Page 1

* de Gelderlander

WOENSDAG 18 JUNI 2014

Farm & Country Fair

20, 21 en 22 juni in Aalten

Alles op plattelandsgevoel PAGINA 3

Het sprookje van twee Achterhoekse zusjes PAGINA 5

Boer ontdekt buitenleven PAGINA 7


NATUURLIJK GENIET JE!!!

MET EEN ELECTROFIETS VAN HARM TAKKE TWEEWIELERS

Weverstraat 4 Dinxperlo 0315-651685 www.harmtakke.nl PREFAB TUINHUIZEN EN DIERENVERBLIJVEN Een sieraad voor uw tuin, een thuis voor uw dieren

Timmerbedrijf B.G. Hijink Gelkinkweg 4, 7095 CB De Heurne T: 0315-651060 / www.bghijink.nl


EXTRA 3

DE GELDERLANDER WOENSDAG 18 JUNI 2014

WIE, WAT, WAAR?

EEN GROOT, GROEN BELEVENISSENDORP 䢇

䢇 䢇

Negentiende Farm & Country Fair aan de Westendorpweg in Aalten. Datum: vrijdag 20, zaterdag 21 en zondag 22 juni. Openingstijden: vrijdag en zaterdag van 10.00 tot 21.00 uur, zondag van 10.00 tot 18.00 uur. Tickets kosten 15 euro voor volwassenen en 5 euro voor kinderen van 4 tot en met 14 jaar.

䢇 䢇

䢇 䢇

Met een toegangsbewijs kan (eenmalig) het Vintage Festival worden bezocht – en andersom. Kinderen tot en met 3 jaar hebben gratis toegang. Er zijn onder meer optredens van Other Roads uit Engeland en The Perch Creek family Jug Band uit Australië. Internet: countryfair.nl Twitter: @farmcountryfair

䢇 䢇

Facebook: facebook.com/FarmCountryFair Vrijdagmiddag maakt de organisatie van de Farm & Country Fair de uitslag bekend van de eerste verkiezing van de Agrarisch Ambassadeur van Nederland. Die ambassadeur moet uitgroeien tot het gezicht van de agrarische sector in Nederland.

䡵 foto Theo Kock

Alles op plattelandsgevoel De boer is troef op de 19e Countryfair. „Het boerenbedrijf, onze eigen boerderij, is een belangrijk ingrediënt.’’

D

e boer en de boerderij spelen een grotere rol op de Farm & Country Fair dan ze de afgelopen jaren hebben gedaan, zegt

Joke Ruesink. De IJzerlose veelkunner organiseert de buitenlevenbeurs sinds 1995. Ze doet dat samen met haar man Erik en hun kinderen en een bonte kring medewerkers en vrijwilligers. Joke Ruesink: ,,Veel gaat bijna vanzelf, daar sta ik nog vaak van te kijken. Dan zijn er poppen nodig om een van de tenten te versieren en blijkt er iemand van wie ik weet dat-ie handig is, met alle liefde bereid de poppen te timmeren.” De voorbereiding van het evenement neemt honderden uren in beslag, verspreid over tien maanden. En de boer Ruesink ploegt, zaait, wiedt en oogst ondertussen gewoon voort. De grootste jaarlijkse plattelandsshow van de Achterhoek speelt zich vrijdag 20, zaterdag 21 en zondag 22 juni af op en rond het erf van de familie Ruesink, ’t Westendorp, gelegen tussen Dinxperlo en Aalten. De koeien hebben hun weiland moeten afstaan, want hier wordt in een paar dagen een dorp van tenten en podia opgetuigd. Een pendeldienst zorgt ervoor dat ze tijdens het evenement niet over publieke belangstelling hoeven te klagen: met een huifkarrit wordt bezoekers van de Fair een blik ge-

䡵 Joke en Erik Ruesink foto Theo Kock

gung in de stallen, waar de boer aan het melken is. De Farm & Country Fair is, een jaar voor het twintigjarig bestaan, uitgegroeid tot een van de meest gevarieerde beurzen in zijn soort. Wie nog denkt dat het evenement alleen een treffen van agrariërs is, georganiseerd voor en door plattelanders, zou de plattegrond van de driedaagse moeten bestuderen. Tussen de duizenden dieren, van klein tot groter, en glimmende landbouwmachines, staan slierten verrassende winkeltjes opgesteld en zijn keukens en proeverijen opgebouwd. Kunstenaars stellen er werken tentoon, muzikanten tonen zich

COLOFON Redactionele leiding: Anne Nijtmans Aan dit nummer werkten mee: Jeroen Schwartz en Bettine Winters. Foto’s: Theo Kock

er van hun beste kant. Daartussen misstaat de boer niet, zegt Joke Ruesink, want de boer heeft een verhaal te vertellen. ,,Vroeger had iedereen wel iemand in de familie die boer was. Vandaag de dag heeft iedereen wel een mening over het boerenwerk. Het lijkt of we allemaal geïnteresseerd zijn in ons eten, het dierenwelzijn, de natuur...en er verstand van hebben. Als er

De Countryfair zou wel vijf keer zoveel bezoekers kunnen trekken Joke Ruesink

dg.nl/bijlagen Op deze site kunt u deze special vinden als pdf. Alle vorige specials treft u ook aan op onze site.

een excursie op onze boerderij is, wordt er gezegd hoe heerlijk rustig en eenvoudig dit leven aanvoelt. Maar het boerenbestaan is nog nooit zo gecompliceerd en veeleisend geweest.” Vorig jaar kende de Fair een opvallende verandering met de toevoeging van het Vintage Festival. Dit jaar is het grootste verschil de gewijzigde indeling van het terrein. ,,Elke straat is anders ingericht. Dat is voor sommige winkeliers wennen maar om te blijven verrassen zijn veranderingen nodig”, zegt Joke Ruesink, die de standhouders na veel speurwerk zorgvuldig selecteert uit een internationaal aanbod. ,,Eigenlijk mag er geen stand hetzelfde zijn.

Deze Extra is een redactionele bijlage van:

Een kraam moet in ieder geval het landlevengevoel uitdragen en het liefst er iets aan toevoegen. Een gewone brillenwinkel zou er niet passen, brillen gemaakt van hout wél. Soms sta ik versteld van de creativiteit, van de uitvindingen.” Het vernieuwde ‘stratenplan’ van de Fair zorgt er volgens de organisatie voor dat de bezoekersstroom evenwichtig verdeeld blijft. Gemiddeld trekt het evenement op zaterdag en zondag bijna 15.000 belangstellenden. ,,Dat kunnen er wel vijf keer zoveel zijn”, denkt Ruesink. ,,We streven er elk jaar naar nog meer bezoekers te verwelkomen. Het aanbod is ernaar.”

*+

Wilt u adverteren in een van onze specials neem dan contact op: in de regio Nijmegen: advertenties.nijmegen@gelderlander.nl, 024-3650646, in de regio Arnhem/Doetinchem: advertenties.doetinchem@gelderlander.nl, 0314-372123


4 EXTRA

Nooit iets anders dan een boer willen zijn

V

ier generaties stralen op de prent in de vensterbank naast de keukentafel. Op de achtergrond is de uitbreiding van de stal gaande. Die biedt straks aan driehonderd koeien onderdak. Groot Wassink is met recht een geslacht van boeren. ,,Mijn opa is in 1947 begonnen en is eigenlijk tot aan zijn overlijden, twee maanden geleden, bij het boerenwerk betrokken gebleven. Mijn vader bouwde

het bedrijf uit tot de huidige melkveehouderij. Ik vind het fantastisch het pionierswerk van grootvader voort te mogen zetten”, zegt Niek Groot Wassink (30). Of de jongste telg op de foto, en anders een van zijn twee andere kinderen, over 35 jaar klaarstaat als opvolger, is voorlopig geen vraag die hem bezighoudt. ,,Eerst is het zaak onze gezinnen ervan te onderhouden.” Ook Nieks boer Bram (22) is toegetreden tot de maatschap. Hij heeft samen met vader Groot Wassink

de dagelijkse leiding over de boerderij. Niek Groot Wassink is doordeweeks als adviseur verbonden aan DLV, een Deventer bedrijf dat agrariërs begeleidt bij bijvoorbeeld uitbreidingen en andere strategische vraagstukken. Het ritme bevalt hem. ,,Overdag werk ik met mijn hoofd, ’s morgens en ’s avonds met mijn handen. Ik ben plannen aan het maken en mag in de modder staan.” Nederland telde een jaar geleden 67.000 land- en tuinbouwbedrijven. In 2000 waren dat er nog 30.000 meer. Van 2012 op 2013 nam het aantal boerenbedrijven volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek minder snel af dan in de jaren ervoor, hoewel er gemiddeld nog altijd 25 bedrijven per week verdwijnen. Een deel ervan wordt overgenomen door an-

dere en er is nog steeds ongeveer evenveel grond voor akkerbouw en veeteelt in gebruik als een paar jaar geleden. Ook de veestapel is niet veel kleiner geworden. Intussen breidt de onderneming van Groot Wassink uit, met een verdubbeling van het aantal koeien als resultaat. ,,Groei is geen doel maar een middel om ons inkomen op peil te kunnen blijven houden. Dat vraagt wel om stevige investeringen.” En om uithoudingsvermogen: ,,De opbrengsten kunnen jaren op zich laten wachten, er komen onherroepelijk tegenslagen...” Wat amper verandert: de noodzaak zeventig, tachtig uur in de week te werken. ,,Dat lukt alleen als je ambitieus bent, er voor tweehonderd procent tegenaan wilt gaan. Je moet ondernemer

kunnen zijn.” Terwijl bij ongeveer een derde van de melkveebedrijven met een 55-plusser als bedrijfshoofd geen opvolger beschikbaar is, zegt Niek Groot Wassink altijd te hebben willen boeren. ,,Dat stond vast. Ik kan ’t me niet anders heugen. Zo trots als ik was op mijn grootouders en ouders, hoe graag ik met het vee omging. Aan de andere kant: mijn broer en ik hebben nooit enige druk gevoeld. We zijn helemaal vrijgelaten en hebben zelf voor het boerenbestaan gekozen. Zo is het mijn vader trouwens ook vergaan: hij was de vierde in de rij, niemand moest, en mijn vader was de enige die ervoor wilde gaan.” In sommige boerengezinnen is die druk er wel, weet Groot Wassink, in een sector waar het be-

De dahlia maakt een comeback op de retrobeurs

D

e dahlia, boerentuinplant bij uitstek, is terug van weggeweest. En dus schittert de plant – eens kitscherig, vandaag kleurrijk – ook op de Farm & Country Fair. Toonaangevende tuinders, de smaakmakers uit Engeland voorop, hebben de dahlia herontdekt. Vooral de kleurenpracht en de combinatiemogelijkheden van de verschillende soorten worden geroemd: ze staan buitengewoon vrolijk in de tuin, en bijna even indrukwekkend op tafel, in een vaas. Dahliaspecialiste Alies Kämink van de Zenderense kwekerij Bakker & Kobessen spreekt van een trend. ,,Ook in Nederland is een nieuwe soort interesse ontstaan voor de dahlia. Ook voor andere planten trouwens”, zegt Kämink. „Met name de toepassing van vaste planten in het openbaar groen maakt opgang de laatste jaren.” Kämink maakt in opdracht van gemeenten geregeld plannen voor beplantingen (steevast met vaste planten). In de tuinen van Appeltern heeft de kwekerij kortgeleden twee grote, zelf ontworpen dahliaborders aangelegd. ,,Het duurt niet lang meer voordat de tuincentra op de belangstelling inspelen”, verwacht Kämink. ,,De echte tuinliefhebbers wachten niet af; die zijn al aan het experimenteren geslagen door dahlia’s te combineren met siergrassen.” Omringd door zoveel mogelijk bloeiende dahlia’s beantwoorden Kämink en haar collega’s op de Farm & Country Fair vragen van tuinliefhebbers. De kwekers uit Twente doen dat in de groene straat op het Vintage Festival, de retrobeurs van de Fair. Daar is alles wat lange tijd als ouderwets en stoffig gold, weer hip en avontuurlijk. Wie wat verzamelt, die heeft wat. ‘Dagje weg in eigen museum’, twittert de familie Ruesink in aanloop naar het tweede Vintage Festival. ‘Poetsen, boenen en gewoon lekker prutsen tussen de potten en wekkers.’ De Countryfair koestert het goede uit vroegere tijden en ook het nieuwste onderdeel van het evenement is een ode aan het verleden. Het Vintage Festival, waar ook Joke en Erik Ruesink hun verzamelingen curiosa tonen, speelt in op de belangstelling voor hergebruik van (design)producten uit de jaren twintig tot en met de jaren zeventig. Denk aan oldtimers, elpees, flipper-

䡵 Alies

Kämink beantwoordt op de Farm & Country Fair, omringd door bloeiende dahlia’s, vragen van tuinliefhebbers. foto Theo Kock

kasten, houten speelgoed...Ook de aankleding en de catering (popcorn, herderssoep) zijn in toepasselijke retrostijl. Kämink: „De dahlia was dé plant voor de boerentuin, er konden grote stukken mee gevuld worden. In lange rijen sierden de grote bloemen de randen van het erf. Als snijplant waren ze geschikt voor de moestuin. Ik herinner me hoe mijn vader tradi-

tioneel op Koninginnedag de knollen pootte. Mijn passie voor tuinieren is daar, thuis op de boerderij, ontstaan.” Bakker & Kobussen, voor de vijfde keer op de Fair, toont daar een selectie uit hun assortiment van tweehonderd dahliasoorten. Kämink: ,,De oudste dahlia uit onze collectie stamt uit 1884. We proberen zo compleet mogelijk te zijn maar nog niet al-

le soorten staan in bloei. De ervaring leert dat vooral de dahlia’s in bloei populair zijn. Het scheelt dat het voorjaar zacht was en de planten door de vele zonuren een kleine voorsprong hebben.” Zowel de expressieve, donkere kleuren als de pastelkleurige planten zijn populair, maar eigenlijk ook alle tinten ertussenin. Kämink: ,,Voor alle kleuren bestaan fans.”


EXTRA 5

DE GELDERLANDER WOENSDAG 18 JUNI 2014

䡵 Niek Groot Wassink met zijn hond Joppe. foto Jan van den Brink

drijfshoofd in 96 procent van de gevallen 35 jaar of ouder is. ,,Als er niemand klaarstaat, komt het voortbestaan van de onderneming in gevaar. Een groeiende

groep potentiële opvolgers krijgt, net als ik, de kans te studeren en het blikveld te verbreden. Soms kiezen ze er uiteindelijk dan voor niet gaan te boeren.”

Zelf is de Rekkense boer na het doorlopen van de landbouwschool ook nog niet uitgeleerd: de afgelopen anderhalf jaar heeft hij aan Nyenrode gestudeerd. Gevolg is dat voordat de koeien deze dinsdagavond gemolken worden, Niek Groot Wassink zich aan de keukentafel over zijn examenpresentatie buigt. Het voelt niet als een opgave, vindt hij, want ‘het is een schitterend vak, met prachtige producten die wereldwijd gewaardeerd worden’. „Er wordt veel van ons gevraagd, er wordt meer dan ooit op ons gelet. Door de overheid, door de consumenten. We moeten daarop inspelen. Niet door met een giertank naar Den Haag te gaan, dat vind ik achterhaald, maar door ons open te stellen.”

Agripark De negentiende Farm & Country Fair draait om het landleven in de breedste zin van het woord. En dus is er aandacht voor mode, kunst en muziek met een ‘landelijk’ karakter. Volop vertier is er op een promenade vol met stands met streekproducten, die groter is dan voorgaande keren. Maar de negentiende Fair staat ook – als vanouds – in het teken van agrarisch ondernemen. Het voormalige koeiendorp, waar melk- en vleeskoeien worden gepresenteerd en gekeurd, is mede daarom omgedoopt tot Agripark. Dit bestaat uit een levendige verza-

meling van beesten en een keur aan landbouwgeoriënteerde kramen van onder meer de Plattelands Jongeren Gelderland, Brunsveld Diervoerders en de Vereniging Veehouderijbelangen Silvolde. Ook aanwezig is het Gelders Agrarisch Jongeren Contact (GAJK) waarvan boer Niek Groot Wassink voorzitter is. Het GAJK is onder meer een vraagbaak voor en door (jongere) boeren en tuinders over onderwerpen als bedrijfsovername en ondernemerschap. Op de Fair houdt het GAJK een behendigheidswedstrijd ‘inparkeren op een tractor’ voor vrouwen.

䡵 Kate (links) en Alice met hun pop-

Het sprookje van twee Achterhoekse zusjes

M

et hun Steam Pop Machine trekken de zusjes Alice en Kate onmiddellijk de aandacht. Uit de enorme machine komt stoom, een geweldige hoeveelheid zigeunermuziek en popcorn met kaneelsmaak. Die popcorn verkopen ze. Er is ook een variant met zeezout. En als de machine de aandacht niet trekt, dan zijn het de zusjes zelf wel met hun hoge, zwarte hoeden. Alice ziet er deftig uit met haar kanten blouse en ruisende rok. Aan haar riem hangen de sleutels waarmee ze het geld dat de zussen verdienen en het geheime recept van de popcorn bewaart. Kate draagt een bruin, leren korset op een opgetrokken witte rok en heeft een pistool bij

zich. Dat pistool heeft ze nodig om zichzelf en haar zus te verdedigen. „Ze moeten wel, want ze hebben geen ouders meer. De zusjes moeten zichzelf redden”, zegt hun woordvoerster Petra Ziere uit Aalten. „De stoommachine hebben ze van hun ouders geërfd en die kregen de machine weer van hun ouders. Alice heeft het geheime recept voor de popcorn met kaneelsmaak zelf gemaakt.” Sinds afgelopen voorjaar verkopen Alice en Kate de popcorn op

Kate flirt met alle mannen die langslopen. Maar ze deugt wel, hoor Petra Ziere

festivals in het hele land. Ze krijgen veel aandacht. Kinderen zijn dol op de zusjes en hun machine. Ze mogen zelf aan het wiel van het drukvat draaien en kunnen door een luikje zien hoe de popcorn in de pan ontploft. Maar de popcorn blijkt niet overal aan te slaan. Op het dancefestival Mysteryland was het niet zo’n succes, weet Ziere. „Dance en popcorn gaan niet samen. Op zulke feesten hebben mensen een droge mond van de pilletjes die ze gebruiken. Ze willen daarom niet eten. Ze willen alleen maar raketijsjes.” Komend weekend zijn de dames te zien op de Farm & Country Fair in Aalten. Daar verwachten ze dat probleem niet en ze zien er naar uit ernaartoe te gaan. Het is een thuiswedstrijd, want de zus-

jes komen uit de Achterhoek. „Ze wonen nog steeds op de boerderij van hun ouders”, zegt Ziere. „Op zijn sterfbed vroeg hun vader aan Alice of zij op de kleine Kate wilde passen. Ze zei daar ‘ja’ op, maar af en toe heeft ze er wel eens spijt van. Kate flirt met alle mannen die langslopen. Maar ze deugt wel, hoor.” Ze zijn een beetje mysterieus, die Achterhoekse zussen die je zomaar honderd jaar mee terug in de tijd nemen. Misschien is het het beste ze gewoon maar zelf te gaan bekijken en een zakje popcorn van ze te kopen. Of een rondje met ze te dansen op Bella ciao. Maar hou je man wel in de gaten als Kate in de buurt is.

steampopmachine.com

cornmachine waarmee ze komend weekend op de Farm & Country Fair staan. foto Jan van den Brink


Maak zelf uw ,Groene stroom´ en bespaar op uw energierekening. Als ,energiewegwijzer´ begleidt B&W Energy u op de weg naar uw persoonlijke energie keerpunt:

een vend j i l b j i vr advies u s i n t a k r ng Maa oor ee 522150 v k a a afspr . 0543 op tel

Zonne-energie Stroomopslag Warmtepompen

www.bw-energy.nl Ervaring, dat telt! Levert eigenverbruik ook Watt op? B&W Energy Nederland B.V. / Industrieweg 22 / 7102 DZ Winterswijk

Nederland

RECHTSTREEKS VANAF ONZE FABRIEK:

KOZIJNEN & DEUREN Herenstraat 1-III · 7121 DA Aalten-NL Telefoon (0543) 472249 · Fax (0543) 479257 info@Tepasse-Fenster.nl · www.Tepasse-Fenster.nl

Comfort en techniek voor deuren en kozijnen.

Walstraat 50 · 6811 BD Arnhem-NL Telefoon (026) 3706195 · Fax (026) 3709334 info@Tepasse-Fenster.nl · www.Tepasse-Fenster.nl

“Nachtrust is de meest onderschatte training” e

NU 2 MATRAS HALVE PRIJS*

Daarom slaapt team Belkin op M Line

www.mline.nl Apeldoorn

Zutphen

± 30 min

DICHTERIJ

DAN U DENKT! Arnhem ± 20 min

± 20 min

Drempt Doetinchem

± 10 min


EXTRA 7

DE GELDERLANDER WOENSDAG 18 JUNI 2014

‘Ik denk écht dat leven langzamer gaat op het platteland’

V

olgens onderzoek droomt een op de drie stadsmensen van het buitenleven. Van ‘een romantisch bestaan, dicht bij de natuur en ver van de stad’, schrijven Manon Sikkel en Marion Witter in Domweg gelukkig op het platteland, een verzameling interviews over ‘gelukszoekers’ met verhuisplannen, dromend van een thuis ‘waar de nacht nog donker is en de dag stil. Waar de mensen elkaar op straat groeten en de geur van vers hooi hangt.’ Ooit, zegt 30 procent van de stedelingen, verhuizen we.

„Zéggen ze.” Schrijfster Marjoleine Tel woont met haar gezin nog steeds in Haarlem. Bijna waren ze verhuisd, naar de Achterhoek. Die ze uitvoerig, en meer dan eens, hadden ‘getest’. „We hebben er dagenlang gefietst en kenden de omgeving beter dan de gemiddelde Achterhoeker.” Totdat de woonboerderij die ze op het oog hadden van alles en iedereen afgezonderd bleek te liggen; ergens in de verte brandde één, klein lichtje. Tel: „Dat hadden we nooit overleefd. Hoewel, daaraan hadden we vast ook kunnen wennen. Ik denk wel dat we er altijd ‘vreemden’ waren geble-

ven.” Tel verbleef, verlangend naar meer rust en meer ruimte, bijna elke vrije minuut op het platteland, midden in de natuur, ver van haar thuisbasis, de stad. Ze logeerden ’s zomers in Aalten bij de boer, gingen winkelen in Doetinchem en naar de bioscoop in Winterswijk. „Onze jongens kregen een overall aan, ze voetbalden tussen de koeienstront en scheurden in een skelter over het erf.” Later betrokken ze een stacaravan op de Veluwe. De belevenissen op die camping aan de rand van een bos tekende Marjoleine op in een swingend en luchtig

geïllustreerd boek, dat onlangs is verschenen: Campinggeluk, ‘de eerste feelgoodroman over het échte Hollandse campingleven’. Op de Farm & Country Fair leest de volleerd kampeerder eruit voor – vanuit een hooiberg. „Een toepasselijke want broeierige omgeving”, aldus de schrijfster, die haar boek zaterdag en zondag signeert op de Farm & Country Fair. „In de stad ben je anoniem. Op de camping, en op het platteland, moet je meedoen. Je bent deel van een kleine gemeenschap, zonder dat je daarvoor kiest. Je zwaait eens en kletst eens wat, maar daar krijg je veel

voor terug.” Op de camping mogen minder prikkels dan in de stad zijn, saai is het er nooit. „Op het platteland is het warm, gezellig. Ik denk écht dat ’t leven er langzamer gaat, de mensen hebben er tijd voor elkaar. Je kunt je er verlaten wanen maar tussen Doetinchem en Winterswijk is alles voorhanden. Er zijn altijd mensen in de buurt, er is saamhorigheid. Net als op de camping.”

Marjoleine Tel, Campinggeluk, 236 pagina’s, ISBN 9789082169706, 14,95 euro. Als e-boek: 7,95 euro. campinggeluk.nl

Boer ontdekt het buitenleven De Farm & Country Fair biedt bezoekers een staalkaart van wat de moderne boer in huis heeft. „De boer moet een keuze maken.’’

S

teeds meer agrariërs doen aan meer dan alleen boeren. Ze combineren hun agrarische broodwinning met het aanbieden van andere producten en diensten. ,,Plattelandstoerisme, een scala aan soorten recreatie op de boerderij, heeft een enorm potentieel”, zegt Marcel Vijn, die als onderzoeker Stad-Land Relaties verbonden is aan Wageningen Universiteit. ,,Senioren gaan korter maar vaker op vakantie in eigen land. Een boer die daarop inspeelt, heeft een oplaadpunt voor elektrische fietsen.” De ‘multifunctionele landbouw’ brengt boeren en burgers volgens Vijn (weer) met elkaar in verbinding. ,,De boer, eigenlijk een einzelgänger, stelt zich open en gastvrij op.” De multifunctionele landbouw groeit. Wie denkt dat deze boeren ‘er iets naast doen’, doet ze tekort. De meeste aanbieders blijven wel boeren. Veel van de ‘bijverdiensten’ vloeien terug naar het agrarische gedeelte van de onderneming. Tussen 2007 en 2011 (nieuwere cijfers zijn nog niet voorhanden) steeg het aantal landbouwbedrijven dat aan plattelandsrecreatie doet met 20 procent (ruim 2.800 ondernemingen) en de omzet ging met 70 procent omhoog (naar 156 miljoen). Ook worden er meer vormen van plattelandstoerisme aangeboden en verrassende combinaties gemaakt van producten en diensten: de boer, voorheen louter en alleen voedselproducent, scoort als natuurbeheerder, winkelier en zorgaanbieder. De boer blijkt een uitstekende, creatieve gastheer; hij is niet alleen in staat wandelingen, kano-

䡵 De Koe van Troje bij Zuivelboerderij Wikkerink in Aalten. foto Theo Kock

tochten en golftoernooien te organiseren maar verzorgt ook kinderopvang en culinaire dagbestedingen voor allochtone ouderen. De boer moet dan ook kiezen. Niets doen is geen optie volgens Marcel Vijn. ,,Hij kan nog groter worden, of juist een toegevoegde waarde creëren door kleinschali-

Verbreding kan ervoor zorgen dat zoon en dochter opeens alsnog willen boeren Marcel Vijn, onderzoeker

ger en biologisch te produceren. Of hij verbreedt zich.” En niet voor de vorm: verbreding geeft een andere dimensie aan het boerenleven en vergroot – mits professioneel en succesvol uitgevoerd – de stabiliteit van de onderneming. ,,Ze kan ervoor zorgen dat zoon en dochter opeens alsnog willen boeren, omdat een zorgboerderij wél de gewenste uitdaging biedt.” Dat juist zoveel agrariërs in Gelderland en Overijssel andere activiteiten naast het boeren ontplooien, komt volgens Vijn voor een belangrijk deel doordat schaalvergrotingsmogelijkheden er gering zijn. ,,Recreatie is dan een interessante optie. Bovendien is het gebied op zich al aantrekkelijk voor toeristen.” Is de multifunctionele landbouw een verrijking van de samenle-

ving? Onderzoeker Marcel Vijn denkt van wel: ,,De nieuwe producten, het extra aanbod: ze zorgen voor reuring op het land. Het mag dan wel ontgroenen en vergrijzen maar er gebeurt iets. Een boer kan niet tegelijk zaaien en achter de kassa van de winkel staan en er zijn legio voorbeel-

De nieuwe producten, het extra aanbod: ze zorgen voor reuring op het land Marcel Vijn, onderzoeker

den van kruisbestuivingen tussen agrariërs en andere, plaatselijke ondernemers. „Ik ben er ook van overtuigd dat voor sommige gemeentebesturen een deel van de zorg op het platteland efficiënt te organiseren is. Van de boer vraagt het niet alleen ondernemerschap maar ook een coöperatieve instelling. De boer die gewend was alleen te opereren moet gasten ontvangen, lastige vragen kunnen beantwoorden, zijn personeel managen. Aan de andere kant: vroeger had de boer ook knechten in dienst. Uiteindelijk komen boeren en burgers nader tot elkaar. De belangstelling van de stad voor het platteland neemt toe – en andersom ook. Het draagvlak voor de boeren wordt groter, doordat ze anderen van ‘hun’ platteland laten genieten.”


RANGE ROVER EVOQUE

BUSINESS EDITIONS Consumentenvoordeel tot € 4.680

Ontvang bij aankoop van een nieuwe Evoque uit voorraad een

horlogecheque t.w.v. € 3.000

van Juweliershuis Aalbers

Er is al een Range Rover Evoque vanaf € 44.800. Financial Lease tegen 3,9% vanaf € 594 per maand.*

Terlouw Land Rover De Overmaat 90, Arnhem,

026-323 33 44 www.terlouwlandrover.nl

Min./max. gecombineerd verbruik: 4,9-7,8 l/100 km, resp. 20,4-12,8 km/l, CO2-uitstoot resp. 129-181 g/km. Consumentenprijs vanaf € 44.800

incl. BTW en BPM en excl. kosten rijklaarmaken. Zie voor verkoopvoorwaarden www.landrover.nl. Leaseprijs vanaf € 899 p.m. excl. BTW (bron: Land Rover Financial Services, full operational lease, 48 mnd., 20.000 km/jr.). Wijzigingen voorbehouden. * Zonder aanbetaling! Financial lease tegen 3,9% rente via Land Rover Financial Services. Het maandbedrag € 594,49 is gebaseerd op € 38.827,00 (consumentenprijs excl. btw) met een gefinancierde restwaarde van € 7.765,40 na 60 maanden. Vraag uw verkoopadviseur naar de beschikbaarheid van dit product, de voorwaarden en een offerte op maat. Prijswijzigingen en drukfouten voorbehouden.

Minispecial Farm & Countryfair