Issuu on Google+

19 mei 2012 | 11e jaargang | nr. 5| de Ondernemer Arnhem is een uitgave van Uitgeversmaatschappij

* de Gelderlander

KvK inside

Nijmegen

Arnhem

Achterhoek

Stalen voetbalkooien, vuurkorven, hekwerken, draadkorven, balkons, afvalbakken, bloembakken, stoelenstapelaars, CV-ophangbeugels, enzovoorts. Steeds meer opdrachtgevers, zoals Arma, Buitenhuis en Gardeco maken gebruik van de metaalafdelingen van de bajes. foto: Jacques Kok Thema van dit nummer: metaal en elektro

Hekken uit de bajes

Volle bak bij de overnamebeurs van KvK Pagina 3

De Stoel: Aat van der Meer over nieuwbouw Dachser Pagina 5

7

Paardensport en zakendoen op Outdoor Gelderland Pagina 8/9

www.deOndernemer.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

2 | nieuws

Nederland mist techno-visie door Frank Thooft

D

e tijd dat Nederland grote industriële ondernemers opleverde bij bedrijven als Stork, Fokker, Philips, Daf en Verolme ligt al ver achter ons. Er zijn in Nederland maar weinig ondernemers van dat formaat die dat met visie, kracht en doorzettingsvermogen van de grond krijgen. De grote multinationals van vandaag worden geleid door bestuurders, niet door ondernemers zoals in die tijd dat bovenstaande bedrijven ontstonden, stelt ir. Loek van Veggel. Gelukkig wordt er nog in een aantal prachtige grote én kleine bedrijven geïnnoveerd, ondanks dat het een groot aantal kabinetten achtereen ontbroken heeft aan een visie op ondernemen, innovatie en langetermijndenken over de Nederlandse industrie, vindt hij, waardoor de positie van Nederland op internationaal gebied ten onrechte achterblijft. Wat dat betreft kijkt hij reikhalzend uit naar de verkiezingen aanstaande september. Keuzes voor ondernemerschap en technologische innovatie zullen belangrijk zijn in het ombuigen van recessie naar groei. Van Veggel (59), die nauw betrokken was bij innovatie in de luchtvaart, de grote internationale attractieparken, de moderne scheepsbouw, vliegvelden en de olie- en gaswereld weet wat daar voor nodig is. Vijf jaar geleden kocht hij het Arnhemse MTSA Technopower met als doel het bedrijf verder te innoveren in nieuwe productmarkt combinaties en het veel internationaler te maken. MTSA Technopower ontwikkelt en bouwt unieke apparaten, installaties en machines in de energie, proces, chemie, voedsel en pharmamarkt. Gebieden die behoren tot de gedefinieerde topsectoren waar Nederland zich qua innovatie op zal richten in de toekomst. „Wat we in Nederland meer nodig hebben zijn ondernemers als Steve Jobs en Richard Branson, die met visie, lef, en flair technologie sexy maken, en de durf en de kracht hebben om dat ook te realiseren.’’ Zelf besloot Van Veggel vier en half jaar geleden, enkele maanden na de overname dus, om het roer radicaal om te gooien. Als voortekenen

Loek van Veggel bij een van de procesinstallaties die MTSA aan het bouwen is. van de kredietcrisis die in oktober van 2008 zichtbaar werd, werden bij MTSA in januari al alle opdrachten voor de semiconductor industrie teruggetrokken. „MTSA verkeerde in de groeiperiode 2004 tot en met 2007 in een positie dat het werk op ons afkwam. Daar hoefden we niet veel voor te doen; we hadden een uitstekende naam als vooraanstaand technologieconcern. Echter het percentage voor de semiconductor wereld was te hoog en de grotere opdrachtgevers trapten bij de start van de crisis direct op de rem qua investeringen. De omzet daalde zeer snel.’’ Wat hebt u toen gedaan? „Ik heb een afdeling Sales en Marketing opgezet in het bedrijf. MTSA was een technologische organisatie, samengesteld uit goede mensen van Shell, KEMA, en AKZO, maar het waren wel allemaal ingenieurs, technologen en technici. Toppers op hun vakgebied, maar geen salesmensen. Toch zijn ze ook de verkoop ingegaan. We hebben ons gefocust op bestaande klanten, nieuwe klanten en internationale klanten. Onze ingenieurs hebben de toegevoegde waarde van MTSA bij

bestaande klanten vergroot, waardoor ze daar meer opdrachten uit wisten te krijgen; ze zijn onder meer op vakbeurzen gaan staan en ze hebben overal leads ontwikkeld. Ikzelf en een nieuwe Sales Manager richtten ons op de nieuwe klanten en de internationale markt. We hebben daarnaast, net als Jobs in zijn fantastische boek omschrijft, gedurfd om te investeren in nieuwe producten in nieuwe marktgebieden en in mensen, en juist niet gaan snoeien.’’ Wanneer merkte u de resultaten daarvan? „Direct in 2009 en de volgende jaren 2010 en de eerste helft van 2011 al toen we de omzet significant zagen groeien bij de bestaande klanten, bij nieuwe klanten, in nieuwe product/markt combinaties en internationaal. We werden op een gegeven moment benaderd door een Chinese partij, die een productpresentatie van ons op internet gevonden had. Dat klinkt bijna te gemakkelijk om waar te zijn, maar zo kan dat dus gaan. De Chinezen zochten een kennispartner op het gebied van aluminiumrecycling, en het gevolg is dat we nu voor dat Chinese

foto Jacques Kok

bedrijf een pilotfabriek aan het ontwikkelen zijn die we in het tweede helft van dit jaar in uitvoering mogen nemen. Eveneens in China leveren we apparatuur aan het grootste kortsluithoogspanningslaboratorium in aanbouw ter wereld. En ik ben net terug uit India, waar we verregaande gesprekken heb gevoerd over het leveren van apparatuur voor een nieuw kortsluitlab, en waar we de afgelopen jaren vijf pilotplants hebben geleverd.’’ Werkt u nu alleen nog maar met internationale partners? ”Nee, want we zijn net weer bezig voor Organon met nieuwe farmaceutische projecten en nog geen kilometer verderop zitten we hier in Arnhem bij zeer interessante bedrijven; Akzo, Teijin Aramid en NedStack. Voor Teijin hebben we een proeffabriek gebouwd waarbij de rest-aramide hergebruikt kan worden; en samen met NedStack hebben we onlangs een brandstofcel elektriciteitscentrale van 1 Megawatt ontwikkeld en gebouwd die nu in Antwerpen in volle productie is. Dat is op dit moment de grootste brandstofcel elektriciteitscentrale ter wereld.’’

Kunt u de juiste mensen krijgen? ”Nee, want techniek is nog steeds niet sexy genoeg. Veel jonge mensen kiezen de makkelijkere alpha en gamma studies en beroepen, terwijl industrie om techniek en technologie draait. Er is veel meer in te ontdekken, te innoveren, toe te passen. Door technische studies leer je ook zeer complexe problemen op te lossen en over je eigen vakgebied heen te kijken. Ik heb zelf indertijd lucht- en ruimtevaart gestudeerd. De meerwaarde daarvan is dat je dan in een grote verscheidenheid aan technische bedrijven kan werken. Ik zie dat ook bij de techneuten die hier werken: die kunnen de meest complexe problemen oplossen. Niets bestaat nog, als wij een opdracht krijgen; alles moet ontwikkeld worden. In onze heroriëntatie vier en een half jaar geleden zijn we de farmaceutische markt opgegaan. Tot dat moment deden we daar niets in. En dan merk je dat je door deze attitude ook een nieuwe bedrijfstak ‘aankunt’. Het leuke is dat je je en route ook ontwikkelt in economische, financiële, juridische en personele zaken. Andersom zie je nooit dat een econoom, jurist of financiële specialist nog een techneut wordt.” Even terug naar de Nederlandse overheid en visie; wat zou daar aan moeten veranderen volgens u? „Er wordt nog een versnipperd beleid gevoerd. Ik ben van mening dat we nog harder keuzes moeten maken en veel meer moet investeren in technologie, innovatie en ontwikkeling. Daarnaast moeten we ons richten op de export: daar ligt de markt. Daarmee voorkom je dat Nederland straks achter de feite aan gaat hollen. Neem Schiphol, ooit een toonbeeld van een internationaal vliegveld; nu streven landen uit het Midden- en Verre Oosten ons voorbij met prachtige ruime grote vliegvelden die de hubs in de wereld vormen. Hoe is het mogelijk dat ons Schiphol langzaam een benauwd regionaal vliegveld wordt? Dat is toch niet de koers die je als BV Nederland op wilt? Daarom ook hebben we een ondernemende visie nodig in het kabinet. Je kunt de economie alleen weer op gang krijgen met een visie, innovatie en ondernemers die groei kunnen realiseren. Daar zijn keuzen en offers voor nodig.’’

De verfijnde kneepjes van metaalbewerking door Frank Thooft

O

ok in de wereld van het edelmetaal is er innovatie. Met een laserapparaat, dat zijn ontwikkeling nota bene aan de tandtechniek ontleent, kan een goudsmid veel mooiere verbindingen maken dan met het traditionele solderen. Alexander van den Hoven laat een collier zien waarbij hij de blaadjes met een laser heeft bevestigd. „Het grote voordeel hiervan is, dat het goud niet verkleurt, zoals met solderen, wat je na elke keer solderen weer moet wegpolijsten. De temperatuur bij laseren is veel hoger, en je kunt op een veel kleiner oppervlak je verbinding maken, waardoor je veel fijner kunt wer-

ken.’’ Goud is, net als staal in de metaalwereld, aan fluctuaties onderhevig. Toch heeft de goudprijs, die het afgelopen jaar flink is gestegen, een kleiner effect op de kleine sieraden die goudsmeden maken, legt hij uit. „In een ring zit bijvoorbeeld relatief weinig goud doordat je altijd met een legering werkt. Daardoor hoeven de prijzen van gouden ringen niet zo sterk te stijgen als de goudprijs sec misschien suggereert. Armbanden en colliers daarentegen zijn terecht wel duurder geworden.’’ Een goudsmid onderscheidt zich door een eigen signatuur te ontwikkelen, een unieke stijl die door zijn specifieke klantenkring wordt gewaardeerd. „Mensen kunnen

Alexander van den Hoven toont het ‘gelaserde’ collier best zonder goud, zonder sieraden. Daar ga je niet dood van.

foto Jacques Kok

Maar toch...als je naar de eerste mens kijkt, droeg die al sierraden.

Van steentjes, schelpjes, enzovoorts. Mensen willen zich graag tooien met mooie spullen.’’ Van den Hoven speelt daar met zijn eigen atelier, waar twee goudsmeden werken, ook op in. Een van de nieuwste creaties is een manchetknoop die gemaakt is van een in een mal afgevormd druiventakje. „Je leert heel goed op vorm en vormgeving te letten als goudsmid. Een takje of een blaadje kan een bijzondere schoonheid hebben. Als je dat omsmeedt naar een gouden sieraad, heb je iets unieks in handen.’’ De kunst van het verfijnd construeren van het materiaal maakt volgens hem ook het verschil. „Dat is echt een vak apart.’’


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

nieuws | 3

Volle overnamebeurs KvK Maar liefst 150 aanmeldingen had de Kamer van Koophandel gekregen voor de Overnamedag 2012, die ze vorige week donderdag in Hotel Duiven organiseerde. In samenwerking met enkele overnamespecialisten had de Kamer plenaire- en parallelsessies opgezet over deelonderwerpen.

Door Stef Rietbergen

Terzake

De held

P

door Frank Thooft

D

e komende jaren zullen circa 23.000 ondernemers in het werkgebied van de Kamer van Koophandel voor Centraal Gelderland hun bedrijf te koop aanbieden omdat ze de leeftijd van 55 gepasseerd zijn, meldt de kamer. De reden dat de Kamer dit organiseert is dat vooral eigenaren van eenmanszaken moeite hebben hun bedrijf te verkopen, terwijl er wel een overnamegolf (die van de babyboomers) aankomt. Ook is de overlevingskans van overnemende ondernemers groter dan die van startende ondernemers (90% van de overnemers is na vijf jaar nog actief, tegen 50% van de starters). Bij een eerder gehouden overnamedag in Amsterdam gaf de Amsterdamse kamer aan dat zij het aantal te koop komende ondernemingen in Amsterdam en omgeving rond de 30.000 schatten. Landelijk ligt dit aantal rond de honderd duizend, verwachtte de eerste spreker op het Arnhemse seminar, Max Miltenburg van MFS in Duiven. Miltenburg gaf in zijn inleiding enkele heikele punten aan, zoals een lastiger financiering door de banken, omdat ook die aan zwaarder financieringseisen zijn onderworpen. Een bank zou volgens Miltenburg gemakkelijkker een Management Buy-Out (MBO) financieren, dan een management Buy-In (MBI). Volgens Miltenburg wordt 30% van de overnames binnen de familie geregeld, en komt 70% van de nieuwe eigenaren van buiten het bedrijf. Overigens zijn het niet alleen de ‘oudere’ ondernemers die

COLOFON de Ondernemer is een uitgave van dagblad De Gelderlander die zich richt op ondernemers, beleidsmakers en beslissers.

Directeur-uitgever Stef Rietbergen Hoofdredacteur Kees Pijnappels Eindredacteur Thed Maas 06-53645103 Redactie André Sonneville (Nijmegen) Frank Thooft (Arnhem) Jacob Schreuder (Achterhoek) Accountmanagers Frank Lamers 024-3650584 Martijn van Tent Beking 0314-372124 Foto’s Edwin Stoffer, Theo van Zwam, Jacques Kok, Theo Kock

De komende jaren komen er duizenden bedrijven te koop.

hun bedrijf te koop zullen aanbieden; steeds meer jonge ondernemers bieden hun bedrijven te koop omdat zij na enkele jaren wel eens ‘wat anders’ willen gaan doen. Ook het samengaan met een ander bedrijf kan een motief tot overdracht zijn, aldus Miltenburg. Een accountant is volgens Miltenburg doorgaans niet de meest geschikte persoon om een overname of verkoop van een bedrijf te begeleiden, vanwege de andere specialisatie van de accountant, en een mogelijke belangenverstrengeling die de accountant heeft bij het betrokken bedrijf.

bereiden waren. Bewust waren de twee en de ondernemer al in een vroeg stadium aan de oriëntatie begonnen, met als uitgangspunt dat de oprichter nog deels in het bedrijf zou blijven werken. Met name de juridisch-fiscale aspecten van de overname trokken de aan-

Gedeeltelijke overname

dacht van het tweetal, die om begrijpelijke redenen niet met name genoemd wilden worden. Die anonimiteit is ook een belangrijk onderdeel, aldus Miltenburg in zijn inleiding, evenals een gedegen informatie-onderzoek. De overige sprekers gingen in op de emotie

Onder de aanwezige ondernemers waren twee werknemers die in nauwe samenwerking met hun werkgever en oprichter van het bedrijf waar zij voor werken, een gedeeltelijke overname aan het voor-

Tijdige voorbereiding overname / opvolging zeer belangrijk

foto Ilvy Njiokiktjien

rond overnames (Nunes Consulting); aandeelhoudersovereenkomsten (Nysingh); fiscaal-juridische aspecten (Konings & Meeuwissen) en waardebepaling (MKB Adviseurs). De Kamer van Koophandel had ook een informatiemarkt opgezet, waar diverse specialisten op het gebied van overname en opvolging hun stand hadden opgezet. Zo’n 150 Nederlandse overnamespecialisten zijn verenigd in de BOBB, de Brancheorganisatie Bedrijfsoverdracht Bemiddelaars. De BOBB werkt met een gedragscode voor de leden en een commissie die toeziet op de naleving ervan, zodat de integriteit en de kwaliteit van de begeleiding en de adviezen gewaarborgd zijn. BOBB is kennispartner van de Kamers van Koophandel en overlegt periodiek met werkgeversorganisaties en het ministerie van Economische Zaken.

Voor Goed Ondernemen

O

p 27 juni wordt er in Ede een middagseminar ‘Voor Goed Ondernemen’ georganiseerd voor ondernemers die maatschappelijk ondernemen hoog in het vaandel hebbben staan. Initiatiefnemers zijn Gerda Geurtsen, Gini Manting en Danielle van Woerden, de drijvende kracht achter het organiserende GoedemorgenMBK. Gini Manting: „Veel ondernemers willen wel graag maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar worstelen met vraag hoe ze dat kunnen aanpakken. En waar ze moeten beginnen. Het moet natuurlijk niet zo zijn dat alleen de klant of de omgeving er beter van wordt. Voor een ondernemer moet het ook financieel haalbaar zijn. Veel bedrijven hebben al iets gedaan op dit vlak. Het zou jammer zijn als we deze kennis niet kunnen delen. Vandaar dat we verschillende spre-

kers uit de praktijk hebben gevraagd bij de middag Voor Goed Ondernemen. Tijdens het seminar maken we op een praktische manier de diverse kennis en ervaring over duurzaam ondernemen toegankelijk. Het gaat dan om kennis over financiële investeringen en financiële opbrengsten, inkoop, verkoop, klantenbinding, beeldvorming, trends en ontwikkelingen in verschillende branches. Het is echt een event voor en door mkb-ers. Alle sprekers waren enorm enthousiast om deel te nemen en hun ervaringen te delen met de deelnemers. Bekende namen uit het veld van MVO als Willem Lageweg, Marjan Minnesma, Ruud Koornstra en Koos de Koeijer waren direct bereid om deel te nemen. En onze sponsors zoals Eneco, Rabobank Arnhem e.o., Het Groene Hert, BNI en Oregional waren ook al snel gemotiveerd om een bijdra-

ge te leveren. Wij willen graag dat ondernemers na afloop van de middag zo enthousiast zijn geworden, dat ze daadwerkelijk iets gaan doen met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een eerste stap nemen om op een duurzame wijze te gaan ondernemen, hoe klein deze stap ook is. En dat kan zijn door anders om te gaan met energie en bijvoorbeeld over te gaan op groene stroom. Of dat ze een afspraak maken met andere ondernemers over hoe zij MVO hebben aangepakt. Voor Goed Ondernemen vindt plaats op 27 juni van 13.30 tot 19.00 uur in 50 | 50 Hotel Belmont in Ede. U moet zich hiervoor inschrijven vóór 17 juni. De prijs voor deze middag bedraagt € 95,- excl. BTW. Aanmelden kan via www.voorgoedondernemen.nl. Op deze site is ook het programma van de middag te vinden.

ech maakt het leven spannend”, was de kop van een krantenartikel waar laatst mijn oog op viel. Het bleek een interview te zijn met Mieke Bouma, die ondervraagd werd over haar net verschenen boek met de veelbelovende titel: ‘De Held in je eigen verhaal’. Ik werd door het interview gegrepen, dus maar snel haar boek aangeschaft. En daar heb ik zeker geen spijt van. Wat te denken van de volgende passage in de inleiding van het boek: ‘De Reis van de Held leert je dat het leven cyclisch is, dat alles voortdurend in beweging is en dat je de kans krijgt, bij alles wat zich voordoet of wat je creëert, een verhaal samen te stellen dat je verder op weg helpt en je in je kracht zet. In welke fase je je ook bevindt, je hoeft nooit het slachtoffer te worden van de omstandigheden’. In eerste instantie klinkt dat wellicht wat zweverig en niet-realistisch. Tijdens het lezen van het boek, wat op zichzelf ook al een mooie reis is, wordt echter steeds duidelijker dat je wel degelijk zelf aan het stuur kunt blijven zitten en je eigen toekomst kunt bepalen. En dat geldt dan niet alleen voor jou als persoon, maar het is ook toepasbaar op je gezin, en op merken, bedrijven, teams en organisaties. In twaalf stappen worden we meegenomen op dit pad van de held met als prikkelende hoofdstukken onder andere de Proloog, de Nieuwe Wereld, De Crisis, de Dolk en het Elixer. In één adem heb ik het uitgelezen. Heel herkenbaar, niet alleen voor mij maar voor iedereen. Zeker in tijden dat veel bedrijven het moeilijk hebben om te overleven, geeft dit boek nieuwe inzichten waardoor je heel anders tegen tegenvallers en obstakels aan gaat kijken. Je wordt uitgedaagd om na te denken over wie je bent, wat je zelf (of als bedrijf) wil bereiken in deze wereld en hoe je een nieuwe toekomst kunt creëren. Het boek zit vol met opdrachten en oefeningen die makkelijk toe te passen zijn in het leven van alledag. Ik ga ermee aan de slag en hoop ook zelf een klein beetje Held te worden.

Stef Rietbergen, Directeur/Uitgever De Gelderlander s.rietbergen@gelderlander.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

4 | nieuws

HSF France is thuis in Parijs HSF Logistics uit Nijmegen is na NXP de grootste particuliere werkgever van Nijmegen. Met zeven vestigingen in zes landen en 1050 man personeel. HSF Logistics zit hoofdzakelijk in het vlees transport en is daarin nummer 4 van Europa. Dochter HSF Logistics France BV verzorgt onder andere met meer dan 10 vrachtwagens dagelijks vleestransporten met vers- en vriesprodukten naar Rungis in Parijs, de grootste groothandelsversmarkt ter wereld. Een race tegen de klok over 502 kilometer. door Thed Maas

D

e klok heeft net het middernachtelijke uur geslagen. Daniël, een Pool die al 13 jaar in Frankrijk woont, meldt dat er al twee vrachtwagens gelost zijn. En de ‘prochaine camion’ (volgende truck) rijdt op dat moment Parijs al binnen. „Die is er over 20 minuten”, kijkt Daniël op zijn horloge. Zes uur eerder, om 18.00 uur, startten de chauffeurs de diesel (een Euro 5) van de eerste vrachtwagen, op het Distributiecentrum van HSF Logistics in Nijmegen. De eerste, want HSF rijdt elke avond, zes dagen in de week, met meer dan 10 vrachtwagens gevuld met deelladingen vlees, gekoeld of gevroren, naar Parijs. Naar Rungis dat wel ‘le ventre de Paris’, de ‘buik van Parijs’ genoemd wordt. „Het is in het belang van onze klanten dat we zo vroeg mogelijk in Rungis zijn”, zegt Bob Subnel, de commercieel directeur van HSF Logistics France. „De handel in Rungis vindt grof gezegd plaats tussen 24.00 en 06.00 uur. Des te eerder wij in Parijs zijn met het vlees, hoe meer verkooptijd de handelaren daar hebben. Als die goed verkopen, dan plaatsen ze meteen weer een bestelling. Daardoor stijgt de omzet bij onze klanten.” HSF Logistics France ontwikkelde daarvoor het ultrafresh-concept. „De koelwagens halen het vlees, tussen de 20 en 22 ton per vrachtwagen, ‘s middags meestal rechtstreeks op bij onze klanten; bij verschillende slachterijen in Nederland en rijden dan meteen door naar Parijs. Soms ook vertrekken ze vanaf ons DC (distributiecentrum) in Nijmegen. Doel is dat we tussen 22.00 en 01.00 uur bij Rungis aankomen. De vrachtwagens worden gelost en gaan met een retourlading weer terug.” Deze avond is Subnel zelf ook in Parijs, samen met Twan Krebbers, vestigingsmanager van HSF. Minstens een keer in de twee weken

gaan ze naar Rungis. Om te kijken hoe het gaat en om aan relatieonderhoud te doen. Ook om Daniel, de voorpost van HSF op Rungis, bij te praten. Krebbers: „Als een vrachtwagen wat vertraging heeft als gevolg van een file, dan meldt Daniël dat meteen bij de handelaren. Als er een probleempje is, dan lost hij dat op. Hij spreekt uiteraard Pools en vloeiend Frans en kent hier iedereen. HSF is de enige die zo’n voorpost heeft. Het werkt als een speer. Rungis is de grootste versmarkt van de wereld. Het is ook de moeilijkste markt. Als je het hier goed doet, dan kun je het overal goed doen. If you can make it here, you can make it anywhere. Wat wij hier doen kun je vergelijken met de afsluitende tijdrit van de Tour de France. Die moet je winnen. Je moet die gele trui halen want je bent zo goed als je laatste transport.” Let wel: Rungis is geen versmarkt voor de consumenten. Dit is een groothandelsmarkt voor de horeca en de detailhandel. Alles is hier groot. Hier worden complete koeien en varkens verhandeld en runderlevers per dozijn. „Kijk”, wijst Bob, „hier worden vleesprodukten verkocht waar wij in Nederland niet zo happig op zijn. Hersenen, pens, levers, niertjes en darmen. Die worden hier in Frankrijk wel gewaardeerd.” Niet dat wij Nederlanders een verfijndere smaak hebben dan de Fransozen. Subnel: „De voorste helft van die koeien hier gaan

weer naar Nederland. De achterste helft, met het betere vlees, eten de Fransen op. Waarbij ze een voorkeur hebben voor vaarsen. Duitsers daarentegen eten liever vlees van stieren. Dat heeft een wat steviger structuur.” Een koe die vandaag in Nederland geslacht is, kun je vannacht al als ‘hangend naakt vlees’ in Rungis tegenkomen. Van ‘het land’ tot ‘in de hand’, zeggen ze bij HSF. „Ze hebben het licht hier speciaal aangepast”, zegt Krebbers. „Daardoor ziet het vlees er mooier uit. Als we met het ‘hangend naakt’ te laat zijn, dan hebben we echt een probleem. Dat vlees moet namelijk diezelfde nacht nog worden uitgebeend. Dat gebeurt hier op Rungis, maar ook elders. De volgende ochtend ligt het dan bij de slagers in Parijs in de vitrine.” ”Al onze vrachtwagens hebben een dubbele bezetting”, vertelt Subnel. „Dat betekent dat we onderweg niet hoeven te pauzeren en dus geen tijd verliezen. Het gaat om versheid, temperatuur, be-

‘s Morgens in Nijmegen...

...HSF-trucks klaar voor vertrek...

...’s avonds in Parijs...

Twan Krebbers (l) en Bob Subnel van HSF houden op Rungis regelmatig de vinger aan de pols. foto’s Theo van Zwam waking en hygiëne. Met al die aspecten moeten we rekening houden in een kort tijdbestek. Dat is topsport. Bovendien krijgen de klanten in Nederland en Belgie als ze dat willen ‘s ochtend een mailtje van HSF Logistics France met een kopie van de boordcomputer van de vrachtwagen waarin staat hoe laat de lading gelost is. Zodat er nooit een meningsverschil - ‘te laat gelost’ - kan ontstaan met de afnemers op Rungis. Wij handelen eigenlijk in informatie. Wat is hoe laat waar? “ Vloeiend Frans

In Nijmegen zitten vier planners van HSF Logistics France achter grote beeldschermen waarop ze de vrachtauto’s via een GPS-systeem 24 uur per dag kunnen volgen. Alle planners spreken vloeiend Frans. Bob Subnel ook; hij werkte zeven jaar in Frankrijk. „Als je geen Frans spreekt dan ben je kansloos in Frankrijk. Je moet Fransen doodknuffelen als je za-

Zola noemde Rungis ‘le ventre de Paris’ 䢇 De Marché International de Rungis,

ook wel ‘le ventre (buik) de Paris’ genoemd, is 232 hectare groot, waarvan 727.000 m2 overdekt is. Het is de grootste versmarkt ter wereld. Omzet: 7,8 miljard. 䢇 De markt heeft een eigen ziekenhuis, politiebureau, bank en 21 res-

taurants. 䢇 Op Rungis werken 14.000 mensen. 䢇 De markt verzorgt 18 miljoen Euro-

pese consumenten, waarvan er 12 miljoen in een regio van 150 kilometer rond Parijs zitten. 䢇 Er worden jaarlijks 1.800.000 ton verse produkten verhandeld.

...via de tussenhandel...

ken met ze wilt doen. Dan moet je natuurlijk wel de taal spreken. In dit vak zijn drie dingen belangrijk: service, service en service. We zitten in Nijmegen, maar in Parijs zijn we thuis.” Het is inmiddels na tweeen. De in het wit geklede handelaars in de vleeshallen hebben allemaal hun rolluiken geopend en de vleeswaren uitgestald voor de kopers. Die, inderdaad met handjeklap, de prijs van een koe vaststellen. En uiteraard worden er ook telefonisch bestellingen geplaatst De bestellingen worden met kleinere vrachtwagentjes in Parijs en omgeving bezorgd. De laatste jaren is halalvlees sterk in opkomst. „Daaraan kun je zien dat Parijs islamiseert”, zegt Subnel. „En er wordt ook steeds meer halalkip aangevoerd.” Langzaamaan druppelen de restaurantjes en de cafeetjes vol. „De mensen hier op Rungis leven omgekeerd”, aldus Krebbers. „Als het werk in de vroege ochtend gedaan is, gaan zij eten. Dan zie je ze ook met een glas wijn aan de bar staan.” HSF Logistics France rijdt niet alleen op Parijs. Ze komen, met in totaal 52 vrachtwagens, door heel Frankrijk. „In elk departement van Frankrijk kun je ons minstens twee keer per week tegenkomen.” Wat het ook goed doet in Frankrijk is het feit dat HSF de Lean and Green Award heeft gewonnen voor de inspanningen het logistieke proces duurzamer te maken. Subnel: „Bij presentaties vertel ik dat we het Franse leven aan het vergroenen zijn. Waarom? Omdat dat geld oplevert. Kijk, vaak bestellen mensen uit gewoonte elke dag. Maar als je er even bij stilstaat kun je misschien niet meer elke dag maar bijvoorbeeld twee keer in de week de vrachtwagen voor laten rijden. Dan hoeven er minder kilometers gemaakt te worden. Iedereen heeft daar voordeel bij, maar je moet mensen er wel op attenderen. Het milieu blijkt een prima instrument te zijn voor gedragsverandering.”

HSF (sinds 1923) telt 7 vestigingen in 6 landen. In Nederland zit het bedrijf in Nijmegen en Winterswijk. Het aantal FTE’s is 1050, waaronder 450 Polen, 50 Duitsers, 50 Slovenen en 50 Engelsen. De omzet bedraagt 160 miljoen per jaar. HSF is daarmee de nummer 4 van Europa in vleestransport. De kans dat het stukje vlees op uw bord door HSF vervoerd werd, is 30 procent. Vanuit de distributiecentra van HSF worden elke avond 100 exportladingen (twee miljoen kilo vlees) getransporteerd naar alle landen van west-Europa.

...naar de slager...


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

de stoel | 5

Door Ronald Migo

Terzijde

‘Gut feeling’

Directeur Aat van der Meer op de plaats waar de nieuwe Dachservestiging wordt gebouwd. In de zomer moet het complex klaar zijn. foto Jan van den Brink

De mensen moeten ‘t doen Tegen de economische recessie in bouwt Dachser Intelligent Logistics dit jaar in Zevenaar een van de grootste vestigingen in Europa. Met een investering van 22 miljoen euro zorgt Dachser voor 35 nieuwe arbeidsplaatsen. „Uiteindelijk moeten de mensen het doen”, zegt Van der Meer.

Voor wie het nog niet weet, wat voor een bedrijf is Dachser? Wij zijn een internationaal logistiek dienstverlener. Het bedrijf is in Duitsland opgericht door Thomas Dachser. Nu is zijn kleinzoon, Bernhard Simon, voorzitter van de Raad van Bestuur. Vorig jaar behaalde het concern een omzetstijging van 13 procent. De omzet bedroeg wereldwijd 4,3 miljard euro. Hoeveel mensen werken bij Dachser? In totaal zijn dat 21.000 in 315 vestigingen. Om een indruk te geven: wereldwijd verwerkte Dachser in 2011 49,3 miljoen zendingen met een totaalgewicht van 37,1 miljoen ton. De komende vijf jaar wil Dachser ongeveer 1,3 miljard euro investeren, voornamelijk in het Europese vervoersnetwerk. En dat in crisistijd! De sector transport en logistiek heeft het moeilijk. Dat valt niet te ontkennen. Klanten verkopen hun producten moeilijker en hebben minder goederen nodig. In de periode van hoogconjunctuur die achter ons ligt hielden ze er grote voorraden op na. Dat is niet meer zo en die tijd komt ook niet terug. Wereldwijd gaat het echter helemaal niet zo slecht. Wij geloven in expansie, die ons tot nu toe alleen

Dachser bouwt groot complex in Zevenaar 䢇 Naam: Aat van der Meer 䢇 Functie: Managing director 䢇 Bedrijf: Dachser Intelligent Logis䢇 Personeel: 200 in Zevenaar 䢇 Vestingsplaats: Dachser is een we-

reldwijde logistieke dienstverlener met Nederlandse vestigingen in Waddinxveen en Zevenaar 䢇 Omzet: 4,3 miljard euro in 2011 䢇 Tekst: Jacob Schreuder 䢇 Foto: Jan van den Brink

maar voorspoed heeft gebracht. Wat is de kracht van zo’n groot familiebedrijf? Anders dan bij een beursgenoteerde onderneming is Dachser niet uit op snelle winst. Wij investeren de komende jaren flink in vakmensen. Daardoor kunnen we blijvend inspelen op de vraag van de markt. Het afgelopen jaar heeft Dachser 1700 nieuwe banen gecreëerd. Je kunt automatiseren wat je wilt, uiteindelijk zijn het de mensen die het moeten doen. Hoe moeten we uw functie bij Dachser zien? Ik ben managing director voor zowel Nederland als België. Dachser Nederland noteerde in 2011 een geconsolideeerde omzet van 61,2 miljoen euro. Twintig procent meer dan in 2010. Ik ben in 2006 bij Dachser gekomen met als opdracht de vestiging in Waddinxveen op te zetten. Waarom die tweede vestiging? Tot 2006 was Zevenaar het enige Dachserbedrijf in Nederland. Dat groeide uit zijn jasje. Door de vestiging Waddinxveen op te zetten nam het volume in Zevenaar met de helft af. Maar dat duurde niet lang. Het volume op de locatie Zevenaar bleef fors stijgen. Een paar jaar geleden hebben we al vastgesteld dat Zevenaar echt te klein was geworden. Uitbreiding op de plek waar we nu zitten (Hengelder 44, JS) was niet meer mogelijk. Daarom zijn de plannen voor totale nieuwbouw in eigen huis ontwikkeld en uitgewerkt.

Wat houdt die uitbreiding precies in? Op het nieuwe industrieterrein Zevenpoort wordt een van de grootste vestigingen van Europa gebouwd. De bouw is in volle gang en zal in de zomer klaar zijn. Het gaat om een investering van 22 miljoen euro. De eerste bouwfase omvat een crossdock van meer dan 7200 m2 met 82 laadperrons en een kantoorpand van drie verdiepingen. In latere fasen komt er nog een crossdock van 3300 m2 bij en een warehouse van meer dan 16.000 m2. Wanneer alle plannen worden gerealiseerd beschikken we in Zevenaar over een complex van in totaal 83.000 m2. Nog overwogen uit Zevenaar te vertrekken? Nee, nooit. Dachser Nederland is in 1975 in Zevenaar opgericht. We zijn trots op onze herkomst. Vanaf het begin wisten we dat we hier wilden blijven. Die keuze is gemaakt omdat de nieuwe vestiging erg strategisch ligt - langs de A12, tussen de Randstad en Duitsland maar ook in het belang van de 200 mensen die in Zevenaar werken. Wat is het geheim achter het succes van Dachser? Een geheim kun je het niet noemen. Het is algemeen bekend dat wij niet alleen kwaliteit beloven maar het ook waarmaken. We hoeven niet de grootste, maar willen wel de beste zijn. Wij spreken niet over klanten, we gaan een partnership aan. Vooraf willen we heel veel informatie hebben, zodat we

tics

een op maat gesneden offerte kunnen maken. Hoe garandeert u die kwaliteit? We hebben een gecentraliseerd transport- en managementsysteem, dat gefocust is op het leveren van kwaliteit. Maar automatisering mag nooit leidend zijn. De IT staat in dienst van het bedrijf en niet andersom. Verder zijn alle medewerkers in ons bedrijf opgeleid (we zijn een erkend leerbedrijf) en dat houdt in dat ze vanaf het begin geleerd hebben goede afspraken te maken en die na te komen. Dat we kwaliteit leveren stellen we overigens niet alleen zelf vast, we horen het ook vaak van onze afnemers. Dachser heeft niet zelf chauffeurs in dienst. Is dat niet bijzonder voor een bedrijf dat zo veel materieel op de weg heeft? Jaren geleden is die keuze al gemaakt. Wij beheren de vracht, zijn een soort tussenpersoon. De chauffeurs betrekken we van transportbedrijven. Dat zijn zowel zzp’ers als grote transporteurs. Maar dat is niet te zien hoor. De chauffeurs werken met Dachsermaterieel en dragen Dachserkleding. Hoe is het gelukt tot een bezettingsgraad van 98 procent van de wagens te komen? Die wagens beschikken over dubbele vloeren. Europallets met goederen worden op de bodem geplaatst. Daarboven komen balken en daarop weer een nieuwe laag pallets. Het is een eenvoudig systeem, we kunnen de wagens optimaal beladen. Maar de klant kan toch niet wachten tot die 98 procent is bereikt? Dat hoeft ook niet. We kennen twee soorten snelheid in de levering van goederen. Targo flex heeft een flexibele looptijd. We spreken dan met de klant af dat ze iets langer wachten, wat ze in het tarief ook merken. Bij Targo speed wordt heel snel geleverd en dat kost dan ook iets meer. www.dachser.nl

‘Gut feeling’ is een term die we steeds vaker tegenkomen in ondernemersland. De uitdrukking verwijst naar een eigenschap die mensen instinctief prikkelt tot het omzetten van nadelen en problemen in kansen en uitdagingen. Misschien hebben de politieke partijen die na zeven weken van vruchteloze onderhandelingen in het Catshuis in 48 uur tijd een bezuinigingsakkoord wisten te smeden, dat gut feeling (onbewust?) ook wel ingezet. Het is goed dat de politiek op de valreep zijn verantwoordelijkheid nam. Natuurlijk, er zullen tal van mitsen en maren kleven aan het akkoord. Je kunt je afvragen of het midden- en kleinbedrijf gebaat is bij een hogere BTW, loonmatiging of zelfs een nullijn. Want een van de grote problemen was toch die hand op de knip? Dan lijkt de kans dat de portemonnee nu wel open zal gaan, heel erg klein. En toch… elke crisis schept zijn helden. Voor mij zijn dat de ondernemers die zich uitgerekend nu onderscheiden met creativeit, durf en… ‘gut feeling’. Uit recent onderzoek van het EIM blijkt dat het mkb onder meer zijn uitweg uit de crisis zoekt, door in te spelen op export. Het mkb vindt steeds beter zijn weg in Azië en Zuid-Amerika. Bovendien kan het daar indirect profiteren van de goede positie die Duitse bedrijven er al hebben. Daarnaast blijven bedrijven ondanks alles investeren in duurzaamheid. Met een belangrijk EMT-cluster in onze regio (energie- en milieutechnologie) biedt dat goede perspectieven voor Centraal Gelderland. Wat ik maar wil zeggen: er is zo langzamerhand een gevoel aan het ontstaan van ‘tot hier en niet verder’. We gaan ons niet langer de put in laten praten. En o ja, die hand op de knip… er zijn altijd lichtpunten. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat mensen wat minder, en minder ver, op vakantie gaan. Volgens mij vloeit er heel wat vakantiegeld richting de detailhandel, groothandel en dus ook de industrie. Ik ga al wat langer mee, en ik kan u zeggen: het komt goed! Ronald Migo, algemeen directeur KvK Centraal Gelderland communicatiegelderland@kvk.nl


KvK NIEUWS NIEUWS Vier sterren voor Handelsregister KvK Het Handelsregister Systeem (HRS) van de Kamer van Koophandel heeft 4 sterren toegekend gekregen van de Software Improvement Group (SIG) en daarnaast een bijbehorend certificaat ontvangen van het prestigieuze instituut Tüv-IT. Dat is een uitzonderlijke prestatie omdat het HRS uit meer dan een half miljoen regels code bestaat. Het opnieuw bouwen van het HRS zou minimaal 35 mensjaren kosten. Het HRS is het enige bij SIG bekende systeem dat groter is dan ‘30 manjaren’ met een 4 sterren-rating. Het Handelsregister omvat 2,3 miljoen ingeschreven ondernemingen, rechtspersonen en samenwerkingsverbanden. Jaarlijks wordt daaruit meer dan 17,5 miljoen keer bedrijfsinformatie opgevraagd, waarvan meer dan 90% via Handelsregister online. Bovendien worden er elk jaar 3,5 miljoen wijzigingen doorgevoerd in het Handelsregister. Daarnaast verwerkt het 670.000 gedeponeerde jaarstukken. De KvK test haar applicaties voortdurend op functionele en technische aspecten en op kwaliteit en onderhoudbaarheid van de opgeleverde software. Dat gebeurt intern, maar ook door de SIG. Dat levert wekelijks een onafhankelijke rapportage op over de ‘digitale KvK’. Mansour Jouhri, van de afdeling Informatiemanagement & Ontwikkeling bij KvK Nederland: “Het certificaat is niet alleen een bevestiging van ons eigen kunnen, maar toont vooral aan dat het enorme project waarin de overheid - en indirect de ondernemer - zoveel geld heeft gestoken, daadwerkelijk van goede kwaliteit is.” De kwaliteit van de software wordt uitgedrukt in een schaal van 5 sterren. Die 5 sterren worden toegekend aan de 5% kwalitatief beste softwareproducten. Een score van 4 sterren betekent dat het product in de daaropvolgende bovenste 30% scoort in vergelijking met alle andere door SIG gemeten softwareprojecten in Nederland.

KvK-SHOP Exportdocumenten digitaal aanvragen en invullen Heeft uw bedrijf regelmatig exportdocumenten van de KvK nodig, zoals Certificaten van Oorsprong (CvO), EUR1 en EUR-MED formulieren? Dan kunt u die digitaal aanvragen en invullen. U bespaart hiermee tijd en geld. Met de software van ExportData, Stratech en Descartes kunt u de documenten zelf printen. U moet wel vooraf toestemming vragen aan de KvK voor het gebruik van de software. Bovendien is het gebruik van een digitale handtekening een voorwaarde. Als de aanvraag digitaal is ondertekend, stuurt de KvK de documenten per post terug. Heeft u geen digitale handtekening? Dan moet een tekeningsbevoegde persoon bij een kantoor van de KvK langskomen (niet elke vestiging kan dit) om uw handtekening op de (goedgekeurde) aanvraag te zetten. Als u gebruik maakt van een digitale handtekening, dan kunt u een Persoonsgebonden Organisatie Certificaat (POC) opvragen. Meer informatie? Zie www.kvk.nl/exportdocumenten Seminar Coachend leidinggeven Hoe kunt u het beste uw medewerkers motiveren? Hoe kunt u ze stimuleren om zich te

twitter: p o s n o Volg ntraalGld @K vK _ Ce

Yellow Pallet maakt rond wat krom is Zijn bananen krom? Natuurlijk, maar bij Yellow Pallet worden ze in zekere zin ook rond: het bedrijf zorgt voor een gesloten cirkel waarin het afval van de bananenteelt wordt hergebruikt in diezelfde bedrijfstak. Even voorstellen: de bananenpallet. “Weet je hoeveel pallets de bananenindustrie elk jaar nodig heeft? Twintig miljoen! Met andere bedrijfstakken erbij, gaat er wereldwijd 10 miljard dollar om in de palletproductie! Als je de kostprijs van zo’n pallet kunt verlagen van 10 naar 8 of 7 dollar, scheelt dat dus kapitalen”, zegt Hein van Opstal van Yellow Pallet in Wageningen. Zijn bedrijf is op dit moment druk bezig met het ontwikkelen van bijzondere machines: ze moeten de vezels uit de afgestorven stam van de bananenplant samenpersen tot een nieuw materiaal dat wellicht een belangrijke houtvervanger wordt. “Ik heb werktuigbouwkunde gestudeerd in Delft en werkte aanvankelijk bij een bedrijf dat machines maakte voor graan- en mengvoederinstallaties. Na een zesjarige carrière bij een Amerikaanse multinational en vervolgens vijftien jaar ondernemerschap in telecom en software, ben ik sinds 2008 weer terug in het ijzer en gietstaal en de ontwikkeling van deze machines.” Fibers persen Het verhaal begint met Papyrus Australia dat de techniek bedacht om fibers uit bananenstammen te winnen. Want die stammen sterven toch af als ze vruchten hebben gedragen. “Papyrus Australia zocht contact met Rob de Jong, Gert Kema en mij omdat ze met een businesscase de Europese markt op wilden. Al brainstormend kwamen we uit op de duurzame ‘Yellow Pallet’. Dan leveren we een product aan de leverancier van de fiber. De uitdaging is om de fibers samen te kunnen persen. We zijn voor de helft eigendom van Papyrus Australia en hebben met hen afspraken gemaakt over exclusiviteit: zij gaan niet

Hein van Opstal: “De bananenpallet is nog maar idee nummer één.” (Foto: APA-foto)

elders deze pallets maken en wij gaan geen andere machines inzetten voor het verkrijgen van fibers.” Turnkey fabrieken Van Opstal hoopt eind dit jaar de eerste machines ‘uitontwikkeld’ te hebben. “Op dit moment vinden er mechanische testen plaats bij de afdeling Food & BioBased van Wageningen UR. Als ze straks klaar zijn, mikken we op een verdienmodel waarbij Yellow Pallet turnkey palletfabrieken gaat ‘leveren’ aan – in ieder geval – de top vijf van de bananenexporterende landen: Ecuador, Costa Rica, Colombia, Guatemala en de Filippijnen. Later volgen ook andere landen. Ook het onderhoud van de fabrieken en het leveren van resins (harsen die nodig zijn voor het persen) hoort bij ons pakket. De bananensector reageert enthousiast want pallets zijn een grote kostenpost. We hebben een missie

naar Costa Rica achter de rug waar de grootste koepel van bananentelers – Corbana – al heeft laten weten dat ze willen investeren in de bouw van een fabriek. Ze hebben dat ook bekrachtigd met een geldbedrag.” Brandwerend Voor Hein van Opstal is de bananenpallet overigens nog maar ‘idee nummer één’. “Want er zijn natuurlijk veel meer toepassingen mogelijk. Samengeperste bananenvezels kunnen straks een deel van de houtproductie overnemen. Je kunt er panelen van maken waarvoor nu nog MDF en HDF gebruikt wordt. Het materiaal is van nature waterafstotend en voor een groot deel ook vuurbestendig. Je zou er bijvoorbeeld brandwerende deuren van kunnen maken. Zulke toepassingen vragen natuurlijk wel om hele andere business cases dan de bananenpallet.”

Yellow Pallet Yellow Pallet is voor de helft eigendom van Papyrus Australia. Verder participeren, naast Hein van Opstal, nog Rob de Jong (commerciële zaken) en dr. Gert Kema in Yellow Pallet. Kema, onder meer verbonden aan Wageningen UR, is wereldwijd kennisleider op het gebied van de resistentie tegen schimmels in de bananenplant en beschikt over een groot netwerk in de mondiale bananenteelt. Yellow Pallet wordt ondersteund door StartLife, het ondernemersloket voor startende ondernemers in de sector agrifood- en life sciences in de Food Valley. Daarnaast ondersteunt PPM Oost Yellow Pallet.

ontwikkelen en te groeien in de richting van hun persoonlijke- én de bedrijfsdoelstellingen? Een belangrijke vraag want als medewerkers ‘nee’ zeggen, doen ze dat meestal niet tegen het bedrijf, maar wél tegen de manager of leidinggevende. U kunt voorkomen dat ze om die reden zelfs het bedrijf verlaten. Tijdens het interactieve seminar Coachend Leidinggeven komen diverse onderwerpen aan bod: resultaatgericht leidinggeven, het voeren van doelgerichte coachings- en evaluatiegesprekken, positieve beïnvloeding en voorbeeldgedrag dat tot gewenste resultaten leidt. Het seminar vindt plaats op woensdag 30 mei bij de KvK in Arnhem van 18.00 tot 21.30 uur. De kosten zijn € 100,-. Voor info en aanmelden: www.kvk.nl/seminarsgelderland.

Kamer van Koophandel in de regio Starters International Business (SIB) Starters International Business (SIB) is een regeling van het ministerie van EL&I die ondernemers in het MKB helpt bij de eerste stappen over de grens. Tijdens het drie maanden durende programma krijgen de deelnemers advies bij het opstellen en uitvoeren van een stappenplan voor een internationale strategie. SIB beantwoordt diverse vragen: kan mijn bedrijf een internationale oriëntering aan? Is mijn product of dienst concurrerend genoeg? In welke landen heb ik de beste kansen? Het programma is bedoeld voor MKB-ondernemers die weinig ervaring hebben met zakendoen op buitenlandse markten maar die internationale handel wel structureel in hun bedrijfsvoering willen opnemen. Ook moeten ze over voldoende middelen beschikken, en bereid zijn tijd en geld te investeren in internationale activiteiten. Geïnteresseerd? U vindt alle informatie op www.kvk.nl/sib.

Retail 2020: Het Nieuwe Winkelen Op dinsdag 22 mei en dinsdag 12 juni vinden er informatieve bijeenkomsten plaats over Retail 2020: Het Nieuwe Winkelen. Dan worden de resultaten besproken van een analyse van de regionale detailhandel in respectievelijk de Stadsregio Arnhem Nijmegen en de regio FoodValley. Die analyse is gemaakt door Droogh Trommelen en Partners in opdracht van KvK, Hoofdbedrijfschap Detailhandel, CBW-MITEX en MKBMidden. Deze partijen organiseren de bijeenkomsten om ondernemers, gemeenten en provincie op te roepen de handen ineen te slaan, de kwaliteit van het ondernemerschap en het winkelgebied te verhogen en nieuwe concepten te bedenken. Doel: een onderbouwde visie op de regionale detailhandel ontwikkelen. De bijeenkomst van 22 mei vindt plaats in Hotel Haarhuis in Arnhem, die van 12 juni in CineMec in Ede, beide van 18.15 tot 21.30 uur. De toegang is gratis. Aanmelden kan via: www.kvk.nl/retailgelderland.


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

nieuws | 7

Innovatief: vlucht-rolluik als nooduitgang door Frank Thooft

R

olluiken houden inbrekers buiten, daar kan niemand omheen. Maar dat ze de bewoners ook binnen en soms iets langer ‘opgesloten’ dan wenselijk kunnen houden als er bijvoorbeeld brand uitbreekt, daar staan de fabrikanten vaak niet bij stil, en ook in de politieverordening voor veilig wonen komt deze mogelijkheid niet voor. Teus van Doorn, directeur-eigenaar van Deelen Wageningen is er echter mee aan de slag gegaan. De aarzeling van een van zijn (vrouwelijke) klanten bij de aankoop van rolluiken zette hem aan het denken. De vrouw had immers groot gelijk, vond Van Doorn. Het idee opgesloten te zijn bij brand weerhoudt veel mensen van de aanschaf van een rolluik. Van Doorn had enkele jaren daarvoor het uit 1962 daterende metaalbedrijf overgenomen en voelde zijn uitvindershart kloppen. Hij ging aan de slag en na enkele prototypen had hij het vlucht-rolluik

Teus van Doorn demonstreert het vlucht-rolluik. klaar. Hij vroeg er meteen octrooi op. Zijn vlucht-rolluik werd vervolgens ook door MKB Nederland in de MKB Innovatie Top-100 gekozen. Alexander Rinnooy Kan zelf drukte hem de hand bij de uitreiking vorig jaar. Het principe is in feite heel eenvoudig. Het rolluik

foto’s Jacques Kok

wordt in een frame gemonteerd dat zelf met scharnieren aan de deurpost, of het raamkozijn, wordt gemonteerd. Met een trekker die we nog van de ouderwetse WC’s kennen, worden van binnenuit twee stalen pennen ontgrendeld, waarna de deur moeiteloos

van binnen naar buiten toe opengezwaaid kan worden. Het handvat van de ‘trekker’ wordt van fluoriserende verf voorzien, waardoor het ook in het donker of als er rook hangt, zichtbaar is. Van Doorn: „Het probleem bij brand is dat er dan vaak kortsluiting optreedt, waardoor een elektrische ontgrendeling niet meer werkt. Of de brand is ontstaan juist dóór kortsluiting, en ook dan is er geen elektriciteit meer. Deze toepassing is puur mechanisch en heel licht te bedienen.’’ Van Doorn benaderde voor zijn vinding ook Joep Firet van MKB Winstpunt, die hem in contact bracht met een van zijn mensen om de markt nog efficiënter te ontginnen. Inmiddels zijn er al vijf agentschappen in Nederland operationeel, enkele volgende staan op de nominatie, en de stap naar het buitenland wordt eveneens binnenkort gemaakt. Het vlucht-rolluik kan in een aantal maten worden gemaakt, zodat er zowel voor deuren als voor ramen een vluchtweg kan worden gecreëerd. En Van Doorn zit niet stil.

Hij is ook bezig met de ontwikkeling van een mini-podium voor bijvoorbeeld een dirigent, dat als een openklappende koffer in één keer gebruiksklaar is. Met de dramatische gebeurtenissen op Koninginnedag in Apeldoorn in het achterhoofd ontwikkelde Van Doorn eveneens een verplaatsbaar en inklapbaar roadblock, waarbij ambulances, brandweerwagens en dergelijke wél, maar ongewenste automobilisten niet, kunnen passeren. www.deelen-wageningen.nl

Detail van het slimme trekkoord.

Veel werk voor ambachtelijke smederij door Frank Thooft

K

lein, onopvallend, weggestopt in een woonwijk in Oosterbeek, en toch wijd en zijd bekend. Smederij Sven is een bijzonder bedrijf, dat het bovendien druk heeft, vertelt Sven Lukassen, die de smederij samen met zijn vader runt. Sven is alweer de zesde generatie die dit mooie ambacht uitoefent. En mooi is het zeker, als je naar de ontelbare creaties kijkt die uit de smederij komen. Soms onzichtbaar, zoals de stalen balken in het huis van Kooij op de Utrechtseweg. Ruim twaalf ton staal ging erin; een flink aandeel van de doorgaans 55 ton die Sven jaarlijks doet. Maar veel vaker is het werk wél zichtbaar, zoals het hekwerk rond de skatebaan bij het gemeentehuis, dat met hetzelf-

de stemvorkmotief als bij het gemeentehuis zelf werd gemaakt. Of het hekwerk dat de gemeente bij de Gielebeek en de Oorsprongbeek liet maken, en dat ook dit bijzondere motief heeft gekregen. En er zijn meer voorbeelden. Zoals de bol op de Vredenbergkerk en het opvallende Airbornemonument in Heelsum. Met twee man - vader Paul werkt met zijn 67 jaar nog fulltime mee - kan Sven het werk bijna niet aan. Juist doordat hij klein en flexibel is, wordt hij vaak gevraagd. Door (vooral kleinere) aannemers, door particulieren die soms met een vergeelde foto van een oorspronkelijk smeedwerk komen, maar ook door IKEA in Duiven, waar hij regelmatig onderhoudsklussen doet. Extra personeel is lastig te vinden, zegt Sven. Zeker nu het zo druk is, zou hij

Sven en Paul Lukassen wel een derde man kunnen gebruiken. Maar die zijn lastig te vinden. Het imago speelt nog een beetje parten, blijkt. En dat is geheel onte-

foto Jacques Kok

recht. Want elke opdracht die Sven aanneemt, is maatwerk, waar een flinke dosis creativiteit en vakmanschap voor nodig is. „Negen-

tig procent van het werk is oplossingen vinden voor een probleem. En dan moet je je hersens laten kraken’’, zegt hij. „Juist doordat je de techniek beheerst kun je met slimme en mooie oplossingen voor de klant komen. En dat maakt het werk zo leuk.’’ Net als het interview klaar is, komt er een gehandicapte sporter van Papendal binnen, om zijn gelaste rolstoel op te halen. Want ook dat werk doet Sven. Via het ROC komen er regelmatig stagiaires om het vak te leren, en Sven vindt dat een goede zaak. Eind dit jaar viert hij dat de zaak twintig jaar op de huidige locatie, op de Dennenkampweg, zit. Dan houdt hij weer open huis voor de buurt, net als vijf jaar geleden. En er is altijd veel belangstelling voor dit mooie ambachtelijke vak.

Achter tralies wordt mooi metaal gemaakt door Frank Thooft

Z

akjesplakken is echt een achterhaald begrip, als je over ‘werken in de gevangenis’ praat. Stalen voetbalkooien, vuurkorven, hekwerken, draadkorven, balkons, afvalbakken, bloembakken, stoelenstapelaars, CV-ophangbeugels, enzovoorts. De voorbeelden van de in de bajes gemaakte producten - en dan alleen al op het terrein van metaal - zijn eindeloos. En steeds meer opdrachtgevers, zoals Arma, Buitenhuis en Gardeco maken er gebruik van, naast heel veel kleinere bedrijven die op deze manier graag kleine series laten fabriceren. Nederlandbreed gaat het om 8000 gedetineerden die in de diverse branches, die de penitentiaire inrichtingen herbergen, werken. In Arnhem hebben beide penitentiaire inrichtingen, De Berg (‘De Koepel’) en

Een vuurkorf wordt gelast. Zuid (‘Blue Band’) een metaalafdeling met in totaal 9 werkzalen / werkplaatsen, waar in elke werkzaal 12 gedetineerden in shifts van halve dagen kunnen werken. En

foto Jacques Kok

dat doen ze fulltime, vertelt Pim Nijland, plaatsvervangend Hoofd Arbeid. Ze worden begeleid door werkmeesters, die een professionele opleiding in het metaal hebben.

De Nederlandse overheid heeft enkele jaren geleden besloten om, in het kader van de modernisering van het gevangeniswezen, meer te investeren in het werken binnen de penitentiaire inrichtingen. Plaatsvervangend vestigingsdirecteur Francesca Salamone: „Doel was onder meer om recidive (de kans op het weer in crimineel gedrag terug te vallen, red.) te verlagen, en de mogelijkheid om weer in de samenleving te kunnen integreren, te vergroten, het zogenaamde resocialisatieproces. Gedetineerden kunnen dan ook werken aan diploma’s, zoals een lasdiploma (niveau 1). Daarmee wordt dan een opening gecreëerd om terug in de maatschapppij weer gemakkelijker aan de slag te kunnen. Met de in de werkzalen opgedane ervaring wordt die kans nog meer vergroot.’’ Aan kwaliteitsbewaking wordt ook gedaan: in een driestap-

pensysteem controleert de gedetineerde eerst zelf zijn werk, vervolgens wordt het door de werkmeester gecheckt, en wanneer batches gereed product naar de klant worden getransporteerd, worden er nog steekpr0even genomen. Onderdeel van de modernisering is ook een mogelijkheid om door meer inzet meer verworvenheden te verdienen. Gedetineerden die zich op positieve wijze inzetten krijgen meer mogelijkheden om opleidingen te volgen en werkervaring op te doen. Dat dit de kwaliteit van de eindproducten verbetert is helder. Momenteel werkt Arnhem mee met een landelijke aanbesteding voor twee Belgische inrichtingen, vertelt Nijland. „Onze mensen werken onder meer aan traliewerk en aan bedden. En zo komen er steeds weer nieuwe producten en mogelijkheden voor ons bij.’’ www.in-made.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

8 | thema

Minder nieuwe bedrijven in de regio door Hans Gertsen

H

et aantal Nederlanders dat een nieuwe onderneming is begonnen, is in het eerste kwartaal van dit jaar licht gedaald. Volgens cijfers van ING daalde het aantal starters in het eerste kwartaal zo’n 4 procent ten opzichte van het eerste kwartaal van 2011. Voor heel 2012 verwacht ING dat er 123.000 nieuwe bedrijven worden gestart, 0,5 procent minder dan vorig jaar. Opvallend zijn de grote – en groeiende – regionale verschillen. Het klimaat voor het starten van een nieuw bedrijf blijkt veruit het beste in de Randstad. In regio’s als Amsterdam, Den Haag, Flevoland en de Gooien Vechtstreek stijgt het aantal starters ondanks de moeizame economische omstandigheden nog steeds, terwijl in provincies als Brabant, Limburg, Drenthe en Overijssel sprake is van een grotere daling dan het landelijke gemiddelde. Het aantal starters per 10.000 potentiële leden van de beroepsbevolking per provincie is als volgt: Noord-Holland 144 (+5) Flevoland 133 (+6) Utrecht 129 (-5) Zuid-Holland 115 (+3) Noord-Brabant 104 (-3) Gelderland 99 (gelijk) Groningen 94 (gelijk) Friesland 91 (gelijk) Overijssel 91 (-1) Zeeland 90 (+3) Drenthe 85 (-6) Limburg 82 (-4).

Prijswinnende webshop na jaar failliet door Thed Maas

M

ediaoffer.nl uit Nijmegen is failliet verklaard. Het bedrijf van de gebroeders Robin en Patrick Gerrits was een pareltje onder de vaderlandse webshops. Twee jaar geleden werd Mediaoffer uitgeroepen tot ‘beste kleine webwinkel van Nederland’ en in 2011 was het bedrijf de beste XS Shop in de categorie cd’s, dvd’s en games. Het bedrijf heeft ruim twee jaar bestaan. In eerste instantie als online-winkel, maar op 12 maart 2011 openden de gebroeders ook een ‘stenen gameswinkel’ in de Molenpoortpassage. Volgens curator mr. B. König zijn beide bv’s (de winkel en de onlinewinkel) failliet verklaard. Er zijn geen klanten gedupeerd en er was slechts één personeelslid. Er waren overigens ook franchisevestigingen in Glanerbrug en in Amsterdam. Volgens König hadden de broers met de winkel een behoorlijke naamsbekendheid opgebouwd. „Er is althans een flinke interesse van mensen die de winkel willen overnemen. De interesse voor de onlinewinkel is het grootst.” De broers verklaarden nadat het faillissement uitgesproken was tegen vakblad Twinkle dat de omzet terugliep omdat ‘gamen in the cloud’, waarbij tegen betaling een spelletje voor een dag digitaal gehuurd kan worden, snel aan populariteit wint. Mr. König voegt daaraan toe dat meer producenten hun games zelf online gaan verkopen. „Het is bovendien crisis en er is een harde concurrentie online.”

BOSCH Scharnieren en Metaal in de top tien Bedrijven die opvallen door een hoge graad van digitale innovatie kwamen dit jaar in aanmerking voor een nominatie voor de Metaalunie Award. Winnaar van de prestigieuze prijs werd uiteindelijk WPS Horti Systems uit de Lier in het Westland. De andere genomineerden kwamen uit Overijssel: Konosch uit Hasselt en Pan-Oston uit Raalte. BOSCH Scharnieren en Metaal uit Doetinchem was het enige Gelderse bedrijf dat wist door te dringen tot de laatste tien.

B

edrijf: WPS Horti Systems, De Lier Opgericht: 2002 Werknemers: 50 Product: automatische teelt- en verwerkingssystemen voor de glastuinbouw WPS Horti Systems heeft de Metaalunie Award 2012 gewonnen dankzij de wijze waarop het bedrijf uit het Westland er in is geslaagd om digitale technieken in te zetten in de wereld van de glastuinbouw. . Klanten zijn voornamelijk potplantenkwekers in binnen- en buitenland. Nederland telt circa 900 potplantenkwekerijen, maar WPS Horti Systems haalt de helft van de omzet uit export. Het bedrijf had tamelijk recent onder meer projecten in Engeland, Polen, Zuid-Afrika en de VS. De onderneming begon tien jaar geleden als leverancier van stalen goten en transportbanden aan glastuinbouwers en heeft daar digitale oplossingen aan toegevoegd. Die stap kon worden gemaakt door zelf de besturingssoftware te ontwikkelen voor de logistieke systemen en desystemen te voorzien van camera’s. Op die manier kunnen planten onder meer worden beoordeeld op rijpheid, worden gesorteerd op grootte en volume. Door de automatisering kunnen de kwekers volgens productmanager Richard van der Meijs van WPS Horti Systems een besparing van 60 tot 70 procent op de personeelskosten realiseren en is er sprake van een stijgende betrouwbaarheid van de kwaliteit. „De kwaliteit gaat met 30 procent omhoog.

Heijn, JUMBO, C1000 en Sligro en Emté, maar ook in bouwmarkten en tuincentra. Ongeveer de helft van de omzet komt volgens directeur/eigenaar Ralf Hovenga uit export naar België, Frankrijk, Zwitserland en Engeland. Pan-Oston werd door de jury genomineerd voor de Metaalunie Award vanwege de manier waarop het bedrijf er in is geslaagd voor verregaande digitalisering een ‘papierloze’ productieafdeling te scheppen. Zo zijn alle werkplekken bij Pan-Oston voorzien van beeldschermen waarop werktekeningen kunnen worden afgelezen. „Vroeger hingen die tekeningen in kasten op de werkvloer. Digitalisering scheelt veel geloop en gekopieer”, zegt directeur Hovenga, die Pan-Oston Nederland in 2005 in samenwerking met participatiemaatschappij Antea over nam van de Finnen. Verder heeft Pan-Oston het ordersysteem voor de inkoop gedigitaliseerd. Toeleveranciers beschikken over de gedigitaliseerde werktekeningen van Pan-Oston en kunnen die uitlezen en, als dat nodig is, daar zelf wijzigingen in aanbrengen. „Onze faalkosten zijn op die manier flink omlaag gegaan. Bovendien besparen we door deze digitale innovaties 2,5 FTE op een investering van 45.000 euro. De terugverdientijd bedroeg dus nog geen half jaar.” Er valt in de productie volgens Hovenga nog veel te winnen: „De volgende stap wordt een laser aan ons ERP-systeem koppelen.”

De beoordelingsapplicatie garandeert een constante kwaliteit.” Ook op het gebied van verpakken met behulp van robotica heeft de winnaar inmiddels ervaring. Voor telervereniging Prominent, die jaarlijks 250 hectare tomaten produceert en verpakt, ontwikkelde WPS Horti Systems een gerobotiseerd verpakkingssysteem, dat minimaal 80 kleinverpakkingen (tros)tomaten per minuut produceert en etiketteert. Bedrijf: Konosch Nederland, Hasselt Opgericht: 1979 Werknemers: 70 vast, schil met 20 uitzendkrachten Product: stalen wand- en tunnelbekistingen voor woning- en utiliteitsbouw Tunnelgietbouw, waarbij beton in herbruikbare bekistingen wordt gegoten, is een veelgebruikte bouwmethode in Nederland. Konosch in Hasselt is producent van die tunnelbekistingen. Vrijwel alle grote Nederlandse bouwconcerns behoren tot de klanten van Konosch. Vanwege de malaise in de bouw probeert het bedrijf volgens directeur/eigenaar Henk Speelman de laatste jaren het aandeel van export in de omzet - nu circa 10 procent - te vergroten. „We hebben de laatste jaren ook bekistingen geleverd voor bouwprojecten in Polen en Libië en nu zelfs in India”, aldus Speelman. Speelman nam de afgelopen jaren bovendien twee belangrijke investeringsbeslissingen waardoor hij efficiënter kan werken. Konosch nam twee ABB-robotinslaties in gebruik. Met een robot worden de gaten dichtgelast, die in de bekisting zijn geboord op plaatsen waar leidingen uit muren of plafonds moesten komen. Met de andere robot worden bekistingen die vervuild met beton en olie terug komen van de bouwplaats onder hoge druk schoongespoten. „Dat schoonspuiten en schoonschuren gebeurde altijd handmatig. Dat was vrij geestdodend werk, waar een man of vijf permanent druk mee was”, vertelt Henk Speelman. „In plaats van met een hogedrukspuit met een druk van 250 Bar, wordt het nu door een robot onder een druk van 2500 Bar ge-

Bedrijf: Pan-Oston, Raalte Opgericht: 1969 Werknemers: 87 Product: kassameubelen Pan-Oston is een belangrijke nichespeler in de markt van winkelin-

richtingen. Het Raalter bedrijf is gespecialiseerd in het ontwerp en de productie van kassameubelen, ook wel bandkassa’s genoemd. Pan-Oston is van origine een Finse onderneming, de productie in Nederland begon in 1997 en in 2000 werd Kamphuis in Raalte overgenomen. De checkouts van Pan-Oston staan in winkels van grote supermarktketens als Albert

BOSCH Scharnieren ontstond in 1929 in Amsterdam als metaalperserij en verhuisde wegens gebrek aan metaalvaklieden in de hoofdstad in 1957 naar Terborg in de Achterhoek. In 1985 streek het bedrijf neer in Doetinchem, waar het momenteel jaarlijks meer dan 5.000 productorders verwerkt. Het gaat in alle gevallen om klantspecifieke opdrachten. BOSCH maakt op klantspecificatie scharnieren en

Paardensport en zaken doen op Outdoor Gelderland

D

e Vastgoedborrel, dit jaar op donderdag 31 mei, is traditioneel een drukbezocht zakelijk evenement tijdens paardensportevenement Outdoor Gelderland op landgoed Middachten in De Steeg. Ondanks het economisch zware weer in de vastgoedsector bezochten in 2010 zeker 550 mensen de borrel. Vorig jaar lukte het om diverse redenen niet de borrel op dezelfde wijze te houden, maar dit jaar staat het relatie-evenement weer in menige agenda. Als gastheren- en vrouwen fungeren dit keer Van der Stap Notarissen, Deloitte, ING Real Estate Finance, ABC Vastgoeddiensten en De Kempenaer Advocaten. „Het is allemaal geen rozengeur en maneschijn, maar je merkt dat er toch behoefte is om

regionale en landelijke relaties te ontvangen op een goed evenement”, zegt notaris Roel Teunissen van Van der Stap. Hij verwacht dit jaar zo’n vierhonderd gasten op de Vastgoedborrel. Paardensportevenement Outdoor Gelderland trekt van woensdag 30 mei tot en met zondag 3 juni ongetwijfeld weer veel publiek naar het fraaie landgoed Middachten. Het grootste topsportevenement van Gelderland wordt jaarlijks door ruim dertigduizend paardensportliefhebbers, ondernemers en dagjesmensen bezocht. Zij komen naar het schitterend gelegen concoursterrein voor dressuur- en springsport op topniveau, zakelijke bijeenkomsten en de Kasteelfair. Het is al weer de achtste keer dat Chris van Dam, directeur van

Kunduz-akkoord Het recente Kunduz- of wandelgangenakkoord kent belangrijke fiscale elementen. In de eerste plaats wordt het algemene BTWtarief met ingang van oktober 2012 met twee procentpunt verhoogd van 19% naar 21%. Luxe goederen worden hierdoor duurder voor de consument.

Winnaars Richard van der Meijs en Ton van Mil van WPS Horti Systems. daarnaast metalen frames, die worden gebruikt door interieurbouwers. „Wij moeten snel en accuraat leveren”, weet directeur/eigenaar Godfried Kaanen. „Afhankelijk van de complexiteit van de opdacht, leveren we binnen twee tot vier weken. In verband daarmee is er binnen ons bedrijf altijd al veel aandacht voor procesinnovatie geweest.” BOSCH Scharnieren & Metaal drong in de selectie voor de Metaalunie Award door tot de laatste tien door de wijze waarop het er in is geslaagd het systeem voor productiebegeleiding - Polca - te digitaliseren. Kaanen: „Wij werken hier volgens de Quick Response Manufacturing-methode, QRM. Het Pol-

ca-systeem maakt daar deel van uit. Het gaat om een kaartensysteem, dat de ordervolgorde in de productie bepaalt. Dat Polca-systeem hebben wij gedigitaliseerd, de ordervolgorde bij ons op de werkvloer wordt nu aangestuurd via beeldschermen.” Het bedrijf uit Doetinchem biedt het gedigitaliseerde Polca-systeem, dat PROPOS is gedoopt, nu ook aan bij derden. De eerste klant is al gevonden, een glasverwerkend bedrijf uit de Randstad heeft het gekocht. Kaanen: „Onze PROPOS software leent zich heel goed voor gebruik in de metaal-, hout- en kunststoffenindustrie, maar kan in principe ook in een administratie op het gemeentehuis worden gebruikt.”

Netwerken tijdens Outdoor Gelderland. Archieffoto Jacques Kok

EQ International uit Kootwijkerbroek, met zijn bedrijf Outdoor Gelderland organiseert. Hij is blij dat het weer is gelukt goede paardensport in een prettige ambiance te bieden. „Het is al een paar jaar moeilijk om de organisatie rond te krijgen, maar we hebben de kosten kunnen beperken en het prijzengeld is iets lager dan in voorgaande jaren.” Sociëteit Gelre is één van de hoofdsponsors van Outdoor Gelderland en bestaat uit zo’n 160 ondernemers en bedrijven, die de paardensport in Gelderland promoten. „De kracht van Outdoor Gelderland als netwerkevenement is de ontspannen en sportieve sfeer”, zegt Theo Driessen, voorzitter van de Sociëteit Gelre. De stichting Kennis en Innovatie in Energie- en Milieutechnologie (kiEMT) is een andere hoofdspon-

sor en houdt een Duurzaamheidseminar tijdens Outdoor Gelderland. Internationale topspringruiters als Rodrigo Pessoa, Olympisch kampioen in Athene (2004) en de Belgische Nederlander Jos Lansink hebben inmiddels toegezegd aan de start te komen. Dressuurruiter Edward Gal, geboren en getogen in Dieren, presenteert tijdens Outdoor Gelderland ongetwijfeld zijn nieuwe talent Undercover, de opvolger van toppaard Totilas. Samen met dressuurtoppers Adelinde Cornelissen, Jan-Peter Minderhout en Marlies van Baalen verzorgt Edward Gal op zaterdagavond 2 juni tijdens het dressuurgala de demonstratie Olympic Dreams. Voor meer informatie: www.outdoorgelderland.nl

Voor iedereen met een eigen woning wijzigt de aftrek van hypotheekrente.Vanaf 1 januari 2013 geldt dat nieuwe hypotheken gedurende de looptijd in 30 jaar volledig en ten minste annuïtair (lees: evenredig) moeten worden afgelost om in aanmerking te kunnen komen voor de fiscale hypotheekrenteaftrek. Opmerkelijk genoeg is er voor gekozen om op 31 december 2012 bestaande hypotheken vooralsnog niet aan te pakken. Natuurlijk bestaat er wel een kans dat een volgende regering de regels voor bestaande hypotheken alsnog aanscherpt. Op dit moment bestaat er al een tijdelijke crisismaatregel voor de overdrachtsbelasting.Voor woningen geldt nu het verlaagde overdrachtsbelastingtarief van 2% (het reguliere tarief bedraagt 6%). Om de doorstroming op de woningmarkt blijvend te verbeteren wordt deze verlaging naar 2% permanent. Velen gaan hiervoor een hoge prijs betalen: in ruil voor de verlaagde overdrachtsbelasting wordt de onbelaste reiskostenvergoeding voor werknemers afgeschaft. Een zeer vergaande maatregel! Deze vergoeding bedraagt op dit moment netto € 0,19 per kilometer voor woon-werkverkeer en zakelijke kilometers.

Godfried Kaanen van BOSCH Scharnieren en Metaal uit Doetinchem. kistingen hierdoor enkele jaren langer mee, omdat het schuren niet meer nodig is.”

Door Mr. H. J. Schut Stolwijk Kelderman accountants fiscalisten

Accountancy

Bedrijf: BOSCH Scharnieren & Metaal, Doetinchem Opgericht: 1929 Werknemers: 35 Producten: Klantspecifieke scharnieren en costructies voor interieurbouw daan.” Het dichtlassen van de uitsparingen is ook geautomatiseerd. Software van ontwikkelaar WWA produceert een CAD-bestand op basis waarvan de lasrobot aan het werk gaat. De jury vond het een nominatie van de Metaalunie Award waard: Speelman: “Door deze efficiencyslag kunnen we met een kleine tien werknemers minder toe en bovendien gaan de be-

commerciële column

Henk Speelman van Konosch.

Ralf Hovenga van Pan-Oston, Raalte.

Weer voorzichtig optimisme in metaal

H

et lijkt weer iets beter te gaan met het midden- en kleinbedrijf in de metaal. Dat blijkt uit de Economische Barometer van de Koninklijke Metaalunie. Zowel de orderontvangst over de eerste dertien weken als het bedrijfsresultaat van de bedrijven kwam gemiddeld hoger uit. De verwachtingen voor het tweede kwartaal van dit jaar zijn beter dan de realisatie van het eerste kwartaal, maar ook beter dan de verwachtingen van een kwartaal geleden. Dit in tegenstelling tot de waardering van de orderportefeuille. 43% van de bedrijven zegt een betere

buitenlandse orderportefeuille te hebben dan eind vorig jaar, bij negen procent van de bedrijven is die juist minder. Ook de verwachtingen van de buitenlandse orderpositie voor het tweede kwartaal van dit jaar zijn beter dan in de vorige kwartalen. Veertig procent van de ondernemers verwacht een beter tweede kwartaal, tegen elf procent een slechter kwartaal. Op de vraag of het bedrijfsresultaat is verbeterd, geeft 27% aan dat dit het geval is ten opzichte van de laatste drie maanden van vorig jaar. Maar bij 26% is het resultaat verslechterd.

Het vrijgestelde kilometerbedrag van € 0,19 is nu vaak al nauwelijks voldoende om de variabele autokosten te dekken. Deze maatregel zal vele werknemers per jaar honderden tot duizenden Euro’s gaan kosten als het nettobedrag van € 0,19 een brutobedrag wordt. Mocht de werkgever besluiten toch € 0,19 netto per kilometer te blijven uitkeren, dan draait de werkgever op voor de verschuldigde belasting. In dat geval is er dus sprake van een forse lastenverzwaring voor de werkgever. In samenhang met het bovenstaande wordt het privégebruik van een auto van de zaak vanaf 2013 altijd belast, ook al rijdt de werknemer minder dan 500 privé-kilometers. Het is duidelijk dat vrijwel iedereen financieel geraakt wordt door het Kunduz-akkoord

Reageren? Mail naar: h.schut@stolwijkkelderman.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

8 | thema

Minder nieuwe bedrijven in de regio door Hans Gertsen

H

et aantal Nederlanders dat een nieuwe onderneming is begonnen, is in het eerste kwartaal van dit jaar licht gedaald. Volgens cijfers van ING daalde het aantal starters in het eerste kwartaal zo’n 4 procent ten opzichte van het eerste kwartaal van 2011. Voor heel 2012 verwacht ING dat er 123.000 nieuwe bedrijven worden gestart, 0,5 procent minder dan vorig jaar. Opvallend zijn de grote – en groeiende – regionale verschillen. Het klimaat voor het starten van een nieuw bedrijf blijkt veruit het beste in de Randstad. In regio’s als Amsterdam, Den Haag, Flevoland en de Gooien Vechtstreek stijgt het aantal starters ondanks de moeizame economische omstandigheden nog steeds, terwijl in provincies als Brabant, Limburg, Drenthe en Overijssel sprake is van een grotere daling dan het landelijke gemiddelde. Het aantal starters per 10.000 potentiële leden van de beroepsbevolking per provincie is als volgt: Noord-Holland 144 (+5) Flevoland 133 (+6) Utrecht 129 (-5) Zuid-Holland 115 (+3) Noord-Brabant 104 (-3) Gelderland 99 (gelijk) Groningen 94 (gelijk) Friesland 91 (gelijk) Overijssel 91 (-1) Zeeland 90 (+3) Drenthe 85 (-6) Limburg 82 (-4).

Prijswinnende webshop na jaar failliet door Thed Maas

M

ediaoffer.nl uit Nijmegen is failliet verklaard. Het bedrijf van de gebroeders Robin en Patrick Gerrits was een pareltje onder de vaderlandse webshops. Twee jaar geleden werd Mediaoffer uitgeroepen tot ‘beste kleine webwinkel van Nederland’ en in 2011 was het bedrijf de beste XS Shop in de categorie cd’s, dvd’s en games. Het bedrijf heeft ruim twee jaar bestaan. In eerste instantie als online-winkel, maar op 12 maart 2011 openden de gebroeders ook een ‘stenen gameswinkel’ in de Molenpoortpassage. Volgens curator mr. B. König zijn beide bv’s (de winkel en de onlinewinkel) failliet verklaard. Er zijn geen klanten gedupeerd en er was slechts één personeelslid. Er waren overigens ook franchisevestigingen in Glanerbrug en in Amsterdam. Volgens König hadden de broers met de winkel een behoorlijke naamsbekendheid opgebouwd. „Er is althans een flinke interesse van mensen die de winkel willen overnemen. De interesse voor de onlinewinkel is het grootst.” De broers verklaarden nadat het faillissement uitgesproken was tegen vakblad Twinkle dat de omzet terugliep omdat ‘gamen in the cloud’, waarbij tegen betaling een spelletje voor een dag digitaal gehuurd kan worden, snel aan populariteit wint. Mr. König voegt daaraan toe dat meer producenten hun games zelf online gaan verkopen. „Het is bovendien crisis en er is een harde concurrentie online.”

BOSCH Scharnieren en Metaal in de top tien Bedrijven die opvallen door een hoge graad van digitale innovatie kwamen dit jaar in aanmerking voor een nominatie voor de Metaalunie Award. Winnaar van de prestigieuze prijs werd uiteindelijk WPS Horti Systems uit de Lier in het Westland. De andere genomineerden kwamen uit Overijssel: Konosch uit Hasselt en Pan-Oston uit Raalte. BOSCH Scharnieren en Metaal uit Doetinchem was het enige Gelderse bedrijf dat wist door te dringen tot de laatste tien.

B

edrijf: WPS Horti Systems, De Lier Opgericht: 2002 Werknemers: 50 Product: automatische teelt- en verwerkingssystemen voor de glastuinbouw WPS Horti Systems heeft de Metaalunie Award 2012 gewonnen dankzij de wijze waarop het bedrijf uit het Westland er in is geslaagd om digitale technieken in te zetten in de wereld van de glastuinbouw. . Klanten zijn voornamelijk potplantenkwekers in binnen- en buitenland. Nederland telt circa 900 potplantenkwekerijen, maar WPS Horti Systems haalt de helft van de omzet uit export. Het bedrijf had tamelijk recent onder meer projecten in Engeland, Polen, Zuid-Afrika en de VS. De onderneming begon tien jaar geleden als leverancier van stalen goten en transportbanden aan glastuinbouwers en heeft daar digitale oplossingen aan toegevoegd. Die stap kon worden gemaakt door zelf de besturingssoftware te ontwikkelen voor de logistieke systemen en desystemen te voorzien van camera’s. Op die manier kunnen planten onder meer worden beoordeeld op rijpheid, worden gesorteerd op grootte en volume. Door de automatisering kunnen de kwekers volgens productmanager Richard van der Meijs van WPS Horti Systems een besparing van 60 tot 70 procent op de personeelskosten realiseren en is er sprake van een stijgende betrouwbaarheid van de kwaliteit. „De kwaliteit gaat met 30 procent omhoog.

Heijn, JUMBO, C1000 en Sligro en Emté, maar ook in bouwmarkten en tuincentra. Ongeveer de helft van de omzet komt volgens directeur/eigenaar Ralf Hovenga uit export naar België, Frankrijk, Zwitserland en Engeland. Pan-Oston werd door de jury genomineerd voor de Metaalunie Award vanwege de manier waarop het bedrijf er in is geslaagd voor verregaande digitalisering een ‘papierloze’ productieafdeling te scheppen. Zo zijn alle werkplekken bij Pan-Oston voorzien van beeldschermen waarop werktekeningen kunnen worden afgelezen. „Vroeger hingen die tekeningen in kasten op de werkvloer. Digitalisering scheelt veel geloop en gekopieer”, zegt directeur Hovenga, die Pan-Oston Nederland in 2005 in samenwerking met participatiemaatschappij Antea over nam van de Finnen. Verder heeft Pan-Oston het ordersysteem voor de inkoop gedigitaliseerd. Toeleveranciers beschikken over de gedigitaliseerde werktekeningen van Pan-Oston en kunnen die uitlezen en, als dat nodig is, daar zelf wijzigingen in aanbrengen. „Onze faalkosten zijn op die manier flink omlaag gegaan. Bovendien besparen we door deze digitale innovaties 2,5 FTE op een investering van 45.000 euro. De terugverdientijd bedroeg dus nog geen half jaar.” Er valt in de productie volgens Hovenga nog veel te winnen: „De volgende stap wordt een laser aan ons ERP-systeem koppelen.”

De beoordelingsapplicatie garandeert een constante kwaliteit.” Ook op het gebied van verpakken met behulp van robotica heeft de winnaar inmiddels ervaring. Voor telervereniging Prominent, die jaarlijks 250 hectare tomaten produceert en verpakt, ontwikkelde WPS Horti Systems een gerobotiseerd verpakkingssysteem, dat minimaal 80 kleinverpakkingen (tros)tomaten per minuut produceert en etiketteert. Bedrijf: Konosch Nederland, Hasselt Opgericht: 1979 Werknemers: 70 vast, schil met 20 uitzendkrachten Product: stalen wand- en tunnelbekistingen voor woning- en utiliteitsbouw Tunnelgietbouw, waarbij beton in herbruikbare bekistingen wordt gegoten, is een veelgebruikte bouwmethode in Nederland. Konosch in Hasselt is producent van die tunnelbekistingen. Vrijwel alle grote Nederlandse bouwconcerns behoren tot de klanten van Konosch. Vanwege de malaise in de bouw probeert het bedrijf volgens directeur/eigenaar Henk Speelman de laatste jaren het aandeel van export in de omzet - nu circa 10 procent - te vergroten. „We hebben de laatste jaren ook bekistingen geleverd voor bouwprojecten in Polen en Libië en nu zelfs in India”, aldus Speelman. Speelman nam de afgelopen jaren bovendien twee belangrijke investeringsbeslissingen waardoor hij efficiënter kan werken. Konosch nam twee ABB-robotinslaties in gebruik. Met een robot worden de gaten dichtgelast, die in de bekisting zijn geboord op plaatsen waar leidingen uit muren of plafonds moesten komen. Met de andere robot worden bekistingen die vervuild met beton en olie terug komen van de bouwplaats onder hoge druk schoongespoten. „Dat schoonspuiten en schoonschuren gebeurde altijd handmatig. Dat was vrij geestdodend werk, waar een man of vijf permanent druk mee was”, vertelt Henk Speelman. „In plaats van met een hogedrukspuit met een druk van 250 Bar, wordt het nu door een robot onder een druk van 2500 Bar ge-

Bedrijf: Pan-Oston, Raalte Opgericht: 1969 Werknemers: 87 Product: kassameubelen Pan-Oston is een belangrijke nichespeler in de markt van winkelin-

richtingen. Het Raalter bedrijf is gespecialiseerd in het ontwerp en de productie van kassameubelen, ook wel bandkassa’s genoemd. Pan-Oston is van origine een Finse onderneming, de productie in Nederland begon in 1997 en in 2000 werd Kamphuis in Raalte overgenomen. De checkouts van Pan-Oston staan in winkels van grote supermarktketens als Albert

BOSCH Scharnieren ontstond in 1929 in Amsterdam als metaalperserij en verhuisde wegens gebrek aan metaalvaklieden in de hoofdstad in 1957 naar Terborg in de Achterhoek. In 1985 streek het bedrijf neer in Doetinchem, waar het momenteel jaarlijks meer dan 5.000 productorders verwerkt. Het gaat in alle gevallen om klantspecifieke opdrachten. BOSCH maakt op klantspecificatie scharnieren en

Paardensport en zaken doen op Outdoor Gelderland

D

e Vastgoedborrel, dit jaar op donderdag 31 mei, is traditioneel een drukbezocht zakelijk evenement tijdens paardensportevenement Outdoor Gelderland op landgoed Middachten in De Steeg. Ondanks het economisch zware weer in de vastgoedsector bezochten in 2010 zeker 550 mensen de borrel. Vorig jaar lukte het om diverse redenen niet de borrel op dezelfde wijze te houden, maar dit jaar staat het relatie-evenement weer in menige agenda. Als gastheren- en vrouwen fungeren dit keer Van der Stap Notarissen, Deloitte, ING Real Estate Finance, ABC Vastgoeddiensten en De Kempenaer Advocaten. „Het is allemaal geen rozengeur en maneschijn, maar je merkt dat er toch behoefte is om

regionale en landelijke relaties te ontvangen op een goed evenement”, zegt notaris Roel Teunissen van Van der Stap. Hij verwacht dit jaar zo’n vierhonderd gasten op de Vastgoedborrel. Paardensportevenement Outdoor Gelderland trekt van woensdag 30 mei tot en met zondag 3 juni ongetwijfeld weer veel publiek naar het fraaie landgoed Middachten. Het grootste topsportevenement van Gelderland wordt jaarlijks door ruim dertigduizend paardensportliefhebbers, ondernemers en dagjesmensen bezocht. Zij komen naar het schitterend gelegen concoursterrein voor dressuur- en springsport op topniveau, zakelijke bijeenkomsten en de Kasteelfair. Het is al weer de achtste keer dat Chris van Dam, directeur van

Kunduz-akkoord Het recente Kunduz- of wandelgangenakkoord kent belangrijke fiscale elementen. In de eerste plaats wordt het algemene BTWtarief met ingang van oktober 2012 met twee procentpunt verhoogd van 19% naar 21%. Luxe goederen worden hierdoor duurder voor de consument.

Winnaars Richard van der Meijs en Ton van Mil van WPS Horti Systems. daarnaast metalen frames, die worden gebruikt door interieurbouwers. „Wij moeten snel en accuraat leveren”, weet directeur/eigenaar Godfried Kaanen. „Afhankelijk van de complexiteit van de opdacht, leveren we binnen twee tot vier weken. In verband daarmee is er binnen ons bedrijf altijd al veel aandacht voor procesinnovatie geweest.” BOSCH Scharnieren & Metaal drong in de selectie voor de Metaalunie Award door tot de laatste tien door de wijze waarop het er in is geslaagd het systeem voor productiebegeleiding - Polca - te digitaliseren. Kaanen: „Wij werken hier volgens de Quick Response Manufacturing-methode, QRM. Het Pol-

ca-systeem maakt daar deel van uit. Het gaat om een kaartensysteem, dat de ordervolgorde in de productie bepaalt. Dat Polca-systeem hebben wij gedigitaliseerd, de ordervolgorde bij ons op de werkvloer wordt nu aangestuurd via beeldschermen.” Het bedrijf uit Doetinchem biedt het gedigitaliseerde Polca-systeem, dat PROPOS is gedoopt, nu ook aan bij derden. De eerste klant is al gevonden, een glasverwerkend bedrijf uit de Randstad heeft het gekocht. Kaanen: „Onze PROPOS software leent zich heel goed voor gebruik in de metaal-, hout- en kunststoffenindustrie, maar kan in principe ook in een administratie op het gemeentehuis worden gebruikt.”

Netwerken tijdens Outdoor Gelderland. Archieffoto Jacques Kok

EQ International uit Kootwijkerbroek, met zijn bedrijf Outdoor Gelderland organiseert. Hij is blij dat het weer is gelukt goede paardensport in een prettige ambiance te bieden. „Het is al een paar jaar moeilijk om de organisatie rond te krijgen, maar we hebben de kosten kunnen beperken en het prijzengeld is iets lager dan in voorgaande jaren.” Sociëteit Gelre is één van de hoofdsponsors van Outdoor Gelderland en bestaat uit zo’n 160 ondernemers en bedrijven, die de paardensport in Gelderland promoten. „De kracht van Outdoor Gelderland als netwerkevenement is de ontspannen en sportieve sfeer”, zegt Theo Driessen, voorzitter van de Sociëteit Gelre. De stichting Kennis en Innovatie in Energie- en Milieutechnologie (kiEMT) is een andere hoofdspon-

sor en houdt een Duurzaamheidseminar tijdens Outdoor Gelderland. Internationale topspringruiters als Rodrigo Pessoa, Olympisch kampioen in Athene (2004) en de Belgische Nederlander Jos Lansink hebben inmiddels toegezegd aan de start te komen. Dressuurruiter Edward Gal, geboren en getogen in Dieren, presenteert tijdens Outdoor Gelderland ongetwijfeld zijn nieuwe talent Undercover, de opvolger van toppaard Totilas. Samen met dressuurtoppers Adelinde Cornelissen, Jan-Peter Minderhout en Marlies van Baalen verzorgt Edward Gal op zaterdagavond 2 juni tijdens het dressuurgala de demonstratie Olympic Dreams. Voor meer informatie: www.outdoorgelderland.nl

Voor iedereen met een eigen woning wijzigt de aftrek van hypotheekrente.Vanaf 1 januari 2013 geldt dat nieuwe hypotheken gedurende de looptijd in 30 jaar volledig en ten minste annuïtair (lees: evenredig) moeten worden afgelost om in aanmerking te kunnen komen voor de fiscale hypotheekrenteaftrek. Opmerkelijk genoeg is er voor gekozen om op 31 december 2012 bestaande hypotheken vooralsnog niet aan te pakken. Natuurlijk bestaat er wel een kans dat een volgende regering de regels voor bestaande hypotheken alsnog aanscherpt. Op dit moment bestaat er al een tijdelijke crisismaatregel voor de overdrachtsbelasting.Voor woningen geldt nu het verlaagde overdrachtsbelastingtarief van 2% (het reguliere tarief bedraagt 6%). Om de doorstroming op de woningmarkt blijvend te verbeteren wordt deze verlaging naar 2% permanent. Velen gaan hiervoor een hoge prijs betalen: in ruil voor de verlaagde overdrachtsbelasting wordt de onbelaste reiskostenvergoeding voor werknemers afgeschaft. Een zeer vergaande maatregel! Deze vergoeding bedraagt op dit moment netto € 0,19 per kilometer voor woon-werkverkeer en zakelijke kilometers.

Godfried Kaanen van BOSCH Scharnieren en Metaal uit Doetinchem. kistingen hierdoor enkele jaren langer mee, omdat het schuren niet meer nodig is.”

Door Mr. H. J. Schut Stolwijk Kelderman accountants fiscalisten

Accountancy

Bedrijf: BOSCH Scharnieren & Metaal, Doetinchem Opgericht: 1929 Werknemers: 35 Producten: Klantspecifieke scharnieren en costructies voor interieurbouw daan.” Het dichtlassen van de uitsparingen is ook geautomatiseerd. Software van ontwikkelaar WWA produceert een CAD-bestand op basis waarvan de lasrobot aan het werk gaat. De jury vond het een nominatie van de Metaalunie Award waard: Speelman: “Door deze efficiencyslag kunnen we met een kleine tien werknemers minder toe en bovendien gaan de be-

commerciële column

Henk Speelman van Konosch.

Ralf Hovenga van Pan-Oston, Raalte.

Weer voorzichtig optimisme in metaal

H

et lijkt weer iets beter te gaan met het midden- en kleinbedrijf in de metaal. Dat blijkt uit de Economische Barometer van de Koninklijke Metaalunie. Zowel de orderontvangst over de eerste dertien weken als het bedrijfsresultaat van de bedrijven kwam gemiddeld hoger uit. De verwachtingen voor het tweede kwartaal van dit jaar zijn beter dan de realisatie van het eerste kwartaal, maar ook beter dan de verwachtingen van een kwartaal geleden. Dit in tegenstelling tot de waardering van de orderportefeuille. 43% van de bedrijven zegt een betere

buitenlandse orderportefeuille te hebben dan eind vorig jaar, bij negen procent van de bedrijven is die juist minder. Ook de verwachtingen van de buitenlandse orderpositie voor het tweede kwartaal van dit jaar zijn beter dan in de vorige kwartalen. Veertig procent van de ondernemers verwacht een beter tweede kwartaal, tegen elf procent een slechter kwartaal. Op de vraag of het bedrijfsresultaat is verbeterd, geeft 27% aan dat dit het geval is ten opzichte van de laatste drie maanden van vorig jaar. Maar bij 26% is het resultaat verslechterd.

Het vrijgestelde kilometerbedrag van € 0,19 is nu vaak al nauwelijks voldoende om de variabele autokosten te dekken. Deze maatregel zal vele werknemers per jaar honderden tot duizenden Euro’s gaan kosten als het nettobedrag van € 0,19 een brutobedrag wordt. Mocht de werkgever besluiten toch € 0,19 netto per kilometer te blijven uitkeren, dan draait de werkgever op voor de verschuldigde belasting. In dat geval is er dus sprake van een forse lastenverzwaring voor de werkgever. In samenhang met het bovenstaande wordt het privégebruik van een auto van de zaak vanaf 2013 altijd belast, ook al rijdt de werknemer minder dan 500 privé-kilometers. Het is duidelijk dat vrijwel iedereen financieel geraakt wordt door het Kunduz-akkoord

Reageren? Mail naar: h.schut@stolwijkkelderman.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

10 | nieuws

Nieuwe winkelen: meer fun Steeds vaker kopen consumenten hun producten online. Dat betekent nogal wat voor de winkel in de stad. Verkopen lopen terug. De marges ook. Winkels gaan dicht. Om dat horrorscenario te keren gaan steeds meer retailers over op Het Nieuwe Winkelen. We zochten een voorbeeld op. door Jacob Schreuder

S

abine Hoogenkamp had geen enkele nota over Het Nieuwe Winkelen gelezen toen ze in Doetinchem de lifestylewinkel Mooi Ben Jij begon. In twee historische panden aan de Grutstraat vestigde zij een royale winkel voor dameskleding en woonaccessoires. Voorheen was in het pand Horeca gevestigd, de Vergane Glorie. Voor die tijd was het een bankkantoor. In het voormalige directiekantoor zijn de houten lambrizeringen bewaard gebleven. De zaak oogt zeer modern, maar voor de liefhebbers van historische panden is nog voldoende bewaard gebleven. Sabine begon twee jaar geleden een Mooi Ben Jij in Doesburg. „Ik had voor die tijd een schoenenzaak, maar mijn gevoel dat het anders moest werd steeds sterker. Steeds meer mensen kopen via internet. Om ze toch in de winkel te krijgen moet het veel leuker worden. Shoppen is fun. Toen ik dit pand in Doetinchem zag wist ik het zeker. Al helemaal toen ik dat aparte keukenblok zag. Daar ontvangen we gasten met koffie of wijn. In het weekend bieden we tapas aan en we houden regelmatig bijzondere activiteiten. Allemaal gratis. Service van de zaak.” Hoewel ze het niet gelezen heeft nemen we met Sabine Hoogenkamp een paar punten door uit een rapport dat het Hoofdbedrijfschap Detailhandel onlangs uitbracht over Het Nieuwe Winkelen. Wat blijkt: Puur op eigen gevoel heeft Sabine aan een aantal hoofdaanbevelingen uit het rap-

Sabine Hoogenkamp: ‘We zijn voortdurend onderweg en op zoek.’ port voldaan. Winkels moeten meer vertier en ontspanning bieden. „Daar draait ons hele concept om. Om het leuk te maken bieden we die hapjes en drankjes aan. We houden speciale koopavonden: VIP-nights. Woensdagavond 30 mei is het thema schoonheid. Visagisten en een nagelstudio komen klanten verzorgen. We bieden vrouwelijke ondernemers een platform om zich te presenteren. Binnenkort gaan we iets doen met reizen. Compleet met hapjes uit die landen. Klanten moeten het hier vooral leuk vinden..” Het personeel in winkels moet vriendelijk zijn. „Dit concept zou nooit slagen als ik geen klantvriendelijk personeel zou hebben. Ze hebben veel vakkennis en delen mijn bevlogenheid. Wij hebben geen internetwinkel. Wel een site, waar klanten zich kunnen oriënteren. Daarnaast zijn we erg actief op social media.”

Winkelgebieden van de toekomst zijn compact en centraliseren zich in de binnenstad. „Dat denk ik ook. Het aantal winkels in aanloopgebieden zal afnemen. Wij zitten in de binnenstad, maar niet tussen allerlei ketenwinkels in. Dat hoeft voor mij ook niet. Ik maak me wel zorgen over het verdwijnen van winkels in het centrum. Leegstand zoals in de kantorensector moeten we niet hebben. Daar ligt ook een taak voor de gemeente. Die moet zich bewust zijn van het belang van een levendig winkelgebied. Ik realiseer me dat parkeerheffingen een bron van inkomsten voor de gemeente zijn. Maar als je die tarieven te hoog maakt blijven de mensen weg.” Winkelen moet recreatiebeleving nummer 1 blijven! „Hier vindt je alles wat winkelen tot een beleving maakt. En ik blijf scherp. Zodra ik opsta ben ik bezig met wat er voor de winkel nodig

‘Gevoel wordt belangrijk’

Z

e bespeurt in het bedrijfsleven een nieuwe trend. „Bij het uitdragen van de eigenheid van een onderneming maakt het harde en zakelijke steeds meer plaats voor het gevoel.” Emeke Buitelaar uit Netterden werkt als kunstenaar in en voor bedrijven. Een jaar geleden bracht de liefde haar van de stad Almere naar het dorp Netterden. Emeke vond het wel ‘stoer’ van zichzelf dat ze die stap zette. „In Almere was ik bekend als kunstenaar. Heb daar onder andere twee jaar gewerkt aan een project met een stadsklok van ruim drie meter hoog, met vier banken er omheen. In de Achterhoek moet ik opnieuw beginnen. Er was wel durf voor nodig om deze stap te zetten, maar lef draagt bij aan de wijze waarop je kunst maakt.” Die lef bracht Emeke in een ver verleden naar Suriname, waar ze een paar jaar woonde, en in 2000

Emeke Buitelaar in haar eigen beeldentuin in Netterden. foto Theo Kock

naar Japan, waar ze een kunstproject uitvoerde met Japanners die geen woord buitenlands spraken. Ze schilderde ooit nog samen met Anton Heijboer. Haar status als

kunstenaar werd in 2003 onderstreept toen ze in de Jaarbeurshal in Utrecht bij de laatste acht kandidaten behoorde tijdens een verkiezing tot kunstenaar van het jaar. Emeke Buitelaar maakt kunst. Vooral schilderijen. Haar kleurgebruik is intens. Haar favoriete materiaal is olieverf. De formaten van haar schilderijen kunnen variëren van klein tot (heel) groot. Veel opdrachtgevers zijn bedrijven. Naast kunst maken is Emeke performer. In openluchttheater Engbergen bij Gendringen gaat ze dansworkshops geven. Datzelfde doet ze tijdens bedrijfsfeesten. Ook verzorgt ze kunstworkshops voor teams in bedrijven. „Dat is een ongelooflijke vorm van teambuilding. Mensen denken vaak dat ze niet creatief zijn. In workshops blijkt het tegendeel. De collega’s gaan er met elkaar over praten.”

foto Theo Kock

is. Je moet voortdurend finetunen. Ondernemerschap is op je gevoel afgaan. Je kunt je het in deze tijd niet permitteren door ‘smorgens de deuren te openen en ‘savonds weer te sluiten zonder dat er wat gebeurt.

Wij zijn voortdurend onderweg en op zoek. Mannenkleding doen we niet, maar mannen vinden het hier wel fijn..” Winkels moeten er minder voorraden op na houden. „Daar moet je zorgvuldig mee omgaan. Niet te veel en niet te weinig. Wel moet je anticiperen op de vraag. Zoeken de mensen veelgekleurde broeken, dan moet je die snel inkopen. Je staat nooit stil.” Het winkelaanbod moet afgewisseld zijn met Horeca. „De Grutstraat is de laatste jaren een Horecastraat geworden. Ook wat dat betreft zit Mooi Ben Jij op een unieke plek. Ik heb veel Horecabroers om me heen. Alleen maak je het nooit. Een winkelgebied is alleen aantrekkelijk als alle factoren - bereikbaarheid, afwisseling, variatie en beleving - bij elkaar komen.” Het koopgedrag van consumenten zal blijven veranderen. Het Nieuwe Winkelen is net als Het Nieuwe Werken - flexibele werkplekken, meer aandacht voor de mens achter de medewerker - geen vastomlijnde methode, die garantie biedt op succes. Het idee is om retailers zover te krijgen dat ze niet blijven zitten waar ze zitten, maar dat ze een scherp oog ontwikkelen voor de behoeften van de consument van de toekomst. www.mooibenjij.nl

U bent ondernemer en heeft uw vorderingen neergelegd bij een incassopartner. Vervolgens hoort u niets meer en weet u niet welke acties uw incassopartner precies onderneemt en wat de resultaten daarvan zijn. En hoort u wel iets, dan duurt het allemaal zo lang. Het is logisch dat dit niet leidt tot een goede samenwerking. Toch spreek ik regelmatig ondernemers die zich herkennen in deze situatie. En dat verbaast mij elke keer weer. Ik ben van mening dat je je er als incassopartner van bewust moet zijn dat jouw dienstverlening gepaard gaat met emotie. De opdrachtgever toont een hoge mate van betrokkenheid in een dergelijke samenwerking. En daar moet je als incassopartij op een goede manier op inspelen. In 2011 hebben wij een start gemaakt met FastForward Incasso, het nieuwe incasseren. Daarmee voorkomen we situaties zoals ik hierboven heb weergegeven. Het werkt eigenlijk heel simpel. Inmiddels heeft Janssen & Janssen een indrukwekkende database van debiteuren opgebouwd. Het eerste wat we doen bij het behandelen van een vordering is een controle van deze database. Wanneer we een match vinden, biedt dat vele voordelen. Zo weten we meer over het betalingsgedrag van de debiteur en is er een grote kans dat we aanvullende informatie hebben, zodat we via diverse kanalen contact met de debiteur kunnen opnemen. Optioneel starten we ook nog een onderzoek naar aanvullende gegevens via social media. Dan is er nog een tendens zichtbaar. Debiteuren zijn veel mondiger geworden en schrikken bovendien minder snel van communicatie van een incassopartij of een gerechtsdeurwaarder. Ze zien het incassotraject nog steeds als veilig. Met FastForward Incasso houden we hier rekening mee. Na de controle van onze database zetten wij alle mogelijke middelen in om de debiteur te benaderen, hem te wijzen op de openstaande vorderingen en hem te manen tot betaling over te gaan. Dit gehele traject duurt maximaal één maand. Na deze maand hebben we geheel of gedeeltelijk geïncasseerd. Wanneer we de betaling nog niet hebben ontvangen, volgt er een bevindingenrapport en een advies over hoe verder te gaan met deze debiteur. In dit bevindingenrapport staan alle door ons verrichte acties en de daarbij behorende resultaten. Kortom, snelheid en transparantie. Binnen één maand dus altijd een antwoord! Hiermee wil ik laten zien dat het door creatief te denken ook anders kan. Een samenwerking rendeert in mijn optiek alleen als beide partijen écht de schouders eronder zetten en open naar elkaar communiceren. Iwan van Oijen, Relatiemanager Kerkenbos 10-57 6546 BB Nijmegen (024) 381 22 22 iwan.vanoijen@janssen-janssen.nl


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

de kwestie | 11 Seminars

Dick Sas

Wouter van Raffen

Jobien Mol

Marinka Nooteboom

Mark Limbeek

Margret Vincent

Michaël Hazersloot

‘Techniek moet weer sexy worden’

D

e hand gaat diep in de eigen boezem tijdens het ontbijt. Want de sector metaal en elektro heeft nog immer te kampen met een verouderd imago. Dat van vies werk en nog eens onderbetaald ook. Geen wonder dus dat de jeugd niet staat te trappelen om de techniek in te gaan. Terwijl je in de techniek juist wel goed kunt verdienen, benadrukt Marinka Nooteboom van de Royal Nooteboom Group uit Wijchen. „Meer dan bijvoorbeeld een politie-agent. De CAO geldt in onze sector als minimum. Doorgaans worden er enkele schalen bovenop gezet.” „En”, zo vult Jobien Mol van de firma Modderkolk (elektrotechniek, Wijchen) aan, „je hebt in de techniek tenminste nog een baan met toekomstperspectief.” En dat het om vies werk zou gaan, wordt door het gezelschap ook al met kracht ontkend. „Lassen is tegenwoordig iets heel anders dan 20 jaar geleden. Anno 2012 werk je in de metaal- en elektro met robots”, aldus Margret Vincent van ROC A12 (opleidingen). Michaël Hazersloot van Nijman-Arentsen uit Varsseveld noemt de landmacht als lichtend voorbeeld. „Vrijwel elke avond krijg je spotjes te zien waarin je kunt zien wat werken bij de Landmacht inhoudt. Onze sector moet veel meer de trom roeren. Maar ja, de techniek is introvert en er werken techneuten...” Dick Sas van Projects & Engeneering uit Malden wijst erop dat op het HAVO slechts 31 procent van de jongens en 4 procent van

De

Kwestie Grote inspanningen en dito investeringen om het werken in de metaal- en elektrosector populair te maken ten spijt, zal het tekort aan vakmensen in deze sector alleen maar verder toenemen. Deze stelling kwam ter sprake tijdens het maandelijkse ondernemersontbijt tekst Thed Maas foto’s Edwin Stoffer

de meisjes voor de bètavakken kiest. Hoe maak je dat aantrekkelijker?” Volgens Michaël Hazersloot geeft de bedrijfstakschool Anton Tijdink in de Achterhoek een baangarantie. „Maar het probleem is dat er elk jaar zo’n 50 tot 60 leerlingen zich aanmelden, terwijl in de Achterhoek ook elk jaar 300 vakmensen met pensioen gaan.” Wouter van Raffen van de Vakopleiding Techniek Cuijk stelt vast dat er in Cuijk meer jongeren voor techniek kiezen dan in een stad als Nijmegen. „We hebben de

Techno Promo Stichting opgericht. Vutters uit de techniek proberen kinderen enthousiast te maken voor dit vak. Per jaar komen zo 8500 kinderen uit het basisonderwijs langs.” Dat het bedrijfsleven niet tevreden is met het onderwijssysteem, moge duidelijk zijn. „We willen de ambachtsschool terug”, zegt Hazersloot. „Want het VMBO biedt de jeugd niet de juiste structuur. Jonge mensen moet je gewoon bij de hand nemen.” Marinka Nooteboom vindt het niet vreemd dat kinderen (en de

ouders) niet voor de techniek kiezen. „De sector heeft ook het imago dat het werk naar het buitenland verdwijnt. We moeten daarom het innovatieve karakter van de maakindustrie op een hoger peil brengen. Dat maakt het vak een stuk interessanter.” „Inderdaad”, knikt Margret Vincent. „We hebben de maakindustrie nodig. Dat moeten we vaker zeggen.” En Dick Sas: „Mensen willen creëren. Dat kan in de techniek. Techniek moet weer sexy worden.” Vroeger, ja vroeger had je de hobbyclub waar kinderen met interesse in techniek terecht konden en op elke straathoek zat er wel iemand aan de brommer te sleutelen. „Om die reden overwegen we ook om weer een hobbyclub op te rechten”, zegt Wouter van Raffen. Er treedt nog een verschil aan het daglicht. Waar volgens Mark Limbeek van Janssen Interim Services uit Doetinchem in de Achterhoek nog wel - zij het moeizaam aan vaklieden te komen is, is dat in Nijmegen-Wijchen niet meer zo. Jobien Mol: „We hebben een gat in ons personeelsbestand. Er beginnen nog wel jongeren aan een opleiding maar vacatures in de laag erboven, van leidinggevende elektromonteurs, zijn niet te vervullen.” Vandaar dat ook Modderkolk met een eigen opleiding begonnen is. Overigens wordt er ook in de arbeidsmarkt 45-plus gevist. Van Raffen: „Dat begint langzaam te komen. Maar bedrijven hebben nog het idee dat dat duur is.”

Nancy Giesbers is franchiser van het jaar door Frank Thooft

V

an de 125 vestigingen die Olympia Uitzendbureau in Nederland heeft, werd Nancy Giesbers uit Zevenaar onlangs uitverkoren tot Franchiseondernemer van het Jaar. Olympia is sinds 1998 een franchiseorganisatie, en elke vestiging wordt geleid door een zelfstandige franchiseondernemer. Sinds 2008 is de uitzendketen gestart met het belonen van de beste ondernemer door de verkiezing van de Franchiseondernemer van het Jaar. Nancy, die zes jaar geleden als ‘kleine’ zelfstandige’ begon, heeft bewezen dat ze ondernemersbloed in de aderen heeft, aldus de jury. Ze begon samen met Ineke van Rooij, die nog steeds bij haar werkt. Maar de dames moesten van nul af het hele klantenbestand opbou-

wen, vertelt Nancy. „We hadden geen enkele klant, en gingen letterlijk de boer op.’’ Nancy was overigens geen nieuweling in de uitzendwereld. Voordat ze de stap tot zelfstandigheid zette, was ze al een aantal jaren als jobcoach voor Olympia werkzaam. Als een vliegende keep ondersteunde ze overal in het land vestigingsmanagers totdat Olympia haar vroeg of ze in Zevenaar wilde gaan ondernemen, een tot dan toe onontgonnen gebied. Vanaf de start van Zevenaar draaide ze full-speed. Samen met Ineke maakte ze weken van wel tachtig uur, en dat heeft haar een geweldig netwerk van opdrachtgevers opgeleverd. De jury beloonde dan ook haar groei van 36% in de regionale uitzendmarkt. Ook van haar medewerksters Annemiek van Rooij, Danielle van Kessel, Gitta

De Kamer van Koophandel Centraal Gelderland verzorgt, in samenwerking met diverse organisaties, tal van seminars. Hieronder vindt u het programma voor de komende tijd. Tenzij anders vermeld, vinden de bijeenkomsten plaats in het gebouw van de Kamer van Koophandel aan de Kronenburgsingel 525 in Arnhem. De vermelde prijzen zijn per persoon. Aanmelden vooraf is noodzakelijk: www.kvk.nl/seminarsgelderland Start een eigen bedrijf Het is van belang dat u zich als startende ondernemer goed voorbereidt zodat uw bedrijf ook een succesvolle onderneming wordt. Dit seminar biedt u een eerste indruk van de stappen die u als startende ondernemer zet. Over vestigingseisen, wetten en regels, marktmogelijkheden en -informatie, begroten van omzet, kosten en winst. Data: 24 mei in Arnhem, 7 juni in Doetinchem en 25 juni in Ede. (19.00 tot 22.00 uur, kosten 35 euro.) BTW binnen de Europese Unie Dit seminar biedt veel praktische informatie over onderwerpen als administratieve verplichtingen, bewijsstukken voor toepassing nultarief, ABC-leveringen en terugvordering van in het buitenland betaalde BTW en is met name bestemd voor medewerkers die zich bezighouden met deze materie. Datum: dinsdag 7 juni, 13.30-17.00 uur, kosten 100 euro. Starten als handelsagent Wat zijn de belangrijkste zaken die een handelsagent moet regelen? Een handelsagent bemiddelt tussen de buitenlandse opdrachtgever en de afnemers in eigen land. Over de orders die door deze bemiddeling tot stand komen, ontvangt de handelsagent provisie. Zakendoen met het buitenland via een handelsagent is wereldwijd één van de meest gebruikte entreestrategieën. Tijdens dit seminar komen deze onderwerpen aan bod: Wat doet een handelsagent? Wat zijn de rechten en plichten van een handelsagent? Is een handelsagent aansprakelijk? Welke kosten het met provisie, goodwillvergoeding en schadevergoeding? Datum: woensdag 30 mei 13.30-17.00 uur, kosten 35 euro. Coachend leidinggeven Hoe kunt u het beste uw medewerkers motiveren en ze helpen te groeien in de richting van hun persoonlijke en de bedrijfsdoelstellingen? Want meestal zeggen medewerkers geen nee tegen een bedrijf. Medewerkers zeggen nee tegen hun manager en verlaten vervolgens het bedrijf. U als leidinggevende kunt dat voorkomen! Datum: woensdag 30 mei Arnhem, 18.00 tot 21.30 uur, kosten 100 euro.

Annemiek, Nancy, Danielle en Gitta. Ineke ontbreekt Hooijer en Ineke van Rooij kreeg de jury niets dan lovende woorden. ‘Nancy is echt een mensenmens. Ze staat altijd klaar voor haar klanten, waardeert iedereen in zijn of haar talent en weet mensen te laten groeien in hun werk’, waren argumenten die de jury te horen

foto Jacques Kok

kreeg. Ook voor het tijdig anticiperen op veranderende marktomstandigheden (zoals de crisis in 2008) kreeg Nancy lof toegezwaaid. Op 14 juni zal ze officieel in het zonnetje gezet worden, temidden van collega’s, klanten en relaties. www.olympia.nl

Uw onderneming naar een BV Uw onderneming is voortdurend aan veranderingen onderhevig. Wellicht is de huidige rechtsvorm van uw onderneming, de eenmanszaak of vennootschap onder firma, niet meer de meest geschikte. Een mogelijkheid is het omzetten van uw bestaande rechtsvorm in een Besloten Vennootschap. Is dat fiscaal nog wel aantrekkelijk? Wat zijn de voor- en nádelen van een BV? Datum: donderdag 31 mei Arnhem, 19.30 tot 22.30 uur, kosten 100 euro.


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

12 | het journaal

De schoenpoetser kreeg veel aandacht.

De genomineerden en jury van de BKD-beurs Award van de Ondernemer voor de mooiste stand.

BKD 2012 kijkt tevreden terug

H KArin Broshuis wordt geportretteerd door Hanni Stolker.

Een trotse Anne-Marije Buckens met haar Bachelor 2012-prijs.

Hotel Haarhuis won een prijs voor de meest innovatieve stand.

et bleek een succesvolle beurs, vonden Frans van Eck en Caroline Haarhuis, die vanuit SeeU de BKD 2012 hadden georganiseerd. Met breder opgezette stands, meer doorkijkjes en meer ‘lucht’ in de beurs werden er goede verbindingen gelegd tussen de bezoekers en de standhouders, waarvoor dank aan Ger Jansen van I&G Events. Standhouders waren ook tevreden, gaven ze desgevraagd aan. Het parkeren was even wennen: wie dichtbij wilde parkeren moest daarvoor vier euro uit de zak halen. Overigens is dat bij andere bedrijvenbeurzen business as usual, maar de Ernemmer fronste af en toe een wenkbrouw. Dat de ook nog eens auto bewaakt werd viel niet eens op... En verder waren er maar liefst twee beursprijzen, een paar zeer enthousiaste sprekers en vooral veel blije gezichten, zoals onze fotograaf Jacques Kok kon vereeuwigen. De Happy Hours werden goed bezocht, de ludieke acts waren weer verrassend en de versnaperingen die her en der te krijgen waren smaakten goed. Kortom: alle redenen om reikhalzend naar 2013 uit te kijken. Weer in de Rijnhal, laten Van Eck en Haarhuis weten.

Ludieke actie van Meeùs Assurantiën.

De beurs 2012 was ruimer opgezet en had meer doorkijkjes.

Het prachtige OKA-plein.


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

nieuws | 13

Installateur mikt op de zon In de installatietechniek is de markt momenteel grillig, waar het de bouw en nieuwbouw betreft. Bij aanbestedingen dingen vaak tientallen collegabedrijven mee in het kielzog van eveneens vele aannemers, maar de spoeling is er dun. Er is echter wel een (zonnig) vooruitzicht. door Frank Thooft

N

iek Maessen, directeur van het Oosterbeekse installatiebureau Maessen & Hendriks, verwacht veel van de toepassingen en de verdere ontwikkelingen van zonnepanelen. Zijn bedrijf, dat al sinds 1971 bestaat en de installatietechniek in de breedste zin des woords verzorgt, richt zich nu onder meer op zonne-energie, naast de gebruikelijke koudetechniek, de centrale verwarming, het loodgieterswerk en de dakbedekking. Er werken, met de overnames van de afgelopen jaren, nu 65 mensen. „Wij krijgen steeds meer aanvragen van bedrijven, ook boerenbedrijven zoals die veel in de Achterhoek zitten, om met een oplossing voor de almaar stijgende energieprijzen te komen. Mensen willen zelf de kosten in de hand houden, en niet afhankelijk zijn van de elk jaar terugkerende hogere nota’s van de energieboer. En dan komen zonnepanelen al snel in beeld. Wij betrekken ze van Ubbink in Doesburg, de enige, maar ook heel goede, fabrikant van zonnepanelen in Nederland.’’ Op subsidies hoeft men

Niek Maessen en Sjonnie Overbeek bij de nieuwe zonnepanelen van Coerman Elektro in Terborg. niet meer te rekenen, stelt Maessen, maar gelukkig wordt de prijs / kwaliteitverhouding steeds gunstiger, en de terugverdientijd dus steeds korter. Hij verwacht ook een gunstige invloed van technologische innovatie op de installatiebranche, bijvoorbeeld waar het gaat om energieverbruik met geavanceerde technologiën verder terug te dringen. Een ander punt dat hij ter sprake brengt, is de opgang van service en onderhoud. „De installateur is wat dat betreft veranderd van een installateur naar een adviseur, of van een bouwer naar

een begeleider. Juist door voor een klant helder in beeld te brengen hoe hij voor de toekomst het meest efficiënt met zijn onderhoud en vervanging kan omgaan, bereik je dat je een hechtere relatie met je klant krijgt, en dat de klant een verlaging van de kosten krijgt. Het mes snijdt wat dat betreft aan twee kanten.’’ De druk van de krappe markt, zeker waar het de (nieuw) bouw betreft, zet de installateur aan tot nog meer creativiteit, denkt Maessen. „En daarin kun je dus je meerwaarde voor de klant vinden.’’ Een andere ontwik-

foto Jacques Kok

keling die Maessen signaleert, is dat de projecten steeds minder groot worden, maar wel talrijker. „Vroeger deed je als installateur in een jaar slechts een paar projecten van enkele tonnen tot enkele miljoenen; nu doe je een veelheid van kleine(re) projecten. Dat betekent dat de begeleiding en de overhead toeneemt, maar aan de andere kant dat je risico veel meer gespreid wordt. Om met Johan Cruijff te spreken: elk voordeel heeft zijn nadeel. En andersom: er zijn dus ook voordelen aan verbonden, want je moet dit van de posi-

tieve kant zien, vind ik.’’ Een nog andere ontwikkeling die Maessen ziet, is de toename van de regelgeving, waardoor ondernemers steeds meer en steeds eerder geconfronteerd worden met bijvoorbeeld een verplichte keuring van een brandmeldinstallatie. „Vroeger hoorde je daar niemand over; tegenwoordig staat er al snel een ambtenaar op de stoep met een hele lijst die hij moet afvinken. En dat kun je als installateur dus ook voorkomen, door je klant tijdig op de hoogte te houden van verplichte keuringen, tests en dergelijke.’’ Maessen heeft daarom vorig jaar geïnvesteerd in het certificaat voor brandmeldonderhoud, zodat hij daarmee als geëigende partij het onderhoud van installaties kan aanbieden aan zijn klanten. Op het gebied van personeel ‘profiteert’ de branche van de teruggang van het werk. Waar het een paar jaar geleden erg lastig was om de goede mensen te krijgen, is de vraag nu wat teruggelopen, en dat haalt op dat gebied de druk van de ketel. „De Polen die je vroeger aan het werk kreeg zoeken nu hun heil in Duitsland, omdat de economie daar weer aantrekt. Ik weet niet hoe wij als Nederlandse bedrijven straks aan extra personeel moeten komen, want ik verwacht wel dat de markt weer gaat aantrekken. Dat gaat in golven, leert de ervaring. En daarom ook denk ik dat je moet anticiperen op die golven. Wij doen dat door mensen zelf een opleiding te geven. Want dit vak kun je eigenlijik alleen in de praktijk leren. Niet op een school.’’

Bekende Nederlanders ondersteunen Seafari door Frank Thooft

N

iemand minder dan spindoctor Jack de Vries is ingeschakeld om de laatste loodjes van de financiering voor het ambitieuze project van de Oosterbeker Marco Derksen te realiseren. Met Huberto Tan en Marco Borsato in een Comité van Aanbeveling, worden de krachten van deze fervente duikliefhebbers nu gebundeld om een ‘Founding Members’ club van de grond te tillen. Met name duikende ondernemers, maar ook particulieren die de duiksport een warm hart toedragen, zullen benaderd worden om te participeren in het ‘crowdfunding’ fonds van SEAFARI waarmee het laatste kwart van de financiering dichtgetimmerd moet worden. „Het is heel eenvoudig’’, legt hij uit. „Als je meedoet kost je dat 1500 euro, en daarvoor krijg je vijf jaar lang exclusieve rechten in het duikcentrum. Je kunt er met je relaties naartoe, er ontstaat een businessclub, je kunt er zaken doen, en je kunt er natuurlijk ook duiken. En je krijgt 80% van je financiering terug, mocht het op het laatste moment niet lukken.’’ Maar die mogelijkheid is gering, denkt Derksen. Banken, de provincie, de grondeigenaar, de hoofdaannemer, kortom alle direct betrokkenen, participeren in de financiering van het project. Negen mil-

Marco Derksen bij de maquette van SEAFARI. joen zal het uiteindelijk gaan kosten, maar het bouwteam heeft dat ruim begroot. Inmiddels is het plan SEAFARI onderdeel geworden van Park Lingezegen, dat in de Overbetuwe 1500 hectare zal omvatten. Derksen tekende daar eind vorig jaar nog een intentieovereenkomst met de betrokkenen mee. „Ik ben vooral blij met de pro-aktieve support van de provincie. Een plan van deze omvang, en met zulke grote invloed op recreatie/toerisme, werkgelegenheid en natuureducatie kun je niet zonder overheid opzetten.’’ En dat het plan groots is, blijkt wel uit de

uitgebreide documentatie, tekeningen, schetsen, maquettes én doorrekeningen op haalbaarheid door instanties als Royal Haskoning, die Derksen opgebouwd heeft. Hij houdt kantoor in het pand van Niek Maessen, ook een enthousiast duiker, en die verwoordt precies wat de kracht van het SEAFARI-project is: „Er zijn in Nederland een kleine 500.000 mensen met een duikbrevet op zak. Ik ben er daar één van. Maar ik duik nooit in Nederland, alleen in het buitenland, omdat het daar warmer is, de omgeving mooier, enzovoorts. Maar als SEAFARI opent

Een artists impression van SEAFARI.

foto’s Jacques Kok

ben ik er als eerste bij om er te duiken.” In SEAFARI vindt de duiker een walhalla aan onderwaterwerelden, variërend van een scheepswrak en een vliegtuigwrak, imposante rotsformaties, maar ook een enorm grote, ringvormige ‘snorkelbaan’ met onderwater-aquaria waar bijzondere vissen in zwemmen. Het doet een beetje denken aan de gigantische Ocean in Burgers’ Zoo. Bij de bouw van de Ocean stond Derksen al met zijn neus vooraan, en van lieverlee kreeg hij een intensief contact met Antoon van Hooff, die hem vervolgens enkele jaren coachte in de op-

zet van zijn businessplan. De grootste diepte van het duikcentrum van Derksen wordt 12 meter; de oppervlakte beslaat straks 40 bij 40 meter. Derksen verwacht dat in de ochtenden veelal brandweer-, politie- en douaneduikers in opleiding & training zijn. In de middag, avonden en weekeinden zijn het de recreatieve duikers. „Voor alle doelgroepen is het interessant. Maar met name voor ondernemers die mee willen die in de unieke Founding Members club die elkaar bij SEAFARI in een bijzondere omgeving gaan ontmoeten.’’ www.indoorduiken.nl


De Gelderlander zaterdag 19 mei 2012

14 | de barometer

Annemarie Scholtis

Henk Berg

Jan Jonker

Penning de Vries

Hein van de Pasch

Iris Hendrickx

Bart van Meer

Thijs Aarten

Roy Tillman

Eline Koers

Ed Velthuis

Hanno Littink

Jan Blokland

EstherRonald Mirjam Sent Migo

Theo Lemmen

Panel verdeeld over ‘Kunduz’ Ofschoon het Barometerpanel de nodige lichtpuntjes ziet en vurig hoopt dat de economische lente aanbreekt, blijkt opmerkelijk genoeg uit de cijfers die de leden geven voor de economie een omgekeerd beeld. De barometer daalt althans. Thijs Aarten: innovaties Zoals ik vaker heb betoogd op deze plaats, is de energietransitie en bijbehorende energie-innovatie immers goed voor onze economie. Twee vliegen in één klap dus. Waar het nu op aankomt is dat deze Kunduz-begroting - ook op het gebied van energie - verder wordt uitgevoerd met concreet en krachtig beleid dat in ieder geval langer meegaat dan anderhalf jaar. Energiebeleid is iets dat zich over kabinetsperiodes heen zou moeten uitstrekken. Theo Lemmen: goed nieuws Goed nieuws: de vestiging van Van der Valk in Nijmegen-Noord. Deze uitbreiding van hotelkamers is al lang nodig, en met deze nieuwe vestiging is er nog steeds sprake van ondercapaciteit, maar er gebeurt weer wat. Zo is ook bij De Hemel hotelcapaciteit gekomen, dus laat de toeristen maar komen. En die komen ook. Het aantal cruiseschepen neemt elk jaar toe. En dit jaar blijken ze vooral ook te komen voor de Floriade. De Waalkade-ondernemers zouden er goed aan doen, samen met de gemeente de handen ineen te slaan en een verbetering van het aanbod kunnen regelen. En het vervoer van de passagiers van de cruiseschepen zou naar mijn mening heel goed kunnen worden uitgevoerd door de Zonnetrein. Dit alternatief van de tram is er ten slotte al, en zou juist hier een prima oplossing kunnen zijn voor mensen die slecht

Barometer

ter been zijn. De klim is vaak ook een belemmering, maar met de Zonnetrein is dat geen probleem. Wellicht dat het RBT KAN, dat recent subsidie kreeg van het Nijmeegs Ondernemers Fonds, hier ook naar kan kijken. Jan Jonker: apps De mobiele revolutie is imiddels 5 jaar geleden gestart en is niet meer uit ons leven weg te denken. Ook binnen de zorg is de tijd rijp voor de app-economie, en verschillende applicaties vinden hun weg al naar de markt, bijv op gebied van pollennieuws/allergie, begeleiding van autistische jongeren of het kunnen communiceren met een arts in het buitenland. Onze regio (en Nederland) heeft goud in handen als het gaat om het benutten en vermarkten van mobile health. Esther Mirjam-Sent: Kunduz Nederland is in een recessie terecht gekomen, de werkeloosheid loopt op en we doen het slechter dan landen om ons heen. Dit komt door laag consumentenvertrouwen en verminderde koopkracht van mensen. Door kost wat kost 3% begrotingstekort te willen halen in 2013 komt de Kunduzcoalitie met snelle maar onverstandige maatregelen als de BTW verhoging, waardoor de koopkracht nog verder wordt aangetast, het MKB een enorme klap krijgt en de economie nog verder wordt geschaad. Jan Tillman: vervelend De voorgenomen BTW verhoging zal voor een aantal huizenkopers een extra vervelend tintje krijgen. Wie voor 1 oktober een nieuwbouwhuis heeft gekocht dat na 1 oktober wordt opgeleverd zal het hogere BTW tarief moeten betalen. Bijzonder vervelend voor de bouwbranche omdat het fiscaal verschil voor kopers tussen bestaande woningen en nieuwbouw erg groot is. Dit terwijl de bouwbranche juist zit te wachten op de

6,5-6,0

Naam Bedrijf Roy Tillman Chemische bouwstoffen Henk Berg KPMG Ronald Migo KvK Annemarie Scholtis Rabobank Theo Lemmen De Meerwaarde Jan Blokland Cold Stores Thijs Aarten KEMA Hein van der Pasch Mercator Incubator Jan Jonker Health Valley Ed Velthuis VNO-NCW Hanno Littink Bax Advocaten Esther-Mirjam Sent Radboud Universiteit Iris Hendrickx Quiris Adviesgroep bv Eline Koers Weeghel Doppenberg Kamps Bart van Meer CMS Derks Star Busmann René Penning de Vries NXP

6,8-6,8 6,8-6,6 6,5-6,5 5,0-5,0 6,5-6,2 5,5-5,5 6,3-6,3 5,0-6,0 6,5-6,5 5,0-5,0 6,9-5,5 5,0-5,0 7,5-7,5 6,5-6,5 5,5-5,5 7,0-6,5

Roy Tillman: ‘Broodnodige ondersteuning van overheid’. foto Theo van Zwam broodnodige ondersteunende maatregelen van overheidswege. Hanno Littink: reiskosten Hoge arbeidskosten zijn niet bevorderlijk voor de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie. Het mag dan ook weinig verbazing wekken dat in het onlangs gesloten crisisakkoord loonmatiging wordt bevorderd. In dat akkoord is echter ook vastgelegd dat het ‘onbelaste privégebruik’ van (bestel)auto’s en de onbelaste reiskostenvergoeding (thans 0,19 cent per km.) worden afgeschaft. Het afschaffen van de onbelaste reiskostenvergoeding zal naar mijn mening de arbeidsmobiliteit bepaald niet bevorderen en zullen zeker niet bijdragen aan economische groei. Penning de Vries: GreenChip U heeft vast wel eens gemerkt dat uw computer erg warm wordt als hij aanstaat. Die warmte is het gevolg van inefficiënt stroomverbruik in uw computer. Hier in Nijmegen produceren we de GreenChip, een slimme chip die computers een stuk zuiniger maakt. Ook op het gebied van verlichting worden grote stappen vooruit gezet. Tegenwoordig zit in vele lampen een chip – veelal uit Nijmegen die zorgt dat de lamp zeer zuinig met energie omspringt, maar ook op internet kan worden aangesloten waardoor u eenvoudig met uw Smartphone uw lampen in huis

kunt bedienen. Als CTO en directeur Nederland ben ik er trots op dat we dankzij technologie van NXP zo’n belangrijke rol kunnen spelen bij het stimuleren van energiebesparing. Bart van Meer: optimisme Cruciaal in deze tijd, waarin we door een zware storm gaan, is dat bedrijfsleven en politiek hun verantwoordelijkheid nemen. Verheugend is dat er een Lenteakkoord is gesloten tussen de vijf bekende politieke partijen en dat daaraan ook daadwerkelijk invulling wordt gegeven. Een dergelijk akkoord heeft uiteraard ook gevolgen voor de regio Arnhem. Tijdens de Bedrijven Kontakt Dagen vorige week was een vleugje optimisme te bespeuren. Als ondernemers elkaar treffen komt er altijd wel iets tot stand dat economisch relevant is voor de regio. Als bedacht wordt dat het in de toeristenindustrie steeds beter gaat, er steeds meer hotelaccommodatie bijkomt en wij als regio meer toeristen trekken, is dat in ieder geval het vermelden waard. Annemarie Scholtis: zorgenkindje In voorgaande barometers is het dalende consumentenvertrouwen genoemd als grootste uitdaging: daar komt nu een nieuw zorgenkindje bij gezien de verkiezingsuitslagen in Frankrijk en Griekenland. In beide landen heeft de bevolking zich sterk uitgesproken te-

gen de voorgestelde bezuinigingen en maatregelen. Ook in Nederland is het politiek onrustig geweest. Na de val van het kabinet hebben echter vijf partijen het voor elkaar gekregen om de begroting voorlopig weer op orde te krijgen. Het pakket van verschillende bezuinigingen en hervormingen mag rekenen op een steun van 69% van de kiezers. Een goede basis voor de verkiezingen in september. Henk Berg: ruk naar links Verkiezingen in Frankrijk, Duitsland, Griekenland en na de zomer ook in Nederland. Een ruk naar links zo lijkt het, maar bestaat het echte links nog wel. Vraagt onze economie en maatschappij om idealen of om rekenkundig realisme? Het lijkt wel degradatie- of play-off voetbal, ervoor zorgen dat we de nul houden en met een counter punten scoren. Per saldo wordt het dan op zeker spelen en worden er nauwelijks kansen gecreëerd. De politiek gaat alleen over de publieke middelen en de spelregels. Ondernemers mogen nog steeds vanuit eigen ambitie, idealen en creativiteit handelen. Bedrijven die het spel te defensief gaan spelen, ervaren de krimp van de economie in een onevenredig sterke mate. Hein van der Pasch: grens De groei kan de 6 halen. Voor Nederland is daarvoor samenwerking in Europa onmisbaar, evenals open grenzen en een open internationale houding. We ervaren al enkele jaren dat de economische stagnatie in andere EU-landen negatieve gevolgen heeft voor de groei in Nederland. Daarom is het een zaak van welbegrepen eigen belang dat Nederland en andere economisch sterke landen zowel de eigen economische groei als die van buurlanden helpen stimuleren. Eline Koers: files Met in gedachten dat transporteurs in 2010 400 miljoen euro schade hebben geleden door de files op de Nederlandse wegen, komt thans het bericht dat een aantal wegprojecten die minister Schultz van Haegen in de planning had (door de val van het kabinet) in de ijskast dreigt te belanden. Het is te hopen dat deze beslissingen nog eens zorgvuldig worden heroverwogen. Ronald Migo: export Het gevoel van ‘het is genoeg geweest’ begint te overheersen. Uit recent onderzoek van het EIM blijkt dat het mkb zijn uitweg uit de crisis denkt te vinden door de grote motor van de export te gaan inzetten. Autonome groei komt niet uit Europa maar vooral uit Azië en Zuid-Amerika en wij kunnen aanhaken bij Duitse bedrijven en hun goede positie in die landen. Dat o.a. Philips in deze crisistijd zijn winst in het eerste kwartaal weet te verdubbelen toont aan dat met nieuwe slagkracht en innovaties je verder kunt.


zaterdag 19 mei 2012 De Gelderlander

geknipt | 15 Door Frank Thooft

geknipt en geschoren Tips of informatie? deondernemer@gelderlander.nl

Glasvezel Veenendaal Alle zeven bedrijventerreinen in Veenendaal krijgen in 2012 een glasvezelnet. Dit is uniek in Nederland, want niet eerder kregen zoveel terreinen in één gemeente tegelijkertijd glasvezel. Het Veenendaalse bedrijf SB Groep startte hiervoor in september een zogenoemde vraagbundeling onder de ondernemers op de bedrijventerreinen. Dat deed zij samen met de Coöperatieve Verenigingen op de bedrijventerreinen, Promotie Veenendaal en gemeente Veenendaal. Afgelopen maand maakte KPN bekend dat de schop de grond in kan.

Prijs Jong MKB Tijdens de feestelijke verkiezingsavond is Eric Molegraaf van Eric Interior Design uitgeroepen tot Jong MKB-er Arnhem-Nijmegen van 2012. Volgens de jury sprong hij eruit door zijn unieke concept en aanpak. Hij zal op 20 juni namens Arnhem-Nijmegen deelnemen aan de landelijke verkiezing Jong MKB-er van het jaar. De ander twee genomineerden, secretariaatsondersteuner Lia Wildeman van BizzMizz en kookworkshopspecialist Marcel Weber van Het Kookcollege Wijchen waren ook met recht genomineerd. “Een zeer specialistisch bedrijf waarbij nauwkeurigheid en dienstbaarheid voorop staan” was het positieve oordeel van de jury over BizzMizz. Marcel werd gezien als iemand bij wie de grote betrokkenheid opvalt: “een mensenmens die diepgang en warmte uitstraalt.”

Die toekomstmuziek is volgens het Skoda-team Arnhem zeker niet uit de lucht gegrepen. „We blijven innoveren en de klant verrassen. Zo komt binnenkort de Skoda Citigo op de markt, een tegenhanger van de bekende Volkswagen Up. Later in het jaar volgt de Skoda Rapid, een zeer aantrekkelijk geprijsd vijfdeurs hatchback model dat het gat moet vullen tussen de Fabia en de Octavia,” aldus Kuiper. Genoeg dus voor de mannen aan Papenkamp 19 om naar uit te kijken. Hegeman Skoda Arnhem nodigt heel Skoda liefhebbend Nederland dan ook uit om samen met hen dit feestje te komen vieren.

directeur/directievoorzitter van Rabobank Graafschap-Midden. Het Ondernemers Kontakt Arnhem heeft de volgende nieuwe leden ingeschreven: Joan van Poelje van Van Poelje Management, Sasja Leenders van Nimosa vof, Yoshua Mustamu van Eyoba, Ben Dekker van J.B. Dekker Beheer bv en Hugo van Hoegee van Absolvo Controlling

Inkopen in eigen gemeente MKB Montferland vraagt de gemeente Montferland om inkopen zo veel mogelijk binnen eigen gemeente te doen. Voorzitter Edwin Sap van MKB pleitte bij de gemeenteraad om in deze crisistijd meer geld uit te geven. De gemeente Montferland boekte over afgelopen jaar een positief resultaat van 1,2 miljoen euro. MKB Montferland vind dat de helft daarvan best besteed kan worden om meer omzet te genereren bij lokale bedrijven.

Klaas-Jan tussen de wijn Klaas-Jan Huntelaar, topscorer in de Bundesliga en van het huidige Oranje, was begin mei te gast bij de Ter-

Johan Derksen bij MKB Duiven. borgse Wijncentrale. Die levert het Duitse biermerk Veltins, hoofdsponsor van FC Schalke 04. En dat is de club van Achterhoeks beste voetballeer ooit.

Herwers dealer van 2011 De Herwers Groep is in Nederland verkozen tot Renault Dealer van het jaar 2011. Om voor de prijs in aanmerking te komen worden alle facetten

Ondernemersvereniging LINDUS in de Liemers heeft de volgende nieuwe leden ingeschreven: Mike Wienhoven van Electrocar in Beek, Rutger Fikse van Fikse Transport in Duiven, Guido Pleiter van Haarshop.nl in Duiven, John Faber van Buitensport Four Seasons in Duiven, Ruud Nijland van Gilde Software in Zevenaar

De uitreiking van de hoogvliegerprijs.

foto Sietinga Fotografie

foort. Hazelaar & Partners bv te Ochten, curator mr. G.W.M. Janssen, Zaltbommel. Pan Parks Accomodation bv te Ede hodn Pan Village, curator mr. R.F. Feenstra, Arnhem. Het Muldershuis Eibergen bv te Eibergen hodn Horeca Groep Oost Nederland (HGON), curator mr. J.M. Snellink, Eibergen. Meta Dreams bv te Arnhem hodn Find-U; Linkbling, curator mr. R.F. Feenstra, Arnhem. Car Technics Duiven bv te Velp hodn Car Technics; Telecom-Outletshop; Telecom-Outletstore, curator mr. C.A.M. Nijhuis, Arnhem. Micaprint bv te Zevenaar hodn Micaprint & Stunnenberg Grafische Bedrijven, curator mr. C.A.M. Nijhuis, Arnhem. Van Pernis Van Hussen Reklame bv te Velp, curator mr. C.A.M. Nijhuis, Arnhem. Drukkerij Stunnenberg bv te Zevenaar hodn Communicatiegroep

De raad van commissarissen van Rabobank Arnhem en Omstreken heeft besloten de heer drs. F.J.W.(Flip) Juch per 1 juni 2012 te benoemen tot directievoorzitter van Rabobank Arnhem en Omstreken. Hij neemt de plaats over van Henk Danser. Flip Juch is sinds 1995 werkzaam bij de Rabobank Groep. Hij heeft ruime managementervaring en bij diverse lokale banken de rol van algemeen directeur ad interim vervuld. Sinds 2005 is Flip algemeen

Twee nieuwe senior executives, Elisabeth Harstad en Bjørn Tore Markussen, zijn het inter- Elisabeth Harstad nationale managementteam van energiekennisbedrijf DNV KEMA Energy & Sustainability komen versterken. Harstad werkt vanuit Arnhem rechtstreeks samen met een aantal onderdelen van DNV KEMA en richt zich op wereldwijd onderzoek, ontwikkeling, inno- Bjorn Tore Markusvatie en ken- sen nisbeheer. Bjørn Tore Markussen is in dienst getreden als Chief Operating Officer voor Azië en Oceanië en is werkzaam vanuit het regionale hoofdkantoor in China.

AGENDA

Faillissementen Faillissement uitgesproken Mediaoffer retail bv te Nijmegen, curator mr. B.M. König, Nijmegen. P.J. van Leur te Arnhem hodn Peter van Leur, curator mr. H.J.D. ter Waarbeek, Velp. Mondimarmer Natuursteen bv te Elst, curator mr. A.T. de Putter, Nijmegen. Athena bv te Arnhem, curator mr. S.J.B. Drijber, Velp. Stam Infra bv te Zetten, curator mr. A. Kuijpers, Nijmegen. Equimex bv te Ede, curator mr. I.J.G.H. Hage, Ede. R. Oudenbroek hodn Verkeersschool Born 2 Ride te Duiven, curator mr. H.A. Wiggers, Velp. V.o.f. Eagle For Men te Wijchen hodn Eagle For Men & Men, curator mr. A.E. Mulder, Arnhem. Delta Digi bv hodn L’Avenir Juniormode te Duiven, curator mr. E. Smit, Arnhem. L. van der Snel hodn LSA Bouwkundig Adviesbureau te Ede, curator mr. M.E. Meijnhardt, Amers-

van het bedrijf onder de loep genomen: de totale presentatie van het Renaultbedrijf, de sales en aftersales, de kwaliteit van de service en de retabiliteit van het bedrijf. De Herwers Groep heeft Renaultdealerbedrijven in Hengelo-Gld., Doetinchem, Neede, Zevenaar en operators in Doesburg, Zelhem, Aalten en Winterswijk. Het bedrijf kreeg een jaar eerder ook al de Renault Global Quality Award.

In Persoon

Dealer van het Jaar De Skoda-vestiging van de Hegeman Groep in Arnhem mag zich het komende jaar presenteren als ‘dealer van het jaar’. De concurrentie werd afgetroefd op verschillende criteria zoals klanttevredenheid over de verkoop en service. Vestigingsmanager Jan Kuiper is trots dat ze deze titel mogen gaan voeren: „Natuurlijk zijn we hier erg blij mee, voor ons is dit kwaliteitsstempel een bevestiging dat we op de goede weg zijn met onze verkoop- en de after salesafdeling, maar we kijken ook direct weer vooruit. Het is een teken aan de wand dat Skoda momenteel nog altijd goed presteert. De klant kiest steeds vaker voor een auto die innovatief, veilig en betaalbaar is, daar spelen wij met Skoda perfect op in.”

foto Jacques Kok

Wijnzinnig in Gendt, C2M Management BV in Elst en De Smaakcateraar in Gendt zijn lid geworden van ondernemersvereniging Veron. Marco Hofland (directievoorzitter Rabobank Oost Betuwe) en Ingrid Janssen (directeur I & G Events te Elst) zijn teruggetreden uit het bestuur van Veron. Wilco van Beek (manager zakelijke relaties van Rabobank Oost Betuwe) volgt Anton Bouwmeister op als penningmeester. Bouwmeister (De Kempenaar Advocaten te Arnhem) gaat de functie van vicevoorzitter bekleden.

Veron Gelderland; Micaprint & Stunnenberg Grafische Bedrijven, curator mr. C.A.M. Nijhuis, Arnhem. Mefigro Gendt bv te Gendt, curator mr. C.F.H. Donners, Nijmegen. Elsemo Trading Company bv te ‘s-Heerenberg, curator mr. R.F. Feenstra, Arnhem. Huibers Catering vof te Ochten, curator mr. R.C. Faase, Tiel. Sertronics bv te Heteren, curator mr. P.M. Gunning, Velp. K.H. van Homoed v/h hodn K.H. van Homoed Schilderwerken te Dodewaard, curator mr. H.J.D. ter Waarbeek, Velp. Leerfabriek Ede bv te Ede, curator mr. I.J.G.H. Hage, Ede. VTH Holding bv te Duiven hodn VTH Holland, curator mr. P.M. Gunning, Velp. Vereenvoudigde afwikkeling faillissement: Bilderbeek Reprocentrum bv te Doetinchem, curator mr. J. Zeegers, Doetinchem.

Maandag 21 mei, netwerkborrel bij Zepplinn, Doornenburg, speciaal voor Veronleden.

Maatschappij Donderdag 24 mei, Robbers & van den Hoogen, van 12.00 tot 14.00 uur. Lunchbijeenkomst in het teken van de onroerend goed markt in Arnhem met een toelichting door Michiel Smits van DTZ Zadelhoff.

OKA Woensdag 30 mei, Outdoor Gelderland, De Steeg, aanvang 17.00 uur. Ledenvergadering OKA.

Outdoor Woensdag 30 mei t/m

zondag 3 juni, Landgoed Middachten, De Steeg. Internationaal concours hippique en dressuurwedstrijden Outdoor Gelderland en Kaxsteelfair Middachten. i: www.outdoorgelderland.nl

vanaf 15,.30 uur. SJO golfmiddag i.s.m. BizzGolf. Voor leden en introducés. Voor niet-GVB-houders is er een golfclinic. Na afloop diner en eventueel gezamenlijk voetballen kijken. i: www.sjo-time.nl

Young Lindus

Donderdag 14 juni, golfbaan Welderen, Elst. De traditionele jaarlijkse golfdag van Ondernemers-Sociëteit KAN met aansluitend het KAN café voor diegenen die niet golfen.

Dinsdag 5 juni, A18metaal, Nijverheidsstraat 1, Zevenaar, 145.00 uur. Bedrijfsbezoek met rondleiding bij A18metaal en Kinkelder Lasersnijdertechniek, afsluitend maaltijd en borrel. Aanmelden tot 1 juni via e-mail

SJO Woensdag 13 juni, golfbaan Welderen, Elst,

Sociëteit KAN

Lindus Dinsdag 19 juni, Zalencentrum Berentsen, Loostraat 51 in Loo. Seizoensafsluiting met barbecue.


R’Estate B.V. - Rutgers o.g. Kerkenbos 13-07 6546 BG Nijmegen

R’estate GmbH Im Hammereisen 27 47559 Kranenburg-Nütterden

Bedrijfshuisvesting met toegevoegde waarde R’Estate en Rutgers o.g. is een internationale vastgoedontwikkelaar en -investeerder, die een groot aantal kantoren, bedrijfsruimtes en bedrijvencentrums ontwikkelt en verhuurt. We creëren optimale werkomgevingen voor onze huurders.

Kijk voor meer bedrijfsinformatie op:

www.restate.nl In ontwikkeling

R’Estate - Rutgers o.g. ontwikkelt op dit moment een kantoorgebouw van circa 2800m² op Kerkenbos (10e straat) in Nijmegen. De oplevering zal binnenkort plaatsvinden. Al onze panden zijn aangesloten op glasvezel. Neem de stap naar een nieuw, turn-key en modern kantoor met vrije parkeerplaatsen en een aantrekkelijke huurprijs. Flexibele contracten zijn mogelijk.

Ruim 500 bedrijven gingen u voor!

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de heer Bob Rutgers via 024-3739810, 06-53479947 of info@restate.nl.

024-3606900

024-3604555

024-3711100


de Ondernemer - Arnhem - mei 2012