Page 1

ACTIVITEITENVERSLAG 2011

2011

Vlaamse Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid  


Inhoudstafel     INLEIDING  

3

1. GEESTELIJKE  GEZONDHEID  EN  EEN  VERENIGING  

3

HET BELANG:  GEESTELIJKE  GEZONDHEID  

3

DE VERENIGING:  VLAAMSE  VERENIGING  VOOR  GEESTELIJKE  GEZONDHEID  

7

8

2. KERNTAKEN  VAN  DE  VVGG  

8

BEELDVORMING INFORMATIE  EN  DOCUMENTATIE  

10

CONGRESORGANISATIE

13

ONDERSTEUNING: IMPLEMENTATIE  VAN  ONLINE  UITKOMSTENMETING  IN  DE  VLAAMSE  GEESTELIJKE   GEZONDHEIDSZORG  

14

3. AANVULLENDE  TAKEN  VAN  DE  VVGG  

17

REINTEGRATION AWARD  

17

MENTAL HEALTH  EUROPE  

19

OVERIGE TAKEN  VAN  DE  VVGG    

20

BIJLAGE :  LEDEN  RAAD  VAN  BESTUUR  EN  ALGEMENE  VERGADERING  VVGG  

21

     

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 2


Inleiding   Beste  lezer,     Geestelijke   Gezondheid   is   een   thema   dat   veel   onder   de   aandacht   komt.   En   toch   moet   er   meer   gebeuren.   Wat   we   bedoelen   met   geestelijke   gezondheid   en   wat   het   belang   ervan   is   wordt   in   het   eerste   deel   van   dit   verslag   toegelicht.   Voor   de   geestelijke   gezondheid   treedt   de   VVGG   op   als   belangenbehartiger.   Wat   deze   vereniging   inhoudt   en   betekent   in   Vlaanderen   wordt   verder   beschreven.   In   het   tweede   deel   van   dit   verslag   kan   u   lezen   de   resultaten   lezen   binnen   de   verschillende   kernopdrachten  van  VVGG  in  2011.     Er  is  gekozen  voor  een  beknopte  beschrijvende  weergave  van  deze  resultaten.  Het  achterliggende   en  vaak  enorm  voorbereidende  werk  is  hierin  niet  opgenomen.       De  indeling  van  dit  verslag  sluit  aan  bij  de  kernopdrachten  die  de  vereniging  realiseert  en  die  in  de   overeenkomst  met  de  Vlaamse  Overheid  zijn  opgenomen:   • Beeldvorming     • Informatie  en  documentatie   • Congresorganisatie   • Wetenschappelijke  ondersteuning:  uitkomstenmeting   Voor   het   realiseren   van   zijn   opdrachten   werkt   de   VVGG   samen   met   en   voor   zijn   stakeholders:   de   zorggebruikers  en  hun  omgeving,  de  zorgverstrekkers,  de  overheid,  brede  publiek.  Het  heeft  voor   de   realisatie   van   zijn   opdrachten   partners   in   binnen-­‐   maar   ook   in   buitenland.   Vanuit   onze   beeldvormingsopdracht  brengen  we  het  thema  geestelijke  gezondheid  ook  dichter  bij  politici,  niet   alleen  op  regionaal  of  federaal,  doch  ook  op  Europees  niveau  (als  lid  van  Mental  Health  Europe).   In  2011  verfriste  VVGG  zijn  huisstijl.  Het  jaarverslag  dat  voorligt  is  in  deze  stijl  opgemaakt.  Ook  de   website,  nieuwsbrief,  flyers  en  folders  volgen  deze  nieuwe  stijl.   De  kernopdrachten  van  de  VVGG  voor  2012  zijn:     1. Beeldvorming   • de  verdere  ontplooiing  van  het  beeldvormingsproject  geestelijke  gezondheid  Vlaande-­‐ren,   gericht  naar  brede  publiek  en  naar  een  aantal  doelgroepen,   2. Kennis  in  actie       • de  uitwerking  van  een  project  rond  de  participatie  van  patiënten  in  de  zorg,   • de  verdere  ontplooiing  van  de  TUM  2.0,  het  instrument  voor  uitkomstenmeting,   • de  ontwikkeling  van  uitkomstenmeting  in  de  behandeling  van  kinderen  en  jongeren,   • Reintegration  beurs  /  Awards  op  12/10/12,     • de  oprichting  van  een  “Vlaams  Herstelplatform”,   • het  ggz-­‐congres,  18  en  19  september  2012,  in  opdracht  van  de  VVP.       Wenst  u  op  de  hoogte  te  blijven  van  deze  vereniging  en  haar  activiteiten,  volg  ons  op  www.vvgg.be   of  via  een  van  onze  nieuwsbrieven  of  op  onze  sociale  mediasites.     Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 3


Dank aan   alle   medewerkers   voor   hun   inzet   en   gewaardeerde   loyauteit   t.a.v.   de   vereniging.   Dank   aan   de   raad   van   bestuur   voor   de   geboden   kansen   en   hun   ervaren   inzet.   Dank   aan   onze   investeerders  die  de  realisatie  van  een  aantal  van  onze  taken  mogelijk  maakten,  m.n.  de  Vlaamse   Gemeenschap   en   CERA.   Dank   aan   allen,   van   dichtbij   of   van   veraf   verbonden   aan   de   werking   van   de   VVGG.       Jan  Van  Speybroeck     Directeur  VVGG     En  de  medewerkers  van  VVGG:     Stef  Baert     Karina  Hutsebaut     Nadine  Raeman     Nejla  Seddik     Mireille  Sollie     Mira  Stampaert     Zehra  Uckuyulu     Rik  Van  Nuffel     Karin  Vercauteren     Bjorn  Verlinde     En  Koen,  onze  vrijwilliger         In  bijlage:  de  leden  van  de  algemene  vergadering  en  raad  van  bestuur  van  de  vzw  VVGG  

     

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 4


1. GEESTELIJKE  GEZONDHEID  EN  EEN  VERENIGING     Het  belang:  Geestelijke  gezondheid   Geestelijke   gezondheidsproblemen   schaden   niet   alleen   individuele   levens,   maar   brengen   ook   aanzienlijke   sociale   en   economische   lasten   met   zich   mee,   met   name   voor   arbeid,   onderwijs,   huisvesting,   zorg   en   justitie.   Ze   behoren   tot   de   belangrijkste   oorzaken   van   ziekteverzuim,   arbeidsongeschiktheid  en  vervroegde  pensionering.     Eén   op   vier   mensen   heeft   in   de   loop   van   zijn   leven   te   kampen   met   één   of   andere   vorm   van   geestelijke   gezondheidsproblemen.   Op   dit   moment   lijdt   1   op   de   10   mensen   aan   een   geestelijk   gezondheidsprobleem.   Het   is   niet   vreemd   om   te   zeggen   dat   iedereen,   rechtstreeks   of   onrechtstreeks,  te  maken  heeft  met  geestelijke  gezondheidsproblemen.     Geestelijke  gezondheid,  een  concept…   De   World   Health   Organisation   (WHO)   voorziet   niet   in   een   ‘officiële’   definitie   van   wat   geestelijke   gezondheid   is.   Er   zijn   teveel   culturele   verschillen   en   soms   concurrerende   professionele   theorieën   die  een  dergelijke  universele  omschrijving  in  de  weg  staan.  In  het  algemeen  is  men  het  er  wel  over   eens   dat   “geestelijke   gezondheid”   niet   hetzelfde   betekent   als   de   afwezigheid   van   een   psychische   ziekte.  Het  omgekeerde  geldt  eveneens,  nl.  het  ontbreken  van  ziekte  is  niet  noodzakelijkerwijs  een   indicatie  van  gezondheid.   Geestelijke   gezondheid   –   meer   een   concept   dan   een   begrip   -­‐   kan   dus   opgevat   worden   als   een   toestand   die   een   persoon   toelaat   zich   optimaal   te   ontwikkelen   op   psychisch,   intellectueel   en   emotioneel   vlak,   dit   voor   zover   deze   ontwikkeling   niet   ten   koste   gaat   van   de   ontwikkeling   van   andere   personen   (World   Federation   for   Mental   Health,   Londen,   1948).   Het   gaat   dus   om   een   toestand  die  ons  in  staat  stelt  om  onze  capaciteiten  ten  volle  te  benutten,  om  om  te  gaan  met  de   normale   stress   van   het   leven   en   om   een   productieve   bijdrage   te   leveren   aan   de   gemeenschap   waartoe  we  behoren  (WHO).     Geestelijke  gezondheid,  de  zorg…   De  geestelijke  gezondheidszorg  in  België  zette  in  2011  een  volgende  stap  in  zijn  hervormingen  via   de   zgn.   artikel   107-­‐projecten.   Niet   alleen   is   dit   een   toe   te   juichen   evolutie   die   aansluit   bij   wat   Europa   wil   in   zijn   lidstaten   (meer   deïnstitutionalisering   en   meer   zorg   in   de   gemeenschap   zelf)   maar   het   is   ook   een   proces   dat,   in   zijn   kielzog,   heel   wat   meer   veranderingen   vereist   en/of   mogelijk   maakt.   Kiezen   voor   meer   zorg   in   de   gemeenschap   vraagt   een   totaal   ander   zorgparadigma:   van   een   institutioneel   denken   (waarbij   de   zorg   vnl.   gestuurd     wordt   door   de   organisatie   en   een   medisch   model   aan   de   basis   van   het   denken   ligt:   zorg   is   de   behandeling   van   de   ziekte)   naar   een   herstelgericht   en   participatief   denken   (waarbij   de   zorg   aangestuurd   wordt   door   de   gebruiker   en   de   hulpverlener  (slechts)  een  schakel  is  in  het  herstel  van  de  gebruiker).  In  dit  laatste  denken  ligt  de   controle   bij   de   zorggebruiker   en   ligt   de   nadruk   op   samenwerking,   aanwezigheid   (er   zijn   voor   de   zorgvrager),   sterktes.   Een   aantal   zorgorganisaties   hebben   deze   nood   aan   transformatie   in   het   denken  door  en  bereiden  hun  medewerkers  erop  voor.   Participatie   in   de   zorg   door   de   zorggebruiker   en   de   mantelzorgers   lijkt   door   deze   transformatie   bijna   een   evidentie   te   worden.   Deze   evidentie   hebben   een   aantal   van   onze   ledenorganisaties  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 5


(Similes, UilenSpiegel,   het   nieuwe   Familieplatform   Geestelijke   Gezondheid)   vertaald   tot   een   van   hun   opdrachten.   Ook   de   VVGG   neemt   participatie   als   een   thema   op   in   haar   werking   voor   de   komende  jaren  en  ondersteunt  daarbij  ook  zijn  leden.   Kiezen   voor   meer   zorg   in   de   gemeenschap   impliceert   ook   kiezen   voor   zorg   door   en   met   de   gemeenschap.  Een  gemeenschap  die  de  zorg  voor  zijn  burgers  toewijst  enkel  aan  professionelen  en   die  deze  zorg  ook  liefst  verstopt  ziet,  weg  van  deze  gemeenschap  is  een  afwijzende  gemeenschap.   Samenwerking  met  alle  mogelijke  partners  (zowel  binnen  als  buiten  de  zorgsector)  met  daarin  een   gedeelde  (maatschappelijke)  verantwoordelijkheid  is  een  minimum.   Kiezen   voor   meer   zorg   in   de   gemeenschap   betekent   dat   mensen   de   mogelijkheid   houden   om   controle  over  hun  leven  te  hebben  vanuit  een  geloof  in  de  sterktes  van  mensen.   Indien   deze   keuze   niet   volledig   wordt   benut,   wordt   het   oude   wijn   in   nieuwe   vaten;   wordt   het   institutionele  zorg  buiten  de  muren…   Indien  deze  keuze  ook  niet  verder  ondersteund  wordt  (door  een  breder  toepassingsveld,  dus  door   meer  zorg  in  de  gemeenschap),  dan  blijft  het  een  gemiste  kans  die  niet  zal  terugkeren.        

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 6


De vereniging:  Vlaamse  Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid     De   VVGG   is,   als   nazaat   van   de   in   1922   opgerichte   Belgische   Bond   voor   Geesteshygiëne,   een   onafhankelijke,   niet-­‐gouvernementele   organisatie   die   haar   huidige   structuur   en   naam   kreeg   in   1988.   Het   is   een   unieke   vereniging   die   alle   geledingen,   begaan   met   de   geestelijke   gezondheid   in   Vlaanderen   groepeert:   de   zorggebruikers   en   hun   omgeving   (Ups&Downs,   UilenSpiegel,   Alzheimerliga,   Similes),   de   zorgverstrekkers   (Zorgnet   Vlaanderen,   FDGG,   ICURO),   individuele   deskundigen  en  verschillende  organisaties  uit  het  brede  maatschappelijke  middenveld  (onderwijs,   justitie,  economie,  welzijn,…)  1.   Dit   unieke   samengaan   van   alle   geledingen   leidt   tot   een   "samen-­‐werken"   die   alle   traditionele   tegenstellingen   en   vooroordelen   overstijgt.   Zo   zijn   niet   alleen   de   diverse   levensbeschouwingen   betrokken,   maar   ook   openbare   en   privé-­‐voorzieningen,   ambulante   en   residentiële   zorg,   intra-­‐   en   extramurale  voorzieningen,  zorgverstrekker  en  zorgontvanger,  veldwerker  en  wetenschapper.   We   krijgen  door  zijn  opdracht  en  samenstelling  niet  alleen  een  “regering”  die  de  vereniging  bestuurt,   maar   ook   een   “parlement”   dat   ideeën   aanbrengt,   gebeurtenissen   bespreekt,   plannen   voorstelt,   innovatie  mogelijk  maakt.     Als   vereniging   van   verenigingen   kennen   we   een   rijke   geschiedenis.   We   hebben   heel   wat   gerealiseerd   en   vaak   waren   we   als   eerste   betrokken   bij   vernieuwingen   in   het   domein   van   de   geestelijke   gezondheid.     Ambulante   gezondheidszorg,   rehabilitatie,   patiëntenrechten,   ombudsfunctie,…     zijn   thema’s   die   vanuit     de   schoot   van   deze   vereniging   werden   uitgewerkt   en   verspreid   met   een   blijvende   aanwezigheid   in   onze   huidige   geestelijke   gezondheidszorg   als   resultaat.   Ook   onze   dienstverlening   is   voortdurend   gegroeid   en   daardoor  zijn  we  op  diverse  domeinen  actief.       De   VVGG,   als   onafhankelijke   NGO,   komt   op   voor   de   belangen   van   de   geestelijke   gezondheid  in  Vlaanderen,  België.  De  VVGG  is  een  unieke  organisatie  die  zowel  de   (verenigingen  van)  zorgverstrekkers  als  de  zorggebruikers  (en  hun  omgeving)  ver-­‐ enigt.  Vanuit  een  actor-­‐  en  sectoroverstijgende  benadering,  werkt  de  VVGG  naar   een   correcte   en   genuanceerde   beeldvorming   betreffende   alle   aspecten   die   met   geestelijke  gezondheid  te  maken  hebben.  Beeldvormingcampagnes  naar  het  bre-­‐ de   publiek   ondersteunen   het   streven   naar   een   antistigmatiserende   en   accepte-­‐ rende  maatschappij.  Ten  aanzien  van  de  verschillende  actoren,  die  betrokken  zijn   bij   geestelijke   gezondheid,   treedt   de   VVGG   verenigend   en   ondersteunend   op.   Ten   aanzien   van   het   beleid   vervult   de   VVGG   een   standpuntbepalende,   signalerende,   beleidsadviserende  en  beleidsevaluerende  rol. Concrete   acties:   brede   beeldvormingscampagnes,   informatie   en   documentatie,   onderzoek  naar  uitkomstenmanagement,  congresorganisaties,  enz.  

1

Zie bijlage: leden raad van bestuur en algemene vergadering VVGG

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 7


2. KERNTAKEN  VAN  DE  VVGG     Beeldvorming   Een  beeldvormingsproject  geestelijke  gezondheid  voor  Vlaanderen   Beeldvorming  over  geestelijke  gezondheid  is  niet  nieuw  in  Vlaanderen:  de  Vlaamse  Vereniging  voor   Geestelijke   Gezondheid   pioniert   reeds   sinds   1985   met   projecten   om   in   de   samenleving   een   meer   positieve  houding  te  ontwikkelen  tegenover  personen  met  psychische  problemen.  Het  scholenpro-­‐ ject   Hoe   Anders   is   Anders   richtte   zich   tot   laatstejaarsscholieren,   en   recenter   (2006-­‐2009)   organi-­‐ seerde  Anders  Gewoon  activiteiten  naar  het  brede  publiek.       Psychische  problemen  zijn  zo  ruim  aanwezig,  toch  komt  het  mensen  zo  ‘vreemd’  voor  dat  ze  er   geen  weg  mee  weten.     Met   deze   vaststelling   begon   het   communicatiebureau   Link   Inc   aan   zijn   opdracht   een   campagneplan   op  te  stellen  voor  een  beeldvormingscampagne  rond  geestelijke  gezondheid  in  Vlaanderen.  Dit  ge-­‐ beurde  in  opdracht  van  VVGG  en  Te  Gek!?.  Dit  campagneplan  werd  opgebouwd  rond  twee  oproe-­‐ pen:   “Draag   zorg   voor   jezelf”   en   “Draag   zorg   voor   de   anderen”.   Beide   oproepen   passen   in   een   com-­‐ battief   perspectief:   we   leven   niet   (meer)   in   een   samenleving   die   ‘anders   zijn’   in   de   marge   plaatst.   Patiënten  vallen  niet  samen  met  hun  geestelijke  gezondheidsproblemen,  ze  geven  ze  een  plek  in  hun   leven.  Op  die  manier  moet  een  maatschappij  ook  hèn  een  plek  geven  in  de  samenleving.  Niet  alleen   omdat  het  ethisch  ‘zo  hoort’,  maar  vooral  omdat  ze  een  plek  verdienen  en  een  meerwaarde  kunnen   zijn  voor  onze  samenleving.   Strategische  campagnedoelstellingen   Mensen  kunnen  kwetsbaar  zijn,  op  fysiek  en  op  geestelijk  vlak.  Hulp  rond  geestelijke  gezondheids-­‐ problemen  is  erop  gericht  om  een  acuut  of  chronisch  ziektebeeld  een  plaats  te  geven  in  het  leven   van  een  patiënt.  Effectieve  hulp  impliceert  daarom  dat  alle   maatschappelijke   actoren   zich   inzetten   om   voor   mensen   met   psychische   beperkingen     kansen   te   creëren   zich   te   (re)integreren   in   onze   samenleving.   Het   resultaat   is   een   CHARTER'voor''een'warmere'wereld' ' een'wereld'zonder'taboe'op' samenleving   waarin   mensen   zich   aanvaard   en   gewaardeerd   geestelijke'gezondheidsproblemen' ! weten.   ! !

De beeldvormingscampagne   geestelijke   gezondheid   nodigt   het   publiek   uit   tot   waakzaamheid     voor   de   eigen   geestelijke   gezondheid,  en  die  van  anderen;    om  hulp  te  zoeken  wan-­‐ neer  nodig  en  hulp  te  bieden  waar  mogelijk.  Dit  is  geen  vrij-­‐ blijvende   vraag   maar   een   noodzakelijk   engagement.   Een   samenleving  die  niet  inzet  op  verscheidenheid,  spreekt  on-­‐ voldoende   het   potentieel   van   mensen   aan   –   met   een   per-­‐ soonlijk  en  maatschappelijk  deficit  tot  gevolg.  

!

Ik!vind!het!een!onrecht!als!mensen!gestigmatiseerd!of! zelfs!gediscrimineerd!worden!vanwege!geestelijke! gezondheidsproblemen.! !

Ik!wil!mee!ijveren!voor!een!warmere!wereld!en!wil!me! ook!in!mijn!persoonlijk!leven!inzetten!om!alle!mensen! kansen!te!geven.! ! De#VVGG#ondersteunt#mij#hierbij#via#eenvoudige#tips#en# houdt#me#regelmatig#op#de#hoogte#van#de#acties#die#ze# opzet.## VVGG_Banner 85x220_OL.indd 1

!

19/09/11 12:15

Omdat'het'tijd'wordt'dat'we'normààl'doen'over' psychische'problemen!' ! ! Dit#charter#kan#je#ook#ondertekenen#op#www.vvgg.be#

Veel tijd  is  gegaan  naar  de  voorbereiding  dit  plan  en  de  ver-­‐ taling  ervan  naar  de  concrete  praktijk.  In  2011  is  door  VVGG   veel   voorbereidend   werk   geleverd   voor   de   Te   Gek!?-­‐

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 8


karavanen en   heeft   de   VVGG   aan   Vlaanderen   zijn   charter   voorgelegd.   Op   dit   moment   hebben   meer   dan  1.300  mensen  dit  charter  ondertekend.   Een  campagne  voor  2012  is  voorbereid  met  zowel  een  aanbod  voor  het  brede  publiek  als  voor  een   aantal  onderscheiden  doelgroepen  (brede  middenveld,  ggz  zelf,  onderwijs,  lokale  besturen,  arbeid   en  tewerkstelling,  eerste  lijnszorg).     Effectieve  anti-­‐stigma  campagnes  moeten  vijf  elementaire  principes  hanteren.   In  een  column  vat  Patrick  Corrigan,  een  van  de  meest  prominente  Amerikaanse  anti-­‐stigma  onder-­‐ zoekers  de  ervaringen  van  de  afgelopen  tien  jaar  samen   1.  Strategic  Stigma  Change  (SSC)  moet  aan   de  volgende  vijf  principes  voldoen:     1. Fundamenteel   is   persoonlijk   face-­‐to-­‐face   contact   tussen   personen   met   psychische   stoornissen   en  bepaalde  doelgroepen  uit  het  algemene  publiek.     2. Die   ontmoetingen   moeten   op   bepaalde   sleutelgroeperingen   gericht   zijn   zoals   werkgevers,   huisbazen   en   managers   uit   de   gezondheidszorg;   het   persoonlijke   verhaal   moet   voorbeelden   bevatten  vatten  van  stigma  ervaringen  tijdens  het  proces  van  herstel.     3. De  ontmoetingen  moeten  op  de  lokale  situatie  zijn  aangepast.     4. De   personen   die   hun   levensverhaal   komen   vertellen   moeten   geloofwaardig   zijn   d.w.z.   dat   het   publiek  zich  met  die  persoon  kan  identificeren.     5. De  ontmoetingen  moeten  worden  herhaald;  eenmalige  bijeenkomsten  beklijven  niet.       We  streven  ernaar  deze  principes  in  onze  acties  op  te  nemen.     VVGG   heeft   een   associatie   aangegaan   met   de   vzw   Te   Gek!?   om  samen   acties   te   kunnen   opzetten   rond   beeldvorming   over   geestelijke   gezondheid   in   Vlaanderen.   Het   hoger   beschreven   campagne-­‐ plan  vormt  daarvoor  de  basis.    

1

Patrick W. Corrigan (2011). Best Practices: Strategic Stigma Change (SSC): Five Principles for Social Marketing Campaigns to Reduce Stigma. Psychiatric Services 62 (8), 824-826. Trefwoord: Stigma

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 9


Informatie en  documentatie     Onwetendheid   over   geestelijke   gezondheidsproblemen   is   een  van  de  wegen  naar  stigma.  Betrouwbare,  toegankelijke   en  gepaste  informatie  over  geestelijke  gezondheid  voor  wie   daar   nood   aan   heeft   is   dus   steeds   een   opdracht   van   de   VVGG  geweest.  Dit  gebeurt  op  verschillende  manieren.       Documentatiecentrum   Het  documentatiecentrum  heeft  met  een  catalogus  van  ruim  40.000  referenties  een  breed  aanbod   van  informatie  (boeken,  artikels,  grijze  literatuur)  over  geestelijke  gezondheid.       Online  aanwezigheid   In   2011   is   de   aanwezigheid   van   de   VVGG   op   het   web   met   grote   stappen   vooruit   gegaan.   Op   drie   verschillende   manieren   bieden   specifieke   informatie   over   geestelijke   gezondheid     aan   het   geïnte-­‐ resseerde  publiek.     Blog   De   VVGG-­‐blog   attendeert   op   en   rond   recent   verschenen   boeken   over   geestelijke   gezond-­‐ heid.  De  boeken  zijn  uiteraard  ook  aanwezig  in  de  collectie  en  dus  uitleenbaar.   http://geestelijkgezondvlaanderen.blogspot.com     Facebook   Sociale  netwerken  kunnen  op  verschillende  manieren  gebruikt  worden.  De  VVGG  plaats  op   de  meest  populaire  netwerk  Facebook  posts  over  de  actualiteit  en  mogelijke  verbanden  met   geestelijke  gezondheid.  Bijna  dagelijks  worden  er  berichten  toegevoegd.   http://www.facebook.com/VVGGvzw     Online  Catalogus   Na  jaren  voorbereiding  is  de  collectie  van  het  documentatiecentrum  sinds  december  2011   toegankelijk   op   het   web.   De   catalogus   omvat   de   referenties   van   47.000   boeken,   tijdschriftartikels   en   grijze   literatuur   uit   de   VVGG-­‐ collectie.  Iedereen  heeft  nu  via  internet  toegang  tot  de  catalogus  en   kan  opzoekingen  doen,  en  desgewenst  (na  registratie)  boeken  ontle-­‐ nen  en  kopies  van  artikels  bestellen.     http://vvgg.auralibrary.be       Psyche.   België – Belgique P.B. Gent X 3 : 656

Het tijdschrift  Psyche,  in  2011  aan  zijn  23ste  jaargang  toe,  is  een  kwartaalblad  dat   bericht  over  ontwikkelingen  in  de  Vlaamse  geestelijke  gezondheidszorg.  Met  arti-­‐ kels   en   rubrieken   wordt   een   brede   waaier   aan   thema’s   bestreken.   Psyche   heeft   een   oplage   van   ruim   drieduizend   exemplaren   en   bereikt   een   zeer   breed   publiek   binnen  het  werkveld.  

Activiteitenverslag VVGG 2011

Geweldloosheid als opvoedingsattitude Empowerende zorgboerderijen

!

Tenderstraat 14 - 9000 Gent

Michel Mestrum over psychose

V.U.: Jan Van Speybroeck

Interviews • Gewoon:   meer   ambulante   zorg.   Stefaan   Lievens   over   het   belang   van   het  

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid v.z.w.

Jaargang 24 nr 1 ! maart - april - mei 2012

Afgiftekantoor: Gent X - P708682

pagina 10


• •

sociale in  ggz  (juni)     Europese   Mad   Pride:   empoweren,   sensibiliseren   en   destigmatiseren   (gesprek   met   Rafaël   Daem  (september)     Van  psychosomatiek  tot  stress.  Boudewijn  Van  Houdenhove  over  veranderende  inzichten  in   het  grensgebied  tussen  psyche  en  soma  (december)  

Artikels • Zorgarchitectuur   is   een   opdracht.   De   verantwoordelijkheid   van   de   ggz   in   het   ontwerp-­‐   en   bouwproces  –  Gideon  Boie  (maart)   • Ervaringsreeksen  binnen  herstelgerichte  zorg.  Beschut  wonen  De  Hulster  werkt  aan  herstel  -­‐   Isabel   Alleman  (maart)   • Kleur  je  gemeente  Geel.  De  toekomst  van  de  psychiatrische  gezinsverpleging  in  Vlaanderen-­‐   Ann  DeSmet  (maart)   • Oud  is  in?  Centra  voor  geestelijke  gezondheidszorg  werken  outreachend  voor  ouderen    -­‐   Kim  Van  Beyen    (maart)   • Beeldvorming   over   geestelijke   gezondheid   in   Vlaanderen:   een   warme   oproep   aan   iedereen!   –  Jan  Van  Speybroeck  (juni)   • Jij  bent  apart'  zei  de  cliënt  tegen  de  therapeut.  Over  zin  en  belang  van  psychotherapie  voor   mensen  met  een  handicap  of  chronische  ziekte    -­‐  Marthe  Lynen  (juni)   • Generaties  worstelen  met  depressie.  Verschillen  in  het  voorkomen  van  klachten  in  België  -­‐   Piet  Bracke  (september)   • Psylos:   al   40   jaar   in   beweging.   Van   bewegingstherapie   naar   sportparticipatie   -­‐   Joëlle   Vekemans  (september)   • Roken   en   psychiatrie:   een   paar   apart?   Mensen   met   psychische   problemen   worden   niet   beter  van  roken  -­‐  Ellen  Excelmans  (september)   • Werkgroep   Ervaringsdelen   en   Destigmatisering.   Een   project   waar   mensen   hun   stem   laten   horen.  Hun  stem  die  een  wereld  van  verschil  kan  betekenen  (december)   • Het   Vriendenprogramma   (Friends):   Een   groepstraining   voor   de   behandeling   van   angst   en   depressie  -­‐  Gijs  Mommerency  (december)   • De  best  denkbare  steun.  Brief  van  Guillaume  Van  der  Stighelen  (december)   Rubrieken   • Aan  de  rand,  er  midden  in  –  Peter  Rober   • Berichten  uit  het  museum  van  de  psychiatrie  -­‐  Guislainmuseum   • Ombudsgeval  –  Patrick  Claeys   • Onderzocht  en  bewezen     • Projectieruimte  –  Anne  Clara   • Vensters  –  beeldvorming  in  de  psychiatrie  –  Erik  Thys   • VVGG-­‐nieuws  –  Jan  Van  Speybroeck   • Zo  helpt  poëzie(?)  –  Jo  Smet   • Zorgarchitectuur  –  Gideon  Boie    (nieuwe  rubriek).      Daarnaast  zijn  er  nog  de  vaste  Nieuwsrubriek,  de  boekenrubriek  en  de  Agenda.       Brochurereeks  geestelijke  gezondheidsproblemen   De   VVGG   heeft   een   uitgebreide   brochurereeks   met   nu   22   titels   over   geestelijke   gezondheidsproblemen.  De  laatst  bijgevoegde:  “Autisme,  Hoe  autismevriendelijk   ben  je?”  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 11


Veel ggz-­‐organisaties  gebruiken  de  brochures  als  een  onderdeel  van  hun  behandelplan  binnen  het   luik   “psycho-­‐educatie”,   om   patiënten   en   familie   informatie   aan   te   bieden   over   de   problematiek   waarvoor  ze  in  behandeling  zijn.  Veel  zorggebruikers  of  mantelzorgers  willen  weten  op  een  begrij-­‐ pelijke  manier  waar  ze  aan  toe  zijn.   Ruim   26.500   publieksbrochures   zijn   in   2011   verkocht.   Deze   brochures   zijn   te   bestellen   via   onze   website.   Beschikbare  titels:   1. ADHD       2. Angststoornissen       3. Angststoornissen  bij  ouderen       4. Autisme   5. Borderline       6. Dementie       7. Depressie       8. Depressie  bij  jongeren         9. Depressie  bij  ouderen         10. Dwangstoornissen       11. Eetstoornissen       12. Gokverslaving      

13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22.

Manisch depressieve  stoornis         Pesten  bij  jong  en  oud         Postpartum  depressie         Posttraumatische  stress  stoornis         Psychische  mishandeling  en  emotionele   verwaarlozing         Rouw-­‐  en  verliesverwerking         Schizofrenie    (ook  in  Turks  en  Arabisch)   Slaapstoornissen       Stress,  overspannenheid  en  burn-­‐out       Suïcide

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 12


Congresorganisatie   Voor  een  kwaliteitsvolle  en  performante  geestelijke  gezondheidszorg  is  het  noodzakelijk  dat  men   op  de  hoogte  blijft  van  nieuwe  ontwikkelingen  en  dat  relevante  informatie  verspreid  wordt.   Congressen  zijn  bij  uitstek  momenten  waar  onderzoeksresultaten  en  praktijkervaringen  kunnen   gecommuniceerd   worden.   De   centrale   plaats   van   de   VVGG   in   de   Vlaamse   geestelijke   gezond-­‐ heidszorg  stelt  haar  in  staat  om  deze  ontmoetingen  mogelijk  te  maken.  Voor  congressen  van  ver-­‐ schillende  initiatiefnemers  vervult  zij  de  rol  van  congresbegeleider  en  -­‐bureau.    In  2011  nam  de   VVGG  het  congresbureau  waar  van  de  drie  onderstaande  congressen.     “Helping  Families  Change  Conference”     Antwerpen  8-­‐11  februari  2011   Met   opvoedingsondersteuning   hopen   pedagogen   en   gezondheidswerkers   heel   wat   ontwikke-­‐ lingsproblemen   te   kunnen   voorkomen   door   ouders   te   steunen   in   hun   opvoedende   rol.   De   Uni-­‐ versiteit  Antwerpen  heeft  met  steun  van  de  Provincie  Antwerpen  het  Triple  P  (Positive  Parenting   Program)   –project   uitgedraaid.   Om   het   verloop   en   de   resultaten   in   het   licht   te   stellen   werd   in   2011  de  jaarlijkse  “Helping  Families  Change  Conference”  in  Antwerpen  georganiseerd.  De  twee-­‐ daagse  conferentie  werd  voorafgegaan  van  een  workshopdag  en  beiden  kenden  een  groot  suc-­‐ ces.  In  totaal  namen  418  personen  deel  aan  het  congres,  uit  24  verschillende  landen.       Een  van  de  hoofdsprekers  was  Matt  Sanders,  de  man  die  Triple  P  ontwikkelde  en  vanuit  Australië   over  de  gehele  wereld  bekend  maakt.     Vlaams   Congres   Kinder-­‐   en   Jongerenpsychiatrie   en   –Psychotherapie:   Timmeren   aan   de   weg   Leuven  22-­‐23  september  2011     Op   de   campus   Gasthuisberg   had   in   september   de   achtste   editie   plaats   van   het   Vlaams  Congres   Kinder-­‐  en  Jongerenpsychiatrie  en  –Psychotherapie.   Met   het   thema   Timmeren   aan   de   weg   wilden   de   organisatoren   de   ambachtelijkheid   van   het   vak   be-­‐ nadrukken.   Zorgen   voor   de   geestelijke   gezondheid   van   kinderen   en   jongeren   vergt   grote   inspanningen   en   voortdurende   aandacht.       We   noteerden   772   deelnemers,   waaronder  175  sprekers.  Deze  brachten  in  15  parallelzalen  256  bijdragen.   Het   congres   ving   aan   met   een   lezing   door   Giel   Hutschemaekers   (directeur   onderzoek   Gelderse   Roos   en   hoogleraar   geestelijke   gezondheidszorg,   Radboud   Universiteit   Nijmegen)   over   de   evi-­‐ dence-­‐based  zorg.  In  de  tweede  plenaire  lezing  had  prof  Mia  Leijssen  (hoogleraar  Psychologisch   Instituut  K.U.Leuven)  het  over  de  basishoudingen  in  de  zorg.    

In voorbereiding:  

Zesde Geestelijk  gezondheidscongres  2012   Op  18  en  19  september  2012  zal  het  zesde  Vlaams  geestelijk  gezondheidscongres  plaats  hebben   in  Wilrijk  -­‐  Antwerpen  .  Het  thema  is  “Macht  en  kracht.  Zorgrelaties  in  verandering”.   Dit   congres   –   een   initiatief   van   de   Vlaamse   Vereniging   voor   Psychiatrie   -­‐   wordt   gedragen   door   meer  dan  twintig  verenigingen  van  professionelen  in  de  geestelijke  gezondheidszorg.  Het  organi-­‐ satiecomité   heeft   in   2011   het   congresthema   bepaald,   en   de   oproep   tot   bijdragen   gedaan.     Die   is   inmiddels  afgesloten,  en  het  aantal  inzendingen  is  ongeveer  gelijk  aan  dat  van  vorige  congressen.   Het  wetenschappelijk  comité  begon  in  februari  haar  beoordelingsopdracht.    

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 13


Ondersteuning: implementatie   van   online   uitkomstenmeting   in   de   Vlaamse   geestelijke  gezondheidszorg   De  opdracht  wetenschappelijke  ondersteuning  startte  in  2006.  De  klemtoon  lag  initieel  op  de   implementatie  van  een  multidimensioneel  behandeluitkomstenmodel,  via  bestaande  meetin-­‐ strumenten.   Na   een   grondige   evaluatie   in   2009   verschoof   onze   focus   van   behandeluitkomst   naar   cliëntenfeedback   en   -­‐participatie.   Deze   koerswijziging   opende   de   weg   naar   een   nieuwe   methodologie,  waarvan  de  Tool  voor  Uitkomstenmeting  (TUM)  een  onderdeel  is.       De  Tool  voor  Uitkomstenmeting:  TUM     De   TUM   is   een   online   therapeutisch   instrument,   waarbij   aan   de   cliënt   wordt   gevraagd   om   elf   eenvoudige  vragen  te  beantwoorden.  In  deze  vragen  wordt  gepeild  naar     • de  klinische  symptomen  (m.n.  de  last  die  men  ondervindt  van  deze  symptomen)     • de  sociale  relatie   • de  relatie  met  de  behandelaar     • en  de  tevredenheid  over  de  behandeling.     De   resultaten   worden   grafisch   weergegeven   en   kunnen   met   de   cliënt   worden   doorgewerkt.   In   2010  werd  de  experimentele  versie  van  de  TUM  uitgetest  in  vijf  centra  voor  geestelijke  gezond-­‐ heidszorg.         Ondersteuning  van  de  hulpverlening     Met   onze   nieuwe   methodologie   proberen   we   antwoorden   te   formuleren   op   vragen   die   in   elke   behandeling  aan  bod  kunnen  komen.  Deze  vragen  hebben  betrekking  op  de  aspecten:  (1)  tijd,  (2)   relatie,  (3)  methode,  en  (4)  netwerk.     Het  aspect  tijd  valt  uiteen  in  drie  subvragen:  (1a)  “Moet  ik  de  behande-­‐ ling  verderzetten?”  Met  andere  woorden:  is  mijn  cliënt  voldoende  her-­‐ steld   om   zelf   verder   te   kunnen?   (1b)   “Is   verder   (diagnostisch)   onder-­‐ zoek   noodzakelijk?”   Dat   kan   bijvoorbeeld   het   geval   zijn   als   de   cliënt   blijft  aangeven  dat  hij  last  heeft  van  zijn  klachten.  (1c)  “Moet  ik  veran-­‐ deren  van  tactiek?”  De  interventie  blijkt  bij  deze  cliënt  minder  goed  te   werken  dan  ik  dacht.     De  tweede  vraag,  over    de  relatie,  ligt  gevoeliger:  (2)  “Ben  ik  de  meest   geschikte  hulpverlener?”  Misschien  kan  mijn  collega  deze  cliënt  beter  helpen?     Ten  derde,  de  methode:  “Was  dit  de  juiste  interventie?”  Misschien  is  deze  methode  voor  deze   cliënt,  in  deze  context  minder  succesvol.     Tot  slot:  “Moet  ik  mijn   netwerk  inschakelen?”  Als  mijn  cliënt  bijvoorbeeld  niet  opdaagt  voor  een   volgende  afspraak,  maar  ik  vermoed  dat  verdere  opvolging  nodig  is.       Vier  activiteiten  uitgelicht     In  2011  presenteerden  we  cliëntenfeedback  op  vier  publieke  momenten  :   1.  voorstelling  van  de  resultaten  van  het  valideringsonderzoek  op  de  jaarlijkse  bijeenkomst  van   de  Belgian  Association  for  Psychological  Sciences  (Gent,  27  mei  2011),   Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 14


2. symposium   op   het   achtste   Vlaams   congres   kinder-­‐   en   jeugdpsychiatrie   en   –psychotherapie   (Gasthuisberg,  22  september  2011),   3.   officiële   voorstelling   van   onze   nieuwe   methodologie   (Schaarbeek,   17   november   2011),   en   4.   internationale  workshop  rond  cliëntfeedback  (Schaarbeek,  18  november  2011).       Wetenschappelijk  forum       Op   27   mei   2011   werden   de   resultaten   van   het   validatie-­‐onderzoek   voor   het   eerst   gepresenteerd   op  een  wetenschappelijk  forum  van  de  BAPS.  Conform  het  model  bevatte  de   experimentele   versie   van   de   TUM   veertien   visueel   analoge   vragen   omtrent   klachten,  sociale  relaties,  tevredenheid  over  de  behandeling  en  de  therapeuti-­‐ sche   relatie.   Tweehonderd   cliënten   vulde   de   TUM   in,   samen   met   vier   bijko-­‐ mende   vragenlijsten   (Outcome   Questionnaire,   Quality   of   life   van   de   Wereldgezondheid-­‐sorganisatie,   ggz-­‐thermometer,   en   de   Werk   Alliantie   Vragenlijst).   De   resultaten   lagen   in   de   lijn   van   de   verwachtingen.   We   vonden   voldoende   evidentie  voor  ons  model  en  de  validiteit  van  de  subschalen.  Concreet:  de  TUM  2.0  bestaat  uit  elf   vragen,   verdeeld   over   vier   subschalen:   klachten,   sociale   relaties   en   tevredenheid   zijn   drie   out-­‐ come-­‐aspecten,  de  therapeutische  relatie  is  een  procesaspect.         Verhalen  uit  de  praktijk     Ter  gelegenheid  van  het  achtste  Vlaams  congres  kinder-­‐  en  jeugdpsychiatrie  en  -­‐psychotherapie     organiseerde   we   op   22   september   2011   een   symposium   rond   outcome   en   feedbacksystemen   bij   kinderen  en  jongeren.  In  een  eerste  bijdrage  schetste  Stefaan  Baert  (VVGG)  de  bijzonderheden   en   mogelijkheden   van   de   toepassing   van   outcome   en   -­‐feedbacksystemen   bij   kinderen   en   jongeren.   Zonder   een   exhaustief   overzicht   te   willen   bieden,   werden   een   aantal   instrumenten   besproken.  Daarna  volgen  twee  bijdrages  uit  de  cgg-­‐praktijk.  Leen  Derwael  en  Katrien  van  Loon   (VGGZ)   maakten   duidelijk   dat   uitkomstenmetingen   best   een   onderdeel   vormen   van   het   therapeutisch   handelen.   Metingen   worden   niet   alleen   besproken   met   cliënten,   maar   komen   ook   op  de  teamvergadering.  Ook  Sofie  Vandewiele  (cgg  Noord  West-­‐Vlaanderen)  beklemtoonde  dat   uitkomstenmetingen   best   gelinkt   worden   aan   het   behandelplan   en   -­‐doelstellingen.   Van   hieruit   kan   de   behandeling,   op   basis   van   cliëntenfeedback,   worden   bijgestuurd.   Astrid   Janssens,   Inge   Glazenmakers   en   Thirsa   Van   Dongen   (UA)   sloten   af   met   een   bijdrage   over   de   kloof   tussen   onderzoek   en   praktijk.   In   het   Triple   P-­‐project   probeerden   ze   hulpverleners   te   betrekken.   Via   netwerktafels  werd  het  proces  geëvalueerd.         Officiële  voorstelling  TUM  2.0     Op  donderdag  17  november  2011  stelden  we  officieel  de  TUM  2.0  voor  aan  het   brede  publiek.  Zevenenvijftig  mensen  uit  diverse  geledingen  van  de  geestelijke   gezondheidszorg  waren  aanwezig.  Jan  Van  Speybroeck  (VVGG)  had  het  over  vijf   evoluties   die   de   TUM   beïnvloed   hebben.   Joris   Casselman   (KUL)   gaf   een   overzicht   van   vijf   jaar   aandacht   voor   uitkomstmetingen   en   patiëntfeedback.   Stefaan  Baert  (VVGG)  presenteerde  de  TUM  als  een  therapeutisch  instrument.   Filip   Desmit   (cgg   Noord   West-­‐Vlaanderen)   sloot   af   met   ervaringen   uit   de   praktijk  van  zijn  cgg.    

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 15


Internationale workshop     Op   vrijdag   18   november   2011   organiseerden   we   een   eerste   workshop   over   pa-­‐ tiëntenfeedback.   Michael   J.   Lambert,   hoogleraar   aan   de   Brigham   Young   Uni-­‐ versity   (USA)   en   psychotherapeut   beet   de   spits   af.   Hij   is   auteur   van   verschillen-­‐ de   wetenschappelijke   artikelen   en   boeken   over   het   meten   van   behandeluit-­‐ komsten,  co-­‐auteur  van  de  Outcome  Questionnaire,  en  mede-­‐ontwikkelaar  van   de   OQ-­‐Analyst   software.   In   deze   workshop   had   hij   het   vooral   over   de   prakti-­‐ sche  waarde  van  outcome-­‐  en  feedbacksystemen.  De  impact  op  patiënten  (va-­‐ riërend   van   ambulante   tot   intramurale   instellingen)   werd   aangetoond.   Daarnaast   heeft   hij   ook   aandacht  voor  kritische  succesfactoren  bij  het  toepassen  van  dergelijke  systemen  in  de  dagelijkse   praktijk.  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 16


3. AANVULLENDE TAKEN  VAN  DE  VVGG     Reintegration  Award     Reïntegratie   Reïntegratie,   rehabilitatie,   resocialisatie,   herstel…   Verschillende   termen   die   alle   verwijzen   naar   een   gelijkaardig   einddoel:   een   proces   opstarten   met   de   psychiatrische   patiënt   zodat   hij   (op-­‐ nieuw)   een   rol   kan   opnemen   en   (her)ingeschakeld   kan   worden   in   de   maatschappij,   uitgaande   van   de   sterktes   die   men   heeft   en   rekening   houdend   met   de   beperkingen   die   men   heeft.   Met   de-­‐ ze  rol  wordt  niet  enkel  bedoeld  een  (her)inschakeling  in  arbeid,  maar  ook  het  opnemen  van  an-­‐ dere   maatschappelijke   rollen   kunnen   in   de   behandeldoelen   ingesloten   zijn:   het   (her)opnemen   van  sociale  rollen  (als  partner,  ouder,  vriend,  buur,  …),  vrije  tijdbestedingsrollen  (via  sport,  kunst,   cultuur,  vrijwilligerswerk,…).  Het  concept  van  participatie  en  burgerschap  speelt  hierbij  een  be-­‐ langrijke  rol.   Het  feit  dat  deze  doelen  vaak  zo  expliciet  opgenomen  zijn  in  de  behandeling  betekent  enerzijds   dat  er  sprake  was  van  een  proces  dat  zodanig  invaliderend  was  dat  men  deze  rollen  niet  (meer)   kon  opnemen.  Het  betekent  anderzijds  ook  dat  het  zo  belangrijk  is  dat  deze  rollen  (opnieuw)  op-­‐ genomen  worden,  want  onder  meer  uit  deze  rollen  halen  we  ons  zelfvertrouwen,  onze  hoop  en   soms  ook  onze  bestaansredenen.   Er  bestaat  niet  één  modeltraject  die  patiënten  helpt  om  deze  doelen  te  realiseren.  Het  is  voor  de   patiënt   en   de   behandelaar   dus   vaak   een   creatief   proces   om   zo’n   traject   te   kunnen   uittekenen.   Het   is   goed   om   weten   dat   ook   anderen   aan   zo’n   traject   werken.   En   het   is   soms   ook   leuk   om   zien   hoe  anderen  dit  dan  wel  doen.  Het  mooiste  resultaat  wordt  bereikt  in  een  partnerschap  tussen   patiënten  en  professionals,  met  daarbovenop  een  flinke  betrokkenheid  van  de  families.     Reintegration  Award  2011   Reeds  voor  de  11de  keer  organiseerde  de  VVGG  de  Reintegration  Award:  projecten  die  mensen   met  een  psychiatrische  aandoening  en  hun  omgeving  dichter  bij  de  maatschappij  brengen   –  en   vice   versa   –   worden   in   de   kijker   gezet.   Een   jury,   bestaande   uit   vertegenwoordigers   van   de   zorgverstrekkers,   de   zorggebrui-­‐ kers   en   de   mantelzorgers,   beoordeelden   de   ingediende   pro-­‐ jecten.  De    laureaten  werden  beloond  met  een  financiële  on-­‐ dersteuning,  ter  beschikking  gesteld  door  Eli  Lilly  Benelux.       De  winnaars  van  de  twee  juryprijzen:   Voor  de  tweede  prijs  werd  het  project  “Samen  Deskundig”  geselecteerd.  Veel  is  reeds  geschre-­‐ ven   en   verteld   over   ervaringsdeskundigheid   binnen   de   geestelijke   gezondheidszorg   in   Vlaande-­‐ ren.  Het  AZ  Sint-­‐Jan  in  Brugge  zette  alles  om  in  de  praktijk  en  trok  een  ervaringsdeskundige  aan   die  de  brug  bouwt  tussen  patiënten  en  professionals.  Een  mooi  staaltje  van  samenwerking  tus-­‐ sen  patiënt,  zorgverstrekker,  ervaringsdeskundige  en  familie-­‐  en  patiëntenorganisaties.   De   eerste   prijs   ging   naar   de   werkgroep   “Ervaringsdelen   en   destigmatisering”.   Het   project   is   opgezet   vanuit   het   aanloop-­‐ huis   POCO   LOCO   uit   Gent.   Poco   Loco   is   een   ontmoetingsplaats   voor  mensen  met  psychische  problemen  en  is  opgestart  vanuit  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 17


heel wat   partners   uit   de   regio   Gent.   De   werkgroep   stelt   zichzelf   voor   als   een   project   “waar   men-­‐ sen  hun  stem  laten  horen.  Hun  stem  die  een  wereld  van  verschil  kan  betekenen”.  Via  voordrach-­‐ ten  bij  bekende  en  onbekende  organisaties  werken  de  patiënten  mee  aan  een  positieve  beeld-­‐ vorming  over  en  destigmatisering  van  de  psychische  problemen.  De  leden  van  de  werkgroep  ze-­‐ telen   in   verschillende   zorgvernieuwende   projecten   in   het   kader   van   de   vermaatschappelijking   van  de  zorg  en  laten  ook  op  beleidsniveau  hun  stem  horen.  “Vormen  en  gevormd  worden”  on-­‐ derhoudt  de  kwaliteit  van  het  project  en  het  enthousiasme  van  de  deelnemers.   De   jury   beoordeelde   dit   project   als   een   sterk   kwaliteitsvol   project,   degelijk   onderbouwd   met   na-­‐ druk  op  reïntegratie  en  positieve  beeldvorming.  De  jury  was  dan  ook  blij  de  eerste  prijs  van  de   Reintegration  Award  2011  te  mogen  toekennen  aan  dit  project.     De   publieksprijs   is   door   de   bezoekers   aan   de   Reïntegratiebeurs   eveneens   toegekend   aan   de   werkgroep  “Ervaringsdelen  en  destigmatisering”.       Reïntegratie  Beurs   Elk   deelnemend   project   was   ook   aanwezig   op   de   Reïntegratie-­‐beurs:   een   ontmoetingsplaats   waar  de  projecten  worden  voorgesteld  aan  collega's  en  bezoekers.  Daar  was  ook  plaats  voor  de   laureaten  van  de  vorige  edities  en  voor  belangrijke  partners  binnen  de  geestelijke  gezondheids-­‐ zorg.  De  publieksprijs  wordt  toegekend  aan  het  project  dat  door  de  bezoekers  het  meest  werd   gewaardeerd.  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 18


Mental Health  Europe     MHE   Mental  Health  Europe  (MHE)  is  een  Europese  organisatie  die  zich  inzet  voor  de  promotie  van  po sitieve  geestelijke  gezondheid,  de  preventie  van  psychische  problemen,  kwaliteitsvolle  zorg,  so-­‐ ciale   inclusie   en   de   bescherming   van   de   mensenrechten   voor   mensen   met   psychische   problemen,   hun   familie   en   zorgverstrekkers   .   MHE   streeft   naar   een   Europa   waar   de   geestelijke   gezondheid   en   welzijn   van   haar   burgers   een   hoge  prioriteit  krijgen  in  het  politieke  spectrum  en  op  de  Europese  gezond-­‐ heids-­‐   en   sociale   agenda,   waar   mensen   met   psychische   problemen   leven   als   volwaardige   burgers   met   toegang   tot   de   meest   geschikte   diensten   en   on-­‐ dersteuning  als  dat  nodig  is,  en  waar  zinvolle  participatie  is  gegarandeerd  op   alle   niveaus   van   besluitvorming   en   bestuur.   MHE's   waarden   zijn   gebaseerd   op   waardigheid   en   respect,   gelijke   kansen,   vrijheid   van   keuze,   anti-­‐discriminatie,   sociale   integratie,   democratie   en   participatie.   VVGG  onderschrijft  deze  missie  o.a.  door  zijn  lidmaatschap,  en  door  zijn  aanwezidheid  in  de  raad   van  bestuur  van  deze  organisatie.   Huidige  MHE-­‐projecten:   • Train,  Improve,  Reduce!  Diminish  the  mental  health  and  psychological  consequences  of   violence   against   women   by   dismantling   prejudices   of   law   enforcement   agents   (2011   -­‐   2012)   • Violence  Against  Women  at  Work...Let's  talk  about  it!  The  mental  health  impacts  of  vio-­‐ lence  and  harassment  against  women  at  work  (2009-­‐2010)   • PROMETHEUS:  promoting  quality  of  social  services  of  general  interest  (2008-­‐2010)   • HELPS  -­‐  European  Network  for  Promoting  the  Health  of  Residents  in  Psychiatric  and  So-­‐ cial  Care  Institutions  (2008-­‐2010)   • DataPrev  (2007-­‐2010)   NFP   Vanuit   het   Europese   PROGRESS-­‐programma   voor   werkgelegenheid   en   maatschappelijke   solidari-­‐ teit  werkt  MHE  samen  met  zijn  leden  /  lidstaten.  In  elk  land  land  met  MHE-­‐leden  wordt  een  Na-­‐ tional  Focal  Point  (NFP)  samengesteld,  gekozen  uit  de  MHE-­‐leden  van  dat  land.  Dit  NFP  neemt   de   belangrijke   rol   als   tussenpersoon   tussen   MHE   en   haar   leden-­‐organisaties   en   andere   belang-­‐ hebbenden  in  het  betreffende  land.  De  VVGG  is  voorgedragen  als  NFP  voor  België  –  Vlaanderen.   Taken  voor  de  NFP   a) het   verspreiden   van   informatie   van   het   Europese   niveau   op   nationaal,   regionaal   en   lokaal  niveau,     b) het   verzamelen   van   input   voor   MHE   via   haar   leden   op   lokaal,   regionaal   en   nationaal   niveau,   in   functie   van   het   rapporteren   op   het   Europees   niveau   over   specifieke   onderwerpen  van  overleg.   c) lobbywerk  bij  de  lokale  en  Europese  beleidsmakers.   d) Toezicht  op  de  uitvoering  van  het  Mental  Health  Pact,  de  UN  convention  of  the  rights  of   persons  with  disabilities,  de  Nationale  Hervormingsprogramma’s.   Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 19


Overige activiteiten  in  2011     De  VVGG  bereidt  mee  de  organisatie  voor  van  een  congres  over  outreachende  zorg  bij  kin-­‐ deren  en  jongeren.     De   VVGG   is   aanwezig   op   het   Vlaams   Structureel   overleg   over   de   geestelijke   gezondheids-­‐ zorg,  georganiseerd  door  het  Vlaams  kabinet  Welzijn,  Volksgezondheid  en  Gezin.     Samen  met  een  zestal  ggz-­‐organisaties  doet  de  VVGG  voorbereidende  inspanningen  om  een   “Vlaams   Herstelplatform”   op   de   rails   te   zetten.   Onderhandelingen   met   Nederland   zijn   lo-­‐ pende   om   de   opleiding   Systematisch   Rehabilitatiegericht   Handelen   (SRH)   in   Vlaanderen   te   kunnen  aanbieden.     De  VVGG  is  lid  van  de  Vlaamse  Werkgroep  Suïcidepreventie.  Als  lid  van  de  Werkgroep  Uni-­‐ versele  Preventie  werd  ook  de  gezondheidsconferentie  van  17  december  2011  voorbereid.     De   VVGG   maakte   deel   uit   van   het   projectgroep   “GGZ   en   Werk”   vanuit   de   fondsen   Julie   Renson  en  Koningin  Fabiola.  We  verzorgden  er  tevens  een  presentatie  over  beeldvorming  en   antistigma.     De   VVGG   was   aanwezig   als   observator   in   het   Participatieproject   van   de   Koning   Boudewijn   Stichting.  In  deze  taak  hoorde  ook  de  voorbereiding  van  de  conferentie  Patiëntenparticipatie   op  30  september  2011.     De   VVGG   nam   deel   aan   de   voorbereiding   en   uitvoering   van   het   project   “Eerstelijns   geestelij-­‐ ke  gezondheidszorg”  van  de  fondsen  Julie  Renson  en  Koningin  Fabiola.     De   VVGG   participeerde   aan   de   KCE-­‐studie   en   expertengroep   over   de   organisatie   van   de   geestelijke  gezondheidszorg  voor  kinderen  en  jongeren  (CAMHS).     Vanuit   Icuro   en   Zorgnet   Vlaanderen   wordt   de   werkgroep   rond   accreditering   en   zorgindicato-­‐ ren  aangestuurd.  De  VVGG  is  aanwezig.     De  VVGG  is  lid  van  de  raad  van  bestuur  van  de  Belgische  Schizofrenie  Liga.     De  VVGG  is  lid  van  de  expertengroep  die  het  APSHA-­‐project  (telefonische  hulp  aan  huisart-­‐ sen  m.b.t.  de  zorg  voor  suïcidale  patiënten)  van  het  CPZ  ondersteunt.     De  VVGG  maakt  deel  uit  van  de  steungroep  van  de  Stad  Gent  m.b.t.  geestelijke  gezondheid   en  lokaal  sociaal  beleid.      

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 20


Bijlage :  Leden  Raad  van  Bestuur  en  Algemene  Vergadering  VVGG     Zorggebruikers  

Els Persijn  

Ups&Downs

Rebecca Muller  

Ups&Downs

Pierre Belpaire  

Ups&Downs

Charis Verlinde  

Ups&Downs

Stephane De  Geest  

UilenSpiegel

Tony Rosseel  

UilenSpiegel

Rafaël Daem  

UilenSpiegel

Freddy Sempels  

UilenSpiegel

Nadine Weyts  

Similes

Mieke Craeymeersch  

Similes

Jef Hoet  

Similes

Marianne Claeys  

Similes

Hilde Lamers  

Vlaamse Alzheimer  Liga  

Jan Barbe  

Vlaamse Alzheimer  Liga  

Zorgverstrekkers

Koen Oosterlinck  

Zorgnet Vlaanderen  

Stefaan Baeten  

Zorgnet Vlaanderen  

Rik Ouvry  

Zorgnet Vlaanderen  

Isabel Moens  

Zorgnet Vlaanderen  

Raf Opstaele  

Zorgnet Vlaanderen  

Guido Van  Oevelen  

Zorgnet Vlaanderen  

Mark Vanhauwenhuyse  

Zorgnet Vlaanderen  

Ann Moens  

Zorgnet Vlaanderen  

Wim D'Hanis  Dick  

Zorgnet Vlaanderen  

Danny Van  Damme  

ICURO

Hans Schröter  

ICURO

Jan Snacken  

ICURO

Jan Mampuys  

FDGG

Alain Vincke  

FDGG

Jan De  Clercq  

FDGG

Jan Willems  

OPGGZ

Toegetreden leden  

Joël Boydens  

Landsbond CM    

Stijn Jannes  

Prof. Em.  Universiteit  Gent  

Guido Smets  

KBC Ombudsman  

Adolphe Rubens  

psychiater

Eugeen Verhellen  

prof. Em.  Universiteit  Gent  

Joris Casselman  

prof. Em.  KULeuven  

Dirk Deboutte  

Prof. Em.  Universitair  Ziekenhuis  Antwerpen  

Luk Desmet  

Gezinsbond

Paul Pataer  

Liga Mensenrechten  

Veerle Cortebeeck  

VVSG

Henri Heimans  

magistraat

Frieda Matthys  

VAD

In vet:  leden  Raad  van  Bestuur  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 21


Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 22


Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 23


De Vlaamse   Vereniging   voor   Geestelijke   Gezondheid   zet   zich   op   vele   ma-­‐ nieren  in  voor  de  geestelijke  gezondheid.     Ze   zet   projecten   op   om   de   kwaliteit   van   de   zorg   te   verbeteren   (bv.   door   pa-­‐ tiënten  meer  te  laten  participeren  in  de  zorg,  in  het  beleid).       Ze   organiseert   acties   zodat   mensen   en   organisaties   een   duidelijker   beeld   krijgen   op   geestelijke   gezondheidsproblemen,   op   de   mensen   die   met   deze   problemen  te  kampen  hebben  en  op  de  zorg  die  daarvoor  bestaat.     Ze  informeert,  inspireert  en  engageert  mensen,  organisaties,  sectoren,  be-­‐ leidsmensen  zodat  het  onrecht  van  de  discriminatie  kan  verminderen.       VVGG_Banner 85x220_OL.indd 1

19/09/11 12:15

       

Vlaamse Vereniging  voor  Geestelijke  Gezondheid  vzw   Tenderstraat  14,  9000  Gent   Tel.  09  221  44  34   www.vvgg.be   info@vvgg.be  

Activiteitenverslag VVGG 2011

pagina 24

Jaarverslag 2011  
Jaarverslag 2011  

Activiteitenverslag

Advertisement