Page 1

Open & Bloot nummer 3

najaar 2006

Verkiezingen Moet D66 inzetten op haar sociaal-liberale of radicaaldemocratische gedachtegoed? Hypotheekrenteaftrek onder het mes Interview met kandidaat-lijsttrekker die gelooft in wereldvrede


Open & Bloot

najaar 2006

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Versleten coalitiepartner of getuigenispartij: het dilemma van D66

4

D66 moet weer sociaal-liberale partij worden

7

Verkiezingspoll

8

Economie lijkt klaar voor afschaffing hypotheekrenteaftrek, nu politiek nog 9 Lokaal: Gemeente voert mislukt verkeersbeleid

12

Van het Bestuur

14

Simone Kuiter over haar opvattingen en de toekomst van D66

16

Colofon Open en Bloot Ledenblad van de Jonge Democraten Groningen. Hoofdredacteur: Niels Bakker Redactieleden: Pim Inberg Jeroen Schelhaas Sander Schelhaas Cees Schoonbeek Gabe Sytema Opmaak: Jeroen Schelhaas Oplage: 180 exemplaren Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder de uitdrukkelijke toestemming van de redactie. Geplaatste stukken verschijnen op persoonlijke titel. Plaatsting betekent niet dat de mening van de redactie of van de vereniging tot uitdrukking wordt gebracht.Š2006




Voorwoord Door Niels Bakker Wat hebben 14 oktober en 22 november met elkaar gemeen? Het zijn beide belangrijke dagen voor D66. En het zijn beide dagen die feestelijk moeten worden, maar waarvan helemaal niet zeker is of ze ook feestelijk zullen zijn. In oktober viert D66 haar veertigjarig bestaan. Een goede reden om terug te blikken, bijvoorbeeld op de dingen die zijn bereikt. Maar helaas springen de programmapunten die D66 niet verwezenlijkte meer in het oog: de invoering van een correctief referendum, de gekozen burgemeester, om maar niet te spreken van de gekozen premier en een nieuw kiesstelsel. Het verjaardagsfeestje kan zodoende misschien beter worden aangegrepen om een blik op de toekomst te werpen. Waar moet D66 zich de komende jaren op richten? Op die woensdag in november vinden er vervroegde landelijke verkie-

zingen plaats. D66 blies het kabinet op, maar tot op heden heeft dat geen electoraal voordeel gebracht: in de peilingen staan de Democraten op een schamele twee zetels, een historisch diepterecord. Hoewel de meeste D66’ers nog vertrouwen op een goede afloop, is de vraag gerechtvaardigd hoeveel reden er is voor dat optimisme. Alexander Pechthold heeft niet de vaderlijke uitstraling van Hans van Mierlo, en loopt het risico te worden vermalen in de strijd tussen de relatief linkse VVD’ er Mark Rutte en de relatief rechtse PvdA’er Wouter Bos. Wat te doen om meer zetels te winnen dan een schamele twee? De Open en Bloot vroeg het aan D66raadslid in Groningen Elco van der Wilt en politicoloog Paul Lucardie. De eerste vindt dat D66 weer een echte sociaal-liberale partij moet worden, zoals de afdeling Groningen nog altijd is; de tweede is juist van mening dat D66 weer een ‘radicaal-democratische partij’ moet worden.




Open & Bloot

najaar 2006

Versleten coalitiepartner of getuigenispartij: het dilemma van D66 Dit artikel zou eigenlijk de vraag moeten beantwoorden wat D66 dient te doen om bij de komende Tweede-Kamerverkiezingen zetels te winnen in plaats van te verliezen. ‘Wachten op een wonder’, zou mijn antwoord op die vraag luiden. Dat zou echter wel een erg kort en onbevredigend artikel opleveren. Door Paul Lucardie Ik heb dan ook een vervolgvraag bedacht: waarom is het zo moeilijk voor D66 om electorale winst te behalen? Naar mijn mening bevindt de partij zich in een existentieel dilemma. Het gaat niet alleen om een paar zetels meer of minder, maar om het naakte bestaan, nu de Democraten bij de komende kamerverkiezingen volgens de peilingen terug zouden vallen op twee of drie zetels. Het lijkt een understatement om te zeggen dat de partij zich in een crisis bevindt, nu zij er niet in geslaagd is haar ‘kroonjuwelen’ te gelde te maken – geen ander kiesstelsel, geen correctief referendum, geen gekozen burgemeester, laat staan een gekozen minister-president – maar wel om in drie jaar drie politieke leiders te verslijten. Het dilemma betreft de fundamentele bestaansreden van de partij.



Een politieke partij heeft in feite drie redenen van bestaan. In de eerste plaats kan een partij opkomen voor bepaalde belangen, die volgens haar onvoldoende behartigd worden door andere organisaties. Zo kwam het Algemeen Ouderenverbond (AOV) in 1994 met zes zetels in de kamer omdat de belangen van ouderen door de gevestigde partijen blijkbaar verwaarloosd werden. In de tweede plaats willen partijen bepaalde opvattingen en idealen verkondigen die naar hun mening onvoldoende aandacht krijgen in de samenleving. Partijen die zich voornamelijk aan deze taak wijden – zoals de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) – worden vaak als getuigenispartijen aangeduid. In de derde plaats willen partijen


doorgaans ook beleid maken en dus aan nationaal en lokaal bestuur deelnemen. Als dit doel hun andere taken overschaduwt, zouden we van bestuurspartijen kunnen spreken. Soms lijkt dat bij CDA en PvdA het geval te zijn – volgens kritische waarnemers binnen die partijen lagen daarin (onder meer) de oorzaken van de electorale klappen die zij in 1994 respectievelijk 2002 opliepen. De meeste partijen streven naar een evenwicht tussen deze drie taken. D66 doet dat ook, al heeft de partij belangenbehartiging eigenlijk altijd afgewezen. De laatste jaren lijkt deelname aan de regering echter als doel te overheersen. De Democratische bewindslieden bleven immers op het pluche zitten, ook toen duidelijk werd dat de radicale democratisering die de partij sinds 1966 nastreeft niet verwezenlijkt zou worden. Dat was het geval in 1999, toen het referendum in de

Eerste Kamer sneuvelde en opnieuw in 2005, toen hetzelfde gebeurde met de gekozen burgemeester en eigenlijk ook met de hervorming van het kiesstelsel. Beide keren liet men zich afschepen met troostprijzen: in 1999 een tijdelijke wet voor een raadplegend referendum, vorig jaar een Nationale Conventie en een Burgerforum die van alles gaan be-

spreken en onderzoeken maar waarvan niemand lijkt te verwachten dat hun werkzaamheden uit zullen monden in belangrijke hervormingen. Zo ontstaat de indruk dat de Democraten hun idealen niet meer serieus nemen, ook al deed Alexander Pechtold als minister nog zo zijn




Open & Bloot best ons van het tegendeel te overtuigen – en ook al stapte de partij onlangs alsnog uit de regering. Die laatste stap was weliswaar principieel, maar niet direct gekoppeld aan de radicaal-democratische idealen die de eerste reden van bestaan van D66 vormden. De kiezers lijken die stap dan ook niet te belonen maar eerder af te straffen. Met het dreigend zetelverlies vermindert echter ook de aantrekkelijkheid van de partij als coalitiepartner. Een partij met twee of drie zetels in de Tweede Kamer vormt geen stevige steunpilaar voor een regering – al valt niet uit te sluiten dat die paar zetels noodzakelijk kunnen zijn voor een meerderheid, wanneer samenwerking tussen CDA en PvdA wederom zou mislukken. In Nederland hebben regeringspartijen vrijwel altijd zes of meer zetels. Zo dreigt D66 in een vicieuze cirkel terecht te komen: de enige reden van bestaan lijkt deelname aan de regering, en juist die staat nu ook op het spel. Klopt deze analyse, dan staat de Democraten slechts één weg open: zich profileren als getuigenispartij. Als seculiere tegenhanger van de



najaar 2006 SGP zou D66 haar radicaal-democratisch gedachtegoed – het democratisch radicalisme – kunnen uitdragen. Daarvoor zijn twee of drie zetels voldoende, zoals de SGP al decennia laat zien. Dit democratisch radicalisme onderscheidt D66 meer van andere partijen dan het sociaalliberalisme, dat immers ook bij PvdA en VVD weerklank vindt. Natuurlijk kan D66 zich ook opheffen of opgaan in één van deze partijen. Een belangrijk deel van het kader zal daar de voorkeur aan geven, om zodoende toch aan het openbaar bestuur deel te kunnen nemen. Een enkeling kiest wellicht voor aansluiting bij GroenLinks – ook al bijna een sociaal-liberale partij, die bovendien ook radicaal-democratische idealen in het vaandel voert, zij het minder consequent dan D66. Als (slapend) lid van GroenLinks zou ik die laatste optie misschien moeten aanprijzen. Daarvan weerhoudt mij echter de waardering voor een pure radicaal-democratische partij, die D66 ooit was en – wie weet – weer zal worden. Paul Lucardie is wetenschappelijk medewerker bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen van de Rijksuniversiteit Groningen.


D66 moet weer sociaal-liberale partij worden Het is de vraag waarmee Alexander Pechtold iedere dag wakker wordt: hoe gaan we D66 van de ondergang behoeden? Met hem breken wij, weerbarstige D66’ers, daar in toenemende mate ook onze hoofden over. De vooruitzichten zijn niet goed. Twee zetels in de peilingen, de media die ons al naar het graf hebben gedragen en een uitloop van D66-politici. Door Elco van der Wilt Is het echt allemaal zo ernstig deze keer? Ik zeg deze keer, want in ons korte bestaan hebben we vaker langs de rand van de afgrond gewandeld en het overleefd. D66 is altijd een partij geweest zonder grote vaste achterban, dus we zijn wel wat gewend. Nieuw aan de huidige situatie is dat er nu in de kleine achterban die de partij heeft grote onvrede bestaat. Het is deze onvrede die maakt dat de alarmvanen zijn gehesen. De afgelopen gemeenteraadsverkiezingen hebben misschien wel een voorbode gegeven van wat komen gaat. Maar ze hebben ook laten zien hoe het wél kan. In veertien gemeenten bleef het aantal zetels gelijk of was er zelfs winst. Groningen

was er daar één van. D66 Groningen is altijd één van de meest kritische afdelingen geweest, waar het de landelijke koers van de partij betreft. De vrees was dan ook dat kiezers in Groningen de partij massaal de rug zouden toekeren. De peilingen gaven dat ook aan: heel misschien één zetel, maar waarschijnlijk geen. Het zijn er twee geworden. In mijn bescheiden mening is dat voor een groot gedeelte gekomen doordat we erin zijn geslaagd D66 weer neer te zetten als D66: niet als stoffig maar juist als jong en fris. Als progressief, liberaal en vooral ook weer sociaal. Veel van de onvrede bij D66-stemmers bestaat eruit dat zij zichzelf als sociaal-liberalen niet meer in de partij herkennen. Terwijl er, juist in het polariserende Nederlandse land-




Open & Bloot

najaar 2006

schap, zoveel behoefte is aan een partij die verbindt, verbroedert en vernieuwt. D66 is van nature deze partij en daar moeten we ook voor durven uitkomen. In Groningen hebben we dat gedaan. De gemeenteraadsfractie is uitgesproken vóór de multiculturele samenleving, vóór een algemeen pardon voor asielzoekers, vóór verbeteringen in het voorbereidend beroepsonderwijs, vóór realistische duurzame oplossingen. Dat die keuzes worden gedeeld door veel inwoners van Groningen en daarmee, wat mij betreft, ook in de rest van Nederland, heeft de stemwijzer aangetoond. De stemwijzer laat mensen hun eigen politieke keuzes maken en koppelt daar de partij aan die het meest van die ideeën met zich meedraagt. D66

stond fier bovenaan. Terug dus met zijn allen naar die oer-D66 ideeën over samenleving, milieu en onderwijs. Gelukkig hoeven we niet bang te zijn dat deze idealen ooit gedateerd zijn. D66 is immers de enige echte progressieve partij van Nederland. Deze progressiviteit, die in elke vezel van ons bestaan staat gegraveerd, zorgt ervoor dat D66 altijd, maar dan ook altijd voorop zal lopen. Veertig zetels zullen we daarmee nooit halen. Ach, het zij zo. Ik ben ruimhartig tevreden met vijftien. Elco van der Wilt zit als fractievoorzitter van D66 in de gemeenteraad van Groningen. Op 7 en 21 november vinden er twee activiteiten plaats rondom de landelijke verkiezingen. Kijk voor meer informatie in de agenda achterin deze Open en Bloot.

Verkiezingspoll Hoeveel zetels zal D66 winnen bij de komende verkiezingen? Mail je schatting door naar OpenEnBloot@jongedemocraten.nl, en verzin daarbij een zo origineel mogelijke reden waarom zoveel zetels. Degene met het juiste aantal zetels én de origineelste reden wint een prijs.




Analyse | Economie lijkt klaar voor afschaffing hypotheekrenteaftrek, nu politiek nog Al een aantal jaren wordt er gediscussieerd over afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. De meningen hierover zijn sterk verdeeld: vooral linkse partijen zijn voor afschaffing, terwijl het CDA een sterke tegenstander is. Premier Balkenende weigert tijdens deze regeringsperiode aan de hypotheekrenteaftrek te komen. Maar nu in november de verkiezingen voor de deur staan, wordt dit onderwerp ineens een stuk relevanter. Het is geen ondenkbaar scenario dat heel Nederland bij het kerstdiner verhitte discussies zit te voeren over het in het nieuwe regeerakkoord opgenomen plan tot beperking of afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Door Gabe Sytema Hoe komt het dat het zo’n gevoelig onderwerp is? Voor de meeste gezinnen is het (eigen) huis de grootste kostenpost. Vooral voor jongere gezinnen, de starters op de woningmarkt, kunnen de kosten voor een eigen huis meer dan de helft van het netto inkomen opslokken. Veranderingen in de hypotheekrenteaftrek hebben derhalve zeer ingrijpende gevolgen voor huizenbezitters. Waarom gaan er in politiek Den Haag stemmen op om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen? Ten eerste doet deze maatregel niet meer waarvoor hij in leven geroepen is: het huizenbezit stimuleren. De

hypotheekrenteaftrek vergroot nog wel de maximale som die huizenkopers kunnen lenen, maar aangezien de huizenprijzen in de jaren negenig ook fors zijn gestegen is een starter op de woningmarkt ook met deze maatregel nog slecht in staat om een eigen huis te kopen. Ten tweede bevoordeelt de maatregel de hoge inkomens het meest, aangezien zij de rente in de hoogste inkomensschijf (52 procent) mogen aftrekken. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau wordt meer dan de helft van het totale bedrag dat in Nederland met de hypotheekrenteaftrek is gemoeid, door de 20 procent van de huishoudens met het hoogste inkomen opgevoerd. Ten derde zijn




Open & Bloot mensen, gestimuleerd door de stijgende huizenprijzen in de jaren negentig en de hypotheekrenteaftrek, massaal gaan lenen (dus een hogere hypotheek gaan afsluiten) voor consumptieve doeleinden. Door de hypotheekrenteaftrek hoeven huizenbezitters immers eenderde tot de helft minder rente te betalen dan de bank vraagt; de rest krijgen ze terug van vadertje Staat. Maar lenen voor consumptieve doeleinden is geen goed idee, aangezien na enige tijd de goederen die voor het geleende geld zijn gekocht, verdwenen zijn of sterk in waarde verminderd, terwijl de schuld blijft bestaan. Ten slotte loopt de schatkist door de hypotheekrenteaftrek zo’n 6 miljard euro per jaar mis en aangezien de regering toch aan geld moet komen, moet zij op andere plaatsen weer hogere belastingen heffen. Bovendien is een fors aantal hypotheken afgesloten met een variabele rente, waardoor een kleine stijging van de rente dit bedrag nog fors kan verhogen. Op basis van deze argumenten lijkt afschaffing van de hypotheekrenteaftrek toe te juichen. Maar hoe zou de politiek dat kunnen doen? Op een aantal manieren. Zo kan er een

10

najaar 2006 plafond worden ingesteld tot waar de hypotheekrente aftrekbaar is. Dit plafond kan door de tijd heen eventueel worden verlaagd. Hierdoor worden weliswaar de lagere inkomens ontzien, maar wordt geen rekening gehouden met de verschillen in huizenprijzen per regio. Als de huizen duur zijn, moeten mensen immers wel meer lenen om een huis te kunnen kopen. Ook kan de politiek het plafond aanpassen aan de ‘ouderdom’ van de hypotheek. Hoe langer de hypotheek loopt, hoe groter de kans van de huizenbezitter om deze af te lossen. Als de politiek het plafond verlaagt naarmate de hypotheek ouder wordt, zullen huizenbezitters gestimuleerd worden om deze af te lossen. In deze optie wordt echter geen rekening gehouden met de modernere hypotheekvarianten waarmee men pas aan het einde aflost. Dit is weer op te vangen door niet een plafond voor het hypotheekbedrag in te stellen, maar voor de aftrekbare kosten en deze in kleine stapjes te verlagen. De effecten per jaar zijn dan klein omdat ze over een grote periode worden uitgesmeerd, maar het inherente nadeel hiervan is dat het afschaffen dan wel een flinke poos gaat duren.


Een heel andere optie is om de eigen woning belastingtechnisch van box 1 (inkomen) naar box 3 (vermogen) te verhuizen. Dit houdt in dat mensen de hypotheekrente niet meer over de drie bekende belastingschijven voor inkomen kunnen aftrekken, maar over het universele tarief voor vermogensbelasting (30 procent). Daar dit tarief lager is dan de meeste schijven in box 1, zou dit betekenen dat er een abrupte schok zal ontstaan in de kosten voor de hogere inkomens. Wanneer zou de politiek de hypotheekrente kunnen afschaffen? Nederland is niet het eerste land dat met dit probleem kampt. Veel westerse landen zijn ons, met wisselend succes, voorgegaan; van hen kunnen we dus een aantal belangrijke lessen leren. Groot-BrittanniĂŤ heeft bijvoorbeeld in dertig jaar de hypotheekrenteaftrek stap voor stap afgebouwd, zonder enige economische schade te hebben geleden. Dit kwam doordat tijdens elke grotere stap de economie zich in een hoogconjunctuur bevond, waardoor de huizenprijzen stegen, of de rente sterk daalde, waardoor de pijn van de afschaffing werd gecompenseerd

door de lagere rentekosten. Een voorbeeld van hoe het niet moet is Zweden. In 1991 raakte de Zweedse economie in een zware crisis op het moment dat de hypotheekrenteaftrek aanzienlijk beperkt werd. De economie van Zweden was al zwak en de rente stond op een zeer hoog niveau. De economie was slecht bestand tegen de klap die de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek met zich meebracht. Timing is dus van het grootste belang. Schaft de politiek de hypotheekrenteaftrek af terwijl de economie in recessie is of de rentestand hoog is of sterk stijgt, dan zal dit grote problemen op de woningmarkt veroorzaken. Is echter het tegenovergestelde het geval, dan kan alles zonder noemenswaardige economische problemen verlopen. Momenteel begint de economie weer aan te trekken en draait de woningmarkt, ondanks de recessie van de afgelopen tijd, nog steeds op volle toeren. Daarnaast stijg de rente licht, maar staat hij nog steeds op een zeer laag peil. Het is dus niet ondenkbaar dat de economie over niet al te lange tijd klaar is om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen. Nu de politiek nog.

11


Open & Bloot

najaar 2006

Lokaal | Gemeente voert mislukt verkeersbeleid Iedereen die door Groningen fiets maakt het wel eens mee. Stoplichten waarbij auto’s mogen afslaan, terwijl fietsers tegelijkertijd alleen maar rechtdoor kunnen. Een goed voorbeeld zijn de stoplichten tussen de Oude en de Nieuwe Ebbingestraat. De auto’s kunnen links- en rechtsaf slaan, terwijl het merendeel van de fietsers rechtdoor gaat. Met als gevolg dat er regelmatig ongelukken gebeuren. Dit is één van de vele voorbeelden van een verkeerd verkeersbeleid. In plaats van fietsstoplichten te plaatsen en Groningen tot de veiligste binnenstad van Nederland te maken, heeft de gemeente hele andere ideeën waar het geld aan te besteden. Door Pim Inberg Ringwegen aanpassen, de Berlagebrug bouwen voor 24 miljoen euro en een tramverbinding realiseren tussen het centrale treinstation en het Zernikecomplex. Hele leuke ideeën, maar zijn het de oplossingen die de stad Groningen nodig heeft? Ik denk van niet. En wel om de volgende redenen. De afgelopen tien jaar is het beleid van de gemeente erop gericht geweest om zoveel mogelijk mensen met het openbaar vervoer van en naar Groningen te laten reizen. We moeten echter concluderen dat nog

12

steeds 70 procent van de mensen met de auto naar het werk gaat. Conclusie: het beleid heeft geen effect. Verder lijkt de gemeente de laatste jaren vooral te denken dat het noorden op het westen van Nederland gaat lijken, want je staat wel vijf (!) minuten in de file als je in de spits de stad in wilt met de auto. De gemeente anticipeerde hierop door de open afritten van de ringweg te verhogen en de Berlagebrug te bouwen, die de verbinding zal vormen tussen de Ikea en de Praxis aan het eind van het Damsterdiep. Dit om de doorstroom te bevorderen. Deze zet lijkt logisch, maar zal geen positieve uitwerking hebben op het


openbaar vervoer, omdat het zo weer aantrekkelijker wordt om met de auto te gaan. Daarnaast denkt de gemeente een mooi plan in handen te hebben met de aanleg van een trambaan vanaf het centraal station naar het Zernike-complex. Het is de vraag of dit nut heeft. De 150 miljoen euro die geïnvesteerd wordt in de trambaan, zal alleen maar een positieve werking hebben op het vervoer van studenten naar het Zernike. Dan is het doortrekken van het treinspoor voor 100 miljoen euro nog goedkoper. Effectief een tramverbinding aanleggen, houdt tevens de bouw van een aantal transferpunten in. Hiermee worden de auto’s uit de stad gehouden en op deze manier zal men sneller op de plaats van bestemming zijn. De meest logische plekken lijken voor zich te spreken: Hoogkerk, Haren en het Europapark.

Zo wordt het woon- en werkverkeer vanuit de drie grootste toevoerrichtingen opgevangen. Hierdoor zal het aantrekkelijk worden om verder te gaan met het openbaar vervoer, waardoor de 70 procent wel drastisch zal verminderen, door de snelheid en het gemak.

In de stad Groningen hebben we veel kennis in huis als het gaat om duurzame energie (Energy Valley). Dan zie ik liever een ander duurzamer en tevens niet te vergeten innovatieve manier van openbaar vervoer waarmee we deze problemen kunnen oplossen. Daarbij is dit een unieke kans om het openbaar vervoer Groningen toonaangevend op de kaart te zetten.

13


Open & Bloot

najaar 2006

Van het Bestuur Voor de Jonge Democraten Groningen was het een druk half jaar. In het bestuur zaten twee Friezen, een Drent en een Groninger. Een vreemde combinatie, de drie noordelijke provinciën in één bestuur. Frank Valeton en ik hadden al eerder samen in een bestuur van de JD gezeten, maar voor Gabe Sytema en Djurre de Haan was het even wennen. Door het drukke schema van de bestuursleden duurde het dan ook even voordat ik een datum voor onze eerste vergadering vond. Daarna ging het snel: activiteiten organiseren, zoals de Palestina-avond en het jaarlijkse snertdebat, dat de afdeling Groningen jammerlijk verloor. De opkomst was niet altijd even groot. Wel was het landelijk congres in Groningen een groot succes; duidelijk de leukste activiteit van het afgelopen half jaar. Het congres is een succes geworden dankzij het congresteam, dat ik bij deze namens het bestuur wil

14

bedanken voor de inzet die zij getoond hebben. Het is ook een bewogen half jaar geweest in politiek Nederland. Met natuurlijk de val van het kabinet als hoogte- maar tevens dieptepunt. Dat Rita Verdonk niet is opgestapt, is aan haar, en dat D66 voor de verandering voet bij stuk hield was opmerkelijk. Maar de komende verkiezingen zijn voor D66 erop of eronder. Velen van jullie weten dat ik het niet altijd eens ben met D66,


maar de partij is belangrijk geweest voor Nederland en kan dat in de toekomst opnieuw zijn. Door de diversiteit die je ook bij de JD ziet, kan D66 er weer bovenop komen. Daarom moeten wij D66 helpen met de verkiezingen, want zonder ons is er straks misschien wel geen D66 meer. In september treed ik af als ad interim voorzitter, en ik zal mij niet opnieuw verkiesbaar stellen. Het is dan ook belangrijk dat er nieuwe mensen in het bestuur komen. Daarom vraag ik iedereen via deze weg na te denken om zich verkiesbaar te stellen voor een functie in het nieuwe bestuur. In de anderhalf jaar dat ik in het bestuur heb gezeten, heb ik veel leuke mensen ontmoet, maar er is een tijd van komen en een tijd van gaan. Bram Ronde Ben je geïnteresseerd in een functie in het bestuur van de Jonge Democraten Groningen? Mail dan naar groningen@ jongedemocraten.nl om je als kandidaat aan te melden, en kom vervolgens naar de algemene afdelingvergadering op 22 september om je als kandidaat verkiesbaar te stellen.

15


Open & Bloot

najaar 2006

Simone Kuiter, kandidaat-lijsttrekker van D66 “Wereldvrede ontstaat vanzelf als iedereen doet wat ie leuk vindt” Simone Kuiter was één van de acht kandidaten voor het lijsttrekkerschap van D66. Haar drijfveer: het bereiken van vrede op wereldschaal. Tijdens de verkiezingen is het haar maar op beperkte schaal gelukt om haar verhaal kwijt te kunnen. Reden voor de Open en Bloot om haar eens aan de tand te voelen. Door Sander Schelhaas Kuiter constateert dat de politiek en de overheid niet in dienst staan van de samenleving. Veel wordt van boven naar beneden aangestuurd, en bij het ontwikkelen van beleid houdt de politiek te weinig rekening met wensen vanuit de samenleving. Het gevolg is volgens Kuiter dat veel mensen zich afkeren van de politiek. Hierin ligt haar motivatie om lijsttrekker te worden: de overheid en politieke partijen moeten weer werken in dienst van de samenleving. Wordt zo’n D66 niet nog elitairder dan dat de partij al is? Tenslotte zijn dit soort ideeën meer iets voor de elite. ‘De man met

16

de pet’, geconfronteerd met problemen in Rotterdam Zuid, zal er toch niet zo veel aan hebben? ‘Nee, dat denk ik niet. Juist door het ontwikkelen van een dienstbaar leiderschap kun je mensen betrekken bij het onderhoud en de groei van de samenleving naar een hoger bestaansniveau, door goed te luisteren naar wat mensen nodig hebben om hun omgeving leefbaarder en duurzamer te maken. Welke initiatieven leven er en wat hebben mensen nodig om die tot werkelijkheid te laten worden? En hoe kunnen we hen daarin maximaal ondersteunen?’ Hoe zit het met die wereldvrede?


‘Mensen moeten de ruimte, middelen en mogelijkheden krijgen om te doen wat ze diep van binnen verlangen. Zo kan iedereen zijn of haar unieke kracht ontwikkelen. Door die unieke krachten vervolgens te bundelen, wordt er een leefomgeving gecreëerd waarin iedereen vrede heeft met zichzelf, omdat iedereen doet waar hij of zij goed in is en wat hij of zij leuk vindt. Van hieruit zal de wereldvrede vanzelf ontstaan.’

Maar is dit realistisch?

‘Je moet mensen wel stimuleren om hun sterktes te vinden, zodat ze kunnen gaan doen wat ze diep van binnen verlangen. Je moet ze daarbij helpen. Hen zich laten afvragen wat ze nodig hebben om te kunnen doen waarvoor ze denken op aarde te zijn gekomen. Als een secretaresse dokter wil worden, moeten haar daarvoor de instrumenten worden aangereikt. Als alle mensen kunnen doen wat ze leuk vinOp dit moment ben je druk bezig met den, waar ze goed in “Als een secretaresse FLAG – For love and zijn en daarmee in dokter wil worden, Grow (www.forlohun eigen onderhoud moeten haar daarvoor veandgrow.com), kunnen voorzien, zal de instrumenten worden een organisatie die er vrede zijn. FLAG is aangereikt.” als doel heeft de dus vooral een netSimone Kuiter wereldvrede te bewerk van creatieve reiken. mensen, die de wereld mooier maken ‘Ja, zoiets begint gedoor simpelweg bewoon bij jezelf, en dan breid je de zig te zijn met hun eigen zelfverwebereikte vrede in jezelf vanzelf uit zenlijking. Veel van hen behoren tot naar andere mensen, die het ook de doelgroep van de creatieve kenweer voortzetten. Mensen moeten niseconomie waarop D66 zich wil gaan samenwerken, met behoud richten. Vrije, onafhankelijke geesvan eigen identiteit. Alle mensen ten, die niet tegen te veel autoriteit hebben evenveel recht op gelijk- kunnen, en zodoende vaak eigen waardigheid, geluk, gezondheid, ondernemer zijn.’ schoonheid, vrijheid, vreugde, welvaart, enzovoorts.’

17


Open & Bloot Hoe kijk je aan tegen de kabinetscrisis en de rol van Lousewies van der Laan? ‘Het huidige politieke systeem staat op springen, en vanuit de crisis rondom Ayaan Hirsi Ali en Rita Verdonk zag je de barsten. Het moest ergens gaan knappen. Hieraan is D66 niet schuldig, evenmin als Lousewies. De partij heeft alleen de vinger op de zere plek gelegd. Het was een duidelijk voorbeeld van machtsmisbruik, zoals Verdonk is omgegaan met de zaak. D66 heeft gezegd: nu is het genoeg geweest met deze minister.’ Heeft D66 nog toekomst, gezien de slechte opiniepeilingen? ‘Pechtold is zeker in staat de verloren zetels weer terug te winnen. De verkiezingen in november ko-

18

najaar 2006 men echter te snel. Hij moet van binnenuit gaan opereren, de authentieke Pechtold laten zien. Dat vraagt meer tijd dan we nog tot de verkiezingen hebben. Bovendien zitten kiezers niet op het verhaal van Pechtold, bestuurlijke vernieuwing, te wachten. Het is een loze term die wederom de ether in wordt gegooid. Kiezers zijn daarop uitgeke-


ken. Het gaat niet om de term of de methode, het gaat erom dat wij de partij zijn die burgers weer bij de politiek wil betrekken. Als dat lukt, zal er door dat proces vanzelf een nieuw bestuurlijk systeem ontstaan, dat recht doet aan de op moment geldende omstandigheden en wensen vanuit de samenleving. Je moet er niet over praten, maar laten zien wat het inhoudt. Dan pas snappen mensen wat D66 altijd met bestuurlijke vernieuwing heeft bedoeld.’

riode kunnen we onszelf opnieuw uitvinden, en nadat we eerst een op sterven na dood partij zijn geweest, zullen we de partij zijn die van daaruit de kracht heeft ontwikkeld om het wezenlijk anders te gaan doen en daarin op de troepen vooruitloopt. Dat zal het begin naar de grootste partij zijn.’

Hoeveel zetels gaat D66 halen? ‘D66 zal de grootste partij van Nederland worden, maar niet al in november. De partij maakt momenteel een transformatie door, ingegeven door de tegenvallende resultaten. Na de verkiezingen gaan we in de oppositie, en komt er een nieuw kabinet, dat echter halverwege de rit afbreekt. In die tussenliggende pe-

19


Open & Bloot

najaar 2006

Recensie | Politieke Haneke verontrust en ontregelt Door Niels Bakker Zomaar een straat in Parijs. Langs de stoepen staan auto’s, tussen de huizen hangt groen en het asfalt loopt een beetje af. Het shot waarmee Caché opent is er niet één om in te lijsten. Al snel leren we hoe dat komt: het is afkomstig van de eerste videoband die Georges en Anne Laurent ontvangen. Deze wordt begeleid door een tekening van een kindergezicht, uit wiens mond dikke rode potloodstrepen vloeien. Afzender: anoniem. Maar in het beeld op de tape bevindt zich wel het huis van het echtpaar, middenin die doorsnee Parijse straat. Niet veel later krijgen ze nog een band. Vervolgens wordt een zelfde tekening op Georges’ werk – hij is presentator van een tv-programma over literatuur – bezorgd. En als tijdens een etentje met vrienden onverwachts de bel gaat, vindt de televisiepresentator een videoband waarop zijn ouderlijk huis is gefilmd. Deze terreur is van een an-

20

dere orde dan de bedreigingen die tegenwoordig in scheldmails naar politici worden gestuurd. De bedreiging is hier veel subtieler en beangstigender, omdat hij een persoonlijke dimensie bevat, en Georges dwingt om in zijn verleden te graven. Toen hij zes was, verlinkte hij uit jaloezie het Algerijnse jongetje dat zijn ouders adopteerden, met als gevolg dat deze naar een kindertehuis werd afgevoerd. Nu denkt Georges dat deze Majid zich wil wreken, een idee dat alleen maar aan kracht wint na de volgende videoband, die hem naar diens huis brengt, een vieze, afgebladderde flat in een buitenwijk. Het is de perfecte opmaat voor een thriller, en vanaf het begin is de sfeer dan ook broeierig. Maar Caché zou geen film van Michael Haneke (de Oostenrijkse regisseur van onder meer Funny Games en Code Inconnu) zijn als de onderhuidse spanning niet ook een politiek-maatschappelijke ondertoon had. In verschillende interviews verklaarde de regisseur dat Caché, als al zijn films, gaat over


schuld en boete. Die thematiek beperkt zich dit keer niet tot het niveau van de personages, maar heeft een collectieve dimensie. Hoewel het concept beproefd is, is het ontzettend knap wat Haneke doet: hij laat aan de hand van een klein, particulier verhaal zien hoe de grotere geschiedenis doorwerkt in het heden. Want het conflict tussen Georges en Majid staat symbool voor

het koloniale verleden van Frankrijk en Algerije, en de videobedreigingen verwijzen naar het moslimterrorisme dat sinds 9/11 de actualiteit beheerst. Het sterkst komt dit tot uiting in de scènes waarin Georges, tijdens zijn bezoeken, Majid behandelt als een sloof, door agressief tegen hem te schreeuwen en hem te beschuldigen van het sturen van de video’s. Alsof de Algerijn nog altijd zijn mindere is, en zonder concrete

bewijzen beschuldigd mag worden. Haneke laat zien hoe snel angst en paranoia kunnen leiden tot zulke tunnelvisies. Dat Georges zijn voormalige stiefbroer verdenkt is logisch, maar ook erg kortzichtig; net als de gedachte dat alle moslims na 9/11 potentiële terroristen zijn. In dat opzicht wordt in Caché niet alleen een spel gespeeld met Georges, maar ook met de (westerse) kijker. Hoe verhoudt jouw houding tegenover moslims zich tot die van Georges tegenover Majid? Wat dat aangaat toont Haneke zich dus een briljant manipulator. Zijn aanpak werkt: het is lang geleden dat ik zo van slag de bioscoop verliet. Caché verontrust en ontregelt, en beroert hart én hoofd. Haneke heeft het aangedurfd de eerste film te maken die de complexiteit van de spanningen tussen de westerse en Arabische wereld analyseert, en schuwt daarbij het openhalen van oude wonden niet. Vooral politici als Verdonk en Wilders mogen Caché daarom eigenlijk niet missen. Dit artikel verscheen eerder op internetsite 8WEEKLY. Caché wordt vertoond tijdens de Politiek, Motie en Film op 12 september.

21


Open & Bloot

najaar 2006

Agenda Jonge Democraten Groningen 12 September - Politiek, Motie en Film Locatie: Franks place, Poolsterlaan 4 Aanvang: 20:30

Deze keer een iets andere opzet van de traditionele Politiek en Pasta. We beginnen iets later dan normaal en zullen niet met elkaar gaan eten. Wel is er de traditionele film, Caché, waarover op pagina 20 meer te lezen is. Dit is echter niet alles. Na het geslaagde JD voorjaarscongres in Groningen, heeft nu Breda de taak om op 28 en 29 oktober het congres te organiseren. Deze avond is dus de gelegenheid bij uitstek om met elkaar de zaken te bespreken die je binnen de JD of de politiek het meest bezighouden. Na deze discussie kan dan bekeken worden of er coalities te vormen zijn die een motie willen steunen over een bepaald onderwerp, om de motie vervolgens ingediend te krijgen op het najaarscongres in Breda. Kortom, een mooie gelegenheid om tijdens het kijken van een politieke film te zorgen dat je een actieve invloed hebt op de koers en standpunten van de JD.

22

26 September - Themaavond: Economie Locatie: Café De Keijzer, Turftorenstr. 4 Aanvang: 19:30

Deze avond zal gewijd zijn aan het thema economie. De week ervoor is het Prinsjesdag, de dag waarop de koningin traditioneel de troonrede voorleest, maar ook de dag waarop de minister van Financiën traditioneel met de Miljoenennota en de rijksbegroting voor het komende jaar naar de Tweede Kamer gaat. De inhoud daarvan is nu juist waar het deze avond over zal gaan. Wat wordt het langverwachte zoet, waarvoor VVD en CDA zo graag wilden doorzetten na de recente kabinetscrisis? Wat zullen hun verdere plannen zijn nu de verkiezingen zo snel naderen? Dit is het soort vragen waar wij met deskundige gasten over zullen discussiëren. Na afloop is er nog volop de gelegenheid om na te borrelen. Al met al belooft het een zeer leuke, gezellige en informatieve avond te worden, dus allemaal komen!


29 en 30 September en 1 Oktober - JD Introweekend Hoenderloo

Tweemaal per jaar kunnen nieuwe leden, of leden die er maar geen genoeg van krijgen, in de Veluwse bossen kennis maken met de JD, de JD’ers en de politiek. Een formatiespel, debattrainingen of een zondagmorgen wandeling, kortom een gezellig weekend om kennis te maken met de JD. 10 Oktober - Algemene Afdelings Vergadering Locatie: Café De Keijzer, Turftorenstr. 4 Aanvang: 20:00

Er zit een halfjaar op voor het bestuur, dus is het weer tijd voor een Algemene Afdelings Vergadering om alle bestuurlijke zaken te regelen. Het mandaat van een aantal bestuursleden loopt af, sommigen willen verder, sommigen niet en natuurlijk kunnen wij als bestuur nog wel wat versterking gebruiken van nieuwe bestuursleden. Daarnaast zijn er nog legio andere zaken die besproken moeten worden. Kortom, tijd om weer eens de huishoudelijke bezem door het reilen en zeilen van onze afdeling te halen om te zorgen dat alles zo goed mogelijk verloopt.

24 Oktober - Thema-avond: Energie Locatie: Café De Keijzer, Turftorenstr. 4. Aanvang: 19:30

Zijn wij wel op de goede weg als het gaat om energie? Verreweg het grootste deel van de energie in Nederland wordt geproduceerd uit fossiele brandstoffen. Kunnen we daarmee verder of is het niet langer verantwoord, en zal de transitie naar een duurzame energiemix niet lang meer op zich mogen laten wachten? Genoeg stof voor een lange en interessante avond. Het is dan ook de bedoeling om hier met deskundige gasten over te discussiëren. Na afloop is er zoals gewoonlijk volop gelegenheid om na te borrelen tot in de late uurtjes.

23


Open & Bloot 28 en 29 Oktober - Najaarscongres Breda

Na het voorjaarscongres in Groningen zal het najaarscongres voor de meesten van ons wat meer reistijd kosten. Maar het het congres is zeker de moeite waard, met de verkiezingen van een volledig Landelijk Bestuur, diverse sprekers en politieke debatten. In het sfeervolle NoordBrabantse Breda, met op de zaterdagavond het bijna legendarische zaterdagavondfeest, is het congres iets wat je niet mag missen. 7 November - Actuele politieke avond: Verkiezingen

Locatie en aanvang zullen tzt op de website1 bekend worden gemaakt

Het zal niemand ontgaan zijn: de verkiezingen komen er aan. Op dit moment woedt de verkiezingskoorts in alle hevigheid in politiek Nederland. Het moment bij uitstek dus om daar een avond over te organiseren. Wat zullen de verkiezingen ons brengen, hoe doet D66 het en wat zal zij na de verkiezingen moeten doen? Kom langs en geef je met ons een avond lang over aan de verkiezingskoorts.

najaar 2006 22 November - Politiek CafĂŠ met D66: Verkiezingsavond Locatie en aanvang zullen tzt op de website1 bekend worden gemaakt

Op het hoogtepunt van de verkiezingshausse, op de verkiezingsavond op woensdag 22 november, zullen we een politiek cafĂŠ houden met D66 over de verkiezingen. Het is de avond bij uitstek om met je afdelingsgenoten en leden van D66 Stad te praten over de verkiezingen en hoe het D66 is vergaan. 19 December - Kerstdiner

Locatie en aanvang zullen tzt op de website bekend worden gemaakt

Aan het eind van het jaar is het weer tijd voor het traditionele kerstdiner, de gelegenheid bij uitstek om met je afdelingsgenoten bij te praten. Tijd om nog even, na al het verkiezingsgeweld, rustig na te borrelen over de verkiezingsuitslag en de kabinetsformatie.

 http://groningen.jongedemocraten.nl

24


Open & Bloot 2006 nummer 3  

Ledenblad der Jonge Democraten Groningen Inhoud: Versleten coalitiepartner of getuigenispartij: het dilemma van D66, D66 moet weer sociaal-l...

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you