Page 1


I


I

f i

\


GREGORII BAETICI HELIBERIT ANAE SEDIS ANTI S T I T I S,

DE TRINITATE, SIue defide

liber > antehac nun-

quam

editus.

COLONIAE.

ApudMaternum Cholinum. M.

D LXXVII.. f


HIERONYM VS DE VI RIS ILL VSTRIB.

REGORIVS BAETICVS HdibcriEpifcopus‘vfqueadCx diuerfos j tremam fene&utem xncaiocrilermope tranatus copofuit, de fide elegantem hbrum.qui hodie

&

que fuperefle dicitur.

LIBRO

D.

HONOR a

BYTERi AVGVSTO-

dvnen si

s

ecclefiafticis.

SIVS

Cordubenfis duitatis Fpifeo.

pusftripftt

ad for orem fuam deUude

---initatis epifiohm pulchro aedi -

comptam ehquip. inSardicenfi etiam Concilio quamplurimastpfee didit ftnt enti at- Httiufeneftuted Confiantio perterritus

Arriatu impietati con.enfit, qui

gorittm

qu

t

fi

Hdtbenuna

regalis

(edis

'mperq fenttntiam conaretur exprime-

re t os vertit dtftorqttens pariter Ia in

cum contraGre

bptfcopum refidens fa(lu

& ceruicew,ac

terram inUdttur^t^ tUt » mor ttur -

f

dejel -


MARIAE AVGVSTAE EMM AN VELIS

REGIS -

•

LIAE

FL

INFANTI POR-

TVG AL L

I

AE.

.ACHILLES ST ATI VS SAL. noHrorum tem* porum ratio , atcp consdictOj Ltandumfimul dolendum bonarum artmm \Aefi

W^

&

ftudiofis

vt exiftimem

.

Nam

cumpraclarifarnorum virorum Jcnpta vel bellorum vis atque impetus, velJuperiorum tempo-

rum neghgentia ,

vel qu&cumq^

aliagrauis inturia nobis eripuerit, quia

tamen hodie magnoDet

beneficio recepta ac reslitutaple

racp videmus : efifane cp eruditi

A

homines


nes^ litterarum cupidigaude-ant. illud <vero mijerum,ne turpe â&#x20AC;&#x2122;

dicari#,principum virorum tan-

tampaucitatem ejje eorum , qui rerum pulcherrimarum ftudijs ducantur ac delectentur , ijs vt h&cpr&clara munera recte mitti pofiint. Sed quo mmor eft numerus , eo maior eorum laus effe indicari debet, quod ab hacfeilh labe, obprobrioque vindicarim,

excellentem illam maiorum (uo-

rumgloria virtutem qt retinuerint, litterarum ftudia neprorfiis extincia acjepulta tacerent,

fumma ope atque omni ratione femperfouermt. Certe enim mihi

cum vel meum , vel veteris fcnpto-


r

firiptoris aliquod monumetum eft

m lucemproferendum cui de 3

cui non dem > quamquam hocfi-

pius ac certiusJn qu&redo &fiua re(oleo^cum maxime idoneum

hominem nattus

ejjemihi â&#x20AC;˘vifus

(um 3 tum vero maxime mea me frufirata eflac fefellit opinio >ad-

firmare vt aufim3 inpaucifimis, quos certos ac dignos, putes 3 effe

tamenfie atque opinionepauciores Cum autem Gregortj B&tici ffehbentansjedis Antifiitis(an .

difimi antiquitate doctrina-? queprae(antis â&#x20AC;&#x2DC;viri diurna(cri-> ta ad me pridem ejfent allata 3 de edundo (cihcet cogitare coepi Sed .

qu od

ille ad eius

A

V

aetatis prinei?

j

p em

/


-

pem lettiftimamqutfoeminaGallam Placidiam Auguflam opus qua

jcrip(it,PlacidiAfimilkrrtam

n oportere cenjui,cui tatum mu nm gratum non minus mcundumque

contingeret

.

Ecquam

autem vel aptius, â&#x20AC;˘vel certius deligere debui ,

quam te MARIA

Augujla , qua nonfolumfcript is ac litterarum monumentis , fed omni etiam artiumgener e , qualaudari , atque ejje in pretio me-

rentur y prater cAteras non dica jceminasjedviros quoquefic adjiceris*at que delettaris^vt maxi

mijacias

isdem artibus dedi-

tos homines opib.tuis tuues , vtq.

adjumma laudem cotendat ,

$

prae


praemtjs,^ cohortationibus injlamare nondefinas. Tibi ofnnino debebatur hoc opus, qmdejfet ipfum accuratifimejcriptum 3 at cp elaboratum 3

d tua 3 hoc eff,

noftragetis homine ad regia tui ,

mmirumordinisacgenerisfcerni

namffeBum.nuncvero miffum ad te ex vrbe Roma vera catho~ hcaquefidei veteri domicilio 3 Qj*

quidem [edente

GREGO RIO

XIII. Pont.Max Diurnopror.

Jus cojilio tum demum vt exifteret3 eq. tenebris erumperetfcriptor laudat ifsimus, cumnec alter

GRE GORIVS,necfiminus no mine moribus quidem ,

pietate

deejfet,

A

certe

ac

altera Placidia

4

.

Quid-


.

Quidquid autem ex Vrbe quopiam exiret hoc tempore, ab illo etiam mitti videretur â&#x20AC;&#x2DC;Tu vero .

Placidiaetevtjplendore

cla-

ritate generis exaequafii , fic ei-

dem gentilicia,^ dChrifiianifiimis maioribus tuis ad tepropaâ&#x20AC;˘

gata infigmpietate non concedix-, modo,(ed etiampraejias. Sed erit mihibreui, vt spero, de tuis lau dtbus alius dicendi locus. Quis autem,quantusq Gregoriushic s

fuerit, grauis auctor Hieronymus in libro de illufiribus\ viris

demonjlrat.ls vero liber ipfi hic, ejt quem tanto opere idem com,

mendat Hieronymus, vteomaius Dei beneficium exifiimadum ft >


--

Jit, quopulcherrimum librorum

Gregorfmaximeq, laudandum At Gallam Placi

nachfltmus.

diam

TheCtdostjlmp.maiorisqui

,

dem illiusfiliam, omnibus ornatam virtutibus atcptn vrbis direptione rapta Athaulphus Go-

thorum rex vxorem duxit, qua magnopoftea reipub. vfuifuit. Namq,j praeferocem comugisanimum tantafermonis tumpru dentia,tumfuauttate leniuit, vl tro vt a Romanis pacem expeti-

uent Quo mortuo Vallia rex item Gothorum repetente Con .

ftantio Placidia poftea coniuge. fratri ea Honorio Augufto reddidit, tam lubenti animo .pacem

A

j

cum


-

cum Romanis <vt

fecerit,

datispr&cipuisviris obfidibus e-

tiam cofirmaritiPeto d te AIAR IA Augufta? <vt quemadmodum breuem quidem libellum,

^

jedfentetiarum acumine, ere-, britate refertifsimum Galla Pia cidia Augufta magni fecit, fic tu

dnimumquocuneum offcij ac pie tatis in te plenifsimum tantae.

quantamprofeffo explicare non poffumpro regia iflaanimi mag ample ae(limes , nitudme liare. Vale. Datum Romae

Ianuarijs, AI.

KaL

D LXXV. .


I

>

..

i

ACHILLES S TA TILECTORI SAL.

VS

!&% V FS libri nobis, ne /is nefcius 1

^

i

lettor,defcribcndi

amice

copiam fecit D.Ger

Unamus Genuas monachus Benedicit -

Inwvir latine gracefy ille

/am vocant ,

hi

dotttfiimus.

quam

in Abbatia,

Pompo-

vulgo

fita in agro Ferrarienft forte repperit .

Quem nos librum, quia nonnihil

mendofus fuit >

vfi

conicftura.vel emendauimus, vel potitu emendare co-

nati fumus, ac veterem illam (cnbendi rationem , qua in

antiqutfmis monumentis fcifiptam fealptamue quoad eius fieri potuit , rtunuimw,nt ,

agnommns

quod antiquitatis ftudio littr accipias

& diligentia fecimus,ipfe a-

atque interpreter e. De fide vero injcribL

tur,quod veteres Sacro fanda Trinitatis myfiermm traditio

nem que fic fere vocabant.cutusreiplurafiint

te (limonia Sed nos Hieronymi, at

%

huius ipfius Gre~

gorij auftor itate contenti ejfevolutmus, qui principio

iraftatw vltimi, huius quaji titulum pgnificans opufi, cuti,

Quaji cuiufdam nis

de fide It

?>.;

,

inquit, adbreuiatio-

quadam

V

taxatio.

& [ruere.

'

J

JL. â&#x20AC;˘

i C

-a

\

j

+

p

i*

L

* â&#x20AC;˘

ta


INCIPIT

LIBER DE

TRINITATE SANCTI GREGORII HISPANI, ENSIS,

heliberitanae sedis an? TISTITIS AD GALLAM PLACID1AM.

N CI P A M V S ergo oK I

cdietes religiofifsimis prยง ceptis tuis conlidcre curri

aduerfario,

non quidem

de noftris viribus praefu* mentes, fcd habentes fiduciam de patrocinio Saluatoris, aduerfusquem more gentilium, furore ludxorum bellum exagitat impietas hsreticoru. Sed quia in his, quae feribere dignata es cx perfona h?rcticorum,vidi plurima

&

dTeconfufa, itavt videreris mihi n5 pleniusnoflcqu^aficrantArrianijmelius opinatus fum, fi primum liquido palam facerem , quomodo credant ,

&

quo-


'GR£6dRIt BAETICI 'ijUoittddb fab Ambiguitate fcrmonfe

fimpliccsartimascapiant

me,tum fub communi

& tuncmaxi

cofeffionc im-

pia fua verba cbmendant. quia

demum abfolutionum fio manifefta

eft,fi

fidelis

& tund

rcfporu

prius facrilegx fe&£

impia ttrg uerfatio propaletur. i

DeProfeftwne impiaArrianoru

Rr

i

a na

impietas adferit

mu

1

ta

nobifeum quidem ifdem Termonibus, fcd non ifdem fenfibus confitetur,cum ad diuinx fidei cor feilionem vocatur.Nam ifdem quibus nos vocibus perfonatDeum patrem,

& & Deum filium.de omnia a Deo patre per filium fa&a, & filium ante fxcula

genitum. Sed cum nobifeum per hxc verba concordet,nihilominus facrilegis js

verborum interpretationibus a

pi-

v-

;

^

ecclefix cathol icx fen fibus t abrum- Ubrupitur

pir,ita

dicens patrem, vtnon veregen-

uerir.ita filium

quoque pronuntians,

vt apud eum adoptionc,non natura fit fili 9 ,id cfi, vt aliude ad filij nome afluptus, non vere de Deo patre fit genitus. licet ante fxcula filium natum

Nam

&

A

7

effie


GREGOR II RAETICI tamen ei initium tribuic dicendo, erat quando non crar. Sed 5c fic quoque per cum fafta dicit vniuerTa,vtcum adferatex nullis cxftantibus fubftirutum , quia prxfumpfit non verede Deo patre genitu. inde eft, quod ita vult habere perfuafiim, Chriftum efle fateatur,

v

&

Deum

quidem efle, fcd non verum, filium quidâ&#x201A;Ź cui initium deputetur. ita, vtfa&usintelligatur efle, non natus. Si quidem non vere de patre natus eft, fed de nihilo fubftitutus, obhoc

&

quoque & mutabilem crcdir.In fidcck usnon vere Deus non verus fi liuseft, ,

&vt

hos impios fenfus apud ignaros

commendet

adhibet quoque , vtfibi , videtur , feripturarumdiuinarum teilimonia , dicens ex perfona Sapientias

priturj.

f.Cor.1.

probatum, Dominuscreauit me initium viarum fuarum iu opera fua* Chriftum autem fapientiam efle Apoftolus quoque confirmat dicendo, Chriftum Dei virtutcm,& Dei fapien-

â&#x20AC;˘

R

I ST V M, tiam. Conflat ergo C H quieft Apoftolo intefprete lapientia, efle creaturam dciarn , inquir , conleV S, quens cft , vt non fit verus .

DE

qui

.


DE FIDE LIBER.

f

?.

^qui fit creatura . iam nec verus filiui, qui non fit k Deo genitus, fcd creatus, erat ergo, quando non erat. Haec funt nequitiae arma propofita,

aduerfusqu£ireprouocamur,vtadfcf-

.

-

tionis aduerfae propaletur impietas:

non quidem, vtdiximus,noftro ingenio, Ted gratia Deiadiuuantefemper piosconatus.Tu modo,qusfo,ne fquaJido fermone fatigeris, fedreriim intenta virtutibus, dacalculum veritati*

Hoc autem non vt librum feribimus, cum prxfenteaducrfario ccr-

fcd quali

tisdifputationibusdimicamus. Erinprimiscotra hoc, quod dicut,Erat,qu«i

do non

x

occurrcndumeft, quod femper fucri^.& opponendum deEuageliotcftimonium dicente Iohanne,/./«^.i. In principio erat verbum. Sicut enim J.Cor.x* Chriftus Dei fapientia, & Dei virtus eft,ita& Dei verbum eft.Cum ergo ait. In principio erat verbum , quomodo Arriana impietas dicit, erat, quando erat

,

,

non erat.ln principio, inquit, erat verbum. non dixit, in principio fa&umcft Verbum. <5c vtiquequod in p rincipioe_ rat, lemper fuifle credendu cft.Si enim l

vt*

i

.


'5

'

1

.

i

)

g'reg(3RH ffAETrct

vt putat impietas, factura eft filius, fine xiubiofcriptura diuina hoc ipfuquod fadumeftin principio prodidiflet, ex Moyfcs illa vtiqueinftitutione, qua locutus eft dicendo, In principio fecit Deus cxlum.& terram. Si enim filius Deifaduraeflet,dixiflet fohannes, In principio fadum eft verbum. Sed prae-

&

&

<%

uidcnsEuangelifta,magisautemSp^itus fandus per Euangeliftam , futuros impia: mentis homines, qui dicerent de filio, crat,quando nonerat, ideo fic coepitjn principio erat verbum, nihil anterius eft, qui inuenitur ante principium. Scriptura; diuinx ob hoc cditx funt , vt fecundum illarum fenfum noftramfidem dirigamus, non Vt noftros fcnfusillarum facrisdidionibus inferamus. Viderit,fi funtqugs.

enim illo

dam capitula, qux fui obfcuritate dare putantur occafionem ambiguitatis, certfc in hoc capitulo nulla ambigui taoccafio eft. Non licet interpreti aliter lentire, quaferiptum eft nec opus eft, vc nunc noftros fenfus ingeram us. tis

.

fuificitad

plenam percipicnd^ fidei no titianti


DE FIDE LIBER, titiam, vtdiuina vctba recitemus. Ia principio, inquit, erat verbum. NamÂť quid aliqua hic eft opinio rempOris* numquid aliqua fufpicio faeculorum, vel aliquod interuallum pun&i, aut momenti alicuius, vt dicere audeas! Erat, quando non erat. In principio e. rat

verbum, & nc forte verbum intcllc

gas,quod eft loquentis officium,fequi* tur, & verbum erat apud Deum, non dixit, verbum quod locutus eft Deus* fed,& verbum cratapud Deum.ipfepo ftremo interpretatus eft, quid fit ver* bum,dicens,& Deus erat verbum.Si in

verbum hoc ipfum verbum apud Deum erat, &Deuserat

principio erat

verbum,cofufa eft impietatis intentio* Probatur enim de capitulo hoc Chri* ftum filiumDei&fempcrfuifle,&fem

&

per infeparabilem a patre , 1'cmper Deum. Sicut enim fine initio eft, ciim dicitur, In principio erat,fic cu di-

&

citur, apud

m

Deum erat, in fepa rabi litas

cius a patre fine initio declaratur.

Sed

& cum hoc verbum DEV SdTedefinitur,non

eft

ambiguum, quod fine ini*

E

tio


GREGORII BAETICI troDeuscreditur.Hoc enim quod pr£. mifit dicens. In principio, ad omnia rc

ferendum eft, ideft. In principio erat verbum. &cum fequitur, & verbum erat apud Deum,& Deus erat verbum; £nedubio, in principio* lubaudiendum eft. Denique & ipfe ita concludit dicens hoc erat in principio apud Deum. quomodo ergo erat, quando non, ,

erat, qui femper eft.|quomodo ex nullis extantibus eft , qui femper apud pa-» trem eft. quomodo creatura, qui femi perDeusimmo Scpcr quemivniuerfaL creatiiraeft. Sequitur enim , Omnia per ipfum fa&a funt. Quomodo ex nullis exftantibus fadtus eft’, per quent

omnia facta funt.

Si

enim & ipfe fadlus

quomodo per ipfum omnia facta funt. non enim cum fieret poteft au-

eft,

,

dtor efie,qui non fuit, atque ideo infe-cius credendus eft, per quem omnia fadta funt.quia vanum eft,& abfurdum,-

vt& ipie cum non exftaret.fadtus per

;

,

Similiter& Paulusdocet Chriftu lemper fuiflfe,&Deum efle,» aequalem patri.Tunc enim vere De-' useft, eum aequalis eft patri, quia nec feclfe dicatur.

i

&

f

'

aequalis


7

.

*

y:'

:

/^.V f*

DE FIDE LIBER. «qualis diceretur, fi non vere Deusha* betetur.Iniuriacft enim veri Dei, fi ei non Deus verus dicatur aequalis.Ponit itaque in epiftola fua.Hoc enim exiftimatein vobis, quod in Chrifto Iefu*

quicuminformaDeiefletconftitutus/^^

non rapina a rbitratuseft, eflefe aequalem Deo, fcdfemetipfum exinaniuit

formam ferui accipiens. $i vere homo cftChriftus, cum formam ferui accipit vere quoque Deuseft, cum in forma Dei

nec alia ratione acforma Dei efle VerumDeu m voluiflct intelligi.Et qui Verus Deus eft,vtique femper cft,& qui femper eft Deus, non poteft dici dc eo, efle perhibetur,

qualem

»

.

diceret, nifi in

non crat.Sed & per ipfum omnia fa£a ait Apoftolus Paulus fcribens. Quia in ipfo creata funt omnia erat, quando

fiuc quae in fibilia i

caelis, fiue

qu§ in terra, inui-

-

& vifibilia, fiuc throni, fiuedo-

minationes, fiue principatus, fiuepotcftates.om nia per ipfum, in ipfo cte ata funr,6cipfceftantcomnes.hrgoip-

&

fcfempcrclt,perquem,&in quo omnia fa&a fnnt.Seddc Hymnidicuscantansait,Omniain lapientia fecifti. f

B

j

*

No Pfihoj)

tamen


GREGORII BAETICI tamen ipfam dixit fadiam efle fapiCn,ti-. am.quiaSc Apoft.cum dicit, & ipfeeft anteomncs, fadtum negauir. Si enim cum, qui non crat,fa&um eredi voiuif

&

ipfc factus eft ante fct , ita pofuiflct , omncs^at cum dici t,& ipfceftanteom.

nes,

omnibus dedit initium, quorum immo&fa&orcft. ipfc vero

anterior,

line initio eft , qui ante omnes non fa* ;C#y.s.

ftu^edefle memoratur. ItcfnApoft.

V n«s,inquit,De’ pater, ex quo om nia, Sc nos in ipfo & vnus dominusnofter Icfus;Uariftus,perqucm omnia, & nos .

pec ipfijm.de hic cum dicit per Chriftu efte omnia, apertiflime favorem difl creuit ifa&is , ncc polfe intclligi natu-

ram. fa&urae in eo, qui fecit emnia.Scd videamus (i Moyfeshoc idem docuit, •i

'

i,

quod Apoftoli annuntiaueruntjideft, omnia ex Deo fa&aeffe per filium, inter cetera, cum fabricam mundi refert ait, Et dixit Deus,fiat firmamentum in medio aqu?, & fit diuidens inter aqua & aquam ,&fa&umeft fic,& fecit Deus firmamentum, &diuifit Deus per mc diu

m aquae, cu m dicir, & dixit Deus,fi- -

at firmamentum

,

In dicente, patris ni

telligen-


DE FIDE LIBER, tdligendaperfonacft. cum aurÂŁ dicitÂť fecit Deus, in faciente, filij intellegedapcrfonacft. Nam fi non putas ira intelligcndum,apoftoIica periclitabitur adfertio dicens , Vnus Deus pater, ex quo omnia, nos in ipfo. vnus do-

&

j

&

&

minus nofter lcfus Chriftus,'per quem omnia, & nos per ipfum,nifi enim totam fabricam mundi per filium fa&am efle credi deris, immo& omnia inuifibilia,

fiue& vifibilia,

_

quemadmodum

in fidem recipis vocem Apoft.diccntis v

Vnus dominus nofter Iefus Chriftus> Ctf k/** per quem omnia.& illud quoq$, quod '

fupra retulimus, quia in ipfo creata illud. Omnia funt omnia, nec non hoc quod Io- Ioanu in fapientiafecifti. Sed hannesprofecutus, hoceft, omnia per ipfumfadtaiunt. quomodoomnia ,fi negas de filio Dei di&um,& fecit Deus Gm #>

& &

firmamentum. Et diuifit Deusper medium aqux. ergo& Moyfes .fadtorem inducit filium, non fa&um.Si enim faftum Sancto fptritu reuelante didicifi iet, intet cetera,

qux

fadba deicribebat,

ipfum quoque prius fa&um

efle

me.

moraflet Sed abfolutius inferius profequitur. B 3


>

GRE G ORTI BAETICI qiiituf, vbi la

iam

fabricati

mundi inco-

faciendus eft.Et dixit Deus,faciamus

hominem ad imagincm,& fimilitudU nem noftram.Noneftcnim vniusperfonx dicere, faciamus ad imaginem,

&

fimilitudinem noftram, fcdnequedi-

Nam pluralitas horum

uerfae deitatis.

verborum, idcft,faciamus,& noftram, patris,& filij perfonas fignificat. Quod autem iingulariter imaginem dicit, vna deitas , vna virtus jvtriufquxperfonxmanifeftatur. Si creatura eftChriftus,

quomodo in

adhibetur

opere Deoconiors ad ipfum eni dicitur, fa-* non cft verus filius,quomo-;

m

.

ciamus Si do vna illi cum patre imago eft.adoptiuus filius non habet imaginem adoptantis.poteft quidem habere munificentiam , non autem poteft imaginis habere naturam. Scio quideVn efle difl imaginum, quasnuneexfequi longum eftl,â&#x20AC;&#x2122;<5cnon ncccflarium. Sed quod facit ad caufam vindico. Dicens , hoc in 'loco â&#x20AC;&#x2DC;nulla diferetio elt' imaginis , vbi patris & filij vna imacretiones

go perhibetur. .

Non | v-;.

criim dixit, fa-

%

ciamus


M ?

DE FIDE EIBER.

ciamus ad imagines noftras,fcd ad imi ginem noftram.& ne forte ftupida mS quis quis ille es haereticus vfurpavna perfona dici potuifle, faciamus, vt fcilicct apud Ic cogitantis ad fcd io fit , non defignatio perfonarum, (ubfequitur,& fecit D E V S

te, 6

,

ics etiam de

hominem, cum. fi,

ad imaginem

DEI

fecit

Qux coram

quis non

in lucepofitafunt.* S, videt, caccuseft.D E

V

inquit, fecit , ad imaginem Nonne aperti tlim u eft ,

m

DE

I fecit.

quod iam

tunc Spiritus fandus per Moyfcn Euangelica (aeramenta tra&abat dita& cens , DE , non men duos Deos., quia vna imago cft patris, & filij. & 6 quam profpede om-

VM

DEV

M & DEVM

D

:

EV nia edita furit. , facraferiptura pronuntiat, vt Sabellium excluderet, defendentem

&

patris,

m &

ne duos v nam effe perfona deos introducerer inter verba, quibus pluralis iignificatio perfonarum filij

.

,

cft,

vnam imaginem inferuit. Hoc ita

die inuenies

,

intendens teftimonio hominem ad imagi-

dicenti,faciamus

nem noftram.

â&#x20AC;˘

B

4

,

Quid


GREGORII BAETICI /

Quid agis impietas ArrianalSi creatura

1

Chriftuselt,quomodo creaturae & ere atoris vna imago eftjSed ne iterum Ar rius fub occafionc perfonarum,diuerfitates induceret naturarum, diuerfitas naturxnonadmitrit vnius formae eounionem. Multae funt voces in libris Moyii quibus redargui poflint impij in filium, immo&ln patrcm.nam quo modo non & in patrem hacc tendit im. pietas , quae profano fpiritu exercetur tin filium? cum patriadimunt, quod vere patris eft, auferentes filio,quod ve re filij eft.quomodo enim pater eft vot

m

,

t& ^

re,qui

fecundum

ipfos no genuit.quo.

modo Chriftus verefilius cft,qucm ne. gant verede ipfogencratum)Sed vtdi.â&#x20AC;&#x2122; xi, multae funt voces in libris Moyfi, quibus redargui haec eorum poflic im pictas.fed quia hxcipfa non ftudio ii, brum feribentisexequimur, icd veluti in fccda certas fu

Wft4mw tcs ^ vel de Ime*

mus

m mas qua

fi

properaa

deliucamus, vttuoqualitercumqj

videamur obediflepr^ccpto, ceterae vo-

ces prxtcreundx? funt maxime quia <5c in diuinis vocibus non numerus tefti-

.

moniorum,fed au&oritas requirenda '

'

?

eft.


& DE FIDE LIBEK. eft

qu* idonea cft, ctiS fi vna voce prci-

feratur.Sufficitintcrimdc

hocvnoca

;

pituloMoyfenGoncordaflccum euan gelijs,& Apoftolis.Deum,& Deum prae dicat Moyfcs.(icut fuperius teftimoni- l9in

um loquitur de

Genefi , ita& Iohannes Deum, Deum annurttiauit dices, ln principio erat verbum , 6c verbum cratapud Deum,& Deus erat verbum. Nemo dixit duos Deos, licet Deum,

&

Deum diccret.nemononvnam imagi nem patris, & filijannuntiauit,$c ideo vnum Deum nouit dicere in confcflio

-

ne fides catholica.non tamen vt pereo fefiionem vnius Dei filius negetur efie quod Deus cft.quiaficut pater Dcuscft, ira&filius Deuseft.

nam

fi

nonficut*?**'*

Deus cft, ita & filius Deus , quomodo illis vna imago eft fecundum Moyfen,vel quomodo fecundum Pau*. Ium, in forma Dei Chriftuseftaequalis pater

exiftens

Deo.Sed fclohannes cum ver-

bum Deum adferit in principio apud Deum cfle, non extra Deumeflfe, per hanc verbi Dei 4Deo infeparabilicatem idem mihi videtur fignificare,quod in fignificantia imaginis

& formae eft. Na

B

5

fi


GREGORII BAETICI fipcrvna imaginem cande mq ; forma patris,&filij inleparabilitas oftenditur,

cur nQn cumlohanncs Dei, & Dei inieparalitatemannuntiat,perhocquod ait,& verbum erat apud Deum , & hoc vnam erat in principio apud Deum ,

imaginem, eandemque formam

patris &filij fignificafle credatur. Plane hic fenfus videatur ambiguus,!] non idem Euangelifta hoc ipfum paululum infra apertius profecutuseftdicens,& vidimusgloriameius,gloriamquafi vni-

genitiapatre. ficutvna imago, eademque forma , ita gloria non alia eft filij.quam qux patris eft. Interea qui Chriftum de adoptione filium dicis, quomodo intcllegisgioriam eiusquafi vnigenitia patre. Quod fi plureseficDei

&

filios^c adoptione profiteris, quod fi6c

CHRISTVS adoptiuus

eft,

quomo-

vnigenitus a patreeft, cum non fit vnigenitus exiftentibus quoque aiijs per adoptionem fili js. Quod fi vere vnigenitus a patreeft ideo, quia ipfc folds de ipfo vere patre generatur , quomodo adoptiuus adferitur , cum adoptiuus inter plu-

do


DE EIDE EIBERi

>

Tesadoptiuos proprietatem vnigeniti a patre habere non poflit. Sed etliacL optiui funt, de nullo tamen eorum di-

tium eft,

lohannis.i,

&vidimusglo-

riameius, gloriam quali vnigeniti a patre.

CHR ISTO

Sedde

lolodi-

dumcft,& vidimusgloriam eius, glo-

^

riam quali vnigeniti a patre, non ergo adoptiuus cft,dequo hoc dicitur, quod de adoptiuis dici non poteft. Et merito illi vna imago cum patreeft, quia ipfefolus vnigenitus a patreeft.

ergo

mirum

,

ii

in

filii

Quidfw

imagine patris

&

imago

ipfc Saluator lignatur, ideo patrem, dicebat. Qui me videt, videt non hocvt Sabelliusdico, quali feip-

&

fum patrem

dicat cfle, qui fif& filius. Confiteor enim patrem efle, qui gen.uit, filium vero cfle, qui natus eft. Sed cum dicit , qui me videt, videt & patrem, licut patris &filijnonvnamoftedit efle

perfonam ,ita vnam oftendit

cfle deitatem,

cum in

patris

&

filij

fub-

ftantia nulla diucrlitasinuenitur. Ite-

rum in hcc quoque loco dicam,li creatura eft filius, quomodo qui videt fili um,vidct&patre.ncmo in vifionecrea turx B 6


,

GREGGRII BAETICI tur? patre videt. De infpc&ionc enim creaturae creator videri poteft^pater au tem non videtur nifi de infpe&icme fi~ noit lij.Si ergo Chriftus creatura eft,

&

verfc filius,

non

poteft in creaturae vifi-

onc patervideri & quomodo ait,& qui ine videt, videt

& patrem, nifi quia ve-

refiliusde Deo patre natus eft. &idc6 cum videris filium , neccfle eft vt pa* trem videris.Sine filio enim pater non eft,ficut nec filius fine patre.Indc etiam IMB.I4* fubdidit , Ego in patre, pater in me. non vtique per quandam paffiuam c6~

&

\

&

fufionem faTquiaconfequenseft, vt vbi pater cfUllicefle cognofcatur & fu lius,<Sc vbi filius eft , illic etiam patrem ,

cxftare cognofcas.Eft

& alius fenfus dividit & patrem

&i iftiuSjQuimc vidit,

non qui corporeis oculis in corpore vi diflctlefum,vidiflc patrem refertur, aÂť, Udn. 14 .

lioquin abfurda eft increpatioDomini ad Philippum dicentis, Tanto tempore vobifcum fum,<Sc non me nofti Philip pelfecundum corpus enim non folum

&

Philippus videbat Icfum, fed omnes Iudxi,qui ei aduerfabantur.nec tamen per hoc, quod videbant fecundum cor

pus


DE FIDE LIBER, pttsleftuxkpatcem quoque vidificcre* dcndi. fun t. Quid, ergo eft,qui me Vidit vidiic&patrem Hntendc cordis aciem, dc vide

fecundum

fidei fpiritualis

ob-

filium Dei non crea, tutam effc,fed creatorem, intende eum. veree&Deum fine initio fempiternu, dc fecundum hoc,quod Deus,inuifibi~ lcm,inxftinaabilem, incorruptibilemÂť per omnia talem, in demutabilem , qu alis, eft pater eius,qui eum genuir. dc ita videns filium, patrefn quoque tc vidiffenondubium eft. hoc fenfu acci, pe illud quod ait, ego in patre , dc pater in me. pater cum fit perfe&us, perfectum filium genuit, cum fit inuifihilis,i ncora prehen fi bilis, inxfti mablis tutus. Chriftum

&

&

&

&

Deus, de verum lumen.de filius talis na tus eft, qualis eft ille,quieum genuit.de ideo ait,egoin patre,&pater in mexum enim omnia quse funt paterna virtutis dc deitatis, habentur in filio:pater in fi* lio eft,dc filius in patre.de ideo pr^mifit

Sime

fcirctis, dc

patrem

meum fcire-

hic oftenditur quod eadem fit pa l tris dc filii fubftantia , eo qubd fit vna tis.de

B

7

vtriufi

^


GREGORII BAETICI Vtriufquecognitio.Sed creatur* crc atoris noti eft vna cognitio , quia non

&.vna fubftatntia. Patris autem & filif vna cognitio cft, ergo non eft filius cratura, fed creator cft

,

ficuti

<5c

pater

creatoreft&DEVS eft, ficuti & pater, non tamen 'per haec duos Deos dicimus. Hic

:V>

-

vbi impie haeretice diabo-> lico furore quafi in ftultitiam illius cft

Dcum?& Deum audis, ncc tamen duos Deos diconfeflIonisinardefcis,cum

cimus. Inflatus enim de littera faeculahac quaeftione infanabiliter xgrotas , 6c putas te debere conftringere , vt duos Deos dicamus,cum Deurftj&De^ um confitemur. Noli infelix aduerfus

ri in

Chriftum

dominum

*

Ariftotelis artificiofa ligere,

totius creaturaey

argumenta col-

quirechriftianum qualiterciL

que profiteris, nec aduerfus piam confefiionem inenarrabilis de Deo lacra menti vtcalculo calumniator , quaii ex difciplina terren? fupputationis circum feriptor aduenias. lnfpicc potius diuinos libros , de diuina fide diuinis y tere fer monibjis. Legifti vtiq 5

&

&

-


DE FIDE Sc in

LIBER.

lumine tuo videbimus lumen.

Qushicdiftantialuminisalumineeft, pofuifferenim&diftantiam, fi fuiffet, ne quis luminis & lumine nullam diftantiam crederet.quod fi nulla diftantia eft , non ergo duo lumina , fed v-

/

num lumen eft /cum in lumine patris, filij

lumen agnofcitur. Hoc lumen eft, j)An 2 ,

de quo & Danicl loquitur dicens, & lu-

.

men cum

ipfo eft.non enim dealiquacreatura hoc dicitur, fed de fplendore

ipiius

Dei exiftentis /empiternilumi-

.vu.

;

h

nis.

Si pater

fempiternum lumen

eft,

finedubio&filiuslumeneftfcmpitcrnumJSi vero negatur filius Dei lumen elfc fempiternum, quomodb in patris * fempiterno lumine lumen filij quod non eft fempiternum, videtur. Sed in laudibus Deinonefthgecfaifadi&io fandorum. Etin lumine tuovidebi-pyi/.jj. muslumen. Ergo&fili) lumen femv.

'

.

piternum eft, quod non diftatJl patris lumine fempiterno. & ideo licet lume fit filius & pater lumen fit, vnutn tamen patris £c fili) lumen eft, ,

quia i,»

«i

"

i ,'\

i


&

t-

**

GRjBGORII BAETICI quia, in patre

&

filio nulla difcretio eft»

nulla feparatio luminis cft , quomodo nec imaginis fecundum Moyfen i nec format fecundum Apoftolum Paulum,

Sacramentum autem nfcparabilis vni fecundum hoc,quod vterque, idi

tatis.

eft, pater

& filius «qualiter & indiuisfc,

neque fecundum portionem , Deus vnus.[& pluralitatis fecudum hoc, quod vnu$ pater eft, 5c vnus filius. Etiam de hoc capitulo manifeftatur quodlegihmjo.

mus in euangelio, ipfo faluatorc dicen Ego & pater vnum fumus. Sumus

te,

enim pluralitatem

fignificat perfona-

ram;quia hic p ater, &hic filius. Vnum

autem vnam eandemque liofubftamiam

,

in patre

& fi

deitatemque config*

nat.vt vere pater <3c filius vnusDcus fir, cum ambo, ideft, pater filius vnum

&

fecundum deitatem,non vnusfe* eundum perfonas. Ego & pater vnum fumus,hac vna voce & Sabclliusexclu fiint

.

ditur,&Arrius confutatur. Sabeilius

enim ipfum dicit patrem qui fit & filius,hoc modo, tamquam fi vnus habe ,

atduonomina.&intcrpretatur vnum ideodiftum, vtvnius perfonaefingularitas y

*


DE EIDE

LIBER,

Contra vero Arriu$refpiciensadhoc,quod ait, fumus, in hoc fernione , pluralitatem intelle-

laritas crederetur.

gens, introduxit impiam pluralitatem

Deorqm credens vnum fempiternum Dcum,& alium,qui dic coeperit Deus, vnum omnipotentem ,& alium qui ,

non fitomnipotens, Sed d

in vtrifque habent ante oculos, quod pie videant, incautis offenfionibus impie litigare contendunt, faltem commodent fibifenfusfuos,& pie fidei per fpicicnt veritatem. Sabellius admiratione virtutum , quas Chriftus operacaecitas,

&

batur,Chriftum Denm verum eflecre & non qui aliquando coeperit, fed qui femper fuerit, & poilit omnia.credat hoc Arrius , &nonblafphcmatin dit,

Chriftum,qucm filium cpnfitetur. Ite Arriusnegat Chriftum cflepacrem,nc

&

&

get hoc Sabellius. pie credat, quod Chriftus vere Deus eft,non exiftens pater,fed filius.ad huc apertius dicam.SabeHuis vincat Arrium, quod Chriftus verus Deus cft, Arrius vincat Sabeilium , quod Chriftus fubconfefllone veri Dei verus filius eft,& mihi catholico

&

C


GREGOiUI BAETICI tholico ambo vicerunt , im mo <Sc mQcum ambo vincunt impietatis errore,

cum mecum intellexerint lacrx fidei veritatem qux& pluralitatem perfo. ,

narum

intelligit,

&vnitatem deitatis

in hac pronuntiatione Domini dicentis, Ego& pater vnunj fumus.Scd hanc

diuinam pronuntiationem & hanc; piam diuinx pronuntiationis intelli,

gentiam,Arrij Testatores cum quxruivt fubuerterc.alio modo interpretamur, &dicunt,vnum funt quidem, fedrion fubftantia,non deitate, non poteftate, quia vnam eandeque habeant voluntatem , ideo ait, ego fed. voluntate, ideft,

& pater vnum fumus. DieitcdimpijC fimi, Iubftantiuum verbumDeieft.de qui lingua: fermonem dedit, nefeit loqui,&ignorauit altum fenfum veftru 'proprijs& competentibus Termonibus

&

inefficax fuit dicerc,cgo Sc pater vnum volumus, fi tamcnhocin Joco vnitatem voluntatis, non fubftantiaeac deitatis volebat intelligi. Sed

explicare,

&

nunc,quxfo, Regina memineris, qux capitula ex perfona hereticoru feribere

dignata es. ipfi haeretici aiunt, qui me mific


DE FIDE LIBER, mifit pater ,ipfc mihi pr$ceptum dedir,

quid dicam

quid loquar

cendidccaclo,

tcm meam , mifit

me

,

fed

&

.

non vr faciam

,

Def

volunta-.

,

voluntatem eius, qui

Hoc

patris.

artificium

haereticorum eft,vr alibi negent

,

quod

Vt.cum fe vident confitentur. praefentium quaeftionum abfolutio-

alibi*

nibus vehementer adftringi, ferpentiCerte no lubrico femper eludant .

dicitis

6 haeretici praeceptu m

dedifle

fi-

.

*

-

.

quid loquatur quomodo quafi nefeiat loqui, vos verba eius emendatis, immo iam pa-

lio patrem, quid dicat

,

&

tris,quia filius quod dicit, quod loquitur, fecunduin praeceptum quod dedit ci pater,

& dicit, & loquitur.

Iam

quia cum profano fpirituaducrfusfilijdcitatem exercere contenditis veftram amentiam, etiam in patrem prorumpitis infanientes. Clamat filius , Ego pater vnumfow./,.

ne

intclligitis

fumus

,

&

&

vos quafi grammatici velut in efficaciam dominicae pro,

nuntiationis fuppofiri verbi demuratione fupplentes emendatis ,*

&

dicitis

,

hoc quod

C

ait

2

,

fumus, *

volu-


GREGORII BAETICI volumus, intellegendum eft vt fcilicet â&#x20AC;&#x2DC;

I

toan.iÂť.

toan.14.

licdichim fit.cgo & pater vnum vola* mus. Sed reclamat filius etiam contra vos dicens illa, quse dixit ad veftra: impietatis participes ludxos.Quare loque lam meam noncognolcitis! Habeant

1

locum fuumparabulae,&:allegonae,& senigmatk,hoc tamen loco apertiffime plene didum eft, Ego & pater vnum

&

fumus, &quomodo vnum funt, alibi declarat, cum dicit , Credite mihi quia ego in patre, & pater in me eft. &nc videretur ipie de fevfurpare, quod non erat vt veritatem didionis oftendar,prxmifit dicens, Noncreditis quia ego in patre, & pater in me.vcr ba quaj ego loquor vobis, & me ipfo no loquor, pater aurem in me manensipfe loquitur, & opera quae ego facio, ipie facit.ied&alibi.Sicutdocuit mepater, haecloquor. & qui memifit, mecum eft,& non reliquit me folum.quia quae placita funt ci,facioicmper. Non quia filius ignoraret? quid fibi loquendum

quoque ,

,

ibidem.

0an>t *

:

;

erat.Quideft enim quodDei fapientia ignoret, fed vt duritiam indomitae fidei tuae adjpiamdiuinae vnitatis inteU-

iegen


DE FIDE ait

LIBER.

quoque molliret, t forte Itg. Pater in mc manens ipfe loquitur pairts U9

Jegcntiam

t patris

*1

,

â&#x20AC;&#x2DC;

.

nomne docuit me pater, hxcfc loquor, Sicutautem opera filij, opera vel illud

,

ficut

0M

quod faciente filio,pater manens faciat ita quod loquitur filius pater in ipfo manens loquitur non aliud, quam quod loquitur filius, quia nec filius aliud loquitur, qua quod loquitur pater in ipfo manens.

patris funt, eo

in ipfo

'

'

*

,

,

Eadem ergo patris & filij loquela eft, ficut eadem& operatio, &ide 6 dicebar, alioquin propter opera ipfa credite. Quae vtique fi militer faciebat vr pater, ,vt poftremo,vel au&oritatc operum crederetur.quia filius in patrecftA pa ter in

filio.

Hocautem quomodo intel

legendum eft quod ait,fcgoin patre, <5c pater in me, iam fupraexpofitum eft. Sed & nunebreuius dicam. Secundum indifferentiam fubftantiae eft, ego

in patre,

audiendum

& pater in mc.

Sed 6c

illudquod ait, ego & pater vnum fuimus, fecundum indifferentiam fubftatiaevnum funt pater & filius. Noloergo impie hxreticc vt indifferentiam fubftantiae patris

& filijadimas, &im-

C

5

portunfc

i


GREGORII BAETrCI -

tunc vnitatcm voluntatis in ter feras, quam alibi impie negas dicendo, feriptum eft, Dcfccndidecado,nonvtfaciam voluntatem meam, fed voluntatem cius, qui mifit me, patris. Qui in hoc capitulo ignorans di&ioois eius facra mentum , tam impie negas patris &fi!ijvnam efte voluntatem, quomodo tibi credam. quia finceriter conficeris, quod vna eadem voluntas patris 6c filij

hoc quod pronuni

fignificctur in

vnum pater

non

,

Dominus

ciauit

dicens, ego&pater fumus. Td fi vere credisr, quod filius vnum funt voluntate,

&

video

quomodo

quia & fubftantia, teftatc

negare

poliis',

& diuinitate, & poÂť.

vnum funt. Quare enim non

vna fubftantia fit, vnadiuinitas,&pa. vna voluntas eft, illis voluntas eft, ex aequo &diuinitas eft, Si non exaequo tcftas, quibus

Si enim exaequo

diuinitas, necexxquo voluntas. Dei enim voluntas, cuiuflibet, non tame t PdmreÂť Dei voluntas, tpariare non poteft. quia idefl , tjfe aliaeft vis voluntatis cius, qui Deus eft, t**, alia vis voluntatis cius, qui Deus non eft. Voluntas Pci naturaliter bona eft,

&

& '

>

pet*


& DE FIDE

LIBER.

.

perfc&a cft , i ridem ut abi lis eft, fcm per

eadem fcxiftens, <

& fine initio exiftens,

5c fine fine perfciierans.

Voluntas ver6

non eft Deus eo quod habeat initium ,ficut & ipfe qui non eft Deus, eius qui

,

&

&

poteft nutare, poteft verti, ficuti ipfequi non cft Deus. ac per hocnon vere bona; quia non naturaliter bona, nec vere perfecta ,quce poteft verti mi nui, ita, vt quod hodie voluit, craftino nolit, vt quod hodienoluit, craftino

A

velit. Dicam exemplo apertius, Angelus iftc,qui nuncdiabolus cft, an fcqua fieret diabolus, bonam habuit volunta

tcm,fcdvbi fa&us cft diabolus, proprij arbitrij agitatione amifit

luntatem .ideo fubfiftit,

hoc

&

&

bonam

vo-

fa&ura non naturaliter Deus eft. fcilicet,quia ex

de omni creatura rationabili lentiendum eft etfi enim quidam eorum non declina uerunt , neque declinantabona voluntate, tamenin natura habent poflededinare, quia crc ÂŤiturae lunt & non Deus. Hoc enim .

,

quod non

declinant ex difciplinsc perpetua obferuatione obtinent non cx natura: indemutabilis veritate, ,

C

4

Deus


GREGORII BAETICI Deus atem ipfe folus fine initio bonus,

& perfe&us & inconuertibilis eft fine ,

initio

,

habens quoque bonam volun-

tatem, Sc perfe&am,

& inconuerribile,

non in ftitutione, neque cx profe&u ob ieruarionis habet bonam, <Scperfe<ftam, dcinconuertibilem voluntateni,fedcx naturae indemutabilis ventate, qua bonus, â&#x20AC;&#x2122;& perfectus, inconuertibilis

&

&

Deuseft. Viderit, refis, quae

hunc

fi quafortafiis eft haefen fu refpuat,'tu ta-

m

men praecipue ad hoc Arrianc confen

&

ipfum filium Dei, quem totius creaturae dominum confiteris, verti; bilem, mutabilem dicis,quod eumA tforteauteDco fadtum de nihilo praedicas, no t tamen de Deo vere natum, fi haec tibi fen â&#x20AC;˘ teotiaeft, quod omnis creatura vertibilis eft, mutabilis, Chriftum autem dicis eflecreaturam,ergo <5cipfe,fccun dum te , ex condicione naturae vertibilis,& mutabilis exiftens, non habetinconuertibilem, indemutabilem voluntatem. Et quomodo interpretaris, tis,qui

&

&

&

quod pater & filius vnumfunt volun.

tatc,cum patris &filij, fecundum tc,diuerf^ fint voluntatc$,&contraric,quia fciiiccc


DE FIDE

LIBER,

fcilicetvnaeftindemutabilis.&inconucrtibilis , alia vero mutabilis.& conuertibilis deprehenderis detegeris haeretice frautiulente,

quomodo cona

risfimplicesanimascircumuenire, capere. Conftrittus enim

&

& coartatus

teftimoqio dominicae pronuntiatio, <5c pater vuum fumus, vtdehac vocequalitercumqueeuoles, nis dicentis, Ego

qux claris fermonibusin patre & vnitatem

1

&

.

\

0Anj,

filio

deitatis oftendir, fuccubuifti

necefiitate

,

nonarbitrio,ad hoc,vt vel

ad momentum in praefenti capitulo fummislabijs,& vtita dixerim, liiperficic fola verborum vnitatem voluntatis interferas.quo exprcflius,

& viaa-

cius,& medullitus vnitatem deitatisex eluderes. Tollis enim fenfum , vnitate fubftantix, qui facile creditur ex ipfa fimplicitate verborum, interpretaris fenfum, vnitate voluntatis. vt quia fupradicfa ratio eius non facile apud omncsintelligitur,interirn fimplicem decipias auditorem, cum iiludtnevni.+^ r

&

.

f

tatem diuinitatisintellegat. Nam & ^r'teJZU)a Jt nitatem voluntatis in patre, & filio fi. rimi ,

des catholica finceriffim^

C

$

& veriflime

credit.

^


-

GREGORII BAETICI credit ,

non labijs tantum

corde quae & vnitatem ,

,

fed

& toto

fubftantiae , Se

diuinitatisagnofeit, Sicut enim indemutabilis, i n coÂťnu er tibfil is eft fubfta-

&

tiaecum patre,filius,ita& indemutabilis

,

& incouertibilis voluntatiseft cunv

patre filius. cftparris,

Atque ideovna voluntas

& filij,ficuc & vna virtus,

Se

yna imago.magisautdixerim.quod ip fe filius

'

voluntascft patris. Sicutenini

patris,&filijvnaimagocum fitfecundum Moyfen, tamen &ipfe filius imago Dei inuifibilisferibitur ab Apoftolo ita & vna voluntas cum fit patris & filij.picdefinitur, eft filius.Sicuteft

quod voluntas patris Dei inuifibilis imago

fimiliter&de virtute intellege. Fides catholica dicit, vnam virtutem

enim â&#x20AC;&#x2122;;

effe patris f

& filij.& tamen

feribit

Apo-

ftOlus,Chriftum Dei virtutem effe,& Dei fapientiam. Pie ergo di&um eft,

quod filius volun tas eft patris,ficutide tamen fi ad huc mouet hic fenfus, intende ad ea, qu$di-

ipfceftfapientia Dei. Et *

.

cimus.ccrtfc Dei lapientia Chriftus eft

Quid autem eft Dei volutas, qu^m Dei fapien-


:

;T

DE FIDE LIBE R. s

fapientia.

non enim

..

in Deo iliud vo-

& aliud fapientia. in homini-

luntas,

busquidem poreft efle voluntas, non tamen haec ipfa fapientia quia voluntas hominis eruditione, & meditatio,

ne, & profectu ad fapientia m libi pofli^ bilem ,pcruenir. Dei autem volun. tasnon erudiritionc. non meditatio^ nc,non profectu ad fapiendam perue-

indigens, naturaliter fubftantiua fapientia cft. Vnde

jiit,fed ipLa nihil

&

C H R ST V S

1

Dei fapientia ex-' ^ iftens. Dei quoque voluntas eft, quia in Deo n& ali1

;

.

,

i

.y

vt-;

ud volutas, <5c ali ud fapientia.

r /i

J)e eo quod haeretici dicunt. Ex nihilo , inquiunt ,Deusfibifi~ .

liumfecit Si fecit eum ex .^ .

nihilo, creatura ~ .

r

'Mif>

(7 .

Âť.

ejl,

nonJfilius,

Dduid


GREGORH

BAETICI

A VI D

vno lapidis i&u, Goliap frontem percuticns magni cor^^^fporis fortem ftrauit inimicum* Sed noftrac non efl: virtutisde vno lapi r devincere, duplici, vtopinor,ex caufe. quia nec nos tales vires habemus quaDauid,& i fti nimis fronles habuit tem praeferunt impudentiae impietatibus obduratam, vndeiam licet mdltos lapides non in vacuum miferimus, tamen adhuc in 'Dei gratia repetefldum nobis eft,<5c impudenscorum fronsilla, quxcft finefigno Domini, crebris ,

&

â&#x20AC;˘

tcftimoniornm lapidibuselidendacft,

non caro eorum effundit cruorcm,multiseffofifa vulneribus, tamen vel pudor fuffufione/anguiniscrubefi. cat,li etiam ex ijs/qux illorum fcripfevt,ctfi

%

xas,opprimantur.Hxc verba haeretico-

rum ait efle.Ex nihilo,inquiant, Deus frbi filium fecit. Si fecit eum ex nihilo,

&

&

creatura cft, non filius. quid cft, quod filium dicis, quem creaturam cC

fcconfirmas,cumdiciscum fadumex nihilo efle: non ergo potes & filium eii diccre,6c creaturam filiusenim ex natiuitate confiftit, creatura vero ex fa&u .

<


â&#x20AC;&#x2122;

DE FIDE

LIBER,

Quid tibi

contraria profiteris, vnif elige de duobus, dic aut filium verefilium, aut creaturam vere creaturam. Si ita filium dicis, vtverfc filium dicas, negafti eum efle creaturam. quomodo de ni hilo fa&u efledicis, quem ve re filium confiteris?Si autem dicis cum vere efle creaturam, cur eum filium no minas, cum ineo iftiusnominis abneges veritatem. Sed dcviuislapidibusdiuinx vocis percutiamus frontis ciu* ra.â&#x20AC;&#x2122;

&

m

impudentiam. Tu dicis cum efle creatu ram ego dico eu m efle filium quis inter nosde profetfionis veritate pro,

.

nuntiet.puto,quod libenter habeas, vt illeiudicet,a quo tu, renuentibus nobis, fa&um dicis Chriftumex nihilo. Audiamus ergo quid de caelis ipfc pronuntier. Hic eft filius meus dile&us,in quo mihi bene complacui. numquid

dixit,hic eft,quem

vide, quia

ego feci ex nihilo.de

tuneprimum dixit, quando

Icfusvthomo|accefiitad baptifmum. 3c,puto, non alia ratione, quamquiapo non efle filius Dei , qui corporeus videbatur, inter ceteros ho- 1 terat credi

&

mines

iple

quoque vthomo peccator

C

7

venie-


,

GREGORII BAETICI veniebat ad baptifmum, cum peccat* propria non haberet. Ne ergo cum IaÂť e ramentam baptilmatis in homine ad

fumpto confummat

Iefns,

non

veri.

bidm

pei fi lias crederetur,clamat de oelo pa-

1uttb.3.

quidem <5c Iohannes fuum illum pfle Dominum, quando & venienti ad baptifmum ait, Ego h te debeo baptiza.. ri,&tuveniftiad mc.Sed ne forte apud alios Iohanmsteftimonium non tam magnum videretur, vt vinceret fidem

|

ter, Hic eft filius

meusdile&us.lnrclicx

orat

,

carnis,

nia

v*

& humilitatis inChrifto,5c om

om nino, quae per carnem eius age-

bantur,ipfc,quoncmo maior, ipfe, quo nemo melior cognitor, dat teftimonium de caelis dicens. Hic eft filius meus dile&us,inquoben& conplacui. Inquantunvenimmanifeftafidescratcir ca carnem Saluatoris,in tantum Sc raa nifcfta fides efle debuit circa deitatem verus Deus Saluatoris tunc enim verus filius, carnem quidem fit cius, vel potius hominem dicam, ncmoambigebat. quia nec ambigi pote.

&

&

rat.

Âť

.

Sedilludquod in homine erat, & na-

tum

l

a

.


-

m FIDH

tum cum homine

,

LIBEKJ:

>

quia videri per na-

turam non poterat, ne cflet incertum», v

voce,

& qua

fi

;

digito patris oftenditur

dicentis, Hic eft filius meusdile&us, in. .quo bene con placui interea pari au-

&

siori rare fides vtriufque fubftanria;, id

&

cft Dei hominis commendatur ia •Chrifto.Horninisenim infefidemDci ,

.filius ipfc

fignabat per conceptionem,

& par tum Virginis, per infantiae vagitum,percunas,<$iinuolumenta,peripfa matris vbera, per ipfamaternila&is

alimenta, per incrementat corporeae {forte^r aitatis,

perhocipfum, quod venit, \tforcd*

quomodo interim vfque ad baptifmum cxpreflltin fe hominis veritatem , tanto preffius hpc agens,quanto& difficilius credi poterat, Deum in hominem fierii& ne forte ad baptizaretur. Vides

'

hoc coaclum putes, & non fponte filium Dei, filium quoque fa&um effeho minis, audi Apoftolum dicentem de eo , Qui cum in forma Dei eflet con Philips fiitutus , non rapinam arbitratus eft, -

c fle fc aequalem Deo , fcd femetipfum exinaniuit , formam ferui accipi-

ens

.

Si ergO‘

iemetipfum

'

exina niuit-

:


GREGORII BAETICI niuir formam feru i accipiens, non coa&ns eft,fed fponte fattus eft filias hominis,cxiftens informa Dei^Deo aequa lis. Habes igitur filium exprimentem in

(e

fidem hominis.item videamus

fi-

dem

in eodiuinitatisexpreflam.&liect fufficienterfapradcfidc ciusdiuinicatisexpreffum eft,& adhuc fint alia quo

que multo copiofiora,tamcn illa nunc taceo.fuflicitcnim mihi, fi fidem diuinitatis in Chrifto folus interim pater .

oftendit dicens.

Hic eft filius meusdile

&us,in quo benfc complacui. Quid ais haeretice * credis fine dubio Chrifto,

quod

fe

filium hominis fecerit, quid

cenfes de patrcieftne veredicus apud re, cum Chriftum filium fuum cfletcftatur?fi non credis patri , cum Chriftum

filium fuum efle teftatur, iam maioris apud te auctoritatis eft Chriftus, cui de fidein fehominiscrcdis,

&minusido-

neus eft patcr,cui de fili) teftatione n on credis. Er quomodo patrem maiorem

Deum

vindicas,cuius vocem quafi mivel quomodo Chriftu minorem adferis , cui tantum

nimi depretias.

Deum

credis , quantum* nec ci , quern

maiore prx-


â&#x20AC;&#x2122;

,

DE FIDE

LIBER.

magnus iftc honor tuus eft, quem patri defers , vtei non credas de fiiiofuo profitenti.Qui tamen iterum praedicas .

& alibi profitetur illumTuum filium

quando cum apoftolis Petro, &Iacobo,& Iohanne Dominusafcenditirf cfie,

&

montem, refulfit facies eius ficut fol Percutiat iterum diuinumteftimoni. tua: frontis impu dentiam. Et ecce^Wj/rw. inquit, nubes lucida indbumbrauit eos,&eccevoxde nube dicens, hic eft filius meus dileflus, in quobenfc conplacui.ipfum audire. Certe Moyfes,6c Hclias pariter videbantur cura eo lo1

um

v

quentes, quos vtique de adoptione fa-

&os efte filios Dei negare non potes. & quomodode folo Chrifto voxdiuina tcftatur dicens, hic eft filius meus dilc. Ous,in quo mihi conplacui Ipfum ara

v

.

dite. Si

enim

<5cChriftus de adoptione filius eft, cum flaret inter du os filiosad

optiuos,dixiffefvtique,& hi c filius me us eft,neChriftus folus filius efTc crede,

rem r. at cum dixit, hic eft 'filius meus diicchis,adoptionis filios fcparauit vc proprietas verfc natiuftatis ih Chrifto 1

,

folo filio crederetur. Sed

non \\

fufficic

^ v

'


GREGORII BAETICI vt Chriftum tantummodofilium fuu efle profiteretur , addidit etiam quod vero filio debebatur, dicens, ipfu au*

m

dite.magnam

,immo& parem fibiau-'

ftoritatem oftenditirifilio,cum ita audiendus elt filius, vtaudiendusde pater eft.ipfum,inquit audite.quidquidergo iam dixerit Chriftus, audiendus eft,& >

videamus, fi nufquam fc dicit efle filii! Dei, fi nufquam leDcum patrem habeMatth. i;. re profitetur.ipfius vox eft,Omni^pla-

loanz.

tatio,

quam non plantauir pater meus,

Etiterum, Domum pamei feciftisdomum negotiationis. A libi quoque. Et tu credis in filio Dei. eradicabitur.

tris loan.?.

Numquam

prxfumeret dicere, pater

meus,& patris mei

<5c tu credis in filio , Dei,nifieflet confidentia naturae, quae

Pbilip.t.

Vindicat vocabulum veritatis in patre

de confcietia propriae natiuitatis. Quid

enim infolertter ille loqueretur, qui fcmetipfum humiliauit fa&us obedicnsvfque ad mortem crucis. Sunt& alia teftimonia plurima, fed nos nunc non librum feribimus , vt omnia proiequamur, fed caufabreuiratis paucis teitimonijs fummas claudimus, vt

vox ilia


/

DE FIDE illa

LIBER,

obruatur, quae negat Chriftum ve-

rum efle filium Dei. Sane dicit f^Chri*ftus filium

quoque efle hominisyrum

Et videbitis filium hominis? Quem dicuntcfle filium hominis.Hoc

ait

,

cft

enim facramentum

fidei in

a

'

l

*

Chri*

fto,vtcum illum filium Dei eflecredii deris, credasquoque efle

& filium hominis

eum facium.

Illud

*

.

enim, quod filius Dei eft, natu-

raliter poflidet,

hocautcm,qnod

filius

hominis fadtuscft,quat beneficius no-'f°/ ter*e & ideo qui Chriftum filf

bisprxftitit.

um Dei efle non credit, impius eft,fed

& qui Chriftum filium

hominis efle^ ^ fadtum confiteri dedignatur , ingratus eft.Tu tamenhxreticccredis,quodChriftus filius hominis fa&useft, &cum hoc ipfum de fe Saluator dicat, non ab nuis. At vero cum dixerit pater, Hiceft filius meus,<5t

cum dixerit filius. Pater

meus, tu vt cor Pharaon is obduras, Sc

non credis.

Supercft impudentix tux, non vera per-

vtquafi melancholicus fpiciens

,

patrem

& filitun

dicas efle

mentitos. â&#x20AC;˘

g.,

Non, inquit, negofilium ;

'

\

D

,fed nego.

verum

2 ^

sflr


4

*

GREGORII BAETICI veru m filium, ergo Se Petrus ide 6 bea? titudftiis vocem promeruit, qutaChrtr’ ftum verumfilium efle qon credidit Mdttb. 16. licet filiumDei viui fit,confelFus.Mag* num reueraconfefife fidei lacramentu cftin Petri conficientia, vtcum labijsdi

Tues Chriftus, filius Dei viui, in corde tamen habeat, quod rion fit vc, rus filius Dei viui. Ego homo fum,ver cat,

...

Undem*

ba audio, verba intclligo.intcrpretatio nem tacita cordis audire non polium* Chriftum filium dixit Dei viui, ni fi >• adoptmum adiecerit, cgoaliud nihil loquitur. Yiintclligo, quam quod Defforte,f(ili- djfjrj t t fi Ch riftus qua dom nus uscpr afpKit,mihi tamen qui auribus fer. tantum audio, debuit etiam per vocem ficti cordis eius manifefta confeflio, propter quem Petrus finterrogatur. non enim fibi foli Petrus interrogatus

&

&

&

i

,

*

&

eft,fcd&

omnibus nobis, vtcum

illede.

Chrifto bene confitetur , Sc nos fimili-; ter difccremus pari confeflionc ad beapcrueni.ct intere* videa m us fi digne Petrus beatitudinispracco nium confrquitur, credens in corde, quod nonfit verus filius, fcdadoptiuus. Si _’v -

;

.

&

,

r

'

)'

,

.1


DE FIDE LJBER. Si digna haec patris reuclatio cft,& non*

potiuscarnisScfanguinis,p)urimicerteadoptione funt filij Dei , non folu Hieremias,qui ad huc cum elfet in vul-

&

ua matris, fan&ificatus cft.nequc folus Iohannes Baptifta , qui in Vtero matris1**M. infans cxultauit infpitiru. Sed neque folus Helias,qui mortem adhuc vfquc paffusnoncft, vel quilibet ex numero Prophetarum, ex quibus vnus, vtin euangelio relatum deputabatur Chri M4fâ&#x201E;˘* ftus.fcd adhocnomen adoptionis.mc retrices, 3c publica n i

,

qu a m u is

e

U

m en-

datione venerunt. & ne quis me purce biafphcmare, audiat in euangelio dici, Meretrices, <$c publicani praecedent vos in regna caelorum, vbi non nififilij adoptionis funt. cum ergo nec blafphcinis, nec turpibus adoptionis gratia denegctur,(i corrigant fc hocpi*o magno lacramfto pater Petro ireudauit, quod fcilicet filius quidcdl Dei viuielt,fed adoptione potius,& non natiuitate, Sc tantum nomine, non etiam & nomi! nis veritate. Plane qui hoc credit, non beatus ille eft * fed miferrimus omniiv habens non folum intellegentiam car-

- 21 .

t

,

D

3

nis

'

.

ÂŤ5


GHEGORiT BAETICI &

spirinis,& Sanguinis, vcrumetiam tum Diaboli. Scdquaefo Regina,fentias quod multain hoc locodici poterant, qua:, ad confcqucntiateftinans, praetereo, credens quod dataoccaiione i

quafi

vnade

l'apicntiffim|s,plus poliis

lenti re, qua tu Troutr 9

loquimur, fecudnm fen-

tentiam Salomonis, Da

fapieti occalio(apientiorerit.Haecvcftta, Arriani,do£rinaeft haec veftra interpre-

ncm,&

.

tatio lingularis, ftrae

hoc lecretum fidei ve-

myfterium. adoptione, inquit, Ch-

& non verus filius.inter rogemus& Iohannem.poteft & hic vc rifius eft filius,

Ua n.13. loaui .

rumdidiciflc, fiue quia interfuit, cum Petri laudata confcffioeft,fiueexpecuiiari dilectione Salu^toris , qua ita erat ei proximus.vt etiam fupra pe&us eius recumberet.videafnus, quid hxrens pc

Deum nemo vidit vnigenitus filius, qui eft in finu patris.jNulla creatura videt De-

,£tori einshauferit.

vmqqam

,

nifi

um , fecundum hoc, quod Deus eft, 3c ideo ait, Deum nemo vidit vmquam. Sed fequitur,& dicit, nifi vnigenitus filius ergo vnigenitus filius non eft creatura , qui Deum videt , quem .

nulla

i


DE FIDE LIBER, &

nulla vidit creatura ne fort£ vnum cum de adoptiuis filijs crederes, a mputauit fenfus impi occafionem, cum eu dixit non folum filium, fed etiam vnigenitum filium. Hoc nomen non habet focios,& licet dicantur a lij fili j, adoptione tamen, non natura funtfilij. fed Chriftus folus vnigenitus filiuscft, quia folus verus filiuseft,non adoptione, fed natura, non nuncupatione tan.

j

&

genere, folus, inquam, verus filius eft, qui etiam in finu patris eft filijadoptiui in (inu Abra has 1’unt, qui autem verus filius eft, &vnigenirus fili 9 cftih finu patris eft. intellige tamen in hoc infeparabilem paternae fubftan tixfilium, quod infinu patris dicitur

tum, fed

&

efle.

item legimus

,

Sicenim

MB *

dilcxit*

mudum Deus,vt filium fuum vnigenitum daret, vtomnisquicreditin eum, non peerat, fed habeat vitam aeternam. Non video quomodo dile&io Dei commendetur ad mundum fi non ,

-

,

verus.& vnigenituseftfilius,quem dedit pro mundi redemptione. Mundus finedubio creatura eft, fi Chriftuscrea-

D 4

tura

1

#


GREGORH

BAETICI

furacft, quid .contulit inundo , daitf pro creatu ra creaturam. Omnisereatura fipruiii condicione cenfetur.fiCh| iftus creatura eft,feruus cft.quomodo redemit .\d libertatem, cum fcruiis nui lo iu re poflit conferre libertatcm.dcta ,

rnen Abraham, vtcommendaretdiledionem,quam habebatad Deum,pra*

prium ,& verum vnigcnitum,& diic* diffimum fi iium obtulit in holocau* itum.cum hocipfum Deus ad proban-

dam cius in fe diledionem fiffet.

fieri

Et tu dicis impie, quia

4

prxce

Deus vo-

{ens commendare diledionem luam mundo,non habuit verum filiuai,quc darer, fed vfus eft neccfliratc more fte,

rilium.vt,quia veriim deic genitum fi, lium non habuit per naturam, vel ex nihilo fadum daret. Dic impie, ergo

maiore virtute diledionem commciu dauit Abraham,proprium,dc vnigeni, tum filium offerens, quam Deus, qui non habuit proprium, neque vere vni* genitum dcdit.Et eft, quod velit Deus

magnopere commendare, & inferius non commendat, cumcommendaueÂť rit homo.&ille Deus, quem maiorem pr*-


'

:

D E FIDE

praedicas, minor

LIBER.

s

cR homine incomtri6

danda dileCtione.minuseinim comm5dauit dileCtionem, fi non verum & vni genitum filium dedit pro mundi dilectione. & Abraham plus comtncndauit,qui proprium & vnigenitum obtuabiit haec impietas, yt vclin dilectione commendanda minor iit Deus,

li t.Sed

qui eft per omnia inaeftimabilis. verum enim vnigenitum filium dedit , diligens mundum. Hoc enim Paulus vas elcCtioniS exfequitur voles Dei in nos

&

,

commendare dilectionem dicens, Qui fuo filio no pepcrcit,fcd pro nobis omnibus tradidit illum, cum dicit , Filio fuo, proprietatem veritatis exprefficin

nomine.de videtamen, quofermone cft, dicens, Qui fuo filio nonpeper RomJ* cir. Legiftt vtique dicentem Deum A-

vius ,

brahanijCum filium proDeidileCtionc veliet occidere,

Ne ini jcias manum tu-Gcn- 22*

am in puerum,ncfaciasill

i

quidquam,

nunc enim cognoui, quia times Deum tuum, &non pepercifti filio tuo dile-

&

Paulus,Qui ficto propter me. Dicit Rm R* lio fuo non pcpercit,fcd pro nobis onu nibus tradidit cum.dicit Apoftolus ex

D

s

Dei


GREGORII BAETICI quomodo t commendaret

tfirte, ce.

Dei Voce

Wcnddrit.

dilectionem. improprie vfus fuerat ver' bisdiuinis, fi non &hic de vero filio loqueretur. 6r tamen, quis nefCiatin patre Abraham, Ifaac filio eius ima-

'

,

&

ginem prxceflifle futurae veritatis. In

Deo patre eius

,

&

Chrifto vnigenito

(aeramentum

filio

praecedentis figura;

monftrauit & Apoftolus, confignans ipfis Termonibus veritatem quibus <5c ,

Ibidem,

primum figura fignataeft.dicens, Qui

V,

proprio filio fuo non pcpercir,fcd pro nobis omnibus tradidit eum.Si ergo fi-

gu ra erat in Abraha m ,cu m offerret filium, veritas autem in Deo patre, cum tradidit filium,|quid ais doCtor impietatis.vb.i

r ,â&#x20AC;˘

maior vis vcr(aridebet,in figu

ra,anin veritate. fine dubio in veritate. quomodo tu minorem exhibes veri tatem, pleniorem vero figuram. plenior enim eft figura, vbi verus filius offertur,^ minor cft veritas, vbi fecundum te, non verus filius traditur. Sed

&

planfe

maior cft veritas, & minor eftfi-

gura hoc fi vis probari , crede verum vnigenitum filium Dei , intelii.

&

ges .

,

quod multo plufquam AbraÂť

\

ham


â&#x20AC;˘

DE FIDE LIBER.

hanrgeflitDeus,dans filium fuum"vni genitum pro mundi dilc&ione/ccun-

dum euangelium, vel cum fecundum Paulum, (uo filio non pepercir,fcd pro nobis omnibus tradidit eum. Abraha enim licet filium obtulerit, tamen pro Dei dile&ionc.obtulir , cui quidquid non xquas ad quod diobtuleris gnus eft.& obtuli^fiiium/quem poftea quam per naturam habere non potuit, per Deum tamen contra naturam eft adeptus.obtulit ergo Deo, quod eicon tra lpem naturxdederat Deus & obtu,

.

lit

filium,facitad fcauam,

minorem

.

fi

dixero, fe

& fine illa condicione pia:-

;

quandoque mortalitatis lege mo rituru m. contra exa m ina quid Deus prxftitcrit. filium fuum prxftiritâ&#x20AC;&#x2122;vnigenitum, quem non fero ex alicuius

fenti

,

adeptus

eft

gratia

,

fcd

femper habet

fine initio ex proprietate naturx natum de fc, qualis &ipfe pater eft, qui

eum

genuit, inuifibilcm , inxftimabilem, fempiternum, inpaftibilem , 8c

inmortalem

,

&

omnipotentem

,

fi-

cut ipfc Pater eft , Et poftremo Secundum hoc quod per omnia. 6 Deus

D


-

.

GREGOR IT

i

BAETICI

I)eus eft , ÂŤqualem ei, <^ui cumge-' nuitâ&#x20AC;&#x2122;. Vides qualem dedit filium pater.. ECce iam Deus inxftimabi liter fuperinunc confide* orinueniturin filio, ra , quod hunc talem vnigenitum fili, umpro mundi dilectione prxftiterit..

&

& expende nunc, quidnam

fit

mundus

vtiqjCreaturaeft.fimiliter&Deusquid fit, expende , vtique creator eft.<5c nunc

iam compara, quem

dilexerit Abraha, 6c quem dilexerit Deus. Abraham qui- * dem Deum. Sed rccenfe quanta Deus

Abrahkprxftiterit, deinuenies, quod Abraham multo minus Deo diledio-^ nis debitum reddidit, quam debcbat,licet reddideri^quantum reddire potuit

Deus autem mundu fibi data

to

cft

ab eo gratia.

diligit

pro nulla

V ides q uia m u 1.

commendabilior diledio Dei,

qux non ex debito prxftatu r.quam illa Abrahx, qux prxftatur ex debito. Sed vidcadhuc fupereminentiam diledio nis,qua Deus diligit mundu m,non folum fibi, qui eum condidit nullo meri to iuftitix com mendatum, verum ctiam peccatorem , & aduerfum fc impium. Mundum ergo dilexit Deus pecca.


PE FIpE LIBEIU

^

reum.non quia pec cata, & impietates dilcxerit mundi, fcd dilexit mundum, vt de peccaris, & imti$t &irnpietatibus

pietatibus mundus ipfcliberctur.& audi Apoftolumper haec mi re commendantem Dcidilc&ioncm cum fcribitjt fM adltom^nos, Vt quid enim Chriftus, cum gdhuc infirmi eflem us/ccundum ,

tepus pxo i mpijsmortuus eft, vix enim pro iufto quis moritur.Nam pro bono fordtan quis audeat mori, commendat autem Deus caritatem luam in n6-;~ bis, quoniam , ficum adhuc peccatores edemus, Chriftus pro nobis mortuus eft, multo magis iuftificati in fanguinc ipflus falui er imus ab ira per ipfum. ln'

telligo quidem.,

quod hocteftimonifi' iednunc quod facit

dilcuti defiderat.

ad caufam,breuircr pandi mus. Mun-

dum, habitatores mundi interpretatus Apoftolus, oftendit quod pro impijsdc peccatoribus mortuus eft Chriftus, vt luam caritatem commendaret in nobis, qui fumus in mundo. &, moritur, inquit,Ch riftns pro impi js, <5c peccato-

quandoquidem vix pro iufto quis moritur, licet forfitan pr6 bono / ribus,

D

7

quis


.

GREGORII BAETICI quis audeat mori.

Iam ne

intelligis;

quam

inenarrabiliter praecellat diledioDei, vbieft veritatis expreiGo,dc

quam minor fit diledio

,

figura fignataeft.

Abrahae, vbi

Nonhocdicoquafi

non multum dilexerit Abraham,jm-’ mo tantum ditexit Deurii, quantum

nemo

ex natis mulierum fupergredi

poteft. Sed licet

multum dilexerit De-

um^ de totocorde, & de totis viribus; animxfuae dilexerit, tamen inenarrabili fuperemincntiadiuinxdiledionis in infinitum fu peratur. Quis enim poilic explicare dilectionem quam De-» , us mundo prxftitit , dans vnigeniturru filium fuum ita , vt homonafccrctur, qui Deuscft,& haberet fecundum car:

'

;

nem humana

,

forte initium natiuiratis, qui fineinitio de patre natuseft,& illcxqualis Deo in forma Dei exiftens

femper, accepta forma ,

fieret,

letuili minor non folum patre, verumetiatn

angelis

immo& hominibus, nefeio, ii

non & multum infra, t vermi quoque comparatione

,

& poftremo

,

vr fe-

cundum naturam lufceptx animae, vfquead mortem triftitiam pateretur t

v.

*

•:*

qui

*~

»

testei


'

.

DE FIDE

qui totus gaudium *

brahae, qui

L TBER. non folum A-

eft,

diem eius cupiens videre, vi-

dit^ gauifu%£ft:fed & omnium hdmi num fan£foru,m.Praeftiti tergo mtindo vnigenitum filium fuum vt qui vera vitaelt, pendens in ligno fecundum

.)

,

carnem, mortem crucis parcretur,occultara interim fempiterna,&inuiolabi diuinitate cius, que illi vna eft cum patre cius. Vide dilectionem, vt pro i

mundi falute dominas maieftatis crucifigatur in terra, qui fe filium Dei credentibus vitam aeternam lis.

m:u

praeftat in cae-

O te beati flimum patriarcha Abra-

ham, cuius maxima dile&io in Deum non nifi inexplicabilisdiuinaedileftionis inundatione fubmergitur: &ne£ ciot non hoc totum pro refpe&u tuae t /* dile&ionis, <Sc fidei Deus impio praefti- '/t c’ 1 iit mundo. Tibi enim,i& femini tuo promiferat Deus, vt h$res efles mundi per iuftiriam fidei , ficut docet Apo•

ftolus Paulus.

rm».* Sed fatis tardo, fi hunc locum voluero plenius exfequi . ad te conuer*» v

commonens vt in-. quomodo Deus diligens mundum.

tar haeretice

tendas

,

,

/

,

WT


GRE CORII BAETICI im.1.

dath', dedit vnigcnitum faum filium* vel,vtait Apoftok^cpiotoodofupfilionon pepercit, fedpr** nobis omnibus-tradidit

eum.Si facrimentum

,

ifti*

us ineffabilis diuinx dilcdionisagnpt ceres, numquam aduerfus filium Dei impias-eomponeres quxffiones quas qui pix mentis eft, per illa, qux fupra diximus, intellegit abfolutas. Sed adHuc reliquam partem propofiti tcftimoni j videamus , vt tux frontis impudentia multo preflius obteratur. cum dixiflet, Sic enim dilcxitDfusmfi-' dum , vt filium fuum vnigcnitum daret,profequitur,& dicit, Vt omnis, qui .

Nam

lYUm*

crcditineum , non pereat, fed habeat vitam «ternam. Iterum dicam, fi creatura eft wugentP filius , quo m odo qui credit in eum non pcrit,fied vitam habebit «ternam, cum credere in creatu-

'

*

,

ram,fitdiuinitatisoffcnfio.Refpiccad

Apoftolum Pdulum,confidcra,qu? 9 b *f>w* {

,,

probria, quas obfeoenitates d; his refexat,qui,vt ipfeaitjCom muraueru nt ve. rtratem Dei in mendacio, coluerunt feruicrunt creaturx potius, quam

&

&

creatori.

Tu fi fic credis

,

& fic colis, &

1

*

feruis |

v

«

V


t> E FIDE LIBER, Dei * vt eiim di^ malaâ&#x20AC;&#x2122;mifcf expe&ant* quibus illi puniuntur , qui commutatieruut veritatem Dei in me dacio,& coluertint,& feruicriihtcreaturae[potius,quam creatori. Adoptione^nquitjChriftiis filius Deieft,& n5 Veriis filius. Ofhnia leguntur euangeferuis vnigenito filio

cascfie creaturam

i

illate

lia,& nufquarri fcriptiim eft,qtiodChÂť riftus adoptione' fit filius ^ &nori vtriisfilitls.Etbene j

quod Iohanncs, ille

Iohannes recubans ftipra pc&us Domi Xli , caufam fcripti euangelij referens pofuit,& dixit Multaquidcm &alia figna fecit lefuscoram difcipulisfuis* ,

quad non funt fcripta in libro hoc. haec auteni fcriptaJfuntjVtcredatis* quonia IefUscftChriftus filius Dci,& vtcrcdetes vitam aeternam habeatis irt nomine ipfius*Eft nc opus adhucapettius expia nard. miilta * inquit , & alia figna fecit lefus

*

& licet non fintom hia fcripta*

quia nec fcribipotcrantinfinitarcruni copia, tamen h^cipfa ideo fcripta funt/ Vt credamus, quod lefus dl C h riftus fi

iiusDei,6cvt fidem fingulorum prottocaret, ofiendit

& praemium dicens*


GREGORII BAETICI â&#x20AC;&#x2DC;

vt credentes Vitam asternam habeatis in nomine eius. Sit vere adoptione efict filius Dei,& non natura, fi fola nun

cupationei &non etiam quod in nuncupationis intclligcntiacft, nufquam

magishocipfum expia naflet, quam in vltimofcriprionis,nefidcsin ambiguo derelicta , vitam asternam perderet per credulitatis incertum. Sed euangelifta, qui ad hoc pofirus eft , vt habens grati> amfandti Spiritus illa maxime lucidius panderet, quacad vitaexternaepr^mia pertinerent,

non in ambiguo claufite-

uangelium, fcd manifeftiftimeexprcfi iit.ideofcriptaeuangelia.vtcredatiSjih quit, quoniam Iefuscft Chriftus filius

Dci,&vt credentes vitam aeternam ha-, beatis in nomine cius Etiamnc hic fufi picioeftcreaturae in filio Dei, vbi,qui crediderit quod filius Dei eft R1S,

CH

T V S, aeternam vitampofiGdet,6t non

quam innominceius,qui vtique non eft creatura, fed creator,& non ad-

aliter

optione filius, fed verus filius Dei, ia creaturae nc quidemwi-

nominccnim

tam temporalem qui

,

nifi

ii

poteft

aliquis eam

prxftare dicatur.

quis adfe-

non ati ferendo,

De nihilo, inquic/c-


I

j

'

T 1>E FI t)E

:

£it'Deu$

fibi

LtB tlR. Praetereo

filium.

,VJ

mul$

teftimonia.loquatur ohannes Chrifti j

do m i n d c& io n e pc rfp cu us,fc r ibcns f

i1

i

*>.i

i

\ V*epiftolam ait , Omnis qui diligit patrem, diligiteum qui ex conatus e^uw»;. numquid ait, diligiteum quem Deusex nihilo? fcdncc patrem omni- > nonominafret,nififcifletdeeo natum v*. filium. Et fac nunc, quia ira inteiligendum eft , vttu haeretice interpretaris, u <a quod fcil icet abeo factus fi rex nihilo, quem ex patre natumdicitlohanne$,6c quaero, numquid fecundum te foliis V 5 faftus eft ex nihilo? Nonne vt taceam de ali js,etiam un- c dus i'pfe cx nihilo fa&us eft ergo «5c u mud 9 a nobis diligeduscft,fi diliged^eft pater? Sed clamat ide lohanncs, Nolite ,

!

iLfc '

•Apw '

m

,

X

'

;*

1

t

i

1

j

[

CHRIST

m

,

.

diligere lenis eft

mundum.

Numquid tam

prxdicarct.abfit haec impietas’, vtdica. tur,!ohannes repugnatiafibi loquitur, qtiiin lacto Spiritu loquebatur. Scit di

& nati in ipfoia principioeuagchjiui fictu fupra expofi’ um eft, ita

r

]

oari24

'sii

Iohanncs,vr ipfefibi contraria

ja facti,

:

- -X- . •jp . ^ '

iSa»

f&rcv

.

cuin dc ipio v capirulo tradbircrur

id<;ononvc feiturafn

£

2

intcli:git

.

cum, que*

*

i


EK? c

-

GREGORII BAETlCt

.

quem

dicit ex patre natum , quianefc fingulariter poneret, ii hoc quod ex pa tre natum cft, facturam voUiifletinteU ligi, iciens multos fadoseflc cx nihilo,

ponens , de folovero dicens.quod ex patre natus

ied iingulariter filio po.fuit Cft. ceteri

autem omnes fa&i funt,vt k

Noli ergo facere diuinis fermonibust Quid inieris, q.uod ille no j,r p/ W p^loquirur.quiddoccs,quod ille non doliaria». cujt. SiChriftianuscs,& fiapudteverrus doftor eit Iohannes,crcdc quod do conditore.

t

forte de

cuic.

Ex patre, inquir,natus eit.hoc ii

crcdideris,diligis patrem,

patrein

,

diligis

<Sc diligendo /jiium,quiex eo natus credideris qu ia cx pa-

quod fi non neque patrem diligis,nequecum,qU 4 exeonatuseit. non aute diligis hoc modo , cum in pafre negas ede quod patris eft, id eft generare, & in filio negas eile, quod filijeft, idcftf eit.

,

tre natus eit,

'i'

Et audi nunc,quale tibi beatus nafei. lohannes nomen inpofuic dicens, Hic eft

Antichriftus, qui negat patrem,6c

Tu quidem falso chriftian tibi cognomen inponis, fedet veridico Io-

filium..

i

hanne pro fcctx tuas merito Antic h ri^ £JG

4,*

,m£

itus Stet


DE FIDE LIBERftus Vocitaris.

Mcntior,(inon tu in pa-

trisvocabulo intelligis creatorem, ii ndn in filij nomine ad feris creaturam,

lohanncs patrem

&tuin

his

& filium nuncupat,

nominibus creatorem

,

&

creaturam interpretaris. Merito ergo vocarisAntichriftus, qui negas patrem

& filium

/

fub interpretatione impia.

Sed adhuc audi, oquifquis ille es infolcns& contumax in filium, &depatris

&

intcllige, quia paperfona gloriaris , trem habere non potes ,fi non confitea ris&filium. Idem profequitur 'ohatines , Qui negat filium, neque patrem •habet, qui confitetur filium ,& filium, patrem habet. Vides vbique 'obanne jpfa nomina ponere, vt nihil aliud intcl legatur, quam quod eft in natura qominum.‘& tamen, fi adhuc frons i mpu dentia; tuxpotcft idtis lapidum fu (linere, &fi tafita obiiinatio duritixtu® filium, non eft,vt cum audis patrem, tamen verum patrem, neque verum filium credas, ccce idem Iohannes ,q*ui eftdiledus a Domino vicem reddens dominicae diledioni , fortiori lapide

&

&

iam non tantum frontem £

5

,

fedipfum caput


GREGORII BAETICI caput ferpcntiuum tuaeconquatlatim'* pietatis, (cribens in vltimocpiftolx fuÂŁ, Scimus quia filius Dei vcnir, incarnatus ctl propter nos,<$c pafius elt,& rc. furgens de mortuis adlumpfitnos dedit nobis intellectum bonum, vtcog nafcamus ipfum verum, fimus in ip fo vero filio eius Ihcfu Chrifio. hiceft Deus verus,&^ ita aetcrna,&re('urrectiQ noltra in ipfo. Explicari non poteft,

&

>

&

&

quantos aduerfum te Icrmonumlapu ...

lutem.

des,& fiaxacpngeilitfub vnohoc tefti* pi 0a io.Scimus, inquit, quia filius Dei Venit.Habes Vnam de filio cpnfcfiionq paululum infra pottfacramenta incarnationis, Stpalfion is eius,<5c refime.

&

f .

ftionis,quxvtiqueproptcrnosexcrcuit,fubrcquiturdicens,<5c deditnobi$ intellc&um bonum. fine dubio quia ip fe dator bonus eft,dans inteUc&um ba

num.Non impie inteiligirnus, fi hunc inteJlectum bonum dixerimus. Spiri* tum fan&u meile, qui dicitur fpiri* tus intelligcntix,inquo cognofcimus ipfu verum. ; Sine Spiritu enim fanQo non potell veritas cognofci habes teftiaionium in euangelio , vbi Den ipluin

&

m

.

&

/

j

j


.

DE FIDE

LIBER.

ipfum fan&am Spiritum

poli icetur, &:

dcipfoait, quod ipfe miliftcftimoniu^4».i;. perhibebit, vtiqueper Apoftolos, vel per quoilibct filij Dei pncdicatorcs, dansds intelligentiam ,qua fpiritusin. tcllcgentia:

verum cognofcendi. Vnde

& ApoftolusPauius feribens adC Ohflf Nos autem non rpirimm hu-^-CflM mundi accepimus (ed rpiritum,.

thiosait, ius

,

qui ex Deoeft,vtfciamu$,quaeaDeodo natafunt nobis. Dcditergo intellectum bonum, ideft, Spiritum lanttunvtcog toofcamus pium verum. Adhuc fi no inteliigis de tot fupra editis dictionibus,vel ex confequentibus,animaduer-

i

te,

omnes

)

fufpitiones impia: inrerpre-

rationisexclulas.vt fimus, inquit, in ipfovero filio eius IcfuChrifto. Etad-

LVdH

hucampliusdenfatpiam fidem dicens,

&

nondum tacuit,* Hiccft verus Dens. fed cumulat,&cxaggerar,vt impius fefusfophifticisconfidensargumentario nibus obruatur liibfequens enim ait. refurrc&io noltra in Et vita a:tcrna ipfo. Vbi ftrnt nunc illa impia vellra fophifmata, qua: Ariftotelis Epifcopi veltri magifterio didicifiis dicentes, •

.

.

,

&

E

4

filius

-


JGREGORII BAETICI noneft verusElius. Dcu$ non eft verus Deus. Eece vno feftimonio tot modis filii verum nor

fliiuscft,fcd efl,fcd

immp quia & veQuomodo enim non ve-

menexpreflumeft, rus Deus rus Deus

eft. ,

qui verus eft filius, quando-

quidem non folumde

veri filijnomine, Deus verus probatur, fed etiam per hoc,quod vita xterna eft. Vita enim aeterna non habetinitium,ncquefinem. ergo Deus verus eft Chriftus, non habens initium, neque fi nem, exirtens ipfc vita aetcroa,quae eft ftne initio^fine. Sed ciim rcfurrc&io noftra eft, potc\ teftas in eo verediuinitatisagnofeitur, cum mortem per virtutem rcfurrechonis excludit, exemplo fui, qucm ad-> mp fi t, ho minis, in quo& de Virgine tiafci dignatus eft.in quo nos iam re. furre^i mus, habituri vnufquifqucnoflrum fpecialcm rcfurre&ionem pro merito. fidei ? ac vitae,fiuead refrigeriu, flue ad vftiohem. Vide mifer,ncadhuc non credas verum efie filium inci. pias habere refurrc<ftionem ad poenam -

&

iMmi

^

&

mWL

&

'

,

perpetuam gehenn?, in tenebris exteri pribus, vbi fletus oculorum eft,

& ftridor

f

1K.

Vj

i: i

rjr

.

-SK-


DE FIDE

LIBER.

5

dor dentium., fi tamen non adhuc aflv quidtxtrius manet impios in filium. Satis,vt opinor, licet pauculis teftimonijs

conprobatumeft, quod

Dei

filius,

fit verus natus de patre, jnon fa&usex nihilo, fed adhuc quxfo, exhibe infatigabilem patientiam , vt hoc ipfum de'

vno tdiimonio conprobemus.Dicis h^retice, ex nihilo

veteris fcripturx-vel

filium

fa&um cum hoc nufquam le,

ncgasillud, quod Ccriptum cft/ quiaex patre natuseft. dic mihi, cuius yerba funt, Ex vtero ante luciferum gc geris

.

nui te. Si ambigis , refpice ad initium pfalmi eius,& lege feriptum, Dixit dominus Domino meo , fedcad dextcrX meam , donec ponam inimicos tuos fcabcllum pedum tporum. Hocteftimonio ipfe Saluator vfus cft,cum vult fe Dominum credi, loquens ad eos, qui illum folum hominem natum ex femine putabant Dauid, non etiam Sc Deum qua Dei filium.Sed PaulusA-

&

poftolus hoc ipfum credens,quod& olim Spiritus fandius in Dauid locutos eftj&pofteaexpoluitjaitinepiftola fua, Hf$j:

Ad quem autem Angelorum dixit aliE $ quando is.

^


t

GREGORtl BAETICI

quando , fedead dexteram meamjhoc

nemo dc angelis talis» qualis& filius. omnes enim angeli faexplanans» quia

&i funt,folus autem filius natus eft,cui & dicit, fede addexceram meam, quia &folusipfeeft vnigenitusfilius,quieft infinu patris. Non autem expofitio rotiusplalmi ncceflaria^ft, led illud folii probandum fuit, quia dominus pater

/

dicit filio

Domino meo,fedeaddextc-

tidicitur,nonalius quam pater dixifte credatur,id eft , Ex vtero ante luciferu-

Ffihttf»

genui te.

Nonne etiam hoc teftimonio

veri llime probatum eft,fcpultam voce

impiamefredicentium,quodex nihilo fecerit Deus filium. .Quomodo enim ex nihilo, cum ipfe pater clamet , Ex vrero ante luciferum genui te.

& vide,

neputesnosintclligcre,quoDeusme brorum partiumve compofitionecofiftat.Abfit haec impietas. Deus enim,

£'.

quodeunque illud eft, fimplex eft, '

tus idem

to>

fccundumfubftantiam,no pars, pars, non membrum, & mera. brum , fed, vt diximus, fimplex nef. cio quid , quod fit integrum, & perfe. eft

&

.

dum


fT3

DE FIDE LIBER. dum,& inaeftimabilettamen&incx-fr^^ '

â&#x20AC;&#x2122;

plicabile.Licetergotaliscft,vtnon bris partibus ve fubfi fiat,. famen fcripturadiuina cum vult nobis Dei fabricatoris vcramintdligcntiam commem dare, ex his, quae nou imus, loquitur di* t ccns Opera manuum ciuscflecxlos, p/4 ^ n^ vel vnamquamquecrcaturam quiaa-t pud homines vere proprieopus, veL ,

-

.

&

fabrica intclligitur,

mbus

.

denique

quod efficitur ma-;

cum vifum eft arte ali-

quid fabticatum,ad manus refertu rartificis.li militer au tem inter nos volentes tilij dcbgnare naturam vreri faci-a ,

mus mentionem, nemo enim de

veris

non de vteronaicitur.EtDcuser-; go volensex fe natum filium dcmon-i

filijs

dixir,quod eum ex \ teto genue-c ne tu haeretice calumniareris cx.nihilo.Sed iicut cum Deus manibus feek

firare, rit,

fledicitur

,

vr

T\'

Deo dignum intelligen*

dum eft, ira &: cum ex v tero genuit, no contra

,

quam Deo dignum eft, opine-

mur, Illud t tamen cerriffimecon^iten^ f4W^,,,,

dum eft,quod veruscftconditorin lig nificationeopsris manuum ,& verus elt patet

in figuificationev teri gignetis fi

6

Ctfi

-

,


7>

•••

GREGORII BAETICI mcmbroru habeat. Sed quia foletis dicere 6 Arriani, in Deo id ipfum eft facere, quod de generare opportuni & hanc vcftram periierfitate depraefenti occafioneeonuinca. Multa funt nempe opera manuum , fcdvnus

ctfi nihil in fe

,

eft

vnigenitus filius ventris non erga eft facere, quod degenerare. .

id ipfum

&

.M»

/X

&

omnia quidem per verbum, in la* pientia fada funt. Verbum autem, fiue lapientia, non per aliquem, fcd ex Deo nata funt. vnde non id ipfum eft facere* quoddcgcncrare.NificnimdTetdiftan , degenerare, nihil prohibebatur dicere, manus mexgenerauerunt te, de caeli ventris niei funt opera.Sed ficut dictio multam habet differentiam, ita dcrcs,quas dictio determi nat. Ex vtero,inquit,ante luciferum genui te, hocaute dicit pater ad filium, non quod filius ignoraret, fcd vt nos fcirepoflemus proprietatem patris ad filium, vel filij ad patrem, ideo ita feriptumeft, ficut ipfe vnigenitus filius exi ftens lapientia ait , ante om nes aute colles genuit mc. ndc de hoc loco ante luciferum genitus efle dicitur. In 1 u-

tia inter facere

T/dltogt

»

&

trouer.3.

V

.

fe

fatj-V

,

cifc.


V ciferi

DE FIDE LIBER.’ vocabulo omnis vbi lucidior

creatura fignatur.vnde cum dicitur,ex vtero antcluciferum genitus, hoc fpecialiter docetur , quod vere ex patre* fit

natus,

& non fo&us.quod autem ait,

ante luciferum, ante omnem creatura fignificat,

fecundum quod di&um eft,

Etipfceft ante omnes.

\

T^Ercutiamus & aliam eorum blafi phemiam, per quam ,vtfcribi$, dicunt, quod non fit omnipotens fi rus.

J[

1

& hoc breuiter faciam, nelbngiuscxtendens,Iaborem legenti tribuam. Di-

non cft omnipotens, per' quem,vr ipfi quoque confitentur,om-

cant, quando

j

niafa&afunt. dent vnum opuspatris, quod non fecerit & filius, vt probent rionefleomnipotentem filium.atcum

nullum

iit

opus, quod

non patris exift-

|

at,& filij,finedubioomnipotenseft filius, faciens

quacumque facit omnipo-

tens pater. Sufficit fi hoc ipfum etiam d iuin is teftim otii js adprobem us. Apud Prophetam Zachariam legimus. 0,0, fugite a terta Aquilonis, dicit Domin% quoniam & quatuor ventis coeli colit'

gan»


GREGOR.lt BAEttCl gam vos in Syon

.

refaluamini, qui in-

habitatis filiam Babylonis;

quoniam

hxc dicit Dominus omnipotens, poft â&#x20AC;˘honorem milit me fuper gentes, quas exfpoliauerunt vos. quoniam qui tanqui tangit pupillam oculi ipfius. quoniam ecceego infero manu meam fuper eos, 5c erunt fpolia qui fpo liauerunt illos, &fcictis,quiaDoininirs omnipotens mifitmc.Si intendashuic capitulo, inuenies quod filius omnipo tensa patre omnipotente fi t miflus , vt pofitisin captiuitate fubueniat configit vos,ficut

.

deraenim prophetam dicere,!^ dicit dominus omnipotens & audiamus propheta referente, quid dicit domi-^ ,

nus omnipotens, pofihonorem, inquit raifit me fuper gentes, fine dubio filius cft,qui poft honorem niiffumieffefe di cit

fuper gentes,

quem

propheta dicit

dominum omnipotentem.Hic etgo

fi

liuscxiftcnsdominusomnipotens vt fupradi&um eft,ab omnipotente mifiuscftparre.Scd&Apoftoluslohan. in ,

Apocalypli hxcdicit,

Amcn teftisftder

livinidum creaturx Dei. qui cft,& qui ciat.EtSalomo inter cetera ait dc iapie-


,

DE FIDE LIBER; tia,

qux vtiquc Chriftus filius Dei eft, Sa *

Splendor eftenim lucis aeternae, & fpcculum fine macula Dei maicftatis,

&

imago bonitatis illius, fic cum fitvna, omnia potcft.Quomodo non omnipo tensefi, cum pofiit

omnia.

Nam & fu-

:

pra de eadem fapientiadixerat,omncm

habens virtutem.crgoomnipotenscft, omnem habens virtutem. Sed adhU(C >' ipic Salomon ait dp eadem fapientia. Er permanens in fcmetipfa, qui ventu-S^.?. rus ell: dominus Deus omnipotens, fed

& omnia innouat.

1

\

Agnofce omnipo-

tentiam cius, cum omnia innouat. agnofcc interea & quod indemutabilis eft,cum infemctipfa permanet, omnia innouans,idett,licet omnia innouet,ip Ia.tameindemutabilisperfeuerat,quod nifi Dei omnipotentis f eft.Sed quia re indemutabilis ell filius, Reconditor^,*®»omnium , etiam his pfalmorum verfibus approbatur, In initio tu domine p/&<** terram fundalti,# opera manuum tua rura funt cadi, ipfi peribunt, tu autem permanebis, Re omnes ficut vcftimen-

tum

veterafeent, Re ficut

opertorium

mu tabis cos ,Rc mutabuntur. tu au tem r

*£s

5

idem

.Jjr 41

fr


GREGORII BAETICI idem es, ÂŤSe anni tui non deficient Hotf defilioDei feriptum interpretatus eft Paulus, feribens ad Hebr^os. Habes ergo per haec capitula,& omnipotentem fi-

lium , Sc indemutabilem omnium conditorem, ficut& omnium artifice, dicente Salomone, Omnium enim artifex docuit me lapientia. Sed ne duos omnipotentes intelligat , prxcauendu eft. licet enim Sc pater fit omnipotens, & filius, tamen vnus eft omnipotens, fi cut & vnus eft Deus quia patris, Sc fili) eadem omnipotentia eft, ficut Sc ead6 deitas, fecundum quodfupra pro viribus, 5c condicione temporiscoartantis .

Ifiidts,

expreffiim eft , fed Sc nunc inferius explanabitur teftimonio Efaiae prophe-j ttc .Fatigata eft Aegyptus, Sc negotiatio v

Aethiopum,&Sabam,viri excelli ad re tranfibunt,& tui erunt fcrui,&poft te fcqiienturadligati vinculis, Sc adorabunt te,& in te deprecabuntur, quonia in te eft Dcus,& non eft Deus praeter te. tu cni m es Deus,& nefeiebam us , Deus IfraclSaluator.crubefcent, Sc confundcnturomnes, quiaduerfanturei, Sc ibunt cum confufionc. Intende, quj^r


DE FIDE LIBER, & tui erunt (erui

ad filium dipitur ,

,

Se

pofl te fequenter adligati vi nculis,& adorabuntte,Scin tcdeprccabuntur.Ergo hinc Deus verus oftenditur filius

[

&

cumadoratur.Peicnimeftadorari.fiquidem & alibi docet Apoftolus, de filio Dei efle feriptum , Et adoren t eum H&9» omnes angeli Dei, fcilicct quia vercDe

\

'

,

um,& dominum

Sediin praefenti teftimonio Efaiae ficut ipfe Deus , fic etiam .

in ipfo Deus eft.ait enim, '

Quoniam in

J

te Deuseft,& non eft Deus praeter tc.Er efle , fubfecum dixerit in Deo

Deum

quitur,& dicit

,

Tuenim es Deus,

6c

ncfciebamus,DeusIfraelSaluator. Er-

go cumDeusinDeoeft,&noneftDeus praetereum, in quo Deuseft, & ipfe Deus Saluator Ifrael, oftenditur vni

;

eft

tasdiunitatisin patre,

& filio

,

ficut

&

&

r

omnipotentiae, quidquid omnino diuin^fubftantipcft.hocfolo differens a patre filius, quod ille pater eft, hrc filius, id eft, quod illcgcnuit,& hic na\ tuseft.non tamen quia natuseft, minus habet aliquid, quam quod in Deo patre eft, imago Dei inuifibilis cxiftens,5c^ rrf fplendor gloriae, & charafter fiibflanti£

&

I

l

t

.

E

eius*

< ;

,


"

GREGORII BAETFCI cius

Hoc qui de filio Dei non credufcf,

fentenriam fuftinebunt dicentis, Erubeiccnt, confundentur omnes, qui aducrfanturei,& ibunrcum confu fione. Sed & leremias de filij deitate exprimit dicens,HicDcus nofter eft,& no deputabitur alius abfquc eo, qui inucdedit nit omnem viam prudentiae, eam Iacob puero fuo f Ifrael dilecto fibi. pofthaccin terra vifuseft, &cum

Efaiae EfiiAtl-

Etmh*

&

-

&

&

hominibus conuerfatuseft. v

l9*n.u

Non vti-

quepater Deus, /ed filius fattus homo in terra vifuscft,&conuerfatuseftcum ^iominibus,naturaminie hominis ex-

|

*

ercens fine peccato propter noftram falutem.de quo legimus, Et verbutu

&

facium eft & habitauir in nobis, vidimus gloriam eiu~, gloriam qua-* fi vnigenitid patre. Si ergo verbum ca-' ro fadum eft, & habitauit in nobis, natus ex virgine nobifeum Deus, quo nuc

cu o

,

&

.

haeretice proficis

>

Si infirmitates ad-

4

fumptÂŁ carnis obicijas,4i animae huma

quam cum carnefufceperat, vtiles aeftus deferibas cum conftct eum fecundum quod DE VS eft, & nae,

uobis

,

,

Dei filius, eile per omniavt patrem

in-

j


DE FIDE

LIBER.

&

paflibiTem. Ideo enim illa qu&funt deitatis cius pr$mifimus,vt iam fi quid humilitatis, infirmitatis in Chrifto legitur, non deitas eius violata cre-

&

&

.

datur, fednaturxfufccpri hominis, difciplinx,tquam tradebat, execnrio probetur. Vanum eft enim voluiflevt

\

hominem nafei, licet ex virgine t ta-fr**h*?$ men hominem, nec infirmam hominis in Te defignare naturam. Vanum eft prxeepra dare, quibus homines \riuerent, ipfum iam, quia femel homo cfle dignatus eft, fine praeceptorum ob-

&

feruationecucurifle. Ilfe

fadus

non hominis iufirmitatem

fi

homo exercere voluiflet, quis quod homo fadus fuerat ex

jjjrcderet,

originis noftrx matrice

?

licet fine viri

complexu, quandoquidem hodieque nondefunt, qui negent eum noftram, corpulentiam , eriam pofteiinfirmitates carnis exercuit.

gcftafle

quam

Illefi faftus

homo non ferualfet, quam

docere venerat, difciplinam

num

magifterii dedifiet

,

non bo-

exemplum*

Quis enim difcipulorum fcfuare conaretur

'W\

\ •

quod non magifter ple F 2. feruauct. i


GREGORII BAETICI feruaflfet fattus vt

homo cum hodie ia .

quicumque feruat iplius exemplo,re.

leuatur,vtferuet.Vidcsquia&infirmr tates pati debuit, vt homo natus probaretur , 6c fa&us homo obleruare,

quodeumque docuiflet, vt ceteros inui taret, magis autem

dixerim, vt ceteros fubleuaret.iam enim caro noftra didicit in eius carne rcleuari.Si enim infirmitates hominis pati noluifler, vt quid & devirginet hominenatuseft.&fino lebat obferuare ptaeccpta, quiadominiis,vt quid formam ferui acceperat quae praeceptis , &obedientiae obnoxia eft t atquin totum facramentum a«Deo

Hom

&

.

Utqui t/fi^,^- a dfumpti lit,vt

,

>

hominis hoc eft

Adam non

,

t

quod in

de inobedientia feru^ tum,in Chrifto homine de obedientia feruaretur. hocipfum ApoftolusPaueft

lus inter cetera,quaediuine tradat, adfe Si£ut enim per inobedientiam vni-

-

ushomihis peccatores conftitutifunt R#w.j. 1

..

multi,ita&pervniusobcditionemiufti conftituuntur multi. Sicutcnim per vnius hominis

contemptum

catores conftituti funt multi

V

&

P

Cft

,

pecita

facramentum obauditionis

,


m

J'

K

W’ I

DE FIDE LIBER, in Chrifto , quam non cx infirmitate,fcd ex bonitate deitatis pracftat in

falutarem hominisdifciplinam,

fal-

M

uantur multi. Videamus nunc &facramentum paflionis. Torus Adam peccauerat , totus ^3amexpulfus de paradifo fuerat, totti mfufeiperedebuit expulfum , qui torum (aluarc venerat, non autem videbatur totum expuifum in fe fufcepilfe , nifi illum fulcepiflet perfubftantiarncafnis,&animae.hocenim totus homo eft per naturam hoc autem tunc probari potuit, '{i ipfas in,

firmitates carnis eius, ret,licet fine vitio

&

animat fuifine peccatorum, vt verb

&

non aliam

fubftanriam carnis, anivt cum in fe homineta ab infirmitatibus, paflionibus liberat, etiam hos, qui fecundum

mae

fufeepifle putaretur

.

&

-

M

vcftigiaeius fc£tantur,liberatos efie crc

deremus. Sed patrocinetur huic fenfui gentium do&or Apoftolus viuacius, & vt myfticusfcribens, Sicqtenimin Adam omnes moriuntur, ita & in Chrifto

'

te

r

§

Ir‘

x*

h

omnes viuificantur.Sed naturam

fufeepti in eo hominis melius deferibat Efaias , Domine quis credidit audi-

F

3

tui

Eyj J

..

nY‘

\

.

t


I

G^EGOILII FAETICI brachium Domini cui rc uclatum cft.annuntiauimus coram ip-

tui noftro,6c

fo ficut puer , ficut radix inueterata litjenti.non eft fpeciesci , neque honoc vidimus eu tn, &non habeforma:'. bat fpcciem, neque decorem, fed fpecies eius fine honore,dcficicnspra:ter ceteros homines, homo in plaga pofitus fciens ferre infirmitatcm,quiaaucr-

&

&

fa eft facies, depretiatuscft, nec.aeftimatuseft.uic peccata noftra fert,& pro no bis dolet,<5c aeftimauimus cum in dolo

&

re efie, <Sc in plaga , in malo ipfcaute vulneratus eft propter iniquitates noftras, <5e infirmatus cft propter peccata noftra.do&rina pacisnoftrpfuper eum, plagaciusnos fanati fumus, omnes fi'Cutouescrrauimus . homo k via fua errauit,

& dominus tradidit eum pro & ipfe propter quod

peccatis,uoftris

,

,

male tra&atus eft, non aperuit os.Sicut ouisadoccifionemaddu&uscft, & ficut agnus coram tondente fp, fienon aperuit os fuum . in humilitate iudicieius fublatum eft. gcncrationeni cius quis enarrabit? quia auferetur k terra vita ei 9 ,ab iniquitatib9 plebis mcc

um '

,

.

x

adduaui J


.

DEFIDE

LIBER.

Hidu&us eft ad morte

&

,

& dabo malos

ipfos diuires pro forte, qui pio tepui tura eius, morte cius, quia iniquitatem non fecic nc^ue dolum, inore fuo locutus eft. Sufficit hoc teltimonio probatu, quod

omnem in fc

hominis naturam pere-

git, fine peccato tamen fuo, licet pecca-

ta noftratpotaret. Sed ne homo tantu-. crederetur, interpofuit,5tdixit,[^

modo

Generationem eius qaisenarrabit?illa ÂŁ vtiquequade Deo patre generatus eft,

f

T

r *

-

fc

quae line i nitio eft.& ideo de caait generationem cius quis enarrabit ? non quali ignorabilem,fed quali inexplica'

bilem dicens, omnes enim catholici (cimus. quia dc Deo patre natus clt,lcd

.

incnarrabiliter.&idco ait, generatione cius quis enarrabit. Hancautem gcue-

/

rationem,quadevirginenalciturfeeu-

dum carnem

,

refert

euangelium eius ,

quoque tempora defcribens.diuinae an teni generationis initium, vtdiximus, inueftigari nonpoteft,ficutnecdiuinitatis, quae illi

vnacum patreeft.

ait, generationi

& ideo

ci^quisenarrabit>Si er-

go in facrameto fidei hoc accepimus, vtChriftuDcu credamus,6chomincm,

F l

4

-

>

Deum

,

\


GREGORil BAETICI Deam quidem, qua de Deo fine initxc

M ^natum,homincm autem, qua de virg^

fforte

lMmniemur nc in temporibus natu ni, «/w»iwf niemus<^ iu initati eius,

j

nontcaluEU

cum pronoflra

;

r

medela quae funt hominis excquitur, ft habcnsinfeacceptamhominisnatara. quianec homo neganduseft, cum propriae diuinitatis naturalem exferit po- \ .

tcftatem, accepta in fe forma feruiii. Si

to4ti.r.

ergo

& oratpatrem,&

fi

nihil a fe face-

re le dicit, nifi quod patrem viderit facientem, vtnihil nunc aliud dicam, ccr te

;

i

f

>

-

.

humanae

extollentiae

modum, qua

mag*fter,inponit,vt tanto magis difeat homo Deo deferre, quanto detulit dc verus filius, qui caufam fubie&ionis -propria no habebat, qui& formaoradi dederat, vt notam fierijnoftra volutate roga rem 9 , fed volutate patris,qui in c$Ii? eft. Et ideo quod docuerat vtimplerct , ait, Non veni mea volutatem facere , fed voluntatem cius qui;tnemifit. Scd& quod minor faduscft, quod cref

quod proficit, quod efurit, quod fiflet, quod dolet, quod triftiscft, poftremo quod moritur, adnaturam adfumpti hominis re-

-

cit,

>

tit,quod laborat, quod

;

feren-

.

t


, «,

\

I"

DE EIDE*LIBER-

fercndam eft quam pro

noftrac facra-

,

falutismyftice exercuit, fub illa inteiligentia, quxfupra in tcftimo-

mento

nioEfaix relata

eft.

cramento non folupi

Sub hoc fidei (ailla capitiila

folu

untur, de quibus interrogare dignata cs,fed & omnes quxftioncs, quas contra filii diuinitatem coaptant lmpijh^retici.

A

1

&

has quxftioncs, Ccipe nunc quas ex diuctfa parte propofucras fortiores, fpecialitcrabfoiutas. Dicunt, inquis, hxreticiad depretiandam fifij perpetuam, &perfe&am in omnibusdeitatem. Pater maior meeft. Sed^4 »*'** requirendum eft, quandohoefiliusdix it. non ne quando impletum eft ineo,, f quod feriptum eft.Minorafti eum pati/' honore gloria <5c angelis ab laminus , coronafti eum. Quomodo minoratus eft, exponat Apoftolus Paulus tertij c£ Hebrt.il r li confcius,Paulo minus, inquit? abangelis minoratum vidcmuslcfum,prop ter paflionem mortis, gloria&honote coronatum, vt gratia Dei mortem gu* ftarct pro omnibus. Pro omn ibus ait, non pro fe.ergo qu pro omnibus gufta .

I

E

;

|

-

.

i

E;

uic

5 '

V, *

,'•/

t

;

i

,


«r

& tn inoratus cft pro omnibus autem guftauit mortem non profe. eo quod pro omnibus in peccati reatu pofitis ipie homo, fa#us nullo proprio

bus

.

,

-

pec cato tenebatur obnoxius.

Et vide

quomodo hocipfum.quod minoratus cft propter patEon em mortis, & quod gratia Dei pro

omnibus guftauitmor-

c

tem, ad decorem operis interpretatur

fapienti fli mus Paulus ita fubfequens, Decebat enim cum propter quem om-

.2.

nia,

& per quem omnia, multis

.

filijs in.

gloriam adductis, ducem ialutiseorii per paflionesconfum mare. Vides qua

pulchrum, quamue decorum noftr® falutisfacramentum in co, quod filius

*

minoratus oftenditur. quomodo ergo ad obfufeandam diuinitatem cius inproperas quod exfequitur ad decorem. Pater maior me cft, hoc tunc dixit pofteaquam verbum caro fa&um cft, & habitauit in nobis. Et vide, ne decft,

,

.

mutabilem credas, quafi defierit efle verbum, poftcaqua caro fattum eft, fcd


DE FIDE LtBER/ y xofadumeft,prcflius loqui voluit, ne quis in conon veram carnem crederer. Siquidem <5c poft ram preifam locutio-

nem non defunt

,

qui dicunt carnem ,

illutnhabuifle pufatiuam,

ytautem

>

manifeftum fit verbum carnem fa&u, non demutatione diuinx fubftantix, fed fufeeptione carnis hiimanx, intendc,quid (equitur, Ethabirauit in nobis. IqmHi, Non ergo interceptum eftvct^um demutatione, quod per carnem adfumpr tam habitauit in nobis.habitatio enim probat perfeuerantiam verbi. Hoc ideb interpofui, ne quis filium Dei demuta bilem credat,cum legit , Et verbum ca-

^

v

ro fa&umeft.dicit ergo filius,Pater ma iormeeft, poftcaquam verbuqi caro fa&umeft, &fufccpit officium mini- 4 1** ftrantis. Venit enim nonminifirari/ed** â&#x201E;˘* miniftrare. Pater maior me tft. Quid ais deitas, quomodo dicis patrem te

--

|

[

,

fe >

maiorcm.ccrte vna tibi,& patri ima-

go cft fecundum Moyfen , eadem que forma fecundum Apofiolum Paulum, qui me etiam docuit, quod fis fplendor gloriae, &rchara&cr fubftantix cius.Scd

&

tu ipfc docuifti dicens

F v.

6*

,

Qui mc '

vidit, 'V

I


GREGARII BAETlbl & ego in patre, & pater in n|e.&, Ego, & pater vnum fuVidit, vidit patrem

,

mus. Sed Scquxcum que facit pater^facis& tu fi militer, tua enim verba fu nt.

Quaecumque enim ille facit,hxc St filius fimiliter facit.

& ficut pater fulcitat

mortuos,& viuificat,fic St filiug, quos vult,viuificat, v

&

vt honorificent filiu. ficui honorificant patrem . cum.ergo

eadem tibi mago eft, eadem forma, eadem que fubftantia, eadem naturae vnii

'f

,

tas,eadempotcftas, eadem libertas voluntatis,idemhonor,&omniaomnino qu? patris funt,tua funt,quia St qu$ tuafunt, patrisfunt, quomododicis, pater maior meeft cum in omnibus, ,

quae funt deitatis

s.Cor.u.'

talis es,

qualis St pa-

tcr.loquaturapoftolusPaulus , in quo f-h r *ft us.loqucbatur, fecundum quod ipfcait.an

mip.2.

,

experimentum quaeritis,qui

in mcloquitur,Chrifti. Quid dicit A-. poftolus,qui cum in forma Dei elfet co ftitutus,non rapinam arbitratus eft, effefe aequalem

Deo. Ergo fecundum hoc, quod in forma Dei eft. St quod xqual is eft Deo ,

non eft maior pater

.

Sc

quomodo maior eft pater ,fubfequen-

%


DE FIDE LIBER, tiadcmonftrant, Sedfemetipfum,inquit r exinaniuit , formam ferui accipihic interceptionem diens. Vide, nc uinitaris intellegas, cum audis , femetipfum exinaniuit.intende enim ad hoc quodfequitur, formam ferui accipiens Manere ergo in fuo ftatu ^ftenditur, qui for rtfam ferui dicitur accepi fle.Sed

&

quamuis maneat, & perfeueret ineo ftatus diuinus, tamen lemetipfum exinaniuit, fcilicet per occultationem diuinitatis, formam ferui accipiens in fi-

&

militudine hominum factus, habitu inuetns vt homo,humiliauit fe ipfum fa&us obedien^fque ad or tem, or

m

m

tem autem

crucis , Iam talis fi dicat,Qui mifit me pater, mandatum mi hi dedit, quid dicam,& quid loquar &, Dcfcendi de cado, non vt faciam volun Iff4 *^* tatem meam,fed voluntatem eius, qui

me mifit, oftendit, quod femetipfuni exinaniuit, formam ferui accipiens, in i litudinem hominum fadtus,& habitu inuentusvt homo. humiliauitfc

fi

m

ipfum fadus obedicnsvfquead morte. & tamen quae clt in his deminutio eius diuinitatis,fi

ad amputandam in horni, F 7 nibus


GR.EGQRTI BAETICI nibus arrogantiam ipfc non fibi arrogans loqueremur. Mentior^finon hoc

ipfum teftimoniumideo pofuit Apo-' humilitatem Salua torisexeplo fingulos prouocarct.Hoc itainuenies, fi eandem epiftolam, qua ftolus Paulus, vt ad

feribit ad Efiilippcnfcs

ris.Scd

,

*

intentius iege-

& naeretici nolunt ob facramen

tumcxinanitiDei per aeteptioriem for mxfcruiliscfle didum , Pater maior me eft. dicamus nos patrem maiore, de folo facramento generationis. hunc enim pium fcnfupi nonnulli ca- V tholiciprofecutifiint diccntcs,patrcm * eiufdem fub^ntiae, 6c ideo (c filia eundum fubftantiani^lterum altero non efle maiorem. Qualis enim' pater

&

&

&

m

cftl)eu$, talis

& Deus filius eft.nihile-

nim minusexfe genuit, qu&m

ipfeeft.

perferus enim exiftcn$,perfedum genuit.& fi ergo, qua Deus , Deo aequalis cft'filius,tamen,qua filius ,

minor dici-

tur patre, ideft, quia filiusdepatte fit,6c plenitudo exiftens plenitudinem genuit, pater autem genuit filium, ideo non d ixi r,Deus maior me cft,fcd, pater jnaiormeeft. Inter

&

.


i

DE FIDE LIBER, fVTNter cetera hjerericoru m , vt fcilicct JLDei

filius fattura

credatur, etiam

.

hocex perlonadiuerfse partis pofuiftis, quod legimus in a&ibus A poftolorum^^ jj"

f beato Petro dicenfe, Certifli me itaque fciat omnis domus Ifrael, quia, 6c dominum illum, «5c Chriftum Dens fecit ,

hunc Iclum, quem vos i

i

/>

ciucifixiftis. •

«

*

<

'


.

GREGORII BAETICI

,

f

nes, quippe exiftens in omnibus Dciis pater eius.Hicautem perfe&us,ficut lefus, fecundum carnem Chriftusfe-

&

*

f

chiseft,quando primum forma illa fer 4 uilis , quam acceperat de Adae peccato, liberata eft.

Adaitienimdedominoin

feruitutem reciditexcommiflione pec cati. Qmnisenim qui facit peccatum, Um.S. -leruuseft,tSalnator autem reuocauit f-

multo firmius,imm6 Sc incorruptibiadfumpto homine dominum, cum ineo pfum peccatum,.quod per lius in

..

i

Adam fuerat caufa abie&asfcruitutis, abfterfit.Sedfafluseftiterum vere Do minus,cum in illum populi credentes,

rfili.

rfdUt. i

fc eius dominio fubdiderunt.Prouoca tus enim per hortamenta iacr£ feriptur^dicentiSjSeruiteDomino in timore,

vnufquifque iamcognofccnsin Chrifto falutare

dominium ait,NonneDeo

fubditaeftanimamea? Huius feruum fieri

XfWI.

fum mi decoris eft, & quafi quxdl

fuperemincnsmundonobilitas.Ideo& Apoftolusgioriam fuamfcribit, Paulus Icruuslefu Chrifti. Vides

quomo-

do fit fadlus Dominus, quando illum, & is qui pcrfecutus fuerat, fuum domi'

V.

.

.

tC-

v

nam


'

DE FIDE LIBER. pro (ummil fibi gloria cofitetur. Fa&uscft autem Ielus fecundum car-

'flttm

nem non folum Dominus,

fed

& Ch-

riftusJn Chrifti autem nomine , regis, facerdotisque facramenra vcrfantur. legimus in veteri fcriptura Sacerdotes,

&Rcgcsapud

Ifraelitas olei

vnÂŁionea

t

R^;

Confignaros, atque ideo Chrifti vocabantur.Chriftus enim quod grxceditii* tur,hocapud latinos vndhis, flue lini* tus eft interpretatus. Sed Saluator nofter vere Chriftus fecundum carnem fattus eft, exiftens verus Rex , verus 8c Sacerdos, vtrumque idem ipfe,ne quid In Saluatore minus haberetur. Audi itaque ipfum regem fa&um cum dicit,

i Ego autem

conllitutus

fum

rexabeo,PyS/.**

fupcrSion montem fandum eius. Audi quod etiam faccrdos fit de patris tcftimonio dicentis, Tu es lacerdos in ac*

ternum fecundum ordinem Melchifedech. Aaron primus in lege ex vn&ione chrifmatis fa&us eftfacerdos,& non dixit, fecundum ris

Aaron, ne &Saluatofacerdotium fucceflionc haberi po-

flcoiedcretiir. Illud enim faccrdotifl, qu od fuit in Aaron, fu cccflionecon ita

G

bar,

1

^-^

4


c

GREGORII BAETICI bat,

faccrdotiam vero Saluatoris

non

in alreru fucccffionc transfertur , eo cp ipfefacerdosiugiter pcrfeucret, fecundum quod fcripcum eft,Tu es facerdos

instcrnufecunduordinemMelchifedech hftcrgo Saluator fecudum carne,

& R’ex,& facerdos

no corporaliter Ulienim apud Ifraelitas reges, & faccrdotes, olei vndi vn&us,fed

,

fed

fpi rituali ter.

&

onecorporalitervndi kcges erant, no vtrumque vnus,fed fint/#ffM a *§ulitquoq$eorum aut Rex erat,aut faque cerdos. folienim Chrifto perfectio in 0 rte de’ omnibus & plenitudo t debetu r, qui <5 ]f bebatur. ] e em venerat adimplere. Sed licet no g facerdotes,

'

,

vtrumq-,finguli eorum eflent, tam e reoleo vncti corpora «

gali, aut faccrdotali liter Chrifti

vocabantur.Saluatorautq quivere Chriftuseft, Spiritu fando vn duseft,vt adimpleretur quoddeco fer. Tfal44»

iptu eft,propterea vnxit te

Deus , Deus

tuus oleo letitiacpra cofortibustnis.In hoc enim plufquam confortes iftius nominis vnduseft,cum eftvndus oleo

quo non aliud fignificatur, quam Spiritus fandus. m Hoc veru efle,abipfoSaluatorecogno letiriae

vc *'

,

fcimu*.


|9c

/

* .

jf

i

LcirtiUs.

t>E LIde Liber. Nam cum accepi flet librum E-

& legifler. fpiritus Domini

fuper

me,propterquod vnxit me, adimpleta tunedixit prophetiam in auribus auditorum; Sed & Petrus princcpsApoftolorum illud chrifma,vndcSaluator Chriftusoftenditur

tum fandum,

id

,

docuiteflc Spiri-

&

ipfum

virtutem

Dei , quando in adibus Apoftolorum. ad fideliflimum,& mifericordem Cor nelium,quierartuncCenturio,loquebatur.

Nam inter cetera ait, incipiens k

Galila» po ft baptifm u m uit

Ionannes

,

quod prsdica 4(t„, [#

IESVM

.

i Natarer,

quem vnxit Deus Spiritu fando, <5: vir tute, hiccircuiuit faciens virtutes, at-

que omnes liberans obfeflosaDiabolo. Vides, quia & Petrus dixit hunc leftim fecundum carnem vndumefteSpiritu fando & virtute. Vnde& ver£ipfe 1ESVS fecundum carnem fadus eft Chriftus. qui vndione fandi ipiritus, ,

&

5c rex fadus eft iacerdosin £ternum* Haec autem ideoprofecuttis frnn, vt li-

quido appareat,!

ES

non fecundum quod

VM eft

verbum

fapientia Dei, crucifixum, vel

G

2

)

filium Dei ,

<5c

fadu eflfc Dorni•u * • .

*

'tjf*


GREGO RU

BAETICI

-Dominum, &Chriftum,fcdfectfndurii hoc, quod adftimpfit de Maria quarauispcr adfumpti hominis paffiouem, vnigenitum filium DeipafTum cfTc dicamus, non quia vereipfc vnigcnitus filius, qua eft verbum & lapientia Dei, paflus eft,fed quia quicquid in adfump .

&

,

tum hominem eius iniuriac,velpafliototum ad ipfum vnigenitum inpaflibilcm Deum quadam nis illatum eft,id

/

.Cor.z*

rarionereuocatur. Vndc& Apoftolus Paulus fcribens ad Corinthios ait. Si e-

Bim cognodiflent,fcilicet Principes hu iusiseculi.numquam

Dominum maie

fiatis crucifixiflent-

Si ifta

manifefU

funt,apparctiam, quomodo didum fit Certifii me itaque fciat omnis IfraeJ, quia Dominum illum, <Sc Chriftum

&

Deus fecit hunc fcilicet Iefum quem Vos crucifixi ftis quem <Sr idem Petrus fupra virum nominauit,Dicens, Viri Ifraelitae audite verba haec, fefum Nazarenum virumaDcoprobatum in vo ,

2

'

,

,

,

'

bis virtutibus

,

& prodigi js, &

fignis,

hunc fcilicct Iefum Chriltum,qucm <5c

hominem dixit fcribehsad l imotheum , Vnus Dominus, vnusde Paulus

.« '

^

n}ed£

,, \

s

.

I

vj


DE FIDE LIBER, njediator Dei, Schominum homole-' fus Chriftus. Qui dicebat in euange- loan.S. lio, Nunc autem quxritis me occidere hominem , qui veritatem vobis locutus fum.Non pro impioFotino haec lo quimur, qui nudum vuitefle homine fine Dei verbi incarnatione, fcd contra Arrium Antichriftum recitamus, qui vultipfum vnigenitum filium ,quieft

&

verbum, & fapientia Dci,qua Deum.Sc

non qua hominem crucifixum & ipfum dfe fadlum Doruinum,ÂŤ5cChriftu. ,

Sed etfi du ri flima cbui nati one contcn dunt dicentes dc ipfo Deo verbo fcrip,

tum cflc,quodDcus illum fecerit & Do minum,& Chriftum, nccficpertimef. cimâ&#x20AC;&#x2122; fiducia veritatis, ne fortfc per hoc, quod feri ptum eft, verbum Dei fa&ura credatur.Facenim verbumDei facium efle dominum, & Chriilum? quid hoc prgiudicateiusfubftantiac, qua femper cft vejbumDci?lntcndeenim quia non fubftantiam verbi Dei dixitefie fadlam, fcd hoc ipfum verbum quod (emper eft filius Dei, facium efle dominum, ,

&

Chriftum.Non enim id ipfum cft, hoc quod omnino no erat, fieri, & id quod

G

3

erat.


.

GREG ORII; BAETICI Nam & Deus

erat, aliquid heri.

fit ali.r

quoriens adiu to r,& protegor, non tamen quia factus eftadiutor <5e protegor, iam etiam hoc quod Deuseft, fa* ttus dfc credendus elt, Nam <5c Moyfes pofteaquam diuinum fert fit auxilium, protedtionem, de Deo , qui contra,

-

Pharaonem&adiuuerat.&protcxerat,

r

r/alii7>& dixit ,*Adiutor,

Meji,

<5c

protectorTadtuseft;

mihi in falutem,& multa fimilima

te

ltimonia inuenies, quae ego, ne multi* adhuc prolonge, praetereo, Si erg6 cum* Deus fitadiutor,&protedtor,non hoc,

quod Deus elt, fieri creditur,

fed

hoc ip

iumquodadiutor,<5cprotectorcfledig natur, quideft quod cum verbum Dei

;

fadtum fcfTe Dominum <Sc Chriftum dicant, putemus Dei verbi fubflantiam/ factam. Num quid quia legimus, Et ver bum caro fadtumeft, ideo ipfum quo-, que verbum fadtum eflc credendum, ,

r

\

cft.

Sed manifeftiffimecxprefTumeft,.

notam verbum eflfc fadum,quo3crat, in principio apudDcum, fed ipfum ver: '

bum quod fcmpcreratjpofteafadum. ,

"

effe car ne,

vtfadura nota in verbo fit,

quam in hoc,quod caro fa&um eft.

Ita

ergo

;


7

DE FIDE LIBER-

trgo&cumdicitur,verbum Deifa&fi efle Dominum, & Chriftum, non eam fubftantiam

\

erbi Dei fadtam efle intel

ligendum eft,fcd quia Dominus, & Ch riftus factum eft hoc ipfum verbum, quodfemper Deuserat.firauteDominuseorum, qui lecide mancipant propoli tofcruiend Et da mihi veniam bea tifli me Matthaee, fi dixcro,quod noi.

dum tibi Chrifttis Deuserat Dominus quando adhuc Teloneo feruiebas. Sed

& Apoftolis vniuerfis tunc ptimum Dominus fa&us eft, quando dercli&is omnibus eidem feruire malucrunt.lpfarum quoque gentium tunc Dominus factus eft, quando Idoloruvana fuperftitione derelicta, ipfae gentes fe eius

dominio tradiderut.lnquantum enim quis peccati feruus eft,vel mamonae,in tantum Dei feruus efle no poteft. Cum ergo peccato, mammonae quis abrenuntiauerit, faciens iuftitiam, habendiqueeupiditatem refpuens, tunc I E-

&

S VS Dominusciuscfficitur. Eadem quoque ratione eum etiam Chriftum fieri intclligitur

,

fiquidem

pradi&umcft, Reges

G

4

,

,

vr fu-

& Sacerdotes, Chrifti


;

f

GREGORII BAETICI

\ farte undat,

Ciri fti vocabulo taxabantur.Faduscfc ergo Saluaror Rex eorum, qui regno mortis vlterius non tencnturadftridi, l* 0 rum mortali corpore ceflfauit <I b re S nare peccatum, pofteaquam t.per di per uihaimagiftcro didicerunt docentibus* Apoftolis. Non ergo regnet peccatum, cum in vcftro mortali corpore. Sed fungitur pro nobis Sacerdotisotficio, Chri itus veri flime fadus cft , maximi, defenfor, dcaduocatuspro nobisfempcraddftens, interpellans quoauepatrem,qua folus purifljmus laceraos, vc expiata labe delinquentiae, diuina eius propitiatione feruemur, Perhaeccrgo, quod iefus fadus eft Chriftus,&Domi*;

m

&

â&#x20AC;˘

hus,non tam fubftantiae eius diuinae ali quidconfertur,quamprofpe^nmcft, quibusregnicius <ScSaccrdotij,ac Domini) poteftas velut munus ialutare collatum cft. Non videturabfurdum, ii

illud fimilitcrintelligas, quod ait,

go autem

fi-

fum Rex abeo fupraSion montem fandum cius. ct(i enim conftitutus rex dicitur, tamen cd addidit, fupraSion montem fandum eius,oftenditur quod non de illo regV no conftitutus

,

.


|

DE FIDE

LIBER.

fc

J.

noeiusdicat , quod habuit etiam antequam conftitueretur Rex fupra Sion montem fandum eius, Rex enimeft an teomnia aeua xuorum‘continens pote flate

1

^

fuaomnem,quamcondidit,crea-

tura.

VndeSc omni potes adprobatur,

qpoilltomniacotinercqu^ fadafunt. ^'r^Angamus&illain vltimoqufftio

X

nem, quam inter ceteras addfdifti. Dominus, inquit, crcauit me initium viarii fuaru in opera fua.Dicit haerctic prouer.i Vides creatura efte fapientiam,quae vtique interprete Paulo Apoftolo,Chrix Itus eft. Ergo Chriftus,inquit,qui eft fa-

creatura fa

.

& adoptione exiltensfilius.hoc

pietia,nocft verus

dus

,

filius, led

venenii Arrianoriieft. Sedo quam ca impietas ad id videre, quod pium

'

caeeft.

Iamfemelquia,vtfcriptumeft,Odcrut fapietia,<5c

verbum Domini nonadfup®^»^*!»

ferunt, nihil in illa fi nccrifli mi decoris afpiciut,licut& lippientibus oculis nui

quadoquide aliter corumrenuntiatafpedus,quam in fide rerum eft,fed& cui faporem propriu re dundasfui fcllis amaritudo vitiauit, fi dulcia mella dcguftct,vt amara dulced i

la eft vifio veritatis,

G

^

nem

:

T

,

n


GREGORI1 BAE TICI

â&#x20AC;&#x2DC;

mellis infamat,

no recognofces ma-â&#x20AC;&#x2122;

lu proprixamaritudinis. Sedo mifer hxretice , quid potes veri luminis videre,cu excutias, vel ambules in vijs tenebrarumjomnia qu$ funt impietatis excogitans. Clamet licet vir ille fpiritua-

lisfuauillimo expcrimetodiuin$epulationisinuiran$iGuftate,& videte qud fuauiseft Dominus.fed tibi , fi gufiaue-

IfitiS-

ris.nihil

*

fuaucfcntiturinDomino,eo

quod,ficutlcriptumeft,

tfiky t

<

venenum afpi

du fublabijstuisell, eo quodos tuum maledi&ione dcamauitudineplenum eft. Denique cum infinita &ipfeSalo-

mo de Dei lapientia prxdicauerit,& ita diuinfe de ea fuerit profecutus , vt non aliud in illa crederetur , quam quod in

natura Dei

cfi,in illis

omnibus hxrcti-

'

<

cusc$cuties,hocfolu videre,fecredidie per quod probaret caefle creatura. Sed feriptu ell

inquit,Dominus creauit me

.

initiu viarufuaru in opera fua. fed nos nro

ibimus logius, neq; de ali js libris Sa-

lomonis,qux funt pro lempiternaDci

'

.

fapictia,profcrcmus.fufficit nunc, fide

Pf#gir i.

hocipfo loco, vnde tcftimouium pro-* tulit, pars diuerfa fuperetu r. Ais hxreti > '

\

-

cc


'

DE FIDE

LIBER.

"

cefcriptu, Dominus crcauit mciniriff' viaru fuaruminopera fua.fedintende,

quia haec ipfa fapietia nihilominus ait.

Ante omnes autem colles genuit mc.

quomodo ergo haic

ipfa fapietia in cor

de loco,& creata fc cfle dicit, Sc genita. priuseft,vt videam», quid primu fit. vtru quod genita eft, an quod creata eft fcd licctprimu dixerit,Dominus Crea uitmeinitiu viaru fuaruin opera fua, tamine fc creaturaputares, recurrit ad

&

illud, quod pri v eft,in fequeti dices. Ante oesaute colles genuit me. Vide enim ne putes poftea genita, quia primu pr«-

.

enim in ordine fer inonu primu pofitueft,quod creata eft, deinde autem quodgenita,tamefenfu,s hoc indicat, quod primii cftgcnita,qua

mifcritfccreata,Etfi

creata, vt fitfefus itafapieti^dicetis,

Do

minuscreauit mc initiu viaru fuaru in opera fua.Scd ne quis me putet p hoccf aut tuc primu efle caepi fle, crcauit initium viarum, fuaru in opera fua,fubfequor, di. co,antc omnes aute colles genuit me, vtfcias prius megenita, qua creatam. fq creatura

,

quando me

m

&

G

6

.

Cum

»

>


GREGORII BAETICI Cum enim dicit

,

Antcomne$autem>

colles genuit me, fecit illud cflepoftci quod creata eft,vt praeccdat,& lit ante-

quod

rius illud,

genita eft. Si ergofic

creata eft, vt ante fuerit genita, fenfus impietatis cxclufuseft, quaea dixerat creata, vt tunc pri mu fubftiriflefapicn1

tiacrederetur,quadofit rettulit fecreatS a Domino, initiu viaru fuaru in opera. iha.Eccecnim fenfus manifeftat,ctiam

:

antequacrearetur, fapientia fubftitifle, quippe quas prius eft genita, quam crea

Sed magiscomendabitur hic fenfus fi & ipfa verba, prout nobis pollibilc eft.difcutiantur, quibus vel ge ta.

catholicus,

nitafe referat fapientia, vel creata,

Do-

minus, inquit , crcauit meinitiu viaru

*

fuaru in opera fua/ Intede quia cu dixerit,

pominuscreauit me, n6 tacuit, nc

verecreatura putaretur, fed profequitu rex pia nas quid fit creata, 6c obquam* caufam fit creata. Ait enim, crcauit mc initiu viaru

fuaru.&cu fcquitur,in ope

ra fua, palam

eft ,

quod

oftedit

& caulas

cur creata fit initiu viaruDomini.Non ctgo fapietia,quafi qu^noeflTct, creata eft ad hoc, v t eflet, fed cum femper fub-

\

ftantia-


DE FIDE LIBER, ftantialiter fuerit, tunc creata eft

fecun

du difpefatione initiu viaru Domini,<3c in opera Domini creata eft. Initiu ergo Viaru domini creata eft, & in opcradomini creata eft (apientia.no tam e, quia fubftatiaJiterantc eft fepietia.

no erat, ideo creata

Atyerocum dicit, fe an te

pmnes colles genita, no propter aliqua rem dicit leeflegenita,fed exiftensfem per patris lempi terna progenies, ob qualdamcaufas creata fe dicit initiu via ru Domini,ideft,in opera Domini. Ergo & ex hoc manifeft3cft,n 6 efle creatu rafapientia, que in aliud creata

eft, id

opera domini , cum ipfa fit genita, nonin opera,fcd de patre, vt diximus cxiftesfempiternaprogenies.Scd&hoc intededu eft,quod aliud eft dicere creaeft, in

& aliud eft dicere, quod fit Quamuisenim legatur crea-

ri fapientia,

creatura.

ta efte lapiÂŁtia,nu(quam

tamen legitur

quod fit creatura^ Non enim omne quod creatu cft,ia creatura dicendqeft, licet omnis creatura creatafit,ficut

nec

omne quod fa&u eft, ia fa&ura adfcuerada eft, licet omnis faChirafa&a fit. Si Videtur obi'curu,exeplo diiucidabo.Le

G

i

/

7

gimu*


GREGORII BAETICI

/

tfilllÂť

gimus qiieda gratulari,ac dicere adDdfi Ego aurem catabo virtutem tua,exalta bormne mifcricerdiatua , quiafa&us csfufceptor

mcus,&

refciigu

meum irt

dic tribulationis meae.Ecce Deus fadfcu* eftfufceptor,Sc refugium, no tamS De*

usfa&uraeft.& Hoc eft, quod dixi,Non

omne quod fa&u m eft ia fatura dicen dumcft.Deusenim noncxiftensfa&u-

*

qui femper eft , fa&useft fufeeptor, refugium in die tribulationis horni ni,vtquodfa<ftus cftfufceptor&refu* gium in die tribulationis homini* vide atur contulifle,quod fa&us eft, nort ta* men quia fufceptor,<5c refugium horni' ni faftus eft , ctia Deus quoque fachira efle credcdus eft , cuius diuina fubftatia fempiternaeft. Similiter&fapientiafi creata dicatur,notame creatu ra eft,qu$ femper eft,fed cum exiftat femper crea tur ad aliquid, vt prolit. non vt creatu* radicatur quali faclia, que no fuit. Erat enim inleparabilisa Deo Dei lapientia, haec ipfa exiftens Dei fempiterna pro genies, creata eft initium viarum Do*' mini. Sedadhucapertius edifleranv Certe fapientia Dei ip(a eft , quse 6c ra,

&

*

i

*

&

v

.

>v

verbum

,


DE FIDE LIBER.

-

'

vcrbu eflfc fcribitur ;vt in fupcrioribiri oftenfumeft. &numquidquia dc verbo Dei feriptum eft,Etverbucarofa&ii eft,

i3& verbum fa&uraadfeucramus,

primum c(Te coeperit, cum fa&um eft.Sed bene, quia apcrtifll me demoftratum eft, per verba omnia quafi tunc

caro

fada , & in vltimistcmporibushoc ipfum verba carne fa&u.No ergo fattuta eft verbum Dei, licet fattum caroeiTe dicatur,

& fapietia licet dicatur crea,

ita

taefle initia

viarum*#

in opera, non ta

men creatura eft, q coftatante omnem efle creatura

,

quadoquidenromnia in

Addo & hoc, quia no omnequod creari dicitur, quafi fiat fapientiafattafint*

in fubftanria,intcllegendu eft.Denique quida vir videns cor fuu quibufdafordibusinfc&um, precem fundit ad Dominum dicens. Cor mundum crcain pftlS9t meDcus.no vtiq, cordis fubftantiam in fe fieri precabatur,fcdvt hocipfum cor ineoexiftens, quod eieratfotdidum, creari

mundum non omne quod cre.

& fecundum fub intclligendum eft.. quandoquidem cor quod erat , id ip-.

ari dicitur

iam

ftantiam

fieri

ftatim ,


C • ,

**»

f

h

.

II*

v.SkS^a'

*&• P\X.- %5vJ# ,

GR'EG ORII BAETICI 4iim vt m udii c rea retu r $ Do m i no,p re cabatur. Ergo dc fapieritia cum creata ,

dicitu r,no tu fubftantia eius, quafi quas nocrat.fa&a eft,fcd ipfa exiftes, vtf^piusdi&umeft, creata eft initiii viaruin

opera eius. Ergo quod cr eata eft fapietia,ad myfteriu,vel rerucrcadarum,vet humanxdifpefationis intellige. qua cui

Dei fapietia dignater ad fu m it, creata di citur.

Quod vero fc genita dicit, vt ni-

minus diuiniratis agnofeas, qu5 habet ille, qui genuit. Valde enim jmpiu eft credere, quod ali quado Deus hil in illa

fine fuaftrcrit fapietia. Vnde&quia v^ere genita eft i Deo fapietia, idem exiftes fecudu fubftantia quod eft genitor,(api entia aute ipfa Chriftus eft, ergo Chri-

ftusquieftfapi€tia,noeft adoptione fi-lius,fed verus filius,exiftcns Dei proge-

nies^ non factura.

V

Niuerfas, quas de patre

& filio

fcripferas queftiones, prout Dei gratia prxftitit, arbitror ab4olutas,fi ta,

men hoc apud reverueft^tua rcligiofa prudentia iudicabit. quam uis fatear, <5c coartatione temporis, & rei fcftinatioac, &ipfo arido angufti mei fermonis eloquio *

i

i

'

.

%

V

>Jr-


(

DE FIDE LIBER, eloquio fu m mas earu gifle,

me

potius tet&

quam plenitudine profccurum^

quia no vtlibrum,ficutprcdixi,fcribc. recoepera,fed vt quafi Cqiufda adbreui ationis de fide qu^da taxatiofignaretur ne ad hocmedetuamirabeneuolentia

prouocatu infidele crederes * fi tacere. Sed nuncdeSadofpiritu,etfi breuiter* cofitendu eft.ne.fi no aliquid dcco fpccialirer dixerimus, credamur fimiliter blafphcmare,ficuti & illi, qui dicunt iU lucfle creatura.

Horurame miramus

infania,quodimpiefenriatdeeo,quen\ Sandum fpi ritum confitcntur.fi enim Spiritusfanduseft,quomodocreatura eft.noenim ficiandusel^vtceterijqui

ad fandivocabulum fide,<5c Deo placita c6uerfatione,arqucipfiusSadifpiritus fignatione venerunt , led ipfe naturaliter lemperfan<ftuseftita,vr alios fandi ficet,no tamen vt ipfe,quafi vt qui ante no habuerit, extrinfecus acceperit fan-

ditatem, hoc nome fandi ita poflidec Spiritus,vtpoflidetpater,<Sc filius.pofii det au te no i pfc a n t pa rer ex i ftens,gti t filius, led Spiritus Dei. Si autem fpiritus'

Pei dicitur, noa vt angelus Dei,neq 3 vt

H

homo


GREGORII

/

BASTltTI

RofnoDei quoru natura &

dl ai na fol*.

inxftimabiliter difcretaeft/cdtie ÂŤft Spiritus Dei,vtfiteiufdem fubftariae cum patre, fiho. quia v na fandiras filij,& Spiritus fandi.quani fcft patris, idoquidem idem Spiritus fandus vfque naturaliter fandius elVVf adeo vere, libcS ÂŁi naturaliter,& veru (it vocabu 1& M*wb ,.2 Mnfendc enim ad verba Salua toris d ic& SW,TAmres ergonunc docete desgctesj ftatia

&

&

&

&

,

nomine patris, & frliji &SpirituS fandi.Sicutenim verum vo eabiilumcft patris, & verum vocabas. Ium filijeft ita verum eft vocabulum

baptizatescos,in

,

Spiritus fandi. Et quomodo veru voca buhim patris dicatur, fcire poterim iis* fi

animaduertamx, quomodo verusDo

tisdicatur. Multi dicuntur Dij,fed ilott

&

t3ceonuncdeSatana,funtvere Dij. ac dacmonijs, eoruq;fimilibus,qui vfujf patione impia Dij vocantur didi funfc quide& homines Dij lecundu hoc tefti ,

ffd>$ f.

moniu. Ego dixi Dijeftis.&fitij excelli birmes.fcd qua non vere lint Di j,fubfeqiientia manifeftant,queita le habent,

Yos aurem licut homines moriemini, dciicutvnus de principibus cadetis. Si ii ergo


CREGORIT BAETICI ergbvbi quilibet fan^i Dij vocantur*

hoc illis pie, & cum iuftitia viuentib.us ex De| gratia prouenit, maxime cuin eis Spiritus fandius inhabiter, de qu6 quidem vocabulo cxcidut, li no ambtu Jare in vijs

Pomini perfeuerenr, nemo

ergo de creaturis verus eft Deus, quia nemonaturaliterDeuseft.Solusautenl Deus naturaliter ve^us Deus eft,hoc ip fum cxiftcns fine initio, fine. Per hjlc nunc veri Dei intelligentia, intelliga-

&

musdcverum vocabulum patris. Apud homines exinde pater quis dicitur ex ,

quogenuitfiUujp.fcd licet ex fcgenuev filium, tamen non proprie verus eft pater , cui acceffit hoc vocabulum , .& hocipfuma Peopracftitum. qui quide &tadiu pater dicitur,qua diu eius viuit <filiiis. Sicutcnim nato ex fe filio vocamorte filij Jbufu patris adeptus eft , ita

irit

&

rvocabulum patris amittit. Deus autem folns proprie verus eft pater , qui fine initio,& fipe pater eft.JsJo enim aliquado coepit cflfc, q> pater eft,fed fem per pa tereft,fcmper habens filium, ex fegeni tum, ficut fSc fcm per verus eft Deus fine initio, fine perfeuerans. JErgo ficut

&


GREGORII BAETICI vocabulum ii

veri Dei folus obtine^ qui nc initio, fi& ne folus pater vocatu

ita li)

intellegamus

& veru vocabulum

fi-

Apud homines enim qui filius

Dei.

efijCaepitetfecp

fi

lius eft,

& morte patris

amittit hoc vocabulum, frequeter au-

tem^ de

filij

vocabulo tranfit

in

voca

bulum patris, cum genuerit filium, no eft ergo proprium, & verum vocabulCi filij

in c reatu ra,q&efle coepit fili9,&po

tcfthoc vocabulum no habere yel patris occafu.vel c& idem ipfe transfertur in vocabulum patris, etiam anteqcodi cio mortis obucniat.Solus autem filius

Dei veruseft filius, exiftens hoc fine ini tio,fine fine,femper habens patrem, 8c nunq ipfe vt eft vnigenitus generans ,

accipit

,

vocabulum

patris.

Vnde & /P-

prium,3tverumvocabulumfilijin olo filio Dei eft], habens hoc naturaliter, ficu t Scnatural ter verus Deus cft.Si erg6 i

cognouimus quomodo jppriumdeve rum vocabulum patris cft,& quomodo jpprium, & verum vocabulum filij eft lequitur vt intellegamus ita quo,

,

modo jppriu m,& veru vocabulu eftSpi ritus ian&i. fcilicctcu hoc ipfum

eft

na-

turaiitee

/


DE FIDE LIBER. fV

tiirarlitcr

Spiritus fandus fine initio, fi-

nunq. enim exaequa nominis audoritate cum patris, dt filij veris vocabulis fandi lpiritus vocabulum iuniie fine.

!

fino&Sandi fpiritus propriverumq vocabulum probaretur*

geretur,

um

;

Si ergo hocci >

,pprium,& veru, dc natu& fine vocabulu eft,

raliter fine initio

,

no eftigirur creatura quiitapropriu&

Spiritus fandus,

verti

vocabulu Sandi

fpiritus habet, fic vt nulla poteft habere ciira praccipitDominus vtgentesin nomine patris, dc filij,&Spi tus fandi baptizentur, apertiflimu eft. Spiritum fandu n6cfie creaturam, vel ex ipfa (ocietate, qu^ illi vna cu patre, dc filio eft, vel quod nunqpciperet Dominâ&#x20AC;&#x2122;,vt in creatur^ nomine aliquis bap tzaretur. multum enim diuinac potentiae derogaretur, fi cum confeflion e diuini nom nis, par quoq.creatu re cofeC fio poneretur. Et bene,q> vnu nome po

creatura.Scd dc

i

fuit dicens. In

nomine patris, dc filij,dc

Spiritus fandi,vt vna principalis audo rirascredercmr,indiuifib:lis,dcperfe-

daetrrnitatis:Quomodoenim Spiritus fandus a principali audoutatedifere-

H

3

tus


DE FIDE

LIBER,

tus cfte credatur, quado de ipfo fcrjpr^ legimus in quinquagefimopfalmQ,fel Spiritu principali cofirma mc. E tgq <5$ p hocofteditur, quod vna eft principa, litas patris,

&

filij,

& Spiritusi^ndi.

li-

quide & in omni codicione patri <3t fi,' lioconforsinuenitur. Accipe interii vel vnuteftimoniu.Verbodomini cgli firmati funt,& Spiritu oris eiusomni? virtus eoru.&pboc ergo oftediturSpj, titusfand' nondTecreatura.Siquideqt ipfe ca patre, filio conditor adpro* batur.Dica plene & Dcu,& Dominum Spiritu fandu,dodusa maioribus ficcl? fiafiicis viris, qui & ipfi per teftinionU feripturaru diuinaru prius a viris apo,

&

&

llolicis eruditi,fuis pofteris tradiderun

Excquercr

&

ego fingula illa quxqu* tcftimonia,nifi apud anima fidelem de hisquoq^qu^ Cupra breuiter intimata funt, Sandi Cpi ritus diuinitas elucerer,

&

maxim&quia nucmihi no ta difputa tio dc Spiritu fando jppofira eft, qua v* de diuino eius nomine pia cofeftio fig, naretur.hoc tam e ad copendiu jpbandae diuinitatis eius fubda,q> etia per hoc ip-

fum Deus ^batur Spiritus fandus, per

M

i

*

â&#x20AC;˘

â&#x20AC;˘

*?. ,

i

quod


I

~ BE EtDE UBER: f no cflc creatura. Omne & ofttttdiltUr $

*

nim^cft,Uut diuinitas cft,aut creatura, led Spir itdsPahttus hoc ipfum cxiftev fittb, no eftcreatu ra,ergd fi ne ifiiti&,

&

Spiritus

diuinitatis ,qua n d em u t a b i lls& 16.

faUCfciSIs res^cft

incorruptibilis

i

piterrtusSpifitusDci.Vhaeftergbdiui nifasPat-risA filij.de Spirihisiart&i , fiv n a fan&i t as ei ufdcm pe rfcdfc£dc /hfepa rabi lis^ini tatis. Sed hiefinfc fa«

CUt

&

*

ciamus.fnqu&umenimquisintefitJor ad facrasfcripfurasdefidcloqcii volue

no deerit, q> loquatur. Hoc autem non ambigo, q> fiquis fortfcelorit,in tantu

-

quEs h^c ipfa lcgerit,delihquetia incoplermortisinuenict, no tatttf, fi fidelis cftjpi^cdnfeflioniseiror^q quidem ia nobisex Dei gratia pftlta cupi mus vfq* ad mortem, auxilio eius, qui pfiitit vidf dicare fine labe comunionish^reticorfi atqpuaricatdnj, quia dc Deo tefteitie^ !

tui museorudanationis participes riiri.

Viderit,

fi

inue

quis putat fedccOrun*

fbcietatereu nopofle fieri, habens conifcietisepropri^ fiduciam, quia fide integr(\vindicatita, vtnunqipfeeiusfide* puaricatot extiterit tame ego in cauli*

*

.

^

'

.

U

v

'

Dei

4%

4

'

S

V

«

*

«r»


GREGORII BAETICI 0

i

Dei cautius timere cSpcllor.

fi

quid

]

^eipfiscau tu legimus, H^retic homine poft vna correptionem deuita,fcicns ,

&

pccquoniapuerfuseft huiufmodi cat,&eftafemetipfodanatus.Sed 6c de pocnapuarica.toru lcgimusdiccntEiaia Et veniet omnis caro in cofpe^umeo adorare in Hicrufalem,dicit dominus Deus,& procedent fan&i, & videbunt mebra hominu,qui prxuaricati fun t in. me. Vermis eoru no morietur, ignis eorun 6 extinguctur,&eruntinvifionc omni carni Sed \poftolusait,Noli r te iugum ducere cum infidelibus,quia; alibi idem Apoftolus poft deferiptio ,

*M*.

i.GtrJ»

&

&

ttm<u ;7,

4

J '

|

‘«i

1

i

&

nem maloru,Nofolum

inquit, qui faci

unt ea, fed ctia .cofentiu t facientibus caEt multa alia funt teftimonia diuina, r quibus fupradi&otu cofortium jphibe-

-

tur.Sedcgo haic ipfa icet brpu iter inri-, maui,ne nos de vana fupftitione credat aliquis nolle comm unicare cu ralibus* quos.pfpicit pdiuinam fententiam re1

^bari.Diuinitas te incolumen , ac bea-

tam in fide fui nominisetiam in regno; calorum prxftet,cum tuis omnibus af. fecibus inucnir i.

.

.

FI JUS. i *

. 1

.

.

w


Gregory baetici heliberitanae sede do bispo da santíssima trindade, ou de fé no livro antes disso, n  

ano 1577

Gregory baetici heliberitanae sede do bispo da santíssima trindade, ou de fé no livro antes disso, n  

ano 1577

Advertisement