Page 1

10 GEMISTE KANSEN IN 500 DAGEN Een evaluatie van 500 dagen stedenbouwkundig beleid in Antwerpen.


De afgelopen 500 dagen kwam het Antwerpse college geregeld in aanvaring met buurtbewoners en districten rond stadsontwikkeling. Met dit overzicht van “10 gemiste kansen in 500 dagen� illustreren we waar dit nieuwe stadsbestuur in allerlei stedenbouwkundige dossiers de mist in ging. De trends tekenen zich duidelijk af en de conclusie ligt dan ook voor de hand: Kwaliteitsvolle stadsontwikkeling is geen prioriteit in Antwerpen. Het gevolg zijn enorm veel gemiste kansen. Kansen op vlak van leefbaarheid, participatie, mobiliteit, ecologie ... Deze gemiste kansen vertalen zich naar meer en meer verzet vanuit de bevolking. De nieuwe actiegroepen zijn haast niet meer bij te houden (Red de Middenvijver, Zoo Niet, Park Spoor Oost, Park Spoor Zuid NU, Geen BAM op den DAM ...). Deze stad heeft nood aan een doordacht beleid dat werkt aan de stad van de toekomst. Met dit overzicht overlopen we de dossiers die Groen graag anders aangepakt zou zien. Joris Giebens Gemeenteraadslid voor Groen Antwerpen


2

TRAM EKEREN

3

OOSTERWEEL

4 1

MIDDENVIJVER

5 6

9 10

SPOOR OOST

KONIJNENWEI

7

TURNHOUTSE BAAN

MOORKENSPLEIN

HARMONIEPARK

PETROLEUM ZUID 5 8

FERRARISBOS

GENERAAL LEMANSTRAAT


1

MIDDENVIJVER Met de komst van ‘Nieuw Zuid’ moeten enkele grote Antwerpse festivals op zoek naar een nieuwe locatie. De grasvlakte aan de Middenvijver op Linkeroever wordt door het stadsbestuur naar voor geschoven als de ideale nieuwe plek. Groen stelt zich hier ernstige vragen bij.

Grote festivals naast waardevol natuurgebied is geen goed idee Schepen Van de Velde heeft de keuze voor de Middenvijver halsoverkop gemaakt, zonder enig draagvlak en kennis van zaken, onder het mom van daadkrachtig bestuur. De beslissing stootte op enorm veel protest. Men wil “Het is een slecht idee om grote festivals op Middenvijver te organiseren. Schepen Van de Velde moet op zoek gaan naar een meer geschikte locatie. Waarom niet op zoek gaan naar verlaten industriële sites?”

er festivals voor 70.000 bezoekers organiseren, pal naast het waardevolle natuurgebied Het Rot. Het stadsbestuur gaat zo in tegen een negatief advies van Natuur en Bos. Groen is voor een bruisende stad en festivals verdienen daarin zeker een plek. Maar voor bijzonder grote festivals moet je op zoek gaan naar een plek waar je natuur en buurtbewoners zo weinig mogelijk stoort.

Meyrem Almaci Gemeenteraadslid Antwerpen

ECOLOGIE

PARTICIPATIE

TOEKOMSTVISIE


2

TRAM EKEREN De stad wil inzetten op vertramming, maar heeft de moed niet dit ook effectief door te voeren. Zo verdwenen de plannen om een tramverbinding te leggen tussen Ekeren en de stad in de vuilnisbak en blijft het bij een verbinding tot aan de Havanasite op de Luchtbal. Een foute beslissing volgens Groen.

Een tram tot ver voorbij Ekeren De beslissing om de tram niet door te trekken tot Ekeren, kwam tot stand zonder enige participatie, noch van de districtsraad, noch van bewoners. Naast Ekeren, verliezen ook wijken zoals Schoonbroek en Rozemaai hun gehoopte verbinding met het stadscentrum. “Bied inwoners van de Antwerpse Noordrand een snelle en comfortabele tramverbinding tot in de stad. Ze zullen met plezier hun auto laten staan en de tram in de plaats nemen.�

Wouter Van Besien Gemeenteraadslid Antwerpen

Groen pleit voor een tramverbinding die reikt tot ver voorbij Ekeren. Zo kunnen zowel inwoners van Ekeren als inwoners van de Noordrand ervan genieten.

PARTICIPATIE

MOBILITEIT


3

OOSTERWEEL In de volksraadpleging van 18 oktober 2009 stemden de Antwerpenaren tegen het BAMtracé. Maar de Vlaamse regering en het Antwerpse stadsbestuur zetten koppig door: op Valentijnsdag beslisten ze om een nieuwe tunnel onder de Schelde aan te leggen op het BAMtracé.

Het BAM-tracé verminkt de stad Het BAM-tracé verminkt de stad, zorgt voor meer fijn stof en lawaai en maakt een volledige overkapping onmogelijk. Het verankert doorgaand verkeer in de stad. In Deurne-Noord komt er een op- en afrittencomplex, de Hollandse Knoop, van 125 meter breed. Op verschillende plaatsen komen mensen op minder dan “Ringland is een positief verhaal dat op een slimme wijze een antwoord biedt op het mobiliteitsprobleem, de ongezonde lucht én het tekort aan ruimte in en rond Antwerpen.”

100 meter van de Ring te wonen. Het BAM-tracé neemt van alle onderzochte tracés de grootste oppervlakte waardevolle natuur in (216 hectare), waaronder het Noordkasteel en het Sint-Annabos. Groen wil een tolvrije Liefkenshoektunnel, een snelheidsverlaging op de ring naar 70km/uur, slimme kilomterheffing en meer en beter openbaar vervoer en fietsinfrastructuur.

Wouter Van Besien Gemeenteraadslid Antwerpen

MOBILITEIT

LEEFBAARHEID

PARTICIPATIE


4

SPOOR OOST Spoor Oost is een verlaten spoorwegterrein van 10,8ha aan de rand van Borgerhout en Antwerpen-Noord. Het stadsbestuur heeft allerlei plannen: nieuwe locatie voor de Sinksenfoor, parking voor het Sportpaleis, KMO-zone... maar de buurt snakt naar groen en open ruimte.

De trukken van de foor Het bestuursakkoord wil een KMO-park. Schepen Kennis (n-va) ziet een parking voor het Sportpaleis. Schepen Van de Velde (n-va) belooft 10,8ha park. En tegelijkertijd blijkt de plek uitverkoren voor de Sinksenfoor. Een kakofonie aan invullingen en ideeën zonder enige visie. Voeg daarbij een onduidelijke “Borgerhout en Antwerpen-Noord zijn de meest dichtstbevolkte buurten van Vlaanderen. Natuurlijk moet hier een Park Spoor Oost komen. Want open ruimte is een recht, en geen luxe.”

communicatie en weinig dialoog, en je krijgt een dossier dat uitblinkt in onzekerheid. Groen is duidelijk. Borgerhout en Antwerpen-Noord verdienen een Park Spoor Oost. 1 inwoners op 3 is er jonger dan 18 jaar. Met 11.000 inwoners per vierkante kilometer is extra open en groene ruimte hier een noodzaak.

Marij Preneel Districtsburgemeester Borgerhout

INSPRAAK

LEEFBAARHEID

KINDVRIENDELIJK


5

TURNHOUTSEBAAN GENERAAL LEMANSTRAAT De Generaal Lemanstraat & de Turnhoutsebaan zijn twee bijzonder drukke toegangswegen voor auto’s van buiten de stad. Het stadsbestuur wil er geen fietspaden aanleggen ook al is het er gevaarlijk. De bereikbaarheid voor de auto blijkt belangrijker dan verkeersveiligheid.

Verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers niet belangrijk De Generaal Lemanstraat was een symbooldossier van het eerste uur. Door de bestaande plannen voor een fietspad, en de bijhorende €815.000 euro subsidies, te schrappen maakte Schepen Kennis (n-va) een statement: “Extra aandacht voor fietsers en voetgangers op de Turnhoutsebaan zou de middenstand een stevig duwtje in de rug kunnen geven. Onbegrijpelijk dat N-VA hier geen aandacht voor heeft”

Joris Giebens Gemeenteraadslid Antwerpen

de wagen is koning onder zijn beleid. Bijna 500 dagen later volgde voor de Turnhoutsebaan hetzelfde verhaal. Schepen Kennis wilt de problemen op drukke invalswegen oplossen door fietsers te laten uitwijken naar de omliggende straten. Dat de burger dit beleid niet kan smaken werd snel duidelijk op de fietsactie met duizenden fietsers op de Turnhoutsebaan.

MOBILITEIT

LEEFBAARHEID

VERKEERSVEILIG


6

MOORKENSPLEIN Het Masterplan Borgerhout voorzag een nieuwe bibliotheek, extra kinderopvang, een nieuw loketgebouw en een sporthal voor Borgerhout. Rond het Moorkensplein, in het hart van oudBorgerhout, zou een groene, autovrije zone komen van 8000m2. Een pracht van een project!

Droomproject ‘Reuzenpark’ op de lange baan In samenspraak met de buurt, gaven stad en district vorm aan het nieuwe Moorkenspark. Een prestigieus Rotterdams architectenbureau tekende de plannen. Zeven mensen verkochten hun woning voor de aanleg van het “Borgerhout heeft nood aan bijkomende infrastructuur en aan open groene ruimte. Samen met de buurtvereniging pleiten we vanuit Groen dan ook voor een echt, verkeersvrij Moorkenspark, een bib en een sporthal”

Marij Preneel Districtsburgemeester Borgerhout

Moorkenspark. Na 6 weken besturen, zette Schepen Van de Velde het project ‘on hold’. Het contract met de architecten werd stopgezet. De stad besliste zonder overleg dat een autovrij plein niet kon. Een ondergrondse parking zou via crowdfunding gefinancierd moeten worden. Anderhalf jaar later zijn ook de plannen voor de bibliotheek, de kinderopvang en de sporthal geschrapt.

LEEFBAARHEID

PARTICIPATIE

MOBILITEIT


7

HARMONIEPARK Het Harmoniepark zal worden heraangelegd. Het stadsbestuur maakte hiervoor een ruimtelijk uitvoeringsplan op en kleurde een deel van het park in als bouwgrond. Op die manier zou de bouw van een appartementsgebouw in het park toegelaten kunnen worden. Dit stootte op heel wat verzet.

Raad van State fluit schepen terug in dossier ‘Harmoniepark’ 250 bezwaren van buurtbewoners, 3000 handtekeningen voor een petitie én een advies van de districtsraad spraken zich allemaal uit vóór het behoud van een sportterrein en het koetshuis in het Harmoniepark. In de gemeenteraad stelde Groen voor om deze terreinen uit het RUP te lichten. Schepen Van “Gelukkig gingen de partijgenoten van schepen Van de Velde in het districtscollege niet mee in zijn plannen om een deel van het Harmoniepark om te zetten in bouwgrond.”

Tom Van den Borne Districtsschepen Antwerpen

de Velde ging niet in overleg en drukte zijn wil door: deze terreinen in het Harmoniepark moesten omgezet worden in bouwgrond. De buurt schreeuwde ‘Geen beton op onze gazon’, tekende protest aan en zes maanden later werd het stadsbestuur teruggefloten door de Raad van State.

LEEFBAARHEID

PARTICIPATIE

KINDVRIENDELIJK


8

FERRARISBOS Ondanks een unaniem negatief advies van de Wilrijkse districtsraad gaf het stadsbestuur een kapvergunning voor het eeuwenoude ferrarisbos in Wilrijk. Op de plek van dit bos had het transport- en logistiek bedrijf Essers uitbreidingsplannen. Ondertussen is het bos gekapt.

Een oeroud bos voor de bijl Het is onbegrijpelijk dat een oeroud bos moet wijken voor een nieuwbouwmagazijn, terwijl er vlakbij in hetzelfde industriegebied heel wat leegstaande ongebruikte industriepanden zijn. Zowel in de districtsraad, als op de gemeenteraad, als door acties op het terrein kaartte Groen de kap van dit ecologisch waardevolle bos aan. Maar het stadsbestuur en Essers zetten “De stad legde Essers compensatie op, maar een dergelijk ecologisch waardevol bos met oeroude bomen, kan je niet compenseren.�

Dirk Avonts OCMWraadslid Antwerpen

hardnekkig door. Ondanks alle waarschuwingen werd het bos toch gekapt. Bijna een jaar later is er nog steeds niets gebouwd op het ontboste terrein en van compensatie lijkt voorlopig geen sprake te zijn.

ECOLOGIE

PARTICIPATIE


9

KONIJNENWEI In de Brederodewijk op Antwerpen-Zuid is er een groot gebrek aan groene ruimte en plaats om te spelen. Al twintig jaar wachten de inwoners van de Brederodewijk op een park op de Konijnenwei. Deze droom kwam ten einde toen het huidige stadsbestuur koos voor parking in plaats van park.

Geen park, wel parking op de Konijnenwei In de ontwikkeling van Nieuw-Zuid was aanvankelijk voorzien om van de Konijnenwei een wijkpark te maken voor de omliggende buurten. Schepen Van de Velde besliste echter om dit park uit het plan te schrappen en het gebied “Op termijn zou men de Singel kunnen verleggen tot achter de Konijnenwei. Zo kan er een park komen dat vlot en veilig bereikbaar wordt. Dat is goed voor de verdere ontwikkeling van een leefbare buurt.�

Freya Piryns Gemeenteraadslid Antwerpen

dus niet in te kleuren als parkgebied. Bovendien koos het stadsbestuur ervoor om de Konijnenwei gedeeltelijk als parking te gebruiken. In dit dossier schuift de stad de wensen van de bewoners simpelweg opzij. Omdat er in de buurt een groot tekort is aan groene ruimte en plaats om te spelen, vindt Groen dat dit gebied wel als parkgebied moet worden ingekleurd.

LEEFBAARHEID

MOBILITEIT

KINDVRIENDELIJK


10

PETROLEUM ZUID Antwerpen, een havenstad met een rijke geschiedenis. Een belangrijk hoofdstuk hiervan speelde zich af op Petroleum Zuid. In binnen- en buitenland benijden ze ons voor dit soort industrieel erfgoed. Toch kiest dit stadsbestuur ervoor om een groot deel van het erfgoed op de site te laten verdwijnen.

Industriëel erfgoed bij het oud ijzer Op de site van Petroleum-Zuid plant de stad Blue Gate, een zogenaamd “duurzaam en eco-innovatief” bedrijventerrein. Het duurzaam karakter van het bedrijventerrein staat echter zwaar onder druk door op deze plek “In Limburg en in het Ruhr-gebied wordt erfgoed opgenomen in de herbestemming van sites. Met de herbestemming van PetroleumZuid zet dit stadsbestuur het historisch erfgoed bij het oud ijzer.”

ook het nieuwe arresthuis te willen onderbrengen. Daardoor komt er geen natuurverbinding met de Hobokense Polder en geen volwaardig buffergebied. Ook het aanwezige industrieel erfgoed wordt met de grond gelijk gemaakt. Slechts een kleine fractie wordt behouden. Groen wil het maximale behoud van het erg waardevolle industriële erfgoed, dat ons in binnen- en buitenland wordt beneden.

Joris Giebens Gemeenteraadslid Antwerpen

ECOLOGIE

ERFGOED

PARTICIPATIE


Het lijstje oogt bijzonder indrukwekkend. Het tempo waarmee het ene na het andere dossier werd gemismanaged, baart ons zorgen voor de toekomst. Groen hoopt dat dit bestuur en de bevoegde schepenen een grondige evaluatie maken van de voorbije 500 dagen. Voor Groen is het alvast duidelijk waar men meer aandacht aan moet besteden. • Meer betekenisvolle participatie van burgers, districten en oppositie is cruciaal in deze stedenbouwkundige dossiers. • Transparante communicatie en openheid van documenten zijn noodzakelijk. Te vaak worden beslissingen ongefundeerd genomen zonder inkijk in de beslissingslogica. • Men moet resoluut kiezen voor een 21e eeuwse mobiliteitsvisie met veel meer zorg en aandacht voor fietsers, openbaar vervoer en voetgangers. • De verwachte bevolkingstoename vraagt slimme oplossingen voor een duurzame groei. Een goed evenwicht van voldoende open en groene ruimte, compact bouwen en zuinig ruimtegebruik worden dé uitdaging voor de komende decennia. • Respect voor adviesorganen zoals Natuur en Bos, de GECORO, de stadsbouwmeester, ... in plaats van deze af te bouwen en systematisch te negeren. De vermelde dossiers zullen uiteraard verder op de agenda blijven. Toch zien we er ook andere, zoals De Scheldekaaien, invulling van de Oude Handelsbeurs, het inplanten van extra parkeerinfrastructuur enz… nu reeds aan de horizon opduiken. Groen zal dan ook zowel op stads- als en districtsniveau blijven waken over het stedenbouwkundig beleid. Joris Giebens Gemeenteraadslid voor Groen Antwerpen


10 gemiste kansen in 500 dagen  

Een evaluatie van 500 dagen stedenbouwkundig beleid in Antwerpen.

Advertisement