Page 1

Walvissen

Gemaakt door Thijs Kuiken 28-2-2013


Inhoudsopgave

-Voorwoord – Blz. 3 -Onderzoeksvraag – Blz. 4 -Algemene informatie – Blz. 5 -Tand- en baleinwalvissen – Blz. 6 -Walvistrek – Blz. 7 -Walvisjacht – Blz. 8 -Walvisgezang – Blz. 9 -Oerwalvissen – Blz. 10 -Moby Dick – Blz. 11-12 -Antwoord onderzoeksvraag – Blz. 13

Walvissen - Thijs Kuiken

2


Voorwoord

Ik houd mijn werkstuk over walvissen omdat ik erg ben geïnteresseerd in dieren zoals reptielen, amfibieën, vissen en zoogdieren die onderwater leven DUS ook in walvissen. Verder weet ik ook niet zoveel over walvissen. Ik ben ook in Australië geweest en daar heb ik walvissen gekeken. Ik vond het echt super. Daarom houd ik mijn werkstuk over walvissen.

Walvissen - Thijs Kuiken

3


Onderzoeksvraag

Waarom hebben walvissen een gat op hun rug om adem te halen in plaats van neusgaten?

Walvissen - Thijs Kuiken

4


Algemene informatie

Walvissen behoren tot de Cetacea. Er zijn twee soorten walvissen: Baleinwalvissen en tandwalvissen die weer verdeeld zijn in 82 andere soorten. De gemiddelde walvis weegt 120 ton. De blauwe vinvis weegt zelfs 144 ton! Grote walvissen zwemmen tijdens de trek 16 tot 20 kilometer per uur. Als vinvissen korte afstanden zwemmen, zwemmen ze 30 kilometer per uur. Ze halen adem door ĂŠĂŠn luchtgat. Ze eten plankton krill en visjes. Walvissen communiceren met rollende, piepende en fluitende geluiden. Dit is op duizenden kilometers ver te horen. Walvissen hebben hele goede oren. Het zijn eigenlijk eerder gaatjes. Walvissen hebben slechte ogen. Maar dat maakt voor de walvis niet veel uit, want ze zwemmen vaak in donker water. Tandwalvissen maken gebruik van echolocatie. Als de echo weerkaatst en terugkomt hoort hij hoe ver weg het van hem is . Walvissen kunnen lang hun adem inhouden. Ze maken een trek van duizenden kilometers. Walvissen hebben geen vacht maar een isolatielaag die bestaat uit (van buiten naar binnen): opperhuid, onderhuid, spek, bindweefsel, bindweefselvlies en spierweefsel.

Walvissen - Thijs Kuiken

5


Baleinwalvissen Er zijn 11 soorten baleinwalvissen en leven over zeeën op heel de wereld. Ze eten krill en kleine schaaldiertjes die ze met hun baleinen uit het water halen. Bij baleinwalvissen zijn normaal de vrouwtjes groter dan de mannetjes. Baleinwalvissen eten in het noorden en dan trekken ze naar het zuiden om hun jong te krijgen.

Tandwalvissen Er zijn 71 soorten tandwalvissen en leven over zeeën op heel de wereld. Er zijn ook dolfijnen die in rivieren leven. Tandwalvissen eten vis en vlees. Tandwalvissen hebben tanden in plaats van baleinen. De tanden van een tandwalvis hebben maar één vorm.

Walvissen - Thijs Kuiken

6


Walvistrek Walvissen maken elk jaar heel lange reizen. Dit verschijnsel noemen we een trek. Walvissen brengen een deel van het jaar door in koudere wateren om voedsel te zoeken. Vaak zwemmen walvissen naar warmere wateren omdat in het koude water hun voedsel dichtvriest. Andere walvissen gaan naar warmere wateren om hun kalf te wereld te brengen, omdat de babywalvissen nog geen dikke vetlaag hebben. Walvissen blijven een aantal maanden in warme wateren en zwemmen daarna naar koudere gebieden om voedsel te zoeken. Walvissen reizen in een groep en volgen elk jaar bijna helemaal dezelfde route.

Walvissen - Thijs Kuiken

7


Walvisjacht Mensen jagen al 2000 jaar op walvissen. De eerste mensen die op walvissen joegen waren de Vikingen. Zij zagen de walvis als een zeemonster waarmee je een strijd op leven en dood voerde. Tot in de vorige eeuw was walvisjacht een gevaarlijk beroep. De schepen voeren naar onbekende zeeĂŤn. Als er een walvis in zicht was gingen de walvisjagers in kleine bootjes op de walvis af. Harpoenen werden met de hand in het lijf van de walvis gegooid. Veel walvisjagers verdronken omdat hun boot omsloeg. Vroeger gooiden de mensen harpoenen met de hand, maar de Noren vonden toen een harpoenkanon uit in 1925. Dat kanon had aan de punt een granaat die explodeerde als hij in het lichaam van de walvis was gekomen. Met stoomschepen en een paar harpoenkanonnen konden de mensen nu ook op de wat snellere zwemmer jagen zoals de bultrug en de blauwe vinvis. Maar waarom wordt er nou eigenlijk op de walvis gejaagd? 2000 jaar geleden begonnen de mensen al met jagen op walvissen, vooral om het vlees, het spek en de olie. Bij baleinwalvissen ging het ook om de baleinen. Die droogden ze en werden gebruikt om allerlei soorten borstels mee te maken en andere dingen mee te maken. De olie diende voor brandstof voor lantaarnpalen en lichten thuis. Vroeger dronken mensen de levertraan omdat ze dachten dat dat heel gezond was. Vroeger werd er zoveel op walvissen gejaagd dat sommige soorten bijna uitstierven. In 1986 werd de walvisjacht helemaal afgeschaft en werd er een wereldwijde stop aangekondigd. Dat kwam doordat natuurgroepen zoals Greenpeace dat wilden. Helaas willen sommige landen weer met de walvisjacht beginnen. Het is daarom belangrijk dat de walvissen beschermd worden

Walvissen - Thijs Kuiken

8


Walvisgezang

Walvissen kunnen geluid maken door luchtzakjes onder het spuitgat en sommige walvissen gebruiken het ook voor echolocatie. Die luchtzakken zijn gevuld met lucht. Die lucht wordt weer losgelaten om een geluid te maken. Dat kun je vergelijken met een leeglopende ballon. Walvisgezang wordt gebruikt om te ‘praten’ en voor echolocatie. Zien bij een walvis gaat niet goed. Ruiken lukt ook niet goed. Geluid gaat anders heel goed door het water heen. "Gezang" van een orka Tandwalvissen gebruiken korte klikjes en fluitjes met een hoge toon. Tandwalvissen gebruiken afzonderlijke klikjes voor echolocatie. Tandwalvissen gebruiken klikjes en fluitjes door elkaar heen om te ‘praten’. Maar er zijn ook dingen die mensen nog niet weten bijvoorbeeld waarom een groep dolfijnen soms heel veel lawaai maakt. De geluiden worden gemaakt door lucht die door een vorm heen stroomt die een beetje lijkt op je neus. Dit worden de ‘fonische lippen’ genoemd. Elke tandwalvis heeft 2 paar fonische lippen en kunnen tegelijkertijd 2 verschillende geluiden maken. Baleinwalvissen gebruiken lange, lage tonen wat bekend staat als het walvislied. Baleinwalvissen hebben geen fonische lippen. Waarschijnlijk speelt het strottenhoofd ook een rol bij het maken van geluid, maar in het strottenhoofd zit niks wat geluid maakt dus wetenschappers weten het nog niet zeker. Het is in ieder geval wel duidelijk dat het niet hetzelfde is als dat van de mens want walvissen hebben geen adem nodig om geluid te maken.

Walvissen - Thijs Kuiken

9


Oerwalvissen Walvissen zijn waarschijnlijk ontstaan uit de oerhoefdieren. Walvissen zijn steeds meer aangepast aan het leven in het water. De vroegste Archaeoceti (oerwalvissen) hadden nog achterpoten, maar het is niet zeker of ze ook op land konden lopen. Walvissen zijn een verre verwant van de nijlpaarden en aardvarkens die ook uit de oerhoefdieren zijn ontstaan. Tandwalvissen zijn het eerst ontstaan. Baleinwalvissen ontstonden pas later.

Dit is een Pakicetus (Pakistaanse walvis). Hij leefde in het vroeg-Eoceen ongeveer 50.000.000 jaar geleden. Zijn lengte was ongeveer 2 meter. De fossielen van deze tandwalvissen zijn gevonden in Pakistan.

Dit is een Dorudon ( speertand). Hij leefde in het Laat-Eoceen ongeveer 35.000.000 jaar geleden. Zijn lengte was 5-6 meter lang. Fossielen van deze tandwalvissen zijn gevonden is Egypte.

Dit is een Basilosaurus ( koningshagedis). Hij leefde in het Laat-Eoceen ongeveer 35.000.000 jaar geleden. Deze reus was wel 25 meter lang. De fossielen van deze tandwalvissen zijn gevonden in Egypte.

Moby Dick Walvissen - Thijs Kuiken

10


Moby Dick is geschreven door de Amerikaanse schrijver Herman Melville uit 1851. Het boek is genoemd naar een grote, agressieve, witte potvis. Deze grote walvis zorgde volgens de verhalen voor veel ongelukken en groeide uit tot een mythe. De verteller is Ishmael die zijn leven als leraar in Massachusetts achterlaat. Hij gaat naar Nantucket en stapt daar over naar het woeste zeeleven. Hij beschrijft de tocht van de Pequod (het schip waar hij op vaart) onder het gezag van de bezeten kapitein Ahab. Ishmael komt te weten over de tocht door zijn zwaar getatoeĂŤerde vriend Queequeg.

Het boek gebruikt gestileerde taal, metaforen en symbolisme zodat het meerdere thema’s heeft, zoals sociale positie, de vraag: wat is goed en wat is kwaad en of goden wel of niet bestaan. Ishmael vindt Ahab vanaf het begin al raar. Als de bemanning aan boord gaat is de kapitein nergens te vinden. En in het eerste deel van de reis komt de kapitein zijn hut niet bijna uit. Waneer Ishmael Ahab voor het eerst ziet is hij heel erg onder de indruk van zijn uiterlijk. Ishmael ontdekt dat Ahab op zoek is naar een speciale witte potvis: Moby Dick, de walvis waardoor Ahab ooit zijn been verloor. Hij is vastbesloten om deze potvis op te sporen. Ahab laat zich door niets of niemand tegenhouden. Omdat de bemanning van het schip liever voor de winst op walvissen jaagt dan voor wraak heeft hij stiekem zijn eigen bemanning aan boord genomen. Een man van die bemanning is de mysterieuze Fedallah. Tijdens de reis ontmoet de Pequod andere schepen en wisselden ze vaak ervaringen van Moby Dick uit. Uiteindelijk komt de Pequod de witte potvis op het spoor en gaat in de achtervolging. Twee dagen volgt de Pequod de

Walvissen - Thijs Kuiken

11


potvis. Overal waar ze komen laat Moby vernielingen achter. Fedallah sterft tijdens een mislukte poging om Moby te harpoeneren. Starbuck (een van de bemanningsleden) probeert Ahab zijn gedachte te veranderen omdat het volgen van de potvis alleen maar schade zal toebrengen aan de bemanning en aan het schip, maar Ahab is niet van gedachte te veranderen. De kapitein zelf gaat in een kleinere boot de zee op om Moby te harpoeneren. Toen ze probeerden Moby te harpoeneren raakt het touw om Ahabs nek gewikkeld en de potvis sleurt hem mee in de diepte. Het schip belandt in een draaikolk. Alleen Ishmael overleeft deze draaikolk.

Antwoord onderzoeksvraag Walvissen - Thijs Kuiken

12


Mijn vraag was: waarom hebben walvissen een gat op hun rug om te ademen in plaats van neusgaten. Walvissen hebben een gat op hun rug dat we het ‘spuitgat’ noemen. Eerst hadden walvissen ook neusgaten op hun voorhoofd.

Dat zag u ook bij de oerwalvissen. Na een lange tijd van verandering schoof het neusgat op naar de rug omdat ze hun snuit niet lang boven water konden houden.

Walvissen - Thijs Kuiken

13


Walvissen  

Thijs Kuiken

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you