Issuu on Google+

Leskrant Ethiopië

Midden- en bovenbouw

d

Nederlan

Ethiopië

1

Ethiopië Puzzel Van links naar rechts

2

3

4

2. Wat drinken de mensen in Ethiopië èn in Nederland? 6 4. Waarmee verdienen veel arme kinderen geld? 6. Welk land is groter: Nederland of Ethiopië? 7. Wat is de bovenste kleur van de Ethiopische vlag? 8. Noem de naam van een Ethiopisch muziekinstrument.

5

7

8

Naar beneden

20

Deze leskrant is van: SVS1306

1. Welk landschap hoort bij Ethiopië? 3. Hoe heet een Ethiopische pannenkoek? 5. Wat is de grootste stad van Ethiopië?

Scholen voor scholen


Ethiopië is 31x zo groot als Nederland. De grootste stad van Ethiop ië is Addis Ababa. In die sta d wonen rijke en arme mensen. De arme me nsen wonen in kleine huizen van karton en plastic. De huizen staan dicht op elkaar.

Wat is Ethiopië Ethiopië is een land in Afrika. De mensen hebben een bruine huid en kroeshaar. In Ethiopië is het leven anders dan in Nederland. Er is geen winter, maar wel een seizoen waarin het elke dag regent.

d

Nederlan

De kinderen lopen vaak op straat en doen soms klusjes om geld te verdienen.

Het landschap ziet er steeds anders uit. Er zijn hoge bergen, maar ook vlakke stukken. Er zijn groene weiden, maar ook droge woestijnen. Het land is veel groter dan Nederland. Er is dus veel meer ruimte om te wonen voor de mensen.

Ethiopië

In deze leskrant leren jullie meer over het land Ethiopië.

Leuk om… …te surfen: spreekbeurt-ethiopie.yurls.net Materialen: computer Op deze website staat van alles over Ethiopië: hier kun je allerlei filmpjes kijken, informatie lezen en puzzels downloaden! Deze website is ook handig om te gebruiken bij de opdrachten in deze leskrant. http://spreekbeurt-ethiopie.yurls.net/nl/page/

2

…te kijken: Nick & Simon in Ethiopië Materialen: computer of digibord Nick & Simon zijn ambassadeurs van Edukans. In dit korte filmpje zie je beelden van hun bezoek aan Ethiopië. Ga naar www.edukans.nl/leskrant-ethiopie voor de link naar het filmpje.

Als je in de middenbouw zit, doe je de opdrachten waar MB bij staat. Als je in de bovenbouw zit, doe je de opdrachten waar BB bij staat. Maar als je het leuk vindt, mag je natuurlijk ook alle opdrachten proberen te doen! Er zijn ook speciale Plusopdrachten voor de midden- en bovenbouw voor als je sneller klaar bent of nog meer wilt leren. Aan het einde van jullie Ethiopië-project kun je laten zien wat je geleerd en gemaakt hebt in een tentoonstelling voor de ouders. Daarvoor staan ook tips in deze leskrant.

Veel plezier!

3


E-ne-dee-te na-we? Oftewel: ‘Hoe gaat het?’ Doelen MB: Je leert zeven woorden in het Amhaars, de meest gesproken taal in Ethiopië. Je vertaalt deze woorden in het Engels. BB: Je leest een Engelse brief van een leerling van de Maedot-school en je beantwoordt hier vragen over.

Materialen MB: woordenboek Nederlands-Engels, kleine kaartjes (of een A4 in stukjes geknipt), pen BB: pen, gelinieerd A4 of briefpapier, enveloppen In Addis Ababa spreken de meeste mensen Amhaars. Dat is de meest gesproken taal in Ethiopië. Maar ook in andere landen spreken sommige mensen Amhaars, zoals in Egypte, Israël en Zweden. Het Amhaars kent heel andere klanken dan wij gewend zijn en ook het alfabet is een stuk ingewikkelder: het bestaat uit wel 200 tekens!

“My name is Yenene sh Tesfaye. I am 12 years old. I was born in Addi s Ababa. I like to see mo vie s.

Zo schrijf je ‘cola’ in het Amhaars.

I hate snakes.

MB Kun jij de volgende woorden vanuit het Nederlands en het Amhaars in het Engels vertalen? Je mag een woordenboek gebruiken! Ben je benieuwd hoe deze woorden en zinnen klinken in het Amhaars? Op deze website kun je deze en nog veel meer woorden en zinnen beluisteren! Ga naar www.edukans.nl/ leskrant-ethiopie voor de link naar het filmpje. Wil je een spelletje doen met de woorden? Schrijf dan de Nederlandse, Amhaarse en Engelse woorden op aparte kaartjes. Laat je klasgenootjes de woorden die dezelfde betekenis hebben bij elkaar zoeken, speel memory of Mix&Match met de kaartjes!

BB Schrijf een brief in het Engels aan Yenenesh. Hang alle brieven daarna op in het lokaal.

I go to one of the scho ols of Maedot. I lis ten carefully wh en the teacher teach es. I participate wh en the teacher asks qu es tions and give an swers to ques tions. We start scho ol at 8:30 AM and end at 11:30 AM in the mo rning. The subjects we att end at scho ol are Am haric, Maths and En glish. My favorite subject is Maths. We have bre ak time at scho ol. During break time I play different ga mes like fo otball.”

Je begrijpt misschien niet alles wat er in deze brief staat, maar met een woordenboek erbij kun je vast antwoord geven op de volgende vragen: Hoe heet dit meisje en hoe oud is ze? Wat doet ze graag als ze niet op school is?

Nederlands Amhaars

Engels

Waar heeft ze een hekel aan?

hoi (sa-laa-me)

Hoe laat begint en eindigt haar schooldag?

tot ziens

Welke vakken krijgt ze op school en welk vak vindt ze het leukst?

(da-he-naa hu-nu)

ik heet …

... (ya-nee se-me ...) , alstublieft ( e-baa-ke-wo) , hoe gaat het? ? ( e-ne-dee-te na-we?) , hoe oud bent u? ? ( e-de-mee-wo se-ne-te na-we?) , gefeliciteerd! ( e-ne-ke-kwaa-ne da-se ‘a-la-wo-te)

4

Wat doet ze in de pauze?

Tentoonstellingstips MB: Leg de kaartjes van het memory of Mix&Match spel klaar op de tafels, zodat de ouders ook Amhaars kunnen leren! BB: Maak kopieën van de brieven aan de Maedot-school en plak ze op gekleurde papieren. Hang ze op en laat ze lezen door de ouders!

5


Hier woon ik… Doelen

MB

BB

MB: Je maakt een huisje van klei met meubels van kosteloos materiaal. Je denkt na over welke meubels er in een huisje in een sloppenwijk zouden staan. Je bedenkt welke dingen het leven van mensen in een sloppenwijk makkelijker zouden maken en je legt uit waarom. BB: Je leert goed te kijken naar hoe een sloppenwijk eruit ziet en maakt daarvan een schilderij met daarop verschillende materialen: blik en karton.

Maak van klei een huisje zoals je die gezien hebt op plaatjes of filmpjes van sloppenwijken. Zorg dat de voorkant van het huisje open is. Maak van kosteloos materiaal de spullen die jij denkt dat in een woning uit een sloppenwijk thuis horen. Hierover kun je natuurlijk overleggen met je klasgenootjes! Als je dat gedaan hebt, mag je één ding maken wat de mensen in de sloppenwijk in Addis Ababa waarschijnlijk niet hebben. Dit ding moet het leven van de mensen in die woning makkelijker maken. Je moet goed kunnen uitleggen waarom je juist voor dat ene ding gekozen hebt!

Voor deze opdracht heb je blik of zilverpapier en ribbelkarton nodig. Zoek via Google afbeeldingen van sloppenwijken. Print een plaatje uit wat jou aanspreekt. Ga met verf op dik papier aan de slag om dit plaatje na te schilderen. Als je schilderij gedroogd is kun je er stukken blik, zilverpapier of karton op plakken, zodat het nog meer op een echte sloppenwijk gaat lijken.

Materialen

Plusopdracht MB

MB: klei, kosteloos materiaal. Voor de plusopdracht: computer, gelinieerd papier, pen. BB: computer, dik A3 papier, plakkaatverf in felle kleuren, blik en karton in stukjes.

Werk je argumentatie uit op de computer en maak daarvan een lijstje met steekwoorden. Vertel voor de klas voor welk ding jij gekozen hebt en waarom. Zo kun je een discussie houden met je klasgenootjes: wie is het met jou eens en wie niet? Zorg dat iedereen die aan de discussie meedoet goed vertelt waarom hij of zij die mening heeft! Kijk aan het eind van de discussie of je mening veranderd is of dat je nog steeds vindt dat je een goede keuze hebt gemaakt.

Tentoonstellingstips MB: Zet alle huisjes op mooi aangeklede tafels. Schrijf de opdracht bijvoorbeeld op het bord en leg bij elk huisje een briefje met de uitleg van de keuze voor het extra meubelstuk! Laat ouders hierop reageren door op een leeg blad te schrijven wat ze van de keuzes vinden en of ze zelf nog goede ideeën hebben. BB: Hang alle schilderijen op en maak er een mooie tentoonstelling van! Je kunt ook de plaatjes uitprinten van de sloppenwijken en die erbij hangen, zodat de ouders zien hoe goed jullie schilderijen op het origineel lijken.

n a v l a a h r e v t e H d e m m a h o M a Rayan Ra

in Ethiopië. yana is een meisje

Ze woont in de slo

ppenwijk

etaal. rton, plastic en m in een huis van ka en van de je waar de kinder In dit filmpje zie kans.nl/ Ga naar www.edu . en on w na ya school van Ra e.

leskrant-ethiopi

6

e voor de link naar

het filmpj

7


Koffieceremonie Doelen Je leert rekenen met verhoudingen (met gewicht en geld)

Materialen Kladpapier, pen

Tentoonstellingstips: BB

Kijk naar de lijst benodigdheden voor de koffieceremonie. Voor een gast die 3 kopjes koffie drinkt heb je deze hoeveelheden nodig: • 24 gram koffiebonen • 60 gram popcorn • 6 gram suiker

Wil je een echte Ethiopische koffieceremonie doen? Zorg dan dat er een apart lokaal is waar de mensen koffie kunnen komen drinken. Eén van jullie is de gastvrouw, de ander deelt popcorn uit. Materialen: een koffiezetapparaat, koffie en koffiefilters, een platte pan, een houten lepel, koffiebonen, een vijzel, gras, eventueel bloemen, een zak popcorn, suiker en ronde kommetjes of kleine kopjes. Zet alles van tevoren klaar.

De gastvrouw krijgt op een avond 20 gasten (die allemaal 3 kopjes koffie drinken). Hoeveel kilo moet zij van alles kopen? Rond de kilo’s af op tienden achter de komma.

1

gram koffiebonen

=

kilo

gram popcorn

=

kilo

gram suiker

=

kilo

2

Op www.wisselkoers.nl kun je omrekenen van euro’s naar buitenlandse munteenheden. Toen deze leskrant werd gemaakt was 1 euro ongeveer 24 Ethiopische Birr waard. Klopt dat nog steeds? Zo niet: hoeveel is 1 euro nu waard? 1 euro =

Birr

De prijzen van koffiebonen, popcorn en suiker zijn in Nederland: Koffiebonen: 15 euro per kilo Popcorn: 6 euro per kilo Suiker: 1 euro per kilo

3

Kijk naar je antwoord bij opdracht 2. Hoeveel Birr kosten koffiebonen, popcorn en suiker per kilo, als je uitgaat van bovenstaande prijzen?

8

Koffiebonen:

Birr per kilo

Popcorn:

Birr per kilo

Suiker:

Birr per kilo

4

Kijk naar je antwoorden bij de opdrachten 2 en 3. Hoeveel moet de Ethiopische gastvrouw betalen voor de boodschappen (20 gasten die allemaal 3 kopjes koffie drinken)?

Koffiebonen: Birr Popcorn: Birr Suiker: Birr Totaal: Birr

5

Zou het bedrag dat je bij opdracht 4 hebt uitgerekend kloppen met hoeveel de gastvrouw echt moet betalen in Ethiopië? Waarom wel/niet?

Tentoonstellingstips: MB Een leuke afsluiting van een project, sportdag of andere viering: het verkopen van lekkere Ethiopische hapjes en drankjes! Zet de prijzen erbij in Birr, zoals je hebt geleerd in de rekenopdracht. Hierboven heb je kunnen lezen welke soorten eten en drinken populair zijn in dat land. Zorg dus onder andere voor wraps (injerra) met vulling, fruit en niet te vergeten… koffie (buna) met popcorn (qolo)! Je hoeft niet voor vorken en messen te zorgen: iedereen eet gewoon met zijn handen. Vertel aan iedereen dat wat je verkoopt typische Ethiopische hapjes en drankjes zijn en dat je geld inzamelt voor het onderwijs in Ethiopië.

Zo gaat de koffieceremonie: 1 Voordat de koffieceremonie begint, strooi je eerst gras en bloemen in een cirkel op de vloer. Daaromheen zet je een cirkel van stoelen. 2 Het bezoek gaat op een stoel op het gras zitten. Ze praten gezellig met elkaar. 3 De gastvrouw pakt de platte pan en doet daar koffiebonen in. 4 De gastvrouw loopt langs de gasten, zij snuiven de geur van de koffie op. 5 De gastvrouw doet de koffiebonen in een vijzel of kom en stampt ze fijn. 6 Intussen deelt iemand alvast wat popcorn uit aan het bezoek. 7 De gastvrouw vertelt dat ze nu koffie gaat zetten zoals we dat in Nederland doen. Doe koffie en water in de koffiepot en laat de koffie pruttelen. Terwijl de koffie doorloopt, kun je dit filmpje laten zien op het digibord. Ga naar www.edukans.nl/ leskrant-ethiopie voor de link naar het filmpje. Het laat precies zien hoe zo’n ceremonie in Ethiopië gaat en hoe ze daar de koffie klaarmaken! 8 De gastvrouw schenkt de koffie in de kommetjes of kopjes en deelt ze uit aan het bezoek. Wie dat wil kan er nog suiker in doen. Ook wordt er nog meer popcorn uitgedeeld. 9 Vertel je gasten dat ze niet meteen naar huis mogen gaan na het eerste kopje koffie: dat is onbeleefd in Ethiopië. Ze moeten minstens 3 kopjes koffie drinken. 10 Tenslotte bedanken de gasten de gastvrouw hartelijk voor de heerlijke koffie.

9


Bakje buna of toch maar een pannenkoek?

Kerken en geesten

Doelen

Doelen Je bedenkt wat je al weet over het Christendom en de Islam en vergelijkt dit met de voorkennis van anderen. Je beantwoordt vragen over de verschillen tussen beide godsdiensten.

Je leert met behulp van de schijf van vijf een gezond dagmenu samen te stellen voor iemand van je eigen leeftijd. Je kijkt ook kritisch naar je eigen voedingspatroon.

Materialen A4 papier, pen

MB en BB

Materialen Computer, gelinieerd papier en pen /A3 papier en tijdschriften met afbeeldingen van eten en drinken of kleurpotloden.

In Ethiopië wordt veel fruit gegeten, zoals ananas, sinaasappelen en bananen. Verder gebruiken ze veel honing. Bij de koffie (buna) eten mensen in Ethiopië geen koekjes, maar qolo, een soort popcorn. Brood eten ze in Ethiopië ook niet. Ze maken in plaats daarvan injerra, een soort zure pannenkoek. Op die pannenkoek scheppen ze allerlei groenten en kruiden en vlees: een soort wrap dus! Eten doe je in Ethopië met je handen. Je pakt het eten met je rechterhand. De kinderen van de Maedot-school hebben vaak te weinig geld om genoeg eten te kopen. Daarom moeten ze werken om hun eten te verdienen en blijft er weinig tijd over voor school. Op de Maedot-school krijgen alle kinderen een gratis maaltijd tussen de middag, zodat ze in elk geval elke dag één gezonde maaltijd hebben! In dit filmpje zie je de kinderen van de Maedot-school bij de maaltijd tussen de middag. Ga naar www.edukans.nl/leskrant-ethiopie voor de link naar het filmpje.

MB en BB Wat weet jij van het Christendom en de Islam? Maak op één blad voor beide godsdiensten een woordweb. Vergelijk je woordweb daarna met je schoudermaatje en vul aan wat je zelf nog niet had opgeschreven. Vergelijk nu met je hele groepje. Voor de vragen die hieronder staan kun je gebruik maken van je woordweb en van informatie van internet. Alle vragen gaan over de overeenkomsten en verschillen tussen de Islam en het Christendom. Zowel christenen als moslims geloven dat er maar één god is (het zijn monotheïstische godsdiensten). Ze noemen die god alleen anders, namelijk:

(Christendom) en

(Islam)

Zowel moslims als christenen geloven in een leven na dit leven. Welke woorden horen daarbij? Noem er drie.

,

Bedenk eens of jij zelf eet volgens de schijf van vijf? Wat zou beter kunnen en wat is al goed?

10

Er zijn veel verschillen in de feesten die gevierd worden bij christenen en bij moslims. Noem twee feesten die de christenen vieren, maar de moslims niet. Leg ook uit wat er tijdens die feesten gevierd wordt. en Noem ook twee feesten die de moslims vieren, maar de christenen niet. Leg ook uit wat er tijdens die feesten gevierd wordt. en Voor de moslims is het belangrijk om minstens één keer in hun leven naar Mekka te gaan. Waarom is dat belangrijk en wat doen ze daar?

en

De moslims zien Jezus niet als de zoon van God (zoals de christenen dat wel doen), maar als een profeet. Wat is een profeet?

Plusopdracht MB en BB

De meeste mensen in Ethiopië (66%) behoren tot het Christendom. Van die 66% is 61% orthodox christelijk en 5% Rooms-Katholiek. De rest van de mensen is grotendeels moslim (32%). Een klein deel van de Ethiopiërs gelooft in het animisme (2%). Animisme is een natuurgodsdienst waarbij mensen geloven in goede en kwade geesten. Je kunt de geesten gunstig stemmen door hen offers te brengen.

Jezus is volgens de moslims niet de belangrijkste profeet. Wie is dat dan wel?

Bestaan er voor christenen ook belangrijke plaatsen? Zo ja, welke?

Tentoonstellingstips MB en BB: verzamel van elk groepje het complete woordweb. Hang ze bij elkaar op. De vragen kun je er bij hangen als ‘kijkvragen’ voor de ouders: kunnen ze de vragen beantwoorden?

11


Warm of koud? Rekenopdracht BB Doelen

Doelen

Je leert opzoeken welke klimaten er in Ethiopië te vinden zijn. Over twee daarvan ga je meer informatie zoeken en klimaatkaartjes tekenen. Je vergelijkt deze klimaten met het Nederlandse klimaat. Je denkt na over de gevolgen van het Ethiopische klimaat voor de mensen, dieren en planten daar.

Je leert een dubbele staafgrafiek maken naar aanleiding van een tabel.

Materialen

Materialen

Hieronder zie je de gemiddelde temperaturen per maand in Addis Ababa. Je ziet de minimumtemperatuur en de maximumtemperatuur. Maak op een blaadje met hokjes een staafgrafiek. Met rode staven laat je dan zien wat de maximale temperaturen zijn en met blauwe staven laat je zien wat de minimale temperaturen zijn.

geruit A4 papier, potlood, kleurpotloden rood en blauw

Computer, Bosatlas, potlood, pen

MB en BB

Dit is een opdracht die je samen met iemand anders kunt doen! Zoek in de Bosatlas op welke klimaten je kunt vinden in Ethiopië. Schrijf de vier verschillende klimaten hieronder op. 1 2 3

Maand Maximum- Minimum- temperatuur (in ˚C) temperatuur (in ˚C) Januari 23

6

Februari 24

9

Maart 25

12

April 24

12

Mei 24

12

Juni 20

11

Juli 17

11

Augustus 20

11

September 21

11

Oktober 22

10

November 23

9

December 23

8

4 Kies twee van deze klimaten uit. Ga op internet of in een encyclopedie of aardrijkskundeboek op zoek naar wat die klimaten betekenen voor de temperatuur, de droogte en de neerslag. Teken voor elk klimaat een weerkaartje in de vakken hiernaast. Elk kaartje bestaat uit twee delen: de zomer en de winter. In elk deel zet je: • De gemiddelde temperatuur in °C • Zonnetjes voor droogte (hoe meer zonnetjes hoe droger het klimaat is) • Regenwolken voor neerslag (hoe meer regenwolken hoe natter het klimaat is) • Wat verder nog belangrijk is bij dit klimaat Je schrijft boven het hok over welk klimaat het gaat.

12

Zoek de verschillen! Kun je bovenstaande klimaten vergelijken met ons klimaat (Nederland heeft een gematigd zeeklimaat)? Schrijf de verschillen op in temperatuur, droogte en neerslag. Temperatuur:

Droogte/neerslag:

Tentoonstellingstips

Teken een kaartje van Ethiopië met de verschillende klimaatkleuren (zoals in de Bosatlas). Hang daaromheen de gemaakte klimaatkaartjes. Laat ouders maar zoeken: welk klimaat hoort bij welk kaartje? Knip de grafieken die gemaakt zijn bij de rekenopdracht uit. Laat ouders de grafieken aflezen door er kijkvragen bij te hangen, zoals ‘Hoe warm is het in maart?’, ‘Hoeveel graden verschil zit er tussen de temperatuur in februari en de temperatuur in juli?’

13


Keizers, Italianen en Britten Burgeroorlog

Doelen Je leert over de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van Ethiopië, je maakt daar een tijdbalk van en je beantwoordt er vragen over.

Materialen Tekenpapier of stroken, pen, potlood, kleurpotlood

Keizer Menelik Ethiopië in de prehistorie Er wordt wel eens gezegd dat Ethiopië ‘de wieg van de mensheid’ is. De mensen die dat zeggen bedoelen dan dat ze denken dat de eerste mensen ter wereld in Ethiopië leefden. Vanuit Ethiopië zouden de mensen zich daarna verspreid hebben over de rest van de wereld. De oudste vrouw die ooit gevonden is heette Lucy en leefde ook in Ethiopië.

De koningin van Sheba en Salomo In de Bijbel, de Koran en de geschiedenis van Ethiopië is de koningin van Sheba een belangrijke figuur. Haar koninkrijk Sheba lag in Ethiopië. Het verhaal gaat dat een rijke Ethiopische koopman tijdens een handelsreis naar Jeruzalem in Israël erg onder de indruk was van de koning van Israël: Salomo. Koning Salomo was erg wijs volgens de koopman. De koningin van Sheba raakte daardoor geïnteresseerd in die koning, en ging naar Israël om Salomo te ontmoeten. Daar werden de koning en koningin verliefd en ze kregen een kind. Deze zoon van de koningin van Sheba en de koning van Israël wordt de ‘stamvader’ van de Ethiopiërs: de mensen uit Ethiopië zeggen sinds die tijd dat ze afstammen van de koningin van Sheba en van Salomo. Hierdoor is er tussen Ethiopië en Israël altijd een bijzondere band geweest.

14

In 1974 kwam er een einde aan de regering van Haile Selassie toen de militairen de macht grepen. Hun regering heette de Dergue. In de jaren ’80 kwam er een burgeroorlog in Ethiopië. Een groot deel van het volk vocht tegen de regering in Addis Ababa. Ook was Ethiopië in die jaren in oorlog met Eritrea, omdat Eritrea onafhankelijk wilde worden. In 1993 verloor Ethiopië die strijd en werd Eritrea onafhankelijk. De burgeroorlog stopte in 1994 en in 1995 werden er nieuwe verkiezingen gehouden in Ethiopië, die gewonnen werden door Meles Zenawi.

Keizer Menelik was in Ethiopië aan de macht tussen 1889 en 1913. Hij stichtte de hoofdstad Addis Ababa. Menelik was goed bevriend met de Italianen. In 1889 gaf hij in een verdrag de Italianen het land Eritrea, wat tot dan toe was bezet door Ethiopië. Maar door wat vertaalfouten in het verdrag ging Menelik er mee akkoord dat de Italianen ook de baas werden in Ethiopië! Toen Menelik daar achter kwam, zei hij het verdrag op. Dat vonden de Italianen natuurlijk niet leuk, en zij vielen daarom Ethiopië aan. Menelik had echter een goed leger en de Italianen trokken zich weer terug. Menelik was een moderne keizer en deed veel goede dingen voor Ethiopië: hij legde bijvoorbeeld een spoorlijn naar de zee aan, die nog steeds bestaat. Menelik werd na zijn dood opgevolgd door Haile Selassie, die aan de macht bleef tot 1936. Ook Selassie was een moderne keizer die van Ethiopië een modern land probeerde te maken.

15


Keizers, Italianen en Britten Wat betekent de uitspraak “Ethiopië is de wieg van de mensheid?”

Van welke koning, koningin en zoon zou het Ethiopische vorstenhuis volgens de Bijbel afstammen?

Waarom vielen de Italianen Ethiopië aan?

Je hebt de tekst gelezen en belangrijke delen van de tekst onderstreept. Je kunt nu aan de slag met de opdrachten hiernaast.

Menelik was een moderne keizer. Waaruit blijkt dat volgens de tekst?

Maak een tijdbalk met daarop de belangrijkste jaartallen, gebeurtenissen en personen in de geschiedenis van Ethiopië. De tekst staat al in de goede volgorde, dus dat kan je helpen bij het maken van de tijdbalk. Je kunt de verschillende tijdvakken verschillende kleuren geven en tekeningen bij de gebeurtenissen maken om je tijdbalk duidelijker en mooier te maken.

Welke twee partijen vochten tegen elkaar in de burgeroorlog?

Tentoonstellingstips Verzamel alle tijdsbalken en hang die op grote gekleurde vellen papier bij elkaar. Jullie antwoorden op de vragen kun je netjes uitschrijven of uittypen en er als extra informatie bij hangen.

16

Doelen Je leert in een groepje zelf een ritme te maken en die samen te voegen met andere groepjes. In de plusopdracht luister je naar muziek uit Ethiopië en je leert daarbij te tekenen wat voor beelden die muziek bij jou oproept.

Materialen Muziekinstrumenten, ander materiaal dat gebruikt kan worden om ritmes te maken. Voor de plusopdracht een computer, A4 papier, kleurpotloden, pen.

MB en BB

MB en BB

Beantwoord de volgende vragen. De bedoeling is dat je werkt volgens de structuur “Denk Tweetal Vertel”. Je bedenkt eerst zelf een antwoord en daarna bespreek je dit antwoord met je maatje. Jullie maken er samen het best mogelijke antwoord van en schrijven dit op. Vervolgens bespreken jullie de antwoorden in de klas.

En van je 1-2-3-4…

Probeer uit te zoeken hoe het nu is in Ethiopië. Wie is er aan de macht en is Ethiopië een democratie?

Plusopdracht MB en BB Luister, bijvoorbeeld met een koptelefoon op, naar Ethiopische muziek. Hiervoor kun je de volgende link gebruiken (een playlist met allerlei muziek uit Ethiopië): Ga naar www.edukans.nl/leskrant-ethiopie voor de link naar het filmpje. Doe je ogen eens dicht en vraag je eens af wat je voor je ziet als je naar deze muziek luistert. Teken dat en gebruik eventueel tekst om je tekening te verduidelijken. Vergelijk je eigen tekening eens met andere kinderen die deze opdracht hebben gedaan: ziet iedereen hetzelfde voor zich bij het luisteren naar dezelfde muziek?

Afrikaanse, en dus ook Ethiopische muziek, staat bekend om de vrolijke ritmes. Misschien zijn er op school ook wel instrumenten die goed bij deze muziek passen! Een typisch Ethiopisch instrument is trouwens de masinko. Er wordt wel gezegd dat als je naar de masinko luistert, je betoverd wordt. Zo was er eens een man die bij het luisteren naar de masinko opeens met een nijlpaard wilde gaan dansen. Helaas had het nijlpaard daar niet zo veel zin in en begon de man te bijten… Hiernaast zie je een masinko. Gebruik instrumenten en eventueel ander materiaal waarmee je ritmes kunt maken (denk aan potloden, lege plastic flessen, blokjes enzovoorts). Ga in groepjes van vier uit elkaar en speel een ritme. Dat doe je zo: de eerste speelt een makkelijk ritme, bijvoorbeeld: 1-2-3-4, 1-2-3-4 de tweede speelt steeds op een bepaalde tel mee, bijvoorbeeld op de 1 en de 4 de derde speelt weer op een andere tel mee de vierde probeert iets sneller te spelen, en speelt bijvoorbeeld twee halve noten op een hele noot van de eerste, bijvoorbeeld: 1- 2je-3je-4, 1-2je-3je-4

Tentoonstellingstips Doe de ritme-opdracht voor aan de ouders. Laat het hen zelf ook maar eens proberen! Verzamel de tekeningen van de plusopdracht, zet de muziek aan en laat ouders kijken naar de beelden. Vraag hen te vertellen wat ze zelf voor beelden voor zich zien als ze deze muziek horen.

Als je met je groepje dit ritme goed geoefend hebt, probeer je je ritme te combineren met een ander groepje. Het ene groepje begint met zijn ritme, daarna het andere groepje met hun ritme. Als dat goed gaat kun je er weer een groepje bij vragen…

17


De wereld van… Tigist Doelen Je leert zeven nieuwe woorden. Je leert een tekst met signaalwoorden te schrijven. Je bedenkt hoe een dag uit het leven van een leeftijdsgenootje in Ethiopië er uit ziet en wat je daar leuk en minder leuk aan vindt. Je kunt als plusopdracht de dag van een meisje uit Ethiopië naspelen in een toneelstuk.

Materialen

Samen sparen voor Rayana

Noteer kort de verschillen tussen de dag van Tigist en jouw eigen dag. Stel je voor dat jullie een dagje van leven zouden ruilen. Welke dingen zou je leuk vinden aan de dag van Tigist? Welke dingen zou je minder leuk vinden?

Welke dingen zou Tigist leuk vinden aan jouw dag? Welke dingen zou ze minder leuk vinden?

Computer, pen, werkblad ‘Zoek iemand die…’, gelinieerd papier. Voor de plusopdracht eventueel materialen voor het toneelstuk.

MB en BB

Plusopdracht MB en BB

Ga naar www.edukans.nl/leskrant-ethiopie en ga naar ‘De wereld van Tigist uit Ethiopië’.

Speel met een groepje de dag van Tigist na. Verdeel de rollen en verzin er teksten bij. Je kunt er ook voor kiezen om iemand de tekst op de website te laten voorlezen en het tegelijkertijd uit te spelen. Na het oefenen kun je het toneelstukje opvoeren voor de klas!

Schrijf in het kort de dag van Tigist op. Wat doet ze eerst, wat doet ze daarna? Gebruik signaalwoorden om de structuur van je tekst duidelijk te maken.

Rayana is vo mensen haa

Tentoonstellingstips Verzamel de verhaaltjes die jullie gemaakt hebben over de dag van Tigist en plak ze bij elkaar op een groot blad. Verzamel ook wat jullie hebben bedacht bij de opdracht over het ruilen van een dag met Tigist. Geef ouders de opdracht om ook eens na te denken hoe zij het zouden vinden om te ruilen met iemand van hun leeftijd in Ethiopië. Wat lijkt ze leuk en wat lijkt ze minder leuk? Kies een groepje dat het toneelstuk van de dag van Tigist voor de ouders opvoert.

Scholen en ki Daardoor ku Ze krijgen kl

nderen in Ned

nnen kinderen

eten te geven

Ga naar ww

www.edukans.nl

nnen ze mee

. En hun eigen

zie je hoe ee

juf of meest

Ethiopië kun

r vriendinnet

gratis naar sc

nen ze gebru

r geld verdie

er wat je vo

na wil later d Na school m

iken om late rb

okter

aakt ze

e school in Et

hiopië.

eter werk te

hun eigen ki

nen dan ook

nderen naar school!

ayana er uit

iopie voor de

or Rayana en

andere

jes.

hool toe.

school van R

leskrant-eth

aan, omdat

geld aan dez

nen om later

kinderen kun

t doen.

k op school.

erland geven

n klas op de

w.edukans.n l/

Vraag aan d e kinderen in

ol leren, kun

et leukste va

eten.

r school geg

aalden. Raya

lt ze met haa

eren, boeken en

zoeken. Zo ku

het eerst naa

schriften bet

ndt Engels h

daarna spee

Wat ze op sc ho

In dit filmpje

18

r boeken en

worden. Ze vi huiswerk en

rig jaar voor

ziet.

link naar het

filmpje.

andere

19


Edu bb krant 270813lr2 def