Page 1

ACTIVITEITENVERSLAG 2013

2013

Vlaamse Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid  


Inhoudstafel     INLEIDING  EN  EEN  KORT  JAAROVERZICHT  

3

REALISATIES EN  PROJECTEN  

5

1. BEELDVORMING  

5

2. KENNIS  IN  ACTIE  

10

3. INFORMATIECENTRUM  VVGG  

15

4. MENTAL  HEALTH  EUROPE  

19

OVERIGE  ACTIVITEITEN  IN  2013  

20

BIJLAGE :  LEDEN  RAAD  VAN  BESTUUR  EN  ALGEMENE  VERGADERING  VVGG  

23

       

pagina 2

Activiteitenverslag VVGG 2013


Inleiding en  een  kort  jaaroverzicht     Beste  lezer,       Zoals  Bernard  Jacob  (federaal  coördinator  project  art.107)  onlangs  zei:  “de  geestelijke   gezondheidszorg  staat  voor  grote  veranderingen,  en  de  netwerkontwikkeling    (onder  invloed  van   artikel  107)  is  daar  maar  een  klein  deel  in.”  Daarbij  verwees  hij  naar  manier  waarop  hulpverleners  en   hulpvrager  zich  tegenover  mekaar  verhouden.  Maar  even  belangrijk  is  hoe  de  samenleving  zich  te-­‐ genover  de  wereld  van  de  geestelijke  gezondheidszorg  verhoudt.   De  balans  is  gevarieerd.  Er  is  toenemende  media-­‐aandacht  voor  uiteenlopende  aspecten  uit  de  gees-­‐ telijke  gezondheidszorg.  Soms  gebeurt  dat  eenzijdig  en  veroordelend,  regelmatig  ook  begripvol  en   genuanceerd.     In  deze  maatschappelijke  omgeving  is  de  VVGG  actief.  Ze  richt  zich  naar  de  samenleving  om  het   beeld  op  de  geestelijke  gezondheid  te  verfijnen.  Dat  gebeurt  zowel  langs  oude  als  nieuwe  kanalen.   Informatie  voor  het  brede  publiek  voor  het  brede  publiek  wordt  zowel  aangeboden  via   www.geestelijkgezondvlaanderen.be  en  facebook  als  via  klassiek  drukwerk  (brochurereeks  over  psy-­‐ chische  problemen).   Het  draagvlak  verhogen  voor  psychische  problemen  kan  leiden  tot  meer  vraag  naar  zorg.  Die  kan   zowel  door  professionelen  worden  aangeboden  als  door  vrijwilligers  als  door  de  sociale  omgeving.   Die  laatste  is  lange  tijd  in  het  streven  naar  meer  professionele  zorg  in  het  gedrang  gekomen.  Die   sociale  omgeving  kan  wel  een  steuntje  (en  meer  dan  een)  gebruiken.  De  lokale  besturen  (gemeenten   en  steden)  staan  het  dichtst  bij  de  gezinnen  en  kleine  sociale  netwerken.  Het  is  dan  ook  geen  toeval   dat  de  VVGG  met  haar  project  “Anders  is  mijn  buur  heel  gewoon”  aansluiting  zoekt  bij  de  lokale  be-­‐ sturen  om  hen  aan  te  sporen  om  geestelijke  gezondheid  en  sociale  inclusie  op  te  nemen  in  hun  be-­‐ leidsplannen.     Transparantie,  betrokkenheid,  participatie:  het  zijn  drie  begrippen  uit  hetzelfde  hoofdstuk.  Ze  verwij-­‐ zen  naar  de  vanzelfsprekendheid  dat  wanneer  mensen  betrokken  zijn  in  processen  (in  dit  geval  zorg-­‐ processen  rond  geestelijke  gezondheidsproblemen)  de  kwaliteit  van  deze  processen  en  de  resultaten   ervan  zullen  verbeteren  wanneer  je  allen  daarin  betrekt.   Dat  is  waarvan  Barry  Duncan  ons  al  enige  tijd  poogt  te  overtuigen:  als  feedback  een  essentieel  on-­‐ derdeel  van  de  behandeling  uit  maakt,  dan  heeft  dat  gunstige  effecten  op  de  kwaliteit  van  de  thera-­‐ peutische  relatie  en  op  de  resultaten  van  de  behandeling  zelf.   En  dat  is  precies  waarover  herstel  gaat,  het  jongere  broertje  van  rehabilitatie.  Het  herstelconcept   houdt  in  dat  het  de  mensen  (patiënten/cliënten)  zijn  die  de  keuzes  maken  over  de  behandeldoelen,   en  bij  uitbreiding  hun  levensdoelen.  Hulpverleners  en  therapeuten  ondersteunen  het  nastreven  van   die  doelen.  Naarmate  patiënten  meer  kansen  krijgen  om  dit  te  realiseren,  zal  hun  levenskwaliteit  toe   nemen.  En  dit  staat  niet  steeds  gelijk  met  klinische  verbetering.  Het  is  voor  hulpverleners  wel  even   wennen  om  levenskwaliteit  te  laten  voorgaan  op  “genezing”.  Merkwaardig  is  dat  precies  het  focus-­‐ sen  op  levenskwaliteit  toch  vaak  klinische  verbetering  met  zich  brengt.   “Herstellen  doe  je  zelf”  is  een  van  de  bekende  slagzinnen  die  dit  symboliseert.  Is  dit  niet  de  kern  van   participatie:  laat  mensen  hun  eigen  behandeltraject  uitstippelen  (vaak  een  weg  van  vallen  en  op-­‐ staan)?   De  VVGG  heeft  de  keuze  gemaakt:  herstel  en  participatie  zijn  onlosmakelijk  met  mekaar  verbonden.   Dat  hebben  we  in  2013  in  praktijk  gebracht,  in  2014  zal  het  niet  anders  zijn.  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 3


Wenst u  op  de  hoogte  te  blijven  van  deze  vereniging  en  haar  activiteiten,  volg  ons  op  www.vvgg.be   of  via  een  van  onze  nieuwsbrieven  of  op  onze  sociale  mediasites.     Dank  aan  alle  medewerkers  voor  hun  inzet  en  gewaardeerde  loyauteit   t.a.v.  de  vereniging.  Dank  aan   de  raad  van  bestuur  voor  de  geboden  kansen  en  hun  ervaren  inzet.  Dank  aan  onze  investeerders  die   de  realisatie  van  een  aantal  van  onze  taken  mogelijk  maakten,  w.o.  de  Vlaamse  Gemeenschap.  Dank   aan  allen,  van  dichtbij  of  van  veraf  verbonden  aan  de  werking  van  de  VVGG  en  deze  hard  of  zacht   steunen.       Jan  Van  Speybroeck     Directeur  VVGG       En  de  medewerkers  van  VVGG:     Marlien  De  Coen   Karina  Hutsebaut     Nadine  Raeman     Nejla  Seddik     Mireille  Sollie     Mira  Stampaert     Zehra  Uckuyulu     Rik  Van  Nuffel     Karin  Vercauteren     Bjorn  Verlinde     En  Koen,  onze  vrijwilliger        

pagina 4

Activiteitenverslag VVGG 2013


Realisaties en  Projecten      

1. Beeldvorming     Mensen   die   psychische   problemen   hebben,   lopen   daar   zelden   mee   te   koop.   Om   velerlei   redenen   kunnen  en  durven  ze  niet  over  hun  problemen  spreken,  zelfs  niet  tegen  hun  nabije  omgeving.  Slechts   1  op  3  van  deze  mensen  zoekt  professionele  hulp.   Vandaar   dat   in   de   geestelijke   gezondheidszorg   steeds   meer   aandacht   komt   voor   de   extra   sociale   component   van   het   psychisch   ziek   zijn   en   dat   campagnes   zich   dus   focussen   op   het   bestrijden   van   uitsluiting   en   discriminatie.   Stigma   en   discriminatie,   die   als   een   tweede   ziekte   op   hen   neer   komen,   houdt   mensen   vaak   tegen   een   behandeling   op   te   starten,   verlaagt   de   kans   op   slagen   van   een   toe-­‐ komstige   behandeling,   vermindert   de   effecten   van   lopende   behandelingen   en   zorgt   ervoor   dat   men-­‐ sen  niet  de  kansen  krijgen  waar  ze  recht  op  hebben.     De   acties   die   we   vanuit   VVGG   opzetten,   richten   zich   dus   op   het   werken   aan   beeldvorming   in   zijn   meest  brede  betekenis:  het  werken  aan  een  correct  en  genuanceerd  beeld  over  psychische  proble-­‐ men,  over  mensen  die  met  deze  problemen  te  kampen  hebben,  (in  uitbreiding)  over  de  mantelzor-­‐ gers   en   over   de   zorgverstrekkers;   het   werken   aan   een   accepterende   attitude   en   aan   gedrag   dat   wijst   op  sociale  inclusie  en  niet  op  discriminatie.   De  VVGG,  als  platform  waar  alle  stakeholders  m.b.t.  de  geestelijke  gezondheid  verenigd   zijn,  en  als  vertegenwoordiger  van  de  Vlaamse  geestelijke  gezondheid  in  Europa  via  Men-­‐ tal  Health  Europe,  neemt  deze  doelstelling  als  een  kern  op  in  haar  werking.   We  werkten  daarbij  aan  twee  subdoelen:     • Enerzijds   het   verstrekken   van   informatie   over   geestelijke   gezondheid,   gericht   naar   het   brede   publiek,  die  uitnodigend,  toegankelijk,  bruikbaar  en  up-­‐to-­‐date  is.   • Anderzijds  het  versterken  van  het  draagvlak  voor  geestelijke  gezondheid  in  de  samenleving.   Voor  een  aantal  van  deze  acties  wordt  samengewerkt  met  Te  Gek!?  via  de  Associatie  Beeldvorming   Geestelijke  Gezondheid  Vlaanderen.     1.a.  Informeren  over  geestelijke  gezondheid(szorg)     Zonder  correcte,  nuancerende  en  accurate  kennis  blijven  vooroordelen,  denkfouten  bestaan  en  ver-­‐ andert  niks  aan  het  stigma  dat  rust  op  mensen  met  psychische  problemen.  Deze  stelling  wordt  gepo-­‐ neerd   binnen   alle   vigerende   theorieën   over   stigma   en   discriminatie   (Thornicroft,   Corrigan,   van   Weeghel,  Bracke,  e.a.).  De  VVGG  doet  grote  inspanningen  om  deze  kennis  te  ontsluiten  en  beschik-­‐ baar  te  maken  en  om  deze  kennis  tot  bij  het  brede  publiek  te  brengen.     Acties  via  het  web:   • www.geestelijkgezondvlaanderen.be     Eind  2012  werd  deze  nieuwe  publiekswebsite  boven  de  virtuele  doopvont  gehouden  met   als  peter:  minister  Jo  Vandeurzen.  Het  betreft  een  informatieve  website  over  psychische   problemen   met   feiten   en   cijfers,   een   ABC   van   veel   voorkomende   psychische   klachten,   een   “handleiding”   om   makkelijker   over   psychische   moeilijkheden   te   praten   met   een   partner,   familielid   of   collega,   een   overzicht   van   risicofactoren,   en   vooral   ook   heel   veel   tips  over  wat  je  kan  doen  en  bij  wie  je  met  je  probleem  terecht  kan,  op  termijn  of  in  drin-­‐ gende  gevallen.    

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 5


Evolutie en  promotie:   Sinds  de  start  zijn  alle  19  lemma’s  verder  aangevuld  en,  waar  nodig,  aangepast,  34  van   de  58  extra  pagina’s  aangepast  en  gereviseerd,  zijn  32  agenda-­‐items  en  42  nieuwsitems   toegevoegd  en  is  op  172  contactnames  is  gereageerd.   Bekendmaking  gebeurde  via  de  publieke  events  waar  we  aanwezig  waren  op  o.a.  alle  ac-­‐ ties  van  Te  Gek!?  (TG  Karavaan,  TG  lezingen  Annick  Ruyts,  TG  lezingen  Kristien  Hemme-­‐ rechts,  TG  Nerveuze  Vrouwen,  TG  De  diepte   van   het   dal,   Ups&Downs   evenementen;   BreinWijzer,  …);  via  sociale  media:  FaceBook   en   LinkedIn   (met   bv.   een   aparte   BGGV-­‐ groep);   via   verspreiding   in   diverse   media   (folders,   flyers,   mail,   …);   via   de   campagne   “ooit   al   zo   gereageerd?”;   via   de   campagne   t.a.v.  lokale  besturen.  Na  elke  promotie-­‐actie  zagen  we  het  bezoekersaantal  stijgen.   Op  10/10/13  namen  de  Morgen,  Weliswaar,  GGZNieuws.nl  (zie  bijlagen)  ons  opiniestuk   m.b.t.  de  werelddag  van  de  geestelijke  gezondheid  op,  met  daarin,  naast  cijfers  over  de   website,  een  oproep  “om  normaal  te  doen  over  psychische  problemen  (cfr.  onze  baseli-­‐ ne).  Dit  opiniestuk  werd  ondertekend  door  12  organisaties  uit  de  sector.     De  gevoerde  promotie  betreft  niet  enkel  de  site,  doch  en  vooral  het  ganse  verhaal  achter   de   site   en   houdt   m.a.w.   een   oproep   in   t.a.v.   potentiële   partners:   werk   mee   aan   een   Geestelijk  Gezond  Vlaanderen.   Zie  verder  voor  het  overzicht  van  deze  website  in  2013.     • www.ooitalzogereageerd.be     Op  10/10/2013,  op  de  werelddag  geestelijke  gezondheid,  lanceerde  de  VVGG  de  ietwat   confronterende   website   www.ooitalzogereageerd.be.   Met   de   website,   als   onderdeel   van   de   vorig   vermelde   site,   wil   de   VVGG   Vlaanderen   normaler   leren   omgaan   met   men-­‐ sen  met  psychische  problemen.     Psychische   problemen   zijn   niet   zomaar   enkel   biomedische,   genetische,   neurologische   re-­‐ acties   of   een   ziekte   van   de   hersenen.   Het   zijn   meestal   begrijpelijke,   menselijke   re-­‐ acties  op  specifieke  situaties.  En  naar  die   reacties   kunnen   we   luisteren.   En   toch.   Volgens   een   studie   van   de   denktank   Iti-­‐ nera   zoeken   twee   op   drie   mensen   geen   hulp,   houden   ze   hun   problemen   stil.   Soms   uit   schrik   voor   de   reacties   van   anderen.   “Je   maakt  het  veel  erger  dan  het  eigenlijk  is”  of  “Je  beeldt  het  je  allemaal  maar  in”  zijn  vaak   gehoorde  reacties.   Daarom   werd   de   ietwat   confronterende   website   www.ooitalzogereageerd.be   gelan-­‐ ceerd.  Hierin  geven  we  heel  wat  tips  over  hoe  je  het  gesprek  met  mensen  met  een  psy-­‐ chisch  probleem  positief  kan  aangaan.  Sommige  reacties,  hoe  goed  bedoeld  ook,  blokken   immers  elk  verder  gesprek  af.  Soms  wordt  er  zelf  niet  gereageerd,  en  dit  laat  een  te  pijn-­‐ lijke  leegte…”.  Het  wordt  dus  tijd  om  normaal  te  doen  over  psychische  problemen.  Een   geestelijk  gezond  Vlaanderen  kan  ook  bij  jou  starten.     Acties  via  ons  informatiecentrum:   • Ook   deze   acties   zijn   (deels)   te   plaatsen   onder   deze   beeldvormingsnoemer.   Gezien   de   ruimte   van   deze   acties   zijn   ze   ondergebracht   onder   een   aparte   rubriek  (zie  verder)  

pagina 6

Activiteitenverslag VVGG 2013


Overzicht van de webinhoud 2013

!

• • • • • • •

Meer!binge!drinken!bij!jongeren! Hulpverleningsdrempel!voor!jongeren!te!hoog!

www.ooitalzogereageerd:!hoe!reageren!op!mensen!met!psychische! problemen!(onze!eigen!nieuwe!campagne!)!

• • • • •

www.mensenkennis.be:!alle!mensenkennis!op!een!blog!

• • • •

www.laatjenietvangen.be:!een!campagne!over!cannabis!

www.zelfmoord1813.be:!de!vernieuwde!zelfmoordlijn!

www.partnergeweld.be:!een!nieuwe!site!tegen!partnergeweld! www.youaregood:!maak!pesten!bespreekbaar!

www.ethicsandsport.com:!een!handleiding!tegen!seksueel! grensoverschrijdend!gedrag!voor!sportclubs! www.1712.be:!voor!alle!vragen!over!geweld!

www.gelijkekansen.be:!mensen!met!een!handicap!zijn!gewoon!mensen! !www.voeljegoedophetwerk.org:!een!site!over!burn!out!

Tieners!die!drinken!maken!meer!kans!op!dementie! De!dood!van!Jonathan!Jacob!wordt!bekend!gemaakt…! 1!op!3!werkzoekenden!heeft!psychische!problemen!

• 04/01:!Wouter!Deprez:!“Voor!ik!het!vergeet…”!op!Canvas! • 20/01:!5de!Te!Gek!?!Concert!in!AB!

Burn!out!komt!ook!vaak!voor!bij!huisartsen! Bijna!de!helft!van!de!rusthuisbewoners!lijdt!aan!dementie!

• Dimitri!Leue!wint!de!WABLIEFZprijs!voor!duidelijke!taal! • Erkenning!psychologen!en!psychotherapeuten!in!zicht! • Volgens!het!jaarverslag!2012!van!de!centra!voor! geestelijke!gezondheid!vinden!55.000!mensen!de!weg! naar!het!CGG! • Naar!aanleiding!van!het!proces!De!Gelder!roept!de!VVGG! op!tot!meer!respect!! • TESTZAankoop!is!formeel:!Praten!helpt!!

• 26/05:!Nerveuze!Vrouwen:!de!tentoonstelling!in!museum!Dr.! Guislain! • 09/03:!Pocoloëzie:!11!dichters!in!the!spotlight!Poco!Loco,! Gent! • 17/03:!de!Dag!van!de!Zorg! • 17/04:!Muziektheater!KOPPstuk:!De!Vuurvogel! • 20/04:!de!dag!van!het!Gevoel!van!HSPZVlaanderen! • 19/05:!Gedichtenparcours.!Sleidingenaars!tonen!gedichten! • 19/11:!Muziekfestival!Vleugelpop!in!PC!St.ZAmandus!Beernem! • 22/09:!de!eerste!Vlaamse!dag!tegen!Eetstoornissen! • 10/10:!Collectief!Creatief!met!het!Movie!Blues!Festival! • 10/10:!Gelukshormoon:!een!voorstelling!over!geestelijke! gezondheid! • 10/10:!film!in!Kortrijk:!Thanks!for!Sharing! • 10/10:!Artiesten!Parcours!d’!Artistes!in!Brussel! • 10/10:!What!Matters!–!Waar!het!op!aan!komt”:!Kunst!in!PZ! Duffel! • 10/10:!de!jaarlijkse!PsylosZmars,!dit!keer!in!Zoersel! • 10/10:!Middle!Gate!Geel!’13:!Kunst!in!Geel! • 07/11:!Oorlog!en!Trauma:!over!de!grooten!oorlog!in!museum! Dr.!Guislain! • 16/11:!Zevende!ADHDZdag:!“Achter!het!etiket.!Leven!met!een! label”! • 26/11:!IZBrains:!symposium!over!medicalisering!van!ons!brein! en!zijn! de • 30/11:!12 !dag!van!de!Nabestaanden!door!Werkgroep!Verder! • 03/12:!eerste!Vlaamse!Hersteldag!te!Gent! • 05/12:!Familieplatform!ggz:!ouder!en!kind:!KOPPel!in!Zorg! • 20/12:!www.geestelijkgezondvlaanderen.be!is!1!jaar!oud!

• De!theatervoorstellingen!van!Nerveuze!Vrouwen! • Te!Gek!?!rijdt!met!jongdementen!de!Mont!Ventoux!op! • Te!Gek!?!op!de!Pedalen!rijdt!naar!Maastricht!en!Leuven!en!terug! • Loop!je!Te!Gek!?!in!Diest! • De!Te!Gek!?!katern!van!de!Standaard!over!depressie! • De!theatervoorstellingen!van!De!Diepte!van!het!Dal! • Te!Gek!?!op!de!Pedalen!herstelt!en!verkoopt!36!fietsen!van! bekende!Vlamingen!en!Nederlanders!t.v.v.!psychoseonderzoek! met!de!actie!Doorgetrapt!

! • • • • • • •

Meer!dan!68.000!mensen!bezochten!www.geestelijkgezondvlaanderen.be!! Meer!dan!500!sites!hebben!een!verwijzing!of!een!link!opgenomen!naar!deze!site,! maar!de!meesten!kwamen!hier!terecht!via!Google! Ze!brachten!meer!dan!85.500!bezoekjes!en!bezochten!meer!dan!253.000! pagina’s!van!de!site! De!meest!bezochte!pagina’s:!“borderline”!(dank!aan!Dirk!De!Wachter?),!“hulp! zoeken”,!“wegwijs”!en!“het!leven!gaat!door”! 7%!van!de!bezoekjes!werden!afgelegd!vanuit!het!buitenland! 1!op!5!keerde!een!of!meerdere!keren!terug!naar!deze!site! ong.!2400!mensen!ondertekenden!de!charter!voor!een!warmere!wereld!(jij!ook?)!

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 7


1.b. Het  draagvlak  versterken  voor  geestelijke  gezondheid  in  de  samenleving.   Het  werken  aan  stigma  betekent  niet  enkel  een  wijziging  in  denken  (via  het  aanreiken  van  correcte   info).  Het  beoogt  evenzeer  en  misschien  zelfs  vooral  een  wijziging  in  attitude  en  in  gedrag.  Het  stre-­‐ ven  naar  sociale  inclusie,  waarbij  elke  vorm  van  discriminatie  t.a.v.  mensen  met  psychische  proble-­‐ men  stopt,  is  dan  ook  het  finale  doel  van  elke  beeldvormingscampagne.     Onder  “vermaatschappelijking  van  de  zorg”  begrijpen  we  niet  enkel  dat  de  zorg  naar  de  maatschappij   gebracht  wordt  (waarbij  de  taak  van  beeldvormingsacties  bestaat  in  het  mee-­‐creëren  van  een  correct   en   genuanceerd   beeld   over   psychische   problemen   en   mensen   die   onder   deze   problemen   lijden,   waardoor  de  zorg  meer  ontvankelijk  en  acceptabel  wordt  voor  die  maatschappij),  maar  ook  dat  ook   de  samenleving  zelf  een  taak,  zelfs  de  opdracht  heeft  om  mee  zorg  te  dragen  voor  wie  lijdt.  Zorg  mag   niet  enkel  naar  professionelen  toegeschoven  worden.  Ieder  kan  hierin  een  rol  opnemen.   Ondersteunen   van   het   persoonlijk   en   maatschappelijk   herstel   van   de   patiënt   betekent   m.a.w.   ook   het  werken  naar  een  maatschappij  die  “anders  zijn”  niet  alleen  accepteert  (attitude)  maar  ook  insluit   (gedrag).  

  • Met  partners  werken  naar  sociale  inclusie   Om  de  samenleving  voor  haar  taak  te  sensibiliseren  (lees:  responsabiliseren),  nl.  (mee)  zorg  te  dra-­‐ gen   voor   wie   lijdt,     zijn   we   binnen   de   sector   GGZ   met   te   weinig.   Via   de   campagne   “Anders   is   mijn   Buur   heel   Gewoon”   streven   we   naar   partnerships   met   lokale   besturen   die   het   belang   van   thema   “geestelijke  gezondheid”  mee  in  hun  acties  en  hun  beleid  willen  opnemen.     De  geestelijke  gezondheid  wordt  in  al  zijn  aspecten  aan  deze  lokale  besturen  gepresenteerd  (beeld-­‐ vorming,   preventie,   promotie,   zorg)   met   als   doel   dat   nieuwe   acties   kunnen   opgezet   of   bestaande   acties  versterkt  worden.  De  investering  die  gevraagd  wordt,  is  er  een  die,  door  verschillende  studie   aangetoond,  zichzelf  minstens  terugbetaalt.     Meer   dan   20   organisaties   die   een   of   meer   van   die   aspecten   van   de   geestelijke   gezondheid   als   kern-­‐ taak   in   hun   werking   hebben,   bereidden   mee   het   basisconcept   voor   waarmee   naar   de   lokale   bestu-­‐ ren  kan  gestapt  worden.  We  stellen  binnenkort  een  draaiboek  voor  waarmee  we  de  lokale  besturen   kunnen  begeleiden  in  hun  acties.   Dit  draaiboek  zal  ook  online  te  consulteren  zijn  op  www.andersgewoon.be    

  • Sociale  inclusie  door  een-­‐op-­‐een  contacten   Op   26   en   27   november   organiseerde   de   VVGG   een   try-­‐out   van   de   Levende   bibliotheek   in   Kunsten-­‐ centrum  Vooruit  in  Gent.  Een  format  om  mensen  op  open  en  onbevooroordeelde  manier  met  me-­‐ kaar  een  gesprek  te  laten  aan  gaan.  Daarbij  wordt  de  bibliotheek  als  metafoor  gebruikt.  Patiënten  en   hulpverleners   werden   telkens   voor   een   hal   uur   “uitgeleend”   voor   een   gesprek.   Dit   was   een   eerste   try-­‐out  van  een  project  waar  in  2014  verder  mee  zal  geëxperimenteerd  worden.  

pagina 8

Activiteitenverslag VVGG 2013


• Engagement via  een  charter   Elk   individu   en   elke   vereniging   kan   een   taak   opnemen   om   te   komen   tot   een   accepterende,  includerende  samenleving.  We  nodigen  mensen  uit  om  “lid”  te   worden  van  de  groep  van  medeburgers  die  streven  naar  die  warmere  wereld,   vanuit   de   motivatie   die   we   uit   de   baseline   halen:   “Tijd   om   normaal   te   doen   over  psychische  problemen”.  Aangezien  het  niet-­‐weten-­‐hoe  voor  velen  een  rol   speelt  om  dit  niet  te  doen,  voorziet  de  VVGG  mensen  en  organisaties  van  de   nodige  tips  en  kennis.   We  stelden  daarvoor  een  charter  op  die  mensen  oproept  om  mee  te  werken   aan   een   warmere   wereld   zonder   taboe   op   geestelijke   gezondheidsproblemen.   Op   elke   mogelijke   plaats  waar  we  aanwezig  waren  werd  promotie  gevoerd  voor  deze  charter.  De  ondertekenaars  ont-­‐ vangen  regelmatig  een  nieuwsbrief  met  tips  hoe  ze  hun  engagement  kunnen  concretiseren.     Eind  december  2013  stond  de  teller  van  ondertekenaars  op  ong.  2400.  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 9


2. KENNIS  IN  ACTIE   2.1.  FEEDBACKGERICHTE  BEHANDELING?       Participatie   op   microniveau   (in   de   betekenis   van   een   partnerschap   tussen   zorgverstrekker   en   zorg-­‐ vrager   zowel   bij   voorbereiding,   uitvoering   als   evaluatie   van   de   zorg)   draagt   bij   tot   een   verhoging   van   de   efficiëntie   van   de   behandeling,   tot   de   verhoging   van   de   werkalliantie   met   de   patiënt   en   tot   de   verlaging   van   het   aantal   patiënten   die   niet   op   hun   afspraak   opdagen   of   afhaken.   Deze   vorm   van   par-­‐ ticipatie  wordt  o.a.  gepromoot  via  het  model  van  Feedbackgerichte  Behandeling.  In  dit  model  wordt   voorgesteld   om   op   een   regelmatige   en   formele   manier   met   de   patiënt   die   relevante   topics   te   be-­‐ spreken   /   evalueren,   die   in   de   behandeling   het   verschil   kunnen   maken   (en   tonen).   Niet   het   cijfer   (uit   de   uitkomstenmeting)   is   het   belangrijkste   resultaat,   wel   het   gesprek   over   dit   cijfer   versterkt   het   partnerschap.  Het  eerste  doel  van  het  model  van  Feedbackgerichte  behandeling  is  dat  de  methodiek,   voortvloeiend  uit  dit  model,  een  concrete  ondersteuning  biedt  voor  de  behandeling.   Het   blijft   essentieel   om   een   breed   draagvlak   voor   dit   model   te   creëren   en     te   ondersteunen,   dat   overheen   therapiescholen   en   zorgomgevingen   kan   worden   geïmplementeerd   in   de   praktijk   van   de   behandeling  in  de  ggz.       De  vertaling  van  het  model  van  Feedbackgerichte  behandeling  naar  de  praktijk  betekent  het  expliciet   gebruik   maken   van   wetenschappelijk   onderbouwde   instrumenten   /   uitkomstmeetmethodieken   in   de   context  van  de  behandeling  en  dit  ten  gunste  van  deze  behandeling.     Vanuit  de  VVGG  bieden  wij  een  meetinstrument  voor  uitkomstenmeting  aan,  namelijk  de  Tool  voor   Uitkomstenmeting  (TUM).  Dit  is  een  kort  instrument  bestaande  uit  elf  eenvoudige  vragen  die  peilen   naar   klachten,   sociale   relaties,   tevredenheid   over   de   behandeling   en   de   therapeutische   relatie.   Langsheen   het   gebruik   van   dit   instrument   kunnen   deze   uitkomsten   van   nabij   opgevolgd   worden   maar  bovenal  biedt  het  ondersteuning  aan  de  behandelaar  om  de  behandeling  op  het  juiste  spoor  te   houden   en   eventuele   drop-­‐out   of   negatieve   uitkomsten   te   voorkomen.   Er   is   een   online   versie   van   de   TUM  beschikbaar  (www.e-capture.net/tum2).  De  volgende  gegevens  geven  weer  hoeveel  dossiers,   sessies  en  organisaties  hiermee  aan  de  slag  gaan:     De  stand  van  zaken  op  31/12/2013:   • • • • • • •

362 dossiers  en  729  sessies  zijn  ingebracht  in  de  TUM   15  ggz-­‐organisaties  gebruiken  de  TUM  2.0  online,  zijnde:   3  psychiatrische  ziekenhuizen   3  initiatieven  Beschut  Wonen   6  PAAZ-­‐afdelingen   2  CGG   Actieve  begeleiding  van  2  opstartende/  zoekende  CGG’s  

In het  kader  van  feedbackgerichte  behandeling  werd  eveneens  een  workshop  georganiseerd:   •

Workshop Barry  Duncan.  Op  maandag  25  en  dinsdag  26  november  2013  organiseerde  de   VVGG  samen  met  het  Korzbski-­‐instituut  te  Brugge  de  workshop  "  Hoe  kan  ik  een  nog  betere   therapeut  worden?".  Sint-­‐Franciscus  Xaverius  Ziekenhuis,  Brugge.  (Barry  Duncan  is  de  man   achter  de  SRS-­‐ORS)  

 

pagina 10

Activiteitenverslag VVGG 2013


2.2. PARTICIPATIE     Steeds  meer  onderzoek  toont  aan  dat  het  betrekken  van  patiënten  (en  hun  omgeving)  bij  zorg  voor   de   geestelijke   gezondheid   en   de   organisatie   ervan   de   kwaliteit   van   die   zorg   aanzienlijk   verhoogt.   Complementair   daaraan   draagt   de   herstelondersteunende   zorg   (waarbij   de   patiënt   ondersteund   wordt  in  zijn  persoonlijk  herstel  en  reïntegratie  in  samenleving  en  geholpen  wordt  om  te  gaan  met   de  eigen  kwetsbaarheid  en  in  het  ontwikkelen  van  sterktes  en  talenten)  eveneens  bij  tot  een  betere     zorg.  Om  deze  evolutie  in  de  zorg,  die  ook  binnen  het  art.107-­‐project  gepromoot  wordt,  te  kunnen   laten  doorgroeien  is  een  voldoende  draagvlak  nodig  binnen  de  geestelijke  gezondheidszorg  zelf.           • Deelname  aan  het  Vlaamse  QIP-­‐project   Het   QIP-­‐GGZ   project   (het   Quality   Indicator   Project)   is,   mede   door   zijn   bottom-­‐up   ontwikkeling,   een  sterk  en  waardevol  project  voor  de  Vlaamse  ggz  en  biedt  concrete   handvaten   voor   de   kwaliteit   van   deze   zorg.   Vooral   in   de   verbindende   thema’s   (m.b.t.   participatie,   ervaringsdeskundigheid,   uitkomstenme-­‐ ting)  waar  ook  de  VVGG  zich  op  richt  en  expertise  in  ontwikkeld  heeft,   is  VVGG  aanwezig  en  werkt  het  mee  aan  de  operationalisering  ervan.       • Vlaams  Herstel  Platform   In   de   jaren   negentig   van   vorig   eeuw   was   rehabilitatie   het   nieuwe   concept   in   de   geestelijke   gezondheidszorg.  Personen  met  psychische  problemen  zijn  eerst  en  vooral  burgers,  die  evenveel   rechten  heeft  als  iedere  andere  burger.  Zijn  psychisch  ziek  zijn    mag  hem  niet  in  de  weg  staan  van   zijn   kansen   op   onderwijs,   werk,   relaties   en   vrijetijdsbesteding.   Hulpverleners   moeten   focussen   op   mogelijkheden   van   mensen,   niet   op   beperkingen.   Langzaam   heeft   deze   benadering   het   gehele   werkveld   beïnvloed.   Uit   deze   benadering   groeide   langzaam  aan  nieuw  concept:  herstel  (recovery,  want   het   was   Anthony   uit   Boston,   VS,   die   het   ontwikkelde).   In   deze   visie   is   het   de   persoon   met   psychische   problemen   die   keuzes   maakt   over   zijn   behandelingsdoelen,  net  zoals  hij  keuzes  maakt  over   zijn   levensdoelen.   Voor   hulpverleners   betekent   dit   grote   veranderingen.   Hun   rol   wordt   meer   ondersteunend   in   het   helpen   realiseren   van   keuzes   hun   patiënten   maken,   niet   zelf   deze   keuzes   maken.   Sinds   juni   2012   brengt   het   Vlaams   Herstelplatform   ongeveer   tweemaandelijks   patiënten,   hulpverleners   en   familie   samen   die   deze   inzichten   delen.   Het   is   een   platform   waar   ideeën,   initiatieven  en  projecten  worden  gecommuniceerd.   Er  zijn  drie  werkgroepen  actief  die  regelmatig  rapporteren  aan  het  Herstelplatform.  De  werkgroep   herstelondersteunende   zorg   buigt   zich   over   de   mogelijkheden   om   opleidingen   herstelondersteunende   zorg   aan   redelijke   tarieven   aan   te   bieden   aan   Vlaamse   ggz-­‐voorzieningen.   Er  werden  reeds  verschillende  gesprekken  gevoerd  met  Nederlandse  aanbieders.   De  werkgroep  traject  ervaringsdeskundigheid  heeft  een  curriculum  ontwikkeld  voor  een  opleiding   voor   ervaringsdeskundigen.   Daarop   volgden   gesprekken   met   vormingsorganisaties   en   onderwijsinstellingen.  Plan  blijft  om  in  september  een  eerste  opleiding  te  starten  van  1  dag  per   week  gedurende  een  volledig  schooljaar.  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 11


De derde   werkgroep   hersteldag   heeft   zich   gekweten   van   de   organisatie   van   de   eerste   Vlaamse   hersteldag  die  op  3  december  2013  plaats  had.   In  de  aanloop  van  de  hersteldag  werd  een  elektronische  enquête  gehouden  over  de  mate  waarin   herstel   binnen   de   geestelijke   gezondheidszorg   al   betekenis   had.   De   172   respondenten   leverden   een  genuanceerd  beeld  op.     Uit  ervaring  blijkt  dat  studenten  menswetenschappen  die  stage  lopen  in  ggz-­‐voorzieningen  weinig   weten   van   herstel   en   ervaringsdeskundigheid.   Daarom   organiseerde   het   Herstelplatform   een   informatie-­‐  en  contactnamiddag  over  dit  thema  voor  docenten  en  programmaverantwoordelijken   van  hogescholen  (7  november  2013).     • Eerste  Vlaamse  Hersteldag:  Spoedig  Herstel!?  Over  hoop,  eigen  kracht,  regie.   Gent,  3  december  2013   Met   de   eerste   Vlaamse   Hersteldag   “Spoedig   herstel!?”   wilden   we   een   groots   ontmoetingsmoment   creëren   voor   iedereen   die   rond   herstel   actief   was.   Uit   de   oproep   tot   bijdrage   bleek   al   dat   herstel   geen   loze   gedachte   is.   Niet   minder   dan   71   voorstellen   werden   ingestuurd.  Dat  alles  resulteerde  in  een  programma  dat  alle  zalen  en  ruimtes  van  Kunstencentrum   Vooruit   in   beslag   nam.   Er   waren   lezingen,   workshops,   mededelingen,   discussies,   creatieve   ateliers,   muziek,   tentoonstellingen.   Het   werd   duidelijk   dat   het   herstelconcept   niet   beperkt   blijft   tot   de   zorg   voor   mensen   met   chronische   problemen,   maar  van  bij  het  eerste  contact  moet  voelbaar  zijn.  En  zoals  psychiater  Stephan  De  Bruyne  in  zijn   slotlezing  zei:  hoop  is  een  sterke  motor  voor  verandering  en  verbetering.     De   re-­‐integratie   van   personen   met   psychische   problemen   is   inhoudelijk   nauw   verbonden   met   het   herstelbegrip.  Het  was  dan  ook  een  logische  beslissing  om  de  Reintegration  Award  te  integreren   in  de  Vlaamse  hersteldag.  De  18  ingediende  projecten  kregen  ruime  aandacht  in  de  balzaal  en  bij   de   bekendmaking   van   de   laureaten.   Ook   de   jaarlijkse   Kronkelprijs   voor   poëzie   van   UilenSpiegel   kreeg  een  plaats  binnen  de  Hersteldag.   Niet   minder   dan   1070   mensen   schreven   zich,   waarvan   ruim   600   patiënten.   Dit   was   meteen   het   eerste  event  in  Vlaanderen  waaraan  meer  patiënten  dan  hulpverleners  deelnamen.   Het   Herstelplatform   zag   dat   het   goed   was   en   besliste   om   najaar   2015   de   tweede   hersteldag   te   organiseren.   Op  dit  event  werd  het  Vlaams  Herstelplatform  aan  een  groot  publiek  bekend  gemaakt.         • Reintegration  Award   Reïntegratie   Een  psychiatrische  aandoening  grijpt  in,  in  het  leven  van  mensen,  en  laat  vaak  sporen  na.  Naast   het  lijden  die  de  aandoening  met  zich  meebrengt,  maken  tal  van  nevenverschijnselen  de  last  van   de   aandoening   zwaarder,   zoals   o.a.   de   eventuele   opname   in   een   ziekenhuis,   het   stigma   van   de   ziekte,  de  reacties  van  de  omgeving,  het  soms  geleidelijk  wegvallen  van  evidente  maatschappelij-­‐ ke  rollen  (als  partner,  ouder,  buur,  collega,...),  het  inkrimpen  van  het  sociale  netwerk,  de  afname   van  materiële  hulpbronnen.  Hoewel  mensen  met  een  psychiatrische  problematiek  veelal  dezelfde   levenswensen  hebben  als  anderen,  is  het  voor  hen  vaak  een  pak  moeilijker  om  die  te  kunnen  rea-­‐ liseren.    

pagina 12

Activiteitenverslag VVGG 2013


In het   streven   naar   volwaardig   burgerschap   is   participatie   het   sleutelwoord:   dit   vormt   de   basis   voor  solidariteit,  voor  burgerschap  en  voor  sociale  samenhang.  Het  draagt  ook  bij  aan  het  indivi-­‐ dueel  welbevinden.  (J.  van  Weeghel,  2010).  Het  besef  dat  het  proces  van  reïntegratie  kan  worden   aangevat   met   de   steun   van   hulpverleners   en   familie,   kan   mensen   sterker   maken   om   hindernissen   als  onzekerheid,  vooroordelen,  onbegrip  en  stigmatisering  te  overwinnen.   Over  VVGG's  Reintegration  Award   De  VVGG  wil  projecten  in  de  schijnwerpers  zetten  die  het  herstel  en  de  reïntegratie  van  mensen   met   een   psychiatrische   aandoening   willen   helpen   realiseren.     Sommige   van   deze   projecten   zijn   tijdelijk,  andere  zijn  of  worden  verankerd  in  de  werking.  Maar  vele  van  deze  ideeën  of  realisaties   zijn  zo  overdraagbaar  naar  andere  organisaties  of  settings.   Om  die  concrete  projecten  te  ondersteunen  en  om  het  denken  over  herstel,  reïntegratie  en  vol-­‐ waardig   burgerschap   mee   te   helpen   uitdragen,   organi-­‐ seert  de  VVGG  jaarlijks  de  Reintegration  Award.  Een  jury,   bestaande   uit   vertegenwoordigers   van   de   zorgverstrek-­‐ kers,  de  zorggebruikers  en  de  mantelzorgers,  beoordeelt   de   ingediende   projecten   op   hoe   zij   het   jaarthema   con-­‐ creet  hebben  vertaald.  De  sterkste  projecten  worden  be-­‐ loond  met  een  financiële  ondersteuning,  ter  beschikking  gesteld  door  Eli  Lilly  Benelux.   Reintegration  Award  2013   Voor  de  13de  keer  organiseerde  de  VVGG  de  Reintegration  Award.  De  uitreiking  van  deze  Awards   2013  vond  plaats  tijdens  de  Vlaamse  Hersteldag  op  3  december  2013,  aangezien  de  thema’s  van   herstel   en   reïntegratie   zo   sterk   met   elkaar   verbonden   zijn:   Werken   aan   herstel   bevordert   de   reïn-­‐ tegratie  als  burger.  Beide  thema’s  vullen  elkaar  aan.   Herstel   is   een   veelzijdig   containerbegrip   dat   op   talrijke   manieren   kan   worden   ingevuld.   Zoals   voorheen  hebben  wij  alle  vertrouwen  in  jullie  creativiteit  ter  zake.  Bij  de  beoordeling  wordt  veel   belang   gehecht   aan   projecten   die   vertrekken   vanuit   de   mogelijkheden   en   de   sterktes   van   de   pati-­‐ ent:   zelfredzaamheid,   verantwoordelijkheden   partnership   staan   centraal,   in   welke   mate   ook   en   altijd   met   het   oog   op   vooruitgang.   Een   stap   voorwaarts   zetten,   het   leven   weer   in   eigen   handen   nemen,  dat  is  de  essentie  van  herstel.  De  patiënt  wordt  ‘empowered’,  maar  weet  zich  geruggen-­‐ steund  door  psychiatrische  hulpverleners  en  ook  door  zijn  omgeving.   De  winnaars   De  eerste  juryprijs  ging  naar  het  project     "van  PrIT  tot  PEER"     -­‐  Kliniek  Sint-­‐Jozef  uit  Pittem  gese-­‐ lecteerd.   Dit   is   een   school   van,   voor,   door,   met   gebruikers   van   het   dagactiviteitencentrum   van   de   Kliniek  Sint-­‐Jozef  te  Pittem.  De  brede  samenwerking  in  het  netwerk  en,  over  het  muurtje,  met  on-­‐ derwijs   wordt   voor   en   door   ervaringsdeskundigen   in   het   ziekenhuis   gedragen.   De   jury   was   zeer   gevonden  voor  deze  sectoroverstijgende  samenwerking.   De   tweede   juryprijs   werd   uitgereikt   aan   "In   tandem   door   het   land   van   Herstel"   –   werkgroep   Denk  uit  Vlaams  Brabant.  Het  betreft  een  workshop  over  herstel  door  ervaringsdeskundigen  uit-­‐ gewerkt  voor  de  professionele  hulpverlener  in  de  ggz.  De  jury  prijsde  deze  omgekeerde  wereld  als   een  sterk  project.   De   bezoekers   van   de   Reïntegratiebeurs   kenden   de   publieksprijs   toe   aan   het   project   voor   "het   PaardenAsiel"   -­‐   PZ   Sint-­‐Jan-­‐Baptist   uit   Zelzate   -­‐   een   project   waarin   geïnterneerde   patiënten   paar-­‐ den  opvangen.        

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 13


• Europa en  Herstel:  VVGG’s  betrokkenheid   VVGG   sloot   in   2012   aan   bij   de   internationale   groepering   CARe   Europe   en   werd   aangesteld   als   Country  Representative.  Het  doel  is  de  kennis  en  inspiratie  m.b.t.  het  herstel-­‐gedachtengoed  van   en  naar  Europa  te  verspreiden.   Wat  is  Care  Europe  (www.thecareeurope.com)?   CARe  Europe  (Comprehensive  Approach  to  Rehabilitation)  is  an  Interna-­‐ tional  network,  which  serves  professionals,  service  users  and  organiza-­‐ tions  to  promote  the  transition  from  institutional  to  community-­‐based   and  recovery-­‐based  care.   CARe  Europe  is  active  in  the  field  of  mental  health  care,  social  care  and  welfare   services  for  persons  with  psychiatric,  learning  and  physical  disabilities.  We  con-­‐ nect  practice,  research  and  education.   CARe  Europe  has  been  established  in  2011  with  the  support  of  Fund  Storm  Re-­‐ habilitation.  Members  are  individual  persons  (professionals,  consumers,  activ-­‐ ists),  services,  consumer  organisations,  national  associations,  educational  and   research  institutes.   CARe  Europe  has  the  following  activities:   1.  Providing  information  and  knowledge   2.  Providing  opportunities  for  meeting,  learning  and  exchange   3.  Supporting  the  development  of  new  initiatives  by  providing  advice  and  train-­‐ ing   4.  Encouraging  research  and  knowledge  development   5.  Encouraging  partnerships  between  organisations  in  different  countries   The  main  office  of  CARe  Europe  is  located  in  Tallinn.  At  the  moment  CARe  Eu-­‐ rope  has  members  in  17  different  countries.      

pagina 14

Activiteitenverslag VVGG 2013


3. Informatiecentrum  VVGG     Ons  informatiecentrum  werkt  twee  richtingen  uit:  enerzijds  wil   ze  informatie  aanbieden  aan  het  brede  publiek,  anderzijds  wil   ze   een   hefboom   aanbieden   aan   de   sector   geestelijke   gezond-­‐ heidszorg  zelf.   Onwetendheid   over   geestelijke   gezondheidsproblemen   is   een   van   de   wegen   naar   stigma.   Betrouwbare,   toegankelijke   en   gepaste  informatie  over  geestelijke  gezondheid  voor  wie  daar  nood  aan  heeft  is  dus  steeds  een  op-­‐ dracht  van  de  VVGG  geweest.  Dit  gebeurt  op  verschillende  manieren.     Informatie  ligt  ook  aan  de  basis  van  goede  en  kwaliteitsvolle  zorg.  Voor  de  professioneel  betekent  dit   dat   deze   geïnformeerd   blijft   van   de   actuele   trends   binnen   de   zorg   en   bruikbare   documentatie   kan   aanwenden  in  het  zorgproces.  Voor  de  gebruiker  is  informatie  een  stap  naar  het  kunnen  participeren   in  de  zorg.     a.  Documentatiecentrum     Het  documentatiecentrum  heeft  met  een  catalogus  van  bijna  50.000  referenties  een  breed  aanbod   van  informatie  (meer  dan  9.000  boeken,  bijna  40.000  artikels)  over  geestelijke  gezondheid.         b.  Online  aanwezigheid   Vanaf  2012  is  de  aanwezigheid  van  de  VVGG  op  het  web  met  grote  stappen  vooruit  gegaan.  Op  drie   verschillende  manieren  bieden  we  specifieke  informatie  over  geestelijke  gezondheid    aan  het  geïnte-­‐ resseerde  publiek.     VVGG-­‐website   Veel  werk  wordt  geleverd  om  de  VVGG-­‐website  up-­‐to-­‐date  te  houden.  De  site  is  uitgebreid   met   een   agenda   van   vormingen   en   studiedagen   in   binnen-­‐   en   buitenland   en   met   de   pu-­‐ blieksbrochures,  nu  online  te  lezen.   http://www.vvgg.be       Facebook   Sociale   netwerken   kunnen   op   verschillende   manieren   gebruikt   worden.   De   VVGG   plaats   op   de   meest   populaire   netwerk   Facebook   posts   over   de   actualiteit   en   mogelijke   verbanden   met   geestelijke  gezondheid.  Bijna  dagelijks  worden  er  berichten  toegevoegd.   http://www.facebook.com/VVGGvzw     Online  Catalogus   Sinds  eind  2011  is  de  collectie  van  het  documentatiecentrum  toegankelijk  op  het  web.  De  ca-­‐ talogus  omvat  alle  referenties  uit  de  VVGG-­‐collectie.  Iedereen  heeft  nu  via  internet  toegang   tot   de   catalogus   en   kan   opzoekingen   doen,   en   desgewenst   boeken   ontlenen   en   een   kopie   van  artikels  bestellen.     http://vvgg.auralibrary.be     Linked  in  en  de  discussiefora   Op   deze   sociale   netwerksite   is   VVGG   aanwezig.   Een   discussiegroep   is   gestart   vanuit   Beeld-­‐ vorming  Geestelijk  Gezond  Vlaanderen.  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 15


c. Psyche.     Het   tijdschrift   Psyche,   in   2013   aan   zijn   25ste   jaargang   toe   (!),   is   een   kwartaalblad   dat   bericht   over   ontwikkelingen   in   de   Vlaamse   geestelijke   gezondheidszorg.   Met   artikels   en   rubrieken   wordt   een   brede   waaier   aan   thema’s   bestreken.   Psyche   wordt   in   ruim   drieduizend   exemplaren   verspreid   en   bereikt   een   zeer   breed   publiek   binnen   het   werkveld.   (Ter   vergelijking:   Het   Nederlandse   Magazine   voor  ggz  en  verslavingszorg  (MGV)  heeft  een  oplage  van  1.650  exemplaren.)       Interviews   • Van  ik  naar  jezelf.  Een  gesprek  met  Luc  Teuwen  (juni)   • Therapeuten  voor  jongeren:  TEJO.  Interview  met  Ingrid  De  Jonghe  (september)   • Terug   naar   het   ambacht   van   de   hulpverlening.   Stefaan   Plysier   over   cultuurverschillen   in   de   hulpverlening  (december)       Artikels   • Onlinehulp  in  geestelijke  gezondheidszorg…  in  beweging,  Philippe,  Bocklandt  (december)   • Euthanasie   bij   ondraaglijk   psychische   lijden.   Therapeuten   moeten   leren   nadenken   over   de   doodswens,  Ann  Callebert  (juni)   • Consensus   over   evenwichtige   voeding   en   beweging.   Gezondheidswerkers   akkoord   over   belang  van  voeding  en  beweging,  Laura  Debray  (maart)   • 10   jaar   psychiatrisch   zorg   in   de   thuissituatie   in   Oost-­‐Vlaanderen:   ervaringen  van  de  medewerkers,  Veerle  Decroos  (juni)   • Compassie  en  zelfcompassie,  David  Dewulf  (september)   • Integratie   van   psychomotorische   en   mentale   training   verhoogt   arbeidsintegratie.   Het   I   Care-­‐programma   van   AZERTIE,   Jan   Knapen   &   e.a.(december)   • Hooggevoeligheid  in  de  consultatie.  Wat  is  hooggevoeligheid  precies?,   Elke  Van  Hoof  &Ilse  Van  den  Daele  (juni)   • MijnKwartier.be:   online   zelfhulpprogramma   bij   stress,   angst,   depressie,   burn-­‐out.   Meer   genezingen  met  minder  geld?,  Paul  Koeck  (maart)   • Emotieregulatie  meten,  Patrick  Meurs  &  Lore  Verwimp  (januari)   • De   klinisch   psycholoog   of   de   psychotherapeut?   De   zin   en   onzin   van   het   onderscheid,   Koen   Lowet  (december)   • Veerkracht  in  Vlaanderen  een  update.  Een  grote  stap  vooruit,  Michael    Portzky   (september)   • Over  de  zin  van  de  etikettendiscussie,  Ilja  Van  Peel  (januari)   • Groepspraktijken   in   de   geestelijke   gezondheidszorg.   Een   positieve   evolutie,   Eline   Verbeke   (september)   • Ik   zie,   ik   zie,   wat   jij   (niet   altijd)   ziet.   Normaal   tot   hoogbegaafde   personen   met   ASS   beschrijven   zelf  hun  ondersteuningsnoden,  Anki  Van  Heden  &  Wim  Stinkens  (december  

pagina 16

Activiteitenverslag VVGG 2013


Rubrieken Met  verschillende  rubrieken  komen  uiteenlopende  aspecten  en  perspectieven  over  en  rond  geeste-­‐ lijke  gezondheid  aan  bod.   • Aan  de  rand,  er  midden  in  -­‐  Peter  Rober   • Berichten  uit  het  museum  van  de  psychiatrie   • Communicerende  vaten  -­‐  Bieke  Roose   • Gezegd   • Onderzocht,  en  bewezen?   • Nieuws  van  patiëntenverenigingen   • Ombuds(ge)val  –  Patrick  Claeys     • Projectieruimte  -­‐  Anne  Clara   • psyche.nieuws   • psyche.boekennieuws   • psyche.agenda     • Seksueel  grensgedrag,  voortschrijdende  inzichten  -­‐  Iter   • Vensters  -­‐  Beeldvorming  in  de  psychiatrie   • VVGG-­‐update  -­‐  Jan  Van  Speybroeck   • Zo  helpt  poëzie(?)  -­‐  Jo  Smet   • Zorgarchitectuur  -­‐  Gideon  Boie      

d. Brochurereeks  geestelijke  gezondheidsproblemen   De   VVGG   heeft   een   uitgebreide   brochurereeks   met   22   titels   over   geestelijke   gezondheidsproblemen.     Deze  brochures  geven  heel  toegankelijke  informatie  over  deze  problemen.  Veel   ggz-­‐organisaties  gebruiken  de  brochures  ook  als  een  onderdeel  van  hun  behan-­‐ delplan   binnen   het   luik   “psycho-­‐educatie”,   om   patiënten   en   familie   informatie   aan  te  bieden  over  de  problematiek  waarvoor  ze  in  behandeling  zijn.  Veel  zorg-­‐ gebruikers   of   mantelzorgers   willen   weten   op   een   begrijpelijke   manier   waar   ze   aan  toe  zijn.   Ruim    27.000  publieksbrochures  gingen  in  2013  de  deur  uit.  Deze  brochures  zijn  te  bestellen  en  ook   in  te  kijken  via  onze  website.   Beschikbare  titels:   1.  ADHD       2. Angststoornissen       3. Angststoornissen  bij  ouderen       4. Autisme   5. Borderline       6. Dementie       7. Depressie       8. Depressie  bij  jongeren         9. Depressie  bij  ouderen         10. Dwangstoornissen       11. Eetstoornissen       12. Gokverslaving      

Activiteitenverslag VVGG 2013

13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22.

Manisch depressieve  stoornis         Pesten  bij  jong  en  oud         Postpartum  depressie         Posttraumatische  stress  stoornis         Psychische   mishandeling   en   emotionele   verwaarlozing         Rouw-­‐  en  verliesverwerking         Schizofrenie    (ook  in  Turks  en  Arabisch)   Slaapstoornissen       Stress,  overspannenheid  en  burn-­‐out       Suïcide  

pagina 17


e. Eigen  publicatie:     Handboek  “Omgaan  met  geestelijke  gezondheidsproblemen  voor  besturen  en  organisaties”   Iedereen   krijgt   met   het   thema   geestelijke   gezondheid   te   maken,     ook   in   de   werkomgeving.   Een   op   vier   mensen   zal   trouwens   zelf     psychische   problemen   ondervinden.   Toch   heerst   er   veel   onzeker-­‐ heid:     hoe  gedraag  ik  me  tegenover  mensen  met  psychische     problemen?  zijn  deze  mensen  gevaar-­‐ lijk?  moet  ik  een  psychiater    contacteren?  …   Tegelijk   is   de   geestelijke   gezondheidssector   in   volle   evolutie.   De  psychiatrische   ziekenhuizen   bouwen   hun   bedden   af   en   ambulan-­‐ te  teams  leveren  zorg  aan  huis.  Patiënten  en  familieleden  krijgen  steeds   meer  een  plaats  en  rol  in  het  herstelproces  én  in  de  organisatie  van  de   zorg.  Dit   alles   gaat   samen   met   een   bredere   ontwikkeling:   de   vermaat-­‐ schappelijking  van   de   zorg,   wat   inhoudt   dat   mensen   met  (psychische)   beperkingen   een   zo   ‘gewoon’   mogelijk   leven   moeten  kunnen   leven,   met  zo  weinig  mogelijk  aparte  structuren.   Daarnaast     wordt   de   zorg   voor   de   geestelijke   gezondheid   steeds   meer   als   een     engagement   van   elke   burger   in   zijn   verschillende   rollen   be-­‐ schouwd,     en   niet   enkel   als   een   opdracht   van   de   professionals   uit   de   geestelijke    gezondheidszorg.   Dit  engagement  kan  starten  met  een  onbevooroordeelde  blik  op  mensen,  ook  op  mensen  die  ‘afwij-­‐ kend   gedrag’   vertonen.   Daarom  is   het   belangrijk   dat   ook   wie   niet   werkt   in   de   geestelijke   gezond-­‐ heidszorg  meer  kennis  en  inzicht  krijgt  in  geestelijke  gezondheid  en  de  zorg  ervoor.  We  denken  aan   overheidsdiensten   en   nonprofitorganisaties   die   regelmatig   in   contact   met   een   divers   pu-­‐ bliek:  OCMW’s,   mutualiteiten,   thuiszorgdiensten,   politie   en   brandweer,  sociale   woonmaatschappijen   ...   In  dit  handboek,  met  verschijningsdatum  begin  2014,  komen  al  deze  aspecten  aan  bod  en  willen  we   met  achtergrondinformatie  en  praktische  handvatten  de  onzekerheid  over  (mensen  met)  geestelijke   gezondheidsproblemen  tegemoetkomen.   Het  handboek  is  opgedeeld  in  volgende  hoofdstukken:   1. Geestelijke  gezondheid  (wat,  wie,  stigma,  discriminatie)   2. Beleid   en   organisatie   van   de   zorg   (overheden,   doelen   van   de   zorg,  organisatie,   andere   domeinen,  ontwikkelingen,  curatie  en  preventie)   3. Praktische  aspecten  van  de  zorg  (betaalbaarheid  van  de  zorg,  huisvesting,  re-­‐integratie…)   4. Mensen   met   geestelijke   gezondheidsproblemen   (thema’s   en   doelgroepen,  specifieke   thema’s  zoals  suïcide,  armoede,  leeftijdsgebonden  topics,  mishandeling,  traumazorg)   5. Over  de  wetgeving     Het  handboek  Omgaan  met  geestelijke  gezondheidsproblemen  voor  overheden  en  organisaties  ver-­‐ schijnt  in  een  losbladige  formule  en  wordt  tweemaal  per  jaar  bijgewerkt.    


4. Mental  Health  Europe   Mental  Health  Europe  (MHE)  is  een   Europese   organisatie   die   zich   inzet   voor   de   promotie   van   positieve   geestelijke   gezondheid,   de   preventie   van   psychische   problemen,   kwaliteitsvolle   zorg,   sociale   inclusie   en   de   bescherming   van   de   mensenrechten  voor  mensen  met  psychische  problemen,  hun  familie  en  zorg-­‐ verstrekkers  .  MHE  streeft  naar  een  Europa  waar  de  geestelijke  gezondheid  en   welzijn   van   haar   burgers   een   hoge   prioriteit   krijgen   in   het   politieke   spectrum   en  op  de  Europese  gezondheids-­‐  en  sociale  agenda,  waar  mensen  met  psychische  problemen  leven   als  volwaardige  burgers  met  toegang  tot  de  meest  geschikte  diensten  en  ondersteuning  als  dat  nodig   is,   en   waar   zinvolle   participatie   is   gegarandeerd   op   alle   niveaus   van   besluitvorming   en   bestuur.   MHE's   waarden   zijn   gebaseerd   op   waardigheid   en   respect,   gelijke   kansen,   vrijheid   van   keuze,   anti-­‐ discriminatie,  sociale  integratie,  democratie  en  participatie.   VVGG  onderschrijft  deze  missie  o.a.  door  haar  lidmaatschap,  door  haar  aanwezigheid  in  de  raad  van   bestuur  van  deze  organisatie  en  door  haar  functie  als  National  Focal  Point  voor  België  -­‐  Vlaanderen.   Meer  info  over  Mental  Health  Europe  (en  lidmaatschap)  op  www.mhe-­‐sme.org       Vanuit   het   Europese   PROGRESS-­‐programma   voor   werkgelegenheid   en   maatschappelijke   solidariteit   werkt   MHE   samen   met   zijn   leden   /   lidstaten.   In   elk   land   met   MHE-­‐leden   wordt   een   National   Focal   Point  (NFP)  samengesteld,  gekozen  uit  de  MHE-­‐leden  van  dat  land.  Dit  NFP  neemt  de  belangrijke  rol   als  tussenpersoon  tussen  MHE  en  haar  leden-­‐organisaties  en  andere  belanghebbenden  in  het  betref-­‐ fende  land.  De  VVGG  neemt  de  taak  als  NFP  op  voor  België  –  Vlaanderen.  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 19


Overige activiteiten  in  2013     De  VVGG  participeert  aan  het  Vlaams  Structureel  overleg  over  de  geestelijke  gezondheidszorg,  geor-­‐ ganiseerd  door  het  Vlaams  kabinet  Welzijn,  Volksgezondheid  en  Gezin.   De   VVGG   is   lid   van   het   Structureel   overlegplatform   GGZ   Kinderen   en   Jongeren   van   het   Vlaams   Agentschap  van  het  Departement  Welzijn,  Volksgezondheid  en  Gezin.   Samen  met  een  tiental  ggz-­‐organisaties  zet  de  VVGG  het  “Vlaams  Herstelplatform”  op  de  rails.   De  VVGG  is  lid  van  de  Vlaamse  Werkgroep  Suïcidepreventie.     De  VVGG  is  lid  van  de  raad  van  bestuur  van  de  Belgische  Schizofrenie  Liga.   De   VVGG   is   lid   van   de   raad   van   bestuur   en   lid   van   de   sectie   Wetenschappelijke   en   Documentaire   Informatie  van  VVBAD  (Vlaamse  Vereniging  voor  Bibliotheek,  Archief  &  Documentatie).   Jan  Van  Speybroeck  maakt  deel  uit  van  het  Bestuurscomité  van  het  Koningin  Fabiola  Fonds    en  ze-­‐ telde   voor   dit   fonds   in   het   begeleidinscomité   van   het   onderzoeksproject   dat   het   fonds   opzette:   “Welke   ondersteunende   praktijken   en   diensten   dragen   ertoe   bij   dat   personen   met   psychische   pro-­‐ blemen  en  hun  omgeving  in  staat  zijn  om  hun  levenskwaliteit  te  verbeteren?”   Jan  Van  Speybroeck  is  lid  van  de  redactieraad  van  het  tijdschrift  “Psychiatrie  en  Verpleging”.   Jan   Van   Speybroeck   zetelt   in   de   algemene   vergadering   van   de   vzw   Pluralistisch   Overleg   Welzijns-­‐ werk  (POW).   Marlien  De  Coen  is  lid  van  het  project  “Online  diagnostisch  platform  voor  de  neuropsychologische   testpraktijk”  georganiseerd  door  de  Howest.   De  VVGG  maakt  deel  uit  van  de  stuurgroep  van  de  Partnerorganisatie  Suïcidepreventie.   Rik  Van  Nuffel  maakt  deel  uit  van  de  klankbordgroep  van  onderzoek  'Bouwstenen  voor  een  Vlaams   actieplan   onlinehulp',   uitgevoerd   door   Arteveldehogeschool,   o.l.v.   Philippe   Bocklandt   (eerste   bijeen-­‐ komst  op  10  december  2013).     De  VVGG  begeleidde  een  aantal  studenten  op  weg  naar  hun  eindwerk,  ondersteunde  en  verzorgde   de  stage  van   Sureyya  Kulan  voor  haar  opleiding  master  in  de  criminologie  en  treedt  op  als  copromo-­‐ tor  voor  de  masterproef  van  Silke  Clauw  voor  haar  opleiding  tot  master  in  de  gezondheidsvoorlich-­‐ ting  en  –bevordering.   De   VVGG   neemt   deel   aan   het   overleg   m.b.t.   de   portaalsite   van   het   overlegplatform   geestelijke   ge-­‐ zondheidszorg  VLABO.   De   VVGG   en   Te   Gek!?   overlegden   met   Vera   Puts   en   Karin   Jacobs   over   hun   schoolvoorstelling   “IKANDANI”  (over  faalangst).   Jaarlijks  maakt  Rik  Van  Nuffel  een  10-­‐tal  studenten  geneeskunde  (1ste  bachelor,  UGent)  wegwijs  in  de   GGZ  en  in  de  VVGG.   Verschillende  (middelbare  en  hoge)  scholen  leidden  hun  studenten  door  ons  informatiecentrum  en   krijgen  een  uitleg  over  de  werking  van  het  documentatiecentrum  en  van  de  VVGG  in  het  algemeen.   pagina 20

Activiteitenverslag VVGG 2013


Representatie: De   VVGG   presenteerde   haar   visie   op   het   Vlaams   Actieplan   Suïcidepreventie   tijdens   de   hoorzitting   van  commissie  Welzijn,  Volksgezondheid,  Gezin  en  Armoedebeleid  van  het  Vlaams  Parlement,  Brus-­‐ sel,  9  januari  2013.   De  VVGG  presenteerde  de  Vlaamse  vorderingen  op  vlak  van  Herstel  en  Ervaringsdeskundigheid  aan   het  Brusselse  Overlegplatform  GGZ.  4  februari  2013.   De  VVGG  organiseerde,  samen  met  I.T.E.R.,  het  centrum  voor  hulpverlening  aan  plegers  van  seksueel   grensoverschrijdend  gedrag,  de  studiedag  “The  long  and  winding  roads:  15  jaar  op  weg  met  plegers   van  seksueel  grensoverschrijdend  gedrag”.  Brussel,  7  maart  2013.   Jan  Van  Speybroeck  gaf,  met  een  lid  van  Poco  Loco,  Gent,  twee  lezingen  aan  de  leden  van  het  Onaf-­‐ hankelijke  Ziekenfonds  over  stigma  en  geestelijke  gezondheid,  16  (Aalst)  en  18  (Lier)  april  2013.   Rik  Van  Nuffel  was  op  de  Rehabilitatieconferentie  in  Utrecht,  17  april  2013.   Rik  Van  Nuffel  was  aanwezig  op  de  studiedag  'Kwartier  maken:  werken  aan  ruimte  voor  anders  zijn’   op  7  mei  2013  in  Gent   Jan  Van  Speybroeck  was  op  het  International  Seminar  waar  Prof.  Dr.  Soumithra  Pathare  (India)  zijn   lezing  gaf  over  “Human  Rights  And  Mental  Health”,  Brussel,  23  mei  2013.   Jan  Van  Speybroeck  nam  deel  aan  het  2de  CARE  seminar,  Tallin,  27  mei  2013  en  zetelt  als  CARE  coun-­‐ try  representative  (voor  België).  CARE  staat  voor  Comprehensive  Approach  on  Rehabilitation  Europe.   Rik  Van  Nuffel  nam  deel  aan  een  focusgroep  voor  het  onderzoeksproject  ‘Onderzoek  naar  de  haal-­‐ baarheid   en   implementatie   van   een   WVG-­‐kennisdelingsplatform’,   uitgevoerd   door   Steunpunt   WVG   (18  juni  2013).   Marlien   De   Coen   nam   deel   aan   het   ROM-­‐congres   “ROM   in   de   GGZ:   Patiënten   en   professionals   in   the   lead”  in  Amsterdam,  21  juni  2013.   Rik  van  Nuffel  volgde  het  symposium  “Start  to  care  digital”  in  Hasselt  (10  oktober  2013)..   Jan   Van   Speybroeck   nam   deel   aan   de   MHE’s   conference   “From   stigma   to   inclusion-­‐   drivers   of   pro-­‐ gress  in  the  mental  health  field”,  Boekarest,  23  en  24  oktober  2013.   Rik   Van   Nuffel   nam   deel   aan   het   herfstcongres   van   de     VVP   “DSM-­‐5.1:   psychiatrie   en   haar   'heilige'   diagnoses!”  (25  oktober  2013).   Jan   Van   Speybroeck   was   aanwezig   op   de   VVP-­‐studiedag   –   sectie   langdurige   zorg   “Artikel   107:   Wat   als...  herstelbelemmerende  factoren  niet  bestonden...”,  Mechelen,  19  november  2013.   Jan  Van  Speybroeck  was  lid  van  het  panel  op  het  afsluitend  debat  van  het  symposium  “I-­‐Brain  &  Pills:   over  de  medicalisering  van  ons  brein  en  zijn”.  De  organisatie  was  in  handen  van  Breinwijzer.  Gent,  24   november  2013   Jan   Van   Speybroeck   was   op   het   MHE-­‐Event   in   het   Europees   Parlement:   “A   Chance   to   Thrive   -­‐     Boost-­‐ ing  Employment  for  Youth  with  Mental  Health  Problems”,  hosted  by  Mrs.  Nessa  Childers  MEP,  Brus-­‐ sel,  27  november  2013.   Jan  Van  Speybroeck  was  op  de  jaarlijkse  dag  van  de  Nabestaande.  Elewijt,  30  november  2013.   Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 21


Jan Van   Speybroeck   was   aanwezig   op   het   Symposium   Eerste   Lijnsgezondheidszorg.   Brussel,   7   de-­‐ cember,  2013.   De  VVGG  presenteerde  haar  visie  op  de  toekomst  van  de  ggz  in  Vlaanderen  aan  Groen!.  Brussel,  12   december  2013.   De   VVGG   organiseerde   een   workshop   rond   “mediagerichte   communicatie”   voor   organisaties   uit   de   ggz-­‐sector  met  Michel  Laeremans  op  13  december  2013.   Rik   Van   Nuffel   was   aanwezig   op   de   proclamatie   van   de   postzegelwedstrijd   'stop   seksueel   misbruik'   op  20  december  2013  in  het  Dr.  Guislainmuseum.  

   

Promotie: De  VVGG  was,  vanuit  de  associatie  Beeldvorming  Geestelijk  Gezond  Vlaanderen,  aanwezig  met  een   promostand  op   • Alle  voorstellingen  van  de  Nerveuze  Vrouwen  (19),  voorjaar  2013  +  herneming  oktober  2013   • De  dag  van  het  Gevoel,  HSP  Vlaanderen,  20  april  2013   • Heel  wat  voorstellingen  van  “De  Diepte  van  het  Dal”,  najaar  2013.  

pagina 22

Activiteitenverslag VVGG 2013


Bijlage :  Leden  Raad  van  Bestuur  en  Algemene  Vergadering  VVGG   Op  datum  van  31/12/13     Baeten  Stefaan  

*

Barbe Jan   Belpaire  Pierre  

Matthys Frieda   Mels  Annelies  

*

Moens Ann  

*

Biesiada Bjorn  

Moens Isabel  

*

Boydens Joël  

Muller Rebecca  

*

Buntinx Sabine  

Naessens Gert  

*

Casselman Joris  

Oosterlinck Koen  

Claeys Marianne  

Opstaele Raf  

Cortebeeck Veerle  

Ouvry Rik  

Craeymeersch Mieke  

*

D'Hanis Dick  Wim  

Pataer Paul   Persijn  Els  

De Clercq  Jan  

*

Rosseel Tony  

De Maeseneir  Koen  

*

Schröter Hans  

De Rycke  Raf  

*

Smets Guido  

Deboutte Dirk   Delvaux  Jan  

*

Snacken Jan   *  

*

*

Van Isterdael  Geert  

Desmet Luk  

Van Oevelen  Guido  

Heimans Henri  

Verhellen Eugeen  

Hoet Jef  

*

Verlinde Charis  

Jannes Stijn  

*

Vincke Alain  

Lamers Hilde  

*

Willems Jan  

*

In  vet  en  met  *:  leden  Raad  van  Bestuur  

Activiteitenverslag VVGG 2013

pagina 23


De Vlaamse  Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid  zet  zich  op  vele  manieren  in  voor  de   geestelijke  gezondheid.     Ze  zet  projecten  op  om  de  kwaliteit  van  de  zorg  te  verbeteren  (bv.  door  patiënten  meer  te   laten  participeren  in  de  zorg,  in  het  beleid).       Ze  organiseert  acties  zodat  mensen  en  organisaties  een  duidelijker  beeld  krijgen  op  geeste-­‐ lijke  gezondheidsproblemen,  op  de  mensen  die  met  deze  problemen  te  kampen  hebben  en   op  de  zorg  die  daarvoor  bestaat.     Ze  informeert,  inspireert  en  engageert  mensen,  organisaties,  sectoren,  beleidsmensen  zodat   het  onrecht  van  de  discriminatie  kan  verminderen.         VVGG_Banner 85x220_OL.indd 1

19/09/11 12:15

   

Vlaamse Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid  vzw   Tenderstraat  14,  9000  Gent   Tel.  09  221  44  34   www.vvgg.be   info@vvgg.be  

VVGG jaarverslag 2013  

Activiteitenverslag van de Vlaamse Verenging voor Geestelijke Gezondheid

Advertisement