Page 1

magazine


NEW NEW

Is Isyour your choice choiceof of white white crystal crystal clear? clear?

AlsAls echte echte perfectionisten perfectionisten metmet eeneen passie passie voor voor papier, papier, brengen brengen wewe niet niet elke elke dag dag eeneen nieuw nieuw ongestreken ongestreken papier papier op op de de markt. markt. MetMet Munken Munken Kristall Kristall voegen voegen wewe eeneen vierde vierde tinttint toetoe aan aan hethet Munken Munken Design Design Gamma Gamma en en bieden bieden wewe je nog je nog meer meer creatieve creatieve mogelijkheden. mogelijkheden. Munken Munken Kristall Kristall heeft heeft eeneen hagelwitte hagelwitte tinttint en en eeneen typerend typerend zijdezacht zijdezacht oppervlak, oppervlak, voor voor heldere heldere beeldweergave beeldweergave en en eeneen elegante elegante natuurlijke natuurlijke uitstraling. uitstraling. Ontdek Ontdek Munken Munken Kristall Kristall in de in de uitklapper uitklapper in het in het midden midden van van ditdit magazine. magazine. Maak Maak kennis kennis met met hethet volledige volledige gamma gamma en en kies kies je favoriete je favoriete tinttint opop arcticpaper.com arcticpaper.com

ARCTIC ARCTIC PAPER PAPER BENELUX BENELUX INFOINFO -BE@ARCTICPAPER.COM -BE@ARCTICPAPER.COM TEL +32(0)16 TEL +32(0)16 47 07474607 www.arcticpaper.com 46 www.arcticpaper.com


INHOUD

04 Blijven groeien Luxedrukwerk in Brussel

08 Wilde gisten Lambiekbrouwers denken vooruit

44 Life in the fast lane In het kielzog van rocksterren

25 Allesbehalve alledaags

Flamboyant interieurdesign

14 Van hier tot daar Met potlood en papier

10 Mythisch kunstwerk

Originele laag ontdekt bij restauratie

Boeken & te winnen catalogi Heel wat boeken die in dit magazine aan bod komen, kan u winnen! Ga snel naar www.graphius.com/wedstrijd een maak kans op allerlei kunstboeken, fotoboeken, kinderboeken, catalogi, stripverhalen en biermanden

34 De Blauwbloezen De Amerikaanse Burgeroorlog in perspectief

38 Extra dimensie Boontje voor complexe projecten

COLOFON: Members of Graphius Group: Geers Offset, Sintjoris, New Goff, Druk In De Weer, De Duurzame Drukker, Deckers Snoeck, Boone-Roosens, Etiglia, Dereume Printing, Stevens Print en GuidoMaes.Printingdeluxe.***** Verantwoordelijke uitgever: Denis Geers, Eekhoutdriesstraat 67, 9041 Gent, BelgiĂŤ. Hoofdredactie: Thomas Dewitte. Redactie: Sarah Claes, Sven De Potter, Magali De Reu, Thomas Dewitte. Vormgeving: Arnout Nilis. Abonnementen: u kan zich gratis abonneren via magazine@graphius.com. Graphius, Eekhoutdriesstraat 67, 9041 Gent, BelgiĂŤ. Tel. +32 (0)9 218 08 41. info@graphius.com, www.graphius.com Gedrukt met vegetale bio-inkten op een Heidelberg XL 106-10-kleurenpers met hybride raster 250 lpi. Cover: Invercote Creato 2-zijdig 300 g. Binnenwerk: Arctic Volume Highwhite 1.12 150 g. Tabernakel: Munken Kristall 170 g. Verstuurd onder biologisch afbreekbare folie op basis van zetmeel.


BOEKEN

de details maken het boek CARLI HERMÈS Terra en Mendo De sensuele fotografie van Carli Hermès balanceert op het randje van het erotische. Naast reclamecampagnes voor grote merken mocht hij dan ook ontelbare covers voor onder meer Playboy op zijn resumé schrijven. Zijn traditionelere portretfotografie is eveneens weldoordacht en haarscherp. De eigenzinnige Nederlander vat al zijn foto’s op als kunstwerken: hij laat zich leiden door zijn fascinatie voor lichaamsvormen en schildert met het hele kleurenpalet. Graphius drukte zowel het “gewone” boek als een limited edition in XL-formaat, die 43 cm hoog meet.

UNE HISTOIRE DE MARIN Orep Éditions Op de derde dag schiep God het water, en de Franse zeeschilder Marin-Marie zag reeds dat het goed was. De kunstenaar, die ook als een geweldig schrijver te boek stond, woonde op de Chauseyeilanden in Laag-Normandië, maar beschouwde het ruime sop als zijn thuis.

Als zeiler stak hij in de jaren 30 twee keer de Atlantische Oceaan over. Als schilder

Eenmaal terug op het platteland sleurde

bekwaamde hij zich in werken met olie- en – hoe kan het ook anders – waterverf.

hij zijn publiek ademloos mee in zijn

Zijn gebundelde archieven vielen overigens in de prijzen op het internationale boeken-

maritieme avonturen.

en filmfestival Étonnants Voyageurs de Saint-Malo.

2


FRANCIS PICABIA Mercatorfonds Our heads are round so our thoughts can change direction, zo staat er op de kaft van deze catalogus te lezen. Het hoofd van Francis Picabia moet wel op een perfect opgeblazen voetbal hebben geleken, want de gedachtegang van de Franse kunstschilder is ondoorgrondelijk. Picabia beheerste onder meer het impressionisme, dadaïsme, fauvisme en de abstracte kunst – of, zoals zijn goede vriend Marcel Duchamp zijn werk omschreef: “een caleidoscopische reeks van kunstervaringen.” Met zijn veelzijdigheid maakte Picabia 100 jaar geleden de weg vrij voor de moderne kunst. Zijn exceptionele nalatenschap is te bewonderen in het MoMA in New York, het Kunsthaus Zürich en de catalogus van Mercatorfonds.

À PARIS ! MAIS AVEC … Les Éditions Marie-Louise Nathalie Infante en Thierry Dancourt nemen de lezers van dit jeugdboek mee op een wandeling langs de meest idyllische plaatsen van Parijs. Samen met vijf personages en 81 katten kuieren ze langs de oevers van de Seine, tijdens een tedere (her)ontdekkingstocht doorheen de Franse lichtstad. Het liefdesverhaal en de elegante tekeningen weten jong en oud te betoveren, een spreuk die wellicht nooit zal worden verbroken.

VERLEIDELIJKE VITRINES Snoeck In Gent staan belangrijke gebouwen uit elke eeuw sinds de vroege middeleeuwen. De Arteveldestad leeft op een cocktail van authenticiteit en moderniteit, en dat blijkt ook uit de intact gebleven, gerenoveerde en hippe winkelpuien. 700 jaren winkelarchitectuur passeren de revue, alsof de tijd in de uitstalramen heeft stilgestaan. Windowshoppen door de jaren heen.

3


4


gesprek met Marc Naumann en Fabienne de Morteuil

Stevige reputatie in luxebranche “Het is heel eenvoudig: zonder onze klanten bestaan we niet. Net daarom zijn we als familiebedrijf erg klantgericht. Zij staan centraal, punt. Groter worden als bedrijf wil voor ons dus absoluut niet zeggen dat er meer afstand komt tussen ons en de klanten. Integendeel. Iedere klant heeft bij ons een vaste contactpersoon, die perfect weet in te spelen op elke vraag, die exact weet wat er verwacht wordt. We zouden het nooit anders willen”, vertelt Marc Naumann, zaakvoerder van Dereume Printing.

“Door te blijven groeien en evolueren, kunnen we zelfs de internationale concurrentie aan.”

Enkele maanden geleden trad Medezaakvoerder Fabienne de Dereume Printing toe tot de Morteuil treedt hem bij: “We Graphius Group, een stap die ze leveren hoogstaande kwali­ vol overtuiging zetten. “In deze teit, zowel qua producten als economie moet je vooruit, moet service,­ en­ daar­ zijn­ we­ fi­er­ op.­ je mee­evolueren. Dat is altijd Dat kunnen we ondertussen al Marc Naumann onze visie geweest. Onze klanten meer dan een eeuw waarma­ verwachten vernieuwing en daar ken. Ons geheim? Passie voor hebben ze gelijk in. Doorheen de jaren hebben we daarom het vak!” Over hun voorgangers praten Marc en Fabienne meermaals nieuwe technologieën geïmplementeerd om het met gepaste trots en tegelijk dankbaarheid voor de inzet en drukproces­te­optimaliseren­of­om­de­afwerking­nog­gesofi­sti- overgave van die vorige generaties. Dereume Printing is een ceerder te maken. Deel uitmaken van een grotere organisatie familiebedrijf dat intussen al 110 jaar niet weg te denken is is bijgevolg de logische volgende stap die nodig is om tegelijk uit­de­Belgische­grafi­sche­wereld.­Het­werd­opgericht­in­1906­ innovatief en winstgevend te blijven.” door Alfred Dereume, overgrootvader van Marc en Fabienne.

5


“Om een voorname speler te blijven in die mondaine branche, moet ons drukwerk luxueus zijn en blijven.”

Toen al lag de nadruk op kunstboe­ ons in hun ­filosofie. Zij zijn in feite ken, in eerste instantie in eerder voor de Vlaamse markt wat wij kleine oplage, maar meteen van voor de Brusselse markt zijn: een superieure kwaliteit. Zijn dochter aanbieder van kwaliteitsdrukwerk, Marguerite Dereume nam de druk­ met een vergelijkbaar klantenseg­ kerij over toen haar vader kwam te ment. De laatste jaren zijn zij sterk Fabienne de Morteuil overlijden. Ze was op dat moment gegroeid. Om een rendabel grafisch amper 18 jaar oud. Later volgden bedrijf te blijven, moet je toekomst­ haar zonen Raymond en André Naumann in haar voetsporen. gericht werken. Ze hebben de moedige beslissing gemaakt om te investeren in schaalvergroting en industrialisering. Het spreekt Nu staat de vierde generatie al even aan het hoofd van de voor zich dat we graag meegaan in dat verhaal.” ­drukkerij. Fabienne Naumann-de Morteuil stapte in 1987 in het bedrijf om de commerciële activiteiten te verfijnen en sinds In welke domeinen bevinden jullie klanten zich dan? Fabienne 2010 vervangt ze haar vader Raymond na zijn overlijden. Marc preciseert: “We focussen ons vooral op de zogenaamde luxe­ Naumann, zoon van André, kwam in 1990 aan het hoofd van thema’s: mode, juwelen, design, automotive, architectuur, Dereume Printing om de functie van zijn vader over te nemen. Een kunst … We zijn met andere woorden gespecialiseerd in klasse­ boeiende familiegeschiedenis. Marc Naumann: “Die loopt eigen­ volle magazines en catalogi maar ook in kunstboeken en prach­ lijk mooi gelijk met de geschiedenis van Graphius zelf, vroeger tige koffietafelboeken. Boeken waar je graag mee uitpakt, gekend als Geers Offset. Dat is ook een van de redenen waarom kortom. Om een voorname speler te blijven in die mondaine bran­ we niet lang twijfelden over deze samenwerking. We herkennen che, moet ons drukwerk even luxueus zijn en ­blijven. Het papier,

6


GESPREK

de foto’s, de lay-out, de tekst, de cover, het bindwerk … Elk aspect moet er even gesofisticeerd en rijkelijk uitzien.”

c­ liënteel kennen we al jaren. Ze zijn het gewend om nieuwe projecten met ons te bespreken op een heel open en ver­ trouwelijke manier, zowel wat de verwachtingen als de prijs betreft. Aan die persoonlijke service veranderen we bijgevolg helemaal niets. Dereume blijft een eigen entiteit. We kunnen onze klanten nu alleen nóg beter helpen.”

In 2017 verhuist Dereume van Drogenbos naar een volledig nieuw pand op de site van Boone-Roosens in Lot, waar ze samen Graphius Brussel zullen vormen. Marc ziet verschillende voorde­ len: “Ten eerste is de locatie een hele vooruitgang. Hoewel de site zich maar een drietal kilometer verder bevindt, zal de bereikbaar­ heid veel beter zijn. Door de consolidatie verminderen de admi­ nistratieve kosten logischerwijze ook. Maar natuurlijk is hét grote voordeel de modernisering. We gaan investeren in een resem nieuwe hightech machines. Die laten ons toe om op hetzelfde elan verder te gaan en dus perfecte kwaliteit te blijven verzeke­ ren. Maar dan nog sneller, nog duurzamer, in grotere hoeveel­ heden en met nog meer mogelijkheden. Er gaat trouwens geen jobverlies mee gepaard. We nemen iedereen mee naar de nieuwe productiesite. Dat is voor ons niet meer dan logisch.”

Wanneer we polsen naar de toekomstplannen als deeldruk­ kerij van de Graphius Group, schetst Marc realistische maar positieve vooruitzichten: “In de grafische wereld moet je tegenwoordig knokken voor je plaats op de markt, zeker in het Brusselse Gewest. Dat beseffen we maar al te goed. Je moet hoogstaande kwaliteit bieden, innoveren, duurzaam werken én dat allemaal voor een redelijke verkoopprijs. Voor kleine bedrijven is het niet eenvoudig om de concurrentie voor te blijven. Geruggensteund door Graphius plannen we nu onze positie op de Brusselse en Belgische markt verder te verster­ ken. Door te blijven groeien en evolueren, kunnen we zelfs de internationale concurrentie aan.” 

Fabienne: “De reacties van onze klanten op het nieuws van onze verhuisplannen waren heel positief. Het gros van ons

7


8


reportage

Van landbouwer tot

bierbrouwer

Lindemans produceert publieksvriendelijke lambiekbieren die ook bij bierkenners scoren, dankzij het huwelijk tussen het zure van de lambiek en het zuurzoete van de fruitbieren. Toepasselijk, want het verhaal van de brouwers begint eveneens bij een huwelijk. “Dat was de eerste overname”, lacht co-eigenaar Geert Lindemans. Nadat Joos Frans Lindemans in 1822 aan brouwer Petrus Jacobus Vandersmissen de hand van zijn dochter vraagt, neemt het echtpaar haar intrek in boerderij ‘Hof ter Kwade Wegen’ in Vlezenbeek. Joos bekwaamt er zich ’s avonds in het brouwen van lambiek. Pas vier generaties later zetten René en Nestor Lindemans de landbouwactiviteiten van hun betovergrootouders definitief stop. Nochtans geen gemakkelijke beslissing: “In die tijd stond lambiek onder druk, want pils was hip en werd in flesjes verkocht”, ver­ telt Renés zoon Geert, die vandaag aan de leiding staat van de brouwerij, samen met zijn neef Dirk. “Onze ouders brouwden lambiek, sloegen het op in vaten en brachten het naar de cafés, soms nog met paard en kar. Ze rolden de vaten van 150 of 400 liter – gevaarlijk werk!” Vlak na de jaren 60 en 70, toen de brouwerij begon met het bot­ telen van geuze en kriek, herontdekte het grote publiek de oude bieren. “We zijn toen begonnen met de export naar Frankrijk en Amerika. Bij de Amerikanen bleek het zoete fruitbier beter in de smaak te vallen dan de zure variant. Stelselmatig zijn we die weg ingeslagen. De sweet lambics hebben een serieuze sprong vooruit gemaakt. Daarom hebben we de site van de boerderij omgetoverd tot extra productie­ ruimte. Vandaag hebben we twee afvullijnen voor de verschillende types van flessen en eentje voor vaten.” Ondanks de mondiale expansie – Lindemans voert rechtstreeks uit naar 40 landen – blijven de bierbrouwers trouw aan Brussel, om meerdere redenen: “Wij linken ons imago aan onze hoofdstad en meer bepaald de art nouveau. Dat is onze huisstijl geworden en zit verwerkt in al onze etiketten”, verklaart Lindemans. “Maar Brussel is ook de grootste stad bij de Zennevallei, de enige streek ter wereld waar lambiek spontaan

kan ingisten. Door de hoge concentratie van wilde gisten stellen wij ons brouwsel bloot aan de openlucht, zodat de natuurlijke gisten en bacteriën het bier doen vergisten. Die methode is al gangbaar sinds de middeleeuwen. Wat Épernay is voor de champagne, is Brussel voor de geuzen en de lambiek.” België wordt volgens Lindemans nog steeds als het bier­ land bij uitstek aanzien, maar we mogen niet op onze lauweren rusten. “We moeten opletten dat we niet het oude continent van het bier worden. In het buitenland komen er talloze craft brewers bij die zich allemaal wil­ len onderscheiden en met extreme ideeën komen aan­ zetten”, waarschuwt Lindemans. De diversiteit in biersoor­ ten en smaken waarin we vroeger uitblonken, is met andere woorden niet langer uniek. “We moeten origineel blijven en ons niet beperken tot de categorie bier. Lindemans is onlangs gestart met het produceren van botanicals. Dat zijn oude geuzen met een twist. De geuze met basi­ licum bijvoorbeeld is een heel verfrissend en aromatisch bier dat vlot over de toonbank gaat. Onze gin distilleren we dan weer uit Oude Kriek Cuvée René. We willen tonen dat we de markt aanvoelen en dat we mee zijn.” De neven zitten dus niet stil. “We zijn met een aantal nieuwe smaken bezig. We hopen ook enkele botanicals over te houden en we zetten volop in op het exploreren van nieuwe markten.”  Etiglia, de label- en kartonafdeling van Graphius, drukt de exportlabels en de ­vatenringen voor Lindemans. We mogen drie lezers trakteren op een ­cadeaubox met verschillende smaken. Santé!

9


10


catalogus

Glorieuze

aanbidding De Mona Lisa betovert dagelijks horden toeristen, maar De aanbidding van het Lam Gods laat de fascinatie van kunsthistorici en speurneuzen nooit meer los. De buitenluiken van het retabel werden onlangs gerestaureerd. In 2019 zal de polyptiek in de Gentse Sint-Baafs­ kathedraal weer compleet zijn. Op dat ene paneel na, natuurlijk … Het Lam Gods dankt haar mythische bekendheid bij het grote publiek aan de diefstal van De Rechtvaardige Rechters. Het paneel wordt in de nacht van 10 op 11 april 1934 ontvreemd door onbekenden, die ook het paneel met de beeltenis van Johannes de Doper weghalen. De misdadi­ gers starten geheime onderhandelingen op met het bisdom en als een teken van goede wil, of om hun betrokkenheid kracht bij te zetten, geven ze het paneel met Johannes de Doper terug tijdens de onderhandelingen. De Rechtvaardige Rechters worden echter nooit teruggevonden. Op zijn sterfbed bekent Arsène Goedertier, een wisselagent en voormalig koster, dat alleen hij weet waar het paneel zich bevindt. Helaas blaast de vermeende dief volgens de overlevering zijn laatste adem uit voordat hij de bergplaats kan bekendmaken. Het verhaal spreekt tot de verbeelding en het mag een wonder heten dat de verdwijning van De Rechtvaardige Rechters nog niet integraal door Hollywood werd opgepikt. Wie de moeite neemt om de Sint-Baafskathedraal met andere ogen te bekijken, kan zich levendig voorstellen hoe de dieven gevlucht moeten zijn langs het kleine deurtje aan de rechterzijde van de grote ingangspoort. Ook de straten rondom de kathedraal lijken dan opeens het ideale decor te vor­ men voor een oude gangsterfilm. Het mysterieuze scenario zou zelfs bul­ ken van de intriges, want latere auteurs hebben tal van verbanden willen leggen met onder meer de ambities van de dader, de beurscrisis van de jaren 30, de dood van koning Albert I en zelfs de heilige graal.

Hubert van Eyck neemt rond 1420 de opdracht aan van Joos Vijd, een rijke patriciër en op dat moment voorschepen van Gent. Er wordt aangenomen dat Hubert het ontwerp uittekende en een deel van het werk schilderde, maar na zijn overlijden in 1426 maakt zijn jongere broer Jan van Eyck met het altaarstuk naam als vaandeldrager van de Vlaamse Primitieven. Hij tilt de olieverftechniek naar een ongezien niveau: het Lam Gods is het eerste werk waarin kleuren zo krachtig en fris zijn en blijven. Jan van Eyck slaagt daarin dankzij de materialen waarover hij kan beschikken en doordat hij andere eigenschappen, zoals de droogtijd van de verf, weet te respecte­ ren. Bovendien is van Eyck een meester in het uitbeelden van reflectie en lichtinval. De weerkaatsing van het licht in de juwelen stemt overeen met de natuurlijke lichtinval in de Vijdkapel, waar het retabel wordt gehangen. De iconografie is hoe dan ook zeer ongewoon en vernieuwend. Er bestaat geen twijfel over dat van Eyck zich voortdurend laat adviseren door experts. De vingerzetting van de orgelspelende engel bijvoorbeeld wijst op de polyfone muziek uit die tijd. Om De aanbidding van het Lam Gods te begrijpen, moet het van buiten naar binnen worden gelezen. Het retabel vertelt het verhaal van de over­ gang van het oude naar het nieuwe testament, met de apotheose in het Boek van de Openbaring. De binnenkant toont het paradijs – let op de palmbomen op de achtergrond – en verschillende groepen mensen die het lam aanbidden dat voor de mens geofferd is. Het lam staat natuurlijk symbool voor Christus. De duif is de Heilige Geest. Ook de verdere symboliek in de details is ongeëvenaard. Het zou ons te ver leiden om elke bijzonderheid te bespreken, maar we willen toch één detail uitlichten om de diepgang van het werk te illustreren. Achter de centrale figuur, die de Goddelijke Heer op de troon voorstelt, staan pelika­ nen afgebeeld die hun eigen borst openpikken (zie cover van dit ­magazine).

Onovertroffen finesse Voor kunsthistorici is het verhaal over De Rechtvaardige Rechters slechts een hinderlijke anekdote, omdat het de aandacht wegneemt van de polyptiek zelf. Het schilderij verwierf haar legendarische status immers al kort na haar ontstaan.

11


Volgens een legende voedt de vogel op die manier haar jongen met bloed, een ondubbelzinnige verwijzing naar het offer van Christus. Over de centrale figuur zijn niet alle kunsthistorici het eens. De Heer draagt een pauselijke kroon, die symbool staat voor verschillende onderwerpen en dus niet noodzakelijk voor God de Vader. Bijna 600 jaar postdatum is het hele schilderij een voortdurende inspiratiebron voor kunstenaars en kunstliefhebbers en voorziet het stof voor discussie voor theologen en historici.

Later wordt het veelluik onderhevig aan politiek en vormt het de speelbal van internationale grootmachten. Onder meer Jozef II, de Franse revolu­ tionairen, het Verdrag van Versailles en de Tweede Wereldoorlog oefenen een grote impact uit op het schilderij. Tussendoor worden er panelen ver­ wijderd, verkocht, overlangs gezaagd en zelfs in een zoutmijn geborgen, met alle schadelijke gevolgen voor de materiële conditie van het werk.

Gelaagd meesterwerk Weinig grote kunstwerken hebben een dergelijke turbulente geschiede­ nis beleefd. Wanneer de toestand van het Lam Gods in 2010 wordt onder­ zocht, is de weinig verrassende conclusie dat een grondige restauratie noodzakelijk blijkt. Acht restaurateurs van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium voeren precisiewerken uit in een atelier in het Gentse Museum voor Schone Kunsten. Ze worden opgevolgd door een comité met deskundigen uit de hele wereld én door de bezoekers van het MSK, want de restauratie gebeurt in een zo groot mogelijke openheid. De initiatiefnemers beslissen om ook alle wetenschappelijke bevindin­ gen met de wereld te delen. Tot grote verbijstering van de hele kunstwereld ontdekken de specia­ listen dat zowat 70% van de buitenluiken overschilderd zijn. Het Lam Gods blijft verbazen want de oorspronkelijke penseelstroken blijken in vrij goede staat bewaard te zijn gebleven. De experts beslissen om de

Spiegel van Europese geschiedenis De boeiende geschiedenis van de polyptiek kent overigens verschillende hoogtepunten, lang voor de voorgenoemde kunstroof. In de jaren die volgen op de inhuldiging in 1432 bezoeken verscheidene politieke en ker­ kelijke grootheden het schilderij. De Gentse kroniekschrijver Marcus van Vaernewijck oreert in de zestiende eeuw dat “het wonderlijk geschil­ derde altaarstuk nergens in Europa wordt geëvenaard.” Het Lam Gods is in die tijd het uithangbord van Gent. Filips II bewondert het werk zelfs zozeer dat hij het in 1557 naar Spanje wil laten overbrengen. Het kerkbestuur kan hem uiteindelijk paaien met een kopie. Net voordat de Beeldenstorm in 1566 door de Arteveldestad raast, weet men het schil­ derij in veiligheid te brengen. Het is op dat moment al bijna een mirakel dat het Lam Gods bewaard blijft.

12


CATALOGUS

De gerestaureerde panelen van het Lam Gods werden onder optimale omstandigheden in de restauratiestudio digitaal gefotografeerd. De meest geavanceerde appara­ tuur zorgt voor een zo accuraat mogelijk resultaat om de kleuren en details op ware grootte te tonen. Deze wereldwijd unieke foto’s werden genomen en exclu­ sief verdeeld door de beeldbank van de Vlaamse Musea en erfgoedverenigingen: Lukas­Art in Flanders. ­Lukas-Art­in­Flanders­werkt­nauw­samen­met­70­partners­ (musea, kerken, kathedralen), ontsluit deze collecties en verspreid­ ze­ wereldwijd­ via­ www.lukasweb.be.­ Hiervoor­ wordt een gelaagd licentiemodel gehanteerd. Uitgevers en drukkers putten uit de digitale collectie van Lukas­Art in Flanders voor gebruik van Vlaamse Primitieven, Vlaamse Meesters, Ensor en Rik Wouters, enz. Ook voor grote internationale projecten en tentoonstellingen wordt samengewerkt met de Vlaamse beeldbank. Alle beelden worden gratis beschikbaar gesteld voor educatief gebruik. Info: www.lukasweb.be

originele van Eyck­laag bloot te leggen. Daarbij laten ze niets aan het toeval over: met­fotografi­sche­opnametechnieken­en­scans­en­via­chemische­analyses­wordt­elk­ detail onderzocht en gedocumenteerd. De werken lopen vertraging op, maar het resultaat is het wachten meer dan waard. De scherpte van de penseelvoering van de gebroeders van Eyck en de helderheid van hun coloriet zijn in ere hersteld. Vandaag krijgen bezoekers van de Sint­Baafskathedraal een unieke kans om de bui­ tenluiken in hun vernieuwde glorie te aanschouwen. In het Caermersklooster loopt een fascinerende tentoonstelling over de restauratie en de manier waarop elke laag een geheim prijsgeeft. Intussen is de tweede fase van de restauratiewerken aange­ vat.­Na­de­binnenluiken­van­het­benedenregister­komt­het­bovenregister­in­fase­3­ aan de beurt. Een team van specialisten onderzoekt intussen of een terugkeer naar de Vijdkapel tot de mogelijkheden behoort.

De tentoonstelling restauratie/REVELATIE: de buitenluiken van het Lam Gods loopt tot 28 mei 2017 in het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster in Gent. Graphius drukte de catalogus voor de expositie en mag, namens de provincie Oost-Vlaanderen en V&V Maat, vijf exemplaren weggeven aan geïnteresseerde lezers. Lees meer op pagina 1. Copyright: Sint-Baafskathedraal Gent © www.lukasweb.be Art in Flanders vzw, foto’s Hugo Maertens, Dominique Provost, KIK/IRPA

13


14


maatschappelijke betrokkenheid

Als vluchtelingen het

met potlood en papier zeggen

Als repliek op de vluchtelingenproblematiek zijn er talloze initiatieven die vluchtelingen een stem geven. Maar soms zegt een beeld meer dan duizend woorden. En dat is precies waarom het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst Gent naar verschillende opvangcentra in België trok en de bewoners potlood en papier gaf.

Alle tekeningen werden gebun­ deld in het boek Van hier tot daar. “Als museum moeten we een spiegel voorhouden om mensen kritisch te laten nadenken over de wereld,” zegt Philippe­Van­Cauteren,­artistiek­directeur­van­S.M.A.K.

concreter men de dingen maakt, hoe tastbaarder ze worden en hoe minder vooroordelen er zijn. Kan het boek een geleider zijn om de vluchtelingenproblematiek aan te kaarten? Van hier tot daar heeft niet bepaald het doel om de problematische situatie van opvangcentra en diens polariserende imago op te kla­ ren. Als museum kunnen we geen missionerende rol vervullen. Een tekeningenbundel volstaat niet om dergelijke veranderingen te realiseren. Wél ben ik ervan overtuigd dat die mensen niet alleen voedsel en kledij nodig hebben, maar eenvoudigweg een potlood en een stuk papier. Per slot van rekening is een tekening een van de eenvoudigste manieren om zich uit te drukken, om een vluchteling de kans te bieden om een boodschap te brengen in een wereld vol politieke en taalgebonden barrières. U moet zeker eens kijken naar de oude tekeningen van Spaanse vluchtelingen die wilden ontsnap­ pen aan het fascistische bewind van Franco. Die vertellen meer dan de wetenschappelijke teksten die dat tijdperk behandelen.

S.M.A.K. stelde het boek voor op Wereldvluchtelingendag. Wat is er uit die dag precies voortgekomen? Niet minder dan vijfhonderd mensen hebben die dag hun weg gevonden naar ons museum. Ik vond het prachtig om te zien hoe talloze vooroordelen werden omgezet in een positieve per­ ceptie over wat vluchtelingen meemaken of wat ze in het ver­ leden hebben doorstaan. Sommige aanwezigen waren nooit eerder in contact gekomen met een vluchteling. De ontmoetin­ gen die ik daar zag plaatsvinden vormden voor mij hét momen­ tum van de dag. Bij zulke gelegenheden fungeert het museum als remedie tegen vooroordelen en soortgelijke vormen van racisme en xenofobie. Die dag heeft voor mij bewezen dat, hoe

15


MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

Op welke manier geven de tekeningen precies weer wat de vluchtelingen hebben meegemaakt? Opvallend is dat de tekeningen vooral blijk geven van opti­ misme. In het boek ziet u zelden sporen van geweld of tragedie. De tekenaars deelden hun achtergrond waarin het geluk en de kleine dingen centraal staan. Ik vermoed dat het tekenen van emoties voor sommigen een therapeutische werking heeft. Zo hoorde ik een verhaal van een vrouw die toekeek hoe haar vrien­ din werd vermoord en niet eens de kans kreeg om haar te begra­ ven. Ze vertelde hoe ze die tragedie een plaats kon geven met potlood en papier. In die context zijn tekeningen een kwetsbare getuigenis van iemands existentie. Met Van hier tot daar legden we emoties vast, zoals een seismograaf de trillingen van een aardbeving meet.

spiegel voor te houden. Ik hoop dan ook dat mensen het boek kopen uit solidariteit, betrokkenheid en empathie. Helpen soortgelijke initiatieven u om met S.M.A.K. een nieuwe invulling te geven aan actuele kunst? Dat zal ik pas echt weten wanneer ik ermee stop. Ik wil ook niet als­persoon­worden­geroemd­voor­alles­wat­S.M.A.K.­vandaag­ bereikt­heeft.­We­hebben­een­team­van­65­mensen­die­er­elke­ dag opnieuw voor zorgen dat het museum nog meer aan belang wint.­Het­is­niet­aan­ons­om­te­oordelen­over­ons­succes.­Als­ artistiek directeur laat ik het oordeel liever over aan de kritische stemmen rondom ons.

Van hier tot daar werd gedrukt door Graphius

Ziet u de publieke houding tegenover vluchtelingen veranderen? Ik denk dat onze westerse samenleving stilaan begrijpt dat de vluchtelingenkwestie geen ver­van­ mijn­bedshow meer is. De kans is reëel dat u en ik morgen vluchtelingen zijn en dat we ons dagelijkse leven moeten inruilen voor erbarmelijke leefomstandigheden. Alleen staat niet iedereen daarbij stil, dus is het onze taak om een kritische

en is te koop in S.M.A.K. en via Mercatorfonds, ten voordele van het Rode Kruis. Graphius steunt het project van de drie partijen en kocht vijf exemplaren aan, die we verdelen onder onze lezers. Blader terug naar p. 1 om deel te nemen aan de wedstrijd.

16


nieuws KONINKLIJK BEZOEK OP FRANKFURTER BUCHMESSE Op de Frankfurter Buchmesse, de belangrijkste boekenbeurs voor professionals, werden Vlaanderen en Nederland als eregasten in de bloemetjes gezet. Onder leiding van het artistieke intendantschap van auteur Bart Moeyaert stelden een resem Nederlandstalige schrijvers hun vertaalde werk voor, maar ook de Belgische en Nederlandse drukkerijen, boekbinderijen, uitgeverijen en andere boekenprofessionals mogen trots zijn op hun verwezenlijkingen op de internationale boekenscene. Onze uitstekende reputatie in het buitenland werd kracht bijgezet door de aanwezigheid van koning Filip en koningin Mathilde, de Nederlandse koning Willem-Alexander, Vlaams minister-president Geert Bourgeois en Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz op de officiële opening.

GRAPHIUS GROUP GROEIT We verwelkomden de afgelopen maanden niet alleen Dereume Printing, Stevens Print en GuidoMaes. Printingdeluxe.*****, ook in ons hoofdkantoor in Gent mochten we nieuwe gezichten begroeten. Zo begonnen voor de tweede keer een aantal medewerkers aan een opleiding via GRAFOC en openden we 15 nieuwe en uiteenlopende vacatures, waarvan we er al enkele ingevuld zagen. Meer info: www.graphius.com/contact/jobs/vacatures

STAND OP BOEKENBEURS ANTWERPEN

PAPIERTRAINING

Graphius maakte in november deel uit van het

Wanneer u drukwerk bestelt, is niet alleen

selecte kransje standhouders op de Boekenbeurs

de keuze voor de goede drukker van belang.

in Antwerpen. De 80e editie van het belang-

De juiste papiersoort kiezen voor uw com-

rijkste boekenfestival in Vlaanderen mocht

municatie is een haast even belangrijke

150.000 bezoekers registreren. Het gegeven dat

factor. Precies daarom nodigden we onze

zoveel mensen tijd maakten voor een boek, naar

klanten uit voor een gratis basisopleiding

analogie met de beurscampagne ‘Boek tijd voor

papier. De training omvatte verschillende

een boek’, is het zoveelste treffende bewijs dat

thema’s, van productie en verfijning tot

gedrukte boeken nog steeds – en zelfs meer dan

papiereigenschappen en ecologie.

ooit – springlevend zijn.

NIEUWE CO2-NEUTRALE KRIMPFOLIE Om verder te streven naar een optimalisatie van onze duurzame strategie, schakelt Graphius over naar een milieuvriendelijke “bio-based krimpfolie”. Het granulaat van de folie wordt gemaakt uit suikerriet. Door de afwezigheid van eindige grondstoffen is de folie composteerbaar, bio-afbreekbaar, oxo-degradable en afbreekbaar door UV-licht. De bio-based krimpfolie is gemakkelijk te herkennen aan de I’m green bedrukking.

17


18


print on demand

Kwaliteitsbewakers van huisstijl De digitale golf van technologische trends en innovaties laat ook de drukkerijwereld niet onberoerd. Zo implementeerde Graphius onlangs een nieuwe webtool, een e-commerceplatorm dat garant staat voor een feilloze automatisatie van drukwerk. François Pczycki, project leader bij Graphius, heeft het over een “geslaagde oplossing”. Met de nieuwe webtool van Graphius kun je een reeks documenten in een handomdraai de huisstijl geven van je bedrijf. Tal van bedrij­ ven en leveranciers gebruiken de toepassing om snel te voorzien in hun drukwerkbehoeften en die van hun klanten. Met de webtool waakt Graphius aandachtig over de intuïtieve interface en het gebruiksgemak. “Het volledige plaatje moet kloppen en dat is zeker het geval”, geeft François aan. “Ook niet-getrainde gebruikers kunnen makkelijk en snel met het portaal werken. En zelfs wanneer het hen toch niet lukt, kunnen ze steeds terecht bij de Graphius-hulplijn.”

niet voldoet aan de huisstijl van het bedrijf vrijwel onbestaand. In die zin wil Graphius zich met deze centrale oplossing profileren als huisstijlbewaker. François gelooft dat ook Graphius-klanten die meerdere filialen heb­ ben, voortaan sneller kunnen schakelen. De grafische afdeling van het hoofdfiliaal wordt immers niet langer overladen met vragen over layout en huisstijl. Nee, elk kantoor kan haar eigen log-in krijgen om in een handomdraai de benodigde documentatie te genereren.

Uitbreiding diensten

Efficiëntie als grootste troef

Nu Graphius alvast mag terugblikken op sterke resultaten en posi­ tieve feedback van klanten, overweegt de drukkerij haar aanbod uit te breiden met andere digitale diensten. François denkt in eerste instantie aan een aanvullende oplossing waarmee Graphius haar klanten kan helpen met direct mailings, van strategie tot de precieze uitwerking. Hij is ervan overtuigd dat drukkerijen zich niet kunnen beperken tot een louter offline aanbod. “In tijden van digitalise­ ring geloof ik dat élk bedrijf haar proces­ sen moet herbekijken om te blijven vol­ doen aan strengere klanteisen”, stelt hij. “En niet alleen omdat de markt daar om vraagt, maar ook omdat we als bedrijf de vinger aan de pols moeten houden van de efficiëntie rond onze interne processen. We zoeken altijd naar tools en methodes die het reilen en zeilen van ons bedrijf kunnen optimaliseren. Liever proactief dan reactief, want anders hink je op een bepaald ogenblik toch maar achterop.” 

Diverse klanten maken reeds gretig gebruik van Graphius’ nagel­ nieuwe dienst. Met de verbeterde klantenservice, hogere productivi­ teit en snellere doorlooptijden zijn de voordelen van de nieuwe web­ tool legio. Maar volgens François Pczycki is efficiëntie, en dus uiteindelijk ook winstgevendheid voor de klant misschien wel de grootste troef van allemaal. Veel bedrijven verliezen immers tijd met het controleren van bijvoorbeeld visite­ kaartjes door verschillende afdelingen, nog voordat de digitale bestanden naar de drukkerij vertrekken. Die rompslomp behoort nu tot het verleden en de afgelegde weg is logischerwijs een pak korter. Zo slagen functionaliteiten zoals online drukproeven erin de productietijd aanzienlijk te beperken, weet het platform de foutenmarge een pak kleiner te maken én kent de printafdeling een kleinere werklast. Eenvoudig gezegd is het risico dat het ­resultaat

“In tijden van digitalisering moet elk bedrijf haar processen herbekijken om te voldoen aan strengere klanteisen.”

19


20

© Fernando Guerra


magazine

VILLAS Uit liefde voor ontwerp “Geïnteresseerden in architectuur, interieur, renovatie en design noemen VILLAS de bijbel. Dat is dan ook exact ons doel: onze lezers zo volledig mogelijk informeren over diverse bouwstijlen, originele vormgeving, klassieke stijl of hedendaags design”, glimlacht Pascale Deltour, hoofdredactrice van VILLAS. die overigens heel natuurlijk verliep. “Aangezien ik al meer dan twintig jaar nauw betrokken ben bij de uitgave, blijf ik hoofdredactrice van VILLAS. De samenwerking verloopt vlot en ik geloof in een positief effect voor beide partijen”, bevestigt Pascale. Edition Ventures breidt haar portefeuille met VILLAS nog meer uit en het tijdschrift wordt opgenomen in een uitge­ versomgeving met meer draagwijdte dan vroe­ ger. Met steevast dezelfde kwaliteit en dezelfde professionaliteit. “Een mooie synergie dus. We zijn elkaar op het juiste moment tegengekomen en waren meteen akkoord met elkaars ver­ wachtingen. Zoals dichter Paul Eluard het zo mooi omschrijft: “Il n’y a pas de hasard, il n’y a que des rendez-vous.” Bij het samenstellen van de inhoud voor een volgende editie, blijft de focus voor Pascale op de coherentie, de volledigheid en de vari­ atie. Elke reportage over binnen­ of buitenland moet waardevol zijn en tegelijk getuigen van de nodige creativiteit en originaliteit. Ook eco­energie of duurzaamheid is tegenwoordig een essentieel onder­ werp in het magazine. Daarenboven wil VILLAS zijn lezers van heel wat praktische info voorzien. De merkentrends a.d.h.v. verschillende thema’s, nieuwigheden, adressen, websites en contactgegevens voor tentoonstellingen, beurzen of verkooppunten krijgen eveneens een plaats. “Na al die jaren is onze doelgroep alleen maar uitgebreid. Van stu­ denten en professionelen in de sector tot mensen die inspiratie zoe­ ken voor hun woning en/of interieur.”

Kaft:© Mireille Roobaert I Uittreksel uit het magazine

21

Nr. 92

www.villasdecoration.com

foto © Mireille Roobaert

VILLAS is een gevestigde waarde als tijdschrift over architectuur, interieur, renovatie en design. Raymond Naumann, de vader van Pascale, richtte­ het­ magazine­ op­ in­ 1970,­ initieel­ met­ twee doeleinden: zich uitleven in zijn passie voor architectuur, design en kunst én tegelijk de rustigere periodes in de drukkerij compen­ seren. Raymond Naumann stond namelijk aan het hoofd van Dereume Printing, sinds kort een kunst design deeldrukkerij van Graphius. deuren keukens renovatie “Twintig jaar lang deed hij alles zelf voor ‘zijn’ interieur architectuur VILLAS: hij bedacht de onderwerpen, schreef eco-energy de teksten én nam de foto’s. Zijn echtgenote Elisabeth zorgde voor de publiciteit”, herinnert Pascale zich. “VILLAS was een voorloper van het genre. Er bestonden in die tijd amper tijd­ schriften over deze onderwerpen. Zijn aanpak is nadien door verschil­ lende magazines overgenomen, zowel wat de insteek voor reportages betreft als de vormgeving.” Al vlug won VILLAS aan naambekendheid, omwille van de kwalita­ tieve inhoud, foto’s en lay­out, maar ook dankzij de originele publi­ citeit­ voor­ befaamde­ merken.­ “Heel­ wat­ architecten,­ designers,­ kunstenaars en fotografen willen een vermelding in ons magazine. Het­gaat­immers­niet­om­typische­reclameboodschappen­zoals­je­ze­ gewoonlijk in tijdschriften ziet, op bladzijden die lezers snel omslaan. Wij maken er informatieve, aantrekkelijke pagina’s van die in het oog springen. Daar hebben onze lezers effectief iets aan.” Sinds­ 5­ september­ 2016­ wordt­ VILLAS­ uitgegeven­ door­ Edition­ Ventures. Een volgende stap in de geschiedenis van het magazine,


22


boek

Tegendraads

in stijl

Modefotografie, zweefvliegen, muziek, racen, juwelen, skiën … Gleb Derujinsky was een man met duizend-en-één interesses en talenten. Een ware uomo universale, perfectionistisch en gepassioneerd in elk domein waarin hij zich waagde. In de jaren 50 begon hij als modefotograaf exclusief voor het magazine Harper’s Bazaar te werken en de modewereld stond op zijn kop … Gleb Derujinsky werd geboren in 1925 in New York, als kind van Russische immigranten van adellijke afkomst. Het oog voor kunst en de zin voor avon­ tuur zaten hem in het bloed. Zijn vader Gleb Derujinsky senior was immers een gerenommeerd beeldhouwer en zijn moeder Alexandra een klassiek pianiste én avonturierster in hart en nieren. Het was zijn moeder die hem aanmoedigde om zijn eigen pad te zoe­ ken en de wereld telkens vanuit nieuwe perspectieven te bekijken. Een visie die hij zijn hele leven heeft waargemaakt. En hoewel zijn vader hem probeerde te overtuigen dat fotografie geen kunst was, heeft ook hij Gleb junior op zijn manier beïnvloed. Want die karaktertrek had­ den ze namelijk gemeen: tegen de stroom ingaan, grenzen verleggen. Of zoals zijn dochter Andrea het stelt: “They broke the mold.”

Camera Club, als jongste lid. Na zijn legerdienst in WOII – waar hij het trou­ wens tot staff sergeant schopte  – begon hij meteen zijn eigen fotostudio. Niet lang daarna vroeg Carmel Snow van Harper’s Bazaar hem om exclusief voor het modeblad te werken. En zo brak er een nieuw tijdperk aan in de modefoto­ grafie. Met zijn revolutionaire visie en spraakmakende beelden, verbijsterde hij de modewereld. Hij liet modellen op hoge stellingen en ladders klimmen, met gevaarlijke dieren of toevallige pas­ santen poseren en trok de wereld rond op zoek naar adembenemende locaties voor fotoshoots. “Net als een regisseur creëerde hij scènes die recht uit de films van de jaren 40 leken te komen. Elke foto lijkt wel een still uit een romantisch, komisch of drama­ tisch verhaal. Denk maar aan Bringing up Baby of Swing Time. De modellen poseren in zijn foto’s met evenveel gratie en elegantie als in die films”, legt Andrea Derujinsky uit, een van de dochters van Gleb en model Ruth Neumann. Naast Ruth werkte Gleb ook regelmatig samen met onder meer Carmen Dell’Orefice, Iris Bianchi en Nena von Schlebrügge (de moe­ der van actrice Uma Thurman).

Op zijn 6e maakte Gleb al zijn eerste camera en op zijn 10e zijn eigen vergrotingsapparaat. Hij leerde zijn materiaal en het effect van licht perfect te begrijpen en naar zijn hand te zetten. Vijf jaar later maakte hij al deel uit van de New York

23


BOEK

Memorabel waren steevast zijn fotoshoots in Parijs. Zo mocht hij­de­lentecollectie­voor­Harper’s­Bazaar­meermaals­fotograferen in de lichtstad. In kledij van onder meer Dior, Chanel, Balenciaga en Yves Saint Laurent trok hij met zijn modellen de straat op, letterlijk. Geen Eiffeltoren, Arc de Triomphe of romantische brugjes over de Seine. Daar waren volgens hem al­te­veel­foto’s­genomen.­Hij­koos­liever­voor­scènes­met­een­ straatschilder, een slager of kaashandelaar. Want ook manne­ quins zijn gewone vrouwen, die boodschappen doen, naar het theater gaan of met de kinderen in het park wandelen … Zijn toenmalige vrouw Ruth ging trouwens mee op zijn reis rond de­wereld,­in­opdracht­van­Harper’s­Bazaar,­om­de­Boeing­707­ te promoten. De meest exotische bestemmingen en de indruk­ wekkendste uitzichten werden het kader voor zijn sensationele foto’s. Van een bergtop in Turkije tot een park in Japan. Van de haven­van­Hong­Kong­en­boeddhistische­tuinen­in­Thailand­tot­ een parelwit strand in Sri Lanka. Van moskeeën en een astro­ nomisch observatorium in India tot een Atheense tempel en een tapasbar in Madrid. Overal vond hij een unieke compositie om de mode én de mannequins te doen schitteren. Gleb zag opportuniteiten die anderen niet zagen. Dat toonde hij in zijn hele levenswandel. Na zijn carrière als fotograaf werd hij nog onder andere instructeur zweefvliegen, skileraar en juwelenontwerper.­ Hij­ ontwierp­ zelfs­ de­ eerste­ carbonfi­etsen­ voor­het­Olympisch­Team­van­de­VS­in­1984.­Alles­deed­hij­met­ evenveel toewijding. “Ik kan me niet eens herinneren dat mijn

24

vader­ooit­bezig­is­geweest­met­modefotografi­e­na­zijn­carrière.­ Eens Gleb de pagina omsloeg en aan een volgend hoofdstuk begon, keek hij niet meer om. Dan ging hij weer volledig op in zijn nieuwe passie. Wat hij ook deed, hij was altijd gefocust en keek naar de toekomst”, vertelt Andrea. Nadat hij en zijn echtgenote Wallis Fairfax Gault in 2011 omkwa­ men in een auto­ongeluk, ontdekte Andrea dat Gleb plannen had voor­een­boek.­Hij­was­een­archief­aan­het­samenstellen­van­al­ zijn foto’s. Ontroerd en vastberaden zette Andrea zijn inspannin­ gen­verder.­Hoewel­het­een­hele­klus­was­–­er­waren­nog­amper­ originele negatieven van zijn foto’s te vinden – stelde ze in okto­ ber­2016­Glamourissime­voor,­het­retrospectief­over­haar­vaders­ werk. “Spijtig genoeg nemen modefotografen tegenwoordig geen foto’s meer voor de kunst, om een moment in de tijd op de gevoelige plaat te vereeuwigen. Zal dat moment de generaties na ons nog wel interesseren? Vroeger dachten ze in elk geval van niet. Maar dit boek levert het bewijs dat het wél kan. Dankzij de compositie en de sfeer van mijn vaders werk overleven zijn foto’s de mode zelf.”

Graphius drukte Glamourissime in opdracht van de Franse uitgeverij Éditions Flammarion. We mogen drie exemplaren weggeven van dit opmerkelijke boek.


Daily Life

GERT VOORJANS

25


26


27


28


29


30


31


“Daily life”, antwoordde Gert Voorjans in zijn vorige boek, op de vraag wat zijn werk het meest beïnvloedt. “Ik hou ervan om royale maar intieme interieuren te creëren­ waar­ zelfs­ het­ brengen­ van­ een­ kopje­ koffi­e­ op­ een schaal iets moois is.” Zijn nieuwe boek mag dan wel Daily Life heten, de ontwerpen van de fl­amboyante­interieurdesigner­zijn­allesbehalve­alledaags.­Terwijl­de­ gouden en groene folie van de cover afspatten, zijn het ‘kleur op snee’ in­ groen­ met­ contrasterend­ paars­ leeslint­ en­ de­ halfl­innen­ band­ een­ ­grafi­sche­ voorbode­ van­ de­ eclectische­ maar­ coherente­ composities­ binnenin. Uitbundig design van de hoogste plank, en met klasse.

32

Gert Voorjans: Daily Life Uitgeverij Lannoo Gedrukt door Graphius


nieuwsbrief

Royale steun

voor een betere wereld De Koning Boudewijnstichting steunt jaarlijks talloze projecten, regionaal, nationaal en internationaal. De activiteiten van de grootste onafhankelijke en pluralistische stichting van België reiken echter nog veel verder. ‘Samenwerken aan een betere samenle­ ving’ staat te lezen op de website van de Koning­ Boudewijnstichting.­ Die­ zin­ zegt­ alles.­ Het­ geeft­ de­ nobele­ doelstelling­ van de stichting weer. Geen dode letter, want de missie vertaalt zich in talloze activiteiten, gericht aan alle lagen van de bevolking.­ De­ Koning­ Boudewijnstichting­ organiseert studiedagen, rondetafels, tentoonstellingen, publiceert onderzoeks­ resultaten, deelt ervaringen, etc. En dat is maar een greep uit de – zeg maar, alles­ omvattende – dagelijkse activiteiten.

implementatie kan de Stichting rekenen op meer dan 2.000 experten die vrijwillig hun kennis en ervaring ter beschikking stellen in de vele begeleidingscomités, bestuurscomités en de onafhankelijke jury’s­ van­ projectoproepen.­ Hun­ inzet­ en­ expertise staan garant voor kwalitatieve keuzes, onafhankelijkheid en pluralisme.

“De­Koning­Boudewijnstichting­geeft­niet­ alleen steun aan projecten van organisa­ ties en individuen”, vertelt afgevaardigd bestuurder Luc Tayart de Borms. “We gaan partnerschappen aan met andere organi­ saties en instellingen, voeren onderzoek naar maatschappelijke moeilijke thema’s, verzamelen data, doen aanbevelingen aan het­ beleid­ …­ Kortom:­ we­ combineren­ operationele­ methodes­ met het proactief steunen van verenigingen, individuen en lokale overheden.” Om­al­die­activiteiten­georganiseerd­te­krijgen,­kan­de­Koning­ Boudewijnstichting­in­2016­rekenen­op­een­jaarbudget­van­49,8­ miljoen euro. Natuurlijk beslist de Stichting niet zelf waar dat geld naartoe gaat. De Adviesraad en de Raad van Bestuur van de Koning­Boudewijnstichting­tekenen­de­krachtlijnen­uit.­Voor­de­

33

Voor de vierjaarlijkse nieuwsbrief ‘Blikveld’ klopt­ de­ Koning­ Boudewijnstichting­ aan­ bij Graphius; de nieuwsbrief is een bon­ dige samenvatting van de talloze pro­ jecten­ en­ initiatieven­ waar­ de­ Koning­ Boudewijnstichting zijn schouders onder zet. ‘Blikveld’ geeft gedetailleerde achter­ grondinfo bij ondersteuningen, studiedagen, publicaties, part­ nerships,­ etc.­ Met­ ‘Blikveld’­ wil­ de­ Koning­ Boudewijnstichting­ tegemoet komen aan iedereen die interesse heeft voor de acti­ viteiten.­De­nieuwsbrief­is­gratis,­zowel­on-­als­offl­ine.­En,­zoals­ het hoort in België, in beide landstalen, Nederlands en Frans. Luc Tayart de Borms: “Als pluralistische stichting van open­ baar nut zijn we natuurlijk transparant over wat we doen. Op onze websites vind je echt alles over de Stichting: wie we zijn, hoe we werken, wie we ondersteunen, onze partnerschappen, publicaties­…­Het­verhaal­achter­al­die­activiteiten­staat­in­onze­ nieuwsbrieven.­Daar­laten­we­fi­lantropen­aan­het­woord,­maar­ ook grantees, juryleden, onderzoekers, enz.”


34


interview

Leven tussen droom en daad Raoul Cauvin. De naam doet niet meteen een belletje rinkelen? En als u hem koppelt aan Lambil? Dan krijgt u de tandem die verantwoordelijk is voor de felbejubelde Dupuis-reeks ‘De Blauwbloezen’. Cauvin is – op zijn 78ste – nog steeds één van de beste én productiefste stripauteurs van België. De Blauwbloezen, Sammy, Agent 212, G. Raf Zerk, Vrouwen in ’t Wit ... Het is maar een greep uit Cauvins rijke leven als strip­ scenarist. Tegen­ woordig spen­ deert hij nog één halve dag per week bij Dupuis, de uitgeverij waar het voor hem allemaal begon. Om zijn briefwisseling op te ­pikken. De andere dagen gaat hij drie vierde van de tijd horizontaal. Niet om te slapen, maar om na te denken. En te werken.

job ter wereld heb. En ja, verdorie, ze hebben gelijk (lacht).” Hebt u die manier van werken altijd al gehad? Ja. Ik ben niet de enige die er een alternatieve werkmodus op nahoudt. Ik weet dat Jean Van Hamme (Thorgal, XIII, Largo Winch ..., red.) in zijn bureau loopt te ijsberen, een andere collega gaat ergens in een hoekje in een wegrestaurant zitten. We hebben allemaal de neiging om een plek op te zoeken waar we ons goed voelen. Bij mij is het hier, thuis, in stilte. Zonder muziek, zonder tv. Ik verdraag geen geluid om me heen. Ik heb rust nodig.

“Ik kan ‘s ochtends niet zomaar aan mijn schrijftafel gaan zitten”, aldus Cauvin, “Op dat moment van de dag heb ik daar nog niets te zoeken. Het is pas na de lunch dat ik eraan begin: ik kijk naar het journaal, lees de krant, een tijdschrift, enfin … alles wat er beschikbaar is. Het is op die momenten dat de ideeën me komen aanwaaien. Als ik de dag erop het eerste idee wil uitwerken, ga ik even in mijn luie stoel liggen et là je carbure. Ik denk na, puzzel ideetjes samen, ga voor mijn computer zitten en begin te tekenen. Een andere manier van werken ken ik niet. Probeer ik het toch anders, dan word ik slechtgezind. Vraag maar aan mijn vrouw. Sommige mensen zeggen me wel eens dat ik de beste

U bent al sinds de prille jaren 60 aan de slag als stripauteur. Herinnert u zich nog uw eerste scenario? Ja, dat was er een met Eddy Ryssack (Arthur & Leopold, red.). Toen ik bij Dupuis begon, kwam ik terecht in de televisie­afdeling. Het waren de hoogdagen van De Smurfen. ’s Avonds kwamen Ryssack en ik samen om scenariootjes te schrijven voor de korte verhaaltjes in Robbedoes. Zo kreeg ik de smaak te pakken. Toen ik voor de tv-afdeling werkte, heb

35


Heeft die grote interesse voor de VS en haar geschiedenis u nooit doen twijfelen aan een verhuis naar het ‘grote land der mogelijkheden’? Neen, al ben ik er wel een paar keer geweest. Alle plekken die Lambil en ik er bezocht hebben, zijn later in albums opgedoken. In het begin was het echt zoeken naar bruikbare informatie. Bij het album The David, over de gelijknamige onderzeeër, hadden we niets om ons op te baseren. Ik moest uitzoeken hoe de onderzeeër werkte, Lambil moest onder­ zoeken hoe hij eruitzag. Pas achteraf, nadat het album ver­ schenen was, kregen we brie­ ven van mensen die vertelden dat ze er een maquette van hadden staan. Goed nieuws, maar te laat (lacht). Zo ging het altijd. We vonden het allebei erg belangrijk dat de histori­ sche details helemaal correct weergegeven werden.

ik er Peyo, Franquin en de grote Theux leren kennen. Het was een memorabele periode. Ik wist dat ik nooit zou kunnen tekenen zoals hen, maar merkte wel dat tekenaars van hun kaliber niet altijd uitblonken in scenarioschrijven. Ik zag een mooie kans om me daarin te bekwamen. In die periode leerde u Louis Salvérius kennen, een jonge tekenaar met wie u een nieuwe reeks bedacht: De Blauwbloezen. Salvérius zat samen in het tekenatelier met onder anderen Arthur Piroton en Jacques Michel (Jamic). Louis en ik waren toen al vrienden. Ik wist dat hij een grote fan was van westerns en dat enkel verhalen over indianen hem boeiden. Toen Morris, de tekenaar van Lucky Luke, van het toneel ver­ dween, kwam er een leemte in Robbedoes. Er was geen westernverhaal meer. Ik heb me toen gehaast om zelf met een idee op de proppen te komen, maar niet om in de voetsporen van Goscinny te treden. Dat zou trouwens schier onmogelijk geweest zijn. Ik bedacht zelf een verhaal, De Blauwbloezen, en haalde Salvérius aan boord. Omdat ik andere tekenaars die met western bezig waren niet voor de borst wou stuiten, vroeg ik aan Charles Dupuis zelf wat zijn voorkeur had. Hij koos voor De Blauwbloezen.

“Toen ik begon, liep ik met mijn ideetjes de deuren van verschillende tekenaars plat. Ik leek wel één of andere bijdehante zeepverkoper die zijn waar kwam slijten.”

U heeft later een aantal scenario’s geschreven voor Guust Flater, en daarna kwamen er reeksen als G. Raf Zerk, Vrouwen in ’t Wit, Agent 212 … Ja, maar dat was heel andere koek. Toen ik begon, liep ik met mijn ideetjes de deuren van verschillende tekenaars plat. Ik leek wel één of andere bijdehante zeepverkoper die zijn waar kwam slijten. Het leverde niets op. ‘Het zal wel beteren eens je wat bekendheid hebt’, hoorde ik overal. Toen ik met Salvérius in zee ging, heb ik me voorgenomen om nooit meer met mijn ideeën te gaan leuren. En zo is het ook gegaan: iedereen met wie ik samengewerkt heb, is het me komen vragen. Ook Lambil.

Toeval of niet: het eerste album van De Blauwbloezen verscheen in 1968. Dat is het moment waarop de VS verwikkeld waren in een oorlog met Vietnam. Het was ook volop hippietijd. Stond u daar toen bij stil? Eerlijk? Ik wist zelfs niet dat er zoiets bestond als een Ame­ rikaanse Burgeroorlog. Ik was vooral fan van de films van Raoul Walsh, William Holden en consorten. Mijn eerste scenario’s gingen wat meer die richting uit. Het is pas toen ik lucht kreeg van de Amerikaanse Burgeroorlog dat ik me echt ben beginnen te verdiepen in de Amerikaanse geschiedenis. Ik leerde een ongelooflijk boeiende wereld kennen en heb me er helemaal in vastgebeten. Het was de tijd van de eer­ ste onderzeeërs, de eerste locomotieven, de eerste boten … Een erg dankbaar thema. Ik heb ondertussen album 62 afge­ werkt, Lambil is net begonnen te tekenen aan album 61.

U heeft in uw carrière honderden scenario’s gemaakt. Waar vindt u al die ideeën? Voor Vrouwen in ’t Wit baseer ik me op kranten en op de ver­ halen die ik hoor van vrienden die in een ziekenhuis werken. G. Raf Zerk komt dan weer helemaal uit mijn verbeelding. Dat kan moeilijk anders. De dag waarop ik zelf info-uit-de-eerstehand kan sprokkelen voor G. Raf Zerk is het moment waarop ik zelf onder de zoden lig. Niet ideaal, dus. Andere ideeën komen dan weer uit de grappen op een scheurkalender of van de tele­ visie. Ik kijk niet naar volledige programma’s, maar zap als een bezetene doorheen de kanalen. Films gaan me allemaal

36


INTERVIEW

te traag. Ik heb boeiende scènes nodig, knetterende dialogen, beweging. Als het niet vooruitgaat, val ik in slaap.

me niet schaamde om wat ik in zijn mond gelegd had. Meestal moest ik antwoorden: “Maar u hebt dat wel net zo gezegd, meneer Dupuis.” Waarop hij: “Ja, maar dat vertel je toch niet!” Jammer genoeg hebben we die reeks moeten laten varen. De Blauwbloezen namen te veel tijd in beslag.

Vindt u ook niet dat de scenario’s uit de oudere Belgische stripreeksen, zoals Suske & Wiske, een iets sprookjesachtiger karakter hadden dan wat er vandaag verschijnt? Tante Sidonia, Jerom, Lambik … dat is mijn jeugd! Vandersteens­ Het­ Spaanse­ Spook­ is­ een­ meesterwerk!­ Ik­ herinner­ me­ zelfs­ de­ geboorte­ van­ Jerom,­ een­ afl­evering­ vol suspens. Vroeger schreef Willy Vandersteen zelf zijn scenario’s, vandaag is het een heuse tekenstudio. Vanaf het moment dat iemand anders dan de originele bedenker het overneemt, verdwijnt dikwijls de ziel uit een reeks. Vandaag is alles veel meer bandwerk. Ik vind dat jammer. Een teke­ naar kan je altijd vervangen: Blake & Mortimer, Suske & Wiske, Lucky Luke … die reeksen bestaan nog steeds. Maar een scenarist vervangen? Neen, dat is onmogelijk.

U hebt een erg mooie carrière gehad. U bent er nu 78 en schrijft nog steeds scenario’s. Jazeker, maar ik ben wel gestopt met naar de stripfestivals te gaan. Een tijdje geleden al. Dat was te slopend, en niet alleen door het werk. We gingen er steeds heen met les copains, en we hadden de gewoonte om steeds stevig door te zakken. Tekenaars zijn echte bon vivants, weet je. Zo’n uitje naar Frankrijk of Zwitserland is leuk, maar na drie dagen kon je ons vaak bijeenvegen. Ik zie die gasten niet zo vaak meer, maar we proberen om toch een keer per jaar samen te komen, hier in­ Nijvel:­ Jean-Paul,­ Lambil,­ Laudec,­ Marc­ Hardy,­ Berck­ …­ 3 Het­zijn­schaarse­momenten­die­we­moeten­koesteren.­

CV_TUNIQUES BLEUES_60_NL_t 23/08/16 10:02 Page1

U hebt samen met uw compadre Lambil een reeks gestart die Lampil heet. Gags, stuk voor stuk uit het leven gegrepen. En helemaal waar: het gaat over Lambil, mezelf, zijn hond, mijn­kat­en­onze­vrouwen.­Het­gaat­in­wezen­over­zijn­en­mijn­ gestoorde karakter (lacht). En over mijn sofa, évidemment. Ik heb een tijdje in Brussel gewoond en Lambil gaf zelfs de trap in de hal waarheidsgetrouw weer, tot mijn Marokkaanse slippers toe. Soms zag je zelfs schoenen onderaan de trap staan. Alles in die reeks komt uit de realiteit: mijn ruzies met Fournier, met Berck … Aan veel van die grappen heb ik geen letter veran­ derd. Soms riep meneer Dupuis me kwaad in zijn bureau. Of ik VERSCHENEN ALBUMS:

41. De Blauwen nemen de benen 42. Blutch, zweet en tranen 43. De blauwblues 44. Het oor van Lincoln 45. Oproer in New York 46. Requiem voor een Blauwbloes 47. De Nancy Harts 48. Arabesk 49. Een huwelijk in Fort Bow 50. De klopjacht 51. Een steekje los bij Stark 52. De Blauwen in de mist 53. Blauw bloed bij de Blauwen 54. Miss Walker 55. Mijn broer de indiaan 56. Tand om tand 57. Colorado story 58. Groene vingers 59. De vier evangelisten 60. Carte blanche voor een Blauwbloes

Carte blanche voor een Blauwbloes

20. Black Face 21. De 5 schoeljes 22. Blauwen en vrouwen 23. De neven van de overkant 24. Baby Blue 25. Blauwen en bulten 26. Canadees goud 27. Bull Run 28. The show must go on! 29. Buiten westen 30. De Roos van Bantry 31. Drummer boy 32. Te gek om los te lopen 33. Grumbler en zonen 34. De groene jaren 35. Kapitein Nepel 36. Quantrill 37. Duel in het Kanaal 38. De onderduikers 39. Puppet Blues 40. De stromannen

DE BLAUWBLOEZEN 60

1. Wagen in 't Westen 2. Van Noord naar Zuid 3. Voor 1.500 Dollar extra 4. Outlaw 5. De deserteurs 6. De nor in Robertsonville 7. De blauwe groentjes 8. De hoogvliegers van de cavalerie 9. De grote patrouille 10. Blauw en uniformen 11. Blauwen in zwart-wit 12. Blauwbloezen pakken Kozakken 13. De Blauwen in de puree 14. De melkmuil 15. Rumberley 16. Bronco Benny 17. El Padre 18. Hoe het begon 19. The David

Carte blanche voor een blauwbloes TEKENINGEN: WILLY LAMBIL

SCENARIO: RAOUL CAUVIN

Graphius drukt De Blauwbloezen en andere stripreeksen van uitgeverij Dupuis. Tien stripfanaten maken kans op het recentste

LAMBIL - CAUVIN

album van sergeant Cornelius Chesterfield en

ISBN 978-90-314-3456-5

DUPUIS

37

korporaal Blutch.


38


gesprek met Jan Stevens

“Rotsvast geloof in de kracht van

creatief drukwerk”

Door technische en esthetische creativiteit drukwerk een extra dimensie geven: dat is al sinds 1958 de grote kracht van Stevens Print. Het Merelbeekse familiebedrijf heeft een boontje voor complexe projecten die dankzij de enorme knowhow en het dynamische vakmanschap telkens pareltjes van verfijnd drukwerk opleveren. “Zelfs in volle digitale revolutie zullen jong en oud altijd wel de meerwaarde van het gedrukte woord appreciëren”, weet zaakvoerder Jan Stevens.

“Jaren geleden was het bon ton om te verkondigen dat de digitale revolutie de markt zou domineren, maar print is definitely not dead.”

In 1958 legde vader Antoon Stevens de eer­ ste fundamenten van zijn kleinschalige typo­ drukkerij. In de schaduw van het Gentse SintPietersstation bereikte hij een breed cliënteel door voortdurend de nadruk te leggen op mooi, degelijk en stijlvol afgewerkt drukwerk. Met de steun van zoon Jan, die in 1985 in de zaak kwam, kon hij die filosofie nog extra kracht bijzetten en blijvend inves­ teren in esthetische en technische creativiteit. “Helaas is mijn vader veel te vroeg gestorven, op zijn 59ste”, vertelt Jan Stevens. Hij runt het bedrijf vandaag samen met echt­ genote Ann De Sutter en leidt een team van 22 medewer­ kers met stevige vakkennis in goede banen.

een voormalige bloe­ misterij in Merelbeke. Toen het gebouw van 700 m² te krap werd, investeerde het bedrijf in 2012 in een uitbrei­ ding met 1.100 m². “Deze cruciale stap, genomen in volle crisistijd, gaf ons de kans om de productieflow te optimaliseren en de digitale poot van het bedrijf verder uit te bouwen met extra opslagruimte voor zowel papier als afgewerkt drukwerk.”

“Complexiteit is onze dada” Als zaakvoerder van Stevens Print heeft hij een duidelijke missie. “Ik hecht heel veel belang aan het scheppen van toegevoegde waarde. Onze drukkerij heeft er altijd naar gestreefd om net iets meer te bieden dan gewoon druk­ werk; omdat we het metier zo genegen zijn en klanten de beste service willen bieden, gaan we altijd een stapje verder, hetzij in het drukwerk, hetzij in de combinatie van diverse

Nieuwbouw te Merelbeke Wegens een gebrek aan uitbreidingsmogelijkheden op de vorige locatie, verhuisde Stevens Print in 1998 naar de site van

39


veredelings- en afwerkingstechnieken. Kwaliteit is geen extra, het is de norm. Twee jaar geleden hebben we zelf het bedrijf GuidoMaes.Printingdeluxe.***** overgenomen, dat net zoals ons focust op het creëren van luxedrukwerk. Door de handen in elkaar te slaan, hebben we onze dien­ sten gevoelig kunnen uitbreiden, zowel technisch als qua klantenbestand.” 2016 bleek een scharnierjaar: Stevens Print zit voortaan onder de vleugels van Graphius. “Ik beschouw het als een één plus één is drie-verhaal”, zegt Jan Stevens. “De samen­ werking met Graphius zorgt voor een boeiende kruis­ bestuiving, waarvan beide bedrijven de vruchten plukken.” De portfolio en mogelijkheden van Stevens Print zijn ont­ zettend breed: het bedrijf verzorgt zowel boeken, maga­ zines, commercieel drukwerk, jaarverslagen, mappen, gelegenheidsdrukwerk, mailings, specials als ‘corporate identity’-opdrachten. “Ons cliënteel bestaat hoofdzakelijk uit industriële ondernemingen, culturele instellingen, mode­ bedrijven, communicatiebureaus, grafische vorm­gevers en collega-drukkers”, verduidelijkt Jan Stevens. “Wij  onder­ scheiden ons vooral door de toegevoegde waarde die we op alle echelons creëren. De combinatie van vakmanschap, flexibiliteit en openheid voor complexe opdrachten heeft ertoe geleid dat klanten ons graag contacteren voor druk­ werk dat net dat ietsje meer vereist.” Dat vertaalt zich onder meer in het gebruik van specifieke afwerkingstechnieken, geur- en/of zwelinkten, complexere laser- en stansvormen, speciale UV-lakken, enzovoort. “Het spreekt voor zich dat wij een uiterst minutieuze kwaliteits­ controle toepassen: een perfecte druk en een feilloze afwerking beschouwen wij, in alle bescheidenheid, als de evidentie zelf.”

Print is definitely not dead Met een zeer breed gamma aan drukwerk – van visitekaart­ jes tot affiches en exclusieve uitnodigingen, verpakkingen of boeken – wist Stevens Print zich te nestelen in het topseg­ ment van professionele print. Naast mainstream-drukwerk is de uitbouw van een paar nichemarkten iets waar de drukke­ rij in de toekomst op wil focussen. Print is definitely not dead. “Neen, daar geloof ik in, al was het jaren geleden bon ton om te verkondigen dat de digitale revolutie de markt zou domi­ neren. Dat is uiteindelijk niet gebeurd. Er zijn wel verschuivin­ gen, maar de afgelopen jaren zit de boekenverkoop ondanks het succes van e-readers meer dan ooit in de lift. Ik merk dat klanten zich stilaan verwijderen van all things digital en dat ze

40


GESPREK

kiezen voor een iets persoonlijkere aanpak van pakweg mailings, bedrijfsmagazines, jaarboeken, corporate identity, etc. Kijk naar de grote hausse in kookboeken, boeken over tuinieren, kleur­ boeken voor volwas­ senen, stripverhalen of exclusieve projecten in zeer beperkte oplage. Print is helemaal niet dood.” De link met de kunstensector is er een die al lang door het bedrijf loopt. “Het is niet zo dat we specifiek op zoek gegaan zijn naar die markt”, aldus Jan Stevens. “We zijn door mond-tot-mondreclame in die niche beland, vooral door de verschillende vormgevers waarmee we een heel goede samenwerking hebben. Uit het ene contact komt het andere voort. We hebben er wel bewust voor gekozen om in die niche­ markt nog te groeien, omdat we geen bedrijf zijn dat zich enkel wil focussen op grote volumes. Dat zou een beetje indruisen tegen onze ‘meerwaarde’-filosofie.”

“De samenwerking met Graphius is niet gestoeld op ‘zelfver­ rijking’. Verre van. Het gaat om het vei­ lig stellen van een toekomst, niet in het minst voor de fantas­ tische ploeg werk­ nemers die hier elke dag het beste van zichzelf geeft. Stevens Print en GuidoMaes. Printingdeluxe.***** bestaan uiteindelijk enkel bij gratie van hun inzet. We hebben lang gepraat over de overname, en over de toekomst van onze drukkerij. Verhuizen naar Oostakker is nooit het plan geweest, omdat zoiets contraproductief zou werken. We werken met een zeer goede equipe met heel veel knowhow, ervaring en met een grote daadkracht en passie. Bovendien is hier nog plaats genoeg voor uitbreiding en groei. Belangrijk in de hele overname is dat je de bestaande klanten mee moet krijgen in het nieuwe verhaal. Ze mogen niet plots het gevoel krijgen dat het er minder persoonlijk aan toegaat of, erger, dat ze een nummer worden op een orderblad. Veel van onze klanten komen net bij ons voor die persoonlijke aanpak. Dat is trouwens iets waar Graphius zelf ook veel aandacht aan besteedt.” Maakt dat de som groter dan het geheel der delen? Jan Stevens is ervan overtuigd, al is het niet altijd vanzelfsprekend om ‘je kind’ los te laten. “Ik ben hier bij wijze van spreken opgegroeid en werk nog steeds met veel enthousiasme. Lange dagen vaak. Ik doe het nog met volle overgave. Ik zie de toekomst met Graphius alvast met een groot vertrouwen tegemoet.” 

”De combinatie van vakmanschap, flexibiliteit en openheid voor complexe opdrachten heeft ertoe geleid dat klanten ons graag contacteren voor drukwerk dat net dat ietsje meer vereist.”

Drukken is een kunst Of Stevens Print en GuidoMaes.Printingdeluxe.***** dankzij de verschillende technische procedés en combinaties van soms exclusieve technieken en afwerkingen zelf kunst produceren, wil Jan Stevens niet gezegd hebben. Het gaat hem vooral om vruchtbare samenwerkingen en het feit dat ze beide deel kun­ nen uitmaken van het volledige creatieve proces. “Al vind ik wel dat drukken een kunst is. (lachje)”

41


crossmedia

Print en digitale media:

een geslaagd huwelijk

In het tijdperk van digitale transformatie mag een bedrijf zich niet langer schuldig maken aan hokjesdenken. Een ultieme gebruikerservaring is immers het resultaat van verschillende media. Kenzan Studios heeft dat helemaal begrepen: met haar avontuurlijke kinderboekenreeks ‘Téo & Léonie’ geeft ze letterlijk een nieuwe dimensie aan storytelling. “De combinatie van print en digital weet haast alle leeftijden te bekoren”, vertelt Kenzan Studios-editor Anna Aiello. 42


“We bevinden ons in een sterrenstelsel van allerlei media en apps, waarin print de belangrijkste planeet blijft.”

Dat kinderboeken moeten bij­ dragen tot de verdere ontwik­ keling van hun lezers, staat als een paal boven water. Kenzan­ Studios­ gaat­ daarin­ een stukje verder. Zij koppelen de fysieke boeken aan nieuwe technologieën zoals augmented reality met bijhorende tabletapplicaties. Zo komen de illustra­ ties­als­3D-objecten­uit­het­boek­en­kan­de­lezer­acties­ondernemen en interageren met de personages. Voorts is er een geani­ meerd audioboek en een platform waar gebruikers hun eigen belevenissen­kunnen­delen­met­anderen.­Kenzan­Studios­is­er­ stevig van overtuigd dat alle gebruikte media bijdragen tot een geslaagde totaalervaring. “Met onze boeken tonen we aan dat lezen heus wel een plezierige bedoening kan zijn”, licht Aiello toe. Maar natuurlijk mogen we ook de educatieve waarde niet uit het oog verliezen.” Volgens Aiello zorgt de woordenschat alleen al ervoor dat jonge lezers­fl­ink­wat­opsteken­uit­de­boekenreeks.­Daarnaast­staan­ zowel de boeken als de apps bol van leerrijke con­ tent en zelfs historische referenties. Ook al gaat het­ om­ een­ fi­ctiereeks,­ Kenzan­ Studios­ baseert zich voor alle avonturen van Téo & Léonie op bepaalde histori­ sche gebeurtenissen uit het verle­ den. Aiello is overtuigd van de toege­ voegde opvoedingswaarde: “Aan het einde

43

van de rit zal de lezer absoluut beseffen dat de objecten of plaatsen waarmee hij in aan­ raking kwam ook echt bestaan. En hij of zij zal zich sneller gemotiveerd voelen om ze in levenden lijve te bezichtigen in bijvoorbeeld een museum.”

Print nog steeds centraal Ondanks de opkomst van nieuwe technologieën en media, blijft Téo & Léonie print centraal stellen. Pascal Montjovent, een van de auteurs van de reeks en directeur van de R&D­afdeling bij Kenzan­Studios,­maakt­de­vergelijking­met­een­“sterrenstelsel­van­ allerlei media en apps, waarin print de belangrijkste planeet blijft.” Hij­vertelt­dat­Kenzan­Studios­het­ongezond­vindt­om­traditionele­ kanalen te verbannen louter omdat andere technologische uit­ vindingen ten tonele verschijnen. “Onze doelgroep, kinderen van vijf tot elf jaar, houdt nog steeds echt van traditionele boeken van papier en karton, maar tegelijk wil hij ook digitale platformen en innovaties­verkennen”,­licht­hij­toe.­“Kenzan­Studios­volgt­hoe­dan­ ook de manier waarop technologie en jongeren evolueren. We zul­ len ook in de toekomst blijven inzetten op de combinatie van verschillende media.” De boekenreeks Les Voyages Fantastiques de Téo & Léonie wordt gedrukt bij Graphius. Jonge avonturiers kunnen bij ons drie keer de volledige reeks winnen!


44


fotoboek

Eigenzinnig en

compromisloos In een wereld waarin de waan van de dag het koopgedrag van de consument dicteert, kiest Tony Nourmand, CEO van Reel Art Press, resoluut voor het uitgeven van prachtig vormgegeven kunstige fotoboeken. Met ‘Total Excess’ van rockfotograaf Michael Zagaris voegt hij opvallende rock-‘n-roll footage toe aan Reel Art Press’ indrukwekkende portfolio.

Sommige rockfotografen heb­ ben het geluk om op de juiste plek en het juiste moment gebo­ ren te zijn. Michael Zagaris is zo iemand. Misschien wat onbe­ kend bij het grote publiek, maar hij is wel de man die als geprivi­ legieerd toeschouwer de kans krijgt om in de jaren 70 en 80 in het kielzog van wereldsterren mee te reizen en iconische beel­ den te maken van het leven on tour en backstage. The Clash, Grateful Dead, Blondie, Sex Pistols, Bob Dylan, Eric Clapton, The Velvet Underground, Patti Smith, Led Zeppelin ... ze stonden allemaal voor zijn lens. De Britse uitgever Tony Nourmand, grote fan en een goede vriend van Michael Zagaris, beschouwde het haast als zijn plicht om de foto’s in boekvorm uit te brengen. Voor Nourmand is Total Excess een van de hoogtepunten in het jonge bestaan

van Reel Art Press. “Michaels boek past perfect in onze filoso­ fie. Ik heb jarenlang boeken met filmposters in omloop gebracht, voor andere uitgeverijen. Tot ik zes jaar geleden telefoon kreeg van een 89-jarige man. Het was Bill Gold, de bezieler van de affiches van kaskrakers als Casablanca, A Clockwork Orange, Barbarella, Dirty Harry, 2001: A Space Odyssey, stuk voor stuk films waarmee ik opge­ groeid ben. In Amerika is het niet de gewoonte om de vorm­ gever een credit te geven voor zijn werk. Niemand had ooit van Gold gehoord of zag er brood in om die oude filmposters te digitaliseren en opnieuw uit te geven. Ik wel. Ik zocht de centen bijeen, maakte het boek en bracht het uit. Daar ligt de kiem van Reel Art Press en van alle boeken die ik later uitgaf.”

45


Helemaal toegewijd

Vroeger en nu

“Iedereen die met ons samenwerkt, weet dat we nooit zul­ len morrelen aan de kwaliteit van onze producten”, belooft Nourmand. “Onze boeken zijn bijgevolg iets duurder, maar ons kritische publiek hecht veel waarde aan hoe iets gemaakt is. Reel Art Press heeft een loyale groep volgers. Zij kopen alles wat we uitbrengen.”

Anno 2016 hebben rockfotografen het niet onder de markt. “Tijdens concerten mogen ze amper drie songs lang voor het podium postvatten om foto’s te maken”, zucht Nourmand. “Na elk concert publiceren de media vrijwel identieke foto’s, maar ze komen wel van verschillende fotografen. And ­there’s a lot of rubbish. Het enige wat hen van elkaar onder­ scheidt, is de invalshoek.”

“Iedereen die met ons samenwerkt, weet dat we nooit zullen morrelen aan de kwaliteit van onze producten.”

Het geloof in kwaliteit en het respect voor het materiaal waren ook voor Zagaris door­ slaggevende argumenten om zijn boek bij Reel Art Press onder te brengen. “Michael is een van de kleurrijkste en boeiendste mensen die ik ken; hij wist dat zijn foto’s tot hun recht zouden komen.” En of ze dat doen! De liefde voor print en fotografie spat in Total Excess van elke pagina. Meer dan een boek vol coole foto’s is het een subjectief historisch archief, afgeladen met unieke beelden van het leven achter de schermen.

Michael Zagaris daarente­ gen stond vlakbij en zelfs tussen zijn onderwerpen: hij tourde mee, leefde op het­ zelfde ritme als de muzikanten, stortte zich in dezelfde exces­ sen en leefde in the fast lane. Hij rolde van de ene band naar de andere, als gewaardeerde toeschouwer én vertrouweling. Dat Lou Reed zich liet fotograferen terwijl hij op het podium een shot heroïne zet, zegt veel over de intieme band tussen de fotograaf en zijn onderwerp. Of Rick James die een stevige

46


FOTOBOEK

lijn cocaïne lijkt te snuiven van een rots. Controversieel toch, al wil Nourmand dat zelf niet gezegd hebben: “It is what it is. Michael nam foto’s van momenten die voor heel wat muzi­ kanten­normaal­waren.­Hij­ging­niet­bewust­de­controverse­ opzoeken.”

Leren kijken Zagaris heeft in het boek bij elke fotoreeks een korte inlei­ ding voorzien: waar vond de shoot plaats, wie was erbij, hoe was de sfeer … De fotograaf biedt lezers een unieke kijk in het leven van de muzikanten. Of wist iemand dat Lou Reed ooit heeft samengewoond met een transseksuele vriend? “De verhalen zijn erg leuk om te lezen”, knikt Nourmand. “Michael is vrijgevig geweest in wat hij wilde vertellen. Total Excess is niet enkel een historisch document voor mensen die er toen bij waren, maar evengoed voor de generatie van twenty-or-thirty-somethings.. Want de hoogdagen van die wereld zijn voorgoed voorbij.”

Of Nourmand een verklaring heeft voor de magie in het werk van Zagaris? “Talent, uiteraard, en metier. Michael is een fotograaf van de oude stempel: opgegroeid met pellicule. Foto’s ontwikkelen kostte vroeger veel geld. Als fotograaf moest je je vak kennen en weten dat je geen duizend beel­ den kon schieten van één gebeurtenis. Leren kijken en op het juiste moment afdrukken was de boodschap. Bij Michael resulteerde dat in foto’s die precies het goede moment wisten vast te leggen.” Net als de andere fotoboeken van Reel Art Press werd Total Excess door Graphius gedrukt. Oude en jonge rockers maken kans op drie exemplaren. Blader naar p. 1 om deel te nemen aan de wedstrijd.

47


magazine

Terug naar print Wie zich als een toerist wil voelen, hoeft niet langer naar de verre zon te trekken. Dat bewijst Goodbye, een toeristisch magazine van het West-Vlaamse agentschap Travelmedia. “Met een mix van toeristische en culinaire informatie tonen we aan dat we weten waarnaar de Vlaamse reiziger op zoek is”, vertelt zaakvoerder Olivier Dujardin. Met het driemaandelijkse magazine Goodbye wil Travelmedia allesbehalve een eenheidsworst bieden. Zo investeert het met veel trots in haar eigen reportages, waarbij het journalisten ter plaatse stuurt om op ontdekkingstocht te gaan. “In een medialandschap waar content veelvuldig wordt gekopieerd en er een overvloed is aan gelikte stockfoto’s trachten we halsstar­ rig ons eigen ding te doen”, zegt Dujardin trots. “We deinzen er ook niet voor terug om witruimte open te laten, of om foto’s het blad­te­laten­vullen­als­dat­een­beter­resultaat­creëert.­Kortom:­ de­ combinatie­ van­ authentieke­ ervaringen­ en­ fotografi­e­ zorgt­ voor krachtige verhalen.”

Inspireren met een magbook Hoewel­ Travelmedia­ zich­ sinds­ 2007­ toelegt­ op­ online­ marketing en digitale media, besloot het met een printmaga­

48

zine de omgekeerde beweging te maken. “Inspiratie is het kloppende hart van de reissector en daar vervult print nog steeds een grote rol in”, knikt Dujardin. “Ondanks de shift naar een digitale wereld merken we dat onze lezers, die veelal in een hoger segment zitten, die mening delen. En ook de adverteerdersmarkt investeert liever in een upscale bereik via print.” Opvallend zijn de verschillende papiersoorten in het magazine, elk met een natuurlijke textuur. “Dat versterkt de authenticiteit van het magazine. Het­ verschilt­ met­ het­ glossy­ papier­ dat­ is­ ingeburgerd­ in­ de­ markt”, vindt Dujardin. De zaakvoerder vertelt hoe Goodbye ook met haar papiervolume een statement maakt. De laatste editie telt maar liefst 244 pagina’s, waarmee het magazine een pak dikker is dan gemiddeld. Een magazine in boekvorm dus, of hoe Dujardin het noemt: een magbook.


Als leverancier van grafische machines en materialen, is Plantin er trots op om Graphius tot zijn relaties te mogen rekenen. Naast de liefde voor het gedrukte en geprinte product, speelt creativiteit in onze samenwerking een belangrijke rol. Om zo Ăşw graďŹ sche producten extra emotionele aantrekkingskracht te kunnen geven.

Business partner of Heidelberg Telefoon +32 (0)2 727 31 11 • www.plantin.be


THE FINE ART OF PRINTING

Drukken is een kunst Van Gent over Parijs tot in New York. Van het SMAK over het Louvre tot het MoMA. Met ons hoog­ kwalitatief drukwerk drukken we onze stempel op de hele kunstwereld. Graphius stelt alles in het werk om ook uw hoge verwachtingen in te lossen. Zodat we onze baseline The fine art of printing, de fijne drukkunst, alle eer aandoen.

uw drukpartner voor  magazines  

| 

catalogi  

| 

boeken  

| 

brochures

Graphius Gent  |  Eekhoutdriesstraat 67  |  B-9041 Gent  |  +32 9 218 08 41 Graphius Brussel  |  Hemelstraat 2  |  B-1651 Lot  |  +32 2 300 76 44 WWW.GRAPHIUS.COM  |  INFO@GRAPHIUS.COM

Graphius Magazine n°04 NL  
Graphius Magazine n°04 NL  
Advertisement