Page 1

WOW T S Ń A A P

CJ

T I N

A

PE

RN

A

INS

K

A SA

Główny Inspektorat Sanitarny Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

Warszawa | Grudzień 2011


ISBN: 978-83-934495-1-4


1

W ŃST OWA A P

INS

CJ

IT

A

PE

K

Warszawa | Grudzień 2011

RN

A

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

A SAN

Spis treści 5

Akty prawne dotyczące naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

6

Wprowadzanie do obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

8

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad produkcją i obrotem wód naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

13

Rynek naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych w Polsce

15

Załącznik 1: Wykaz naturalnych wód mineralnych dostępnych na rynku

19

Załącznik 2: Wykaz wód źródlanych dostępnych na polskim rynku

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych


2

Wstęp Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


3

W ŃST OWA A P

INS

CJ

IT

A

PE

K

RN

A

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

A SAN

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

Warszawa | Grudzień 2011


4

raport Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


5

Akty prawne dotyczące naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych W obszarze naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód

Ww. rozporządzenie Ministra Zdrowia wdraża postanowienia:

stołowych obowiązują w Polsce następujące akty prawa wspólnotowego

dyrektywy Komisji 2003/40/WE z dnia 16 maja 2003 r. ustanawiającej

oraz krajowego:

wykaz, stężenia graniczne i wymogi w zakresie etykietowania

rozporządzenie Komisji (UE) nr 115/2010 z dnia 9 lutego 2010 r.

dla składników naturalnych wód mineralnych oraz warunki

ustanawiające warunki stosowania aktywnego tlenku glinu do

zastosowania powietrza wzbogaconego w ozon do oczyszczania

usuwania fluorków z naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych

naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych (Dz. Urz. UE L 126

(Dz. Urz. UE L 37 z dnia 10.2.2010, str. 13);

z 22.05.2003, str. 34; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

ustawa z dnia 26 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności

Rozdz. 13, t. 31, str. 193);

i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.); •

dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia

rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie

18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do

naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

obrotu naturalnych wód mineralnych (Dz. Urz. UE L 164 z 26.06.2009,

(Dz. U. Nr 85, poz. 466).

str. 45).

Wykaz naturalnych wód mineralnych ogłaszany jest przez Głównego Inspektora Sanitarnego, co najmniej raz w roku, w formie obwieszczenia. W 2011 r. opublikowane zostało obwieszczenie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie ogłoszenia wykazu wód uznanych jako naturalne wody mineralne (Dz. Urz. MZ z 2011 r. Nr 3, poz. 37).

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

1


6

2

Wprowadzanie do obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego naturalne

Wykaz naturalnych wód mineralnych ogłaszany jest przez Głównego

wody mineralne wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej

Inspektora Sanitarnego w formie obwieszczenia. Ponadto Główny Inspektor

Polskiej muszą być uznane jako naturalne wody mineralne przez:

Sanitarny przekazuję listę uznanych naturalnych wód mineralnych do

Głównego Inspektora Sanitarnego, jeżeli woda wydobywana jest

Komisji Europejskiej. Komisja Europejska publikuje na swojej stronie oraz

z otworu znajdującego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

w dzienniku urzędowym wykaz naturalnych wód mineralnych uznanych

właściwy organ innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

przez wszystkie Państwa Członkowskie Unii Europejskiej.

jeżeli woda wydobywana jest z otworu znajdującego się na •

terytorium tego państwa, albo

Do dnia 7 października 2011 r. Główny Inspektor Sanitarny uznał

Głównego Inspektora Sanitarnego albo właściwy organ innego

100 naturalnych wód mineralnych. W latach 2007–2010 uznanie uzyskało

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli woda wydobywana

40 naturalnych wód mineralnych. Najwięcej naturalnych wód uznanych

jest z otworu znajdującego się na terytorium państwa trzeciego.

zostało w roku 2009 – 17, najmniej natomiast w roku 2007 – 4.

Główny Inspektor Sanitarny dokonuje, w drodze decyzji, uznania naturalnej

Wykaz naturalnych wód mineralnych znajduje się w załączniku nr 1.

wody mineralnej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu.

Liczbę wód uznanych jako naturalne wody mineralne w latach 2007–2010

Podstawą do uzyskania uznania jest przedłożenie przez podmiot oceny

przedstawia wykres nr 1.

i kwalifikacji rodzajowej wody potwierdzającej spełnianie wymagań dla naturalnych wód mineralnych określonych w ww. rozporządzeniu Ministra

Zdecydowana większość wód uznanych przez Głównego Inspektora

Zdrowia w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód

Sanitarnego została wydobyta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej –

stołowych. Oceny i kwalifikacji wody dokonuje Narodowy Instytut Zdrowia

87. Z krajów trzecich pochodzi 13 wód. Tendencję w uznaniu przedstawia

Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.

wykres nr 2.

Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


7

liczba wód uznanych jako naturalne wody mineralne 18

17

16 14

13

12 10 8 6

6 4

4

2 0

2007 r.

2008 r.

2009 r.

2010 r.

Wykres 1.

naturalne wody mineralne z krajów trzecich naturalne wody mineralne krajowe

13%

87%

Wykres 2.

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych


8

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad produkcją i obrotem wód naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

3

W 2010 r. pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajdowało się

Liczbę zakładów objętych nadzorem w poszczególnych województwach

131 zakładów produkujących naturalne wody mineralne, wody źródlane

przedstawia rysunek.

i wody stołowe (rozlewni).

4

Pomorskie

4

3

Warmińsko-Mazurskie

Zachodnio-Pomorskie

3

3

Podlaskie

Kujawsko-Pomorskie

2

Lubuskie

15

10

Mazowieckie

Wielkopolskie

18

6

Łódzkie

Dolnośląskie

1 20

Opolskie

Śląskie

4

Lubelskie

2 24 12 Świętokrzyskie

Małopolskie

25 20 15 10 5

M

ał op ol sk ie Ś Do lą ln skie o M ślą az sk ow ie Po i dk eck i W arp e ie ac lko ki Za po e ch lsk od ni Łó ie odz Po k m ie o Po rsk W m ie ar or m iń Lu skie sk be oM lski az e Ku ur ja Po skie w sk o- dla sk P Św om ie o ię to rski kr e zy s Lu kie bu s Op kie ol sk ie

0

Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl

Podkarpackie


9

Najwięcej rozlewni wód znajduje się w województwach – małopolskim (24),

Analiza dostępnych danych wskazuje, że na przestrzeni ostatnich 4 lat

śląskim (20), dolnośląskim (18) oraz mazowieckim (15). Najmniej rozlewni

zwiększa się liczba obiektów w których wdrażane są i stosowane zasady

zlokalizowanych jest w województwie opolskim – 1, świętokrzyskim

dobrych praktyk oraz systemu HACCP. Dla porównania w roku 2007 r.

i lubuskim – po 2.

zasady dobrej praktyki higienicznej i dobrej praktyki produkcyjnej wdrożyło 111 rozlewni, a w 2010 praktyki te wdrożone miały 123 rozlewnie. Znaczącą

Rozmieszczenie rozlewni na terenie kraju jest nierównomierne co wynika

różnicę odnotowuje się w zakładach, które wdrożyły zasady systemu HACCP.

z zasobności regionów, w których występują najlepsze wody podziemne

W 2007 r. 66 zakładów posiadało wdrożony system podczas gdy w roku

nadające się do rozlewnictwa.

2010 liczba ta wynosiła 99.

Rozlewnie wód zobowiązane są przepisami prawa żywnościowego do

Zakłady te podlegają obowiązkowej rejestracji oraz zatwierdzeniu

wdrożenia i stosowania dobrej praktyki higienicznej (GHP), dobrej praktyki

dokonywanej przez właściwego terenowo państwowego powiatowego

produkcyjnej (GMP) oraz zasad systemu analizy zagrożeń i krytycznych

inspektora sanitarnego oraz objęte są przez te organy bieżącym

punktów kontroli (HACCP).

nadzorem sanitarnym.

Stopień wdrożenia (w%) w rozlewniach naturalnych wód mineralnych

W latach 2007–2010 organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej kontrolowały

wód źródlanych i wód stołowych zasad (GHP), (GMP) oraz (HACCP) w latach

rocznie średnio 97% rozlewni naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych

2007–2010 przedstawia wykres nr 3.

i wód stołowych.

GHP/GMP

HACCP

100% 90% 80%

93,9%

90,8%

89,6% 78,7%

71,5%

70%

75,6%

65,2%

60% 50%

46,8%

40% 30% 20% 10% 0%

2007 r.

2008 r.

2009 r.

2010 r.

Wykres 3.

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych


10

ogólna liczba rozlewni pod nadzorem 145 liczba skontrolowanych rozlewni 141 140 136 135

135

130

130

131

130 127

127

125

120

2007 r.

2008 r.

2009 r.

2010 r.

Wykres 4.

Liczbę skontrolowanych obiektów latach 2007–2011 przedstawia

W latach 2007–2010 pobrane zostały przez Państwową Inspekcję Sanitarną

wykres nr 4

do badania 4533 próbki naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych oraz wód stołowych. W roku 2007 – pobrano 1154 próbki, w roku 2008 – 1097,

Przeprowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarna kontrole wykazały,

w roku 2009 – 119 a w roku 2010 – 1163 próbki.

że w 2010 r. odsetek obiektów o złym stanie sanitarnym wynosił 0,9% i był mniejszy w stosunku do roku 2009 o 1%.

Na podstawie analiz zakwestionowane zostały 253 próbki naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych, co stanowiło 8,7%

Nadzór nad obrotem naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych

w 2007 r., 6,9% w 2008 r., 2,5% w 2009 r. i 4,7% w 2010 r.

i wód stołowych obejmuje również pobieranie do badania prób w miejscach produkcji oraz sprzedaży tych wód. Próbki pobierane są przez

Liczba próbek zakwestionowana w poszczególnych latach została

wykwalifikowanych pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych

przedstawiona na wykresie nr 5.

szczebla powiatowego (PSSE) lub granicznych stacji sanitarnoepidemiologicznych (GSSE) na terenie Polski, zgodnie z „Planem pobierania próbek do badania żywności w ramach urzędowej kontroli i monitoringu” na dany rok. Próbki wód poddaje się w szczególności badaniom mikrobiologicznym w celu wykluczenia obecności m.in. bakterii z grupy coli, Escherichia coli, paciorkowców kałowych, Clostridia redukujących siarczyny, Pseudomonas aeruginosa. Próbki poddawane są również badaniom chemicznym pod katem obecności w nich metali szkodliwych dla zdrowia. Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


11

liczba pobranych próbek do badania 1400 liczba próbek zakwestionowanych

1300 1200

1154

1100

1163

1119

1097

1000 900 800 700 600 500 400 300 200

100

100 0

2007 r.

76

55

28

2008 r.

2009 r.

2010 r.

Wykres 5.

liczba pobranych próbek do badania 800 liczba próbek zakwestionowanych 700 600

613 562

546 486

500 400 300 200 100 0

66 2007 r.

48 2008 r.

29

9 2009 r.

2010 r.

Wykres 6.

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych


12

Najczęstszą przyczyną kwestionowania było niedozwolona obecność

Najwięcej próbek wód źródlanych zakwestionowanych zostało w roku

zanieczyszczeń mikrobiologicznych – obecność bakterii z grupy coli,

2007 – 29, najmniej w roku 2009 – 19.

Pseudomonas aeuroginosa. Ponadto kwestionowane było nieprawidłowe oznakowanie naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych.

Liczbę próbek wód źródlanych pobranych i zakwestionowanych w latach 2007–2010 przedstawia wykres nr 7.

W odniesieniu do grupy naturalnych wód mineralnych w latach 2007–2010 pobranych zostało ogółem 2207 próbek. Zakwestionowane zostały

Natomiast próbki wód stołowych pobierane były do badania

152 próbki co stanowiło ogółem 6,9%.

w latach 2007–2008. Łącznie pobranych zostało 98 próbek, z czego zakwestionowanych zostało 5 próbek w 2007 r. Biorąc po uwagę, że

Najwięcej próbek naturalnych wód mineralnych zakwestionowanych

produkcja wód stołowych w Polsce jest niszowa w latach 2009–2010

zostało w roku 2007 – 66, najmniej w roku 2009 – 9.

próbek wód stołowych nie pobrano.

Liczbę próbek naturalnych wód mineralnych pobranych i zakwestionowanych w latach 2007–2010 przedstawia wykres 6. W odniesieniu do grupy wód źródlanych w latach 2007–2010 pobranych zostało ogółem 2228 próbek. Zakwestionowane zostały 102 próbki co stanowiło ogółem 4,6%.

liczba pobranych próbek do badania 800 liczba próbek zakwestionowanych 700 600

570

551

557

550

500 400 300 200 100 0

29 2007 r.

28

19

2008 r.

2009 r. Wykres 7.

Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl

26 2010 r.


13

Rynek naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych w Polsce Z danych przekazanych przez Krajową Izbę Gospodarczą „Przemysł

Według danych AC Nielsen spożycie naturalnych wód mineralnych, wód

Rozlewniczy” wynika, że brak jest jak na razie pełnych danych statystycznych

źródlanych i wód stołowych wyniosło w tym czasie 2,5 mld litrów (wzrost

dotyczących spożycia naturalnych wód w opakowaniach oraz napojów

o 13,9%) osiągając wartość 2,6 mld PLN (wzrost o 10,7%). Krajowa Izba

bezalkoholowych w Polsce dotyczących całego roku 2010. Jednakże

Gospodarcza „Przemysł Rozlewniczy” szacuje jednak, że rzeczywista

dostępne informacje AC Nielsen odnoszące się do okresu październik

sprzedaż i spożycie mogły być jeszcze kilka procent wyższe. 63,7% spożycia

2009 – wrzesień 2010 potwierdzają, że rynek napojów bezalkoholowych

przypada na wody niegazowane (67,2% w ujęciu wartościowym) i ich

w naszym kraju jest stabilny pod względem wartości sprzedaży (+2,4%)

sprzedaż systematycznie zwiększa się. Nadal preferowana przez klientów

i odnotował wzrost sprzedaży wolumenowej (+5,4%). Do rozwoju kategorii

pojemność opakowania to butelki 1,5 l PET (73,5%) oraz duże opakowania

w największym stopniu przyczynił się segment wody w opakowaniach.

PET powyżej 2 litrów, choć ich udział nieznacznie się zmniejszył.

Wartość całego rynku napojów bezalkoholowych w Polsce monitorowanego przez AC Nielsen kształtuje się na poziomie 10,2 mld PLN rocznie. Niestety

Kluczowe znaczenie dla dystrybucji wód w opakowaniach mają duże

roku 2011 branża nie będzie mogła zaliczyć do bardzo udanego z uwagi

obiekty handlowe i ich udział zwiększą się kosztem mniejszych sklepów.

na niekorzystne warunki atmosferyczne panujące w okresie tradycyjnie największej sprzedawalności, czyli latem. Liderzy na rynku wody butelkowanej Nadal wśród największych producentów wody w opakowaniach widoczna jest na rynku walka o prymat. Według danych AC Nielsen liderem pozostaje marka „Żywiec Zdrój” (Grupa Danone) mająca 19,1% udziału w rynku. O drugą pozycję rywalizują Spółka „Nałęczów Zdrój” (Cisowianka) oraz „Nestle’ Waters Polska” (Nałęczowianka) posiadające po 7–8%, następnie „Coca Cola HBC Polska” (Kropla Beskidu) ok. 5%, „Muszynianka”, „Ustronianka” po ok. 3%, ponadto liczą się marki „Staropolanka”, „Jurajska”, „Primavera”, „Piwniczanka”, ‚Kinga Pienińska”. Systematycznie wzrasta rynek „private label”, który kształtuje się obecnie na poziomie około 35–40% całości polskiego rynku wody butelkowanej i ma tendencję wzrostową.

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

4


14

załączniki Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


15

Załącznik 1: Wykaz naturalnych wód mineralnych dostępnych na rynku Lp.

Nazwa handlowa

Nazwa źródła

Miejsce wydobywania

1

ALEKS FRUIT

Alex-Fruit

Aleksandrów Kujawski

2

ANNA

Dolne

Stare Bogaczowice

3

AQUA MINERALE

otwór 2a i 3

Michrów

4

AQUA VIKING

(V1) Aqua Viking

Kołczewo

5

ARCTIC

Arctic

Bielsk Podlaski

6

ARCTIC PLUS

Arctic Plus

Grodzisk Wielkopolski

7

ASTRUM

źródło Astrum

Tomaszów Mazowiecki

8

AUGUSTOWIANKA

ujęcie M II

Augustów

9

BUSKOWIANKA ZDRÓJ

Nowy Nurek

Busko Zdrój

10

BORJOMI

Odwiert nr 54

Region Borjomi, Gruzja

11

CISOWIANKA

Cisowianka

Drzewce k/Nałęczowa

12

CRISTAL

S-2

Damnica

13

CYMES MINERALE

SW-2

Wałcz

14

CYRANKA

odwiert 4b

Gorzanów

15

DŁUGOPOLANKA

Studzienne

Szczawina

16

DŁUGOPOLE ZDRÓJ

Długopole Zdrój, Źródlanka

Bystrzyca Kłodzka

17

DOBROWIANKA

S-3

Rzeniszów

18

DOLINA ŹRÓDEŁ

Dolina Źródeł

Bielsk Podlaski

19

EVITA

ujęcie nr 1 Evita

Biskupiec

20

FAMILIJNA

odwiert nr 5

Gorzanów

21

FINEZJA MUSZYNY

G-2A

Powroźnik

22

GALICJANKA

P-I

Powroźnik

23

GRODZISKA

Grodziska Mineralna

Grodzisk Wielkopolski

24

JANOWIANKA

S-1

Janów

25

JERMUK

1/2001

Jermuk, Republika Armenii

26

JERMUK

30/62

Jermuk, Republika Armenii

27

JURAJSKA

Jurajska

Postęp

28

JUROFF

Postęp Nr 1

Koziegłowy

29

JURA-SKAŁKA

Studnia nr 2 Skałka

Skałka

30

KAZIMIERSKA

otwór Kazimierska 3

Kazimierz Dolny

31

KINGA PIENIŃSKA

Kinga II, Zdrój 1, SW-1, Św. Kinga

Krościenko

32

KONRAD

Konrad B-1

Oleśnica

33

KROPLA BESKIDU

Kropla Beskidu

Tylicz

34

KROPLA ZUBRZYKA

Z-2, Z-3

Zubrzyk

35

KRÓLEWSKA

Królewska

Kazimierz Dolny

36

KRYNICA MINERALE

P1

Krynica

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

5


16

Lp.

Nazwa handlowa

Nazwa źródła

Miejsce wydobywania

37

KRYNICZANKA

Zdrój Główny, Jan 13A, K-7, K-9

Krynica

38

KRYSTYNKA

19 a

Ciechocinek

39

LIFE

ujęcie nr 3 Life

Wschowa

40

MAGNEVITA

Marter 1

Sierpc

41

MERKURY

1-M, 2-M, 3-M

Czapajewskoje, Rosja

42

MINERVITA

HS-1

Humniska

43

MAGNUSZEWIANKA

Źródło nr 1

Magnuszew Duży

44

MORSZYŃSKA

Źródło Morszyńskie

Stryj, Ukraina

45

MULTIVITA

Kropla Minerałów

Tylicz

46

MUSZYNA JÓZEF

odwiert JÓZEF

Muszyna

47

MUSZYNA MINERALE

P-III

Powroźnik

48

MUSZYNA STANISŁAW

odwiert Stanisław

Muszyna

49

MUSZYNA ZDRÓJ

Złockie 8 (Z-8)

Muszyna Złockie

50

MUSZYNIANKA

P-1, P-2, M-2, M-4, A-1, Łukasz

Muszyna

51

MUSZYNIANKA PLUS

A-1, A-2, M-2, M-3, M-4, K-1, Łukasz

Milik, Andrzejówka

52

MUSZYŃSKIE ZDROJE

Milusia

Muszyna

53

NABEGHLAVI

N 66

Gruzja

54

NADBUŻAŃSKA

Studnia nr 4

Nieledew gm. Trzeszczany

55

NAŁĘCZOWIANKA

ujęcie Nałęczowianka

Kolonia Bochotnica Nałęczów

56

NAŁĘCZÓW ZDRÓJ

Nałęczów Zdrój

Drzewce k/Nałęczowa

57

NARZAN

107 D

Kisłowodzk, Rosja

58

NATA AQUA

Otwór nr 4

Borkowo

59

NOWOTIERSKA

źródło nr 72

Stawropolski Kraj, Rosja

60

OSTROMECKO

Źródło Marii

Ostromecko

61

PERŁA KRYNICY

K-6 Perła Krynicy

Krynica Zdrój

62

PERŁA POŁCZYŃSKA

2A

Połczyn-Zdrój

63

PERŁA SUDETÓW

Perła Sudetów

Bystrzyca Kłodzka

64

PIWNICZANKA

P-1, P-2, P-5, P-6 , P-8, P-9, P-11

Piwniczna Zdrój

65

PODKOWA MUSZYNY

SL-1

Muszyna Złockie

66

POLANA KWASOWA

7Rz

Rejon Swalawski, Ukraina

67

POLANA KWASOVA

10-k

Rejon Swalawski, Ukraina

68

POLANICA ZDRÓJ

Polanica Zdrój nr 4

Stary Wielisław Dolny

69

POLARIS

Polaris

Bielsk Podlaski

70

POLARIS PLUS

Polaris Plus

Czyżów

71

RABKA ZDRÓJ

EC-1

Szczawa

72

SAIRME

3A

Baghdati, Gruzja

73

SKARB ŻYCIA

K-8

Szczawiczne gm. Krynica Zdrój

74

SKARB ŻYCIA MUSZYNA

K1

Szczawiczne gm. Muszyna

75

SŁOWIANKA

S-3

Damnica

76

STAROPOLANKA

Staropolanka

Polanica Zdrój

77

STAROPOLANKA 2000

Staropolanka 2000

Polanica Zdrój

Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


17

Lp.

Nazwa handlowa

Nazwa źródła

Miejsce wydobywania

78

STYLE WATER

Style Water (otwór nr 5)

Borkowo

79

SUDECKA

otwór nr 5

Gorzanów k. Bystrzycy Kłodzkiej

80

SUDETY

Sudety

Gorzanów

81

SWALAWA

Nr 26

Rejon Swalawski, Ukraina

82

SZAJANSKA

242

Szajan, Ukraina

83

ŚLĘŻANKA

Viviana

Wirki 53 gm. Marcinowice

84

TĘCZA MAZUR

ujęcie nr 2 Tęcza Mazur

Biskupiec

85

USTRONIANKA BIAŁA

ujęcie nr 1 – Basia

Biała

86

VALSER CLASSIC

St. Peter Quelle

Valser, Szwajcaria

87

VERANO

Nr 1 – Verano

Wróblew

88

VITA

Tylicki Zdrój 2

Tylicz

89

VIVA MINERALE

MI

Augustów

90

WIELKOPOLANKA

Bamberka odw. nr 1a

Poznań

91

WIENIECKA ZDRÓJ

Nr 4

Wieniec Zdrój

92

WYSOWIANKA

odwiert W-24

Wysowa

93

WYSOWIANKA ZDRÓJ

R1

Wysowa Zdrój

94

ZDROJE PIWNICZNA

odwiert Z-3

Piwniczna Zubrzyk

95

ZŁOCKA

SL-3

Szczawik k/Muszyny

96

JURAJSKI POTOK

S1, S2

Myszków

97

ŹRÓDLANKA

Źródlanka

Bystrzyca Kłodzka

98

ŹRÓDŁA MUSZYNY

G-8

Jastrzębik, gmina Muszyna

99

ŹRÓDŁA Z OKOLIC MUSZYNY

otwór Z2

Piwniczna Zubrzyk

100

ŹRÓDŁO ANNY

odw. nr 2a

Poznań

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych


18

Główny Inspektorat Sanitarny

03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 | tel.: +48 22 536-13-00 | fax: +48 22 635-61-94 | e-mail: inspektorat@gis.gov.pl


19

Załącznik 2: Wykaz wód źródlanych dostępnych na polskim rynku 1.

5 Plus

27.

Kapellanka

53. Sienkiewicz

2. Alfred

28.

Kończanka

54.

Sosenka

3. Aqua

29.

Krynica Górska

55.

Staropolanka Zdrój

4.

Aqua Cristal

30.

Krynka

56. Staropolska

5.

Aqua East

31.

Kurpianka/Aqua Regina

57.

6.

Aqua Żywiec

32. Małopolanka

58. Szydłowiecka

7.

Beskid Zdrój

33.

Mama i ja

59.

Świętokrzyska

8. Borucinianka

34.

Muszyna – Cechini

60.

Unikat

9. Bystrzanka

35. Nata

61. Ustronianka

10.

36.

Nestle Aquarel

62.

11. Czantoria

37.

Nestle Aquarel

63. Wirenka

12.

Dar Natury

38. Niebieska

64.

Woda Bonart

13.

Dębianka

39. Paleniczanka

65.

Woda Maksymiliana ( d.Taja)

14.

Długopolanka

40.

Pałacowa

66. Wojcieszowianka

15.

Dobra Woda

41.

Perolla

67.

Zamościanka

16.

Dolina Baryczy

42.

Podgórska

68.

Złoty Potok

17.

Eden

43.

Polanka

69. Zwirzyniecka

18.

Fontis

44.

Polaris

70.

Źródełko

19.

Galicjanka II

45.

Polonea

71.

Źródła Piastpol

20.

Glacier

46.

Polskie źródełko

72.

Źródło żywiec

21.

Gorczańska Krynica

47.

Primavera

73.

Żywiec 2000

22.

Górska Natura

48.

Przerzeczyn Zdrój

74.

Żywiec Perła

23. Hetmańska

49.

Roztoczanka

75.

Żywiec Zdrój

24.

Iwoniczanka

50.

Rymanów Zdrój

76.

Żywiecki Kryształ

25.

Jaworowy Zdrój

51. Rzeszowianka

26.

Jordanka

52. Saguaro

Cristal

Szydłowianka

Wielka Żywiecka

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

6


Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

Główny Inspektorat Sanitarny 03-729 Warszawa, ul. Targowa 65 tel.: +48 22 536-13-00 fax: +48 22 635-61-94 e-mail: inspektorat@gis.gov.pl

ISBN 978-83-934495-1-4

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych.  

Informacja w sprawie produkcji i obrotu naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you