Page 1

!

ACTIVITEITENVERSLAG 2012

2012!

Vlaamse'Vereniging'voor'Geestelijke'Gezondheid!


Inhoudstafel!! ! INLEIDING!EN!EEN!KORT!JAAROVERZICHT!

3!

1.!VVGG:!DE!KLEINE!GESCHIEDENIS!VAN!BOND!TOT!VERENIGING!TEN!DIENSTE!VAN!DE!GEESTELIJKE!GEZONDHEID! 6! VANAF!1923:!DE!NATIONALE!BELGISCHE!BOND!VOOR!GEESTESHYGIテ起E!

6!

VANAF!1977:!DE!NATIONALE!VERENIGING!VOOR!GEESTELIJKE!GEZONDHEIDSZORG!

7!

VANAF!1988:!VLAAMSE!VERENIGING!VOOR!GEESTELIJKE!GEZONDHEIDSZORG!

8!

VANAF!2002:!VLAAMSE!VERENIGING!VOOR!GEESTELIJKE!GEZONDHEID!

9!

2.!PROJECTEN!BINNEN!DE!BEHEEROVEREENKOMST!MET!DE!VLAAMSE!OVERHEID!

10!

BEELDVORMING!

10!

KENNIS!IN!ACTIE!

10!

3.!EIGEN!OPDRACHTEN!VAN!DE!VVGG!

13!

3.!AANVULLENDE!TAKEN!VAN!DE!VVGG!

17!

BIJLAGE!:!LEDEN!RAAD!VAN!BESTUUR!EN!ALGEMENE!VERGADERING!VVGG!

25!

!

! ! ! ! !

pagina 2

Activiteitenverslag VVGG 2012


Inleiding!en!een!kort!jaaroverzicht! ! Beste!lezer,! ! De! Vlaamse! Vereniging! voor! Geestelijke! Gezondheid! maakte! een! bewogen! jaar! mee.! Niet! alleen! zagen! we! in! de! context! van! deze! vereniging! heel! wat! verschuiven! met! rechtstreekse! of! onrechtstreekse!link!naar!geestelijke!gezondheid;!ook!de!vereniging!zelf!ging!door!woelige!wateren.! En,!zoals!vaak,!kunnen!we!besluiten!dat!het!een!interessant,!leerrijk!en!boeiend!jaar!geweest!is!voor! de!vereniging.! ! Veel!toelichting!dien!ik!niet!te!geven!bij!de!macro^economische!crisis!die!ons!treft.!In!Griekenland!en! Ierland,!waar!deze!crisis!hard!heeft!toegeslagen,!zijn!de!zelfdodingscijfers!in!2009!in!vergelijking!met! het! vorige! jaar! met! respectievelijk! 17! en! 13! procent! gestegen! en! in! Griekenland! in! 2010! met! nog! eens!25!procent.!Ook!in!Vlaanderen!is!er!een!stijging!waarneembaar,!nadat!de!cijfers!tot!2007!duide^ lijk!daalden.!(Van!Heeringen,!2011).!De!VVGG!ondersteunt!en!werkt!ook!mee!aan!de!ontwikkeling!en! uitwerking!van!het!Vlaams!Actieplan!Suïcidepreventie.! Voor!de!vereniging!betekende!de!crisis!het!afhaken!van!een!aantal!investeerders!enerzijds,!het!be^ vriezen!van!overheidsmiddelen!anderzijds.!We!stellen!tevens!een!wijziging!in!de!manier!van!investe^ ren:!waar!vroeger!de!ondersteuning!sloeg!op!de!ganse!organisatie!of!campagne,!gaan!we!nu!meer! en!meer!in!de!richting!van!gerichte!projectondersteuning.!Dit!maakt!dus!dat!de!vereniging!zijn!op^ brengsten^!en!kostenstromen!dient!te!herbekijken.! ! We! zagen! ook! een! aantal! evoluties! zich! versterken;! evoluties! die! enorm! hoopvol! zijn! en! zelfs! nog! heel!wat!groeipotentieel!in!zich!hebben.!De!tendens!naar!deïnstutionalisering!en!naar!promotie!van! de!zgn.!community!mental!health!care!(de!zorg!meer!en!meer!in!de!maatschappij!zelf),!een!tendens! die!ook!door!Europa!sterk!ondersteund!wordt!en!die!in!België!zijn!eerste!vertaling!kent!via!de!net^ werken!geestelijke!gezondheidszorg!(de!zgn.!art!107^netwerken)!brengt!stilaan!een!paradigmashift! op! gang! dat! zorg! ook! anders! kan.! Binnen! diezelfde! evolutie! ontwikkelt! zich! verder! de! groeiende! erkenning!voor!de!krachten!en!sterktes!van!de!patiënt!via!enerzijds!een!luidere!oproep!tot!participa^ tie!van!de!patiënt!in!de!zorg!en!anderzijds!via!de!grotere!aandacht!voor!herstelgerichte!zorg.!In!deze! laatste!neemt!de!patiënt!meer!en!meer!de!regie!op!van!zijn!zorg!en!is!het!werken!met!ervaringsdes^ kundigheid! een! evidentie.! De! VVGG! sluit! zich! aan! bij! deze! evoluties! door! ze! te! ondersteunen! via! acties,!opgenomen!in!haar!kerntaken.! ! In!de!kerntaken!van!de!VVGG!zijn!eveneens!wijzigingen!opgetreden!die!voor!de!vereniging!nieuwe! ontwikkelkansen! inhouden.! Tot! in! 2011! ging! 60%! van! de! aandacht! van! de! vereniging! naar! weten^ schappelijke!ondersteuning!(i.c.!alle!inspanningen!rond!uitkomstenmeting).!Slechts!15%!van!midde^ len!en!aandacht!werd!besteed!aan!beeldvormingsopdrachten.!De!overige!15%!werd!verdeeld!over! het!documentatiecentrum!en!congresorganisatie.!In!de!nieuwe!beheerovereenkomst,!die!weliswaar! slechts!over!één!jaar!ging,!zijn!deze!laatste!twee!opdrachten!niet!meer!opgenomen!in!de!ondersteu^ ning! door! de! overheid.! De! vzw! VVGG! heeft! beslist! om! deze! opdrachten! in! eigen! beheer! verder! te! zetten.!Binnen!de!beheerovereenkomst!ging!in!2012!de!helft!van!de!middelen!naar!beeldvormings^ opdrachten!en!de!helft!naar,!wat!we!“bevlogen”!genoemd!hebben,!“kennis!in!actie”:! ! Beeldvorming! Enerzijds! grepen! we,! door! deze! opdrachtenverschuiving,! de! kans! aan! om! terug! een! aantal! stevige! beeldvormingsprojecten! op! de! rails! te! zetten.! Een! bijna! vervlogen! droom! om! een! website!te!creëren!voor!het!brede!publiek!die!hen!wegwijs!kan!maken!in!de!doolhof!van!de! geestelijke!gezondheid!kon!eindelijk!uitgevoerd!worden.!Acties!t.a.v.!specifieke!doelgroepen! konden!!uitgewerkt!(of!minstens:!voorbereid)!worden.!Samenwerkingen!werden!nieuw!leven!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 3


in!geblazen.! Anderzijds!startten!we,!op!initiatief!van!de!Vlaamse!overheid,!samen!met!de!vzw!Te!Gek!?!de! Associatie! Beeldvorming! Geestelijke! Gezondheid! Vlaanderen.! Deze! associatie! heeft! zich! tot! doel!gesteld!om!psychische!problemen!bespreekbaar!te!maken,!en!ijvert!voor!een!correcte! kijk! op! mensen! met! psychische! problemen! en! op! de! zorg! die! voor! deze! mensen! georgani^ seerd!wordt.!De!associatie!wil!daarom!met!zoveel!mogelijk!mensen,!organisaties!en!groepen! samenwerken!en!partnerships!aangaan!om!het!taboe!rond!geestelijke!gezondheid!^!en!dus! een!van!de!grootste!sociale!onrechtvaardigheden!^!te!verminderen.!De!overheid!is!bereid!ge^ vonden! om! deze! associatie! met! werkingsmiddelen! te! ondersteunen.! Een! aantal! van! de! VVGG^taken!zijn!o.a.!met!deze!middelen!gerealiseerd.! Op!het!moment!van!dit!schrijven!verschijnen!net!de!resultaten!van!de!Britse!“Time!to!Chan^ ge”^campagne.!Een!evaluatie!werd!uitgevoerd!over!de!periode!2007^2011.!De!belangrijkste! conclusie!is!volgens!“Time!to!change”!zelf,!dat!‘er!nu!bewijs!is!dat!de!manier,!waarop!men! mensen! met! psychische! lijden! behandelt,! beïnvloed! kan! worden,! maar! ook! dat! een! lange! termijn! focus! nodig! is! om! in! alle! geledingen! van! de! maatschappij! het! stigma! terug! te! drin^ gen'.! We! hopen! dat! de! Vlaamse! overheid! (en! anderen)! bereid! zijn! om! met! ons! die! weg! te! gaan.! Kennis!in!Actie! Heel! wat! informatie,! kennis! en! expertise! leeft! bij! de! Vlaamse! ggz^actoren.! Met! dit! project! willen!we!dit!kapitaal!aan!kennis!mee!ondersteunend!begeleiden!richting!concrete!acties.!Dit! project!stoelt!op!twee!grote!poten:!“participatie”!en!“wetenschappelijke!ondersteuning:!uit^ komstenmeting”.! Dit! laatste! betreft! de! verderzetting! van! de! promotie! van! het! model! van! feedbackgerichte!behandeling!bij!ggz^werkers!enerzijds!en!van!het!instrument!dat!dit!model! belichaamt,! nl.! de! TUM.! Het! project! “participatie”! hield! in! 2011! nog! een! verkenning! in! van! het! participatielandschap,! daar! heel! wat! prominente! spelers! dit! thema! ook! als! taak! opne^ men1,!en!van!de!participatieliteratuur.!De!binding!met!het!herstelgericht!werken!en!met!er^ varingsdeskundigheid!was!snel!te!leggen.! ! Het! eerste! deel! van! dit! jaarverslag! geeft! u! een! zicht! op! de! evolutie! die! deze! vereniging! sinds! haar! start! in! 1923! heeft! doorgemaakt.! Deze! schets,! door! de! voorzitter! van! deze! vereniging! opgesteld,! diende!ook!als!basis!voor!een!brainstorm!van!de!raad!van!bestuur!van!deze!vereniging!over!de!taken! van!deze!vereniging.!Willen!we!een!vereniging!beoordelen,!dan!dient!het!verleden!mee!in!rekening! gebracht!te!worden.! Vanaf!deel!2!volgt!een!overzicht!van!de!taken!die!de!VVGG!heeft!uitgevoerd!en!van!de!resultaten!die! de!VVGG!heeft!behaald.!Bij!deze!opdrachten!kan!je!de!evolutie!zien!die!het!beschreven!project!heeft! doorgemaakt! in! 2012.! Naast! de! overheidstaken! geven! we! tevens! een! beeld! van! de! taken! die! de! VVGG!in!eigen!beheer!heeft!gerealiseerd.! ! Toekomst! Tot!op!het!moment!van!dit!schrijven!is!er!nog!geen!zekerheid!over!de!ondersteuning!door!de!Vlaam^ se!overheid.!De!onderhandelingen!zijn!aan!de!gang!en!wijzen!op!een!bevestiging!van!het!werk!dat! door!de!VVGG!in!2012!is!geleverd.!Dit!geeft!ons!de!energie!om!er!terug!voor!te!gaan.!Onze!taken!als! “front!office”!bouwen!we!verder!uit!via!de!publiekswebsite!www.geestelijkgezondvlaanderen.be,!via! ons!informatiecentrum!en!de!overige!beeldvormingsacties.!Als!“back!office”!ondersteunen!we!waar! kunnen!door!onze!kennis!en!expertise!verder!in!te!zetten.! ! ! 1

Similes, UilenSpiegel, Lucas, (reeds van tijdens het TO/TP tijdperk), Koning Boudewijnstichting, …

pagina 4

Activiteitenverslag VVGG 2012


Voor! het! realiseren! van! zijn! opdrachten! werkt! de! VVGG! samen! met! en! voor! zijn! stakeholders:! de! zorggebruikers!en!hun!omgeving,!de!zorgverstrekkers,!de!overheid,!brede!publiek.!Het!heeft!voor!de! realisatie! van! zijn! opdrachten! partners! in! binnen^! maar! ook! in! buitenland.! Vanuit! onze! beeldvormingsopdracht! brengen! we! het! thema! geestelijke! gezondheid! ook! dichter! bij! politici,! niet! alleen!op!regionaal!of!federaal,!ook!op!Europees!niveau!(als!lid!van!Mental!Health!Europe).! ! Wenst!u!op!de!hoogte!te!blijven!van!deze!vereniging!en!haar!activiteiten,!volg!ons!op!www.vvgg.be! of!via!een!van!onze!nieuwsbrieven!of!op!onze!sociale!mediasites.! ! Dank!aan!alle!medewerkers!voor!hun!inzet!en!gewaardeerde!loyauteit!t.a.v.!de!vereniging.!Dank!aan! de!raad!van!bestuur!voor!de!geboden!kansen!en!hun!ervaren!inzet.!Dank!aan!onze!investeerders!die! de!realisatie!van!een!aantal!van!onze!taken!mogelijk!maakten,!w.o.!de!Vlaamse!Gemeenschap.!Dank! aan!allen,!van!dichtbij!of!van!veraf!verbonden!aan!de!werking!van!de!VVGG!en!deze!hard!of!zacht! steunen.! ! ! Jan!Van!Speybroeck!! Directeur!VVGG! ! En!de!medewerkers!van!VVGG:!! Stef!Baert!! Karina!Hutsebaut!! Nadine!Raeman!! Nejla!Seddik!! Mireille!Sollie!! Mira!Stampaert!! Zehra!Uckuyulu!! Rik!Van!Nuffel!! Karin!Vercauteren!! Bjorn!Verlinde! ! En!Koen,!onze!vrijwilliger! ! ! ! In!bijlage:!de!leden!van!de!algemene!vergadering!en!raad!van!bestuur!van!de!vzw!VVGG!

! !

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 5


1.!VVGG:!de!kleine!geschiedenis!van!bond!tot!vereniging!ten!dienste! van!de!geestelijke!gezondheid! !

! Vanaf!1923:!De!Nationale!Belgische!Bond!voor!Geesteshygiëne! Tijdgeest! Clifford*Beers!(1876^1943).!! Deze! Amerikaanse! zakenman! werd! in! zijn! jeugd! enkele! malen! opgenomen! in! psychiatrische! instellingen.! Deze! ervaringen! deden! hem! besluiten! om! zich! in! te! zetten! voor! een! betere! en! vooral! andere! manier! van! verzorgen! van! patiënten! met! psychiatrische! problemen.! Hij! was! stimulator! en! medeoprichter! van! The! National! Commitee! for! Mental! Hygiene! in! 1910! en! het! International! Committee! for! Mental! Hygiene! in! 1919.! Hij! bezocht! België! in! 1922,! en! inspireerde! hier! een! aantal! mensen,!die!in!het!jaar!1923!de!Nationale!Bond!voor!Geestelijke!Gezondheid!oprichten.! Psychoanalyse.!! Deze!therapievorm!werd!voornamelijk!door!Sigmund!Freud!ontwikkeld!en!gepopulariseerd!werd!en! werd!door!hem!op!ambulante!basis,!bij!hem!thuis,!toegepast.!Hij!behandelde!mensen!die!zich!verder! in! de! maatschappij! handhaafden.! De! blik! op! ! psychische! problematieken! werd! meer! en! meer! genuanceerd.! Een! spectrum! aan! problematieken! werd! beschreven,! gaande! van! maatschappelijk! integreerbare!(maar!voor!de!patiënt!zelf!ondermijnende)!problemen!en!uitingen!tot!beelden!die!niet! meer!door!de!maatschappij!konden!opgevangen!worden.!! WO*I.!! Tijdens! en! na! de! eerste! wereldoorlog! vertoonden! jonge! mensen,! die! als! gezonde! geconfronteerd! werden!met!het!gruwelijke!oorlogsgeweld,!ernstige!psychische!problemen.!Deze!!gevolgen!werden! vroeger! aan! erfelijkheid,! aan! verslavings^! of! liederlijk! gedrag! (dat! ‘ontaarding’! teweegbracht,! of! persoonlijk!falen)!toegeschreven.! Bestuur! Opgericht!door!geëngageerde!en!invloedrijke!mensen,!op!vrijwillige!basis.! ! Doelstelling!! • bevorderen!van!de!geestelijke!gezondheid!(na!de!eerste!wereldoorlog!werd!men!zich!bewust! van! de! invloed! van! maatschappij! en! psychotraumata! op! de! psychische! weerbaarheid! van! mensen).!! • Bevorderen!van!een!betere!opvang,!begeleiding!en!behandeling!van!mensen!met!psychische! problemen!(vooral!de!shift!van!instituut!en!asiel!naar!de!ambulante!zorg!werd!gestimuleerd,! ook!de!inzichten!van!de!ambulante!behandeling!door!de!psychoanalysten).!! ! Verwezenlijkingen!! • Oprichten!van!de!dispensaria!voor!geesteshygiëne.!1953.! • De! start! van! het! “registratieformulier”! genoemd! ‘Psychiatrisch! Dossier’! (met! als! doel:! ondersteuning!van!de!werking,!verhoging!van!de!kwaliteit!van!zorg).!! • Netwerking.!

pagina 6

Activiteitenverslag VVGG 2012


vanaf!1977:!De!Nationale!Vereniging!voor!Geestelijke!Gezondheidszorg! Tijdgeest! Antipsychiatrie.!! Een! beweging! kwam! op! gang! van! binnen! de! psychiatrie! zelf! die! de! wantoestanden! en! de! ‘wetteloosheid’! binnen! psychiatrische! instellingen! aan! de! kaak! stelde! (Cooper,! Laing,! Foudraine,! Szasz).!! Patiëntenbeweging.** Het!engagement!van!Judi!Chamberlain!is!hierbij!exemplarisch.!Na!een!opname!sloot!ze!in!1971!aan! bij!de!beginnende!‘Psychiatric!Patients!rights!movement’,!dat!in!Boston!vorm!kreeg!onder!de!naam! Mental! Patients! Liberation! Front.! Zij! was! oprichter! en! daarna! directrice! van! het! National! Empowerment!Center.!! Multidisciplinariteit.!! Een! grote! verandering! greep! plaats! wanneer! naast! de! bewakers! en! enkele! psychiaters,! die! vooral! diagnoses! stelden! en! medicatie! en! andere! behandelingsvormen! uittesten! (baden,! electroshock,! insulinetherapie,! enz.! ),! andere! beroepsgroepen! in! de! behandeling! en! de! begeleiding! werden! ingeschakeld!en!langzamerhand!op!evenwaardige!basis!functioneerden.!! Vlaamse*ontvoogding.!! De!politieke!realiteit!van!het!streven!naar!autonomie!van!het!Vlaamse!gewest!had!ook!gevolgen!voor! de! organisatie! van! de! psychiatrische! zorg.! De! duidelijke! verschillen! in! de! ‘aanpak’! binnen! de! Franstalige! en! de! Vlaamse! Gemeenschap! van! deze! zorg! en! de! behoefte! om! de! bevolking! aan! te! zetten!tot!andere!attitudes!vereisten!een!eigen!benadering!binnen!de!gemeenschap.!! ! Bestuur! Individuele!leden!en!leden!uit!de!zorgsector.!De!leden!uit!de!zorgsector!bestonden!uit!bestuursleden! van! de! organisaties! van! de! institutionele! zorg,! bestuursleden! van! de! ambulante! sector! en! hulpverleners!van!de!ambulante!sector.!! ! Doelstellingen!! • bevorderen!van!een!betere!zorg!door!betrekken!van!de!organisaties!en!hulpverleners!in!een! gezamenlijk!streven.!! • !Uitbouwen! van! de! ambulante! sector.! Bevorderen! van! de! samenwerking! ambulant! en! residentieel.! Uitbouw! volgens! de! tijdsgeest! van! een! Vlaamse! Gezondheidszorg.! Belangenverdediging!ambulante!zorg.! • !Uitwerken!van!de!rechten!van!de!patiënt.!! ! Verwezenlijkingen!! • Uitbouw! van! de! ambulante! sector.! Uitbouw! van! een! Adviesorgaan! voor! de! geestelijke! Gezondheid!(1983!Komitee!van!Advies!van!de!Ambulante!Geestelijke!Gezondheidszorg).!! • Organisatie! van! het! congres! van! de! World! Federation! for! Mental! Health:! Alternatives* to* Mental*Hospitals!1980.!Dit!betekende!voor!de!vereniging!een!leidende!rol!als!inspirator!en! begeleider!van!tal!van!initiatieven!tot!het!uitbouwen!van!alternatieven.!Hiervoor!werden!tal! van!werkgroepen!opgericht.!(beschut!wonen,!beschut!werken,!sociaal^psychiaters,!enz.).! • Een!traditie!van!congressen!rond!specifieke!topics!ontstond.! • Uitbouw!van!de!bibliotheek!tot!een!documentatiecentrum.! • Verspreiding!van!kennis,!aanzet!tot!verandering!van!attitude!en!ontwikkeling!van!initiatieven! door!tijdschriften!en!publicaties.! ! !

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 7


Vanaf!1988:!Vlaamse!Vereniging!voor!Geestelijke!Gezondheidszorg! Tijdgeest!! De! empowermentbeweging! wordt! steeds! sterker.! Op! het! congres! van! de! World! Federation! for! Mental!Health!in!1981!wordt!Judi!Chamberlain!als!een!van!de!hoofdsprekers!uitgenodigd.!! De! psychiatrische! voorzieningen! worden! gediversifieerd! en! aan! duidelijke! kwaliteits^! en! kwantiteitseisen!onderworpen.! Juridisch!worden!steeds!duidelijker!teksten!en!standpunten!verwoord!die!leiden!tot!wetten.!! De! voorloper! is! de! Universal! Declaration! for! Human! Rights! 1984! door! de! United! Nations! General! Assembly,!gehouden!in!Parijs.!! ! Bestuur! Opname!in!het!bestuur!van!de!mensen!voor!wie!de!geestelijke!gezondheidszorg!wordt!uitgebouwd,! nl.! de! patiënten! en! de! familieleden.! Hiervoor! werd! een! ‘kamerstructuur’! uitgedacht.! De! oorspronkelijke! individuele! leden! worden! een! kleine! fractie.! De! Federatie! van! Diensten! Geestelijke! Gezondheidszorg,!voorheen!een!onderdeel!van!de!vereniging,!werd!‘afgekoppeld’.!! ! Doelstellingen! • Integratie! van! zorg.! Rechten! van! de! patiënt.! Beeldvorming.! Organisatie! van! de! patiëntenvertegenwoordiging.! • Verder!zetten!van!doelstellingen!Nationale!Vereniging! ! Verwezenlijkingen!! • Wetgeving!Rechten!van!de!Patiënt.!! • Beeldvorming!‘Hoe!anders!is!anders’!na!bezoek!aan!Ierland!(Public!Speaking!Project).!! • Ombudspersonen!voor!psychiatrische!instellingen.! • Oprichting!‘Gebruikersoverleg’!vzw!1990.! • Organisatie!patiëntenvertegenwoordiging!dat!leidde!tot!oprichting!Uilenspiegel!vzw!1997! !

pagina 8

Activiteitenverslag VVGG 2012


vanaf!2002:!Vlaamse!Vereniging!voor!Geestelijke!Gezondheid! !

Tijdgeest! Een! verregaande! mediatisering! van! de! maatschappij! doet! een! grote! nood! ontstaan! aan! correcte! informatie!en!attitudebeïnvloeding.!! De!overheid!grijpt!langzamerhand!tot!in!het!detail!in!op!de!werking!en!overleving!van!NGO’s.!! De!commercialisering!van!de!maatschappij!dwingt!visie!zich!te!onderwerpen!aan!management,!korte! termijn!financiering,!klantvriendelijkheid,!‘advertising’.!! ! Bestuur! • Verandering!van!structuur!van!kamers! • Opheffing!van!de!tegenstelling!tussen!residentieel!en!ambulant! • Grote!kamer!van!zorggebruikers!(met!vetorecht)! ! Doelstellingen! • Invloed!uitoefenen!op!de!maatschappij! • Wegen!op!het!beleid!! • Beeldvorming!! • Ondersteunend!en!verbindend!aan!sector!en!thema!! ! Verwezenlijkingen!! • Beeldvorming:!!^!Anders!gewoon!! ! ^!Associatie!met!Te!Gek?!! • Publieksbrochures! • TUM!! • Verbindend:! ^!Psyche!! ! ^!congressen! • Europese!aanwezigheid!(Mental!Health!Europe!–!National!Focus!Point)! ! !! ! ! ! Stijn!Jannes! 11!oktober!2012!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 9


2.! PROJECTEN! BINNEN! DE! BEHEEROVERP EENKOMST!MET!DE!VLAAMSE!OVERHEID! ! !

1.!Beeldvorming! 1.a.!Project!“publiekswebsite”!“Geestelijk!Gezond!Vlaanderen”! ! Doelgroep:!brede!publiek! Januari! –! conceptvorming! www.geestelijkgezondvlaanderen.be:! Een! in^ februari! formatieve! website! over! psychische! proble^ Maart! Opzoeken!voorbeeldsites!! men.! De! website! bevat! verschillende! onderdelen! April!! Overleg!communicatiebureau!! zoals! feiten! &! cijfers,! een! ABC! van! veel! voor^ komende! psychische! klachten,! een! “handlei^ Mei!^!juli!! Advies!/!klankbordgroep:!workshop! ding”!om!makkelijker!over!psychische!moeilijk^ Deskresearch!en!Opmaak!webstructuur! heden! te! praten! met! een! partner,! familielid! of! collega,! een! overzicht! van! risicofactoren,! en! Beslissing!over!design!en!webbouwer! vooral! ook! heel! veel! tips! over! wat! je! kan! doen! en! bij! wie! je! met! je! probleem! terecht! kan,! op! Augustus!^! Redactie!website! oktober! termijn!of!in!dringende!gevallen.! de 2 !Advies!/!klankbordgroep!! Zowel! wat! vormgeving! als! taal! betreft,! is! de! website! bijzonder! gebruiksvriendelijk.! Overi^ Voorbereiden! good! practices,! getuigenis^ gens! zet! de! ondertitel! “Tijd! om! normaal! toe! sen! aanbod! (lezingen,! vormingen,! lectuur,! doen! over! psychische! problemen”! meteen! de! ...)! toon:! geestelijke! gezondheid! belangt! iedereen! Voorbereiding!promotie!website! aan,! ongeacht! leeftijd,! familiale! of! sociale! sta^ tus…! Een! belangrijke! boodschap,! want! aan^ November!! Lancering!website! vaarden!dat!psychische!problemen!deel!uitma^ ! ken!van!het!leven!is!een!eerste!stap!om!er!zorgzaam!en!begripvol!mee!te!leren!omgaan.! Deze! website! is! ontwikkeld! binnen! de! Associatie! Beeldvorming! Geestelijke! Gezondheid! Vlaanderen! en!met!de!steun!van!de!Vlaamse!Gemeenschap.!!

! ! ! ! ! !

!

!

1.b.!Project!“Psychepedia”!

!

Doelgroep:!brede!publiek! Een! “standaardwerk”! voor! de! geestelijke! ge^ Januari! ^! conceptvorming! februari! zondheid! in! het! Nederlands! taalgebied! (Vlaan^ deren,!Nederland,!…):!voor!alles!wat!je!(als!niet^ Maart! –! Informatie! inwinnen! over! “wiki”! en! peilen! april! naar!haalbaarheid!van!het!project! professioneel)! wou! weten! over! geestelijke! ge^ Reservering!website!^!domeinnamen! zondheid!(en!nergens!vond).!! Een!uitdieping!van!de!info!die!terug!te!vinden!is! Juni! Samenstelling!adviesgroep! op! de! publiekswebsite! Juli!! Bijeenkomst!adviesgroep!/!redactieraad! “www.geestelijkgezondvlaanderen.be”.! PsychePedia! vertrekt! van! een! boomstructuur! Oktober! Verzameling!“basiswerken”!als!start!van!de! Psychepedia! die! de! relevante! thema’s! zoveel! mogelijk! dekt! Eerste! oproep! tot! bijdragen! aan! potentiële! en! van! de! “Wikipedia^principes”,! nl.! vrije! in^ schrijvers! breng! (mits! redactionele! (peer)! review).! Een! samenwerking!met!universiteiten,!organisaties!in!Vlaanderen!en!Nederland!is!hierrond!in!voorberei^ ding.!

pagina 10

Activiteitenverslag VVGG 2012

! ! ! ! ! ! !


1.c.!Project!“studio!107”! ! Doelgroep:!projecten!Art.!107!! Voor!de!projecten!Art.!107!is!het!werken! Juni!^!juli! Overleg!met!netwerkcoördinatoren!en!/!of! aan! beeldvorming! in! hun! opdracht! ver^ coördinatoren!functie!1! ! vat!(functie!1:!activiteiten!inzake!preven^ Juli! –! Opstellen!timing!ondersteuningsafspraken!! tie,! promotie! van! de! ggz,! vroegdetectie,! augustus! ! Uitvoering!eerste!afspraken! screening!en!diagnosestelling).!! de Septem^ 2 !overleg! We!willen!komen!tot!een!afstemmen!van! ! de!boodschappen!die!de!projecten!en!de! ber! VVGG! uitzenden! op! vlak! van! beeldvor^ Oktober! Maandelijkse!opvolging!en!overlegmomen^ ten!via!de!vaste!contactpersonen! ming.! ! Om! hen! vooral! m.b.t.! de! taken! “promo^ tie!en!preventie!van!de!ggz”!inhoudelijk!te!ondersteunen!bood!VVGG!haar!documentatie!en!experti^ se!als!een!aan!deze!projecten.!De!VVGG!werkt!daarbij!zowel!aanbodgestuurd!(op!basis!van!wat!reeds! beschikbaar! is:! folders,! infomateriaal,! documentatie,! methodieken,! …)! als! vraaggestuurd! (op! vraag! van!de!projecten).! Januari!!

Conceptvorming!en!aftoetsen!zinvolheid!

!

! !

1.d.!Themanummer!Geestelijke!Gezondheid!–!Klasse!voor!Ouders!

! Januari! ^! maart!

Eerste!verkennende!gesprekken!

!

Selectie!thema’s!/!verwijzing!naar!relevan^ te!gesprekspartners!

!

Maart!!

Onderwerpen!worden!bepaald!

!

Aanleveren!info!

!

Verschijning!themanummer!

!

November!

Doelgroep:!Ouders!van!leerlingen!tussen! 2,5!en!14!jaar! Klasse! bereide! een! themanummer! voor! (najaar! 2012)! rond! geestelijke! gezond^ heid! en! werkt! ! daarvoor! samen! met! VVGG.! VVGG! wees! op! de! volgende! topics! en!

leverde!infomateriaal!aan!over:! • “normale”!opvoedingsstrategieën! • opvoedingsstrategieën!bij!“mijn!kind!heeft!een!probleem”! • opvoedingsstrategieën!indien!een!ouder!een!psychisch!probleem!heeft!(kopp)! • beeldvorming!en!stigma! • geestelijke!gezondheidszorg!

! ! ! ! Projecten!die!gerealiseerd!worden!via!de!Associatie!Beeldvorming!Geestelijke!Gezondheid! Vlaanderen:! ! 1.e.!Project!“Anders!is!mijn!BUUR!heel!Gewoon”!

doelgroep:!bestuurders,!sleutelfiguren!op!gemeentelijk!en!provinciaal!vlak!! ! omschrijving:! Elke! burger! kan! (binnen! zijn! omgeving)! geconfronteerd! worden! met! geestelijke! gezondheid.! Als! je! lijdt! onder! psychische! problemen,! dan! wordt!het!moeilijk!om!volwaardig!burgerschap!op!te!nemen!en!bestaat! de!kans!op!sociale!uitsluiting.!!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 11


! ! Samen! met! partners! uit! de! ggz! willen! Februari! conceptvorming! we! lokale! bestuurders! engageren! om! ^! Overleg!hefboomgroepen! mede!zorg!te!dragen!voor!de!geestelijke! Juni! augustus!! gezondheid! van! alle! burgers.! Want! Verzameling!materiaal!argumentarium! “zorg”! is! niet! enkel! een! opdracht! voor! de!professionelen.!Iedereen!heeft!hierin! Voorbereiding! materiaal! ontmoetingsdagen! zijn! taak.! En! een! samenleving! die! geen! Septem^ ber! lokale!besturen!/!voorbereiding!aanbod!t.a.v.! zorg! draagt! voor! gekwetsten! en! lijden^ lokale!besturen! den!is!een!arme!samenleving.!! Oktober! Verzameling! contactgegevens! nieuwe! bestu^ ! ren! Plan:! Eerste!adviesgroep!(29/10/12)! We! plannen! voor! 2013! ontmoetingsda^ ! gen! tussen! de! lokale! bestuurders! en! de! Organisatie! ontmoetingsdagen! lokale! bestu^ lokale!ggz^actoren.!We!bieden!aan!deze! Novem^ ber! ^! ren!i.s.m.!107^projecten! bestuurders! een! aanbod! waarmee! ze! december! Herwerken!projectfiche! kunnen! inspelen! op! de! noden! van! hun! lokale!gemeenschap.! Samen!met!de!lokale!actoren!worden!deze!ontmoetingsdagen!en!het!aanbod!voorbereid.! ! ! ! ! 1.f.!Project!“Vriendelijke!Vrijdag”!

! ! ! !

! ! ! !

! Omschrijving:! Het!streven!naar!een!warme!maatschappij,!waarbij!zorg!dra^ Juni! conceptvorming! ! gen!voor!zichzelf!en/of!voor!anderen!een!hefboom!is,!is!geen! verantwoordelijkheid!van!een!overheid!maar!is!een!taak!die!iedereen!op!zich!kan!nemen.!In!dit!pro^ ject! wordt! een! oproep! gelanceerd! om! hieraan! mee! te! werken! en! worden! kleine,! eenvoudige! en! haalbare! stappen! gesuggereerd! die! kunnen! helpen! om! de! basis! te! leggen! van! een! meer! open! en! warme!samenleving.!2! Het!project!is!uitgesteld!omwille!van!middelentekort.!

!

!

2

!Hier!wordt!geen!link!gelegd!naar!“geluk”!of!naar!“een!gelukkiger!samenleving”.!We!willen!ook!zo!de!idee! vermijden!van!“de!maakbare!mens”!die!zijn!eigen!geluk!in!de!hand!zou!hebben.!

pagina 12

Activiteitenverslag VVGG 2012


2.!KENNIS!IN!ACTIE! 2.1.!WETENSCHAPPELIJKE!ONDERSTEUNING:!TUM!EN!FEEDBACKGERICHTE!BEHANDELING! ! 2.1.a.!TUM!2.0! ! Research!&!Development! Maart! ^! Datacollectie! december!

! Maandelijks!collectie!van!de!kengetallen!

Maart!^april!

! Belangrijkste!updates:! • Therapeut!kan!max.!5!eigen!vragen!toevoegen.!Grafieken!daarvan! beschikbaar! • Feedbackrapport!in!pdf!beschikbaar!

Product!update!

Klantenservice! Januari!

Verhogen! bereikbaarheid! klantenservice!

! Helpdesk!en!Gsm^beschikbaarheid!gerealiseerd!

Mei!!

Herwerken!handleiding!

Juli! ^! de^ cember!

Oplijsting! FAQ’s! en! deze! online!plaatsen!

! Online!beschikbaar! ! !

Januari! ^! Nieuwsbrieven! december!

! Maandelijks.! Zie!voor!de!brieven!op!www.vvgg.be/nieuwsbrieven!

Mei! ^! de^ cember!

! • Vormingen!bij!startende!organisaties! • Najaarsvorming:!! o Symposium!op!ggz^congres!18/09/12! o 05/12/12:!Conference!“Hoe!word!ik!een!(betere)!therapeut”! o 06/12/12:! workshop! “How! to! become! a! better! therapist”! met!Barry!Duncan!

Vorming! m.b.t.! model! en/of!uitkomstenmeting.!

Januari! ^! Website!up!to!date!houden! december!

! Zie!www.vvgg.be/tum!

Promotie!aanbod! Januari! maart!

^! Ontwikkelen! en! verdelen! promotiemateriaal!

! Promotiemateriaal!(mappen,!folder)! Presentaties!! Verzamelen!getuigenissen!(zie!website)!

Januari! ^! Contact!ggz^organisaties!en! december! opvolging!

! Continue!opdracht.!

Februari!!

! Zie!www.vvgg.be/tum!!

Januari! maart!!

Online! demo^! en! oefenver^ sie!beschikbaar! ^! Ontwikkeling! instap^ vormingen! voor! nieuwe! organisaties!!

! Herwerking!van!de!opleiding!

Omschrijving!project:! In! haar! ondersteuning! van! het! streven! naar! kwaliteit! in! de! ggz^behandeling! heeft! de! VVGG! zich! de! voorbije!jaren!toegelegd!op!patiëntenfeedback.!Daartoe!is!een!instrument!ontwikkeld!en!gevalideerd! (de! TUM).! Dit! instrument,! bedoeld! voor! ggz^werkers,! peilt! via! 11! vragen! naar!de!feedback!van!patiënten!op!vlak!van!klachten!(distress),!sociale!rela^ ties,! tevredenheid! over! de! behandeling! en! relatie! met! de! behandelaar! en! geeft!dus!op!die!manier!een!zicht!op!de!uitkomst!van!een!behandeling.!Niet! het!meten!is!hierbij!het!belangrijkste,!wel!het!gesprek!dat!over!de!meetre^ sultaten!gaat.! Het!doel!voor!2012!was!de!verspreiding!enerzijds!van!het!model!van!feed^ backgerichte! behandeling,! anderzijds! van! het! instrument! voor! uitkomsten^ meting!TUM.!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 13


Belangrijk!daarbij!was!dat!er!verder!onderzoek!gebeurde!zowel!naar!het!model!als!naar!het!instru^ ment;! dat! een! degelijke! klantenservice! uitgebouwd! wordt! en! dat! het! model! naar! de! sector! gepro^ moot!wordt.! ! De!stand!van!zaken!op!31/12/12:! • 119!dossier!en!227!sessies!zijn!ingebracht!in!de!TUM! • 11!ggz^organisaties!gebruiken!de!TUM!2.0!online,!zijnde:! o 1!psychiatrisch!ziekenhuis! o 4!initiatieven!Beschut!Wonen! o 6!PAAZ3^afdelingen! o aan!2!CGG!zijn!de!instap^opleidingen!gegeven.!

! !

2.1.b.!TUM4Kids! ! Research!&!Development! Januari! ^ maart!!

Conceptontwikkeling! en! eerste! bevraging!werkveld!

!

Mei! ^ augustus!

Literatuuronderzoek! m.b.t.! uitkomstenmeting! in! de! behan^ deling!van!kinderen!en!jongeren!

!

Juni!!

Advies!/!klankbordgroep!

!

Juli!!!

Ontwikkeling! experimentele! versie!TUM4Kids!

!

Omschrijving!project:! Feedback! van! cliënten! is! essentieel! in! het! streven! naar! kwaliteit! en! verbetering,! ook! bij! de! behande^ ling! van! kinderen! en! jongeren.! Er! bestaan! echter! weinig!tools!die!hulpverleners!hierbij!kunnen!onder^ steunen.! Onze! doelstelling! was! een! nieuw! instru^ ment! te! ontwikkelen! (TUM4kids)! die! hulpverleners! in! staat! stelt! op! een! gemakkelijke! manier! feedback! te!krijgen.!

Gezien!echter!de!beperkte!aanwezigheid!op!de!klankbordgroep!werd!de!noodzaak!tot!het!ontwikkelen!van!dit! instrument!voor!de!sector!in!vraag!gesteld.!Een!bevraging!van!de!sector!drong!zich!op!m.b.t.!toekomstige!ont^ wikkelingen.!

! !

2.1.C.!Bevraging!sector! Met! deze! bevraging! wensten! we! zicht! te! krijgen! hoe! het! gebruik! van! feedback! in! de! behandeling! toegepast! wordt! in! de! ggz^sector! en! waar! op! dat! vlak! de! noden! zijn.! Een! online! bevraging! werd! voorgelegd! aan! ggz^ werkers.!! ! Respondenten.! Van!de!266!respondenten!werkte!de!helft!in!een!CGG;!bijna!één!op!5!in!een!psychiatrisch!ziekenhuis.!9%!was! werkzaam!in!een!PAAZ,!7%!in!een!initiatief!Beschut!Wonen.!De!overigen!waren!tewerkgesteld!in!een!pvt,!een! mobiel!equipe!of!een!revalidatiecentrum.!10%!van!hen!werkte!zelfstandig! Drie! kwart! werkte! met! een! volwassen! patiëntenpopulatie.! Een! zesde! werkte! met! kinderen! of! jongeren;! een! vijfde!met!ouderen.!Een!op!tien!werkte!met!alle!leeftijdsgroepen.! 72%!van!hen!werkte!in!de!reguliere!zorg.!Een!op!acht!is!tewerkgesteld!in!de!forensische!zorg;!een!op!vijf!in!de! verslavingszorg.! Een!op!zes!van!de!respondenten!heeft!een!beleidsfunctie.!56%!werkt!als!hulpverlener.!Ongeveer!een!kwart!van! de!respondenten!combineert!beide!functies.! ! Feedback.! Ongeveer!2/3!van!de!hulpverleners!peilt!naar!feedback!van!de!patiënt!in!de!behandeling.!Sommige!hulpverle^ ners!peilen!bij!elk!contact!naar!feedback!(17%)!of!bij!begin!en!het!einde!van!een!behandeling!(17%).!Meestal! gebeurt! dit! op! een! eerder! informele! manier! (80%)! en! eerder! onregelmatig! (68%).! Meetinstrumenten! (een! vragenlijst!of!zelfbeoordelingsschaal)!worden!door!een!op!vijf!van!de!behandelaars!gebruikt.! ! 3

!PAAZ!=!Psychiatrische!Afdeling!van!een!Algemeen!Ziekenhuis!

pagina 14

Activiteitenverslag VVGG 2012


Noden.!

Twee!op!vijf!respondenten!gaven!aan!nood!te!hebben!aan!meetinstrumenten!en!aan!ondersteuning! in! het! gebruik! ervan.! Een! op! drie! zou! verdere! bijscholing! wensen.! In! de! commentaren! wordt! deze! nood! gerelativeerd.! Men! wijst! wel! soms! op! het! ontbreken! van! instrumenten! voor! specifieke! doel^ groepen.! ! Besluiten.! Werken! met! patiëntenfeedback! in! een! behandeling! is! voor! de! meeste! hulpverleners! een! vanzelf^ sprekendheid,!in!welke!setting!of!met!welke!doelgroep!of!leeftijdsgroep!men!ook!werkt.!De!systema^ tische! peiling! naar! feedback! en! het! gebruik! van! instrumenten! of! vragenlijsten! is! nog! helemaal! niet! ingeburgerd.!! De!voordelen!van!deze!laatste!zijn!echter!niet!voldoende!gekend:!werken!op!een!systematische!en! geformaliseerde!wijze!met!de!feedback!die!de!patiënt!geeft!over!zijn!behandeling!geeft!niet!alleen!de! behandelaar!een!duidelijker!(en!correcter)!beeld!op!hoe!de!behandeling!verloopt,!maar!draagt!ook! bij!aan!de!kwaliteit!van!de!behandeling.!Een!verdere!sensibilisering!dringt!zich!m.a.w.!op.!

! !

2.2.!PARTICIPATIE! ! Januari!

Conceptontwikkeling!

!

Januari! –! Informele!contacten! maart!

!

Juni!

Start! met! de! voorbereidingen! van! een! Vlaams! “herstel”^plat^ form!

!

Verslag! van! de! studiedag! op! 19/12/12! in! SchaarP beek!in!samenwerking!met!De!Link:! !

Ervaringsdeskundigheid! in! de! geestelijke! geP zondheidzorg!

Waarom! de! verbinding! ! van! professionele! met!! ervaringsdeskundigheid!nodig!is!voor!een!kwalitaP tieve!zorg! ! Binnen! de! armoedesector! is! het! werken! met! erva^ septem^ Interviews! met! relevante! acto^ ringsdeskundigheid! in! Vlaanderen! ondertussen! ber! ^! ren:! behoorlijk! ingeburgerd.! Recente! ontwikkelingen! in! oktober!!! • Pierre!Belpaire! ! de! geestelijke! gezondheidzorg! maken! dat! ook! in! • Rafaël!Daem! deze!sector!de!eerste!stappen!worden!gezet!in!het! • Lut!Goossens!(de!Link)! werken!met!ervaringsdeskundigheid.!! December! Organisatie! studiedag! in! samen^ Aan! de! basis! hiervan! ligt! de! overtuiging! dat! we! er^ werking! met! de! Link! i.v.m.! erva^ ! varingsdeskundigheid! nodig! hebben,! naast! profes^ ringsdeskundigheid! sionele!deskundigheid,!!om!de!kwaliteit!van!zorg!te! verbeteren.! ! Ervaringsdeskundigen! kunnen! ervaringskennis! aandragen! over! wat! het! betekent! om! psychische!problemen!te!hebben,!welke!handvatten,!oplossingen!en!strategieën!wel!en!niet!werken,! welke! steun! belangrijk! is,! welke! begeleiding! en! behandeling! aansluit! of! herstelbevorderend! is.! De! inzet!van!ervaringsdeskundigheid!!is!dus!bevorderlijk!voor!!de!herstelprocessen!en!maatschappelijke! participatie!van!cliënten!in!ggz.! ! ! Empowerment! Prof.! Tine! Van! Regenmortel! deed! onderzoek! naar! het! ontstaan! van! ervaringsdeskundigheid! in! de! armoede!en!heeft!!de!kenmerken!ervan!!omschreven.!De!kern!van!het!proces!ligt!in!de!vaststelling! dat! mensen! in! de! armoede! een! diep! gevoel! van! machteloosheid! beleven.! Deze! machteloosheid! brengt! hen! in! een! toestand! waarin! ze! geen! initiatief! (kunnen/willen)! nemen! omdat! ze! denken! dat! verandering!niet!mogelijk!is.!!Het!eerste!project!rond!ervaringsdeskundigheid!in!Vlaanderen!wilde!de! dienstverlening!van!het!Antwerpse!OCMW!meer!richten!op!de!noden!van!haar!cliënten.!Doel:!armen! meer! greep! doen! krijgen! op! hun! leven.! De! rol! van! hulpverleners! is! om! mensen! in! de! armoede! te! Juli! –! Literatuuronderzoek! septem^ ber!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 15


ondersteunen! in! hun! streven! naar! meer! greep! op! hun! leven,! men! spreekt! van! empowerment.! En! empowerment!is!evenzeer!van!toepassing!voor!patiënten!met!psychische!problemen.! ! Ervaringsdeskundigheid! Net! zoals! in! de! armoedesector! willen! sommige! mensen! met! psychische! problemen! hun! ervaringen! onder! vorm! van! ervaringskennis! ter! beschikking! stellen! van! anderen.! Zij! zien! die! ervaringskennis! aanvullend!met!de!kennis!van!de!klassieke!hulpverleners.!Saskia!van!Dorp,!docente!aan!het!Instituut! voor! Gebruikers! Participatie! en! Beleid! (Amsterdam),! geeft! aan! dat! het! uitschrijven! van! het! levens^ verhaal!een!belangrijk!element!kan!zijn!in!de!ontwikkeling!naar!ervaringsdeskundige.!! Bedoeling!is!dat!patiënten!de!ervaringskennis!van!ervaringsdeskundigen!zien!als!positieve!voorbeel^ den!en!hen!hoop!geeft!bij!het!zoeken!naar!een!aangepast!of!nieuw!levensperspectief.!!! Het!!is!belangrijk!dat!er!duidelijkheid!bestaat!over!wat!onder!ervaringsdeskundigheid!wordt!verstaan.!! In!een!recent!verschenen!rapport!concludeert!Jo!Verstraeten!(OGGPA)!dat!er!een!verband!is!tussen! ervaringsdeskundigheid!en!herstel.!Herstel!is!de!benadering!die!stelt!dat!een!persoon!met!psychische! problemen!zelf!keuzes!moet!maken:!“zelf!de!regie!van!zijn!leven!in!handen!nemen”.!!! ! Opleiding! Om!die!!ervaringsdeskundigheid!op!de!meest!nuttige!manier!in!te!zetten!is!een!opleiding!aangewe^ zen.!Tot!die!conclusie!kwam!De!Link!v.z.w.,!een!organisatie!die!!een!opleiding!aanbiedt!voor!perso^ nen! die! leven! in! armoede.! ! Deze! opleiding! verbreedt! persoonlijke! ervaringen! (ik^kennis)! tot! wij^ kennis! (Lut! Goossens).! Het! is! met! deze! wij^kennis! dat! ervaringsdeskundigen! gemakkelijk! contact! kunnen!maken!met!personen!die!dezelfde!ervaringen!hebben.!!De!Werkgroep!Ervaringsdelen!(WED)! schrijft!een!opleidingstraject!uit!van!een!opleiding!in!ervaringsdeskundigheid!(Jochen!Van!den!Steen).!! ! Een!plaats!voor!participatie!en!ervaringsdeskundigheid! Ervaringsdeskundigheid!is!een!van!de!vormen!waarin!patiëntenparticipatie!vorm!kan!krijgen.!Paul!De! Bock!(adviseur^generaal!!FOD!Volksgezondheid)!geeft!aan!dat!de!recente!hervormingen!in!de!geeste^ lijke!gezondheidszorg!–!de!netwerkingvorming!volgens!artikel!107!–!voorzien!in!patiënten^!en!fami^ lieparticipatie.!De!federale!overheid!geeft!echter!niet!aan!hoe!dit!te!realiseren.!!! Het! is! dus! nodig! dat! de! zorgaanbieders! in! de! geestelijke! gezondheidszorg! concrete! stappen! zetten! om!participatie!en!ervaringsdeskundigheid!mogelijk!te!maken.!Kris!Van!der!Sype!(cgg!Eclips)!wijst!er!! op!dat!er!in!de!ggz^organisaties!een!ontvankelijk!klimaat!voor!deze!thema’s!moet!worden!gecreëerd.!!! ! Conclusie! Sprekers!en!publiek!van!de!studiedag!waren!unaniem!dat!als!eerste!prioriteit!in!de!verdere!patiën^ tenparticipatie! ! een! opleiding! ervaringsdeskundigheid! moet! ontwikkeld! en! aangeboden! worden.! Tweede!prioriteit!is!de!herstelvisie!breder!bekend!maken!bij!de!ggz^werkers!en!beleidsverantwoor^ delijke.! ! (de!presentaties!van!deze!sprekers!kan!je!terugvinden!via!de!vvgg^agenda!op!onze!website)!

pagina 16

Activiteitenverslag VVGG 2012


1. EIGEN!OPDRACHTEN!VAN!DE!VVGG! Congresorganisatie! Voor!een!kwaliteitsvolle!en!performante!geestelijke!gezondheidszorg!is!het!noodzakelijk!dat!men!op! de!hoogte!blijft!van!nieuwe!ontwikkelingen!en!dat!relevante!informatie!verspreid!wordt.! Congressen!zijn!bij!uitstek!momenten!waar!onderzoeksresultaten!en!praktijkervaringen!kunnen!ge^ communiceerd!worden.!De!centrale!plaats!van!de!VVGG!in!de!Vlaamse!geestelijke!gezondheidszorg! stelt! haar! in! staat! om! deze! ontmoetingen! mogelijk! te! maken.! Voor! congressen! van! verschillende! initiatiefnemers!vervult!zij!de!rol!van!congresbegeleider!en!^bureau.!!In!2012!nam!de!VVGG!het!con^ gresbureau!waar!van!de!onderstaande!congressen.! ! Zesde!geestelijk!gezondheidscongres!2012! Antwerpen,!18!en!19!september!2012! Op!18!en!19!september!2012!had!!het!zesde!Vlaams!geestelijk!gezondheidscongres!plaats!in!Wilrijk!^! Antwerpen.!Het!thema!is!“Macht*en*kracht.*Zorgrelaties*in*verandering”.!Dit!thema!was!aanleiding! om! bijzondere! aandacht! te! schenken! aan! ontwikkelingen! in! de! artikel! 107^ projecten!en!de!plaats!van!patiënten!en!ervaringsdeskundigen!daarin.!!Openings^ spreker!Marianne!Farkas!(Center!for!Psychosocial!Rehabilitation,!Boston!Universi^ ty)! schetste! het! belang! van! het! herstelconcept,! en! Wilma! Boevink! (Trimbos^ instituut)!!illustreerde!dat!uit!eigen!onderzoek!en!persoonlijke!ervaringen!als!ge^ bruiker! van! geestelijke! gezondheidszorg.! Piet! Bracke! (UGent)! presenteerde! on^ derzoek!over!stigma!en!discriminatie),!en!Stefan!Priebe!(Queen!Mary!University!of! London)!schetste!de!impact!van!de!veranderingen!in!de!psychiatrie!op!de!kwali^ teit!van!zorg.! Het!congres!ontving!1.168!deelnemers,!waarvan!298!sprekers.!In!16!parallelzalen!werden!238!bijdra^ gen!gepresenteerd.!!Het!ggzcongres!is!een!initiatief!van!de!Vlaamse!Vereniging!voor!Psychiatrie.! ! Ervaringsdeskundigheid!in!de!geestelijke!gezondheidszorg.!! Waarom! de! verbinding! van! professionele! met! ervaringsdeskundigheid! nodig! is! voor! kwalitatieve! zorg! Schaarbeek,!19!december!2012,!in!samenwerking!met!De!Link!v.z.w. ! Recente!ontwikkelingen!in!de!geestelijke!gezondheidszorg!zetten!aan!om!de!eerste!stappen!te!zetten! in!het!werken!met!ervaringsdeskundigheid.!Aan!de!basis!ligt!de!overtuiging!dat!we! ervaringsdeskundigheid! nodig! hebben,! naast! professionele! deskundigheid,! om! de! kwaliteit! van! zorg! te! verbeteren.! Ervaringsdeskundigen! kunnen! ervaringskennis! aandragen! over! wat! het! betekent! om! psychische! problemen! te! hebben,! welke! handvatten,! oplossingen! en! strategieën! werken,! welke! steun! belangrijk! is,! welke! begeleiding!en!behandeling!aanslaat!of!herstelbevorderend!is.!Kortom,!de!inzet!van! ervaringsdeskundigheid!in!de!geestelijke!gezondheidszorg!komt!de!herstelprocessen! en!maatschappelijke!participatie!van!personen!met!psychische!problemen!ten!goede.! Sprekers! op! de! studiedag! waren! o.a.! Tine! Van! Regenmortel! (evolutie! van! het! ervaringsdeskundig^ heids^concept),!Saskia!van!Dorp!!(eigen!ervaringen!als!ervaringsdeskundige),!Els!Van!den!Berghe!!(het! Europese!Missing!Link^project),!Jo!Verstraeten!(rapport!over!ervaringsdeskundigheid),!!Paul!De!Bock! (ervaringsdeskundigheid! in! de! 107^projecten),! Jochen! Van! den! Steen! (ontwerp! van! opleiding! voor! ervaringsdeskundigen),!Kris!Van!der!Sype!(een!ontvankelijk!klimaat!voor!ervaringsdeskundigheid).!! ! ! !

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 17


In!samenwerking!met!anderen:! • Reeks!Architectuur!en!GGZ,!i.s.m.!UR!architects!en!Museum!Guislain:! o Tentoonstelling!"Hier!woont!mijn!huis"!!met!o.m.!de!fotoreeks!Asylum!van!Christo^ pher!Payne!en!het!Vlaamse!zijluik!ingericht!door!UR!architects.!16!juni!–!16!septem^ ber!2012,!Museum!Dr.!Guislain,!Gent.! o Debat! met! de! tentoonstellingsmakers! en! diverse! betrokkenen.! Dinsdag! 25! septem^ ber!2012,!20u,!Blauwe!Foyer!van!de!Singel,!Antwerpen.!Vrije!toegang.! Meer!info!op!de!websites!www.museumdrguislain.be,!www.vvgg.be,!www.vai.be!en! www.urarchitects.com! o Tentoonstelling!van!het!ontwerpend!onderzoek!van!UR!architects!in!de!reeks!‘Jonge! makers,!denkers,!dromers!–!Architectuur!in!Vlaanderen’.!26!september!–!28!oktober! 2012,!wandelgangen!de!Singel,!Antwerpen.!Vrije!toegang.! o Meet!the!experts!met!lezingen!van!onder!anderen!Christopher!Payne!en!UR!archi^ tects,!gevolgd!door!een!gesprek.! Vrijdag!15!juni!2012!om!14u,!Museum!Dr.!Guislain,!Gent.! o Symposium! tijdens! het! zesde! Vlaams! geestelijk! gezondheidscongres! ‘Macht! en! kracht:! zorgrelaties! in! verandering’! met! lezingen! van! het! VAi,! het! Museum! Dr.! Guislain,!Gideon!Boie!(BAVO)!en!UR!architects.!18!–!19!september!2012,!symposium! op! woensdag! 19! september! van! 13u45! tot! 15u15,! Universiteit! Antwerpen,! campus! Drie!Eiken,!Wilrijk.!! • Studiedag!over!cliëntgestuurde!projecten!en!ervaringsdelen.,!i.s.m.!Poco!Loco! o 10!jaar!Poco!Loco.!Op!donderdag!8!november!2012,!in!het!Provinciaal!Administratief! Centrum!Het!Zuid!^!Woodrow!Wilson!2,!9000!Gent.! • Conference!en!workshop!in!het!kader!van!feedbackgestuurde!behandeling! (zie!verder)!i.s.m.!AZ!SintPJan!Brugge!en!Korzibsky!Instituut:! o Conference! Hoe! word! ik! een! (nog)! betere! therapeut?! &! Workshop! Barry! Duncan:! How! to! become! a! better! therapist?! Op! woensdag! 5! december!en!donderdag!6!december!2012,!in!het!AZ!Sint^Jan!Brug^ ge!Oostende!AV.!Gastspreker!Barry!Duncan.!

Informatiecentrum!VVGG! ! Onwetendheid! over! geestelijke! gezondheidsproblemen! is! een! van! de! wegen! naar! stigma.! Betrouwbare,! toegankelijke! en! gepaste!informatie!over!geestelijke!gezondheid!voor!wie!daar! nood! aan! heeft! is! dus! steeds! een! opdracht! van! de! VVGG! ge^ weest.!Dit!gebeurt!op!verschillende!manieren.!! ! a.!Documentatiecentrum!! Het!documentatiecentrum!heeft!met!een!catalogus!van!ruim!47.000!referenties!een!breed!aanbod! van!informatie!(boeken,!artikels,!grijze!literatuur)!over!geestelijke!gezondheid.!! ! b.!Online!aanwezigheid! In!2012!is!de!aanwezigheid!van!de!VVGG!op!het!web!met!grote!stappen!vooruit!gegaan.!Op!drie!ver^ schillende!manieren!bieden!we!specifieke!informatie!over!geestelijke!gezondheid!!aan!het!geïnteres^ seerde!publiek.!

pagina 18

Activiteitenverslag VVGG 2012


! VVGGPwebsite! Veel!werk!wordt!geleverd!om!de!VVGG^website!up^to^date!te!houden.!De!site!is!uitgebreid! met! een! agenda! van! vormingen! en! studiedagen! in! binnen^! en! buitenland! en! met! de! pu^ blieksbrochures,!nu!online!te!lezen.! http://www.vvgg.be!! ! Blog! De!VVGG^blog!attendeert!op!en!rond!recent!verschenen!boeken!over!geestelijke!gezondheid.! De!boeken!zijn!uiteraard!ook!aanwezig!in!de!collectie!en!dus!ontleenbaar.! http://geestelijkgezondvlaanderen.blogspot.com! ! Facebook! Sociale! netwerken! kunnen! op! verschillende! manieren! gebruikt! worden.! De! VVGG! plaats! op! de!meest!populaire!netwerk!Facebook!posts!over!de!actualiteit!en!mogelijke!verbanden!met! geestelijke!gezondheid.!Bijna!dagelijks!worden!er!berichten!toegevoegd.! http://www.facebook.com/VVGGvzw! ! Online!Catalogus! Sinds! 2011! is! de! collectie! van! het! documentatiecentrum! toegankelijk! op! het! web.! De! catalogus! omvat! de! referenties! van! meer! dan! 47.000! boeken,! tijdschriftartikels! en! “grijze”! literatuur! uit! de! VVGG^collectie.! Iedereen! heeft! nu! via! internet! toegang! tot! de! catalogus! en! kan! opzoekingen! doen,! en! des^ gewenst!boeken!ontlenen!en!een!kopie!van!artikels!bestellen.!! http://vvgg.auralibrary.be! ! ! c.!Psyche.! Het!tijdschrift!Psyche,!in!2012!aan!zijn!24ste!jaargang!toe,!is!een!kwartaalblad!dat! bericht!over!ontwikkelingen!in!de!Vlaamse!geestelijke!gezondheidszorg.!Met!arti^ kels! en! rubrieken! wordt! een! brede! waaier! aan! thema’s! bestreken.! Psyche! heeft! een! oplage! van! ruim! drieduizend! exemplaren! en! bereikt! een! zeer! breed! publiek! binnen!het!werkveld.! Interviews! • Psychose!en!het!woord.!Een!gesprek!met!Michel!Mestrum!(maart)! • Gesprek!met!Leon!Roelants!(juni)! • Gesprek!met!Lut!Goossens!en!Saskia!van!Dorp!(september)! • Gesprek!met!Pierre!Belpaire!!(december)! Artikels! • 'Geweldloos!Verzet'!en!'Nieuwe!Autoriteit',!Frank*Van*Holen*(maart)!! • Empowerment!met!boeren,!Willem*Rombaut*(maart)! • Kiezen!voor!daderpreventie,!Kris*Vanhoeck!(juni)! • De!Leuvense!Adoptiestudie,!Femke*Permentier*e.a.!(juni)! • Palliatieve!zorg!inspireert!psychiatrie!tot!inspiratie,*Lene*Hoeben*&*Iris*De*Coster!(juni)! • Werken!met!online!tool!voor!Uitkomstenmeting,!Stefaan*Baert!(juni)! • Gedeelde!zorg!achter!de!tralies!in!Vorst,!Wouter*Wanzeele,*Kurt*Van*Parys*&*Veronique*De* Muylder!(september)! • De!basishouding!voor!zorgverleners!bij!Kind!en!Gezin,!Sarah*Vanden*Avenne!(september)!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 19


• • • • •

Enkele! bedenkingen! omtrent! de! psychose,! depressie! en! mystiek,! Diederik* Walravens! (september)! 10! jaar! patiëntenrechten! in! de! ggz! ^! tussen! droom! en! daad,! Patrick* Claeys,* Vincent* Vandenbussche*!(december)! "Ik!kom!niet!meer!terug",!Gee*de*Wilde!!(december)! Eén!jaar!ervaringswerker!bij!Beschut!Wonen!Walden,!Filip*Abts!!(december)! Het!abc!van!psychotraumatherapie!,*Eric*De*Soir!(december)!

Rubrieken! • Aan!de!rand,!er!midden!in!–!Peter*Rober! • Berichten!uit!het!museum!van!de!psychiatrie!–!Dr.*Guislainmuseum! • Communicerende!vaten!–!Bieke*Roose!(nieuwe!rubriek)! • Ombudsgeval!–!Patrick*Claeys! • Onderzocht!en!bewezen?! • Projectieruimte!–!Anne*Clara! • Vensters!–!beeldvorming!in!de!psychiatrie!–!Erik*Thys! • VVGG^nieuws!–!Jan*Van*Speybroeck! • Zo!helpt!poëzie(?)!–!Jo*Smet! • Zorgarchitectuur!–!Gideon*Boie! !Daarnaast!zijn!er!nog!de!vaste!Nieuwsrubriek,!de!boekenrubriek!en!de!Agenda.! ! ! d.!Brochurereeks!geestelijke!gezondheidsproblemen! De! VVGG! heeft! een! uitgebreide! brochurereeks! met! nu! 22! titels! over! geestelijke! gezondheidsproblemen.!! Veel!ggz^organisaties!gebruiken!de!brochures!als!een!onderdeel!van!hun!behandel^ plan!binnen!het!luik!“psycho^educatie”,!om!patiënten!en!familie!informatie!aan!te! bieden!over!de!problematiek!waarvoor!ze!in!behandeling!zijn.!Veel!zorggebruikers! of!mantelzorgers!willen!weten!op!een!begrijpelijke!manier!waar!ze!aan!toe!zijn.! Ruim!27.450!publieksbrochures!zijn!in!2012!verkocht.!Deze!brochures!zijn!te!bestellen!en!ook!in!te! kijken!via!onze!website.! Beschikbare!titels:! 1. !ADHD!!! 2. Angststoornissen!!! 3. Angststoornissen!bij!ouderen!!! 4. Autisme! 5. Borderline!!! 6. Dementie!!! 7. Depressie!!! 8. Depressie!bij!jongeren!!!! 9. Depressie!bij!ouderen!!!! 10. Dwangstoornissen!!! 11. Eetstoornissen!!! 12. Gokverslaving!!!

13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22.

Manisch!depressieve!stoornis!!!! Pesten!bij!jong!en!oud!!!! Postpartum!depressie!!!! Posttraumatische!stress!stoornis!!!! Psychische! mishandeling! en! emotionele! verwaarlozing!!!! Rouw^!en!verliesverwerking!!!! Schizofrenie!!(ook!in!Turks!en!Arabisch)! Slaapstoornissen!!! Stress,!overspannenheid!en!burn^out!!! Suïcide!

! ! pagina 20

Activiteitenverslag VVGG 2012


Reintegration!Award! Reïntegratie! Een!psychiatrische!aandoening!grijpt!in,!in!het!leven!van!mensen,!en!laat!vaak!sporen!na.!Naast!het! lijden!die!de!aandoening!met!zich!meebrengt,!maken!tal!van!nevenverschijnselen!de!last!van!de!aan^ doening! zwaarder,! zoals! o.a.! de! eventuele! opname! in! een! ziekenhuis,! het! stigma! van! de! ziekte,! de! reacties!van!de!omgeving,!het!soms!geleidelijk!wegvallen!van!evidente!maatschappelijke!rollen!(als! partner,! ouder,! buur,! collega,...),! het! inkrimpen! van! het! sociale! netwerk,! de! afname! van! materiële! hulpbronnen.! Hoewel! mensen! met! een! psychiatrische! problematiek! veelal! dezelfde! levenswensen! hebben!als!anderen,!is!het!voor!hen!vaak!een!pak!moeilijker!om!die!te!kunnen!realiseren.!! In!het!streven!naar!volwaardig!burgerschap!is!participatie!het!sleutelwoord:!dit!vormt!de!basis!voor! solidariteit,! voor! burgerschap! en! voor! sociale! samenhang.! Het! draagt! ook! bij! aan! het! individueel! welbevinden.!(J.!van!Weeghel,!2010).!Het!besef!dat!het!proces!van!reïntegratie!kan!worden!aangevat! met!de!steun!van!hulpverleners!en!familie,!kan!mensen!sterker!maken!om!hindernissen!als!onzeker^ heid,!vooroordelen,!onbegrip!en!stigmatisering!te!overwinnen.! ! Over!VVGG's!Reintegration!Award! Vlaanderen!telt!heel!wat!projecten!die!de!reïntegratie!van!mensen!met!een!psychiatrische!aandoe^ ning!willen!helpen!realiseren.!Aan!patiënten!wordt!niet!alleen!een!psychiatrische!behandeling!aan^ geboden,!maar!er!wordt!ook!vaak!apart!en!heel!expliciet!werk!gemaakt!van!de!reïntegratie!van!de! patiënt.!! We!merken!dat!de!projecten!sterker!en!effectiever!zijn!als!naast!de!participatie!van!de!patiënt!ook! de!familie!en!de!mantelzorgers!daadwerkelijk!betrokken!worden!en!als!deze!projecten!samenwerken! met! andere! organisaties! en! steunsystemen.! Omdat! iedereen! door! deze! partnerschappen! sterker! wordt.! De! VVGG! wil! deze! projecten! in! de! schijnwerpers! zetten.!! Sommige! van! deze! projecten! zijn! tijdelijk,!andere!zijn!of!worden!verankerd!in!de!werking.!Maar!vele!van!deze!ideeën!of!realisaties!zijn! zo!overdraagbaar!naar!andere!organisaties!of!settings.!! Om!die!concrete!projecten!te!ondersteunen!en!om!het!denken!over!reïntegratie!en!volwaardig!bur^ gerschap!mee!te!helpen!uitdragen,!organiseert!de!VVGG!jaarlijks!de!Reintegration!Award.!Een!jury,! bestaande!uit!vertegenwoordigers!van!de!zorgverstrekkers,!de!zorggebruikers!en!de!mantelzorgers,! beoordeelt!de!ingediende!projecten!op!hun!vertaling!van!het!jaarthema.!De!beste!worden!beloond! met! een! financiële! ondersteuning,! ter! beschikking! gesteld! door! Eli! Lilly! Benelux.! De! uitreiking! van! deze!Award!gebeurt!telkens!in!de!buurt!van!de!Werelddag!voor!Geestelijke!Gezondheid!op!10!okto^ ber.! Reintegration!Award!2012! Het!jaarthema!! Als!jaarthema!is!gekozen!voor!“SAMEN!STERK”.! We!wilden!hiermee!benadrukken!dat!het!reïntegratietraject!van!de!patiënt!meer! kans! op! slagen! heeft! als! het! enerzijds! een! participatief! en! anderzijds! een! onder^ steunend!traject!is!dat!voortbouwt!op!de!sterktes!van!de!patiënt.! Participatief:! we! kunnen! niet! genoeg! benadrukken! dat! de! (evidente)! participatie! van! de! patiënt! in! zijn! eigen! zorgtraject! de! kwaliteit! van! dit! zorgtraject! ook! ver^ sterkt!en!verhoogt.! Ondersteunend:!hoe!meer!de!regie!van!het!reintegratietraject!in!handen!ligt!van! de!patiënt,!hoe!sterker!men!uit!dit!traject!kan!komen.!De!zorgverstrekker,!de!man^ telzorgers,! andere! organisaties! zijn! daarbij! de! steun! voor! de! patiënt.! Ondersteunen! is! aandachtvol! aanwezig!zijn,!beschikbaar!zijn,!begeleiden,!niet!bepalen,!overnemen,!dirigeren.! Voortbouwend!op!sterktes:!vertrekkende!vanuit!de!focus!op!de!aanwezige!sterktes!(en!niet!op!pa^ thologie)! wordt! het! reïntegratietraject! niet! een! hindernissenparcours! maar! een! bron! van! mogelijk^ heden!voor!de!patiënt.! Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 21


! De!winnaars! De! tweede! juryprijs! werd! uitgereikt! aan! "Samen! draaien! we! (eigen)wijzer"! –! vzw! De! Vliering! uit! Boechout.! Sinds!“enkele!jaren!waait!er!een!frisse!wind!door!het!GGZ!landschap,!nl.!de!herstelvisie.”! Met! deze! woorden! begint! de! omschrijving! van! het! gelauwerde! project,! dat! een! herstelwerkgroep! oprichtte.! In! de! maandelijkse! bijeenkomsten! van! deze! groep! cliënten! werkt! men! rond! herstel,! em^ powerment!en!ervaringsdeskundigheid.!De!groep!zal!ook!worden!opengesteld!voor!familieleden!en! voor!hulpverleners.! De! jury! apprecieerde! ten! zeerste! dit! project! omwille! van! het! thema! en! de! inspanning! die! geleverd! wordt! om! mensen! samen! sterk! te! laten! worden.! De! evaluatie! van! het! project! wijst! op! hoop! en! op! een!krachtig!model.!De!jury!wil!dit!project!de!tweede!juryprijs!schenken!zodat!het!verder!kan!groei^ en,! verder! kan! zoeken! naar! eigen! ervaringsdeskundigen! en! het! hersteldenken! mee! kan! helpen! uit^ dragen.! ! De!eerste!juryprijs!werd!het!project!!"Reïntegratie:!Onze!eigen!herstelschool"!!–!vzw!CGG!Ahasverus! uit!Asse!geselecteerd.! Dit!project!leunt!eigenlijk!dicht!aan!bij!het!vorige.!Hier!steken!ervaringsdeskundigen!en!cliënten!van! het!dagactiviteitencentrum!de!handen!in!mekaar!en!richten!een!school!op.!De!ervaringsdeskundigen! ontwikkelen!en!geven!er!modules!rond!herstel.!! De!jury!was!sterk!getroffen!door!hoe!dit!project!waarden!als!reïntegratie,!herstel,!empowerment!en! participatie!wist!te!vertalen.!Participatie!is!hier!meer!dan!mee!beslissen!over!de!eigen!behandeling.! Het! gaat! hier! om! deelname! aan! de! samenleving,! het! gaat! om! onafhankelijk! burgerschap.! De! jury! hoopt!dat!dit!pionierswerk!verder!kan!uitgebouwd!worden!en!dat!andere!organisaties!dit!voorbeeld! kunnen!volgen.!De!jury!wou!ook!de!suggestie!geven!dat!alle!herstelgroepen!samenwerken,!zodat!het! model!en!de!werking!verankerd!kan!raken.! ! De! deelnemers! aan! de! Reïntegratiebeurs! kenden! de! publieksprijs! toe! aan! het! project! voor! "MenP gelMousse"!–!PZ!Sint^Norbertus!uit!Duffel!^!een!artistiek!project!met!kleur!en!smaak.! ! ! !

Mental!Health!Europe! MHE! Mental!Health!Europe!(MHE)!is!een!Europese!organisatie!die!zich!inzet!voor!de! promotie! van! positieve! geestelijke! gezondheid,! de! preventie! van! psychische! problemen,! kwaliteitsvolle! zorg,! sociale! inclusie! en! de! bescherming! van! de! mensenrechten!voor!mensen!met!psychische!problemen,!hun!familie!en!zorg^ verstrekkers!.!MHE!streeft!naar!een!Europa!waar!de!geestelijke!gezondheid!en! welzijn! van! haar! burgers! een! hoge! prioriteit! krijgen! in! het! politieke! spectrum! en!op!de!Europese!gezondheids^!en!sociale!agenda,!waar!mensen!met!psychische!problemen!leven! als!volwaardige!burgers!met!toegang!tot!de!meest!geschikte!diensten!en!ondersteuning!als!dat!nodig! is,! en! waar! zinvolle! participatie! is! gegarandeerd! op! alle! niveaus! van! besluitvorming! en! bestuur.! MHE's! waarden! zijn! gebaseerd! op! waardigheid! en! respect,! gelijke! kansen,! vrijheid! van! keuze,! anti^ discriminatie,!sociale!integratie,!democratie!en!participatie.! VVGG!onderschrijft!deze!missie!o.a.!door!haar!lidmaatschap,!en!door!haar!aanwezigheid!in!de!raad! van!bestuur!van!deze!organisatie.! Meer!info!over!Mental!Health!Europe!(en!lidmaatschap)!op!www.mhe^sme.org!!

pagina 22

Activiteitenverslag VVGG 2012


De!focus!ligt!in!haar!werking!op! 1.!!Mental!Health!Promotion!and!Prevention!of!Disorders! MHE's! mission! is! to! raise! awareness! of! the! importance! of! mental! health! promotion! and! the! prevention! of! mental! disorders! and! to! cooperate! on! this! issue! with! other! European! and! na^ tional!organisations.! 2.!!Social!Inclusion!and!Mental!Health! MHE! is! committed! to! promoting! the! social! inclusion! of! people! with! mental! health! problems! through!a!better!integration!of!mental!health!issues!into!the!social!inclusion!process!at!the!lo^ cal,!national,!regional!and!European!level.! MHE!works!towards!a!European!society!in!which!all!people!enjoy!a!high!level!of!mental!health,! live!as!full!citizens!and!have!access!to!their!human!rights!and!to!appropriate!services!and!sup^ port!when!needed.! 3.!!Disability!and!Mental!Health! In!the!field!of!disability,!MHE!lobbies!for!the!inclusion!of!people!with!mental!health!problems! in!the!National!Disability!Councils.!People!with!mental!health!problems!should!have!the!same! eligibility!as!people!with!physical!disabilities!to!benefit!from!social!schemes.! MHE's!message!is!that!people!with!mental!health!problems!have!equal!rights!and!are!entitled! to!dignity,!equal!treatment,!independent!living!and!full!participation!in!society.!! 4.!!Human!Rights!and!Mental!Health! MHE!advocates!for!the!prevention!of!abuses!and!violations!of!the!human!rights!of!people!with! mental!health!problems!and!the!protection!of!people!with!mental!health!problems!against!dis^ crimination.! ! Huidige!MHEPprojecten:! • Train,! Improve,! Reduce!! Diminish! the! mental! health! and! psychological! consequences! of! vio^ lence!against!women!by!dismantling!prejudices!of!law!enforcement!agents! • Violence!Against!Women!at!Work...Let's!talk!about!it!!The!mental!health!impacts!of!violence! and!harassment!against!women!at!work! • PROMETHEUS:!promoting!quality!of!social!services!of!general!interest! • HELPS!^!European!Network!for!Promoting!the!Health!of!Residents!in!Psychiatric!and!Social!Care! Institutions! • DataPrev! ! NFP! Vanuit! het! Europese! PROGRESS^programma! voor! werkgelegenheid! en! maatschappelijke! solidariteit! werkt!MHE!samen!met!zijn!leden!/!lidstaten.!In!elk!land!met!MHE^leden!wordt!een!National!Focus! Point!(NFP)!samengesteld,!gekozen!uit!de!MHE^leden!van!dat!land.!Dit!NFP!neemt!de!belangrijke!rol! als!tussenpersoon!tussen!MHE!en!haar!leden^organisaties!en!andere!belanghebbenden!in!het!betref^ fende!land.!De!VVGG!neemt!de!taak!als!NFP!op!voor!België!–!Vlaanderen.! Taken!voor!de!NFP! a) het! verspreiden! van! informatie! van! het! Europese! niveau! op! nationaal,! regionaal! en! lokaal! niveau,!! b) het!verzamelen!van!input!voor!MHE!via!haar!leden!op!lokaal,!regionaal!en!nationaal!niveau,! in! functie! van! het! rapporteren! op! het! Europees! niveau! over! specifieke! onderwerpen! van! overleg.! c) lobbywerk!bij!de!lokale!en!Europese!beleidsmakers.! d) Toezicht! op! de! uitvoering! van! het! Mental! Health! Pact,! de! UN! convention! of! the! rights! of! persons!with!disabilities!(UNCRPD),!de!Nationale!Hervormingsprogramma’s.!

Activiteitenverslag VVGG 2012

pagina 23


Overige!activiteiten!in!2012! ! De!VVGG!is!aanwezig!op!het!Vlaams!Structureel!overleg!over!de!geestelijke!gezondheidszorg,!geor^ ganiseerd!door!het!Vlaams!kabinet!Welzijn,!Volksgezondheid!en!Gezin.! Samen! met! een! tiental! ggz^organisaties! doet! de! VVGG! voorbereidende! inspanningen! om! een! “Vlaams!Herstelplatform”!op!de!rails!te!zetten.!Onderhandelingen!met!Nederland!zijn!ook!lopende! om!de!opleiding!Systematisch!Rehabilitatiegericht!Handelen!(SRH)!in!Vlaanderen!te!kunnen!aanbie^ den.! De! VVGG! is! lid! van! de! Vlaamse! Werkgroep! Suïcidepreventie.! Als! lid! van! de! Werkgroep! Universele! Preventie!werd!ook!de!gezondheidsconferentie!van!17!december!2011!voorbereid.! Vanuit! ICURO! en! Zorgnet! Vlaanderen! wordt! de! werkgroep! rond! accreditering! en! zorgindicatoren! aangestuurd.! De! VVGG! is! aanwezig.! Deze! werkgroep! bereidde! de! activiteiten! voor! van! het! Quality! Indicators!Project!(QIP),!van!de!Vlaamse!overheid.! De!VVGG!is!lid!van!de!raad!van!bestuur!van!de!Belgische!Schizofrenie!Liga.! De! VVGG! is! lid! van! de! sectie! Wetenschappelijke! en! Documentaire! Informatie! van! VVBAD! (Vlaamse! Vereniging!voor!Bibliotheek,!Archief!&!Documentatie).! De!VVGG!is!lid!van!de!raad!van!bestuur!van!het!VFD!(Vlaams!Forum!voor!Diagnostiek).! Jan!Van!Speybroeck!maakt!deel!uit!van!het!Bestuurscomité!van!het!Koningin!Fabiola!Fonds.! De!VVGG!maakt!deel!uit!van!de!steungroep!van!de!Stad!Gent!m.b.t.!geestelijke!gezondheid!en!lokaal! sociaal!beleid.! Jan!Van!Speybroeck!is!lid!van!de!redactieraad!van!het!tijdschrift!“Psychiatrie!en!Verpleging”.! De!VVGG!neemt!deel!aan!het!overleg!m.b.t.!Elektronische!Gezondheidszorg!van!het!overlegplatform! geestelijke!gezondheidszorg!VLABO.! De!VVGG!participeerde!aan!de!KCEPstudie!en!stakeholder!overleg!over!de!organisatie!van!de!geeste^ lijke!gezondheidszorg!voor!kinderen!en!jongeren!(CAMHS).! Het!fonds!Julie!Renson!organiseerde!een!aantal!stakeholdersfora!rond!“GGZ!en!Werk”,!waaraan!de! VVGG!deelnam.! De!VVGG!overlegde!met!Te!Gek!?,!Vera!Puts!en!Karin!Jacobs!over!hun!schoolvoorstelling!“IKANDANI”! (over!faalangst),!welke!gepland!is!voor!2013.! Stef!Baert!was!aanwezig!op!de!studiedag!“Vinger!aan!de!pols”!en!maakte!er!de!start!van!de!QIT!mee,! Leuven,!17!februari!2012.! Rik!Van!Nuffel!nam!deel!aan!“Een!blik!op!herstel”,!in!Sint^Niklaas,!28!februari!2012.! Jaarlijks!maakt!Rik!Van!Nuffel!een!10^tal!studenten!geneeskunde!(1ste!bachelor)!wegwijs!in!de!GGZ!en! in!de!VVGG.! Jan!Van!Speybroeck!en!Rik!Van!Nuffel!namen!deel!aan!de!conferentie!“Refocus!on!Recovery”!in!Lon^ den,!5!en!6!maart!2012.! Jan!Van!Speybroeck!was!aanwezig!op!het!startsymposium!van!TolBO!over!“Deelname!van!personen! met!functiebeperkingen!aan!het!gemeentelijke!leven”,!Brussel,!20!maart!2012.! pagina 24

Activiteitenverslag VVGG 2012


Jan! Van! Speybroeck! nam! deel! aan! de! CARE! seminar! ““Transition! from! institutional! to! Recovery^ Oriented!Community!Care:!Challenges!Throughout!Europe”,!Budapest,!30!maart!2012!en!werd!voor^ gedragen! als! CARE! country! representative! (voor! België).! CARE! staat! voor! Comprehensive! Approach! on!Rehabilitation!Europe.! Stef! Baert! gaf! een! lezing! over! Uitkomstenmeting! op! een! symposium! “Meten! is! meer! dan! weten”,! Tienen,!22!mei!2012.! Rik! Van! Nuffel! nam! deel! aan! het! avondsymposium! van! de! VVP! over! “meritocratie! en! ggz”,! Korten^ berg,!31!mei!2012.! Jan!Van!Speybroeck!en!Rik!Van!Nuffel!namen!deel!aan!de!studiedag!rond!Herstel!!in!Sint^Niklaas,!1! juni!2012.! Jan!Van!Speybroeck!gaf!een!lezing!over!suïcide!en!preventie!aan!de!patiënten!van!het!Patiëntenka^ mertje,!AZ^Brugge,!4!juni!2012.! Jan!Van!Speybroeck!participeerde!aan!de!MHE^conference!"From!individual!to!collective!responsibili^ ty!^!The!social!determinants!of!mental!health",!Split,!12^15!juni!2012.! Jan!Van!Speybroeck!en!Rik!Van!Nuffel!namen!deel!aan!de!studiedag!van!het!VPP!over!Ervaringsdes^ kundigheid:!“HEE,!de!patiënt!doet!mee!”!!in!Leuven,!14!september!2012.! Jan! Van! Speybroeck! was! op! de! EFPA! Conference! “Psychology! for! Health! ^! Contributions! to! Policy! Making”,!Brussel,!20!september!2012.! Jan! Van! Speybroeck! gaf! een! stand! van! zaken! over! “Ervaringsdeskundigheid! en! het! Vlaams! Herstel^ platform”!op!het!overleg!van!OP2! (het!overkoepelende!overleg!van!de!overlegplatformen!ggz!Vlaan^ deren)!in!Sint^Truiden,!5!oktober!2012.! Jan!Van!Speybroeck!gaf!een!lezing!over!ggz!en!werk!op!de!studienamiddag!van!CODE32!over!“reïnte^ gratie!van!werknemers!na!langdurige!afwezigheid!omwille!van!ziekte”,!Gits,!25!oktober!2012.! Jan!Van!Speybroeck!was!aanwezig!op!de!PPE!conference!“Mental!Health!in!the!Workplace”,!Brussel,! 30!oktober!2012.! Jan! Van! Speybroeck! nam! deel! aan! de! Hearing! at! the! European! Parliament! entitled:! “Setting! stan^ dards!^!Discussing!health!inequalities!in!the!context!of!the!European!Year!of!Citizens.!A!spotlight!on! mental!health!and!homelessness”,!Brussel,!13!november!2012.! Jan!Van!Speybroeck!was!er!bij!als!MHE!in!het!Europees!Parlement!de!presentatie!gaf!over!het!werk! “mapping!exclusion,!facilitating!inclusion”,!Brussel,!14!november!2012.! Stef! Baert! participeerde! aan! de! presentatie! van! FWO! Research! Community! "Temperamental! and! Cognitive!Vulnerability!to!the!Disregulation!of!Affect!and!Behavior”,!Leuven,!13!december!2012.! De!VVGG!was!aanwezig!met!een!promostand!op! • In!Sad!Cages,!Gent,!22^24!juni!2012! • GGZ^congres,!Antwerpen,!18^19!september!2012! • Te!Gek!?!Karavaan,!Brussel,!30!september!2012! • Bedrijvenbeurs!van!de!Psychologische!Kring,!Leuven,!26!november!2012!

Activiteitenverslag VVGG 2012

!

pagina 25


Bijlage!:!Leden!Raad!van!Bestuur!en!Algemene!Vergadering!VVGG! ! Zorggebruikers!

!

Els!Persijn!

Ups&Downs!

Rebecca!Muller!

Ups&Downs!

Pierre!Belpaire!

Ups&Downs!

Charis!Verlinde!

Ups&Downs!

Stephane!De!Geest!

UilenSpiegel!

Tony!Rosseel!

UilenSpiegel!

Rafaël!Daem!

UilenSpiegel!

Freddy!Sempels!

UilenSpiegel!

Koen!De!Maeseneir!

Similes!

Mieke!Craeymeersch!

Similes!

Jef!Hoet!

Similes!

Marianne!Claeys!

Similes!

Hilde!Lamers!

Vlaamse!Alzheimer!Liga!

Jan!Barbe!

Vlaamse!Alzheimer!Liga!

Zorgverstrekkers!

!

Koen!Oosterlinck!

Zorgnet!Vlaanderen!

Stefaan!Baeten!

Zorgnet!Vlaanderen!

Rik!Ouvry!

Zorgnet!Vlaanderen!

Isabel!Moens!

Zorgnet!Vlaanderen!

Raf!Opstaele!

Zorgnet!Vlaanderen!

Guido!Van!Oevelen!

Zorgnet!Vlaanderen!

Raf!De!Rycke!

Zorgnet!Vlaanderen!

Ann!Moens!

Zorgnet!Vlaanderen!

Wim!D'Hanis!Dick!

Zorgnet!Vlaanderen!

Sabine!Buntinx!!

ICURO!

Hans!Schröter!

ICURO!

Jan!Snacken!

ICURO!

Bjorn!Biesiada!

FDGG!

Alain!Vincke!

FDGG!

Jan!De!Clercq!

FDGG!

Gert!Naessens!

OPGGZ!

Toegetreden!leden!

!

Joël!Boydens!

Landsbond!CM!!

Stijn!Jannes!

Prof.!Em.!Universiteit!Gent!

Guido!Smets!

KBC!Ombudsman!

Jan!Willems!

Op!rust…!

Eugeen!Verhellen!

prof.!Em.!Universiteit!Gent!

Joris!Casselman!

prof.!Em.!KULeuven!

Dirk!Deboutte!

Prof.!Em.!Universitair!Ziekenhuis!Antwerpen!

Luk!Desmet!

Gezinsbond!

Paul!Pataer!

Liga!Mensenrechten!

Veerle!Cortebeeck!

VVSG!

Henri!Heimans!

magistraat!

Frieda!Matthys!

VAD!

In!vet:!leden!Raad!van!Bestuur!

pagina 26

Activiteitenverslag VVGG 2012


!

!


! ! ! ! !

De!Vlaamse'Vereniging'voor'Geestelijke'Gezondheid!zet!zich!op!vele!manieren! in!voor!de!geestelijke!gezondheid.!! Ze!zet!projecten!op!om!de!kwaliteit!van!de!zorg!te!verbeteren!(bv.!door!patiĂŤn< ten!meer!te!laten!participeren!in!de!zorg,!in!het!beleid).!!! Ze! organiseert! acties! zodat! mensen! en! organisaties! een! duidelijker! beeld! krij< gen! op! geestelijke! gezondheidsproblemen,! op! de! mensen! die! met! deze! pro< blemen!te!kampen!hebben!en!op!de!zorg!die!daarvoor!bestaat.!! Ze! informeert,! inspireert! en! engageert! mensen,! organisaties,! sectoren,! be< leidsmensen!zodat!het!onrecht!van!de!discriminatie!kan!verminderen.! ! ! VVGG_Banner 85x220_OL.indd 1

19/09/11 12:15

! ! ! ! !

Vlaamse'Vereniging'voor'Geestelijke'Gezondheid'vzw' Tenderstraat!14,!9000!Gent! Tel.!09!221!44!34! www.vvgg.be! info@vvgg.be!

Jaarverslag 2012  

Werking en activiteitenverslag van de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid

Jaarverslag 2012  

Werking en activiteitenverslag van de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid

Advertisement