Issuu on Google+

Nait Soez’n Opinieblad voor studerend Groningen

december 2008/januari 2009

37e jaargang

No. 2

Lees het artikel op pagina 3

Poppema De nieuwe voorzitter van de RUG heeft andere opvattingen over medezeggenschap dan zijn voorganger. De gevolgen voor studenteninspraak.

Alternatieve medici Artsen die van de reguliere behandelpaden afwijken en ook alternatieve geneeswijzen praktiseren moeten vrezen voor hun artsentitel en voor BTW-heffing over hun consulten.

Vredesdagen Nait Soez’n bezocht de Universitaire Vredesdagen die dit jaar gingen over “de praktische dilemma’s bij vredesmissies.” Een discussie over wereldverbeteraars en imperialisme. pagina 8 & 9  Nait Soez’n is een uitgave van

pagina 6 

pagina 7 

tel: 050-3634675 www.groningerstudentenbond.nl


2

Nummer 2 37e jaargang

Redactioneel

In dit nummer: Harde knip

3

Poppema en medezeggenschap

5

Internationalisering

6

Tentamenweken

6

Alternatieve geneeskunde

7

Masteropleidingen op slot

RUG-bestuurder gooit roer om Concurrentie en de universiteit Spreiding beter voor kappers BTW versus kwakzalverij

Universitaire Vredesdagen

(1)

8

Universitaire Vredesdagen

(2)

9

Promoshow voor westers imperialisme Over George Clooney en oliebelangen

Oorlog in Afghanistan

10

Ranglijst huisjesmelkers

11

Culturele revolutie

12

Defensie geeft onverwacht openheid De top drie

KCM promoot de klassenstrijd

Verder nog:

Kort nieuws Wiekes Filmblik GSb-pagina Earl & Meyer

Nait Soez’n

4 13 15 16

In dit nummer van Nait Soez’n geen artikel over de kredietcrisis. We hebben nou eenmaal geen economieredacteur. Wat we er wel over kwijt willen: als de hele economie binnenkort instort wordt het lastig werk te vinden, maar is je schuld bij de IBGroep ook niks meer waard. Studeer dus maar lekker lang, leen maximaal bij en leef je uit. Aan uitspraken in Nait Soez’n kunnen geen rechten worden ontleend. Waar we ook niks over schrijven: de Amerikaanse verkiezingen. Nait Soez’n maakt zich geen zorgen over Barack Obama en des te meer over de brakke bama (p. 3). Schreef LSVb-penningmeester Wimar Hebels in de vorige editie nog dat minister Plasterk een verademing was voor het hoger onderwijs omdat hij zo weinig plannen had, inmiddels is hij toch op dreef geraakt. Hebels noemde de harde knip in een eerste reactie “kut,” en na de mededeling dat het voor Nait Soez’n is, “een weinig doordacht plan” en “slecht voor het academisch onderwijs.” De huisvestingssituatie van studenten gaat ons ook nog steeds aan het hart. De deadline van dit blad was te vroeg om de uitkomsten van de jaarlijkse kamernoodenquête op te kunnen tekenen, maar de Huisjesmelker van het Jaar is al wel bekend; of eigenlijk, de Huisjesmelkers van het Jaar, want er is dit jaar een top drie uitgeroepen. De redactie vindt het leuk te weten dat we een groot lezerspubliek hebben: de oplage van het vorige nummer ging er zo hard doorheen, dat we nieuwe leden van de GSb geen exemplaar meer hebben kunnen opsturen. Excuses daarvoor. Tot slot nog een mededeling aan alle gemeenteraadsfracties: mochten jullie weer iets uit dit blad willen kopiëren, vraag het dan even netjes, en dit keer graag van tevoren. Alvast bedankt.

Colofon Nait Soez’n is het onafhankelijke opinieblad van de Groninger Studentenbond (GSb). Leden krijgen het blad thuisgestuurd. Reacties en artikelen kunnen naar het redactieadres gestuurd worden. De redactie behoudt zich het recht voor artikelen te weigeren of in te korten. Ingezonden brieven zijn bij voorkeur niet langer dan 350 woorden. Advertentietarieven zijn op te vragen via het redactieadres. Nait Soez’n verschijnt zes maal per jaar en wordt gratis verspreid in alle gebouwen van de Hanzehogeschool Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen. Oplage: 1500 stuks (5500 stuks voor de KEI-editie) Ook online te lezen op: www.groningerstudentenbond.nl/ns

Redactieadres: St. Walburgstraat 22a 9712 HX Groningen Tel.: 050-363 4675 naitsoezn@groningerstudentenbond.nl Hoofdredactie: Marcel Trip en Lars Buitinck Eindredactie: Evelien Bruins Redactie: Bob de Greef, Joris Heijn, Anna van der Meulen, Wieke van ‘t Veer en Ruben Veldhuis Illustraties: Norna Ross, Annelies Stern, Paul de Vreede, Bas de Vries en RJ Opmaak: Norna Ross en Annelies Stern Duplicatie: ’t Hartje


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

3

GEEN HARDE KNIP! Universitaire studenten die hun bacheloropleiding niet tot op het laatste puntje afhebben, mogen niet beginnen aan hun master. Dat is de strekking van de wettelijk verplichte ‘harde knip,’ die het kabinet-Balkenende IV per 2010 wil invoeren. De Groninger Studentenbond is fel tegenstander van de harde knip en heeft samen met de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) een petitie opgezet die op het moment van schrijven door bijna 1000 mensen is ondertekend.

door Lars Buitinck Op dit moment staat het universiteiten vrij om zelf te bepalen of ze een harde knip hanteren of niet. De RUG en enkele andere universiteiten hanteren nu een ‘zachte knip,’ waarbij studenten met een bepaald aantal punten achterstand aan een master mogen beginnen. In Groningen is dit tussen de 15 en 30 EC, afhankelijk van de faculteit. De RUG is dan ook tegenstander van de harde knip. Rector Magnificus Frans Zwarts heeft aangekondigd mee te doen aan studentenacties en bestuursvoorzitter Poppema heeft de GSb een ondertekende verklaring tegen de wettelijk verplichte harde knip gegeven. De ministerraad besloot op 31 oktober tot de invoering van de nieuwe maatregel. Volgens minister Plasterk van Onderwijs is de zachte knip slecht voor de mobiliteit: studenten wisselen te weinig tussen opleidingen en universiteiten, terwijl dit juist de bedoeling van het bachelormasterstelsel was. “De zachte knip vormt naar mijn mening een (te) vanzelfsprekende prikkel om voor de doorstroommaster [de eenjarige master] te kiezen en houdt daarmee de verdere differentiatie van de masters tegen,” schrijft Plasterk in de notitie ‘Naar een volwassen bachelor-

masterstructuur’ aan de Tweede Kamer. Alsof drie jaar bacheloronderwijs niet lang genoeg is om over de keuze van je master te beslissen. De harde knip wordt dus ingevoerd onder het mom van een ‘volwassen bamastructuur.’ Dat het huidige stelsel inderdaad nog steeds niet op eigen benen kan staan, wordt wel duidelijk na een vergelijking met de situatie in andere landen. Buitenlandse masterprogramma’s zijn vaak tweejarig, bachelorprogramma’s vierjarig. Universitaire bachelors zijn over het algemeen geen volwaardige opleidingen, zoals Plasterk graag beweert: ze zijn niet praktijkgericht, zoals hbobachelors, maar juist bedoeld om studenten klaar te stomen voor een master. Masters zijn juist praktischer van aard (door bijvoorbeeld een stageonderdeel) dan bachelors en bieden de broodnodige specialisatie. Ook ondernemersorganisatie VNO-NCW heeft al meermalen de bachelorfase bekritiseerd als te kort. De notitie van Plasterk rept wel van anderhalfjarige masters maar de driejarige bachelor “staat niet ter discussie,” schrijft de minister aan de Kamer. In plaats van de beide fasen uit te breiden tot volwaardige opleidingen, kiest het kabinet voor de goedkoopste optie: de student op kosten jagen. De Gronin-

ger Studentenbond en de Landelijke Studenten Vakbond zijn tegen de harde knip omdat het effect is dat wie één vak niet gehaald heeft, een heel jaar stufi moet gebruiken om dat ene vak te halen. Dat zijn dure studiepunten. De harde knip is een ‘ja, tenzij.’ Plasterk: “Ik wil in de wet vastleggen dat instellingen in overleg tussen medezeggenschap en instellingsbestuur de uitzonderingsmogelijkheden bepalen. Die zullen gebaseerd moeten zijn op persoonlijke omstandigheden van de student.” Vertaald naar de Groningse situatie: toelatingscommissies en medezeggenschap moeten samen de huidige situatie zien te herstellen, per individueel geval. Je zult maar in zo’n commissie zitten. Het GSb-standpunt komt niet zomaar uit de lucht vallen. Al in 2001 schreef de GSb-fractie (toen nog VOS geheten) in een notitie voor de universiteitsraad: “wanneer een masteropleiding voornamelijk bestaat uit langdurige onderzoekspractica, dan kan een student met een nog niet afgeronde bachelor lastig instromen. Zulke masters moeten dan op meerdere momenten in het jaar een instroommoment hebben. Op dit moment blijft de instelling in gebreke wanneer een student door blokkaderegelingen geen of nauwelijks vakken kan volgen en daardoor vertraging oploopt.” Meerdere instroommomenten per jaar zijn duur, waarschijnlijk té duur voor kleine, specialistische masteropleidingen. Wie overtuigd is van de noodzaak van de harde knip: je hoeft niets te doen, de minister regelt het wel. Voor wie niet overtuigd is, is er de LSVb-petitie www. geenhardeknip.nl. Als je niet houdt van internetpetities: de GSb gaat ook de faculteiten af met een papieren versie, die tot nu toe door tweehonderd mensen ondertekend is. Tot slot is er de aparte petitie www.zegneetegendehardeknip. nl; de makers hiervan zijn met de LSVb in gesprek over een fusie van beide online petities. De LSVb-petitie loopt in principe tot de Tweede Kamervergadering over onderwijs van 8 december, maar wordt indien nodig verlengd. Kijk toch maar even.


4

Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

Kort nieuws Plagiaatscanner voor studenten Nog steeds geen politiek op de universiteit In de universiteitsraad is eind oktober de discussie over politieke activiteiten opnieuw losgebarsten. De situatie blijft ongewijzigd: politieke organisaties kunnen de RUG niet gebruiken als ‘zaalverhuurbedrijf,’ zoals Rector Frans Zwarts het uitdrukte. De SOG-fractie haalde bakzeil met haar poging om een uitzondering te creëren voor het Groninger Politiek Jongeren Kontakt (GPJK), een koepelorganisatie van politieke jongerenorganisaties.

Vakbond daagt RUG voor de rechter ABVAKABO FNV heeft een rechtszaak aangespannen tegen de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Inzet is de status van promovendi in het bursalenstelsel. In dat stelsel worden promovendi als studenten aangesteld op basis van een beurs. ABVAKABO vindt dat alle promovendi als werknemers moeten worden beschouwd, zodat zij recht hebben op bijvoorbeeld loon, eindejaarsuitkering en vakantiegeld. “Als dit de enige manier is om van dit stelsel af te komen, dan moet het maar,” aldus GSb-universiteitsraadlid Eva van Viegen in een reactie. Ook minister Plasterk heeft laten weten tegen het bursalenstelsel te zijn, maar wil niet aansturen op een verbod. ABVAKABO wist in 2006 een soortgelijke rechtszaak tegen de Universiteit van Amsterdam te winnen.

Hanzehogeschool moet ministerie terugbetalen

De Hanzehogeschool moet het Ministerie van OCW een bedrag van bijna anderhalf miljoen euro terugbetalen wegens ‘hbo-fraude,’ zo oordeelde de Raad van State. De Hanze had al rekening gehouden met de veroordeling, die daardoor volgens GSb-fractievoorzitter Paulien Vinke (HMR) geen gevolgen voor het onderwijsbudget heeft. De Hanzehogeschool ontving tussen 1999 en 2003 bekostiging voor 15 medewerkers van Defensie, 168 Duitse studenten en 208 Finse studenten die in Groningen stonden ingeschreven maar hun opleiding in zijn geheel of gedeeltelijk in het buitenland doorliepen.

Happietaria weer open Happietaria is dit jaar gevestigd in de oude vestiging van Ni Hao, Hereweg 1 (in de buurt van het Centraal Station). Het restaurant wordt gerund door vrijwilligers van christelijke studentenverenigingen. De opbrengst gaat naar goede doelen. Happietaria is tot 17 december open van maandag t/m zaterdag; aanschuiven kan om 17:30u en om 20:00u.

De GSb-fractie in de universiteitsraad pleit ervoor dat ook studenten gebruik kunnen maken van Ephorus, het computerprogramma dat RUG-docenten gebruiken om werkstukken op plagiaat te controleren. Reden is dat het programma niet honderd procent betrouwbaar is en studenten hun docenten van repliek moeten kunnen dienen als het programma fouten maakt. De controleerbaarheid van de resultaten van Ephorus laat te wensen over. “Een open source-systeem met alleen openbaar toegankelijke artikelen zou natuurlijk ideaal zijn, maar ook erg duur om in te voeren. Studenten toegang geven tot Ephorus is een haalbaar compromis,” meent fractievoorzitter Van Viegen.

Smink draait hogeschoolblad de nek om HNL Magazine, het onafhankelijke blad van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, wordt per 1 januari opgeheven. Bestuursvoorzitter Willem Smink, oud-locoburgemeester van Groningen, wil in plaats van het blad twee nieuwe, ‘geconditioneerd onafhankelijke’ bladen. Huidig hoofdredacteur Anita Terpstra noemt deze constructie in De Journalist “net zoiets als een beetje zwanger.” Volgens NHL-woordvoerder Ageeth Huizinga is het niet de bedoeling dat hogeschoolbladen “de vuile was buiten hangen.”

Woonwinkel Amsterdam ontruimd De Woonwinkel Amsterdam, waarover in de vorige Nait Soez’n bericht werd, is op 14 oktober ontruimd. Bij de ontruiming van het gekraakte wooninformatiepunt van ROOD en DWARS werd alleen vreedzaam verzet geboden. Over het kraakverbod is weinig nieuws te melden: de Raad van State heeft een advies geproduceerd, maar dat is nog niet openbaar.

Kraker OV-chipkaart student van het jaar De titel ‘student van het jaar’ is toegekend aan de Nijmeegse informaticastudent Roel Verdult, die in maart ontdekte hoe de OV-chipkaart gekopieerd kan worden. Dit elektronische pasje moet de OV-studentenkaart in de toekomst gaan vervangen. Vanaf volgend jaar kun je in de Rotterdamse metro al niet meer met een gewone OV reizen. het moment van de landelijke invoering wordt door de regering aan de vervoersmaatschappijen overgelaten. De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), de Consumentenbond en reizigersbond ROVER hebben eind september hun vertrouwen in de OVchipkaart opgezegd. De titel ‘student van het jaar’ wordt uitgereikt door de LSVb, het Interstedelijk Studenten Overleg en ScienceGuide.


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

5

Poppema gooit het roer om Het eerste collegejaar met Sibrand Poppema, als voorzitter van het College van Bestuur van de RUG is inmiddels een flink eind op weg. Voor de medezeggenschap is nu al gebleken dat er flink wat gaat veranderen. door Marcel Trip Dit jaar staat Sibrand Poppema voor het eerst aan het roer van de RUG. Hij heeft de taak van voorzitter van het College van Bestuur overgenomen van Simon Kuipers, die deze functie acht jaar vervulde. Poppema was hiervoor vice-voorzitter van het Universitair Medisch Centrum Groningen en decaan van de Faculteit Medische Wetenschappen. Bestuurlijke ervaring te over dus. Waarschijnlijk heeft een groot deel van de studenten aan de RUG de wisseling van de wacht niet bewust meegemaakt. Aangezien een andere voorzitter ook een andere lijn kan betekenen voor de instelling waaraan je studeert, is het echter wel van belang. Tot nu toe is de verandering in het bestuurlijke proces van de universiteit de duidelijkste koerswijziging. De RUG heeft een actieve universiteitsraad die zeggenschap en inspraak heeft over meer zaken dan wettelijk is vereist. Het Groningse harmoniemodel geeft studenten en personeel meer inspraak. Daarnaast is de insteek van dit model dat raad en College door veel overleg en wederzijdse concessies overeenstemming proberen te bereiken. Dit betekent automatisch ook heel veel praten. Zo heeft de discussie over de universiteitsbrede blokkaderegelingen vorig collegejaar maanden geduurd. Poppema stuurt nu juist aan op een slagvaardiger bestuur. Poppema heeft wat medezeggenschap betreft zeker een andere koers voor ogen dan zijn voorganger Kuipers. Dit blijkt uit de nieuwe werkwijze van het College van Bestuur. In oktober werd de universiteitsraad geconfronteerd met deze werkwijze van het College. In hoofdlijnen komt deze werkwijze neer op meer zaken afhandelen in vergadercircuits buiten de universiteitsraad en dus buiten de medezeggenschap om. Deze circuits zijn het portefeuillehoudersoverleg en het College van Decanen. Zaken die besproken worden in het portefeuillehoudersoverleg hoeven niet gemeld aan de universiteitsraad. Aangezien er in dit overleg ook onderwijsinhoudelijke zaken die studenten aan gaan zoals internationalisering op de agenda staan, kan dit betekenen dat de raad buitenspel wordt gezet op onderwerpen waar deze wel over hoort te

spreken. De universiteitsraad heeft het informatierecht, wat inhoudt dat het College van Bestuur de raadsleden op de hoogte moet houden van alle relevante zaken. De uitvoering van dit recht wordt meer afhankelijk van de interpretatie van het College. Na kritiek van de universiteitsraad is toegezegd dat het presidium (de voorzitters van de raad) de dossiers van het portefeuillehoudersoverleg mogen inzien. Bijzonder is het feit dat er in de nieuwe werkwijze een grotere rol wordt gegeven aan het College van Decanen. Zo moeten de decanen ‘nadrukkelijker worden betrokken bij de strategiebepaling en de strategie uitvoering van de instelling’. Door decanen eerder te betrekken in het bestuursproces zullen besluiten kunnen rekenen op een groter draagvlak bij de faculteiten. Dit draagvlak was bij de vorig jaar ingevoerde blokkaderegeling namelijk ver te zoeken. Belangrijke dossiers zullen daarom eerst met de decanen en daarna pas met de universiteitsraad besproken worden. Dit alles in het kader van een slagvaardiger bestuur. Op zich is dit een logische redenering, het brengt echter wel wat problemen met zich mee. Het College van Decanen is een orgaan zonder wettelijke basis. Dat wil zeggen dat de wet niet voorschrijft dat een universiteit een dergelijk orgaan hoeft te hebben. De vergaderingen van dit College zijn niet openbaar, die van de universiteitsraad wel. De transparantie van het bestuurlijke proces is met deze machtsverschuiving dus niet gediend.

Daarnaast heeft het overlegorgaan geen democratische legitimatie. De extra invloed die zij krijgt mag misschien in dienst staan van een slagvaardigere besluitvorming, de universitaire democratie is er niet perse mee geholpen. De grotere invloed van decanen en zaken buiten de vergadercyclus van de universiteitsraad besluiten is niet noodzakelijk desastreus voor de medezeggenschap. De universitaire democratie is niet direct uitgehold en er is dan ook nog geen reden om moord en brand te schreeuwen. Wel is de raad minder vanzelfsprekend een spin in het universitaire web. Ook is het mogelijk dat de raad, doordat zaken al dichtgetikt zijn in een eerder stadium, voor voldongen feiten komen te staan. Zo is er minder ruimte om nog invloed te hebben. Op een vraag van Eva van Viegen van de GSb-fractie hierover, werd geantwoord dat dit niet de bedoeling is van de nieuwe structuur. Feit blijft dat de raad meer afhankelijk wordt van de welwillendheid van het College van Bestuur. De RUG heeft zich altijd op de borst geklopt over de actieve medezeggenschap in Groningen. Het Groningse harmoniemodel is ook altijd een bron van trots geweest van het bestuur. Dat bestuur en raad er samen uit proberen te komen, ook in zaken waar instemming van de raad wettelijk niet vereist is, werd gezien als een groot goed. De eerste tekenen van de lijn Poppema wijzen niet direct op een zelfde waardering voor de medezeggenschap.


6

Nummer 2 37e jaargang

Nait Soez’n

Internationalisering aan de universiteit Op 27 oktober vond in Huis de Beurs een debatavond over internationalisering plaats, georganiseerd door de Onderwijswerkgroep van de GSb. Aanleiding voor de avond was het uitkomen van het boek Topkitsch en Slow Science van René Boomkens, hoogleraar aan de faculteit Wijsbegeerte van de RuG. door Lotte Grooten (coördinator onder- kwaliteit van het onderwijs. wijswerkgroep) Wereldwijd gaan drie miljoen studenten studeren in het buitenland, volgens In Topkitsch en Slow Science plaatst Zwarts zal dit leiden tot een verbetering Boomkens kritische kanttekeningen bij van de onderwijskwaliteit. Omdat deze de toenemende mate van internationa- studenten zullen kiezen voor de beste lisering van de universiteiten in Neder- universiteiten zal op basis van hun oorland. Rector Magnificus Frans Zwarts is deel een schifting van universiteiten daarentegen een fervent voorstander van plaats vinden. Boomkens ziet dit echter internationalisering. Kortom, een ideale juist als een onderdeel van het probleem: combinatie voor een stevig debat over de als een universiteit zich slechts richt op voor- en nadelen van internationalise- de wensen van de klant in plaats van op ring aan de universiteit. de continuïteit, zullen niet-rendabele opHet debat begon echter wat slapjes. De he- leidingen, waar weinig vraag naar is maar ren waren het over het beleid van andere die wel maatschappelijk nut hebben, veruniversiteiten en van onderwijsminister dwijnen. Plasterk voortdurend eens. Maar gelukkig Daarnaast stelt Boomkens dat een newaren de meningen wel verdeeld over de veneffect van de internationalisering is invloed van de internationalisering op de dat universiteiten zich meer op interna-

tionale rankings gaan richten. Voor deze rankings zijn voornamelijk de publicaties in gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften van belang. Boomkens zegt te merken dat nieuw personeel daardoor steeds meer wordt geselecteerd op hun vermogen om veel publicaties te genereren en minder op hun onderwijskwaliteiten. Bovendien tellen alleen publicaties in specialistische Engelstalige tijdschriften mee voor de rankings. Zo hebben wetenschappers geen tijd meer om zich bezig te houden met maatschappelijk debat, bijvoorbeeld door stukken voor een krant te schrijven. De rol van ‘publieksintellectuelen’ komt daarmee in het gedrang. Voor het volgende nummer van Nait Soez’n staat een interview met René Boomkens gepland.

Tentamenweek and the City De planning van tentamens in de jaarkalender van de RUG is al enige tijd inzet van discussie in de universiteitsraad. Geen van de partijen heeft hierbij tot nog toe oog gehad voor culturele en economische implicaties. door Gerrit Duits Bij mijn veel te hippe buurtkapper kun je meestal zonder afspraak meteen geholpen worden. Zaterdag is altijd wat drukker, maandag altijd rustig. Een tijd geleden liep ik op een maandag bij mijn buurtkapper naar binnen, waar het toch compleet vol zat. Kappers praten graag tegen klanten. Ik vind het dan wel zo netjes om toch maar terug te praten. De universele kappersvraag “dit weekend iets leuks gedaan?” werd maar twee keer gesteld. Ik antwoordde keurig dat ik mijn tentamen heb zitten leren, dus dat het wel mee viel. Volgens de kapper was het daarom ook zo druk vandaag. “Tijdens de tentamenperiode zitten we altijd hélemaal vol”. Naar de kapper gaan is blijkbaar populair als studieontwijkend gedrag. Niet alle faculteiten hebben in dezelfde weken tentamens gepland. Wie ooit met een groep van tien studenten van verschillende faculteiten van de RUG en de Hanze iets probeert te plannen, merkt dit. Er heeft altijd wel iemand tentamen. Als we alles op hetzelfde moment plannen, dan hebben we meteen twee extra tentamenhallen nodig. De UB zit nu in

alle tentamenperioden bomvol, dus daar hebben we er ook drie of vier extra van nodig. Waarschijnlijk moeten we dan ook extra kappers gaan zoeken. De invloed van studenten op de stad Groningen is enorm groot. Wij studenten maken Groningen leuker dan Leeuwarden, Zwolle en Emmen. Ongeveer de helft van alle Groningse studenten woont in de Stad. De andere helft woont meestal in de omgeving en maakt gebruik van de stedelijke faciliteiten en horeca. Een RUG/Hanzebrede tentamenperiode zou dus merkbaar van invloed moeten zijn op het leven in de stad. In Groningen kun je het bijvoorbeeld ook goed merken wanneer half augustus de KEI-week begint. De spookstad verandert dan in een openluchtfestival. De meeste energie en inzet in die week komt bij de studentenverenigingen vandaan, die via acties en feesten leden werven. Het nachtleven springt hier dan meteen op in. Als we de tentamenweken gelijktrekken, dan zullen de verenigingen hier ook wel wat omheen organiseren. Met

zijn allen vieren dat de tentamens erop zitten bijvoorbeeld. De horeca volgt dan vanzelf wel en dit wordt dan vier keer per jaar carnaval! Bij gelijktijdige tentamenweken zit de UB vol, en is het in de kroeg wat rustiger. Dit is een veilige voorspelling, maar ik denk dat het op meer plekken zichtbaar zal zijn. Zijn de callcenters dan totaal onderbemand? Waarschijnlijk zien we tegelijk nog meer studieontwijkend gedrag, wordt het nog gezelliger bij de Hoornse Plas en zitten de kappers elke maandag vol. Het lijkt me geweldig!


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

7

Alternatieve artsen bedreigd De redactie van dit blad ontving een brief van een geneeskundestudente, die anoniem wenst te blijven, over ‘verontrustende’ regeringsmaatregelen tegen alternatieve artsen. Wat is er aan de hand? Nait Soez’n zocht het uit. door Joris Heijn Met enige regelmaat laait de discussie rond alternatieve geneeswijzen weer op. Meestal gebeurt dit naar aanleiding van nieuws over Jomanda. Het gaat hier echter niet om paranormale excessen, maar om mensen die hun artsenopleiding hebben afgerond en daarnaast niet-reguliere behandelwijzen gebruiken, zoals bijvoorbeeld acupunctuur of homeopathie. Critici verwijten deze artsen dat ze niet wetenschappelijk werken, maar uit onderzoek van de consumentenbond blijkt op zijn minst dat mensen behoefte hebben aan, en tevreden zijn over deze alternatieve geneeswijzen. Nu is er echter ook een meer praktische discussie op gang gekomen rond dit onderwerp: dreigen alternatieve artsen hun artsentitel kwijt te raken? En moeten alternatieve artsen BTW betalen? Een wetsvoorstel en een belastingmaatregel geen arts zijn verandert er met dit wetsvoorstel niets. geven aanleiding tot deze discussie. Voorstanders van de wetswijziging wijzen op het belang van veiligheid voor Artsentitel Alle artsen staan ingeschreven in het de patiënten. Het is echter de vraag wat BIG-register. Er ligt nu een wetsvoorstel er voor een patiënt verandert die kiest om artsen periodiek te laten herinschrij- voor een alternatieve arts. De arts wordt ven in dit register. Bij die herregistratie regulier bijgeschoold, behoudt de artsenwordt aan de hand van bijscholing en titel en blijft alternatief behandelen. Het werkervaring gekeken of een arts nog enige dat wellicht verandert is dat de arts steeds voldoende kan functioneren. De minder tijd over heeft voor de patiënt, uren die een arts aan niet-reguliere be- omdat die tijd aan papierwerk en/of bijhandelwijzen (zowel complementaire scholing moet worden besteed. als alternatieve geneeswijzen) besteed worden hierbij echter niet meegere- BTW heffing kend. Veel alternatieve artsen zijn daar- Daarnaast is er een plan van de staatsdoor bang dat ze hun artsentitel kwijt secretaris van Financiën om over de dienzullen raken. Praktisch gezien roept dit sten (niet de medicijnen) van niet-regubijvoorbeeld ook vragen op over hoe je lier werkende artsen 19% BTW te heffen. beoordeelt welk deel van een consult ‘re- Nu zijn artsen gevrijwaard van BTW over gulier’ en welk deel ‘alternatief’ is. Kan al hun diensten, als die maar gericht zijn de tijd die dit nieuwe rekenwerk gaat op de ‘gezondheidskundige verzorging kosten niet beter aan patiënten worden van de mens’. De staatssecretaris vindt besteed? Artsen die zich geheel hebben echter dat de alternatieve behandeltoegelegd op complementaire behandel- methoden niet wetenschappelijk zijn wijzen zouden hun herregistratie dan bewezen en daarom niet onder de mealleen via bijscholing kunnen bewerk- dische BTW vrijstelling zouden hoeven stelligen. Voor alternatieve genezers die vallen. Door deze maatregel krijgen ook

reguliere artsen veel administratiewerk, en dilemma’s. Heeft een borstvergroting bijvoorbeeld niets met de gezondheid te maken, of is het goed voor de geestelijke gezondheid? Daarnaast kan de vraag gesteld worden hoe wetenschappelijk bewezen (evidence-based) diensten überhaupt zijn. Is een consult bij een huisarts bewezen effectief, of komt dat slechts door het placebo-effect? Daar valt tegenin te brengen dat regulier behandelende artsen medicijnen voorschrijven die wél evidence-based zijn, maar het weekblad Medisch Contact van artsenvereniging KNMG meldt dat ongeveer de helft van de voorgeschreven medicijnen off label worden voorgeschreven. De arts schrijft dan medicijnen voor, in situaties die niet wetenschappelijk getest zijn. Denk bijvoorbeeld aan het voorschrijven aan kinderen terwijl op volwassenen is getest, of aan het verdubbelen van de dosis omdat het gewenste effect uitblijft (zonder dat deze dosis wetenschappelijk is onderzocht of effectief is gebleken). Bijwerkingen zijn in deze gevallen niet bekend. De kritiek op het voorschrijven van bijvoorbeeld homeopathische medicijnen is juist dat ze niet kunnen werken omdat er geen werkzame stof in zit (niets gevaarlijks aan dus), maar het handelen van reguliere artsen is hier net zo min evidence-based en potentieel gevaarlijker. Bij de Hoge Raad is bezwaar aangetekend tegen de BTWheffing en de Tweede Kamer heeft de minister van Volksgezondheid gevraagd wat de consequenties zullen zijn van het plan. Ondanks dat is de staatssecretaris van plan om de BTW-heffing vanaf 2009 in te laten gaan.

Meer informatie: Stichting voor Innovatief Onderzoek en Onderwijs van Complementaire Behandelwijzen: www.iocob.nl Vereniging tegen de Kwakzalverij: www.kwakzalverij.nl


8

Nummer 2 37e jaargang

Nait Soez’n

Gewapende Vredesdagen De vijfentwintigste editie van de Universitaire Vredesdagen had als thema ‘De praktische dilemma’s bij vredesmissies.’ Deze insteek doet geen recht aan het publieke debat over vredesmissies zoals dat de afgelopen jaren is gevoerd. door Jelle Bruinsma en Lars Buitinck ‘De praktische dilemma’s bij vredesmissies’ was dit jaar het thema van de Universitaire Vredesdagen. Er blijken nogal wat dilemma’s te zijn: “Interventies verstoren belangrijke politieke, sociale en economische processen ter plaatse waardoor goedbedoelde maatregelen ongewenste effecten sorteren,” zo stelt de flyer. Noodhulp ruïneert de lokale voedselproductie, politieke verhoudingen worden verstoord en interventies kunnen conflicten zelfs aanwakkeren in plaats van verhelpen. Reden genoeg voor een kritische discussie over gewapende interventies. Helaas blijft het bij praktische problemen. De motieven van ‘humanitaire’ oorlogvoering zijn nicht im Frage: “Dat je gewapenderhand mag ingrijpen als de onderdrukking in een land de spuigaten uitloopt, is onderhand gemeengoed geworden.” Nog in dezelfde alinea van de flyer wordt de vraag beantwoord wie er bedoeld wordt met het verraderlijke woordje ‘je:’ het vrije westen. De vergissing van deze insteek werd al duidelijk bij het eerste debat van de Vredesdagen. Dr. Jaïr van der Lijn van Instituut Clingendael verbaasde zich hardop over het onderwerp, de huidige strijd in Afghanistan, want: “Afghanistan is geen vredesoperatie.” Volgens hem is het bestempelen van de missie als vredesmissie een “definitievervaging,” door politiek Den Haag bedacht om D66, de PvdA en de publieke opinie te beïnvloeden. De Vredesdagen missen aansluiting bij het recente debat over vredesmissies dat twee jaar geleden weer eens werd aangezwengeld door de Franse intellectueel Jean Bricmont. In zijn boek Humanitarian Imperialism (dit jaar verschenen in Nederlandse vertaling bij uitgeverij EPO) stelt Bricmont dat het interventiebeleid van westerse staten een vorm van humanitair imperialisme is: oorlogvoering voor eigen belangen, gelegitimeerd met een beroep op mensenrechten, democratie en een vertekening van buitenlandse leiders als ‘nieuwe Hitlers.’ Ook links trapt in deze val; denk aan de steun van GroenLinks voor de oorlogen in Kosovo (1999) en Afghanistan.

Bricmonts stelling is niet nieuw. Al in 2000 stelden Michael Hardt en Antonio Negri in Empire (in 2002 in vertaling verschenen bij Van Gennep) dat hulpverleners en mensenrechtenorganisaties als Amnesty en Oxfam Novib functioneren als “de krachtigste pacifistische wapens van de nieuwe wereldorde.” Dergelijke organisaties mobiliseren de publieke opinie om een interventie mogelijk te maken. Noch Hardt en Negri, noch Bricmont trekken daarbij de integere bedoelingen van de deelnemers van die organisaties in twijfel.

Wél in het olierijke Irak en het strategisch gelegen Afghanistan (denk Iran in het westen) maar níet in Israël, waar de mensenrechten van de Palestijnse bevolking systematisch geschonden worden. Integendeel: Israël wordt nog steeds door westerse mogendheden bewapend. Drs. Allard Wagemaker van de Nederlandse Defensie Academie, ook spreker op de Vredesdagen, gaf zelfs (schoorvoetend) toe: “Alle landen die meedoen [aan de missie in Afghanistan], doen dat natuurlijk voor de goede zaak, voor de toekomst van Afghanistan, maar ze hebben ook hun eigen agenda.” De eigen

Vraagtekens bij de intenties van regeringen om te interveniëren zijn overigens niet beperkt tot de linkse literatuur. Ook in het lesboek voor Internationale Betrekkingen The Globalization of World Politics (Baylis e.a. 2008) vinden we: “the line between interventionist strategies to defend liberal values and privileges and imperialism is very finely drawn.” Het loont derhalve de moeite om onze “goede bedoelingen” eens nader te onderzoeken in plaats van die voor zoete koek aan te nemen. De oorlogen in Kosovo en Afghanistan zijn representatief voor deze bedoelingen. De hypocrisie van het westen wordt het duidelijkst wanneer we kijken in welke landen “vredesmissies” plaatsvinden.

agenda bestaat volgens hem uit het veiligstellen van de olie- en gaspijpleidingen en grondstoffen van Afghanistan voor westerse belanghebbers. De Universitaire Vredesdagen 2008 leden onder een ernstige vorm van ideologische blikvernauwing die Bricmont en eerder Noam Chomsky beschreven: de werkelijke, morele vraag naar de redenen van oorlogvoering werden vervangen door de praktische vraag naar de effectiviteit ervan. De Vredesdagen werden daardoor een promoshow voor westers imperialisme. Leonard Cohen zong al in 1974 over “a war between the ones who say there is a war and the ones who say there isn’t.” Een discussie over déze oorlog had de naam Vredesdagen eer aangedaan.


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

9

Praktische Vredesdagen De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen en daarom mogen ontwikkelingsorganisaties en anderen die denken dat ze de wereld kunnen verbeteren door Westers ingrijpen, zoals George Bush en Bert Koenders, best eens kritisch bekeken worden. Op de Universitaire Vredesdagen was dan ook aandacht voor de meer praktische kant van interventies. door Joris Heijn Op de eerste avond van de Universitaire Vredesdagen verzamelde zich een panel van experts in de aula van het Academiegebouw om te praten over vredesmissies. Het panel bestond uit dr. Van der Lijn van Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael, drs. Kamminga van denktank Senlis Council en drs. Wagemaker, docent aan de Defensie Academie in Breda. Waar Van der Lijn het vooral wilde hebben over brede begrippen als ‘vertrouwen’ en de definities van ‘vredes-

Er komt steeds meer aandacht voor de negatieve consequenties van goed bedoelde ontwikkelingshulp. Het is alleen jammer dat rechtse partijen hierin een argument zien om op deze hulp te bezuinigen. Met goed doen is immers niets mis. Waar Bruinsma en Buitinck niet twijfelen aan de integere bedoelingen van organisaties als Oxfam Novib en GroenLinks wanneer zij interventies steunen, zien zij in het optreden van George Bush het westers imperialisme aan het werk; “Bush es El Diablo,” zei de Venezolaanse president Hugo Chavez al. Het is waarschijnlijker

missie’ en ‘counter-insurgency’, bekeek Wagemaker vooral de kant van Westerse militairen en hoe zij kunnen handelen om vooruitgang te boeken. De zaal was gevuld met voornamelijk studenten Internationale Betrekkingen (IB/IO) en een enkele verdwaalde militair. De interesse bij een breder publiek ontbreekt kennelijk en daar ligt ook het probleem: er is teveel naïviteit over de praktische kant van vredesmissies. Daarom is hierover nadenken juist nuttiger dan discussies over motieven als westers imperialisme waar Bruinsma en Buitinck (zie hiernaast) voor pleiten.

dat Bush gewoon een domme, niet-rationele en naïeve president is die daardoor gigantische fouten heeft gemaakt in Irak. De mensen in Irak, Afghanistan en al die andere landen waar ‘vredestroepen’ of ‘wederopbouwmissies’ actief zijn, worden er niet beter van als wij discussiëren over de vraag of de invallen nou gingen om eigenbelang, gaspijpleidingen of Israël. Als wij echter lering trekken uit de fouten die worden gemaakt, zoals het ontbinden van het Irakese leger of van de talloze burgerdoden in Afghanistan door luchtbombardementen, kunnen we de levens van mensen daar wel degelijk verbeteren.

“We zijn aan het bijleren in de praktijk” zei Kamminga over de missie in Afghanistan. Een bittere constatering voor de burgerbevolking die lijdt in “proeftuin Uruzgan”. In het vervolg zou het handiger zijn om na te denken vóór je een land besluit te gaan ‘helpen.’ Er zijn mensen die inderdaad vooruitdenken, “You break it, you own it” zou Colin Powell tegen Bush hebben gezegd voor hun regering Irak aanviel in 2003. Jammer dat hij weinig gehoor vond. Is het dan altijd de arme derdewereldbevolking die lijdt onder de Westerse wil tot interventie? Waarschijnlijk blijft het westen wel even doorgaan met interveniëren in de rest van de wereld, al was het maar omdat we de militaire capaciteiten hebben om dictators te verjagen. Met de mondialisering van de media zal het zielige nieuws uit Afrika eerder méér dan minder worden: we kunnen nu zelfs via Google Earth de platgebrande dorpen in Darfur bekijken. De publieke opinie, onder aanvoering van types als George Clooney en Jan Pronk, zal verontwaardigd blijven zolang we deze mensen niet helpen terwijl we daar wel de mogelijkheden toe hebben. Wat dat betreft is het slechts een kwestie van tijd voor Nederland weer eens troepen levert aan de VN of de NAVO voor een volgende vredesmissie. En wat is er eigenlijk mis met zo’n missie als we de mensen daar echt kunnen helpen? De kans dat Nederland en de rest van de wereld zullen stoppen met het uitzenden van vredesmissies is klein. De academische wereld kan daarom beter nadenken over de praktische problemen daarvan dan “bijleren in de praktijk” als het al te laat is. En laten we eerlijk zijn: als we de mensen in Darfur echt kunnen helpen, maakt het dan uit of we dat doen om humanitaire redenen, om de charmes van George Clooney, of om de oliebelangen? Het thema van de Vredesdagen was dus goed gekozen, al mag de organisatie volgend jaar wel een thema kiezen waar ook niet-IB/IO-studenten op af komen.


10

Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

Open vizier Een veertigtal studenten Internationale Betrekkingen en Internationale Organisaties (IB/IO, RUG) bezocht op 11 november de militaire basis in Assen. De open sfeer tijdens het bezoek van zowel soldaten als de commandant maakte het voor de studenten een interessante dag, omdat ze dingen te horen kregen die vaak niet in de krantenkolommen terecht komen. door Niels Jongerius De ontvangst op de basis was sfeervol, de lunch karig. Studenten werden getrakteerd op een overlevingspakket bestaande uit crackers, beleg in poedervorm en veel suiker, met kauwgom na ter vervanging van tandpasta. Militairen

worden geacht op een dergelijk pakket een dag te teren. Het echte programma begon met een discussie tussen de studenten en commandant Groen van de Luchtmobiele Brigade. De openhartigheid waarmee de commandant het onderwerp Uruzgan aansneed verschilt hemelsbreed

Kredietcrisis

van de veelkleurige wervingsfolders die Defensie verspreidt en waarin toch vooral het verbeteren van het lot van de Afghaanse bevolking als reden voor de missie in Uruzgan wordt vermeld. “De internationale gemeenschap zou niet in Afghanistan hebben ingegrepen als er geen enorme economische belangen in de regio zouden zijn met betrekking tot olie- en gasvelden en strategische pijpleidingen,” vertrouwde Groen ons toe. “De aanwezigheid van de internationale troepenmacht moet er op gericht zijn om zichzelf zo snel mogelijk overbodig te maken maar zal in ieder geval twintig jaar nodig zijn. Een militaire overwinning is niet de oplossing voor de situatie in Afghanistan, de gehele maatschappij moet worden opgebouwd alvorens er sprake is van echte vrede en veiligheid.” Die lijkt, volgens de studenten, verder weg dan ooit: er wordt meer en meer gevochten en de internationale troepenmacht kan al jaren rekenen op afnemende steun van de Afghaanse bevolking. Intussen loopt in Nederland de animo om dienst te nemen terug. Het vooruitzicht op een gevaarlijke uitzending draagt hieraan bij. De militairen die in Afghanistan geweest zijn kijken met gemengde gevoelens terug. “Niet omdat het niet succesvol is, maar vanwege de constante mix tussen verveling en spanning, vanwege aan de ene kant het isolement van het leven op een compound en aan de andere kant de kameraadschap van de soldaten onderling,” aldus één van de al uitgezonden militairen. Terwijl ik in de bak van een legertruck de basis verlaat vrees ik dat de openheid die wij binnen mee maakten, in de buitenwereld weer zal omslaan in gelikte promo. We zijn niet in Afghanistan vanwege de enorme economische belangen, maar voor vrede en veiligheid. Yeah right.

“De waan, de straatstenen en hoe er niets nieuws onder de zon is”


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

11

Huisjesmelkers: de top drie De verkiezing van de Huisjesmelker van het Jaar door GSb en ROOD leverde dit jaar maar liefst honderd klachten over huisbazen op. Daarom wordt er dit jaar niet één winnaar uitgeroepen maar een heuse top drie. door Lars Buitinck Jaarlijks houden ROOD en de GSb de huisjesmelker-van-het-jaar verkiezing. Een ludieke actie, waarbij door middelvan het verkiezen van de slechtste huisbaas aandacht wordt gevraagd voor huisjesmelkers en de problemen die zij veroorzaken. Te hoge huren, slecht onderhoud of huurbazen die opeens onaangekondigd midden in je slaapkamer staan. Deze keer richtte de actie zich ook op bemiddelaars, die je voor een aardig bedrag aan een kamer helpen, maar zelf geen huurbaas zijn. Elk jaar krijgen ROOD en de GSb meer nominaties binnen, dit jaar waren het er ongeveer honderd. Er is dan ook besloten uit de inzendingen een top drie samen te stellen. Op plaats drie vinden we dhr. Vroom. ROOD bezocht een huis van hem en trof “een dikke bende” aan, aldus woordvoerder Daan Brandenbarg. “De gang werd steeds smaller, want elke keer als er een gat in de muur zat gooide Vroom er een nieuwe rits gipsplaten tegenaan. Alle kamers waren ongeveer uit gipsplaat vervaardigd zonder isolatiemateriaal ertussen, en voor 18m² betaalden de huurders ruim €300. Bovendien was er geen vluchtgang in het huis, behalve naar een plat dak waar je niet vanaf kon. Ook hadden sommige bewoners alleen een stuk touw gekregen om mee te vluchten, anderen helemaal niks. Ze hadden een badkamer waarin het bad halverwege was verdwenen in de muur. Er zat bij de wasmachines een kraantje vlak boven een stopcontact.” Op plaats twee vinden we Housing Office, de organisatie van RUG en Hanze die internationale studenten huisvest. Housing Office is moeilijk een huisjesmelker te noemen en de stichting is een vorm van dienstverlening naar internationale studenten. Dat de Housing Office op de tweede plek staat is dan ook bijzonder, maar de instantie leverde wel zo’n dertig nominaties op; vandaar dat GSb en ROOD zich genoodzaakt zagen deze stichting tot nummer twee te benoemen. In het studentenhuis aan de Van Houtenlaan is de situatie het ergst, als we de

klagers mogen geloven. In januari 2007 berichtte De Hanze (nu HanzeMag, het tijdschrift van de Hanzehogeschool) al over slechte voorzieningen in dit gebouw: onbetrouwbare elektriciteit, traag internet en slecht (of niet) verlichte gemeenschappelijke ruimtes. Nu is vooral het gebrek aan douches nijpend, zeker als je moet wonen op de zogenaamde ‘piekgang’, een gang die pas gebruikt wordt wanneer alle andere gangen bezet zijn. De piekgang heeft geen eigen douche, dus moeten de bewoners de andere douches in het pand gebruiken; tot ongenoegen van de overige bewoners. Ook uit het huis aan de Donderslaan, het voormalige Martini Hotel, komen klachten. Hier zijn de kamers ruim, met badkamers en zelfs ligbaden. De maandelijkse huur is alleszins redelijk (gezien deze voorzieningen) en is waarschijnlijk onder de wettelijke minimumhuur. Hier blijkt de verwarming echter al weken kapot te zijn. De GSb heeft geprobeerd de student manager van het huis te spreken, maar die verwees terug naar Housing Office. Voornaamste klacht bij het Housing Office is echter het inschrijfgeld à €325, dat bovenop de borg van €300 komt. Dat is dus al €625 die je lichter bent als student, alleen maar om een kamer te kunnen krijgen. Housing Office zit in een lastige situatie omdat het met te weinig middelen te veel wil doen voor internationale studenten. De Hanzehogeschool is hierin overigens verstandiger dan de RUG: terwijl de RUG vrijwel alle studenten een plek probeert te geven, met soms wekenlange wachttijden als gevolg, heeft de Hanze een numerus fixus opgesteld voor het aantal kamers dat het aanbiedt. Zijn er te veel aanvragen, dan worden studenten uit Duitsland en België het eerst geweigerd op basis van een nabijheidsprincipe. Jammer voor hen, maar begrijpelijk voor wie uit Nigeria naar Groningen komt. Met stip op één: Eduard Koenz. Deze

verhuurder van woonboten kreeg acht nominaties, wegens slecht onderhoud, onbereikbaarheid. Ook zou hij honderden euro’s borg vragen en deze nooit teruggeven, aldus een ex-huurder. Maar het blijft niet bij hoge huren en slecht onderhoud. “Sommige huurders hebben aangegeven dat er sprake was van fysieke bedreiging,” aldus Brandenbarg. “Een aantal boten is lek, en langzaam aan het zinken. Verder hebben we zelfs van huurders gehoord waarvan, zonder dat dat gemeld was, de hele boot opeens was verdwenen omdat ie opgeknapt moest worden. ” Wegens de ernst van de klachten sleept Koenz dit jaar de titel huisjesmelker van het jaar in de wacht.

Vanwege het verrassingseffect van de uitreiking van de ‘prijzen’ en de deadline van dit blad was het niet mogelijk de betreffende verhuurders om een reactie te vragen. Op het moment van schrijven heeft de uitreiking nog niet plaatsgevonden.


12

Nummer 2 37e jaargang

Nait Soez’n

De stad, de kunst en de klassenstrijd De radicale denkers Michael Hardt en Chantal Mouffe waren op 17 oktober in Groningen op uitnodiging van Studium Generale en de vakgroepen Kunst, Cultuur & Media (KCM) en Praktische Filosofie van de RUG. Nait Soez’n hoorde beide denkkanonnen aan over ‘Cultural Politics and Creative Cities’. door Lars Buitinck

grondprijzen en de huren en moeten de kunstenaars verkassen. De vastgoedsector Is het doel van de studies KCM en Prakti- strijkt de winst op over de ruggen van de sche Filosofie het omverwerpen van het kunstenaars: je reinste uitbuiting. kapitalisme? Wie de lezing van Hardt en En de strijd dan? Hier moeten nieuwe Mouffe bijwoonde, zou het bijna gaan vormen voor gevonden worden, meent denken. De twee radicale filosofen kop- Hardt. De klassieke vakbondsactie bij de pelden cultuur expliciet aan de strijd fabriekspoorten heeft geen zin, want er tegen de gevestigde orde. is geen fabriek meer. In plaats daarvan De dubbellezing begon met een inleiding moet de strijd in de stad plaatsvinden. door Pascal Gielen die kort de theorie Hardt verwijst naar de Argentijnse piqueuiteenzette van Richard Florida: steden teros, de vakbonden van werklozen die die zich weten te profileren als creatieve in 2001 hun regering naar huis wisten te centra zijn volgens deze Amerikaanse sturen door picketlines op te zetten in de socioloog de grote winnaars in de heden- steden. Blijkbaar moet de creatieve sector daagse economie. Florida is de held van hier inspiratie uit putten; hoe werd niet ‘progressieve’ stadsbestuurders, ook in duidelijk. Nederland, die voor economisch gewin De inbreng van Chantal Mouffe viel tegen. de ‘creatieve klasse’ naar hun gemeenten Zij sprak in zeer abstracte termen over een willen trekken. ‘agonistische strijd’ waarbij antikapitalisHardt haakte in op Florida’s theorie, ten gebruik moeten maken van liberale maar gaf deze een marxistische draai. instituties voor het vestigen van een soWaar Florida droomt over een elite van cialistische orde. Ergens in haar verhaal, kunstenaars, techneuten en managers, dat door haar Engels met zwaar Frans stelt Hardt zich een nieuwe arbeiders- accent nog moeilijker te volgen werd, viel klasse voor, waarin de ‘affectieve arbei- ook nog een opmerking over de creatieve der’ de centrale figuur is. Hij bedoelt de sector: kritische kunst moet de publieke werkers in gezondheidszorg, reclame, ruimte gebruiken om de nieuwe orde te cultuur en verkoop: iedere sector waarin mensen een goed gevoel verkocht wordt. Affectieve arbeid is “being friendly to people who are really jerks.” Zijn stelling: economische productie, uitbuiting en klassenstrijd vinden tegenwoordig plaats in de ‘creatieve stad.’ Hardt geeft het voorbeeld van kunstenaars die goedkope ruimte huren (in Nederland meestal via anti-kraak), cultuur en levendigheid in de stad brengen en daarmee de grondprijs opdrijven: dit is de productie van een stad. Vervolgens stijgen de

ondersteunen. Het hoe en waarom was ook hier ver te zoeken, maar de piqueteros doen het volgens Mouffe in ieder geval verkeerd: zij hebben geen politiek alternatief gevonden. De Argentijnse regering viel door hun acties, maar de eerstvolgende verkiezingen waren een strijd tussen de oude partijen. De boodschap waar beide denkers het wel over eens zijn is de mogelijkheid van een alternatief voor het kapitalisme, terwijl neoliberalen dit de afgelopen decennia om het hardst ontkend hebben: in de jaren negentig heerste de gedachte dat de keuze bij economische politiek niet tussen links en rechts is, maar tussen verschillende technische opties binnen een bestaand (kapitalistisch) kader. Hoe desastreus deze keuze is blijkt volgens Mouffe wel uit de voortslepende kredietcrisis. Links en rechts blijven belangrijke politieke concepten waar een levende democratie niet zonder kan. De dubbellezing was bij vlagen interessant, maar verder grotendeels luchtfietserij. Dat links de creatieve sector moet activeren is voor beide denkers duidelijk, hoe dit moet gebeuren blijkbaar nog niet.


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

13

Wiekes filmblik

Het einde van een era

Toen ik ging studeren in Groningen, kwam ik terecht op een kamer van acht vierkante meter in de Steentilstraat. Op zondagavond huurden mijn huisgenoten en ik vaak een film bij Sleaze, de beste videotheek van de stad. Ze wisten er altijd wat we al hadden gezien en welke films we goed zouden vinden. Maar na drie jaar verhuisde ik en kwam ik er niet zo vaak meer. Vorige week echter wilde ik Persepolis (Paronnaud & Satrapi, 2007) zien, één van de favorieten van het Internationaal Filmfestival Rotterdam. Ik kon

laatste sjah, draagt gympen, speelt met jongens en luistert naar de Bee Gees. Het regime van de sjah, dat veel politieke gevangenen had waaronder Marjane’s oom, wordt in 1979 omver geworpen door islamitische fundamentalisten en Marjane’s familie hoopt dat alles nu beter wordt. Het wordt echter snel duidelijk dat de nieuwe politieke situatie de vrijheid van de Iraniërs alleen maar verder inperkt. Marjane moet een hoofddoek dragen, feesten met alcohol zijn verboden en als ze Iron Maiden-cassettebandjes wil ko-

coming of age document. Hoewel alles is getekend in twee dimensies, laat het getoonde oorlogsgeweld je niet koud. Ook Marjane’s vergaande problemen bij het vinden van haar eigen identiteit stemmen niet vrolijk. Toch zitten er ook veel mooie en grappige momenten in de film. De scene met een headbangend Iraans meisje is prachtig. Goed vormgegeven is ook het uiterlijk van haar vriendje in Wenen, die er voor het verbreken van de relatie beslist anders uit ziet dan erna. Over het acteerwerk kun je in een teken-

Screenshot Persepolis, Paronnaud & Satrapi, 2007

maar één videotheek bedenken die deze wat onbekende film zou hebben: Sleaze. Maar toen ik donderdags om 17 uur bij de videotheek aankwam, was die dicht. En het zag er niet naar uit dat hij binnenkort open zou gaan. Toevallig kwam ik één van de Sleazemensen tegen, die me vertelde dat de videotheek al vier maanden gesloten was. Hoe kan de beste videotheek van Groningen nou gesloten zijn? Ik ben nog niet helemaal van de schrik bekomen, geloof ik. Ik was gedwongen om de film via een andere weg te verkrijgen (hoewel videotheek Rush nog een goede kandidaat zou kunnen zijn om hem te hebben). Persepolis is een autobiografische animatie (teken)film, grotendeels in zwart-wit, over het eigenzinnige Iraanse meisje Marjane. Ze groeit op tijdens het regime van de

pen, gebeurt dat bij mannen die stiekem ergens staan en “Psst! Cassettebandjes!” fluisteren. De progressief opgevoede Marjane krijgt steeds meer problemen met het strengere regime waarmee ze ondere andere op school wordt geconfronteerd. Om te kunnen zeggen en denken wat ze wil, laat haar familie haar op haar veertiende naar Wenen gaan. Ze geniet daar van alle vrijheid, maar kan er uiteindelijk niet mee leven dat haar familie in oorlog leeft en keert terug naar Iran. Maar ook daar kan ze, gewend aan haar Westerse leven, moeilijk wennen aan de ondergeschikte positie die ze heeft als vrouw. Persepolis is een vrij sombere film, zowel politiek drama als een

film weinig zeggen, maar het is in ieder geval aan te raden de film in het Frans te zien in plaats van Engels nagesynchroniseerd. De stijl van de animatie is origineel, wat waarschijnlijk grotendeels te danken is aan het feit dat de film is gebaseerd op Satrapi’s autobiografische graphic novel. De film heeft dan ook terecht prijzen gewonnen op meerdere internationale filmfestivals, waaronder de juryprijs op het filmfestival in Cannes en de publieksprijs op het IFFR van 2008.


14

Nummer 2 37e jaargang

(advertentie)

(advertentie)

Nait Soez’n


Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

15

Berichten van het Bondsbestuur

Sinds de laatste Nait Soez’n heeft het bestuur zich andermaal ingezet om het pand van de GSb op orde te houden. Koelkasten omdraaien, kasten bouwen, archieven archiveren en de stofzuiger van onze buren in het pand aan de Sint Walburgstraat, de SIB lenen (zij gebruiken immers onze vaatwasser) zijn daarbij onontbeerlijk. De energie die dit heeft veroorzaakt, komt van Ameland, alwaar de GSb eind september haar beleidsweekend heeft gehouden. Een goed moment voor het bestuur om te laten zien welke kant zij op wil en om te sparren met actieve leden over het komende jaar. Consensus was snel bereikt over het punt dat de bond in Groningen zich meer wil profileren op onderwijsinhoudelijke zaken. Dit gaat de GSb dit jaar doen door ondersteuning te bieden aan studenten in medezeggenschapsorganen als opleidingscommissies (OC) en faculteitsraden (FR). Aan de andere kant gaan we studenten

meer betrekken bij beleidskeuzes van de colleges van bestuur en het ministerie. Het onderwijsjaar is afgetrapt met een ‘Over onderwijs gesproken’-avond over internationalisering op de RUG. Hoogleraar Filosofie René Boomkens ging onder de bezielende leiding van P.G. Kroeger (hoofdredacteur van ScienceGuide.nl) in debat met Rector Magnificus Frans Zwarts. Ondersteuning aan student-leden van OC’s en FR’en gebeurt via de fracties. De fractieleden van de GSb praten regelmatig met deze studenten over zaken die op de instelling en op de faculteiten spelen. Daarnaast organiseren we op 3 december het 7e medezeggenschapscongres, dit jaar voor zowel Hanze als RUG-studenten. De inschrijving is nog geopend! Lokaal realiseert de GSb actief visie en oplossingen van studenten in het beleid van de instellingen. De GSb inventariseert problemen en doet daar vervolgens onderzoek naar. Via het initiatiefrecht

kunnen de fracties dit terugkoppelen naar de RUG en de Hanzehogeschool. Vanuit dit perspectief start de GSb deze week op de Hanzehogeschool met enquêtes over stages en randvoorzieningen. Landelijk reageert de GSb vooral op de beleidskeuzes van minister Plasterk. Veel studenten zijn verontwaardigd over zijn voorstel om de harde knip wettelijk verplicht te stellen. Daarom initieerde de GSb samen met AKKU (studentenbond uit Nijmegen) het landelijke actiecomité tegen de harde knip. De Tweede Kamer lijkt verdeeld over dit voorstel, dus er is veel ruimte om Kamerleden goed op de hoogte te stellen en hun mening te laten bijstellen. Hopelijk barst hiermee ook een bredere discussie over de bachelor-master (bama) structuur los. Het bama-evaluatierapport van onderzoeksbureau CHEPS was niet om over naar huis te schrijven. Daarnaast is het bama-systeem in Nederland niet te vergelijken met een systeem met dezelfde naam uit het buitenland. Om maar te zwijgen over de doelen, zoals rendementen en mobiliteit die absoluut niet gehaald zijn.

GSb-studentensteunpunt: 050-318 78 98 Voor al je vragen over:

studiefinanciering - onderwijs - huisvesting - bijbaantjes

De Groninger Studentenbond (GSb) behartigt de belangen van alle studenten in Groningen. Nieuwsgierig? Kom een keer langs! Actief worden is heel makkelijk. Je kunt schrijven voor de Nait Soez’n, maar je kunt je ook bezig houden met studentenhuisvesting, milieu of medezeggenschap. De Groninger Studentenbond is van maandag tot en met donderdag geopend van 12 tot 17 uur.

St. Walburgstraat 22a tel: 050-3634675 bestuur@groningerstudentenbond.nl

De algemene ledenvergadering (ALV) is op donderdag

18 december om 19:30u op het pand. Alle leden wordt aangeraden aanwezig te zijn. Na afloop is er een GSborrel.

Word lid van de GSb!

www.groningerstudentenbond.nl/lidworden De inhoud van deze pagina valt onder de verantwoordelijkheid van het GSb-bestuur.


16

Nait Soez’n

Nummer 2 37e jaargang

COLUMNIST

GEZOCHT Heb je al wel een mening, maar nog geen column?

Nait

Soez

’n

Doe dan mee aan de columnistenwedstrijd van Nait Soez’n, opinieblad voor studerend Groningen. De winnaar krijgt een vaste column in het blad dat tweemaandelijks een groot publiek van studenten bereikt.

Stuur je columns (max. 3) van ongeveer 300 woorden op naar: hoofdredactie@groningerstudentenbond.nl. De deadline van de wedstrijd is 5 januari.

www.groningerstudentenbond.nl


Nait Soez'n 37-2