendal met iens. Dus Surhuzum wij mutte allemaal de uitzending volgen en ze nu al gaan aanmoedigen. Wij binne yn blijde verwachting en hiel nieuwsgierig en duimen veur jullie. Hup, Pooltjes Hup. (De uitzendingen zijn elke zaterdag om 17.00 uur en daarna elk uur na het programma “Hjoed”.) Sibbeltsje Sipelsop

Wist u dat … nog iemand op Omrop Fryslân te bewonderen was in het programma “Hea” van 29 oktober jl. … dit Mindert Kloosterman, van de Van Haersmastrjitte, was. … hij al meer dan 38 jaar werk verricht voor de voetbalvereniging ASC te Augustinusga. … hij daar alles spic en span achterlaat en dat hij bij het strooien van zand dat over de voetbalvelden wordt gegooid, dat niet vanuit een kar achter de auto komt, maar uit zijn eigen auto uit de kofferbak wordt gehaald. … ze bij ASC altijd voor 100% op hem kunnen rekenen. … hij vroeger , wanneer hij ziek was en hij zich “heal dea” voelde, dan nog naar het werk ging. … dat zijn vrouw Baukje dit wel moet accepteren, omdat hij “dochs net te kearen is”. … Mindert wat ons betreft wel een lintje verdient.


30


31

Sterke ferhalen út de Kerspelen Troch fjildwurkers fan it ‘Volkenkundig Instituut’, it hjoeddeiske Meerstens Instituut, út Amsterdam waarden yn de 60 en 70-er jierren fan de foarige ieu mearkes en sêgen fersammele yn ús lân. Ien fan dy misken, dy’t al dy ferhalen opskreau wie Adam Aukes (Dam) Jaarsma (1914-1991) út Eastermar. As samler fan folksferhalen reizge hy mei pinne en opskriuwboekje troch it gea om al dy ferhalen en sêgen fan de minsken op skrift te setten. Oer dizze ferhalen gong de ferteljûn dy’t 10 oktober yn it ramt fan ‘Achtkarspelen 675 jaar’ holden waard yn de biblioteek fan Surhústerfean. Ferteller dizze jûn wie Douwe Kootstra, dy’t op syn sa eigen wize inkele bysûndere persoanen út de gemeente Achtkarspelen foar it fuotljocht brocht. Ien fan dizze persoanen is Hearke Tsjerks Witteveen (1801-1889) út Droegeham. Better bekend as ‘Sterke Hearke’, dy’t syn bynamme te tankjen hie oan syn gigantyske krêft. Yn syn jonge jierren moast Sterke Hearke yn it leger. Hy waard stasjonearre yn Den Helder. Op it terrein fan de basis leinen inkele ankers, guon fan 300 en 400 kilo, mar ek ien fan 612 kilo. De minsken waarden yndield neffens it gebiet dêr’t se wennen. Sa wie der ek in groep Biltkers. Under harren wie in sterk persoan, dy’t it anker fan 300 kilo optille koe. De maten fan Sterke Hearke daachden him út om syn grutte spierkrêft sjen te litten. Beskieden as hy wie, gie hy dêr earst net op yn. Doe’t se him der op ferchden, gie hy dochs op de útdaging yn en tilde hy it anker fan 612 kilo op. Elk wie ûnder de yndruk, ek syn superieuren. Sterke Hearke, dy’t neat leaver woe as wer nei hús ta te gean, bea oan om it anker om de kazerne hinne te tillen, op betingst dat hy dan frijstelling foar it leger krije soe. Syn mearderen koenen hjir net op yn gean, dochs tilde hy it anker om de kazerne hinne. Op in kear wie Hearke op it lân oan it ploegjen. Doe kaem der ien by him, dy frege: “Witte jo wêr’t Sterke Hearke wennet?”. “Jawol,” sei Hearke, “sjoch, dêr wennet er”. Doe stiek er de ploech foarút en wiisde nei syn hûs. “En hjir stiet er”, sei er. Ek op jierren wie Hearke noch in sterke man. Flak by Surhuzum wie in man by syn pleatske oan it terskjen mei de flaaiel, doe’t der in âld mantsje foarbykaam. Hja makken in praatsje, wêrby it âlde mantsje fertelde dat hja him earder ‘Sterke Hearke’ neamden. Hy gie op in grut stik izer, dat nimmen optille koe, sitten. Nei in skoftsje gie it âlde mantsje stean, draaide it stik izer om en gie wer sitten. Sa, dat siet better! Wie Hearke de ‘Hercules’ fan de Wâlden, dan wie Japik Ingberts, dy’t sa likernôch hûndert jier earder libbe, de ‘Robin Hood’ fan syn tiid. De man út Twizel wie dief fan berop, hy stiel fan alles, it makke him neat út wat. Sa


32


33 kaam hy dan ek gauris foar yn de justisjele boeken. De autoriteiten wienen dan ek gauris op syk nei him. Mar in dief as Japik, dy’t sa snoad en linich wie, liet him net samar oppakke. Sa wiene der ris twa witsjers (tsjinners fan it Fryske gerjochtshôf) mei in wein ûnderweis om Japik te sykjen. Hja hellen fan efteren in dûmny yn, dy’t mei in pakje boeken ûnder de earm rûn, en fregen him as hy in eintsje mei harren mei ride woe, do koest nea witte, yn de hoop dat dûmny har wat oer Japik Ingberts fertelle koe. Dûmny naam har freonlik oanbod oan en rillegau kaam it petear op Japik Ingberts. Dûmny tocht it soe har net tafalle om de knaap yn hannen te krijen, want hy hearde allinne mar fan him dat hy in bysûnder snoade skelm wie. Ja, dat wie hy ek, seine de witsjers, mar, sa mienden hja, dochs soe hy op in goede dei wol yn ’e fûke rinne. Sa praten hja noch in skoftsje troch, oant ynienen, dêr springt dûmny, foardat de witsjers derop fertocht wiene, linich fan de wein en ien, twa, trije oer de brede sleat lâns de wei. Hy draaide him noch efkes om, lichte syn stek en sei: “No kinne jimme mar sizze dat Japik Ingberts in stik mei jimme meiriden is. Ik winskje jimme fierder in goede reis, hooplik oant sjen, mar no noch net!”. En fuort wie hy. Uteinlik hawwe se Japik dochs te pakken krigen, en waard er yn 1746 feroardiele ta tsien jier tichthûs yn Ljouwert. Mar hy hat net hiel syn straf útsitten. Troch in brân yn it Blokhûs yn 1754, waard syn straf omset yn ferbanning út Fryslân. Dernei hat nimmen mear wat fan him fernaam... En fansels mochten ek de ferhalen fan de bekende ‘Feanster liger’ Jan Hepkes Wouda (1862-1939) út Surhústerfean net misse dizze jûn. Jan Hepkes waard spottend de ‘Münchhausen’ fan Surhústerfean neamd omdat er him it fertellen fan sterke ferhalen, dêr’t er sels altyd in bjusterbaarlike haadrol yn spile, eigen makke hie. Neffens Jan Hepkes syn eigen sizzen beskikte er oer boppenatuerlike krêften, fong er snoeken sa grut dat se allinne yn it swaaigat by it bûterfabryk yn de Feanster Feart keare koene en hy koe hurder fytse as it ljocht. Jan Hepkes belibbe as ferteller syn ‘finest hours’ by in ploechje krinkjespuiers dy’t faak te finen wienen op de Feike-Draai oer de Feanster Feart. In stânbyld fan Jan Hepkes Wouda stiet foar it ‘Munt- en Penningkabinet’ yn Surhústerfean. De ferhalen waarden ôfwiksele mei muzyk fan Arie van Lienen, dy’t op ’e trekharmoanika eigen komposysjes en inkele bewurkingen spiele. Muzyk dy’t neffens Van Lienen it bêste past by de Wâlden. Krekt sa as men eartiids muzyk makke, lyk as spylman ‘Peije Rasp’ (1879-1941) dat die. Kornelis van Dekken


34


35

Adventsconcert Westerlauwers mannenkoor Op zondag 8 december is het zover. Dan wordt het inmiddels vertrouwde adventsconcert van het Chr. mannenkoor Westerlauwers in het kerkelijk centrum de Flambouw van Surhuisterveen gehouden. Het koor o.l.v. dirigent Harm van der Meer heeft voor dit concert, dat om 16.00 uur begint, een prachtig en sfeervol programma samengesteld met zowel klassieke als bekende advent- en kerstliederen. Ook zullen enkele landelijk en regionaal bekende musici en solisten hun medewerking aan dit concert verlenen. Samen met de ruim 90 mannenstemmen zal dit ongetwijfeld leiden tot een geweldige sfeer, passend bij advent. Medewerkende zijn o.a. de trompettisten Arjan en Edith Post, Samen vormen zij een trompetduo dat veel concerten geeft. Naast soloconcerten verleent het trompetduo vaak hun medewerking aan koorconcerten. Organist Jan Kroeske zal het orgel bespelen en zal samen met pianist en oud dirigent Jaco Veldsema voor de nodige muzikale omlijsting zorgen met uiteraard een muzikale verrassing door beide heren. Bariton Albert Moorlag neemt vocaal enkele solo’s voor zijn rekening Hij heeft het koor eerder bijgestaan bij de opnamen van de jubileum CD van het koor in 2012. De presentatie is in handen van presentatrice Karen Bies van Omrop Fryslân. Bij de concerten van het Westerlauwers mannenkoor blijkt de laatste jaren dat de kaarten voor het concert meestal in de voorverkoop uitverkocht zijn, dus voor de liefhebbers is het aan te raden om kaarten vooraf te reserveren. Kaarten zijn in de voorverkoop verkrijgbaar bij boekhandel Douma in Surhuisterveen, of te reserveren via www.mannenkoorwesterlauwers.nl.

Zorggarant opnieuw HKZ gecertificeerd Zorggarant heeft opnieuw het HKZ certificaat behaald. Zorggarant is trots dat de kwaliteit van de geleverde zorg aan de allerhoogste eisen voldoet. De afkorting HKZ staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector. Het nieuwe HKZ certificaat is geldig tot 2016 voor alle diensten op het gebied van zorg en welzijn die Zorggarant te bieden heeft. Het is de bevestiging dat Zorggarant haar cliĂŤnten centraal stelt, haar zaken intern op orde heeft en dat er systematisch wordt gewerkt aan het verbeteren van de zorg. Ondanks de maatschappelijke ontwikkelingen lukt het de organisatie om kwalitatief hoogwaardige zorg te blijven leveren. Om die reden is Zorggarant extra trots op de uitkomsten van de strenge en onafhankelijke toetsing door DNV.


36

Zaterdag 14 december houden wij voor de 10e keer een libre biljarttoernooi in

Pannenkoekenhuis Landzicht (vh. café Piersma)

te Surhuizum Er wordt in een A en B poule gespeeld.

Aanvang 9.00 uur Inleg €7,50

Vele mooie prijzen!

Opgave vóór 29 november bij: Tjebbe Hansma, tel. 0512-352493 / 06-25555526 Uw deelname wordt zeer op prijsgesteld


37

Herfstmarkt Haersmahiem Op zaterdag 23 november wordt er in woonzorgcentrum Haersmahiem weer de traditionele herfstmarkt georganiseerd met diverse stands, kramen en het rad van avontuur. De markt begint om 14.00 uur in de grote zaal van Haersmahiem, waar u ook terecht kunt voor een lekkere versnapering of gewoon een kopje thee of koffie. Kortom, het belooft weer een gezellige middag te worden en wij hopen u graag te kunnen verwelkomen op zaterdag 23 november.

Winterfair op Themapark De Spitkeet Dit jaar wordt vanaf woensdag 11 december tot en met zaterdag 14 december op Themapark De Spitkeet een winterfair gehouden. Alle dagen, behalve ’s zaterdags, is de winterfair open van 13.00 tot 21.00 uur. Zaterdag 14 december is men welkom van 10.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Op de eerste dag zijn de kinderen om 13.00, 14.30 en 16.00 uur welkom bij een workshop, waar ze onder leiding kerststukjes e.d. mogen maken. De kosten hiervoor zijn ₏ 3,50. Opgave: voor maandag 9 december op tel. 06-83417414. Op de markt worden kerst- en winterartikelen en winterse lekkernijen tegen een redelijke prijs aangeboden en kan men op zaterdag deelnemen aan het rad van avontuur. Ook kan men een gevulde boodschappenmand en een stilleven winnen. Tijdens de winterfair zijn de museumhuisjes in het sfeervol verlichte themapark open met daarin workshops en andere activiteiten.

Zangavond Joh. de Heer Zondag 17 november is er een Joh. de Heer avond. Het mannenkoor Patromonium uit Leeuwarden zal optreden. Ook is er samenzang en een meditatie verzorgt door dhr. W. Sikkema. De toegang is gratis. Aanvang 19.30 uur in de Flambouw, Groningerstraat 40 te Surhuisterveen. U bent van harte welkom namens de Samen Werkende Kerken Surhuisterveen.


38


39

Vrijwilligers gezocht Her Zonnehuis Wilhelmina Rustoord lig aan de ‘grens’ van Friesland en Groningen. Het gebouw heeft een lange geschiedenis. In 1907 werd het gebouwd als villa van een landontginner. In 1948 is de villa omgebouwd tot ‘rustoord voor bejaarden’ en die functie heeft het nu eigenlijk nog steeds. In Zonnehuis Wilhelmina Rustoord, nu een psychogeriatrisch verpleeghuis, wonen 32 dementerende ouderen, die veel zorg en begeleiding nodig hebben. De nadruk ligt in het Zonnehuis Wilhemina Rustoord (afgekort tot WRO) op het gezamenlijk wonen. De gewone dingen van de dag nemen hierbij een belangrijke plaats in en bepalen dan ook in hoge mate hoe de dag verloopt. Het bruist in Zonnehuis Wilhelmina Rustoord van de activiteiten. Voor de voortzetting van de bestaande activiteiten, en voor nieuwe activiteiten hebben wij de hulp van vrijwilligers nodig. Wilt u een helpende hand bieden bij de wandelgroep, de kookclub of lijkt de breiclub u een mooie manier om u in te zetten voor onze bewoners, dan bent u van harte welkom in Zonnehuis Wilhelmina Rustoord. Wij zoeken ook een vrijwilliger met 1 of meer groene vingers om het terras bij een kamer te onderhouden. Wilt u zich aanmelden als vrijwilligers in Zonnehuis Wilhelmina Rustoord, of wilt u informatie over het vrijwilligerswerk, dan kunt u contact opnemen met het Hoofd Zorg en Welzijn van WRO, dhr. H. Kamsma. Of met de vrijwilligerscoördinator van WRO, mw. A. Bontekoe. Mailen kan ook, en wel naar a.bontekoe@zonnehuisgroepnoord.nl.

‘Nederland Leest’ in november in Bibliotheken Noordoost Fryslan De hele maand november staat het boek ‘Erik of het klein insectenboek’ van Godfried Bomans centraal tijdens de campagne ‘ Nederland Leest’. In dit boek stapt Erik in het schilderij ‘de Wollewei’ en belandt daarbij in de wereld van de kleine kriebelbeestjes. Leden van de bibliotheek kunnen dit boek gratis ophalen. Voor mensen die moeite hebben met de kleine lettertjes hebben we speciale GrootLetterBoeken van Erik. Hierbij geldt wel: op = op. Daarnaast is er nog een leuke kortingsactie voor biebleden: zij kunnen korting krijgen op de entreeprijs van Natuurmuseum Bruinenberg/SanjesZoo en Sanjesfertier. In de bibliotheek van Dokkum is een expositie over de schrijver Godfried Bomans te zien. Meer informatie is te vinden op de website ontdekdebieb.nl (noordoost).


40

Zoekplaatje

Bovenstaande foto was de opdracht van de vorige keer. Waar is dit en wie kan ons vertellen wat het is, stond erbij. Jelle de Vries (daar is 'ie weer) stelde een diepgaand onderzoek in: “Dit geheel is aan een grondige inspectie onderworpen en tot de conclusie gekomen dat het afgebeelde voorwerp op de voorgrond en een soort kast op de achtergrond te vinden is op een plateau, gelegen op een stuk grond aan de C. Schuurmanwei tussen Lustenburg en de familie T. Bijlsma en naast de oprit van de familie W. de Jong”. Tsja, hoe duidelijk wil je het hebben? Alhoewel, snelle beller Justin van der Wey van de Bartemerwei was kort maar krachtig en toch óók duidelijk: “It is de wetterkast oan de Schuurmanswei!”. Jappie en Bettie van de Doarpsstrjitte houden van een gokje, blijkt uit hun mail: “Hallo. We vonden het object deze keer niet zo moeilijk,volgens ons staat dit aan de Schuurmanswei naast het huis van Wout en Tine. Waar het voor gebruikt word is een gokje,maar we denken dat er een pomp in zit voor het riool. We wachten in spanning af.” Die spanning vinden we terug bij Jantsje Luimstra van Lustenburg, want zij denkt juist dat het iets met electriciteit te maken heeft: “Het zoekplaatje is aan de zijkant van het huis van Wout en Tine. Ik denk dat het een elektriciteit kastje is.”


41 Cora en Lammert Bos van de H.J. v.d. Veenstrjitte, bélden hun oplossing door en voor zover wij weten, is dat de juiste. Net als alle anderen hadden ze de juiste plaats ontdekt, maar zoals Jappie en Bettie en Justin ook al in die richting zaten, dachten zij aan een rioolwaterzuiveringskastje (een mooi woord voor scrabble of wordfeud!). Hartstikkene bedankt maar weer voor de inzendingen allemaal. Dan het nieuwe zoekplaatje! Na die enorme storm, konden we een heleboel zoekplaatjes bedenken: wat stond hier voordat het om- of weggewaaid was? Zo hadden we een foto van de “I” op het informatiebord, in de tuin van Doede Brouwer aan It Súd. Die lag daar, i.p.v. dat deze naast de kast met de plattegrond stond. Maar ja, misschien was het bordje alweer weg tegen de tijd dat de Gelf uitkomt. Net als de gratis stoofpeertjes (allemaal in één keer van de boom gewaaid?) die in de tuin van de overburen, bij Sipke en Nynke waren af te halen. Op het moment dat we een foto zouden nemen, waren ze alweer weg. En deze keer had het niet hard gewaaid! Dat heb je met gratis af te halen dingen. Daarom zijn we, zoals al eerder beloofd, eens buiten de bebouwde kom gaan kijken. Ook daar troffen we veel omgevallen bomen aan, maar…: ook deze prachtige in oorspronkelijke stijl gebouwde hooimijt, maar wel met een andere functie lijkt ons, aan. Waar staat dit mooie bouwwerkje: Tip: doe eens een slagje de MieMieden om. Aarzel niet, en geef uw oplossing door aan Meindert Brouwer, de Iennen 8, tel. 0512 352201 (sms of whatsapp: 06 11249922) of één van de andere redactieleden. Mailen naar gruttegelf@surhuzum.nl of de.brouwers@hotmail.com mag ook of u kunt een berichtje achterlaten op de facebook-pagina van Meindert Brouwer. Tot het volgende zoekplaatje maar weer!


42

Servicerubriek Alarmnummers Politie, buurtagent Anne van der Heide, tel. 0900-8844 Misdaad Anoniem, tel. 0800-7000 Alarmnummer, tel. 112 Bestuur Plaatselijk Belang Tseard Veenstra, voorzitter Gerrie Posthumus, secretaris Henk van der Veen, penningmeester Tietie Hartholt, notuliste Sipke Bouma Janet Elzinga MFC “De Delfeart� Jitske Schaafsma, agendabeheer, tel. 0512-352504, email henkschaafsma@online.nl Henk Schaafsma, voorzitter, email henkschaafsma@online.nl Pieter Loonstra, secretaris, email pieter-loonstra@live.nl


43

Wurklist

15 november 19.30 uur 22 november 23 november 23 november 29 november 30 november

Soos in “ús STEK” voor voortgezet onderwijs. Toegang gratis. 19.30 uur Klaverjassen in DTS-kantine kantine (voor leden en donateurs). 13.30 uur Intocht Sinterklaas, aansluitend itend feest (t/m groep 5) in “De Delfeart”. 20.00 uur Apekooi in “ús STEK”! Vanaf groep 7. Entree € 1,00. oos in “ús STEK” voor voortgezet 19.30 uur Soos onderwijs. Toegang gratis. 15.00-19.00 uur Winterfair aan It Langpaed.

6 december 19.30 uur 7 december 20.00 uur 13 december 19.30 uur 14 december

9.00 uur

Klaverjassen in “De Delfeart”. Bingo in “ús STEK”! Superprijzen… Vanaf groep 7. Entree € 1,00. Woehoe…vrijdag de dertiende. Soos in ús STEK”! Libre biljarttoernooi in Pannenkoekenhuis Landzicht.

Oplossing Grutte Gelf Doordenker Antwoord: S-in-t

Kopijsluting Nieuwe kopij kunt u tot maandag 2 december 2013 inleveren bij: Djoeke Postma-de de Jong, Bonhommestrjitte 2 (zie ook kolofon) of telefonisch doorgeven op nummer 351767 of mailen naar: gruttegelf@surhuzum.nl óók online op gruttegelf.surhuzum.nl


Grutte Gelf nûmer 6, 12 novimber 2013  

Grutte Gelf is it doarpsblêd fan en foar Surhuzum. Seisentweintichtste jiergong, nûmer 6, 12 novimber 2013

Advertisement