Issuu on Google+

Κατασκευή και εγκυρότητα της κλίµακας αυτοαποτελεσµατικότητας στους. Susana Coimbra & Anne Marie Fontaine Differential Psychology Centre, Faculty of Psychology and Education, University of Porto, Portugal Περίληψη Η χαµηλή κοινωνικο- οικονοµική θέση θεωρείται ο σηµαντικότερος παράγοντας ρίσκου για τα παιδιά και τους νέους, καθώς φαίνεται ότι εκθέτει σε κίνδυνο την ακαδηµαϊκή και επαγγελµατική επιτυχία. Παρόλα αυτά, ένας σηµαντικός αριθµός µη προνοµιούχων νέων επιτυγχάνουν, ενάντια στις προβλέψεις, και γίνονται ικανοί ενήλικες, χάρη στις εσωτερικές και εξωτερικές αρετές τους. Η ικανότητα του να κάνεις σχέδια για το µέλλον µε αυτοπεποίθηση φαίνεται ότι παίζει πολύ σηµαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία προσαρµογής. Η αυτοαποτελεσµατικότητα µελετάται συχνά ως καταλυτικός παράγοντας σε αυτό το πλαίσιο, αλλά συνήθως τα εργαλεία εµπεριέχουν αποκλειστικά ακαδηµαϊκούς και επαγγελµατικούς τοµείς, αποκλείοντας την επίδραση άλλων ρόλων των ενηλίκων. Η κλίµακα Αυτοαποτελεσµατικότητας στους ρόλους των ενηλίκων (SETARS) είναι ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να µετρά την αντίληψη της αυτοαποτελεσµατικότητας των εφήβων και των ενηλίκων, όσον αφορά στην επίτευξη των ρόλων ενηλίκων σε τέσσερις διακριτούς τοµείς: Αυτο ικανοποίηση, Οικονοµικά και Επαγγελµατικά Επιτεύγµατα, Πατρότητα και Συζυγικότητα, και Εκπαιδευτική ∆έσµευση. Τα δεδοµένα συλλέχθηκαν από 700 εφήβους και ενηλίκους (15 έως 27 ετών) και των δύο φύλων, µε διαφορετικά βιώµατα, στη ζωή και στο σχολείο. Το παρόν άρθρο περιγράφει τα διάφορα στάδια κατασκευής και διαδικασίας αξιολόγησης του SETARS: από την σύλληψη του εργαλείου ως και την αξιολόγηση της ψυχοµετρικής ποιότητάς του (προσωπική ισχύς, αξιοπιστία ανάλυσης και στοιχεία της αξιοπιστίας κατασκευής). Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι όλοι οι νέοι, προερχόµενοι από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, έχουν την κοινή αντίληψη ότι πρέπει να ευηµερήσουν ως ενήλικες. Οι κοινωνικές καταβολές ωστόσο επηρεάζουν την αυτοπεποίθηση στο σχολείο και τις ικανότητες εκπαίδευσης (εκπαιδευτική δέσµευση) ως µέσο ανοδικής κινητικότητας. Λέξεις Κλειδιά: SES, αυτό-αποτελεσµατικότητα, ρόλοι των ενηλίκων, µέσο αξιολόγησης, ψυχοµετρική ποιότητα.

_____________________________________________________________________ Εκφοβισµός στο Σχολείο: Συµπεράσµατα από τις ερευνητικές προσπάθειες των δύο τελευταίων δεκαετιών Ευανθία Μακρή-Μπότσαρη Γενικό Τµήµα Παιδαγωγικών Μαθηµάτων, ΑΣΠΑΙΤΕ Περίληψη Το άρθρο αυτό εξετάζει συνοπτικά τα βασικά συµπεράσµατα των ερευνητικών προσπαθειών της τελευταίας εικοσαετίας, σχετικά µε τον εκφοβισµό, δίνοντας έµφαση στους παράγοντες οι οποίοι δυσκόλεψαν την συγκρισιµότητα των αποτελεσµάτων και την αξιοποίησή τους σε παρεµβατικά προγράµµατα. Καταγράφει τα κύρια προβλήµατα που προέκυψαν από τη χρήση των εργαλείων αξιολόγησης του εκφοβισµού, αναφορικά µε την ενηµέρωση των συµµετεχόντων , την απόδοση του όρου και τη διάκριση του εκφοβισµού από τις άλλες µορφές θυµατοποίησης. Εµπεριέχει µια κριτική επισκόπηση ενδεικτικών παρεµβατικών προγραµµάτων και αναδεικνύει την ανάγκη παρακίνησης των θεατών ώστε να µεσολαβούν αποτρεπτικά κατά τη διάρκεια των επεισοδίων του εκφοβισµού. Καταλήγει στο συµπέρασµα ότι οι παρεµβάσεις που στοχεύουν σε όλους τους µαθητές, κινητοποιούν τους θεατές και ενσωµατώνουν τους ενήλικες, αυξάνουν την πιθανότητα µιας µόνιµης


αλλαγής στο σχολικό περιβάλλον, σε ότι αφορά την ένταση και τη συχνότητα εµφάνισης των περιστατικών εκφοβισµού. Λέξεις κλειδιά: εκφοβισµός, αξιολόγηση, παρέµβαση

_____________________________________________________________________ ∆ιδακτικός σχεδιασµός µε τη χρήση του υπολογιστή ως γνωστικού εργαλείου στην Ανώτατη Εκπαίδευση των Μαθηµατικών και των Θετικών Επιστηµών ∆ρ. Κορρές Κωνσταντίνος, Κυριαζής Αθανάσιος Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήµης Περίληψη Στο παρόν άρθρο περιγράφεται και αναλύεται ένα µοντέλο διδακτικού σχεδιασµού για την Ανώτατη Εκπαίδευση των Μαθηµατικών και των Θετικών Επιστηµών, µε τη χρήση του υπολογιστή ως γνωστικού εργαλείου και γίνεται µελέτη της επίδρασης του µοντέλου στη µαθησιακή επίδοση των φοιτητών. Το µοντέλο εισάγει µία κατηγοριοποίηση των ειδών µάθησης στα µαθήµατα των Μαθηµατικών και των Θετικών Επιστηµών, η οποία περιλαµβάνει υπολογιστικές δεξιότητες (Υπολογισµοί), δεξιότητες ερµηνείας και εξαγωγής συµπερασµάτων (Ερµηνείες) και δεξιότητες εφαρµογής διαδικασιών και αντιµετώπισης προβληµάτων (∆ιαδικασίες), όπως και ένα σύνολο διδακτικών προσεγγίσεων οι οποίες αντιστοιχούν στα είδη µάθησης στα οποία στοχεύει η διδακτική διαδικασία. Επίσης παρέχει κατευθύνσεις για το διδακτικό σχεδιασµό στην Ανώτατη Εκπαίδευση των Μαθηµατικών και των Θετικών Επιστηµών, τόσο στην επιλογή λογισµικών τα οποία µπορούν να χρησιµοποιηθούν αποτελεσµατικά ως γνωστικά εργαλεία, όσο στην επιλογή ή το σχεδιασµό διδακτικών προσεγγίσεων οι οποίες χρησιµοποιούν τα γνωστικά αυτά εργαλεία. Επιπλέον στο άρθρο παρουσιάζονται ερευνητικά αποτελέσµατα που αφορούν την εφαρµογή του µοντέλου στο Τµήµα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήµης του Πανεπιστηµίου Πειραιώς, στο προπτυχιακό µάθηµα Απειροστικός Λογισµός ΙΙ, χρησιµοποιώντας το Mathematica ως γνωστικό εργαλείο. Η χρήση του µοντέλου, συγκριτικά µε την καθολική εφαρµογή της παραδοσιακής αφηγηµατικής προσέγγισης, αποδείχθηκε ότι είχε θετική επίδραση στους βαθµούς των φοιτητών στις Ερµηνείες και τις ∆ιαδικασίες, όµως αποδείχθηκε ότι δεν είχε επίδραση στους Υπολογισµούς. Επίσης η χρήση του µοντέλου αποδείχθηκε ότι είχε θετική επίδραση στους βαθµούς των φοιτητών στις τυπικές τελικές εξετάσεις του µαθήµατος. Λέξεις κλειδιά: ∆ιδακτικός Σχεδιασµός, Γνωστικά εργαλεία, Ανακαλυπτική µάθηση, Θεωρία Κατασκευής της Γνώσης, Είδη µάθησης, Μάθηση µε τη βοήθεια του Υπολογιστή. ___________________________________________________________________________

Η Μοντελοποίηση και η Προσοµοίωση για την Εκπαίδευση στις Επιστήµες. Η Μεθοδολογία του Υπολογιστικού Πειράµατος Σαράντος Ψυχάρης Γενικό Τµήµα Παιδαγωγικών Μαθηµάτων, ΑΣΠΑΙΤΕ Περίληψη Στην εργασία αυτή παρουσιάζουµε τους βασικούς άξονες που θα πρέπει να περιλαµβάνει η εκπαίδευση στις Επιστήµες, σε σχέση µε τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας(ΤΠΕ). Προτείνουµε επίσης µια σύγχρονη εκπαιδευτική µεθοδολογία που ολοκληρώνει τη µοντελοποίηση, την προσοµοίωση, την αλγοριθµική προσέγγιση και το προγραµµατιστικό τµήµα σε µια ολιστική-συµπαγή µορφή που καθιερώνεται ως «Υπολογιστικό Πείραµα». Το Υπολογιστικό πείραµα µπορεί να δώσει ώθηση σε νέες-


σύγχρονες εφαρµογές των ΤΠΕ και να µειώσει τα υπάρχοντα ελλείµµατα επιστηµονικότητας που αφορούν την σχέση της ∆ιδακτικής µε τις ΤΠΕ και τα οποία προκύπτουν είτε από την απλοϊκή χρήση των µοντέλων, είτε από τη σύγχυση µεταξύ µοντελοποίησης και προσοµοίωσης, είτε από την έλλειψη των θεµελιωδών στοιχείων των µοντέλων και την προβολή τους σε επιστηµονικά θέµατα. Λέξεις Κλειδιά: ΤΠΕ, Υπολογιστικό Πείραµα, Προσοµοίωση, Μοντελοποίηση __________________________________________________________________________

Οικογενειακή θεραπεία: Το χρονικό µιας πορείας Τσαµπαρλή Αναστασία Π.Τ.∆.Ε. Πανεπιστήµιο Αιγαίου Περίληψη Μισός αιώνας έχει παρέλθει από την εµφάνιση του ρεύµατος της οικογενειακής θεραπείας. Από την εµφάνιση της έως σήµερα έχει να επιδείξει µια γόνιµη πορεία στο κέντρο της οποίας βρίσκεται το ενδιαφέρον των οικογενειακών θεραπευτών και ερευνητών για την οικογένεια. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να καταγράψει την πορεία του ρεύµατος της οικογενειακής θεραπείας , ως πεδίο έρευνας και κλινικής πράξης, από την αρχή της εµφάνισης της έως σήµερα. Συγκεκριµένα ,γίνεται αναφορά στους γενεσιουργούς παράγοντες εµφάνισης της και στις χαρακτηριστικές περιόδους της εξέλιξής της. Γίνεται φανερό, ότι η εµφάνιση των διαφορετικών τάσεων στην οικογενειακή θεραπεία συνοδοιπορεί µε τις εξελίξεις που λαµβάνουν χώρα σε επιστηµολογικό και κοινωνικό επίπεδο. Λέξεις Κλειδιά: Εξέλιξη οικογενειακής θεραπείας, Έρευνα στην οικογενειακή θεραπεία, επιστηµολογία και οικογενειακή θεραπεία ___________________________________________________________________________

Οι ψηφιακές ΕκΠαιδευτικές Τεχνολογίες. Η ∆ιεύρυνση, η Μεθοδολογία, οι Εφαρµογές Γεωργ. Θεοφ. Καλκάνης Πανεπιστήµιο Αθηνών Περίληψη Οι ψηφιακές εκπαιδευτικές τεχνολογίες (ειδικότερα οι ψηφιακές εκπαιδευτικές τεχνολογίες πληροφορίας) προσδιορίζονται από και περιλαµβάνουν το υλικό/τα µέσα, το λογισµικό/τις πληροφορίες και τις µεθόδους και τεχνικές οι οποίες αξιοποιούνται –ή είναι δυνατόν να αξιοποιούνται– κατά την όποια εκπαιδευτική διαδικασία ανεξάρτητα από το γνωσιακό αντικείµενο της και της βαθµίδες ή τις µορφές εκπαίδευσης την οποία θεωρούµε τόσο µε τον εκπαιδευτικό όσο και µε τον παιδευτικό χαρακτήρα και ρόλο της. Στο άρθρο αυτό διαπιστώνονται τρία καθοριστικά για τις προοπτικές βελτιστοποίησης των εφαρµογών τους, ελλείµµατα τα οποία αφορούν στον περιορισµό –γενικά– των ψηφιακών εκπαιδευτικών τεχνολογιών στη χρήση µόνο κάποιων λογισµικών και του διαδικτύου, στην ανυπαρξία – συνήθως– οποιασδήποτε µεθοδολογικής ένταξής τους στην εκπαιδευτική διαδικασία καθώς και στην απουσία –στα περισσότερα γνωσιακά αντικείµενα– ολοκληρωµένων (δειγµατικών ή χρηστικών) εφαρµογών τους. Επίσης προτείνεται η διεύρυνση/ολοκλήρωσή τους µ�� όλες τις ψηφιακές εκπαιδευτικές τεχνολογίες, όπως προσδιορίζονται και περιγράφονται αναλυτικά στο άρθρο. Προτείνεται επίσης η συστηµατική ένταξη των ψηφιακών εκπαιδευτικών


τεχνολογιών στα βήµατα της διερευνητικής και ανακαλυπτικής επιστηµονικής/εκπαιδευτικής µεθόδου, όπως αυτά προσδιορίζονται και περιγράφονται επίσης στο άρθρο. Τέλος, παρουσιάζονται -ενδεικτικά– µερικά χαρακτηριστικά αποσπάσµατα εκπαιδευτικών εφαρµογών τους οι οποίες έχουν σχεδιασθεί και δηµιουργηθεί µε βάση τις παραπάνω τεχνολογικές και µεθοδολογικές προϋποθέσεις από το Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών, Τεχνολογίας και Περιβάλλοντος του Πανεπιστηµίου Αθηνών, στο πλαίσιο αξιολογηµένων ή/και πιστοποιηµένων εκπαιδευτικών λογισµικών για ερευνητικά/εκπαιδευτικά –ελληνικά και ευρωπαϊκά– προγράµµατα για την πρωτοβάθµια, δευτεροβάθµια, τριτοβάθµια και εξ αποστάσεως εκπαίδευση, καθώς και προγραµµάτων της εκπαιδευτικής τηλεόρασης, µε µακρά δοκιµασία τους στην πράξη. Η παρουσίαση αυτών των εφαρµογών στοχεύει στην ανάδειξη της συνεκτικότητας, της εφικτότητας και της αποτελεσµατικότητας της πρότασης, αλλά και την υπόδειξη ιδεών και θεµατικών για τη δηµιουργία ανάλογων εφαρµογών. Λέξεις Κλειδιά: ψηφιακές εκπαιδευτικές τεχνολογίες, εκπαιδευτικό λογισµικό, επιστηµονική µεθοδολογία, εκ-παιδευτική µεθοδολογία ___________________________________________________________________________

Αρχαιοµετρία ή Φυσικές Επιστήµες στη µελέτη της πολιτιστικής κληρονοµιάς: Ένα διεθνώς καθιερωµένο γνωστικό αντικείµενο στην εκπαίδευση Ιωάννης Λυριτζής Πανεπιστήµιο Αιγαίου Περίληψη H αρχαιολογία ολοκληρώνεται στο αντικείµενο-στόχο που µελετά µέσα από τη συνέργεια των συνδυασµένων φυσικών επιστηµών και των νέων τεχνολογιών. Όχι πλέον ως µια πληροφορία προερχόµενη από την εξωτερική φλούδα ενός στόχου-κρεµµυδιού, αλλά ως ένα συνεχές ξεφλούδισµα στην αναζήτηση λύσεων που απασχολούν τον αρχαιολόγο, µε αποτέλεσµα αφενός µεν την υλοποίηση χιλιάδων εφαρµογών και αφετέρου στην ανακάλυψη νέων µεθόδων επίλυσης προβληµάτων. Οι παραδοσιακές επιστήµες του ανθρώπου έχουν µετεξελιχθεί σε εξειδικευµένα πεδία για την αρτιότερη και σε βάθος ερµηνεία των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Φυσικό επακόλουθο ήταν να µεταλλαχτεί και ο οδηγός σπουδών των πανεπιστηµίων. H δυναµική στην εξέλιξη της τεχνολογίας και των φυσικών επιστηµών έχει διεισδύσει σε πολλά παραδοσιακά επιστηµονικά πεδία και συνετέλεσε αναγκαία στην ανάδυση και σχηµατισµό νεότερων επιστηµονικών πεδίων, στην αρχή ως παροχή υπηρεσιών και βαθµιαία ως αναπόσπαστα γνωστικά αντικείµενα ή και έδρες, Τµήµατα, Σχολές σε πανεπιστήµια του Κόσµου. Η αρχαιοµετρία είναι καθιερωµένος επιστηµονικός διεθνώς κλάδος που θεραπεύει ζητήµατα που αφορούν την πολιτιστική κληρονοµιά γενικά (αρχαιολογία, ιστορία τέχνης, ανθρωπολογία, συντήρηση αρχαιοτήτων) ως µια διεπιστηµονική επιστήµη, µε ανάπτυξη βασικής έρευνας και πολλών εφαρµογών. Γίνεται εµφανής η ανάγκη ενσωµάτωσης σχετικών τεχνοκρατικών µαθηµάτων σε οδηγούς σπουδών που να θεραπεύουν την πολιτιστική διάσταση της ανάπτυξης µε φυσικές επιστήµες και νέες τεχνολογίες, διαχρονικά και σε ευρύ φάσµα υλικών και µνηµείων. Έτσι, διαπιστώνονται, εκτός των παραδοσιακών γνώσεων επί της Ιστορίας, Αρχαιολογίας, Φυσικών Επιστηµών, Οικονοµίας κ.τ.λ., και οι τρόποι και τα αποτελέσµατα επί της οικονοµικής περιφερειακής ανάπτυξης της εφαρµογής των νέων τεχνολογιών από τις φυσικές και περιβαλλοντικές επιστήµες στις ανθρωπιστικές επιστήµες ούτως, ώστε σε συνδυασµό µε τέτοιες γνώσεις να προτάσσεται ένα πιο αποτελεσµατικό µέσον προτάσεων, µελετών και εκτέλεσης Έργων Ανάπτυξης. Η πολιτιστική διάσταση της ανάπτυξης άλλωστε έχει γίνει κοινή συνείδηση πως πρέπει να είναι το κύριο µέληµα της ελληνικής κοινωνίας.


Λέξεις Κλειδιά: φυσικές επιστήµες, αρχαιοµετρία, πολιτιστική κληρονοµά, εκπαίδευση διεπιστηµονικότητα ___________________________________________________________________________

∆ιερευνώντας στάσεις, προσδοκίες και επιθυµίες των µαθητών των Επαγγελµατικών Σχολών σχετικά µε τις εφαρµογές Εικονικής Πραγµατικότητας Ιωάννης Παλιόκας, Γεράσιµος Κέκκερης ∆ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Παιδαγωγικό Τµήµα ∆ηµοτικής Εκπαίδευσης, Τοµέας Θετικών Επιστηµών, Αλεξανδρούπολη Περίληψη Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι στάσεις, οι προσδοκίες και οι επιθυµίες µαθητών των Επαγγελµατικών Σχολών (ΕΠΑΣ-ΟΑΕ∆, πρώην ΤΕΕ) σχετικά µε τη χρήση των εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας (Virtual Reality), µε απώτερο σκοπό να διερευνηθεί ο βαθµός εξοικείωσης µε τις υπό µελέτη εφαρµογές και η ετοιµότητά τους να χρησιµοποιηθούν στις εκπαιδευτικές διαδικασίες. Παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα µιας έρευνας που έγινε µε τη µέθοδο του ερωτηµατολογίου σε µικρό δείγµα µαθητών και γίνεται µια κατηγοριοποίηση των απαντήσεων του δείγµατος µε βάση ένα σύνολο χαρακτηριστικών. Η ανάλυση των αποτελεσµάτων αναδεικνύει ορισµένες από τις απόψεις των ερωτηθέντων για τα οφέλη που µπορούν να προκύψουν από την εφαρµογή της Εικονικής Πραγµατικότητας στις εκπαιδευτικές διαδικασίες. Από τις απαντήσεις διακρίνεται καθαρά η επιθυµία εισαγωγής τεχνικά άρτιου και ανθρωποκεντρικού εκπαιδευτικού λογισµικού. Ταυτόχρονα αναδεικνύεται µια κριτική θεώρηση σχετικά µε τα τεχνικά και µορφολογικά χαρακτηριστικά των εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας. Λέξεις-Κλειδιά: Εικονική Πραγµατικότητα, Εκπαιδευτικό Λογισµικό, Τεχνική Επαγγελµατική Εκπαίδευση.


Abstracts Journal Greek