Issuu on Google+

Cyfrol 29 . Rhif 14 . Rhagfyr 1 . 2016

Actio, ysgogi, cynghori, pobi

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

doniau lu Linda Brown

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

‘Cymylau duon ar y gorwel i dîm rygbi Cymru’ Caryl Lewis, Lleucu Roberts a Her y Stori Fer

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR GOLWG CYF 100%MAG -0.40BWR

Creu cerddoriaeth ym mhen draw’r byd


Llyfrau Nadolig a mwy

Ar wer th yn eich siop leol

u Llyfra g ae Cymr i bob oed

Stoc gynhwysfaw r i ddysgwyr!

100 Whitchurch Rd Mynydd Bychan Caerdydd • CF14 3LY

02920 212474

www.cantamilvintage.com

9 Stryd Christina, Abertawe, SA1 4EW

Nadolig Llawen i’n holl gwsmeriaid

Llyfrau l CDau l DVDs l Cardiau Dillad i blant l Anrhegion Cyflenwyr ysgolion a llyfrgelloedd siop@sioptytawe.co.uk l www.sioptytawe.co.uk 01792 456856 l twitter.com @sioptytawe

Siop y Siswrn Yr Wyddgrug • Marchnad y Bobl, Wrecsam

Siop Gymraeg Croesoswallt

Llyfrau • Cardiau • CDs • Nwyddau Cymreig Llyfrau lleol Cymraeg a Saesneg Gwasanaeth Post Cyflym

Cardiau, Llyfrau, CDs, DVDs, Anrhegion, a llawer mwy… Ym Marchnad Croesoswallt bob dydd Mercher, Gwener a Sadwrn – a dydd Iau ym mis Rhagfyr!! Hefyd ar-lein

6-8 Stryd Newydd, Yr Wyddgrug, Sir y Fflint, CH71NZ % (01352) 753200 siopysiswrn@aol.com • www.siopysiswrn.com

07814033759 post@siopcwlwm.co.uk

www.siopcwlwm.co.uk

Ar agor o 8.30 am tan 3.45 pm

elfair

Siop

Siân

Llyfrau Cardiau Anrhegion Llechi Crochenwaith Gemwaith

London House Crymych Sir Benfro SA41 3QE Ffôn: 01239 831230

Agor o 9-5 Llun – Gwener 9-1 Dydd Sadwrn

eg Llyfrau Cymra Anrhegion, n Crefftau a mâ ol bethau addurn

CDs Crefftau Crysau T 18 Stryd Clwyd, Rhuthun, Sir Ddinbych, LL15 1HW

☎ 01824 702 575

Y Farchnad, Caerfyrddin

01267 235044

Awen Teifi

Agor 9-5 Llun-Sadwrn Dewis eang o lyfrau Cymraeg i blant, pobl ifanc ac oedolion Hefyd, cds, dvds, cardiau cyfarch ac anrhegion o bob math Llun gan Meirion Jones

(Dathlu Ewro 2016)

Pigion y Talwrn – gol. Ceri Wyn Jones

23 Stryd Fawr, Aberteifi SA43 1HJ 01239 621370

awenteifi.com


cynnwys rhagfyr 1 . 2016

“Gwneud swydd go-iawn”

Y

nghanol holl newidiadau gwleidyddol y flwyddyn, mae Canolfan Llywodraethiant Cymru wedi bod yn astudio sut orau i wella’r gwasanaeth sy’n dod gan y Cynulliad. Wrth i Fesur Cymru gynnig rhagor o hawliau i’r sefydliad, mae adroddiad o’r farn bod angen defnyddio un o’r hawliau hynny er lles pobol Cymru ac i sicrhau bod yr aelodau yn fwy atebol a’r penderfyniadau yn cael eu hystyried yn llawn. Yn Golwg heddiw, mae’r Athro Roger Scully yn ymhelaethau ac yn esbonio pam fod angen 27 o aelodau newydd a system newydd i’w hethol i’n cynrychioli yn y Cynulliad. Mae’n mynnu nad oes digon o wleidyddion yno ar hyn o bryd “i wneud swydd go-iawn” a bod angen mwy ar y pwyllgorau a’r meinciau cefn i gadw golwg fanylach ar ddeddfau newydd ac ar sut y mae’r llywodraeth yn gwario arian. Mae un arbenigwr ym maes addysg heddiw hefyd yn codi cwestiynau am record

7

AR Y CLAWR 12 20 22 26

STRAEON ERAILL

Llywodraeth Cymru yn y 17 mlynedd ers datganoli. Ar drothwy cyhoeddi canlyniadau nesaf profion PISA, mae Philip Dixon, yn mynnu nad yr awdurdodau lleol na’r ysgolion sydd angen bod o dan fesurau arbennig, ond Adran Addysg y llywodraeth ei hun. A fyddai’r fath sefyllfa wedi codi petai mwy o aelodau yn y Cynulliad i gadw golwg ar y newidiadau a gweithredu’r polisiau newydd?

14

Siopa’n lleol

Ac wrth i’r Ffair Aeaf yn Llanelwedd agor y drws ar y cyfnod blynyddol o ffeiriau Nadolig o bob math ar hyd a lled Cymru, mae’n tynnu sylw at bwysigrwydd cefnogi diwydiannau mawr a bach yng Nghymru. Mae’r cyfnod o siopa gwyllt yn gyfle i gefnogi cynhyrchwyr bwyd a diod, y crefftwyr a’u busnesau bychain a’r siopau lleol sy’n cystadlu’n feunyddiol am gwsmeriaid yn erbyn y sefydliadau masnachol mwy dinesig ac ar y We.

Actio, ysgogi, cynghori, pobi – doniau lu Linda Brown Caryl Lewis, Lleucu Roberts a Her y Stori Fer Creu cerddoriaeth ym mhen draw’r byd ‘Cymylau duon ar y gorwel i dîm rygbi Cymru’

16

4 Symud S4C - galw am adolygiad barnwrol 7 “Fidel oedd Ciwba a Ciwba oedd Fidel” 10 Sut fyd fydd i’r plant yn 2071? 13 Taekwondo, temlau a’r fasnach opiwm 14 O ganolbarth Cymru i Amsterdam… a’r byd 15 Tatŵ ar fagiau lledr 17 Sbarduno dramâu newydd drwy gasglu’r hen 18 Y panto nôl i’r pridd 19 Croniclo bywyd y crwydryn 24 Ym mlodau’i dyddiau – Kate Elis

BOB WYTHNOS 8 Yr Wythnos – pigion newyddion golwg360 Bwrlwm y Bae 9 Llun newyddion yr Wythnos Byd y blogiau 9

22

20

Cartŵn

Cen Williams

10 Llythyrau 12

Portread

16

20-1

17

Gwaith

Linda Brown Angharad Elen

Y Babell Roc 22 Amlyn yn Papua Guinea Newydd

Blwch Post 4 Llanbedr Pont Steffan Ceredigion SA48 7LX Ffôn 01570 423 529 Ffacs 01570 423 538 e-bost ymholiadau@golwg.com safwe www.golwg360.cymru Golygydd Gyfarwyddwr Dylan Iorwerth Cyfarwyddwr Busnes Enid Jones

Golygydd Siân Sutton Dirprwy Olygydd Barry Thomas Gohebydd Celfyddydau Non Tudur Gohebydd y Cynulliad Mared Ifan Gohebydd Cyffredinol Siân Williams Dylunio Dyfan Williams Swyddog Cyllid Rhiannon Lloyd Williams Swyddog Gweinyddol Wendy Griffiths Swyddog Tanysgrifiadau Mair Jones

Cyhoeddir Golwg gan Golwg Cyf gyda chymorth ariannol gan Gyngor Llyfrau Cymru. Nid yw ein noddwyr o angenrheidrwydd yn cytuno gyda’r farn yn y cylchgrawn. Cofrestrwyd yn y Swyddfa Bost fel papur newydd. Argraffwyd gan Argraffwyr Cambrian

24 Y

Cysylltiadau

Calendr

Colofnau 8 Dylan Iorwerth 10 Cris Dafis 24 Manon Steffan Ros 25 Ar y soffa – Huw Onllwyn Jac Codi Baw 26 Phil Stead 27 Aled Samuel

26

Chwaraeon 26 Rygbi – diwedd cyfres yr hydref Llun Clawr: Linda Brown Ffotograffydd: Iolo Penri


Golwg 1 Rhagfyr, 2016