Page 1

Activiteitenverslag 2015

Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid


De VVGG ijvert voor een geestelijk gezond Vlaanderen waar goede, menselijke zorg wordt aangeboden en waar mensen met een psychische kwetsbaarheid, zonder stigma of discriminatie, ten volle kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. De VVGG staat voor verbinding en ijvert voor een geestelijk gezond Vlaanderen

De VVGG, een unieke vereniging in Vlaanderen, brengt de zorgverstrekkers, de patiënten(organisaties) en de familie (mantelzorgorganisaties) samen, gesteund door een breed maatschappelijk draagvlak. Deze vereniging vertrekt van de gelijkwaardigheid van elke partner.

2016 De VVGG wil verder evolueren tot een Vlaamse, autonome, inspirerende en innoverende vereniging, duidelijk aanwezig, die enerzijds de sector ggz, het beleid en de maatschappij de spiegel

Deze verenging ligt aan de basis ligt van de ambu-

voor houdt en anderzijds, als wijzer in hoofdzaken,

lante zorg in België, van patiëntenverenigingen en –

goede praktijken en alternatieven verspreidt, uit-

vertegenwoordiging, van de wet op de patiënten-

werkt en aanreikt. Om dit te kunnen bereiken her-

rechten, van de aandacht voor beeldvorming in

bekijkt en, waar nodig, hervormt de vereniging

Vlaanderen en van tal van andere realisaties. De

haar inhoudelijke werking, haar overlegorganen,

VVGG ijvert voor een geestelijk gezond Vlaanderen,

haar financiële situatie, haar personeelsbestand en

waar goede, menselijke zorg wordt aangeboden en

haar bestuurlijke organen. De vereniging zal de

waar mensen met een psychische kwetsbaarheid, zonder stigma of discriminatie, ten volle kunnen deelnemen aan het maatschappelijke leven. Deze missie stuurde de acties van de vereniging in 2015.

nodige samenwerkingsverbanden aangaan die haar in de voorgestelde richting kunnen versterken. De samenwerking met Te Gek!? via de associatie “Beeldvorming Geestelijke Gezondheid Vlaanderen” wordt geïntensifieerd, deze met VVP wordt

2015 In 2015 werden de grote projecten van de vereniging verdergezet en verder uitgebouwd: “Beeldvorming”, “H.O.P.E.” (Herstel Ondersteuning, Participatie en Ervaringsdeskundigheid) en “Feedbackgerichte Behandeling en Uitkomstenmeting”. We bereikten onze vooropgestelde doelen en slaagden er in om nog meer te doen. De resultaten van deze inspanningen kan je in dit verslag lezen.

2

gestart in de associatie “Forum Geestelijke Gezondheid”.

Dank Dank aan de VVGG-medewerkers Marlien, Karina, Nadine, Nejla, Mireille, Mira, Zehra, Rik, Karin, Bjorn en Koen en alle mensen en organisaties die de acties van de VVGG hielpen realiseren .


Mensen met psychische problemen lopen daar zelden mee te koop. Om velerlei redenen spreken ze niet over hun problemen, zelfs niet tegen hun nabije omgeving. Slechts 1 op drie van deze mensen zoekt professionele hulp. Terecht groeit in de geestelijke gezondheidszorg de aandacht voor de sociale component van het psychisch ziek zijn en focussen campagnes zich op het bestrijden van uitsluiting en discriminatie. Stigma en discriminatie, houden mensen bijna als een tweede ziekte, vaak tegen een behandeling op te starten, verlagen de kans op slagen van een toekomstige behandeling, verminderen de effecten van lopende behandelingen en zorgen ervoor dat mensen niet de kansen krijgen waar ze recht op hebben. In associatie met Te Gek!? zet de VVGG acties op om het stigma en het taboe te verminderen. Naast de projecten binnen deze associatie, waar de VVGG functioneerde als backoffice, waren er ook een aantal waar de VVGG trekker van is:

Project Geestelijk Gezond Vlaanderen www.geestelijkgezondvlaanderen.be Onze publiekswebsite reikt betrouwbare info aan en is tevens bedoeld om de vooroordelen te kunnen counteren en de gezondheidswijsheid te kunnen verhogen. Zie ook de infoblok. Ooit al zo gereageerd?

BEELDVORMING Beeldvorming gaat over mensbeeld, over acceptatie en over hoe we naar anders-zijn kijken. Hiermee wordt de basis gelegd voor een sociaal includerende maatschappij

3

Via campagnes verduidelijken we de baseline van de website: ‘Tijd om normaal te doen over psychische problemen’. Een van die campagnes vertrekt van alledaagse onliners als reactie op het verhaal van iemand met psychische problemen. Deze onliners blokkeren meestal het gesprek. Ze worden hier aangegrepen om uit te leggen hoe je dan wel kan reageren. Aan deze campagne is heel wat promomateriaal en een workshop verbonden. Info op http://www.ooitalzogereageerd.be.

www.geestelijkgezondvlaanderen.be:

de cijfers op 31/12/15 • Sinds de start in 2013 bezochten bijna 560.000 mensen de website. • In 2015 kregen we meer dan 282.000 bezoekers (+37%). Ze legden bijna 354.000 bezoeken af en bezochten meer dan 690.000 pagina’s. Meer dan één op vijf keerde dus een of meer keren terug. • 5% van de bezoekjes werden afgelegd vanuit het buitenland (138 landen). • Meer dan 600 sites hebben ondertussen een verwijzing of een link opgenomen. De meeste bezoekers (85%) vonden de weg naar de site via Google. • De meest bezochte pagina’s: “stress, overspannenheid en burn-out”, “borderline”, “bipolaire stoornis” en “feiten en cijfers”. Voor deze pagina’s scoort de site erg hoog op Google Search. • meer dan 3.900 mensen ondertekenden de charter voor een warmere wereld.

Levende bibliotheek De meest efficiënte strategie om vooroordelen aan te pakken is de contactstrategie. Laat mensen met elkaar praten. Het Levende Bibliotheek project (Human Library) is hierop gebaseerd. Daarbij wordt de bibliotheek als metafoor gebruikt. In de Levende Bibliotheek vind je geen papieren boeken. Je ontmoet er mensen van vlees en bloed. Mensen met een inspirerend verhaal of een aangrijpende getuigenis. Hun verhalen gaan over verlies, gelukt, ziekte, hoop, herstel,... Praten met een Levend Boek is de beste remedie tegen vooroordelen en taboes. We organiseerden in 2015 Levende bibliotheken in Sint-Niklaas, Menen, Antwerpen en Vilvoorde. Tijdens 88 “ontleningen” deelden deze mensen hun verhalen en ervaringen met aandachtige en waarderende lezers.


In elke mens schuilt een verhaal

EEN

OPEN

KO M J I J LANGS VO O R E E N VERRASSEND GESPREK?

BOEK

In de Levende Bibliotheek vind je geen papieren boeken. Je ontmoet er mensen van vlees en bloed. Mensen met een inspirerend verhaal. Over verlies, over geluk, over ziekte, over hoop, over herstel … Elk verhaal is het begin van een goed en persoonlijk gesprek. Eén op één. Van mens tot mens. Blader mee door een open boek over het leven.

OVER

HET

LEVEN

WIL JIJ GRAAG EEN LEVEND BOEK ONTMOETEN? KOM DAN NAAR DE LEVENDE BIBLIOTHEEK. ALS JE MENSEN LEEST, LEER JE MEER OVER HET LEVEN.

Project Werelddag Geestelijk Gezondheid Jaarliks wordt op 10 oktober de geestelijke gezondheid onder de aandacht te brengen, Samen met een aantal Vlaamse organisaties kozen we voor een eigen Vlaams thema: “Samen Veerkrachtig”. We wilden Vlaanderen er op wijzen dat geestelijke gezondheid een hoofd-zaak is en dat de boodschap is: “Laat mensen met psychische problemen voelen dat je er bent. Want samen sta je niet alleen sterker, maar springen we zelfs verder!”

VVGG_levendebib_affiche.indd

1

03-02-15

23:53

Acties Onze oproep om acties te organiseren werd gehoord. We noteerden 246 acties in 85 Vlaamse steden en zagen een uiterst gevarieerd aanbod: lezingen, workshops, getuigenissen, infostands, Levende Bibliotheken, films, wandelingen, goed-gevoel-muren, yoga-, Fit in je Hoofd- en mindfulness-sessies, picknicks, theater- en muziekvoorstellingen, beeldende kunst, … Communicatie Naast Facebook, Twitter werd ook www.samenveerkrachtig.be aangewend om onze boodschap te verduidelijken. Op deze informatieve site kon je terecht voor tips&trics, voorbeelden, getuigenissen en voor de westrijd. BV’s en schoenen… We spraken 10 BV’s aan die zich achter onze boodschap schaarden. We

4

namen een kort filmpje met hen op en kregen van hen een paar schoenen… Deze schoenen, opgesmukt door de patiënten van een psychiatrisch ziekenhuis, maakten deel uit van de wedstrijd op 10 oktober. De BV’s: Kathleen Cools, Wouter Torfs, Otto-Jan Ham, Dimitri Leue, Fons Leroy, Dirk De Wachter, Felix Van Groeningen, Bart De Wever, Karin Jacobs en minister Vandeurzen. Thunderclap Op 10 oktober wilden we Vlaanderen met een 'donderslag' wakker maken… We plaatsten dus een donderslag-bericht op Thunderclap. Werd je supporter van dit bericht, dan werd ons bericht naar al je volgers op Twitter, Facebook of Tumblr verstuurd worden. Dit bericht wordt niet meteen verstuurd, maar opgespaard tot op de werelddag zelf om 10 na 10. En dan gingen in één klap alle berichten, naar de volgers van alle supporters, de deur uit. Het verstuurde bericht: "Maak nu de sprong naar een geestelijk gezond Vlaanderen. Ga naar samenveerkrachtig.be, kies je BV-schoenen en win ze!" Ons bericht bereikte 291.486 mensen. Call to Action Op 9 oktober 2015 organiseerden we in zaal de Schelp van het Vlaams Parlement, onze call to action: "samen veerkrachtig = mental health in all policies". Uitgenodigd waren alle beleidsmakers en beslissingsnemers uit de verschillende domeinen (politiek, onderwijs, tewerkstelling, gezondheidszorg, ...) Dezen ontvingen onze aanbevelingenmap.


Vlaams Herstelplatform Sinds juni 2012 brengt het Vlaams Herstelplatform tweemaandelijks patiënten, hulpverleners en familie samen die deze inzichten delen. Het is een platform waar ideeën, initiatieven en projecten worden gecommuniceerd en verspreid. De volgende thema’s werden door een gastspreker besproken: • Kwartiermaken (Peter Dierinck) • Herstelacademie (Toon Derison en Pascal Balduzzi) • Toegankelijkheid van zorg en herstel (Hans Meganck).

HERSTEL ‘Herstel is een uniek proces waarin de cli ën t probeert de draad weer op te pakken, de regie te hervinden en zijn/haar leven opnieuw inhoud en richting te geven’ (GGZ Nederland).

Het is een manier om een bevredigend, hoopvol en sociaal betekenisvol leven te leiden, zelfs met de beperkingen van de ziekte. (Anthony)

4 belangrijke elementen die een rol spelen in het persoonlijk herstel: Hoop, Identiteit, Betekenis geven en Persoonlijke Verantwoordelijkheid (Slade)

5

omzetten. In een herstelacademie kan men een persoonlijk herstelproces uitbouwen door een keuze te maken uit het vormingsaanbod. Dat aanbod groeit in een coproductie van patiënten en hulpverleners. Deze werkgroep is een gezamenlijk initiatief van de VVGG en Mentalis. 5. Nieuw: De intervisiegroep ROPI. De ROPI (Recovered Oriented Practices Index) is een methodiek om te peilen naar de mate waarin een organisatie herstelondersteunend werkt. Heel wat mensen in Vlaanderen nemen die al af. Er is nood aan leren van mekaar. De intervisiegroep brengt de afnemers/auditoren samen.

Werkgroepen

Vlaamse Hersteldagen

Naast de inspirerende voorbeelden in de vergaderingen van het platform investeert het platform in werkgroepen.

Gezien het grote succes werden de tweede Hersteldagen georganiseerd, op 17-18 november 2015, opnieuw in Kunstencentrum Vooruit. Rond het thema “Herstellen doen we samen” kwamen in 10 zalen herstel en ervaringswerk in velerlei vormen aan bod. 1.100 deelnemers,

1. De werkgroep basistraject ervaringsdeskundigheid volgt de ontwikkelingen rond opleidingen ervaringswerk op en stuurt waar nodig bij. Vandaar uit worden de Antwerpse plannen voor een opleiding ondersteund. 2. De werkgroep “blijvende zorg en ondersteuning” focust op herstel voor langdurig zorgbehoevende psychisch zieken. In het bijzonder verkent de groep de raakpunten en verschillen tussen herstel voor langdurig zorgbehoevende psychisch zieken en “crustatieve” zorg (schelpzorg) en herstel. 3. Nieuw: De Vlaamse werkgroep Kwartiermaken, had drie druk bijgewoonde vergaderingen in drie Vlaamse steden, en kreeg de morele steun van Doortje Kal. De werkgroep ijvert om mensen een

waarvan de helft mensen met psychische kwetsbaarheden, deelden hun ervaringen rond herstel. Basistraject ervaringswerker. In januari 2015 startte de opleiding “Basistraject ervaringswerk in de geestelijke gezondheid”: 19 studenten vatten de opleiding van 30 lesdagen (1 dag per week). In een samenwerking met de hogescholen Vives en Hogeschool Gent en met de steun van de provincies Oost- en WestVlaanderen en OPGanG werd de opleiding door 12 studenten beëindigd. Na evaluatie werd de tweede editie in januari 2016 gestart.

rol te geven in de zorg voor psychisch kwetsbare burgers en attent te maken voor mogelijke uitsluiting.

VIP 2 -GGZ

4. Nieuw: de werkgroep Herstelacademie wil lokale initiatieven inspireren en ondersteunen die het concept van de herstelacademie in de praktijk

renproject van de Vlaamse overheid. De VVGG werkte daarvoor, met de ontwikkelgroep participatie, de indicator ervaringsdeskundigheid uit.

De VVGG neemt deel aan het kwaliteitsindicato-


Feedbackgericht behandelen

del een concrete ondersteuning biedt voor

Informatie-uitwisselingen

en uitkomstenmeting

de behandeling en mee leidt tot betere zorg.

• Via publicaties, lezingen, nieuwbrieven en het LinkedIn-forum

Meer info op www.vvgg.be/uitkomstenmeting Participatie op microniveau (in de betekenis

‘Feedback in de ggz’ • Drie nieuwe publicaties of “wegwijzers” over het model, de methodieken en de praktijkimplementatie.

van een partnerschap tussen zorgverstrek-

TUM 2.0

ker en zorgvrager) helpt de efficiëntie van

De VVGG ontwikkelde een meetinstrument

• Nieuwe educatieve films als ondersteuning bij de vormingen

de behandeling en de werkalliantie met de

voor uitkomstenmeting, namelijk de Tool voor

• De nieuwe praktijkgroep “Feedbackgericht behandelen en uit-

patiënt te verhogen.

Uitkomstenmeting (TUM 2.0). Dit kort meetin-

komstenmeting” m.b.t. het model (vb. praktische moeilijkheden,

strument ondersteunt de participatie van de

best-practices, nieuwe ontwikkelingen, etc.) en afstemming op

Wat?

patiënt en volgt diens evolutie op op vier

de dagelijkse praktijk.

In dit model van Feedbackgerichte Behan-

domeinen – klachten, sociale relaties, tevre-

deling wordt o.a. voorgesteld om op een

denheid over de behandeling en therapeuti-

regelmatige en formele manier (bv. via het

sche relatie.

gebruik van vragenlijsten) met de patiënt

Sinds de lancering van het online instrument in

die relevante topics te bespreken en te

2011 zijn meer dan 1500 nieuwe patiënten

evalueren, die in de behandeling het ver-

ingevoerd en 2500 sessies ingebracht. 17

schil kunnen maken. Niet het cijfer uit de

GGZ-voorzieningen (6 PZ, 2 BW, 2 PAAZ, 4

uitkomstenmeting is het belangrijkste resul-

CGG, 3 zelfstandig psychologen) maken ge-

taat, wel het gesprek over dit cijfer en de

bruik van de TUM.

feedback die de cliënt geeft over zijn/haar

De resultaten uit deze 2500 sessies (zie grafie-

behandeling en behandelaar. Het eerste

ken) tonen dat alle domeinen een positieve

doel van het model van Feedbackgericht

evolutie kennen. Deze is het meest uitgespro-

behandelen is dat de methodiek uit dit mo-

ken voor de ervaren klachten.

6

Verbetering van klachten

Sociale relaties

100

100

75

75

50

50

25

25 1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

5

6

Therapeutische relatie

Tevredenheid over de behandeling 100 100 75 50 25

75 50 25 1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

5

6


VVGG als Congresbureau

Blik op het beleid

In samenwerking met NVAGT organiseerde VVGG de studiedag “Super Divers Samen Leven” op 3 december ’15.

De VVGG organiseerde een kennismaking van een aantal Vlaamse politieke partijen en hun leden in de Vlaamse commissie voor welzijn met de “ggzwerkvloer”. NV-A (Peter Persyn en Björn Anseeuw), Groen (Elisabeth Meuleman en Elke Van den Brandt), CD&V (Kathleen Helsen), Open VLD (Freya Saeys) en SP.A (Jan Bertels en Freya Van den Bossche) gingen op de uitnodiging in en voor een aantal van hen werd een rondleiding georganiseerd.

VVGG als informatiecentrum Psyche Het kwartaalblad Psyche, in 2015 aan zijn 27ste jaargang toe, bericht over ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg. Met artikels, interviews en rubrieken wordt een brede waaier aan thema’s bestreken. Psyche wordt gedrukt op ruim drieduizend exemplaren. Een greep uit wat in Psyche verscheen: • Problemen van mensen zijn meer dan neurobiologische substraten. Gesprek met Stijn Vanheule • De netwerkontwikkeling en gemeenschapsgerichte psychiatrie. Gesprek met Guido Pieters • Over de complexiteit van samenwerken. Een gesprek met Luc Declercq • Rubriek “Aan de rand, er midden in”, van Peter Rober • Rubriek “Projectieruimte” van Anne Clara • Rubriek “Vensters – Beeldvorming in de psychiatrie” van Eric Thys • Rubriek “Zo helpt poëzie” van Jo Smet • Rubriek “Zorgarchitectuur” van Gideon Boie Zie ook www.vvgg.be/psyche

Kennisdeling

Publieksbrochures In onze 22 publieksbrochures krijg je bevattelijke info over de besproken psychische problemen. Jaarlijks worden zo’n 30.000 exemplaren verspreid (23.000 in publicatie en 7.000 online). Zie ook

Zoals hoger vermeld organiseerden we voor de beleidsmakers van het Vlaamse gewest een Call to Action: Samen Veerkrachtig – Mental Health in all Policies.

Blik op Vlaanderen en België Deelname aan congressen en studiedagen, aan maatschappelijke dialogen en klankbordgroepen, aan werkgroepen van de Vlaamse werkgroep Suicidepreventie, samenwerkingen met universiteiten en hogescholen, deelname aan het fonds Koningin Fabiola voor de geestelijke gezondheid, VLESP, enz. Dit alles helpt ons om onze blik op onze omgeving breed te houden, om voeling te houden met wat leeft in de geestelijke gezondheid(szorg) en om daaraan zelf een bijdrage te kunnen leveren.

www.vvgg.be/brochures

Documentatiecentrum Met meer dan 45.000 titels van boeken, tijdschriften, naslagwerken, jaarverslagen, rapporten van studiedagen, brochures en andere bronnen wil ons documentatiecentrum een bijdrage leveren aan een degelijke informatieverspreiding waardoor een stigmavrij geestelijk gezond Vlaanderen een stapje naderbij komt. Zie ook www.vvgg.be/doc

7

Blik op Europa Via haar lidmaatschap van Mental Health Europe en CARe Europe (een Europees Herstelplatform) is de VVGG zelf een inspiratiebron voor Europa en een doorgeefluik voor Europese innovatieve of corrigerende impulsen.


Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid Tenderstraat 14, Gent, www.vvgg.be

VVGG Activiteitenverslag 2015  
Advertisement