Issuu on Google+

Nait Soez’n Opinieblad voor studerend Groningen

aug/sep 2010

38e jaargang

No. 6

Bezuinigingen

Jelle Brandt Corstius

Kamer gezocht?

Nieuw studiejaar, nieuwe kansen, denken ze in Den Haag, want dan kun je weer lekker bezuinigen op hoger onderwijs. Waarom studenten afgelopen jaar protesteerden, en waarom ze dat moeten blijven doen.

Interview met bekendste Rusland-kenner van Nederland over rare Russen, studeren in Groningen en natuurlijk over ‘zijn’ programma Zomergasten.

Geen zin om in een fietsenschuur in een buitenwijk te wonen? Nait Soez’n doet je tips aan de hand om aan fatsoenlijke woonruimte te komen.

STUDIE

pagina 3

SCHULD

pagina 8 & 9

pagina 10 Nait Soez’n is een uitgave van

Tel.: 050-3634675 www.groningerstudentenbond.nl


2

Nummer 6 38e jaargang

3 Onderwijsbezuinigingen

En waarom studenten ertegen protesteren

5 Tante Jet

Overlevingstips voor je studententijd

6 Bindend studieadvies

Laat je niet van je opleiding schoppen

7 Ondergrondse CO2-opslag Hoe de media angst zaaien

8 Jelle Brandt Corstius

Interview met Rusland-kenner

10 Kamer huren

Vind een kamer en hou je buren te vriend

11 Tweede studie duurder Tenzij je slim genoeg bent

13 De politiek is straatarm Geen antwoord op de crisis

15 Wat is de GSb?

Hoe de studentenvakbond je kan helpen

Verder nog: Kort nieuws Wiekes Filmblik Earl & Meyer

4 14 16

Nait Soez’n

Met tien man zitten we een weekend lang in een warm kantoor, in de lucht van zweet en koffie, met alleen een koelkast vol bier ter verkoeling. In de allesverzengende hitte van juli maken wij deze nieuwe editie van Nait Soez’n voor je. Zoals de eindredacteur zegt: geen weer om geen bier te drinken. Maar warmte en bier eisen hun tol: striptekenaar Paul dreef deze combinatie tot waanzin. Toen hij dingen begon te prevelen als “ik heb Pino eigenlijk nooit als een vrouw gezien” hebben we hem maar laten afvoeren. Maar niet voordat de strip af was; zie de achterpagina voor het resultaat. O ja: welkom in Groningen. Wij zijn Nait Soez’n, het enige studentenopinieblad van deze mooie stad, en eens in de twee maanden verspreiden wij het woord. Meerdere zelfs. We hebben zelfs een aantal nieuwe woorden voor je bedacht, zoals hompschaaf en gleufhoen. Doe er je voordeel mee. Op het moment van schrijven is het nog iets meer dan een uur tot Nederland-Spanje begint. Niet dat we gaan kijken; we weten de uitslag toch al. De helderziende garnaal in ons kantoor heeft ons het gehele verloop van de wedstrijd uit de doeken gedaan. (Boyana, Frank, als jullie dit lezen: jullie krijgen hem nog terug. Hoe merk je wel.) Rest ons niks anders dan het blad af te maken en jullie alvast veel leesplezier te wensen. Veel leesplezier nog, KEI-loper, en vergeet niet: dit blad vind je elke twee maanden in de bekende bakken op de RUG en de Hanze.

Nait Soez’n is het onafhankelijke opinieblad van de Groninger Studentenbond (GSb). Leden krijgen het blad thuisgestuurd. Reacties en artikelen kunnen naar het redactieadres gestuurd worden. De redactie behoudt zich het recht voor artikelen te weigeren of in te korten. Ingezonden brieven zijn bij voorkeur niet langer dan 350 woorden. Advertentietarieven zijn op te vragen via het redactieadres. Nait Soez’n verschijnt zes maal per jaar en wordt gratis verspreid in alle gebouwen van de Hanzehogeschool Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen. Oplage: 1500 stuks (5500 stuks voor de KEI-editie) Ook online te lezen op: www.groningerstudentenbond.nl/ns

Redactieadres: St. Walburgstraat 22a 9712 HX Groningen Tel.: 050-363 4675 naitsoezn@groningerstudentenbond.nl Hoofdredactie: Marcel Trip en Joris Heijn (adjunct) Eindredactie: Lars Buitinck Redactie: Nicole Besselink, Ewout van den Berg, Anna van der Meulen, Wieke van ‘t Veer, Ruben Veldhuis, Paulien Vinke en Gerald de Vrieze Illustraties: Oscar de Boer, Tineke de Boer, Norna Ross, Annelies Stern, en Paul de Vreede Opmaak: Norna Ross Duplicatie: ’t Hartje


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

3

Bezuinigingen: protest hard nodig Het afgelopen jaar werd getekend door studentenprotesten tegen afschaffing van de studiefinanciering, verhoging van het collegegeld en andere student-onvriendelijke maatregelen. Studenten demonstreerden en bezetten gebouwen. Wat was er toen aan de hand, en wat staat er nog te gebeuren? door Paulien Vinke Het afgelopen jaar stond voor de Groninger Studentenbond en andere studentorganisaties in het teken van bezuinigingen op onderwijs. Al tientallen jaren wordt er bezuinigd op hoger onderwijs en elk jaar opnieuw is het een plan waar strijd tegen gevoerd moet worden. Het afgelopen jaar zijn de bezuinigingen in een stroomversnelling geraakt vanwege de financiële crisis. Het academisch jaar 2009-2010 was nog maar net begonnen toen op 22 september 2009 al enkele honderden studenten in Den Haag protesteerden tegen dreigende bezuinigingen op hoger onderwijs. Niet lang daarna, op 26 november, werd het bestuursgebouw van de RUG bezet door enkele tientallen boze studenten vanwege de invoering van bindend studieadvies (bsa) aan deze universiteit. Met een bsa zeggen instellingen ongeschikte studenten vroegtijdig naar een geschiktere studie te willen wijzen. In de praktijk komt het er echter vaak op neer dat het bsa als goedkope bezuinigingsmaatregel gebruikt wordt: studenten die mogelijk wat langer over hun studie zullen doen, worden al in het eerste jaar van de opleiding geschopt. Van hulp bij het zoeken naar een geschiktere opleiding is zelden sprake. (Verderop in dit blad meer over het bsa.) De bezetting kreeg veel landelijke media-aandacht en leidde tot een kettingreactie van studentenprotesten in andere studentensteden in de eerste week van februari. Ook deze ‘landelijke actieweek’ kreeg veel mediaaandacht, waardoor mensen bewuster werden van de grootte van de dreigende bezuinigingen op hoger onderwijs. In de maanden daarna werd het politiek onrustig met de val van het kabinet en de plannen van politieke partijen om te bezuinigen op onderwijs. Zo hebben de partijen plannen om de OV-studentenkaart af te schaffen en om te zetten in een trajectkaart en het wettelijke collegegeld met 50% te verhogen. Het col-

legegeld voor masters willen sommige partijen volledig vrijgeven; dit kan dan oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar. In de Tweede Kamer lijkt er momenteel een meerderheid te zijn om de studiefinanciering te vervangen door een ‘sociaal leenstelsel.’ Dat houdt in dat je als student geld kunt lenen tegen een gunstige rente en dat je later als je werkt die lening terugbetaalt. De partijen hebben wel allemaal een andere versie van dit principe in gedachten. Het kabinet wist voor zijn val ook nog net de bekostiging van een tweede stu-

STUDIE

SCHULD

die af te schaffen. Als je al één bachelor hebt gehaald en je wilt een tweede doen, dan betaal je daarvoor vanaf nu instellingscollegegeld. De hoogte van het instellingscollegegeld wordt bepaald door de onderwijsinstelling zelf en ligt meestal vele malen hoger dan het wettelijke collegegeld. (Zie elders in dit blad.) Naar aanleiding van deze plannen, die een serieuze bedreiging voor de kwaliteit en toegankelijkheid van het Nederlandse

Hoger Onderwijs betekenen, organiseerden de Landelijke Studenten Vakbond en het Interstedelijk Studenten Overleg een grote studentendemonstratie op het Museumplein in Amsterdam op 21 mei 2010. De opkomst viel een beetje tegen: er waren zo’n 2000 studenten aanwezig bij het protest. De aanwezige studenten leken bovendien nogal van mening te verschillen over bijvoorbeeld het leenstelsel. Afgelopen jaar is een nieuwe studentenbeweging opgericht tegen de bezuinigingen, onder de naam Comité SOS (Save Our Studies). Elke studentenstad heeft nu een afdeling van dit comité waar elke student zich bij aan kan sluiten om zich in te zetten tegen bezuinigingen op hoger onderwijs. De website www.studentendemonstratie.nl vermeldt de activiteiten van Comité SOS landelijk. Als je geïnteresseerd bent in SOS-activiteiten in Groningen, mail dan naar sosgroningen@gmail.com. Op het moment van schrijven van dit artikel is er nog steeds geen nieuw kabinet. Het is onduidelijk welke partijen straks samen de regering zullen vormen, maar de meest voor de hand liggende coalities beloven niet veel goeds voor het hoger onderwijs. Het geld dat met afschaffing van de studiefinanciering wordt bespaard, zou in het hoger onderwijs geïnvesteerd worden, om de kwaliteit ervan op te schroeven. Het blijft noodzakelijk voor studenten om de politiek in de gaten te houden als het gaat om hoger onderwijs. In het komend collegejaar zullen acties hard nodig blijven om te voorkomen dat studenten de dupe worden van de financiële crisis. En onthoud: uiteindelijk gaat het niet alleen om studenten, maar om de hele maatschappij die belang heeft bij goed opgeleide artsen, architecten en bankdirecteuren. 


4

Nummer 6 38e jaargang

Nait Soez’n

Groene Zeepbel voor Shell

Financiële strop RUG De RUG dreigt €8,6 miljoen per jaar aan overheidsgeld mis te lopen. Dit liet Koos Duppen, financiële man van de RUG, weten aan de universiteitsraad. Reden voor deze financiële strop is een aanpassing in de wet. Nu krijgen universiteiten voornamelijk geld per student die afstudeert (diplomageld). In het nieuwe systeem krijgen universiteiten geld per ingeschreven student. Het besluit is nog niet definitief en het RUG-bestuur protesteert dan ook tegen de voorgenomen plannen, net zoals de Vereniging van Universiteiten (VSNU). Mocht op Prinsjesdag blijken dat de wijzigingen wel doorgaan dan kan dat een catastrofe worden, zeker aangezien er komende jaren vanuit Den Haag nog meer bezuinigd zal gaan worden op onderwijs.

Vers bloed De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) heeft een nieuw bestuur. De Amsterdamse student deeltjesfysica Sander Breur (25) is de nieuwe voorzitter. Samen met Kitty Egelman, Matthijs Witkam, Maaike Verhoek en Rob Keetlaer zet hij zich het komende jaar in voor de Nederlandse student. Ook de Groninger Studentenbond heeft een nieuw bestuur verkozen, dat op 1 september het stokje overneemt: bioloog Bart Bruininks (20) wordt voorzitter. Het is voor het eerst in ruim vijf jaar dat er een zeskoppig bestuur aantreedt.

Meer werkloze hbo’ers Afgestudeerde hbo’ers vinden door de crisis minder snel een baan. De werkloosheid onder pas afgestudeerde hbo’ers is vorig jaar toegenomen van 3,5 naar 5,4 procent, blijkt uit de jaarlijkse HBO-Monitor van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA). In de kunstsector en de economiesector is de werkloosheid het hoogst. De werkloosheid onder hbo’ers is daarmee hoger dan die onder academici, maar lager dan onder mbo’ers. Academici zijn weer vaker werkloos dan lager geschoolden.

Studenten hebben Shell uitgeroepen tot de grootste green washer. Shell won zo de Groene Zeepbel, de prijs voor het bedrijf dat zich duurzaam voordoet terwijl het dat niet is. De verkiezing is een initiatief van Morgen, het netwerk van duurzame studenten. Meer dan 700 studenten brachten hun stem uit. Shell wist met drie stemmen verschil de prijs net voor de neus van olievlekmaatschappij BP weg te kapen.

Studentenaantal groeit

De vooraanmeldingen op de universiteiten en hogescholen wijzen op een lichte groei. De vooraanmeldingen liggen op de universiteiten 2,1% en op hogescholen 2,3% hoger dan vorig jaar. Dit blijkt uit gegevens die Studielink eind juni heeft geregistreerd. Hoewel het hier nog maar om vooraanmeldingen gaat lijkt de stijgende trend door te zetten. Universiteiten en hogescholen reageren weinig positief, omdat ze meer studenten moeten opleiden voor hetzelfde geld. Het groeiende aantal studenten houdt geen verband met de economische crisis of de verslechterende omstandigheden op de arbeidsmarkt. Dat blijkt uit een onderzoek voor het Ministerie van Onderwijs. Studenten noemen voornamelijk persoonlijke ontplooiing en interesse als reden om te studeren.

Ook buitenland steggelt over stufi In Duitsland zijn er plannen om de studiefinanciering te verhogen met 2% en een extra beurs te creëren van €300 per maand voor topstudenten. Het is echter de vraag of de Duitse deelstaten, die moeten opdraaien voor een groot deel van de kosten, hiermee akkoord zullen gaan. In Groot-Brittannië zijn er plannen om de studielonen verder te privatiseren. Eerder al verkocht de Britse overheid delen van de studieschuld van studenten door aan private partijen. Voor studenten verandert er niets in de voorwaarden. Het voordeel voor de overheid is dat het lijkt alsof de staatsschuld kleiner is en dat ze direct geld in de hand hebben, in plaats van jaren te wachten tot studenten de schuld hebben afgelost. Waarschijnlijk gaat het om het verkopen van 6 miljard pond aan studieschulden, op een totaal van 18 miljard pond.


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

5

Tips van Tante Jet Ach kinders… Ik weet nog goed hoe ik héél lang geleden mijn KEI-week begon. Met een nog onbezoedelde geest én het maagdenvlies nog intact begon ik fris aan mijn studentenleven. Nu is het jullie beurt om je onschuld te verliezen in het roerige studentenbestaan. Tijd dus voor Tante Jet om eens wat nuttige tips te spuien over hoe je je studententijd doorkomt. In het drukbezette sociale leven van de student, af en toe hinderlijk onderbroken door studiegerelateerde nonsens als colleges en tentamens, is er natuurlijk niet vaak tijd om een heerlijke doch voedzame maaltijd te bereiden. Wanneer je wel tijd hebt, kook dan meteen veel en vries de rest in. Zo heb je een goede maaltijd achter de hand voor de drukkere dagen, waarop je juist een vitaminebom kunt gebruiken. Kliekjes zijn altijd lekker als je ze even met een bult kaas bedekt en in de oven opwarmt. Als je dan toch voor de derde keer in de week het schaamtevolle pad naar de snackbar moet bewandelen, denk dan eens aan Surinaams of Chinees. Ook goedkoop, maar dan met meer groen. Doe boodschappen voor meerdere dagen. Niet alleen sta je dan niet elke dag met moordneigingen in een te drukke supermarkt – iedereen moet tegen vijven nog even snel het avondeten bij elkaar schrapen – het is ook zuiniger dan elke dag te gaan winkelen. Je wordt altijd weer verleid dingen mee te nemen waar je niet voor gekomen was. Bij de Aldi, Lidl en Jumbo is het goedkoop shoppen. Verder geldt in supermarkten dat de goedkoopste producten vaak in de onderste schappen liggen. Bukken is het devies. De mogelijkheden om te gaan stappen reiken verder dan de Drie Gezusters en de Tapperij. Bezoek ook eens een concertje bij Vera in de Oosterstraat, hier komen veel leuke bands die voor een lage prijs te zien zijn. Wil je eens een film zien die niet in de categorie kaskraker valt, dan kun je naar Vera Zienema, de ORKZ-Bios (in het ooit gekraakte Oude Rooms-Katholieke Ziekenhuis in Helpman) of Images. Houd natuurlijk ook Wieke’s filmblik in dit blad in de gaten voor tips. Zin in gratis bier? Trek je nette kloffie aan en loop de Poelestraat in. Er zijn geregeld borrels van studentenverenigingen die vieren dat ze een nieuw bestuur hebben. Zoek een grote groep gewichtig doende jochies in te grote pakken, dik-

ke kans dat het gratis bier daar rijkelijk vloeit. De houdbaarheid van je fiets in de stad staat gemiddeld gelijk aan die van een pakje papieren zakdoekjes in de wasmachine. Rijwielen worden gejat of gesloopt. Zorg voor een goed slot om langer van je fiets te kunnen genieten. Is je fiets toch gejat, koop dan niet zelf weer een gejatte fiets, want zo bevorder je deze vervelende verdwijning van fietsen. Twee keer per maand worden er door de gemeente fietsen verkocht in de fietsenstalling onder de Openbare Bibliotheek. Studeer je op Zernike? Bij de kantine van het RUG-rekencentrum (dat ding dat er uitziet als een bakstenen bonbon) is de koffie gratis. In de binnenstad kun je het best naar het KCM-gebouw in de Oude Boteringestraat voor je bakkie troost. Je gooit wat kleingeld op het schoteltje en je mag een bakkie verse koffie inschenken. Heel wat drinkbaarder dan de automatendrek. Word vriendjes met iemand die verstand van computers heeft, of word zelf handig. Crashende computers die je halve scriptie opeten en weigeren weer uit te spuwen zijn niet leuk. Maak dus backups. Mail jezelf je paper of gebruik een usb-stick. Ben je van plan niet op jezelf te gaan wonen? Ga op jezelf wonen! Je studententijd is meer dan tentamens maken en studieboeken doorploeteren. Je moet minstens twee keer per maand iets meemaken wat je je ouders nooit durft te vertellen. Groen schijnt goed te zijn tégen stress en vóór je concentratie. Voor mensen

die maar blijven vergeten plantjes water te geven, is een cactus een goede keus. De leukere cactus scoor je bij de smartshop. Veel studenten houden toch een stukje maand over aan het eind van de stufi. Een bijbaantje zorgt voor wat meer financiële speling. Werk niet te veel, want dat kan ten koste gaan van je studie, waardoor je langer moet studeren, wat weer behoorlijk duur is. Daarbij heb je na je studie nog de rest van je werkbare leven voor je om te veel te werken. Wil je je figuur behouden, wordt dan geen lid van het corps. Het gemiddelde corpslid komt zo’n vijf kilo per jaar aan. Diens studie duurt ook minstens twee jaar langer, dus reken maar uit. Of dij maar uit, wat jij wilt. Geniet! Dit is dé periode in je leven waarin je ongestraft wakker kunt worden met je gezicht op de wc-bril en je te buiten kunt gaan aan seksuele experimenten en ludieke stunts. Dit allemaal onder het mom van zelfontplooiing uiteraard.


6

Nummer 6 38e jaargang

Nait Soez’n

Laat je niet van je opleiding afschoppen Vanaf het collegejaar 2010-2011 is het mogelijk dat studenten aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) een (negatief) bindend studieadvies (bsa) krijgen. De Hanzehogeschool gebruikt het bsa al enkele jaren. Nait Soez’n verheldert wat het inhoudt en hoe je een onterecht bsa kunt aanvechten. door Mo Brouwer en Sjoerd Otter Bsa staat voor ‘bindend studieadvies,’ maar kan net zo goed besluit studieafbreking heten. Het betekent dat je gedwongen met je studie moet stoppen en niet meer opnieuw aan diezelfde studie mag beginnen. Soms wordt zelfs inschrijving voor een aanverwante studie verboden. Een bsa kun je krijgen als je in je eerste jaar minder dan een bepaald aantal studiepunten behaalt, meestal 40 van de 60 propedeusepunten. Check je studiegids voor de precieze norm, want niet alle RUG- en Hanze-opleidingen hanteren hetzelfde aantal. De Hanzehogeschool heeft in het verleden al geprobeerd de puntennorm te verhogen tot 50 EC. Gelukkig met weinig succes, omdat de centrale medezeggenschapsraad dat tegenhield. Het is te verwachten dat het bestuur van de Hanze opnieuw zal proberen de norm te verhogen. Je krijgt overigens ook een bsa als je niet binnen twee jaar je propedeuse haalt. Volgens de wet is bsa een middel om studenten die niet geschikt zijn voor een bepaalde opleiding aan een passender studie te helpen. Om aan te tonen dat de slechte studieresultaten aan de student liggen en niet aan een ondermaatse opleiding, zijn er wettelijke voorwaarden waaraan je opleiding moet voldoen, voordat een bsa mag worden uitgedeeld. De opleiding moet van voldoende kwaliteit zijn, er moeten voldoende studiefaciliteiten zijn (bieb, computers, laboratorium, etc.) en goede begeleiding. Daarnaast moet je van tevoren verteld zijn dat je opleiding aan bsa’s doet. Indien nodig moet je halverwege het jaar een waarschuwing krijgen. Tenslotte heb je het recht op weerwoord. Dit is vastgelegd in de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW). Terecht of niet? Veel hogescholen hanteren al enkele jaren een bindend studieadvies. De laatste jaren zijn ook bijna alle universiteiten ermee begonnen. Het wordt

afgedaan als de normaalste zaak van de wereld om studenten de deur te wijzen wanneer ze minder studiepunten halen dan de gestelde norm. Maar de reden dat iemand te weinig punten haalt in zijn eerste jaar hoeft natuurlijk niet per se te betekenen dat diegene ongeschikt is voor die studie. Voor veel studenten is de start van het studentenleven wennen: een nieuwe stad, op jezelf gaan wonen en een studieritme ontwikkelen kunnen redenen zijn dat enkele vakken niet worden gehaald. Het is zuur als je

om deze redenen jarenlang wordt uitgesloten van je lievelingsstudie aan je lievelingsuniversiteit, maar voor de wet niet erg genoeg om een bsa ongedaan te maken. Er zijn wel andere persoonlijke omstandigheden waarbij een bsa onterecht verklaard kan worden: vervelende familieomstandigheden, een enge ziekte, of psychische problemen. Meld die op tijd bij je studiebegeleider, dan maak je kans om onder een bsa uit te komen. In de praktijk blijkt er bij de waarschu-

wing halverwege het eerste jaar ook wel eens het een en ander mis te gaan. Zo krijgen studenten bij sommige instellingen alleen een standaardbrief. Ook op andere manieren ontbreekt een serieus persoonlijk advies, waardoor de student in veel gevallen moeilijk actie kan ondernemen om zijn of haar prestaties te verbeteren. De RUG voert dus dit jaar het bsa in. Een ‘stuurgroep’ heeft aandacht besteed aan de randvoorwaarden, en heeft besloten dat de onderwijskwaliteit, faciliteiten en begeleiding goed geregeld moeten zijn. Het gekke is dat dit eigenlijk vanzelfsprekend is, aangezien dit de voorwaarden zijn om als universiteit geaccrediteerd (door de overheid goedgekeurd) te worden. De beloften over de randvoorwaarden lijken daarom vooral bedoeld als zoethoudertje voor de studentenmedezeggenschap. Het RUG-bestuur wilde graag een bsa invoeren en door deze ‘toezegging’ stemden genoeg studenten in de universiteitsraad vóór, zodat het bsa kon worden ingevoerd. Aanvechten Heb je een bsa gekregen, maar wil je wel door met je studie, dan kun je ertegen in beroep gaan. Bedenk dat dit het eerste jaar is dat de RUG een bsa hanteert en dat er daarom waarschijnlijk nog veel ‘schoonheidsfoutjes’ zijn, waardoor je succeskans groter is. Als volgens jou de regels niet goed zijn gevolgd, kun je naar het College van Beroep voor de Examens stappen. Eventueel is daarna nog beroep bij de rechtbank mogelijk. Je kunt trouwens ook in beroep gaan tegen een tentamenuitslag bij het College van Beroep voor de Examens om zo te proberen toch de bsa-norm te halen. Dit moet je binnen vier weken doen, want zaken die te laat worden ingediend worden niet meer behandeld. Voor meer informatie, hulp of advies in geval van bsa kun je contact opnemen met het Studentensteunpunt van de Groninger Studentenbond (zie pagina 12).


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

7

CO2: het nieuwe mosterdgas Sla vandaag de dag een krant open en je komt het geheid tegen: het CO2- probleem en de meest recente oplossing daarvoor, het opbergen ervan onder de grond. De berichtgeving voorspelt weinig goeds. Onwetenschappelijke opklopperij, meent onze redacteur. door Gerald de Vrieze Laatst zat ik geboeid te luisteren naar een radioprogramma dat geheel in het teken stond van CO2-opslag: dit afvalproduct wil men in grote ondergrondse tanks stoppen, in plaats van het de lucht in te blazen. Binnen een minuut stond de telefoon in de studio al roodgloeiend. De ene na de andere bezorgde beller sprak zich paniekerig uit tegen de ondergrondse opslag. Wat als ze dat CO2 daadwerkelijk in de grond stoppen? Leven we dan niet op een grote gasbel? Wat als dat gas ontsnapt? Is het dan niet schadelijk voor de volksgezondheid? Naarmate de reacties binnenkwamen werd me de publieke opinie duidelijk: CO2 is het nieuwe mosterdgas. Overdreven? Misschien, maar voorgaand verhaal illustreert de angstige houding die men aanneemt ten aanzien van CO2. De negatieve publiciteit op dit gebied maakt mensen bang en dat levert indianenverhalen op. Het gevolg is dat de werkelijkheid, in alle opwinding en paniek, uit het oog verloren wordt. Het is dan ook van belang om vooral niet te vergeten wat CO2 feitelijk is. Scheikundig bezien is CO2 (koolstofdioxide, koolzuurgas) één koolstof- en twee zuurstofatomen aan elkaar, maar puur praktisch kunnen we ook wel zeggen dat CO2 de tegenpool is van zuurstof als levensbron. De zuurstof die wij ademen zetten we immers via verbranding om in CO2, waar bomen en planten weer van leven. Die zetten het vervolgens weer om in zuurstof. CO2 is voor bomen en planten wat zuurstof is voor ons: we houden el-

kaar in balans. Grootste reden voor paniek over een te hoge CO2-concentratie is natuurlijk de opwarming van de aarde. Het gevaar is dat de zeespiegel stijgt door smeltende poolkappen met overstromingen tot ge-

volg. Toch lijkt het alsof dit inmiddels niet meer de reden is waarom mensen bang zijn. Het lijkt nu steeds meer om het gas zélf te gaan. Maar de stof zelf is relatief onschuldig en bij gewone hoeveelheden niet giftig of schadelijk voor mens en dier. Ook van explosiegevaar is geen sprake, aangezien CO2 vrijkomt bij

dia staan namelijk hoog aangeschreven als serieuze verspreiders van actualiteit en waarheid, wat kort door de bocht neer komt op de gedachte: alles wat de media beweren is waar. Dat nieuwsorganen boven hun maatschappelijke functie vooral een commercieel (en steeds commerciëler) systeem zijn wordt daarbij vaak buiten beschouwing gelaten. Deze commerciële kant resulteert voor een deel in sensatiejournalistiek waarbij zaken vaak spannender gemaakt worden dan ze zijn, zodat het medium goed verkoopt. Op deze manier worden verhalen aangedikt en is de kans groot dat ze een eigen leven gaan leiden. Daar komt bij dat de media werken volgens het principe van ‘hoor en wederhoor,’ wat in de praktijk tot gevolg heeft dat er in plaats van een gedegen samenvatting van wetenschappelijk onderzoek verschillende kampen aan het woord worden gelaten, met diverse (tegenstrijdige) verhalen als gevolg. Natuurlijk is de hele CO2-hetze niet helemaal uit de lucht gegrepen: de CO2concentratie in de atmosfeer is hoger dan ooit en stijgt nog steeds. Een oplossing hiervoor is dan ook geen overbodige luxe en de ondergrondse opslag van CO2 is in dit geval een goede mogelijkheid, zonder groot gevaar voor de volksgezondheid. We kunnen de krant morgen dus met een gerust hart openslaan en onze doodsangsten op andere ‘gevaren’ botvieren. 

Alles wat de media beweren is waar de volledige verbranding van koolstof en dus al verbrand is. De ondergrondse opslag lijkt dan ook zonder enig risico te zijn. Dus waar komt die ophef vandaan? De voornaamste oorzaak voor alle paniek ligt bij de media en de invloed die zij hebben op de maatschappij. De me-


8

Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

Vier jaar tussen de kakkerlakken Journalist Jelle Brandt Corstius werd beroemd met reportages over Rusland en presenteert deze zomer het praatprogramma Zomergasten. En: hij is alumnus (oud-student) van het jaar aan de Rijksuniversiteit Groningen. Nait Soez’n sprak met Brandt Corstius over zijn werk en het harde leven in Rusland. door Joris Heijn Jelle Brandt Corstius presenteert het avondvullende programma Zomergasten op TV, was correspondent in Rusland en maakte twee tv-series over het land. De RUG vond dit rijtje niet lang genoeg: we moeten hem nu ook kennen als oud-RUG-student. De universiteit riep hem uit tot Alumnus van het Jaar 2010. “Ik heb de prijs niet gewonnen om mijn academische kwaliteiten,” zegt Brandt Corstius lachend. “Ik zou denken, geef zo’n prijs aan iemand die baanbrekend onderzoek doet naar eiwitten of zo. Of maak er twee prijzen van.” Toch vind hij het een eer om deze prijs te krijgen. “Het is leuker dan een prijs vanuit de tv-industrie.” Brandt Corstius krijgt de prijs “als blijk van waardering voor uitzonderlijke maatschappelijke prestatie.” Groningen Is Groningen een stad die je een beetje voorbereidt op het leven in Rusland? “Ik ben wel blij dat ik hier heb gezeten. Ik ben opgegroeid in Amsterdam en het is wel gezond als je op een plek bent waar je niet bekend bent.” Brandt Corstius denkt niet lang na over de vraag wat hij in zijn studententijd anders zou hebben gedaan, of wat hij achteraf eigenlijk best slim van zichzelf vindt. “Ik zou eerstejaars aanraden om bij een studentenvereniging te gaan. Ik heb dat zelf pas in mijn tweede jaar gedaan en had het daardoor in mijn eerste jaar moeilijk. Het eerste jaar was niet echt leuk, ik had weinig vrienden. Ik ging ook steeds weekenden terug naar Amsterdam, dat hielp ook niet. Ga ergens bij, het kan ook een fotoclub zijn. Zelf ben ik bij een toneelvereniging gegaan.” Ook de juryvoorzitter, rector magnificus Frans Zwarts, erkent het belang van een leven buiten de studie, door te vermelden dat “Jelle naast oud-RUG-student, ook oud-Dizkartes-lid is.” Bij de uitreiking toont de jury zich minder bescheiden dan de winnaar zelf. Jelle Brandt Corstius heeft goed werk verricht, maar “the RUG gave him the

tools to think,” aldus de rector. De winnaar is zelf wat bescheidener en zoekt geen erkenning of bevestiging bij anderen, want “waarom zou je je druk maken om wat andere mensen van je vinden?” Ondanks dat is hij blij met de prijs. “Ik heb er laatst over zitten nadenken waarom ik deze prijs heb gekregen. Ik denk dat het is omdat ik een tv-programma heb gemaakt over het buitenland dat goed wordt bekeken, met soms meer dan een miljoen kijkers. Dat gebeurt niet zoveel. Het toont aan dat de Nederlanders niet alleen maar op zichzelf gericht zijn, maar ook naar buiten kijken. En ik hoop dat als Nederlanders zien hoe het leven in Rusland is, ze minder zullen zeuren over de kleine probleempjes hier en de trein die twee minuten te laat is.” Hij merkt dat ook aan de mails die hij krijgt van kijkers. Toch zijn er ook mensen die juist méér zeuren na het kijken van de serie: “Russen die in Nederland wonen en Slavisten vinden dat ik Rusland zwart maak. Slavisten denken dat ze Rusland kennen omdat ze de taal spreken. Dan zeg ik: ga er eens vier jaar wonen tussen de kakkerlakken, ga eens praten met vrouwen die gedwongen worden gesteriliseerd. Je bent er als journalist niet om een positief beeld neer te zetten van een land, maar om veranderingen in beeld te brengen. Als een buitenlandse journalist naar Nederland komt, schrijft die ook over Wilders. Met het beeld dat dat oplevert zou ik ook niet blij zijn, maar het is wel zoals Nederland nu is.” Moskou “Het is ook een beeld van Rusland door Nederlandse ogen. Een Rus kijkt niet op van een verzaagd elandkarkas op zijn balkon, denkt ‘dat heeft mijn oom ook.’ Ik denk dat ik Rusland daarmee minder abstract heb gemaakt voor veel mensen. Terwijl ik dacht dat de tv-serie geen goede reclame was voor Rusland, zeggen reisbureaus dat er meer mensen naar Rusland willen.” Brandt Corstius zei eerder dat een journalist altijd nieuwsgierig moet zijn. Te-

“Je moet een m gelijkertijd schrijft hij in zijn eerste boek Rusland voor gevorderden dat om te overleven in het absurde Rusland, je nooit de waaromvraag moet stellen: “Waarom zegt de giromaat dat mijn saldo niet toereikend is en geeft hij vervolgens teveel geld? Waarom zit er wel iemand achter de kassa, maar is het museum gesloten?”


Nait Soez’n

masochist zijn” Is dat niet in tegenspraak? “Het is een paradox. Maar als je de waaromvraag blijft stellen in Rusland, dan draai je door. Ik ben er na een jaar mee gestopt, want je komt er toch niet achter. En als je er wel achter komt heeft dat ook geen zin. Af en toe stel ik voor mijn werk wel de waaromvraag, maar de rest van de

Nummer 6 38e jaargang

dag sluit ik mij ervoor af.” Voorbereiden op een leven in Rusland is dan ook lastig. “Niet iedereen redt het in Rusland. Ik noem vrienden Ruslandproof als ze na een week Moskou niet gillend weg willen. Moskou is een vervelende stad. De winters zijn lang, de zomers heet. Je moet een masochist zijn. Het Rusland-correspondentschap is dan ook niet zo in trek, daarom kon ik het worden. Mijn collega correspondenten zijn ook allemaal raar, je zult Ruslandcorrespondenten niet zo snel in Washington zien. Moskou is een vermoeiende stad, maar zit tegelijkertijd ook vol energie. Zoals Berlijn in de jaren ’20, er gebeurt zoveel. Je merkt het ook aan collega’s, die zijn na vijf jaar op. Die zijn doorgedraaid en gaan niet meer terug. Bij mijzelf was het op het randje.” Integreren is ook moeilijk in een land dat, zoals Brandt Corstius beschrijft in zijn boek, negers inzet om chocolademusea aan te prijzen, of om zonnebankreclames te dragen (‘hier werd ik bruin’). “Je valt als buitenlander altijd op. In het begin probeerde ik op een Rus te lijken. Zoals door de Russische gewoonte over te nemen om de deurtjes van het metrostation in het gezicht van de persoon achter je te laten dichtklappen. Maar daar werd ik niet gelukkig van, dus dat heb ik opgegeven. Russen vallen in het buitenland zelf ook altijd op. Ze kijken altijd gespannen naar beneden, naar de schoenen, want er kan op elk moment iets onverwachts gebeuren. Ik was laatst met een Russische vriendin in een Nederlands dorp waar iedereen elkaar gewoon groet. Voor een Rus is dat raar. Als je daar naar iemand lacht, kijken ze alsof je uit een inrichting komt.” Het zijn vaak details en dagelijkse dingen waarover Brandt Corstius schrijft en gewone mensen met wie hij praat. Geen grote verhandelingen over de RussischAmerikaanse relatie, geen grote woorden over een nieuwe koude oorlog. Maar wel opschrijven dat Poetin zijn hond Connie vernoemt naar de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken. Het betreft hier een zwarte labrador en de Afro-Amerikaanse minister Condoleezza Rice. Zijn dit slechts details, of kun je dit als tekenend zien voor het grotere geheel? “Het zijn details, maar het zegt denk ik ook wel wat, als je een zwarte hond vernoemt naar een donkerkleurige minister van een bevriend land. Ik probeer niet Rusland anno 2010 te laten zien, het is

9

een ode aan absurd Rusland.” Tijdens de uitreiking van de prijs blijkt dat mensen de stijl van Brandt Corstius nogal verschillend interpreteren. Iemand merkt op dat hij alleen met ‘small people’ spreekt: de lagere klasse van Rusland, mensen die soms niet eens geld hebben om schoenen te kopen. Waarom niet met de upper class? “Ik praat met de reguliere Rus. De gemiddelde Nederlander is ook niet academisch geschoold” was het antwoord. En de reguliere Rus mag dan arm zijn, ze gaat elk weekend naar haar buitenhuisje (datsja), verbouwen daar hun eigen groente, gaan het bos in om paddestoelen te plukken. “Een westerling die niet weet welke paddestoelen te plukken, voor hun is dat barbaars.” De modieus geklede vragensteller is er mentaal niet op voorbereid om als barbaar gekwalificeerd te worden. Dezelfde vragensteller had zich vlak daarvoor trouwens ook al laten kennen door, in aanwezigheid van tientallen buitenlandse studenten, in het Nederlands een speech over ‘academische verbreding’ te houden. Een brede academicus achter de dijken. Een andere interpretatie van de stijl van Brandt Corstius wordt gegeven door juryvoorzitter Zwarts: “Alle oude vooroordelen worden weggedaan en wat overblijft zijn gewone mensen.” Hilversum En ja, dan het onvermijdelijke onderwerp Zomergasten. Op het moment van schrijven zijn de gasten nog niet bekend, dus daar kan ik niet naar vragen. Ook niet over de borreltafelintellectuelen die in komkommertijd altijd hun columns vullen met kritiek op de Zomergastenpresentator: hij trekt zich het oordeel van anderen immers niet aan. Dan maar het idee van mijn vriendin lanceren. Moet Wilfried de Jong de volgende Zomergastenpresentator worden? “Ze kiezen eigenlijk altijd iemand zonder interviewervaring, geen klassieke interviewers. Mensen als Joost Zwagerman of Connie Palmen. Dat is de eigenzinnigheid van de VPRO en dat vind ik wel gezond. Neem Wim T. Schippers [Ernie van Sesamstraat, red.], dat is niet echt een interviewer, maar hij deed het wel heel goed als presentator. Wilfried de Jong heeft een mooi interviewprogramma, maar een interviewster als Clairy Polak zou het waarschijnlijk ook niet worden. Ik zal het doorgeven.” 


10

Nummer 6 38e jaargang

Nait Soez’n

Hee, psst, kamer huren? Elke zomer wordt de woningmarkt in Groningen overspoeld door een nieuwe golf studenten. Een kamer vinden in Groningen is dan ook niet altijd even makkelijk. Waar kun je zoeken, en waar moet je op letten bij het zoeken naar woonruimte? door Lars Buitinck Huren, antikraak, of een kartonnen doos Als papa geen huisje voor je koopt, zijn er verschillende manieren om toch woonruimte te vinden. Je kunt bij een vereniging gaan, je laten mishandelen ontgroenen en in het kleinste hokje in een verenigingshuis gaan wonen. Heb je daar geen zin in, dan kun je zelf iets gaan huren, of antikraak gaan wonen. Huren betekent dat je geld betaalt voor een kamertje en daar rechten aan kunt ontlenen volgens de huurwet: je mag niet zo maar uit je kamer gezet worden en er geldt een maximum voor je huur. Daarover verderop meer. Antikraak is bijna hetzelfde, maar voor minder geld en zonder rechten. Kamers huren kun je bij verschillende instanties: woningcorporaties, particuliere huisbazen. Van de woningcorporaties is vooral Lefier gericht op studenten: dat bedrijf bezit o.a. de grote studentenflats in Selwerd en aan het Hoendiep, plus een aantal ‘containerwoningen:’ oude zeecontainers waar kamers in zijn gemaakt. Een aardige optie als je het niet erg vindt om met veel anderen op een kluitje te wonen, of om je ‘wooncarrière’ (ja, zo noemen ze het echt) in een container te beginnen. Probleem is dat de woningcorporaties een constant tekort aan kamers hebben. Schrijf je dus op tijd in. Als je van plan bent voor langere tijd in Groningen te wonen is het sowieso aan te raden je in te schrijven bij woningnet.nl (hier bieden de corporaties woningen aan) zodat je na een paar jaar een goedkope sociale huurwoning kunt bemachtigen. Dan optie twee: particuliere verhuurders. Er zijn tig kamerverhuurbedrijfjes in Groningen, variërend van vriendelijke doe-het-zelvers die van hun hobby hun beroep hebben gemaakt, tot regelrechte huisjesmelkers. Google ‘huisjesmelker Groningen’ voor een overzichtje van bedrijven waar je liever niet huurt. Zie kamernet.nl of de prikborden van universiteit en supermarkten voor het aanbod. Antikraak betekent dat je in een leegstaand pand gaat zitten zodat krakers er niet in komen. Kraken is trouwens per 1 oktober verboden, maar de gemeente Groningen heeft al aangegeven dat ze

het verbod niet al te streng gaat handhaven. Als je wil gaan kraken, vraag dan naar de voorwaarden bij het kraakspreekuur. Antikraakbedrijven geven je goedkope woonruimte (en vaak grote kamers), maar met een contract waaraan je nauwelijks rechten kunt ontlenen. Je bent geen huurder en dus kun je je niet beroepen op de huurwet. CareX wordt als ietsje netter gezien dan de meeste antikraakbureaus. Het is een klein, lokaal bedrijf, waarbij persoonlijk contact belangrijk is. Ze hebben altijd een wachtlijst, die zogenaamd altijd vol is, maar als je iemand kent die via CareX woont dan kun je er soms zo bij intrekken; gewoon bij het kantoor langsgaan. Zielige verhalen krijgen ook nog wel eens voorrang. Toch geldt ook hier: je kunt er soms zo maar uitgezet worden en ze garanderen geen vervangende woonruimte. Laat je niet uitknijpen Voor ‘gewone,’ gehuurde studentenkamers geldt het zogenaamde puntensysteem, dat je maximumhuur bepaalt. Het puntensysteem kent punten toe voor het aantal m² vloeroppervlak dat je hebt en voor voorzieningen als verwarming, keuken, douche, enz. Hoe meer je hebt, hoe meer punten, maar als je voorzieningen met huisgenoten moet delen gaan er weer punten vanaf. Op checkjekamer.nl kun je berekenen of je kamer te duur is. Let op: het puntensysteem geldt alleen voor je ‘kale huur.’ Verhuurders rekenen vaak ook ‘servicekosten’ voor gas, water, stroom, schoonmaak en onderhoud. Op je huurcontract staat hoe hoog je kale huur is en wat de rest van de kosten inhouden. Zit je boven het maximumbedrag, dan kunnen de huurcommissie en zonodig de rechter je huisbaas dwingen om je huur te verlagen. Naar de huurcommissie gaan is nogal een stap en verhuizen is vaak makkelijker. Als je toch huurverlaging wilt of het idee hebt dat je huur-

baas onredelijke servicekosten rekent (misschien met terugwerkende kracht ná je verhuizing) dan kun je bellen met het Studentensteunpunt, (050) 318 78 98. Integratie De andere bewoners van Groningen, die ‘stadjers’ genoemd worden, mogen graag klagen over studenten. Er geldt al een maximum van 15% op het aantal studentenpanden per straat (behalve in de binnenstad), maar de wijk Selwerd bijvoorbeeld is dit jaar op slot gegaan voor kamerbewoners. Om de paar jaar roept er iemand dat ‘die studenten’ allemaal bij elkaar op een campus moeten gaan wonen, maar van dat plan willen universiteit, hogeschool en gemeente niets weten. Soms hebben de stadjers wel gelijk: een feestje tot zes uur ’s ochtends kan leuk zijn, maar niet als je de volgende dag om negen uur moet werken. Als je zelf niet meezuipt, -vreet en -blowt, is dat natuurlijk des te zuurder. Tegelijk wonen veel studenten in brakke, slecht geïsoleerde huizen (waar ze vaak ook nog te veel huur voor betalen). Leg dat gerust aan je buren uit, maar hou ook rekening met hun nachtrust. Tip: stadjers lijken soms wat stug, maar als je begint met moi en op de vraag hou wordt ’t antwoordt met aal goud, dan zit je zo in een gesprek. Stel gerust voor om eens samen te gaan barbecuen, dat vinden stadjers ook prachtig mooi. En soms lusten ze nog bier ook. 


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

11

Een tweede studie; een rib uit je lijf Jarenlang werd het volgen van een tweede studie gestimuleerd en kostte dat de student niets extra’s. Brede ontwikkeling was het devies, want de arbeidsmarkt schreeuwt om mensen die buiten de kaders durven te denken. Maar vanaf dit collegejaar wordt die brede ontwikkeling flink duurder gemaakt. een bijdrage van het Studentensteunpunt Het collegegeld voor je eerste studie wordt door de overheid vastgesteld op een (relatief) laag bedrag van … Dat heet wettelijk collegegeld en gold ook voor een tweede studie, na of tegelijk met de eerste. Vanaf dit studiejaar (2010-2011) mag de universiteit of hogeschool bepalen hoe veel collegegeld je betaalt. Dit kan betekenen dat één jaar studie bijna twintig keer zoveel kost. Dat gaat in de papieren lopen.   Een voorbeeld. Anna heeft haar master wiskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen afgerond. Een moment om te vieren, zou je zeggen. Maar zittend achter het bureau bij haar nieuwe baan blijkt dat de beroepspraktijk haar flink tegenvalt. Ineens krijgt ze het idee om een oude droom na te jagen en geneeskunde te gaan studeren. Van een vriend hoort ze dat dit wel eens duur voor haar uit kan gaan vallen. Zij stuit op de volgende verschrikking: er hangt een prijskaartje van € 9.300,- per bachelorjaar aan geneeskunde als tweede studie. De master kost haar nog eens € 32.000,-. En dan is er nog Joost. Hij is in het studiejaar 2009-2010 derdejaars rechtenstudent aan de RUG en hij volgt er sinds dit jaar de bachelor geschiedenis naast. Aan het eind van dit jaar kan hij zijn bachelor in het recht behalen. Goed

nieuws, zou je denken. Wanneer hij echter hoort dat hij voor zijn tweede studie geschiedenis vanaf volgend studiejaar ineens € 6800,- per jaar moet betalen, schrikt hij zich een hoedje. Hoe zit het nou precies? In principe kunnen alle onderwijsinstellingen zelf bepalen hoeveel geld ze vragen voor de opleidingen aan hun instelling. Dit bedrag mag niet minder zijn dan het wettelijk collegegeld, maar verder zijn er geen grenzen aan gesteld. Als je wettelijk collegegeld betaalt, dan betaalt de overheid de rest van het instellingscollegegeld. Als student betaal je het wettelijk collegegeld als je ingeschreven staat voor een voltijd opleiding aan een universiteit of hogeschool. Bovendien moet je op 1 september van het collegejaar jonger zijn dan 30 jaar. Vanaf komend studiejaar komt hier dus nog een eis bij: als je een bacheloropleiding wilt volgen, mag je niet al een bachelordiploma op zak hebben. En als je een tweede masteropleiding wilt doen, mag je niet al eerder een master

hebben afgerond. Als je niet aan deze eisen voldoet moet je het instellingscollegegeld betalen. Studenten hebben dus in het vervolg slechts recht op één bachelor- en één masterdiploma, de rest moet je zelf betalen. Als je de tweede studie gelijktijdig volgt met de eerste, hoef je geen instellingscollegegeld te betalen. Als je één van de twee studies afrondt, betaal je de rest van dat collegejaar voor de tweede studie nog steeds het wettelijk collegegeld. Daarna zul je voor de tweede studie het instellingscollegegeld moeten betalen. Op het moment dat Joost zijn bachelor rechtsgeleerdheid haalt, hoeft hij de rest van dat collegejaar voor de tweede studie geschiedenis slechts het wettelijk collegegeld te betalen. Na dat jaar moet hij voor de bachelor geschiedenis het instellingscollegegeld betalen. Voor Joost en Anna is er nog een troost: omdat ze aan de RUG studeren, vallen zij onder een overgangsregeling. Dit houdt voor hen in, dat zij voor één jaar slechts het wettelijk collegegeld hoeven te betalen. Pas vanaf het studiejaar 2011-2012 geldt voor hen de regeling dat ze instellingscollegegeld moeten betalen. Tot slot zijn er nog enkele uitzonderingen op deze hoofdregels. Als je al een opleiding hebt afgerond en nog een opleiding gaat volgen op het gebied van zorg of onderwijs, betaal je voor deze tweede studie alsnog het wettelijk collegegeld. Maar voor elke andere tweede studie betaal je dus wél het veel hogere instellingscollegegeld. Tip om de wet te omzeilen Je kunt de nieuwe wet omzeilen door één vak open te laten staan, zodat je de bachelor of master officieel nog niet hebt afgerond. Op deze manier ben je in feite bezig met twee studies tegelijkertijd. Dit wordt door de overheid wél toegestaan, en zelfs gestimuleerd. Wanneer je vervolgens alle vakken van je tweede studie behaald hebt, kun je in datzelfde jaar het vak dat je open hebt laten staan van je eerste studie afronden. Dan betaal je de rest van dat studiejaar nog steeds alleen het wettelijk collegegeld. 


BG,

het

nd.nl

BG,

het

nd.nl

12

Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

(advertentie)

(advertentie)

Vervelende huisbaas, problemen met de IBG, studievertraging of een arbeidsconflict?

Oftewel:

Hulp nodig? Neem contact op met het

Steunpunt Via steunpunt@groningerstudentenbond.nl 050-3187898

(advertentie)

Vervelende huisbaas, problemen met de IBG, studievertraging of een arbeidsconflict?

Oftewel:

Hulp nodig? Neem contact op met het

Steunpunt Via steunpunt@groningerstudentenbond.nl 050-3187898


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

13

Politieke armoede in tijden van crisis Crisis! Politici, economen en andere talking heads hebben er de mond van vol. De banken hebben hun geld vergokt, de staat moet inspringen en de gewone burger mag dat betalen. Toch wint rechts, dat staat voor het kapitalisme dat zo de fout in ging, overal verkiezingen. Bestaat links nog? door Ewout van den Berg Aan het begin van de economische crisis werden linkse mantra’s die afgedaan waren als ouderwets socialisme opeens weer relevant. Het enthousiasme ebde snel weer weg, zoals de verkiezingsuitslag liet zien. Toch wordt er genoeg nagedacht over de wereldproblemen en oplossingen daarvoor, zoals deze zomer bleek op het Marxism Festival in Londen. Uit alle windstreken van Groot-Brittannië en de wereld kwamen mensen naar Londen om vijf dagen lang naar lezingen te gaan, discussies te voeren en ervaringen uit te wisselen. De discussie tussen belangrijke denkers illustreerde de diversiteit aan meningen. Alex Callinicos van de Britse Socialist Workers Party en socioloog John Holloway lieten zien dat er aan alternatieven geen gebrek is. Voor Callinicos is de enige weg naar een rechtvaardiger maatschappij collectieve actie: alleen organisaties als vakbonden leren mensen samen hun kracht ontdekken tegenover politiek en bedrijfsleven. Holloway put juist hoop uit de kleine plekken van stil verzet tegen de heerschappij van het geld. In zijn boek Crack Capitalism beschrijft hij pogingen om alternatieve gemeenschappen op te zetten. Deze functioneren zij aan zij met de rest van de maatschappij en vormen zo een kleinschalig socialisme in het hier en nu. De vraag is of deze manier van socialisme wel praktisch mogelijk is vanwege bijvoorbeeld de voedselvoorziening en de aanwezigheid van een repressieve staat, of gewoon te kleinschalig om echt iets te veranderen. Wanneer we kijken naar recente verkiezingen in Europa, lijken linkse partijen geen alternatief te bieden. Rechts profiteert van de crisis, maar staat voor een economisch beleid van meer van hetzelfde. Ook zonder de vergezichten van Callinicos en Holloway is er veel te zeggen over de wijze waarop bezuinigingen worden gepresenteerd als onontkomelijk. Hervorming van de financiële markt wordt onmogelijk genoemd, nu landen op aanbeveling van banken die handelen in staatsobligaties hebben aangekon-

digd hun begrotingstekorten sterk terug te dringen. Overheidsdiensten zouden de private sector alleen maar extra belasten en zo het internationale concurrentievermogen van staten aantasten, dus moeten ze inkrimpen. Maar de gevolgen van deze collectieve reductie van het begrotingstekort zullen desastreus zijn, zegt Nobelprijswinnaar in de economie en New York Times-columnist Paul Krugman. Hij waarschuwt voor een derde grote depressie als gevolg van de voorgestelde bezuinigingen.

Concurrentie is wat alle landen gevangen houdt in hun beleid. Ze proberen meer te exporteren en minder te importeren. Je hoeft geen econoom te zijn om te zien dat dat niet goed kan blijven gaan. Landen bieden tegen elkaar op met bezuinigingen. Geen land wil gekke Henkie zijn met veel uitgaven die vervolgens weglekken naar het buitenland in de vorm van een groeiende import. Dit is wat de Sloveense filosoof Žižek bedoelt wanneer hij het contrast opmerkt tussen de exacte wetenschap en de sociale wetenschappen. Waar bij de eerste wordt geïn-

vesteerd in dure apparatuur en dit zich uitbetaalt in grote wetenschappelijke ontdekkingen en technische innovaties is op het gebied van de economie alles vooral erg moeilijk en genuanceerd, maar helemaal niets mogelijk. Terwijl banken bonussen uitkeren voor het schuiven met geld, en oliemaatschappijen jaarlijks de grootste winsten maken van alle bedrijven omdat ze olie uit de grond halen, en niet omdat ze zo fantastisch efficiënt zijn, wordt de bevolking verteld de broekriem aan te halen. Waarom dit noodzakelijk zou zijn is een raadsel. Net als het de rol van de stratenmaker is stenen te leggen, is het de rol van de politiek op te komen voor de belangen van de bevolking. Op het moment vertegenwoordigt ze echter in de eerste plaats het bedrijfsleven. De grote nadruk op bezuinigen leidt bovendien de aandacht af van mogelijke extra inkomsten. Het tv-programma Zembla toonde vorig jaar aan dat 15 van de 20 grootste Nederlandse bedrijven geen winstbelasting betalen, zodat de schatkist in 2007 zestien miljard euro misliep. Tegelijk heeft de politiek meer aandacht voor de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67; een jaarlijkse besparing van vier miljard. In Engeland is het grote bezuinigen al begonnen. Ambtenaren kregen in juli een brief op de mat waarin hen gevraagd werd waar binnen hun departement te snijden valt. De financiële sector met al haar instabiliteit, gebrek aan aansprakelijkheid en kennelijke onbelastbaarheid ontspringt met deze vraagstelling de dans. In Nederland is het vooruitzicht niet anders. De gevolgen van de afschaffing van de stufi, de terugkeer van een eigen bijdrage in de zorg en een verhoging van de AOWleeftijd betekenen in de eerste plaats een toename van de lasten voor de zwakste schouders. Voor studenten zou dan ook de prioriteit moeten liggen bij de organisatie van een mondige beweging die de voorgestelde bezuinigingen in een breder perspectief weet te plaatsen. In onze vrije tijd kunnen we dan altijd nog alternatieve gemeenschappen vormen. 


14

Nummer 6 38e jaargang

Nait Soez’n

De sektedwerg met de lichtgevende tanden Tom Cruise is stom. Ouderwetse hoorspelen zijn eigenlijk best spannend. Als je het hoorspel War of the Worlds gaat verfilmen met Tom Cruise in de hoofdrol krijg je een kutfilm. door Wieke van ‘t Veer Ik haat Tom Cruise. Het is een nare, sektarische dwerg. Tom Cruise heeft onder andere de aandacht op zich gevestigd door fervent aanhanger te worden van de scientology-beweging, een sekte-achtige religieuze organisatie die bekend staat om zijn manipulatieve karakter, de astronomische lidmaatschapsbedragen die gevraagd worden en met doelstellingen die in Duitsland in strijd met de mensenrechten zijn verklaard. Ook heeft Tom Cruise zich onsterfelijk belachelijk gemaakt door bij Oprah op en neer op de bank te springen om uit te beelden hoe verliefd hij was op actrice Katy Holmes. Vonden we hem al naar met zijn arrogante harses en kleingeestigheid, nu wisten we zeker dat hij gek was. Als je googlet op Tom Cruise, is de vijfde hit niet voor niets de website tomcruiseisnuts.com. Vroeger, toen geluk nog heel gewoon was als je op je 30e nog al je tanden had, bestond er nog geen televisie. Ook geen films, en ook geen Tom Cruise. Toen luisterden mensen naar de radio als ze zich verveelden. Op de radio had je ook iets wat je nu een serie zou noemen, maar toen heette zoiets een hoorspel. Soms bestond een hoorspel uit één stuk, soms uit meerdere elkaar opvolgende delen en dan noemde je het een feuilleton. Je kunt je misschien niet voorstellen dat mensen hun aandacht konden vasthouden bij informatie zonder beeldondersteuning, maar probeer het maar eens. Een goed hoorspel, zoals Sprong in het heelal (Chilton, 1953) wordt zo gebracht dat je alles voor je ziet en soms merk je dan niet eens meer dat je geen tv kijkt. Een van de bekendste hoorspellen is nog altijd The War of the Worlds uit 1938 van Orson Welles, gebaseerd op het gelijknamige boek van H.G. Wells uit 1898. WotW gaat over de invasie van marsmannetjes op aarde en is zo bekend geworden omdat het werd gebracht als nieuwsbulletin. Veel mensen geloofden dat de aarde daadwerkelijk werd aangevallen door Martianen en dit zorgde voor veel commotie. In 1978 maakte Jeff Wayne er een muziekalbum over,

een aanrader om te luisteren. War of the Worlds is in 2005 verfilmd door Spielberg met Tom Cruise in de hoofdrol. Ik besloot het hoorspel en de film allebei te ervaren. Eerst maar het hoorspel, dat leek me qua tijd en zintuiglijke onderdompeling rechtvaardig. Je kunt het gratis als mp3 beluisteren via The Internet Archive. Het duurt 60 minuten en bestaat uit ‘nieuwsbulletins’ die bericht doen van de landing van een meteoriet die een buitenaards ruimteschip blijkt te zijn en hittestralen uitzendt die de hele wereldbevolking in rap tempo verkleinen. Let wel, dit is uit de tijd voor de laser bestond. Spannend! Onverwacht is dat het hoorspel ook quasi-filosofische maatschappijkritiek bevat. Wat is leven: elke dag op je forensentrein wachten of elke dag kijken of je aan het eind van de dag nog in leven bent? En als je de laatste op de wereld bent, hebben al die andere mensen dan wel echt bestaan? “Does time exist when there’s no human hands to wind the clocks?” Spielberg brengt het er een stuk minder vanaf. Tom Cruise speelt in zijn versie een niet-zo goed functionerende vader die met zijn Don Quichot-achtige puberzoon en geestelijk instabiel krijsdochtertje probeert te vluchten van het buitenaardse geweld. Natuurlijk had Spielberg om te beginnen Tom Cruise niet moeten casten. De man z’n tanden geven licht in het donker, ik zweer het je. Op een gegeven moment begin je te hopen dat hij en zijn irritante dochtertje verschroeid worden door een Martiaan-

se driepootfrituurstraal om maar van het slechte acteerwerk af te zijn. Maar ook daarbuiten hangt de film aan elkaar van plotgaten. Cruise is een kraanmachinist (een heel geloofwaardige rol die hij gelukkig niet lang vol hoeft te houden) die, omdat hij kraanmachinist is, als enige in de hele wereld weet hoe je een auto weer kunt starten als die is geraakt door buitenaardse anti-elektriciteitsstralen. Dat soort dingen weten kraanmachinisten blijkbaar. Zodra de aliens aanvallen, rent hij continu tegen de stroom in naar het gevaar toe en lijkt hij zich geen moment zorgen te maken om zijn kinderen. “Ik ben toch onkwetsbaar”, zie je hem denken. Normaal gesproken zorgt natuurlijke selectie voor tijdige eliminatie van dit soort gedrag, maar jammer genoeg gaat dit bij Spielberg niet op. De dialogen zijn op het niveau van: (zoon) “Ik wil dichterbij de monsters komen, want ik moet dit meemaken!” (vader:) “Ja, dat lijkt nu zo, maar het is niet zo!” De aliens, die hun komst met zeer geavanceerde techniek miljoenen jaren hebben voorbereid, zijn gewoon te foppen met een spiegel. Het plotselinge einde van de film is ronduit tenenkrommend en onwaarschijnlijk. De sfeer in de film is daarentegen goed getroffen, met lekker veel donkere grijze en blauwe tinten. Er hangt een continue dreiging en de buitenaardse driepoten zien er prachtig uit. Maar all in all is het gewoon een slechte kutfilm met Tom Cruise.


Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

15

Een vakbond voor studenten

Tijdens de KEI-week leer je een hoop studentenverenigingen kennen. Verenigingen voor pakdragende ballen, blowende hippies, sportieve studenten of spirituele zoekers. Maar de studentenvakbond is er voor alle studenten.

De Groninger Studentenbond (GSb) komt op voor alle studenten in Groningen. Dit doet de studentenbond onder andere door studenten actief te ondersteunen bij problemen die ze tegenkomen in hun studie en daarbuiten. Dienstverlening Zo heeft de GSb een steunpunt dat studenten gratis hulp biedt bij juridische kwesties, zoals problemen met een huisbaas, opleiding of bijbaan. Laat je huisbaas je kamer verkrotten en wil je je recht halen? Krijg je geen goede kans om een tentamen te herkansen en weet je niet wat je daar aan kunt doen? Neem dan contact op met ons studentensteunpunt. Veel studenten in Groningen betalen te veel huur. Het GSb-Huurteam adviseert studenten over hun rechten, zoals de huurprijs en kwaliteit van kamers. De vrijwilligers van het Huurteam helpen studenten bij het berekenen van het puntenaantal van hun woning, het bepalen van achterstallig onderhoud en bij het berekenen van de maximale huur. Ook wordt er hulp geboden bij procedures voor de Huurcommissie. De diensten van de GSb zijn er voor iedere student, ook voor studenten die geen lid zijn, maar kan natuurlijk meer doen als er meer leden zijn om de GSb te steunen.

ninger studenten te verbeteren. De GSb is op het gebied van huisvesting een belangrijke gesprekspartner van de gemeente en woningcorporaties. Ook geeft de GSb elk jaar gratis het Kamerboek uit waarin alles staat over hoe je aan een kamer kunt komen en waar je op moet letten. Daarnaast heeft de GSb op de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen twee fracties in de centrale medezeggenschapsraden. De GSb-fracties laten het studentengeluid horen over beleid dat studenten aangaat: zoals studiebegeleiding, kwaliteit van docenten, faciliteiten, medezeggenschap, enzovoort. Actie! Als al het overleg met instanties niet werkt en studenten de dupe worden van slecht beleid, dan is het tijd voor actie. Een mooi voorbeeld is de actie tegen de invoering van het bindend studieadvies aan de RUG het afgelopen collegejaar. Samen met de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), waar de GSb bij is aangesloten, is er ook landelijk geprotesteerd tegen bezuinigingen op het hoger onderwijs. Zo waren er op 21 mei zo’n 2000 studenten op de been op het Museumplein in Amsterdam, waarvan er 150 uit Groningen kwamen. De GSb had hiervoor in samenwerking met de RUG gratis busvervoer geregeld.

gegeld: de regering wilde dit verhogen van 200 naar 1000 gulden. Onder druk van de acties van onder andere de GSb werd het uiteindelijke bedrag 500 gulden. Het pamflet van deze actie heette Nait soez’n, moar doun (Gronings voor ‘niet lullen, maar poetsen’) en groeide uit tot het tijdschrift dat je voor je hebt. In de begintijd was de GSb sterk verweven met alle grote linkse idealen die toen in de mode waren. De GSb was dan ook niet alleen met studentenzaken bezig, maar ook met zaken als ondersteuning aan stakende strokartonarbeiders in de provincie en internationale solidariteit. Tegenwoordig is het allemaal wat minder politiek, maar de GSb blijft een club van idealisten die actie voert als dat nodig is. Zo was er het succesvolle verzet tegen de 9%-norm, die stelde dat slechts negen procent van de woningen per wijk voor kamerverhuur gebruikt mocht worden en daarmee kamernood onder studenten in de hand werkte. In 2005 werd de norm afgeschaft. Inmiddels is er toch weer een norm gesteld voor alle wijken behalve de binnenstad, maar die ligt nu op 15%.

Toekomst De GSb draait volledig op vrijwilligers. Dat betekent dat we altijd op zoek zijn naar studenten die willen helpen bij de activiteiten van de GSb. Kijk op www. groningerstudentenbond.nl om te zien Invloed wat de GSb voor jou kan doen, of wat jij kunt doen om je eigen situatie en die Naast dienstverlening aan studenten Geschiedenis probeert de GSb ook op politiek en De GSb vestigde in 1972 zijn naam met van je medestudenten te verbeteren. bestuurlijk niveau de positie van Gro- een succesvolle boycot van het colle- Lid worden kost je drie biertjes per jaar. De eerstvolgende Algemene ledenvergadering vindt plaats op 2 september 2010 om 19:30u. St. Walburgstraat 22a tel: 050-3634675


16

Nait Soez’n

Nummer 6 38e jaargang

Redactieleden gezocht

Nait Soez’n zoekt schrijvers Nait Soez’n zoekt studenten die willen schrijven. Wij zijn het enige studentenopinieblad van Groningen en hebben naast lezers ook vrijwilligers nodig om het blad vol te schrijven. Dus wil je jouw schrijftalent ontwikkelen? En ben je benieuwd hoe je een blad in elkaar zet? Kom een keertje kijken; je merkt vanzelf of het bevalt. Nait Soez’n verschijnt eens in de twee maanden. Je kunt met je eigen idee voor een artikel komen, schrijven wat de pot schaft of andermans stukken corrigeren. Neem contact met ons op via

naitsoezn@groningerstudentenbond.nl

of bel 050-363 46 75.

Nait www.groningerstudentenbond.nl


Nait Soez'n 38-6