Page 1

Klątwa surowcowa? Przypadek Zambii i Botswany Dr Dominik Kopiński Instytut Studiów Międzynarodowych (Uniwersytet Wrocławski) oraz Polskie Centrum Studiów Afrykanistycznych


1. 2. 3.

Czym jest „klątwa surowcowa”? Dlaczego Botswana i Zambia? Jakie wnioski?


Istnienie negatywnej korelacji pomiędzy udziałem surowców w procesach społeczno-gospodarczych a rozwojem

„Ludzie ziemi żyznej i urodzajnej są zwykle zniewieściali i tchórzliwi, podczas gdy jałowy kraj sprawia, że jego mieszkańcy stają się z konieczności powściągliwi, a w konsekwencji przezorni, baczni oraz pracowici” - Jean Bodin (XVI w.)

„Pułapka surowcowa” (resources trap), „paradoks obfitości” (paradox of plenty) • Główni autorzy: Richard M. Auty, Jeffery D. Sachs, Terry Lynn Karl •


Choroba holenderska – Aprecjacja waluty/deindustrializacja/”deagraryzajca”

Mobilizacja podatków – Podatki prowadzą do reprezentacji/kwestia demokracja

Długofalowy spadek terms of trade – Ceny artykułów nieprzetworzonych obniżają się względem

cen artykułów przetworzonych •

Wahania cen na rynkach światowych – Większa amplituda, większa częstotliwość

Nakłady na kapitał ludzki – Kapitał naturalny może zmniejszać motywację do rozwoju

kapitału ludzkiego •

Korupcja


Kryterium historyczne: oba państwa w okresie kolonialnym znajdowały się pod wpływem Brytyjczyków i uzyskały niepodległość w podobnym czasie – Zambia w 1964 r., Botswana w 1966 r. • Kryterium geograficzne: oba państwa leżą w regionie Afryki Południowej, oba są pozbawione dostępu do morza i w pełni żeglownych rzek • Kryterium geopolityczne: wpływ na najnowszą historię Zambii i Botswany miała sytuacja w RPA; oba państwa zaliczane były do tzw. grupy frontier states • Kryterium gospodarczo-surowcowe: w obydwu podstawową rolę dla gospodarki pełnią surowce naturalne – miedź w Zambii, diamenty w Botswanie •


Kiedyś:  „Zambia was born with a copper spoon in its mouth” – Kenneth Kaunda  W latach 60. światowy lider w produkcji miedzi i jeden z najbogatszych krajów na kontynencie (middle income country) Dzisiaj:  PKB per capita -1160 USD


Kiedyś:  Trzeci najbiedniejszy kraj na świecie (70 USD per capita)  Gospodarka oparta na produkcji bydła  Kilku absolwentów szkół średnich, 25 km utwardzanych dróg Dzisiaj: • „Perła” („Cud”) Afryki • Stabilność polityczna i nieprzerwana tradycja demokratyczna • Darmowe leki retrowirusowe • PKB per capita - 7480 USD (kraj o średnim poziomie dochodu)


       

Surowce nie mają siły sprawczej! Jeśli uznać „klątwę” za zjawisko, to jest to zjawisko wielopoziomowe, a poziomy przenikają się nawzajem Ważny jest „timing”, tj. moment odkrycia Ważny jest rodzaj surowca (diamenty a diamenty aluwialne, ropa, miedź) Ważne są warunki egzogeniczne (tj. niezależne od surowca, np. Kgotla w Botswanie) Ważne jest otoczenie międzynarodowe, również te w bliższym sąsiedztwie (przykład Botswany i RPA) Ważna jest historia (dziedzictwo kolonialne Brytyjczyków i jego wpływ na państwowość, zastane struktury gospodarcze) Sukces Botswany może zdradzać symptomy nieortodoksyjnego oddziaływania klątwy, tj. być nieco „przereklamowany”


Profile for Natalia Jaworek

Noc dla Afryki 2012- Klątwa surowcowa- Dominik Kopiński  

prezentacja

Noc dla Afryki 2012- Klątwa surowcowa- Dominik Kopiński  

prezentacja

Advertisement