Page 40

kald›rma h›zl› hareket eden havan›n oluflturdu¤u bas›nç

kanat

hava

yavafl hareket eden havan›n oluflturdu¤u bas›nç

Uçak havaya karfl› hareket halindeyken oluflan kuvvete aerodinamik kuvvet denir. Uça¤›n a¤›rl¤›, yani yer çekimi kuvveti, bir kütle kuvvetidir. Aerodinamik kuvvet ise uça¤›n etraf›ndaki hava ile temas halinde bulundu¤u yüzeylerde oluflur. Bu kuvvetin yüzeye dik olan bileflenine "bas›nç", yüzeye te¤et olan bileflenine ise "sürtünme kuvveti" denir. Toplam aerodinamik kuvvetin, uça¤›n hareket yönüne dik ve yukar› do¤ru olan bileflenine "tafl›ma", uça¤›n hareketi yönüne paralel ve geriye do¤ru olan bileflenine "sürüklenme", bu ikisine dik ve yana do¤ru olan bileflenine ise "yan kuvvet" denir. Uça¤›n, düfley düzlemdeki yatay uçuflunda tafl›ma kuvveti, yer çekimi kuvvetine z›t yönde etki etmektedir. Bu iki kuvvet eflit oldugunda, uçak havada sabit flekilde uçabilir.

Uçaklar›n kanatlar›, bas›nç fark› oluflturup tafl›ma meydana getirecek flekilde tasarlanm›flt›r. Uçufl, kanatlar›n etraf›nda hareket eden havan›n oluflturdu¤u tafl›ma sayesinde gerçekleflir. Uça¤›n a¤›rl›¤›na eflit bir tafl›ma kuvveti yakaland›¤›nda, tekerlekler yerden kesilir ve uçak havalan›r. Bu tafl›ma kuvveti flu flekilde ortaya ç›kar: Hava normal koflullarda dalgalar halinde, yumuflak bir ak›ma sahiptir. Fakat kanad›n hareketiyle birlikte havan›n ak›fl› da de¤iflir. Hava bölünür ve kanad›n çevresinden geçer. Kanad›n üst k›sm› kambur fleklinde bir profile sahiptir. Birtak›m fiziksel kanunlar nedeniyle kanad›n üstünden geçen hava h›zlan›r ve kanad›n üstündeki hava, kanad›n alt›ndaki havadan daha az bas›nç uygular. Di¤er bir deyiflle alttaki hava kanad› daha fazla yukar› kald›r›rken üstündeki hava daha az afla¤› iter. Bu bas›nç farkl›l›klar› uça¤›n alttan yukar› do¤ru itilmesine ve yukar›ya do¤ru çekilmesine yol açar. Bu durumda uçak yer çekimini yener ve havada kalmas›n› sa¤layan tafl›ma kuvveti de oluflmufl olur. Ve uçak havalan›r.

a¤›rl›k sürükleme itme

kald›rma

HAZRETİ SÜLEYMAN  
HAZRETİ SÜLEYMAN  

Hazreti Süleyman, Allah'ın büyük bir saltanat, eşsiz bir zenginlik, cinler ve kuşlarla desteklenmiş çok güçlü ordular ve üstün ilimler lutfe...

Advertisement