Green Company

Page 1

Accell: Fietsenmaker loopt voorop Bicycle manufacturer taking the lead Veertig jaar opkomen voor de fietser Championing cyclist for forty years

Zwolle duurzame fietsstad Zwolle, sustainable Cycling City

E-bikes goed voor milieu ĂŠn fietsenwinkel E-bikes good for environment and bicycle shops



Accell: Fietsenmaker loopt voorop Accell: Bicycle manufacturer taking the lead

2/3

Veertig jaar opkomen voor de fietser Championing cyclists for forty years

6/7

INHOUD/Contents

Zwolle duurzame fietsstad Zwolle, sustainable Cycling City

12/13

E-bikes goed voor milieu 辿n voor de fietsenwinkel E-bikes good for the environment and the bicycle shops

16/17

Inleiding

door Ernst Delfos, uitgever

Foreword

by Ernst Delfos, publisher

De fiets is een van de meest duurzame vervoersmiddelen die er zijn. Vooral voor kortere afstanden is de fiets een uitstekend alternatief voor de auto. Schoner, gezonder, en in stedelijke gebieden vaak ook sneller. De fiets heeft immers geen last van vertraging door files.

The bicycle is one of the most sustainable transport methods around. For shorter journeys in particular, the bicycle is an excellent alternative to the car. Cleaner, healthier and in urban areas, often quicker. Furthermore, the bicycle never gets caught up in traffic jams.

De afgelopen jaren heeft de elektrische fiets zich een belangrijke plek verworden op de markt. Eerst vooral populair bij ouderen. Maar inmiddels ook ontdekt door jongeren en door werknemers die de e-bike gebruiken voor woon-werkverkeer.

Over the past few years, the electric bicycle has developed a significant position in the market. Initially, it was popular among older users. Now, however, it has also been discovered by younger people and employees who use their bikes for the home/work run.

Overheden spelen in op het toenemend fietsgebruik. Er worden bijvoorbeeld spe足 ciale fietssnelwegen aangelegd. Fietsers kunnen, al dan niet met elektrische trap足 ondersteuning, comfortabel en zonder hindernissen afstanden afleggen. De ontwikkelingen op het gebied van fietsen zijn voor het redactieteam van Green Company aanleiding om deze dyna足 mische sector uitgebreid te belichten. Het resultaat heeft u nu in handen. Een informatieve uitgave, die inzicht geeft in een snel veranderende markt.

Governments are capitalising on the increasing use of bicycles. Special bike expressways are being created. Cyclists can then cover longer distances comfortably and without facing obstacles, with or without electrical assistance. The developments in the field of bicycles prompted the editorial team of Green Company to take a closer look at this dynamic industry. The result lies before you: an informative issue that provides an insight into a rapidly changing market.


Accell: Fietsenmaker loopt voorop De fiets is vooral voor kortere ritten een uitstekend duurzaam alternatief voor de auto. Consumenten stellen wel hoge eisen aan de fiets qua veiligheid, ontwerp en comfort. Accell zet in op schaalvergroting om kostenvoordeel te realiseren en om meer te kunnen investeren in design en innovatie.

Accell wil zich onderscheiden in de markt met grensverleggend design en innovatie

2

Accell is een van de grootste fietsen­ producenten van Europa. Het voert onder meer de merken Sparta, Batavus, Raleigh en Haibike. Het concern is vooral sterk in elektrische fietsen. Die zorgen inmiddels voor 41% van de totale fietsenomzet. Met de introductie van de Koga E-XLR8 (spreek uit: e-accelerate) in mei 2015 heeft Accell ook een snelle e-bike of ‘speed pedelec’ in het assortiment. Topsnelheid: 45 km per uur. 2014 was een uitstekend jaar voor Accell. De omzet steeg naar € 882 mln. en de nettowinst groeide met 37% naar ruim € 26 mln. Vooral bij de Nederlandse en Duitse merken waren de prestaties sterk, meldt het jaarverslag over 2014. “Mede dankzij de populariteit van onze elektrische en sportieve fietsen en de uitbouw van onderdelen & accessoires, konden we de omzetten verhogen in vrijwel alle landen waar we actief zijn.”

het overige deel van de verkoop van onderdelen en accessoires. Elektrische fietsen zijn voor Accell een belangrijke groeimarkt; in 2014 nam de omzet met 23% toe. Elektrische fietsen zijn nu goed voor maar liefst 41% van de totale fietsen­ omzet.

Grote merken Accell verkocht in 2014 1,7 mln. fietsen in meer dan 70 landen. Het concern richt zich op de midden- en hogere markt­ segmenten. Het bedrijf voert diverse merken voor verschillende landen. In Nederland zijn dat Sparta, Batavus, Koga en Loekie, in Duitsland Ghost, Haibike en Winora, en het Verenigde Koninkrijk en Noord-Amerika Raleigh en Diamondback. De Fransen kennen Accell van het fietsen­ merk Lapierre. Nederland is met € 237 mln. de belang­ rijkste afzetmarkt voor Accell. Daarna volgen Duitsland (€ 237 mln.) en NoordAmerika (€ 117 mln.). Driekwart van de omzet komt van de verkoop van fietsen,

Heerenveen De wortels van Accell gaan terug tot 1904. In dat jaar opent Andries Gaastra in Heerenveen een winkel in uurwerken en naaimachines. Twee jaar later breidt hij het assortiment uit met fietsen van het Duitse merk Presto. In 1917 opent hij een eigen fietsenfabriek onder het merk Batavus. De jaren ‘50 zijn een bloei­ periode, met bromfietsen en opvallende sportfietsen. Batavus wordt toonaangevend op dit gebied. In de jaren ’70 neemt Batavus diverse andere merken over, zoals Phoenix, Fongers en Magneet. In de jaren ’80 keert het tij en in 1986 gaat het roemruchte Batavus zelfs failliet. Het Duitse Atag maakt samen met de


Accell: Bicycle manufacturer taking the lead

Accell would like to distinguish the brand with pioneering design and innovation

The bicycle is an excellent, sustainable alternative to the car, particularly for short journeys. Consumers set high requirements for their bicycles in terms of safety, design and comfort. Accell is working on scale expansion in order to realise cost benefits and facilitate investments in design and innovation.

Accell is one of the largest bicycle manu­ facturers in Europe. It carries brands such as Sparta, Batavus, Raleigh and Haibike. The concern is particularly strong when it comes to electric bicycles. They now account for 41% of total bicycle sales. With the introduction of the Koga E-XLR8 (pronounced ‘e-accelerate’) in May 2015, Accell also added a quick e-bike or ‘speed pedelec’ into the range. Top speed: 45 km per hour. 2014 was an excellent year for Accell. Turnover rose to €882 million and net profit grew by 37% to around €26 million. The Dutch and German brands in parti­ cular saw top performances, according to the annual report for 2014. “Thanks to the popularity of our electric and sports bicycles and the expansion of parts and accessories, we were able to increase turnover in almost all the countries in which we are active.”

Major brands In 2014, Accell sold 1.7 million bicycles in over 70 countries. The concern focuses on the mid to high market segments and carries various brands for different countries. In the Netherlands, these are Sparta, Batavus, Koga and Loekie; in Germany, Ghost, Haibike and Winora, and in the UK and North America, Raleigh and Diamondback. The French know Accell through the Lapierre bicycle brand. The Netherlands, with a turnover of €237 million, is the most important sales market for Accell. In second place is Germany (€237 million) and then North America (€117 million). Three-quarters of turnover comes from the sale of bicycles; the rest from sales of parts and accessories. Electric bicycles are an important growth market for Accell; in 2014 turnover increased by 23%. Electric bicycles now account for up to 41% of total bicycle turnover.

Heerenveen Accell’s roots go back to 1904. That was the year that Andries Gaastra opened a watch and sewing machine store in Heerenveen. Two years later, he expanded his range to include bicycles from the German brand Presto. In 1917 he opened his first bicycle factory under the brand Batavus. The 1950s were a period of ex­ pansion which included motorised bicycles and eye-catching sports bikes. Batavus became the leading light in this context. Over the 1970s, Batavus took over a range of brands, such as Phoenix, Fongers and Magneet. In the 80s, the tide turned however and the renowned Batavus went bankrupt in 1986. The German brand Atag and the Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (NOM) enabled the company to start again. The factory and the employment opportunities were therefore retained. After

3


Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (NOM) een doorstart mogelijk. De fabriek en de werkgelegenheid blijven daardoor behouden. Na enkele jaren neemt Atag het aandelenpakket van de NOM over en in 1998 wordt de tweewielertak verzelf­ standigd onder de naam Accell. Onderscheiden De strategie van Accell is tweeledig. Enerzijds wil het bedrijf zich onderscheiden in de markt met grensverleggend design en innovatie. Aan de andere kant streeft het concern naar schaalvergroting. Dat maakt het gemakkelijker om te innoveren en om kostenvoordeel te behalen bij de productie en de inkoop. De recente geschiedenis laat deze twee sporen duidelijk zien. Zo nam Accell kort na de verzelfstandiging de Sparta fietsenfabriek in Apeldoorn over. Daarmee bleven er in Nederland drie grote fietsproducenten over: Accell, Gazelle en Union.

van de omzet. Accell streeft naar een complete dekking in heel Europa. In dat kader past de overname van het Spaanse Comet. Comet is voor Accell de eerste overname in Spanje, een markt waar het bedrijf al langer op zoek was naar een mogelijkheid om het Europese distributie­ netwerk voor onderdelen en accessoires verder in te vullen. De overname biedt goede synergiemogelijkheden op het gebied van merkenportfolio, verkoop­ systemen en interne logistiek. Anno 2015 is Accell een gezonde onderneming met productiefaciliteiten in Nederland, Duitsland, de Verenigde Staten, Frankrijk, Hongarije, Turkije en China. Bij het bedrijf werken 2800 mensen verdeeld over 18 landen. Het bedrijf is sinds de verzelfstandiging in 1998 beursgenoteerd en staat sinds maart 2014 genoteerd in de Midcap-index (AMX) aan de Amsterdamse aandelenbeurs. En het bedrijf blaakt van zelfvertrouwen.

Elektrische fietsen zijn nu goed voor 41% van de totale fietsenomzet

In 2012 kwam de overname van het BritsAmerikaanse Raleigh rond. Accell breide hiermee in één klap haar omzet uit met ongeveer een derde. Raleigh had in het jaar voor de overname een omzet van ruim € 200 mln. In 2011 verlieten ongeveer 850.000 fietsen de productielocaties van dit 125 jaar oude merk. Raleigh maakt naast fietsen onder eigen merk ook moun­ tainbikes onder de naam Diamondback. Europees netwerk Ook op de markt voor fietsonderdelen en accessoires voert Accell een expansief beleid. Deze tak is goed voor een kwart

4

“De komende jaren zien we in onze markten veel kansen en uitdagingen voor verdere groei”, aldus Bestuursvoorzitter René Takens in het meest recente jaarverslag. “Veel langetermijntrends wijzen erop dat fietsen in de komende jaren onverminderd populair zal blijven voor mobiliteit, recreatief en sportief gebruik.” Hij constateert verder dat overheden fietsgebruik stimuleren als milieuvriendelijk en gezond alternatief voor de auto. “Wij verwachten met onze hoogwaardige producten voorop te blijven lopen en nieuwe innovaties toe te kunnen voegen om het fietsen nog aangenamer te maken.”


Electric bicycles now account for up to 41% of total bicycle turnover

a few years, Atag took over the share package from NOM and in 1998 the bicycle branch became independent under the name Accell. Distinction Accell’s strategy is twofold. On the one hand, the company would like to distinguish the brand with pioneering design and innovation. On the other, the company is working on expansions of scale. These make it easier to innovate and obtain cost benefits in terms of production and purchasing. These two aspects are clear to see from recent history. Shortly after becoming independent, Accell took over the Sparta bicycle factory in Apeldoorn. This meant there were three major bicycle producers in the Netherlands: Accell, Gazelle and Union.

In 2012, the takeover of the British/ American Raleigh was finalised. With this, Accell expanded its turnover by around one third in one fell swoop. In the year prior to its takeover, Raleigh was turning over around €200 million. In 2011, around 850,000 bicycles left the production locations of this 125-year old brand. Alongside bicycles under its own brand, Raleigh also produces mountain bikes under the name Diamondback. European network Accell’s policy for bicycle parts and ac­ cessories is also all about expansion. This branch accounts for around a quarter of turnover. Accell is working towards complete coverage of Europe and the takeover of the Spanish Comet fits into this strategy nicely. Comet is Accell’s first

takeover in Spain, a market where the company has been seeking an opportu­ nity to expand the European distribution network for parts and accessories. The takeover offers excellent synergy oppor­ tunities with respect to brand portfolio, sales systems and internal logistics. In 2015, Accell is a healthy company with production facilities in the Netherlands, Germany, the United States, France, Hungary, Turkey and China. The company employs 2,800 people across 18 countries. Since becoming independent in 1998, the company has been quoted on the stock exchange and, since March 2014, it has been listed in the Midcap-index (AMX) on the Dutch stock exchange. And the company oozes self-confidence. “In the coming years, we can see an abundance of opportunities and challenges for further growth in our market”, says Board chairman René Takens in the most recent annual report. “Many long-term trends show that bicycles will remain just as popular in the coming years for mobility, recreation and sports use.” He has also found that governments are stimulating bicycle use as an environmentally-friendly and healthy alternative to the car. “With our top quality product, we expect to hold our leading position and add new innova­ tions in order to make bicycles an even more appealing option.”

5


Fietsenstalling De Appel, Alphen aan den Rijn / Bicycle shed “De Appel”, Alphen aan den Rijn

Veertig jaar opkomen voor de fietser Nederland is een fietsland bij uitstek. Dat is mede te danken aan de Fietsersbond, de belangenbehartiger van fietsers. Al veertig jaar maakt de Fietsersbond zich sterk voor de positie van de fiets.

In 1975 richtte een aantal lokale actie­ groepen de Eerste, Enige, Echte Wielrijders Bond (ENWB) op. Ze vonden de ANWB vooral een lobbyclub van vervuilende automobilisten en wilden een tegenhanger creëren die zich sterk maakte voor de milieuvriendelijke fiets. Nadat de ANWB een rechtszaak had aangespannen, veranderde de vereniging haar naam in ENFB, of Enige, Echte Nederlandse Fietsers Bond. In 2000 werd dat kortweg Fietsersbond. In die jaren zat de fiets in de verdrukking. Iedere arbeiders had door de groeiende welvaart zijn autootje gekregen. Daar lag de prioriteit van de bestuurders in gemeente en provincie. “Sindsdien is er veel veranderd, mede dankzij de Fietsersbond”, stelt directeur Hugo van der Steenhoven van de Fietsersbond. “Binnensteden zijn autoluw gemaakt en veel gemeenten hebben in hun plannen expliciet aandacht voor de fiets, mede vanuit het oogpunt van duurzaamheid en CO2-reductie.”

6

Concrete resultaten Van der Steenhoven somt moeiteloos voorbeelden op van resultaten waaraan de Fietsersbond op zijn minst een belangrijke bijdrage heeft geleverd. 37.000 kilometer fietspaden, brommers naar de rijbaan, voorrang voor fietsers van rechts, stal­ lingen bij NS-stations, de OV-fiets en het behoud van de mogelijkheid om je fiets mee te nemen in de trein. En dan is er nog het pareltje van de Fietsersbond, de Fietsrouteplanner. “Aan een TomTom heb je op de fiets niet zo veel”, zegt Van der Steenhoven. “De Fietsrouteplanner is gemaakt door en voor fietsers. Zo’n 500 vrijwilligers voeren in een speciaal programma gegevens in. Ook allerlei informatie over het wegdek en de omgeving. Zodat je de beste route kunt selecteren. De Fietsrouteplanner is er nu ook als app.” Vrijwilligers De Fietsersbond heeft 35.000 leden. Van der Steenhoven geeft leiding aan het landelijk bureau van de bond in Utrecht. Vervolg op pagina 20


Championing cyclists for forty years The Netherlands is an excellent country for cycling. This is partly thanks to the Cyclists Union, the champion of Dutch cyclists. For forty years, the Cyclists Union has been supporting the position of cyclists.

In 1975, they set up several local action groups called the ‘Eerste, Enige, Echte Wielrijders Bond’ (First, One and Only Cyclists Union) or ENWB. They believed that the ANWB was primarily a lobbying organisation for polluting car drivers and wanted to create an equivalent that would work on behalf of the environmentallyfriendly bicycle. The ANWB, however, took legal action and the union had to change its name to ENFB or ‘Enige, echte Nederlandse Fietsers Bond’ (One and Only Dutch Cyclists Union). This became the Fietsersbond in 2000. The bicycle came under pressure in those years. Workers had bought cars as a result of increasing prosperity. And that was the priority of the leaders at municipality and provincial level. “A lot has changed since then, thanks to the Cyclists Union”, says director Hugo van der Steenhoven of the Union. “Inner cities tend to be protected from the car and many munici­ palities pay explicit attention to the bicycle, from the perspective of sustainability and CO2 reduction.” Concrete results Van der Steenhoven easily finds examples of results that have been achieved (partly) due to the efforts of the Cyclists Union.

37,000 km of cycle paths, mopeds on the roads, priority for cyclists to the right, storage areas at NS stations, the publictransport bicycle and retaining the right to take your bike on the train. And the Cyclists Union’s ‘cherry on the cake’ is the Fietsrouteplanner (Bicycle Route Planner). “The TomTom is not much use on a bicycle”, explains Van der Steenhoven. “The Fietsrouteplanner has been made by and for cyclists. Around 500 volunteers entered details within the context of a special programme. This includes information about the road surface and the environment. It thus allows you to select the best route. The Fietsrouteplanner has now also become an app.” Volunteers The Cyclists Union has 35,000 members. Van der Steenhoven heads up the national bureau of the union in Utrecht. Around thirty people work at this location. They support the 150 local departments across the country with information and expertise. There are around 1,500 active members in these departments. Some departments, such as the one in Amsterdam, have paid employees. But most of the departments are run by volunteers. Continued on page 20

Hugo van der Steenhoven

7


Kwaliteit, geproduceerd in Nederland. Al vele jaren partner van Accell.

WIDEK B.V. Haven 1 - 2921 AA Krimpen aan den IJssel T +31 (0)180 512 555 E info@widek.nl W www.widek.nl Widek goo.indd 1 2015 Accell.indd 1

10-03-15 11:33 3/9/2015 1:12:33 PM

TOGETHER WE ARE BETTER!

We congratulate on your firm's anniversary and wish you all the best for the future.

A member of the Büchel group

www.exal.eu

Exal goo.indd 1

08-04-15 15:45


Michael Schmitz and Christoph Lermen

Innovation is an ongoing process It all began with long mountain bike tours and the usual problems of conventional derailleur gears. In 2006, Pinion founders Michael Schmitz and Christoph Lermen were working as development engineers for sport’s car manufacturer Porsche, when the two cycling enthusiasts decided that bikes should have a durable, reliable and maintenance-free gearbox, which also works perfectly in the mud and the rain. Just like cars.

Barely a year and a half later, in 2007, Schmitz and Lermen registered the first patent. Over the years that followed, they built the first gearboxes and continued to perfect them. Since 2011, more and more well-known bicycle manufacturers have developed and produced frames and complete bikes incorporating a Pinion gearbox. The two-man company of the young founders has grown into a modern, medium-sized company with around 20 employees. Today, over 50 international bicycle manufacturers rely on the quality and performance of the Pinion product range. At Pinion, innovation is an ongoing process. This means, that the Pinion engineers can respond quickly to new developments and provide technical solutions for new demands in the fast moving bike-business. That’s why, for example, the Pinion gearing system is also used in pedelecs with a wheel hub motor. For this purpose, two closed and uncoupled systems are joined together via a chain or drive belts. The power from the cyclist is first converted inside the

Since it was founded, the Pinion brand has stood for innovative German gearing technology. All Pinion gearboxes are developed, extensively tested and hand built in Germany. The Pinion team implements the procedures and suppliers of the automobile industry. Every single Pinion gearbox is thoroughly tested before delivery. Only once all functions have proved themselves 100 percent, does a gearing mechanism become a Pinion. One of the major advantages of Pinion gearing technology is the very low service and maintenance time. All of the relevant components are protected by a robust sealed housing, and operate wear-free, in an oil bath. Only one oil change per year is recommended.

Pinion gearbox and then reinforced by the wheel hub motor. Unlike pedelecs with a central motor, no additional force is exerted on the drive, and there is only the slight wear of chain wheels, tooth belts or chain that is typical of Pinion. In addition, the Pinion gearbox allows you to change gear comfortably, smoothly and cleanly every time.

At Eurobike 2014, Pinion presented its new product familiy. In addition to the tried-and-tested P1.18, customers can choose between three more models: the P1.9CR, the P1.9XR, and also the P1.12 – the same precisely-tuned gearing, specifically designed for the particular demands of mountain bikes, pedelecs and urban bikes, and which meets cyclists’ highest demands for gear-change and cycling comfort. More information: pinion.eu

9


Onmisbare partner voor de styling van uw fiets

Fietstransfers: Waterslide Polyester ultradun Spatbord transfers Spuitmaskers Stickers Design

“Gehecht aan uw product” www.doublepress.nl

Dieselstraat 15, Postbus 367, 8260 AJ Kampen, Nederland

Tel: +31 38 3372300 Fax: +31 38 3314692 email: verkoop@doublepress.nl

Doublepress goo.indd 1

11-03-15 Zemic goo.indd 08:53 1

A family business with 50 years’ experience! AVT is a family owned business producing complex wiring and wire looms for manufacturers of items such as measurement instruments, medical devices, agricultural machinery and also, of course, electric bicycles! The bicycle industry sets specific requirements for cabling, i.e watertight connectors with thin cables that are effective conductors, so that they can be neatly worked into the frame. “We can be of particular use to the sector when it comes to making the right choices of connectors and wiring”, explains Guus van Teeffelen (owner). Producer and specialised distributor Alongside producing complex wiring and wire looms, the company has also built up an excellent reputation as a specialist distributor of connection systems, connectors and a wide range of products used for making and installing wire looms and printed circuit boards.

Partnership “We work for sectors that focus on precision, service and reliability”, says Anneke van Teeffelen (owner). “We carefully examine our clients’ end-products and then try to create a partnership with them. We prefer to be involved right from the start, in the customer’s design phase, so that we can offer the most efficient and reliable solution.” Outsourcing in a competitive market Many companies still produce their wiring in-house. According to Guus van Teeffelen, this is really a missed opportunity: “Businesses can make significant savings on internal costs if they outsource

02-03-15 08:23

the production of wiring and wire looms. Otherwise, they have to buy everything themselves, maintain a stock and employ production staff.” He continues: “Outsourcing in a competitive market is a good move. Businesses order what they need from us and are then provided with the products they ordered in good condition and on time. We have many products in stock or we can make logistical stock agreements with the customer on the basis of forecast information. We know the market exceptionally well and this enables us to choose the best products and production methods tailored to the customer’s needs.” More information: www.agco.nl


Vredestein scoort met Perfect E

Topfiets met topkwaliteit banden De Koga E-XLR8 van Accell is de nieuwste generatie e-bike. De maximale snelheid gaat naar 50 km per uur. Dit stelt zwaardere eisen aan banden. Accell kiest voor topkwaliteit. De Koga E-XLR8 is daarom uitgerust met Vredestein Perfect E banden. Elektrische fietsen worden steeds sneller en geavanceerder. Goede banden zijn essentieel voor de veiligheid van de berijder. Voldoende grip op de weg, bij nat én bij droog weer. Een lage rolweerstand voor een grotere actieradius. Slijtvast en lekbestendig.

Vredestein scores with Perfect E

A top bike with top quality tyres The Koga E-XLR8 from Accell is the latest generation in e-bikes. With a maximum speed going up to 50 km per hour this makes heavy demands on tyres. Accell goes for the best quality. That’s why the Koga E-XLR8 is fitted with Vredestein Perfect E tyres.

Vredestein heeft drie typen banden speciaal voor elektrische fietsen. Deze banden dragen alle drie het ECE-R75 keurmerk. Dit zijn internationale criteria vastgesteld door de United Nations Economic Commission for Europe. • De Vredestein Perfect E heeft een extreem lage rolweerstand. De actieradius is hierdoor tot 10 % groter. • De Perfect Xtreme is een tourband met een geavanceerd duo antileksysteem. • De Perfect 4 Seasons is de ideale allround fietsband. In deze band is de kennis van 4-seizoenen winterautobanden toegepast. De 4 Seasons variant heeft dankzij lamellen ook grip op sneeuw en ijs.

Electric bikes are getting faster and more advanced. Good tyres are essential for the rider’s safety. Sufficient grip on the road, in both wet and dry conditions. A low rolling resistance for a larger action radius. Wear-resistant and puncture proof.

• Very low rolling resistance and continuous central section results in 10% increase in range • Tightly woven polyamide layer between the canvas layers ensures puncture protection

De banden van Vredestein behoren tot de beste die te koop zijn. Dit blijkt onder meer uit recente tests van Bike & Trekking®. Meer informatie: apollovredestein.com E-Bike Assortment Vredestein: Perfect E Perfect Xtreme

Perfect 4 Seasons

Vredestein has three types of tyres designed especially for electric bikes. All three tyres carry ECE-R75 certification. This includes international criteria determined by the United Nations Economic Commission for Europe. • The Vredestein Perfect E tyre has an extremely low rolling resistance. This increases the action radius by 10%. • The Perfect Xtreme is a touring tyre with an advanced dual anti-leak system. • The Perfect 4 Seasons is the ideal allround cycling tyre. Expertise gained from the 4 Seasons winter car tyre is applied to this tyre. The 4 Seasons version can also grip on snow and ice thanks to the presence of strips. Vredestein tyres are among the best tyres on the market. This is also demonstrated by recent tests conducted by Bike & Trekking®. More information: apollovredestein.com

11


Zwolle: duurzame fietsstad Zwolle is Fietsstad 2104. De stad heeft deze onderscheiding van de Fietsersbond verdiend door in haar beleid langdurig en bewust aandacht te geven aan de fiets. Mede hierdoor pakken Zwollenaren meer dan andere Nederlandse burgers de fiets. Verkeerskundige Ilse Bloemhof geeft op de fiets een interview over het gemeentelijk beleid.

“Ik ben op weg naar een collega in Wezep”, verduidelijkt Bloemhof. “Die is aan zijn been geopereerd en kan niet naar zijn werk komen. Dan breng ik zijn werk maar naar hem toe.” Vanuit haar woning fietst ze naar het nabijgelegen dorp. Straks, als ze naar het stadskantoor rijdt, neemt ze de fietssnelweg. Dat is de snelste verbinding. De fietssnelweg is speciaal aangelegd om fietsers een directe en comfortabele fietsroute te geven naar school, werk- en winkelgebieden. Belangrijke schakel is de fietsbrug naast de spoorbrug over de IJssel. “De aanleg van de nieuwe spoorbrug in 2011 hebben we aangegrepen om langs het spoor een fietspad te krijgen. Door deze nieuwe verbinding is de reistijd voor de forenzen aanmerkelijk verkort.” Fietspadennetwerk In het duurzaam mobiliteitsbeleid van de gemeente Zwolle staat de fiets centraal. De afgelopen decennia is hard gewerkt om Zwolle tot een duurzame fietsstad te maken. In de jaren ‘70 werden grote,

nieuwe woonwijken aangelegd. Zwolle koos toen voor een fietspadennetwerk en fietsroutes naar de binnenstad die zoveel mogelijk losstaan van het autoverkeer. Het scheiden van het hoofdfietsnetwerk en de verkeersaders voor het autoverkeer is doorgezet in de gehele stad. Het risico van ongelukken is kleiner en fietsers rijden door woonwijken waar ze zich veiliger voelen. De fiets is voor Zwolle geen doel op zichzelf, maar omdat het een voorwaarde voor een bereikbare, gezonde, duurzame stad met een sterke economie. De bijdrage van de fiets als duurzaam vervoermiddel binnen de stad is al jaren zowel ambtelijk als bestuurlijk onderkend. De fiets wordt in alle ruimtelijke plannen vanaf het begin meegenomen als volwaardige vervoerwijze. Bloemhof geeft samen met haar collega’s Willem Bosch en Syb Tjepkema vorm aan het fietsbeleid van de gemeente. Ze was projectleider bij de aanleg van de eerste fietsrotonde van Nederland in 2013. “We zaten met een kruispunt van een fietsroute met de Zwolse binnenring.

Ilse Bloemhof

Syb Tjepkema

12

De fiets is een voorwaarde voor een bereikbare, duurzame stad

Willem Bosch


Zwolle, sustainable Cycling City Zwolle was named Best Cycling City 2014. The city has been awarded this honour by the Dutch Cyclists Union for its long-term policy and deliberate focus on the bicycle. As a result, Zwolle residents take to their bikes more frequently than other Dutch citizens. Traffic expert Ilse Bloemhof participates in an interview (conducted on a bike) about the municipality’s policy.

“I’m on my way to see a colleague in Wezep”, explains Bloemhof. “He has just had an operation on his leg and can’t get into work. So I’m taking work to him.” She cycles from her home to a nearby village. In a moment, when she cycles to the town hall, she will take the bike expressway. That is the quickest connecting route. The bike expressway was specially created to offer cyclists a direct and comfortable bike route to school, work and shopping areas. An important link is the bicycle bridge alongside the railway bridge over the IJssel. “We seized on the creation of the new railway bridge in 2011 to install a cycle path along the railway. This new connection means that journey times for commuters have reduced significantly.” Cycle path network In the sustainable mobility policy of the municipality of Zwolle, the bicycle is a central priority. Over the past few decades much work has gone into turning Zwolle

into a sustainable cycling city. In the 1970s, large new residential areas were created. At the time, Zwolle chose a cycle path network and cycle routes to the city centre that were as distinct as possible from road traffic routes. This separation of the main cycle net­ work and the main arteries for cars has been expanded throughout the whole city. The risk of accidents is reduced and cyclists ride through residential areas, where they feel safer. The bicycle is not an objective in itself for Zwolle, but is conditional for an accessible, healthy, sustainable city with a strong economy. The contribution made by the bicycle as a sustainable method of transport within the city has been recognised for many years by both public and private sectors. The bicycle has been included as a comprehensive transport method in all urban planning right from the start. Bloemhof develops the municipality’s bicycle policy with her colleagues Willem

Bosch and Syb Tjepkema. She was project leader during the creation of the first bicycle roundabout in the Netherlands in 2013. “We were faced with a crossing involving the bicycle route and Zwolle’s inner ring road. The problem was that cyclists had to wait for ages before they could cross.” The solution was found in a bicycle roundabout. The vehicular traffic can go straight on or turn right at the crossing but cannot go around. Cyclists, however, can. Simultaneously, rights of way were also amended; cyclists now have the right of way on the roundabout. They can therefore continue on their way without stopping. The solution attracted national and international coverage. Many munici­ palities visited Zwolle to gain inspiration.

The bicycle is a condition for an accessible, sustainable city Quick and cheap The great facilities mean that around half of the journeys in the city are completed by bike. This leads to a significant reduction in CO2 emissions. Even though

13


de Kunst van continuïteit

technics b.v.

ontlakken • reinigen • oppervlakte-behandeling

Lasts longer. Stays greener.

ontlakken • reinigen • chemische oppervlakte-behandeling • reinigen van bakkerijgereedschap • maskeringsmiddelen en tape

GP Rechargeable Battery • Stays charged longer • Great savings and environmentally friendly

C&T Technics BV Tel : +31-413-331083 www.ct-technics.nl

C&T goo.indd 1

Product of Gold Peak Group

23-03-15 GPBatteries 13:14 goo.indd 1

recharge with

09-03-15 12:48

Rood is het nieuwe groen Onze trucks zijn recyclebaar

www.motraclinde.nl Motrac goo.indd 1

09-04-15 14:04


Het probleem was dat fietsers hier altijd lang moesten wachten voordat ze konden oversteken.” De oplossing werd gevonden in een fietsrotonde. Het autoverkeer kan op het kruispunt rechtdoor of rechtsaf, maar niet rond. Fietsers kunnen wel rondrijden. Tegelijk is de voorrang aangepast; fietsers hebben voorrang op de rotonde. Zij kunnen daardoor doorrijden. De oplossing trekt nationaal en internationaal de aandacht. Veel gemeenten hebben Zwolle al bezocht om inspiratie op te doen.

Het scheiden van fietsroutes en autoroutes is doorgezet in de gehele stad Snel en goedkoop Door de goede voorzieningen nemen mensen voor bijna de helft van de ver­ plaatsingen binnen de stad de fiets. Dat betekent een forse reductie van de CO2-uitstoot. Al zal dat voor de meeste fietsers een geringe rol spelen. De fiets is handig en meestal sneller dan de auto. “Ik denk dat het ook een rol speelt dat de fiets goedkoop in gebruik is”, zegt Bloemhof. In 2014 kreeg Zwolle de titel Fietsstad 2014. Voor de gemeente en voor de actieve Zwolse afdeling van de Fietsersbond was het een erkenning van hun inspanningen om Zwolle een fietsvriendelijke stad te maken. “Dat is leuk”, zegt Bloemhof, “maar daar doen we het niet voor. We hopen dat de titel helpt om nog sneller voorzieningen te realiseren die het fietsen en aantrekkelijker maken.” Ze lonkt daarmee ook naar het bedrijfs­ leven in de IJsselstad. “We hebben hier mooie ondernemingen die veel bezig zijn met logistiek en marketing. Het zou mooi zijn als we de krachten kunnen bundelen.” Ze denkt hierbij onder meer aan stadsdistributie en het inzetten van fietsen hierbij. Bijvoorbeeld voor het afleveren van pakjes. De gemeente werkt ondertussen aan plannen om het fietsverkeer verder te stimuleren. De aanleg van een fietssnelweg naar Kampen is in volle gang en met de gemeente Raalte zijn gesprekken gaande om ook een snelle verbinding aan te leggen. Wethouder Filip van As (verkeer, vervoer en duurzaamheid) werkt aan een Fietsagenda. Hierin staan plannen om de positie van de fiets verder te verbeteren.

this may play a minor role in the decision of cyclists to use their bikes. The bicycle is handy and usually quicker than the car. “I also think that people are attracted by the fact that cycling is much cheaper than using cars”, says Bloemhof. In 2014, Zwolle was awarded the title of Best Cycling City. For the municipality and the active Zwolle-based department of the Cyclists Union, this was recognition of their efforts to make Zwolle a bikefriendly city. “It’s fantastic”, says Bloemhof, “but that’s not why we are doing it. We hope that the title will help us realise further facilities, which will make cycling more attractive, even quicker.” With this, she is eyeing up the industrial outlets in the IJsselstad. “We have great businesses here which often work in the logistics and marketing sectors. It would be great if we could combine forces.” She is thinking about city distribution and the use of bicycles in this context, to deliver parcels for example. The municipality is now working on plans to further stimulate bicycle traffic. A bike motorway to Kampen is already under construction and discussions are being held with the municipality of Raalte with regard to creating a rapid connection route. Alderman Filip van As (traffic, transport and sustainability) is working on a Bicycle Agenda. This contains plans to further improve the position of the bicycle.

The separation of cycle paths and motorways is continued throughout the city Fietsrotonde / Bicycle roundabout

15


E-bikes goed voor milieu én voor de fietsenwinkel De elektrische fiets is één van de schoonste vormen van vervoer. De e-bike veroorzaakt nog geen 2 procent van de CO2-uitstoot van een gemiddelde auto. Elektrische fietsen zijn populair; de verkoop is in 2014 met ruim 16 procent gestegen. Daarmee groeit de vraag naar e-bikes bijna vier keer zo hard als de totale vraag naar fietsen.

De elektrische fiets is allang geen exclusief vervoersmiddel meer voor ouderen. Ook jongeren hebben de e-bike ontdekt. Steeds meer mensen gebruiken de elektrische fiets om van huis naar werk te rijden. Een duurzaam alternatief voor de auto. Geen last van files, je hoeft niet te tanken, en geen hoge parkeerkosten. Het is ook nog eens gezond voor je en je helpt de CO2uitstoot te verminderen. De elektrische fiets is steeds belangrijker in de omzet van de fietsenwinkel. In 2006

Overheden erkennen dat de fiets een rol kan spelen om de samenleving duurzamer te maken

16

was nog maar 1 op de 35 fietsen uitgerust met een accu. In 2014 was ruim 1 op de 5 fietsen die de winkel verlieten een elek­ trische fiets. In totaal werden in 2014 meer dan 1,05 miljoen nieuwe fietsen verkocht. Daarbij zaten 223.000 e-bikes. Hip vervoersmiddel Het aanbod is aanzienlijk gegroeid, de kwaliteit van de fietsen en de actieradius zijn eveneens toegenomen. De nieuwste generatie e-bikes heeft zelfs een top­ snelheid van tegen de 50 km per uur. Dat maakt de elektrische fiets steeds ge­ schikter als duurzaam alternatief voor de auto in het woon-werkverkeer. Hadden de eerste elektrische fietsen nog een oubollig imago, op zo’n nieuwe fiets wil je graag gezien worden. En de terminologie is meeveranderd. ‘E-bike’ klinkt een stuk hipper dan ‘elektrische fiets’.

De elektrische fiets is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de omzet van de fietsenbranche. Het gemiddelde bedrag dat we uitgeven aan een nieuwe fiets is toegenomen van iets meer dan 600 euro in 2007 tot bijna 800 euro in 2013. De omzetgroei gaat echter gepaard met een daling van het totale aantal verkochte fietsen. In 2009 werden nog 1,28 mln. fietsen verkocht. In 2013 nog maar net 1 mln. In 2014 veerden de verkopen iets op; er werden 4,2 procent meer fietsen verkocht dan in 2013. Dit had vooral te maken met het afschaffen van de ‘fiets van de zaak’ op 1 januari 2015, ondanks protesten van onder andere milieuorganisaties en de Fietsersbond. Veel werknemers maakten op de valreep nog gebruik van de regeling. Voor 2015 verwacht de Rabobank een terugval in de verkoopcijfers van 5 tot 10 procent. Franchise Nederland telt volgens het Hoofdbe­ drijfschap Detailhandel (HBD) ongeveer 2700 fietsenwinkels. Dit aantal is redelijk constant. Het gaat vooral om kleine


Governments recognise that the bicycle has an important role to play in making society more sustainable

E-bikes good for the environment and the bicycle shops The electric bicycle is one of the cleanest methods of transport. The e-bike causes less than 2% of the CO2 emissions of the average car. Electric bicycles are popular; sales in 2014 rose by around 16%. The demand for e-bikes is growing four times as fast as the overall demand for bikes.

The electric bicycle has not been the exclusive domain of the elderly for some time now. Youngsters have also discovered the e-bike. More and more people are using the electric bicycle for the home/ work run. It is a sustainable alternative to the car. No problems with congestion; you don’t need to fill up with petrol; no excessive parking charges. It is also good for your health and helps reduce CO 2 emissions. The electric bicycle is becoming more im­ portant in terms of bicycle shop turnover too. In 2006 just 1 in 35 bicycles sold were fitted with a battery. In 2014 around 1 in 5 bicycles that left the shop were electric bicycles. In total over 1.05 million new bicycles were sold in 2014. This included 223,000 e-bikes.

Trendy mode of transport The range has developed extensively and the quality of the bikes and the radius of action have both increased. The latest generation of e-bikes even have a top speed of around 50 km/hour. This makes the electric bicycle even more suitable as a sustainable alternative to the car for the home/work journey. The first e-bikes may well have had an old-fashioned image; now people want to be seen out and about on a new model. And the terminology has changed too. ‘E-bike’ sounds a bit trendier than ‘electric bicycle’. The electric bicycle is not just good for the environment, it is also great for turnover within the bicycle sector. The average amount that we spend on a new bike increased from around 600 euros in 2007 to almost 800 euros in 2013. The growth in turnover, however, goes handin-hand with a reduction in the number of bicycles sold. In 2009, 1.28 million bicycles were sold. In 2013 just 1 million. In 2014 bike sales rallied slightly: 4.2% more bicycles were sold than in 2013. This principally related to scrapping of the ‘business bicycle’ on 01 January 2015, despite protests by environmental orga­ nisations and the Cyclists Union. Many employees made use of the scheme at the very last moment. For 2015, the Rabobank expects a slight reduction in sales figures of around 5 to 10%. Franchise The Netherlands is home to around 2,700 bicycle shops according to the

17


BOUWBEDRIJF

BUSSTRA

FULL CONTROL.

nieuwbouw | verbouw | onderhoud

Hydraulic Rim Brakes by MAGURA Trust in facts. Rim brakes by MAGURA get the best grades in each test and are unequalled since1987. The test winner with brakes from the HS series: Test winner „Best bike in the test.“

Testwinner „Outstanding“

Aengwirderweg 129A 8459 BK Luinjeberd tel. 0513 - 529 444 info@busstra.nl www.busstra.nl

Testwinner city „Very good“

TRUST IN T HE TESTCHA M P I ON

Magura goo.indd 1

Posterama goo.indd 1

11-03-15 Busstra goo.indd 08:48 1

03-03-15 13:57

26-03-15 15:30


ondernemingen. In 96 procent van de bedrijven werken minder dan 10 mensen (cijfers 2012). Wat opvalt is dat steeds meer winkels zijn aangesloten bij een franchise-organisatie, zoals Profile, Bike Totaal en Fietswereld. Deze ketens hebben meer dan zeventig verkooppunten. Daar­ naast is er een aantal kleinere winkel­ ketens. De toer-stadsfiets is nog altijd de meest verkochte fiets. Het aandeel schommelt constant rond de 50 procent. Kinder­ fietsen zijn goed voor 13 procent van de verkopen. Vooral mannen stappen in het weekend regelmatig op de racefiets of ze gaan op de mountainbike het bos in. Deze fietsen zorgen voor ongeveer 10 procent van de omzet van de fietsen­ maker.

‘Hoofdbedrijfschap Detailhandel’ (HBD). This number is reasonably constant. It principally concerns small enterprises. 96% of the companies employ fewer than 10 people (figures 2012). What is worth noting is the fact that shops are increasingly becoming part of a franchise system, such as Profile, Bike Totaal and Fietsenwereld. These chains have over seventy sales outlets. There are also a number of smaller chains. The touring city bicycle is still the most frequently sold bike. The market share hovers at around 50%. Children’s bikes account for around 13% of sales. It is usually men who jump on their racing bikes or head into the woods on mountain bikes. These bikes account for around 10% of the bicycle manufacturers’ turnover.

Hoewel de fietsverkoop volgens de Rabobank in 2015 een tik zal krijgen, zijn de vooruitzichten op langere termijn goed. De fiets is onverminderd populair. Gemeenten en provincies houden bij de inrichting van hun infrastructuur steeds meer rekening met de fiets. Ze erkennen dat de fiets een rol kan spelen om de samenleving duurzamer te maken. (zie ook het artikel over Fietsstad Zwolle in deze uitgave). De verkoop van e-bikes zal alleen maar toenemen. Daardoor pakken steeds meer mensen ook voor langere afstanden de fiets. Hierdoor wint de milieuvriendelijke fiets langzaam maar zeker terrein op de auto.

Even though bike sales may well take a bit of a hit in 2015, the forecasts for the long term are very good. The bicycle is not reducing in popularity. Municipalities and provinces are increasingly taking the bike into account when setting up infrastructures. They recognise that the bicycle has an important role to play in making society more sustainable (see also the article on Zwolle - Cycling City in this edition). The sales of e-bikes is set to increase. This means that people are able to cover longer distances with their bikes. As a result, the environmentally-friendly bicycle is slowly but surely taking over the domain of the car.

Steeds meer mensen gebruiken de elektrische fiets om van huis naar werk te rijden

More and more people are using the electric bicycle for the home/work run

19


Vervolg van pagina 6 Hier werken zo’n dertig mensen. Zij ondersteunen de 150 lokale afdelingen in het hele land met kennis en informatie. Bij deze afdelingen zijn in totaal circa 1500 actieve leden. Sommige afdelingen, zoals die in Amsterdam, hebben betaalde krachten. Maar de meeste afdelingen draaien op vrijwilligers. De afdelingen lobbyen bij gemeenten en signaleren knelpunten voor fietsers. Zijn er problemen met de veiligheid van fietsers in het verkeer? Ziet de gemeente de fiets over het hoofd als middel om milieudoel­ stellingen te halen? De lokale afdelingen kaarten het aan. Soms is afdeling een gerespecteerde gesprekspartner, zoals in Zwolle (zie het artikel elders in deze uitgave). In andere gevallen moet de afdeling ouderwets actie voeren om een probleem aan de kaak te stellen.

20

Continued from page 7

The departments lobby local councils and highlight bottlenecks for cyclists. Are there safety problems for cyclists in traffic? Is the council ignoring the bicycle as a resource for achieving environmental objectives? The local departments take stock. Sometimes a department is a

Fietsrouteplanner / Bicycle route planner

respected discussion partner, as in Zwolle (see the article elsewhere in this edition). In other cases, the department must take old-fashioned action in order to expose a problem.

Ruimte voor de fiets Een belangrijk thema van vandaag is de toekomst van de stad, vertelt Van der Steenhoven. “De stad is in trek. Vroeger trokken veel jonge gezinnen naar Vinexwijken, maar tegenwoordig willen mensen in de stad wonen. En zich verplaatsen, bij voorkeur op de fiets. Dat betekent dat er ruimte gemaakt moet worden voor de fiets. In sommige steden kan nog een flinke milieuwinst worden geboekt als mensen meer gaan fietsen. Gemeenten zijn daar in toenemende mate mee bezig. Zo werkt Rotterdam aan een actieplan fiets om de auto terug te dringen te stimuleren dat mensen vaker de fiets pakken.”

Space for the bicycle An important theme today is the future of the city, explains Van der Steenhoeven. “The city is popular. Young families used to move to Vinex locations but nowadays more people want to live in the city. And their preferred method of transport is the bicycle. This means that space must be made for the bicycle. In some cities, signi­ ficant environmental benefits could still be gained by more people using their bikes. Municipalities are increasingly turning their attention to this issue. Rotterdam, for example, is working on a bicycle action plan to reduce cars and encourage people to take the bike more often.”

Andere aandachtspunten zijn onder meer de veiligheid van fietsers, de elektrische fiets als alternatief voor de auto in het woon-werkverkeer en de relatie tussen fiets en trein. “Het aantal ongelukken met fietsers neemt weer toe. Dat komt voor een deel door de vergrijzing. We onderzoeken hoe ouderen toch kunnen blijven fietsen. We werken hiervoor samen met TNO. Daarnaast blijven er op lokaal niveau nog genoeg knelpunten waaraan iets gedaan moet worden. De Fietsers­ bond heeft na veertig jaar nog niets van zijn bestaansrecht verloren.”

Other focus areas include the safety of cyclists, the electric bicycle as an alterna­ tive to the car for the home/work journey and the relationship between the bike and train. “The number of accidents with cyclists is once again increasing. This is partly due to an ageing population. We are investigating how older people can continue to use their bicycles. We are working on this together with TNO. In addition, at a local level, there are always bottlenecks that need to be dealt with. After forty years, the Cyclists Union is still very much in demand.”


ALLROAD

ROAD

MOUNTAIN

Deel uw visie Green Company biedt inzicht in duurzame ontwikkelingen in het bedrijfsleven, de zorg- en (semi-) publieke sector. In interviews, praktijkcases en achtergrondartikelen geven ondernemers, directie en management hun visie op duurzame bedrijfsontwikkelingen. Green Company verschijnt online en in print. Ook uw visie delen in Green Company?

AI

Informatie: Milco Sprink Bladmanager Green Company T: +31 (0)71 70 70 174 E: redactie@goomedia.nl I: www.goomedia.nl

R R ESCUE

ZONDER LUChT? hULp IS ONDERwEG! ONTDEK DE NIEUwE SKS-MINIpOMpEN OF SKS-AIR5.COM

SKS-GERMANY.COM

Goo 1-4 GC adv.indd 1

G E R M A N Y

24-04-15 SKS goo.indd 09:581

Green company is een uitgave van Green company is published by Goo Media T +31 (0)71 - 70 70 161 I www.goomedia.com

Productie  Production Renate Claassens Ellen van Vliet

Directie  Director Ernst Delfos

Vormgeving  Design Marinka Peeters

Realisatie en coördinatie Realisation and coordination Nima Larkani Peter Molenaar Janneke Rancuret Willeke van de Ree Milco Sprink

Tekstproductie  Editing Bureau Schrijfwerk

02-03-15 08:21

© Goo Media 2015 Niets in deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel bij de samenstelling van deze uitgave de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht kunnen uitgever en auteurs geen aan­sprakelijkheid aanvaarden voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of onvolledigheden. No part of this publication may be reproduced or publicised in any form by print, photocopy, microfilm or any other means without written permission from the publisher. Whilst every care has been taken in compiling this publication to ensure the accuracy of the content, the publisher and authors cannot be held responsible for the consequences of any errors or omissions.

Deze uitgave is CO2 neutraal geproduceerd This publication is produced CO2 neutral

Deze uitgave kwam tot stand dankzij de medewerking van: This publication was realised with the cooperation of: Apollo Vredestein BV • AVT Industrial Components BV - AGCO BV • Busstra Bouwbedrijf • C&T Technics BV • Doublepress • EXAL • GP Rechargeable Battery • Magura • Motrac Linde • Pinion GmbH • Posterama Screen Productions • SKS metaplast, Scheffer-Klute GmbH • Alfred Thun GmbH & CO.KG • Widek B.V. • Zemic Europe