Page 11

Het is zomer en het is warm… Dus wil in Nederland iedereen naar zee. En daar gaan jullie dan, bumper aan bumper met de andere auto’s, op weg naar het westen. Met in de kofferbak badspullen en koelboxen vol lekkers. Je kunt bijna niet wachten tot jullie er zijn. Niets zo fijn als een dagje strand! Maar dan, als je net je kuil hebt gegraven en tot je navel in het best wel koude zeewater hebt gestaan, denk je ineens: Wat waait het hier! Uit de duinen komt een stevige wind. Hij jaagt het zand in je haren, onder je zwemkleren en tussen de bladzijden van je boek. Er zit zand op de broodjes en in je sap. Het zit overal. Patatje zeezand! Om gek van te worden. Eigenlijk zat je nu net zo lief thuis.

Z

AND DAT OVERAL in gaat zitten… je bent niet de eerste die zich daaraan ergert. Als je echt terug in de tijd kon reizen, zou je merken dat de Hollanders zich er duizend jaar geleden ook al over opwonden. Nog een paar graadjes erger zelfs dan jij nu tijdens een zomerse stranddag, want rond

OP DE VLUCHT VOOR HET ZAND

het jaar 1000 stoven de duinen veel meer dan tegenwoordig. Bovendien woonden in die tijd alle mensen in Holland dicht op elkaar op die ene smalle zandstrook langs de Noordzee. De rest van Holland was onbewoonbaar, omdat het vooral uit veenmoeras bestond: een zompig landschap vol ondiepe meren, begroeid met plantjes die dol zijn op water. En als er achter de duinen iets in overvloed aanwezig was, was het wel water. Twee grote Europese rivieren – de Maas en de Rijn – stroomden door ons vlakke land naar zee, maar voor ze door de duinen heen braken, vertakten ze zich in talloze treuzelende riviertjes. Eindeloos slingerden die door het veen, zodat dat steeds kon doorgroeien – de levende plantjes boven op de dode. Op sommige plekken staken de veenkussens wel vijf meter boven het rivierwater uit. Van een afstandje zag zo’n kussen er misschien groen en stevig uit, maar zodra je erop stond merkte je dat de bodem zo zacht was als een vochtige spons. Bij elke stap zakte je bijna kniediep weg en borrelde er een putlucht omhoog, na tien stappen zat je tot je navel onder de stinkende spetters en na honderd stappen was je helemaal buiten adem van het moeizame geploeter.

11

Daarom woonde dus toen iedereen op de zandstrook die de wind en de zee eeuwen eerder al aan de rand van ons land hadden neergelegd. Daar stonk het niet

Erop of eronder.indd 11

21-07-15 12:11

Erop of eronder: hoe Holland het hoofd boven water houdt  

Hoe leefden mensen in een land dat continu werd bedreigd door water? En hoe vonden ze telkens weer slimme dingen uit waardoor ze droge voete...

Erop of eronder: hoe Holland het hoofd boven water houdt  

Hoe leefden mensen in een land dat continu werd bedreigd door water? En hoe vonden ze telkens weer slimme dingen uit waardoor ze droge voete...

Advertisement