Page 1

your company

Finansal Kurumların Kredi Riski Ölçümünde Kullandıkları Yöntemler, Risk Azaltmada Alınan Aksiyonlar ve Kredilendirme Sürecindeki Etkileri Murat Gençer


Gündem 1

2

3

4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 2


Gündem 1 2

3

4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 3


Bankacılık Sektörü Verileri

your company

Murat Gençer 4


Bankacılık Sektörü Verileri

your company

Murat Gençer 5


Bankacılık Sektörü Verileri

your company

Murat Gençer 6


Gündem 1

2 3

4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 7


Sermaye Yeterliliği Kavramı

your company

Mevduat

Dış Finansman

Banka

Yatırım Portföyü

Operasyonel Harcamalar

Kredi

Piyasa Riski Sermaye

Sermaye Yeterliliği

Operasyonel Risk

Kredi Riski

Murat Gençer 8


Sermaye Yeterliliği Kavramı Sermaye

Piyasa

Kredi

your company

≥ 8% Operasyonel

Riske Esas Tutar

Sermayenin 12.5 katı kadar risk alınabilir!

Murat Gençer 9


your Sermayenin 12.5 kat覺ndan daha fazla risk company al覺n覺rsa?

Murat Gen癟er 10


yourve Bankacılık sektörü Sermaye Yeterliliği company Riske Esas Tutarlar

Murat Gençer 11


Gündem 1

2

3 4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 12


Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm

your Yöntemleri company

Geliştirilmiş İçsel Değerlendirme

Temel İçsel Değerlendirme Standart Yaklaşım Murat Gençer

13


Standart Yaklaşım ve İçsel Değerlendirme Yöntemleri Farkı

your company

Kredilerin temerrüde düşme ihtimali Temerrüde düşülme durumunda teminatların kayıp miktarının ne kadarını karşılayacağı

Kredi Derecesi Notu Bağımsız derecelendirme kuruluşları

Standart Yaklaşım

Banka deneyimi

İçsel Değerlendirme

Murat Gençer 14


Kredi Risk Ölçümü : Standart Kredi Tutarı

=

your Yöntem company

Teminat Tutarı

Net Kredi Tutarı

x Risk Ağırlığı

@ Kredi Derecesi Notu

= Kredi Riski

+ Piyasa Riski + Operasyonel Risk

/

Sermaye

≥8%

Murat Gençer 15


yourKredi Risk Ölçümü : Standart Yöntem company Örnek Kredi Tutarı 10.000

=

Teminat Tutarı 2.000

Net Kredi Tutarı 8.000

x Risk Ağırlığı 100%

@ Kredi Derecesi Notu

= Kredi Riski 8.000

x 8%

Sermaye 640

Murat Gençer 16


yourKredi Risk Ölçümü : Standart Yöntem company Örnek Kredi Tutarı 10.000

=

Teminat Tutarı 2.000

Net Kredi Tutarı 8.000

x Risk Ağırlığı 75%

@ Kredi Derecesi Notu

= Kredi Riski 6.000

x 8%

Sermaye 480

Murat Gençer 17


Gündem 1

2

3

4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 18


Kredi Derecesi Notu – Risk Ağırlığı your company İlişkisi (Standart Yaklaşım) Risk Ağırlığı

150%

100%

100% 75%

50%

20% AAA → AA

Kobi Perakende Portföyü

A+ → A-

BBB+ → BB-

BB-

Notu Yok

Kobi (Perakende)

:Yıllık Ciro < 50m€ :Bir bankadaki toplam kredi miktarı < 1m€

!!!Türkiye’nin kredi notu B seviyelerinde olduğu için, “A” nota sahip firmaların aldığı kredilerin risk ağırlığı Türkiye’nin kredi notundan fazla olamayacağı için 100% alınır. Murat Gençer 19


Kredi Derecesi Notu – Risk Ağırlığı your company İlişkisi (İçsel Değerlendirme) Risk Ağırlığı

150% Bankalar firmaları kendi

100%

100%

deneyimlerine göre notlandırır 75% ve 50%

20%

risk ağırlıklarını ve ne kadar

A+ → ABBB+ → BBBBNotu Yok Kobi sermaye ayırmaları gerektiğini (Perakende)

AAA → AA

Kobi Perakende Portföyü

ona:Yıllık göreCiro belirler. < 50m€

:Bir bankadaki toplam kredi miktarı < 1m€

!!!Türkiye’nin kredi notu B seviyelerinde olduğu için, “A” nota sahip firmaların aldığı kredilerin risk ağırlığı Türkiye’nin kredi notundan fazla olamayacağı için 100% alınır. Murat Gençer 20


your company

Derecelendirme Nasıl Yapılır? Gelir Tablosu

Bilanço

Validasyon Kalibrasyon

Finansal Rasyolar

+ Niteliksel Kriterler

Temerrüt Olasılıkları

Firma Derecesi A+ A AB+ ..

1.1% 2.3% 3.2% 4.1% ..

Murat Gençer 21


Niteliksel Kriterler

your company

Müşterinin sektördeki durumu Müşterinin kaynakları kullanabilme yeteneği Piyasa ve banka istihbaratı Yönetim yetkinliği Müşterinin faaliyet gösterdiği sektöre ve ekonomiye ilişkin durum Müşterinin bilgilerinin düzeni Bilanço dışı riskler Grup ilişkileri İş yapabilme ve tamamlayabilme becerisi Teknolojisi ve benzeri niteliksel değerler Murat Gençer 22


your Derecelendirmenin Kredi Fiyatlamasına company Olan Etkisi Banka İçin Risk ↑

Kredi Notu

Kredi Maliyeti ve Teminat ↑

Sermaye İhtiyacı ↑

12.20% 12.00% 11.80% 11.60% 11.40% 11.20% 11.00%

Risk Bazlı Faiz

10.80%

Normal Faiz

10.60% 10.40% 10.20% AAA

AA

A

BBB

BB

B

CCC

CC

C

D

Geleneksel Kredi Fiyatlaması = Fonlama Maliyeti + Müşteri Risk Primi + Kar Payı Basel II Kredi Fiyatlaması = Fonlama Maliyeti + Beklenen Kayıp Oranı + İlave Sermayenin Maliyeti + Kar Payı Murat Gençer 23


Gündem 1

2

3

4

5 6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 24


İçsel Değerlendirme Yöntemi – Temel Kavramlar • PD •

your company

Temerrüt Olasılığı / Probability of Default

• Temerrüt Halinde Kayıp LGD • / Loss Given Default • Temerrüt Halinde Risk Tutarı EAD • / Exposure at Default • M •

Vade / Maturity

Murat Gençer 25


İçsel Değerlendirme Yönteminde Beklenen Kaybın Hesaplanması Ürün

Geri Kazanım

Müşteri Segmenti

Kullanım

Teminat Değeri

Derece

Limit

Teminat Tipi

PD

Karşı tarafın temerrüde düşme ihtimali nedir?

X

EAD

Temerrüt anında risk tutarı ne kadardır?

X

LGD

=

your company

Beklenen Kayıp

Riskin ne kadarı telafi edilemez?

Murat Gençer 26


İçsel Değerlendirme Yöntemi Rating PD EAD LGD

Teminat Tipi LGD

AAA 0.03% 1.00% 21.00%

Nakit 5.00%

AA 1.00% 3.00% 25.00%

A 3.00% 5.00% 28.00%

BBB 4.00% 7.00% 35.00%

BB 5.00% 9.00% 38.00%

Menkul Kıymet 29.00%

Gayri Menkul (Konut) 38.00%

Gayri Menkul (Ticari) 42.00%

Çek Senet 40.00%

 Rating  Kredi Kullanımı  İpotek

B 6.00% 11.00% 40.00%

CCC 7.00% 13.00% 45.00%

your Örnek company CC 9.00% 15.00% 50.00%

C 13.00% 17.00% 55.00%

D 100.00% 30.00% 65.00%

:AA :80.000TL :Gayrimenkul İpoteği Konut

 EAD = 80.000 TL X 1.03 = 82.400 TL  Beklenen Kayıp = PD x EAD x LGD = 1% x 82.400 TL x 38% = 313 TL Murat Gençer 27


İçsel Değerlendirme Yönteminde your company Kullanılan Tescilli Kredi Risk Modelleri Amaç Sermaye Yeterliliği

Kredi Fiyatlama

Ekonomik Sermaye

Credit Metrics

Kredi Limiti Performans Belirleme Değerleme

KMV Yöntemler

Credit Risk +

Credit Portfolio View

Murat Gençer 28


İçsel Değerlendirme Yönteminde your company Kullanılan Tescilli Kredi Risk Modelleri Credit Risk : Kredilerin temerrüt olasılıkları, bu olasılıkların değişkenliği, müşterilerin iş alanlarının sektörel olarak ağırlıkları ve kayıp yüzdelerinden analitik olarak kredi zarar dağılımını çıkarır. Credit Metrics : Kredilerin derece kayması matrisleri ve kayıp yüzdeleri istatistiklerinden ve müşterilerin iş alanlarının sektörel dağılımları ve Monte Carlo simulasyonu ile kredi portföyü değer dağılımını bulur. KMV : Kredi kullandırılan halka açık müşterilerin pazarda oluşan sermaye değerleri ve bu değerlerin değişkenliği üzerinden temerrüt olasılıklarını ve firmaların sektörel ağırlıklarından Monte Carlo simulasyonu ile kredi portföy değer dağılımını bulur. Credit Portolio View Genel ekonomik duruma bağlı olarak kredi verilen firmaların Monte Carlo simulasyonu ile değer dağılımı bulur. Murat Gençer 29


Gündem 1

2

3

4 5

6 7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 30


Kredi Riskini Azaltım Teknikleri

your company

AMAÇ

Diğer riskleri kontrol altında tutarken, kredi riskini ve bu riske karşı ayrılacak olan yasal sermaye yükümlülüğünü azaltmak.

Teminatlar

Bilanço İçi Netleştirme

Garanti ve Kefaletler

Kredi Türevleri

Murat Gençer 31


Kredi Riskini Azaltım Teknikleri Teminat

your company

Ülkemizde Yaygın Olarak Kullanılan Teminat Türleri

43% 22%

18%

16% 1%

İpotek

İmza karşılığı

Kefalet

Belge Karşılığı

KGF

Standart Yöntem  İpotek  Kefalet ve Rehin Risk Ağırlığı “A-” altı firmaların kefaleti kabul edilmiyor • Konut Amaçlı 35%  Gerçek Müşteri Çek-Senet • Ticari Amaçlı 100% Teminat olarak kabul edilmiyor  Alacak Temliki Basel II’de teminat olarak kabul edilmiyor Murat Gençer 32


Kredi Riskini Azaltım Teknikleri Teminat

your company

Ülkemizde Yaygın Olarak Kullanılan Teminat Türleri

43% 22%

18%

16% 1%

İpotek

İmza karşılığı

Kefalet

Belge Karşılığı

KGF

İçsel Değerlendirme  İpotek  Kefalet ve Rehin Bankanın geliştirdiği modelleme ile doğrulayabildiği her Risk Ağırlığı “A-” altı firmaların kefaleti kabul teminat risk azaltıcı bir unsur olarak kabul edilebilir. edilmiyor • Konut Amaçlı 35%  Gerçek Müşteri Çek-Senet • Ticari Amaçlı 100% Teminat olarak kabul edilmiyor  Alacak Temliki Basel II’de teminat olarak kabul edilmiyor Murat Gençer 33


Basel 2’de Kabul Edilen Mevcut Durum

your Teminatlarcompany

Basel II

Çek

Nakit

Senet

Altın

Kefalet

Hisse Senedi

İpotek

Tahvil

İşletme Rehini

Yatırım Fonu Banka Garantisi

Murat Gençer 34


Gündem 1

2

3

4 5

6

7

your company

Çeşitli Bankacılık Verileri Sermaye Yeterlilik Kavramı Basel 2’de Kredi Riski Ölçüm Yöntemleri Firma Derecelendirme ve Kredi Riski İçsel Değerlendirme Yöntemi Kredi Risk Azaltım Teknikleri Risk Ayarlı Sermaye Getirisi (RAROC)

Murat Gençer 35


Risk Ayarlı Sermaye Getirisi

your (RAROC) company

 Normal getiri fonksiyonları yatırımlardaki risk etkenini dikkate almaz.  RAROC ise getirileri alınan risklerle ilişkilendirilir. +Gelirler -Giderler +Ekonomik Sermayenin Getirisi +/- Transfer Ücretleri -Beklenen Zarar

Risk Ayarlı Gelir (Adjusted Income) RAROC = Riskde Olan Sermaye (Capital At Risk)

Kredi Riski + Piyasa Riski + Operasyonel Risk + Diğer Riskler İçin; Ayrılan Sermaye

Risk Ayarlı Gelir = Kredi Fiyatı - Masraf - Beklenen Zarar - Operasyonel Maliyet

Murat Gençer 36


Risk Ayarlı Sermaye Getirisi

your (RAROC) company

Müşteri X

Müşteri Y

Kredi Miktarı

$1,000,000

$1,000,000

Fiyat

LIBOR + 2 (4.5%)

LIBOR + 4 (6.5%)

Maliyet

1%

2%

Temerrüt Olasılığı

2%

4.5%

Temerrüt Halinde Kayıp Yüzdesi

40%

50%

Beklenen Zarar

0.8%

2.25%

Beklenmeyen Zarar

$56,000(5.6%)

$97,979(9.79%)

RAROC

(Libor+2%-1%-0.8%)/ 5.6%

(Libor+4%-2%-2.25%) / 9.79%

= 48.2%

= 43.4%

Y’den alınan prim fazla fakat Y’nin Risk Ayarlı Sermaye Getirisi daha düşüktür. Murat Gençer 37


your company

Teşekkürler

Murat Gençer RiskTürk Yazılım ve Danışmanlık muratg@riskturk.com

Murat Gençer 38

Kredi Riski Sunumu  

Finansal Kurumların Kredi Riski Ölçümünde Kullandıkları Yöntemler, Risk Azaltmada Alınan Aksiyonlar ve Kredilendirme Sürecindeki Etkileri

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you