Issuu on Google+

19 oktober 2013 | 12e jaargang | nr. 8| de Ondernemer is een uitgave van Uitgeversmaatschappij

* de Gelderlander

KvK inside

Nijmegen

Arnhem

Achterhoek

Gert Jan Jongerden, expert Solar Energy Systems bij stichting KiEMT en voormalig directeur van Helianthos, was één van de sprekers tijdens een bijeenkomst over Green Industry in een hal op Industriepark Kleefse Waard. Coverfoto: Jacques Kok Thema van dit nummer: Energie- en Milieutechnologie

‘Zonne-energie toekomst’

Harry Webers, de nieuwe voorzitter van stichting KiEMT, over het MKB

Pagina 3

In de Stoel: Stephan Veen en Flip Juch van de Rabo met hun ‘groene auto’

Pagina 5

10

Zonnecelfabrikant HyET breekt door de 10%-norm van efficiëntie

Pagina 10

www.deOndernemer.nl


UITGELICHT!

DE ZAKELIJKE WEBSITE/WEBSHOP VAN ... ,HGHUHH ]RQGDJYDQ GHPDDQG

Elke derde zondag van de maand een gezellig ondernemersfeestje voor het hele gezin Exclusieve Italiaanse wijnen proeven bij Hemstea Wijnen. Super voordelige pallets met drogisterij merkartikelen van Die Grenze bekijken. Sport- en textielartikelen uitproberen van Codeco. Leuke kinderactiviteiten beleven zoals schminken en springen op een springkussen. Bovenstaande is een kleine greep uit het aanbod van de Ondernemerszondag, een nieuw concept gelanceerd door Handelsonderneming Chiel Meekes voor en door ondernemers. Met een tiental enthousiaste bedrijven is Chiel Meekes gestart met De Ondernemerszondag. Elke derde zondag van de maand presenteren bedrijven zich in de hal van de Handelsonderneming aan de Venterkamp 8 in Ruurlo.

Smakelijke afsluiting van gezellige dag Speciaal voor de jonge bezoekers van de Ondernemerszondag heeft Pannenkoekenrestaurant De Heikamp in Ruurlo (www. heikamp.nl) een verrassing! Alle kinderen krijgen een leuk presentje bij hun pannenkoek. De ideale afsluiting van een leuke dag voor het hele gezin; heerlijke pannenkoeken eten bij Pannenkoekenrestaurant De Heikamp en ravotten in de speeltuin.

ΖQWHUHVVDQWHEHGULMYHQHQWKRXVLDVWH RQGHUQHPHUVHQVFKHUSHDDQELHGLQJHQ WUHIWXRSGH2QGHUQHPHUV]RQGDJLQ 5XXUOR1HWZHUNHQLQNRSHQHQWLMGYRRU HHQKDSMHHQHHQGUDQNMHNRUWRPHHQ ]HHUJHYDULHHUGDDQERG

Tot zondag 20 oktober!

$DQ'H9HQWHUNDPSLQ5XXUOR

www.ondernemerszondag.nl

Uitstapje voor het hele gezin De ondernemerszondag wordt georganiseerd in een gezellige sfeer onder het genot van een hapje en een drankje. Voor de kinderen is er een springkussen, ook kunnen ze zich laten schminken. Elke derde zondag van de maand van 11.00 tot 16.00 uur zijn geĂŻnteresseerden welkom op de Ondernemerszondag in Ruurlo. Interessante bedrijven, enthousiaste ondernemers en de scherpste aanbiedingen dat treft u op de Ondernemerszondag in Ruurlo. Netwerken, inkopen en tijd voor een hapje en een drankje. De deelnemende ondernemers bieden grote kortingen op partijen. Bent u ondernemer en geĂŻnteresseerd in het inkopen van partijen tegen zeer scherpe tarieven of bent u geĂŻnteresseerd in deelname kom dan op de derde zondag van de maand naar De Venterkamp 8 in Ruurlo.

Ook effectief communiceren op deze pagina? Bel Rudy Diemont 06-517 88 478 of uw eigen accountmanager

WEB Sneller

Makkelijker

B2B 24/7

Completer

Voordeliger

K&P denkt mee. Serviceabonnementen. 

          

Met het serviceabonnement van Kremer & Partners kunt u - voor een vast maandelijks bedrag - gebruik maken van onze diensten. Geen snel oplopende provisie meer. Maar wel de kwaliteit die u van ons gewend bent. Dit levert u dus een fikse kostenbesparing op zonder in te leveren op duidelijkheid en service.

Meer informatie leest u op www.kremerenpartners.nl

7YGPGTIKGYGIYKL\GT <QPPGGPGTIKG 5VTQQOQRUNCI 9CTOVGRQOR

   'NGMVTKUEJGOQDKNKVGKV 9KPFMTCEJV 5OCTV'PGTI[ $9'PGTI[)OD*%Q-) "SGRQJ?LB       'LBSQRPGCUCE "85GLRCPQUGHI 2CJ  +M@ 

9RRURQGHUQHPHUVGLHJUDDJ]HOI DFKWHUKHWVWXXU]LWWHQ VOOR ECHTE ONDERNEMERS ! ALLEEN

Veilige, flexibele werkplekken; (overal kunnen werken met pc en smartphone)

Vrij van onderhoudskosten; (geen uitval en verrassingen meer)

Onbeperkte groeimogelijkheden; (geen extra servers meer aanschaffen)

    

 

    





 

Besparing op stroomkosten en ruimte; (geen serverruimte meer bij u op locatie) Altijd volledige backups; (al uw data is in veilige handen; Een vast, laag bedrag per maand. (geen hoge investeringen meer)

bestel nu op:

 

    

   

     

       

      

Herenstraat 25-27, Aalten I T. 0543 47 27 03 E. info@kremerenpartners.nl I www.kremerenpartners.nl

           

  

www.JMLcloud.nl


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

nieuws | 3

Duurzaamheid geen hype Eén van de eerste dingen die Harry Webers zegt, is: ‘duurzaamheid is geen hype’. De nieuwe voorzitter van stichting KiEMT gaat onverdroten voort met het verbinden van (ook kleine) bedrijven op het gebied van Energieen Milieutechniek (EMT).

Door Thed Maas

Terzake

Aldi

N

door Frank Thooft

V

orige week werd hij nog benoemd tot Overall Ondernemer van het Jaar in zijn standplaats Deventer, waar hij al dertig jaar lang in dienst is van het advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos. De laatste jaren als algemeen directeur. „We hebben in ons bedrijf de afspraak dat je als directeur terugtreedt als je 55 wordt; en dat was bij mij begin 2013 het geval’’, legt Webers uit. Hij begin in 1983 na zijn studie Waterzuivering in Wageningen meteen bij Witteveen+Bos, en ontwikkelde vele nevenactiviteiten. Zo is hij momenteel nog voorzitter van de Deventer Kring van Werkgevers, de evenknie van OKA (Ondernemers Kontakt Arnhem), en is hij deze zomer Harry de Vries opgevolgd als voorzitter van de Stichting KiEMT. Harry de Vries is directeur geworden van het nieuwe Programmabureau van kiEMT.

Energietransitie

„Duurzaamheid is geen hype, maar een mentaliteit en houding, die door niet alleen door bedrijven, maar ook door burgers wordt uitgedragen, dus bottom-up’’, stelt Webers. Dit duurzaamheidsbesef wordt door kiEMT concreet ondersteund. De provincie Gelderland heeft kiEMT voor de komende drie jaar 4 miljoen euro ter beschikking gesteld om ondernemers hierin te helpen. Met behulp van het programma GreenTechAlliances, powered bij kiEMT is het streven om de energietransitie van 4 procent nu naar 16 procent over

COLOFON de Ondernemer is een uitgave van dagblad De Gelderlander die zich richt op ondernemers, beleidsmakers en beslissers.

Directeur-uitgever Stef Rietbergen

Eindredacteur Thed Maas 06-53645103 Redactie André Sonneville (Nijmegen) Frank Thooft (Arnhem) Jacob Schreuder (Achterhoek) Accountmanagers Cees van Doornik (Arnhem) 06-55854966 Frank Lamers (Tiel) 06-51668037 Marina

een aantal jaren op te trekken. „Denk aan de toepassing van waterstoftechnologie, zonnepanelen, maar ook aan de diverse energiecoöperaties die nu her en der worden opgericht’’, aldus Webers. „Juist voor kleinere bedrijven is het GTA-programma erg interessant. Want ze kunnen met elkaar, of geschakeld aan grotere bedrijven, hun kennis en ervaring maximaal uitnutten om dat streven te halen.’’ De Stichting kiEMT helpt bedrijven ook om de juiste subsidies te zoeken, vertelt Webers verder. Want het woud aan regels en mogelijkheden is vaak nog lastig te doorgronden voor MKB-bedrijven, maar kiEMT weet er de weg. EMT-Valley

De stichting is een nauwe samenwerking aangegaan met investeringsmaatschappij Oost NV, evenals met de universiteiten van Twen-

Popova,

te en Wageningen. Oost-Nederland moet een echte EMT-valley worden. Naast de bestaande Food Valley rond Wageningen en de Health Valley rond Nijmegen vormt deze EMT-Valley dan het derde innovatieve speerpunt waarmee Oost-Nederland verder op de

Wees erbij, sluit je aan, doe mee met de innovaties van elkaar kaart wordt gezet. Het werkgebied omvat zo’n achthonderd EMT-bedrijven, drie universiteiten, zeven hogescholen en negen roc’s, goed voor een werkgelegenheid van meer dan 60.000 fte’s op EMT-gebied. De speerpunten zijn uitgebreid met onderwerpen als talent

foto Jacques Kok

(onderwijs) en internationaal, waarbij Den Haag, Brussel en Nordrhein-Westfalen betrokken zijn. Symposium

What’s in it for me?, is dan de logische vraag. „De ondernemer is aan zet’’, zegt Webers. „De MKB-ondernemer kan in ons grote netwerk zijn kansen pakken bijvoorbeeld tijdens onze ontbijtbijeenkomsten, de zogenaaamde Early Morning Toasts, waar je vrij kunt aanschuiven. We willen ondernemers samenbrengen en ze ondersteunen bij verdere innovatie, dus neem vooral contact op. Op 25 november organiseren we ons najaarssymposium, waar onder andere de Jan Terlouw Innovatieprijs wordt uitgereikt, in Orpheus in Apeldoorn. Wees erbij en sluit je aan, zou ik de ondernemers willen oproepen!’’ www.kiemt.nl

15,2 procent meer starters in 3e kwartaal

I

Hoofdredacteur Ad van Heiningen (wnd)

Foto’s Jacques Kok, Edwin Stoffer

De nieuwe voorzitter van stichting KiEMT Harry Webers.

n het derde kwartaal van 2013 is het aantal starters in Gelderland gestegen met 15,2 procent ten opzichte van een jaar geleden. Ook in de verschillende regio s afzonderlijk binnen de provincie Gelderland is deze tendens waarneembaar. In de Stadsregio Arnhem Nijmegen is de stijging 12,3 procent, in de FoodValley bedraagt deze stijging maar liefst 31,5 procent en in de Achterhoek blijft deze toename wat achter met 1,6 procent. In heel Nederland is de stijging 16,7 procent. Verder constateert Kamer van Koophandel Centraal Gelderland dat de opheffingen toenemen en dat de faillissementen in de meeste regio’s toenemen. Dit zijn de belangrijkste resultaten uit de Economische Barometer van het derde kwartaal van 2013.

Het KennisBoek zorgt dat u het weet. Dirkzwager heeft een nieuwe juridische KennisApp. Benieuwd naar de mogelijkheden? Download dan nu gratis het KennisBoek in de App store of kijk op www.kennisboek.nl

atuurlijk hebben ‘we’ in deze regio ‘goede contacten’ in Den Haag. Maar toch weet Den Haag nog steeds onvoldoende hoe de vlag er in deze streek, zo dichtbij Duitsland, bij hangt. Hoe valt het anders te verklaren dat er telkenmale besluiten genomen worden, die zo nadelig voor juist deze regio uitpakken? Vorig jaar werd de btw verhoogd van 19 naar 21 procent. In Duitsland bleef de btw 19 procent. Met als gevolg dat nog meer mensen wekelijks bij onze oosterburen hun boodschappen zijn gaan doen. De Aldi in het grensstadje Kranenburg is inmiddels de bestlopende Aldi van Duitsland. Overbodig om te zeggen dat deze weglekkende omzet ten koste gaat van de winkels hier. En de benzinestations zijn al helemaal in zwaar weer terecht gekomen. Transport en Logistiek Nederland (TLN) is dan ook terecht ‘zeer verbolgen’ nu het kabinet toch blijft vasthouden aan de geplande, nieuwe, accijnsverhoging op diesel van 3 cent per 1 januari. Met de schadelijke effecten voor ondernemers in Nederland wordt geen rekening gehouden, stelt TLN. Ik sprak onlangs een benzinepomphouder, die met zijn bedrijf op een kilometer of vier voor de (verdwenen) grens zit. Met lede ogen ziet hij dagelijks de automobilisten voorbij rijden om over de grens goedkoper te gaan tanken. Tot een paar jaar geleden werd dat nog enigszins gecompenseerd doordat Duitsers hier diesel kwamen tanken. Maar dat loont de moeite niet meer en vanaf 1 januari al helemaal niet meer. Een pomphouder in Den Haag heeft hier geen last van natuurlijk. En leveren die lastenverzwaringen wat op? Nee. De verhoging van de btw naar 21 procent bijvoorbeeld leidde ertoe dat de btw-inkomsten voor de Nederlandse staat met 2,1 miljard daalden. We zijn of minder gaan uitgeven of we kopen elders. Nog zoiets: de verkopen van wijn zijn de eerste helft van dit jaar met acht procent afgenomen. Wees eerlijk: bent u minder wijn gaan drinken? Nou dan. Misschien moeten we wat vaker in Den Haag een glas wijn gaan drinken.

Thed Maas is eindredacteur van de Ondernemer


ABAB gekozen tot

nummer 1

in reputatie Doe er uw voordeel mee Denken onze klanten net zo positief over ons als wij wensen? Volgens het meest recente Incompany 100-onderzoek onder 151 dienstverlenende bedrijven wel! Qua ‘klanttevredenheid’ scoren we al zeer hoog en op het aspect ‘reputatie’ staan we met een score van ruim 7,5 zelfs op nummer 1 – niet alleen in onze sector, maar onder álle beoordeelde adviesbedrijven. Doe er uw voordeel mee.

abab.nl

DE NIEUWE OPEL INSIGNIA Nu bij Broekhuis Arnhem

Silvoldseweg 65-67, Terborg Dit zelfstandige multifunctionele object biedt vele mogelijkheden en ligt aan de doorgaande weg naar Silvolde. Het betreft een bedrijfspand met woonbestemming, showroom, opslag- en magazijnruimte. • 2 percelen met een totale oppervlakte van 1.745 M2, waarvan 1.100 m2 bebouwd. • Ruime parkeergelegenheid voor en achter het pand • Er zijn geen beperkingen bekend in de gemeentelijke beperkingenregistratie en de kadastrale registratie • Prijs € 250.000,- aanvaarding kan per direct Voor informatie en inlichtingen: 06 29 – 553 770 06 42 – 308 072

Hij is er... de nieuwe Opel Insignia! De fraaie update van de Opel Insignia is gearriveerd. Eigenlijk meer dan zomaar een update, want de nieuwe Insignia maakt zowel qua design als qua aandrijving een grote stap voorwaarts. Er is een ruime keuze in benzine en dieselmotoren, ook met 20% bijtelling! Daarnaast heeft u de keuze uit een 4-deurs, een 5-deurs of de Sports Tourer uitvoering. Het dynamische design en de grensverleggende technologie maken de nieuwe Opel Insignia één van de meest indrukwekkende auto’s in zijn klasse. Bent u al nieuwsgierig? Wij zien u graag in onze showroom.

Broekhuis Arnhem Veldoven 7 6826 TS Arnhem (T) 026 - 369 22 11

broekhuisgroep.nl


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

de stoel | 5

Door Gert-Jan Oplaat

Terzijde

Een nieuwe tijd

O

Stephan Veen (l) en Flip Juch: ‘Verduurzaming is constant en dynamisch evenwicht people, planet en profit.’

foto Jacques Kok

Verantwoord ondernemen Sinds kort rijden er twee mooie elektrische auto’s rond van Rabobank voor Arnhem en Omstreken. Flip Juch en Stephan Veen gebruiken deze ‘groene’ auto voor de foto als directiestoel. Hun bank doet echter veel meer ‘groens’ voor de samenleving, blijkt. Een nadere kennismaking. door Frank Thooft

B

eide bankiers kennen elkaar van de middelbare school, maar daarna zijn hun wegen uit elkaar gegaan. En nu zijn ze weer bij elkaar gekomen. Juch: „Ik heb bedrijfseconomie gestudeerd en kwam daarna bij KPMG Klynveld terecht. Na een job als toezichthouder bij de Centrale Bank van Aruba werd het de Rabo voor mij, in verschillende management- en directiefuncties.” Veen: „Ik heb ook bedrijfseconomie gestudeerd, maar ben meteen bij de Rabo-organisatie gegaan, als management trainee. Voordat ik in leidinggevende functies terecht kwam, heb ik me met name bezig

Samen sterker is idee coöperatief bankieren 䢇 Rabobank voor Arnhem en Omstre-

ken, opgericht in 1911 䢇 Eerste coöperatieve boerenleenbank in Nederland: 1896 䢇 Functie Flip Juch (10 februari 1964): directievoorzitter

gehouden met overnames en fusies en bedrijfsfinancieringen.” Wat hebt u met groen en maatschappelijk? Verduurzaming is toch niet meetbaar renderend, en dus in feite bedrijfseconomisch niet verstandig? Juch: „Dat klopt, maar er is meer dan meten. We maken allemaal deel uit van de samenleving. Die coöperatieve gedachte stond al aan de wieg van onze oprichters. We zijn niet opgericht om geld te genereren voor de aandeelhouders, maar om met elkaar voor elkaar op te kunnen komen.’’ Uw bank is betrokken bij Gelderland Valoriseert!. Wat is de reden? Veen: „Het is een samenwerkingsverband tussen onder andere onderwijs en bedrijfsleven om startende en innovatieve ondernemers in de creatieve sector, de chemie en de energie- en milieutechnologie met kennis, netwerken en

䢇 Functie Stephan Veen (27 juli

1970): directeur Bedrijven 䢇 Aantal medewerkers van Rabobank

Arnhem en Omstreken: 235 䢇 Motto: Samen sterker. Dit is het

idee van coöperatief bankieren.

financiering verder op weg te helpen. Dit spreekt ons als coöperatieve bank zeer aan. En met de focus op jonge, startende ondernemers richten we ons hiermee ook op de kansrijke sectoren in deze regio. Een leuk detail: twee innovatieve bedrijven, klanten van onze bank, die we voor de landelijke Herman Wijffelsprijs hebben genomineerd, zijn ook als finalist uitgeroepen.’’ U houdt rekening met de MVO-prestaties van klanten bij de toekenning van financiering, zegt u. Is dat niet meten met twee maten? Juch: „Nee, het is niet zo dat we klanten zonder aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen afwijzen. We gaan juist met ze in gesprek over een mogelijke focus op MVO. Want je kunt altijd streven naar verbetering. We kijken natuurlijk naar de onderneming, naar de ondernemer, naar de marktpositie, de prestaties, de

financiële positie, het product; kortom het hele plaatje. Niet alleen om MVO te afficheren.’’ Even terugkomen op die elektrische auto. Is die alleen voor de accountmanagers, of komen er meer? Juch: „Ik overweeg zelf een elektrische auto aan te schaffen, en ik weet van collega’s dat er meer zo over denken. En onze klanten kunnen er natuurlijk ook hun elektrische auto mee opladen.’’ Is de keuze voor groen, of voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, niet toch eigenlijk een kwestie van slimme windowdressing? Juch: „Dat zou je kunnen denken. Maar zoals het palet people-planet-profit altijd dynamisch in beweging is (als het goed is), zo blijf je constant in beweging als bedrijf of als organisatie om zowel continuïteit te realiseren - dus groei als een evenwicht te bewaren met het maatschappelijke en het duurzame. Alleen duurzaam kan niet; alleen op winstmaximalisatie sturen ook niet.’’ Klaas Knot heeft recent het einde van de recessie aangekondigd. Bent u het met hem eens? Veen: „We zien in bepaalde sectoren dat het inderdaad weer wat aantrekt. Ik verwacht echter dat het echte herstel nog wel enkele jaren zal duren.’’

Novio Tech Campus gaat van start Met gepaste trots heeft Nijmegen Novio Tech Campus in gebruik genomen. Eer is de afgelopen jaren namelijk hard aan getrokken om deze campus van de grond te krijgen. Hier moet de zo royaal in de stad voorhanden zijnde wetenschappelijke kennis te gelde gemaakt gaan worden. Novio Tech Campus is gevestigd

op het NXP-terrein in de Winkelsteeg. Daar staan verschillende productiefabrieken en onderzoeksfaciliteiten. Een deel van de NXP-fabrieken is de afgelopen tijd gesloten. Die worden - gebouw M is al klaar - verbouwd tot een ‘state-of-the-art’ bedrijfsverzamelgebouw, bestemd voor bedrijven op het gebied van life sciences, health

en semiconductors. Zo zijn er geavanceerde laboratoria (ML1,2,3), flexlabs, cleanrooms, een equipmentpool en kantoor- en vergaderruimtes aanwezig. Op deze plek moet de kennis van de universiteit en het academisch ziekenhuis omgezet worden in produkten en zo te gelde gemaakt worden. Tot nog toe is er door overheden

en bedrijfsleven 25 miljoen in Novio Tech Campus geïnvesteerd. De komende jaren wordt er nog meer geld in gepompt: de bouw van het station Goffert, dat een snelle verbinding met Heyendaal-campus mogelijk maakt, kost bijvoorbeeld 12 miljoen. Volgend jaar moet dat station opgeleverd worden.

p 1 januari 2014 gaat de nieuwe Kamer van Koophandel van start. Technisch gesproken gaan de twaalf regionale KvK’s, Kamer van Koophandel Nederland en Syntens op in één Zelfstandig Bestuursorgaan. Daarmee houdt uw vertrouwde KvK Centraal Gelderland feitelijk op te bestaan en treden we een nieuwe tijd binnen. Voor u, de ondernemer die we vele jaren lang mochten ontvangen op onze kantoren in Arnhem, Nijmegen, Doetinchem of Ede, betekent het bijvoorbeeld dat alleen de vestiging Arnhem blijft bestaan. Gelukkig wordt het tegelijkertijd wel één van de vijf fysieke Ondernemerspleinen in Nederland waar ook andere publieke en private diensten worden ondergebracht en die – heel belangrijk – dienst blijven doen als ontmoetingsplaatsen voor ondernemers en ondernemersorganisaties. Voor onze medewerkers is het even slikken. Jarenlang hebben ze hun stinkende best om u, de ondernemer, zo goed mogelijk te helpen. Of het nu ging om hulp bij de oprichting van een winkeliersvereniging, een knellend bestemmingsplan of om veilig ondernemen. Veel van onze mensen moeten omzien naar een andere werkkring. Het is een gevolg van de keuzes die het parlement en de regering in de afgelopen jaren hebben gemaakt. Het digitale Ondernemersplein (www.ondernemersplein.nl) zal voor u van groot belang worden, bijvoorbeeld voor registratie en informatie. Daarnaast is het de bedoeling dat andere overheidsdiensten en organisaties (denk aan Belastingdienst, Agentschap NL, de Rijksdienst voor het Wegverkeer of Vereniging Nederlandse Gemeenten) gaan deelnemen aan het digitale Ondernemersplein om de communicatie met de overheid te stroomlijnen. Er staan ons nieuwe uitdagingen te wachten met de nieuwe Kamer van Koophandel. Op maandag 18 november blikken we terug op de oude KvK en markeren we de start van de nieuwe KvK tijdens de bijeenkomst Vertrek.Punt in Congrescentrum Papendal in Arnhem. Ik nodig u van harte uit daarbij aanwezig te zijn. Aanmelden kan via www.kvk.nl/gelderland

Gert-Jan Oplaat, voorzitter KvK Centraal Gelderland


KvK NIEUWS NIEUWS 2 november: Startersdag! Loopt u rond met plannen om uw eigen bedrijf te beginnen? Of bent u net gestart? Dan heeft u vast een heleboel vragen over het ondernemerschap. Op de Startersdag van de Kamer van Koophandel - op 2 november in GelreDome in Arnhem - krijgt u persoonlijk antwoord op die vragen. Collega-ondernemers en adviseurs van verschillende organisaties en bedrijven helpen u graag verder met waardevolle informatie en praktische tips over rechtsvormen, verzekeringen en belastingen. Maar ook als u bijvoorbeeld wilt weten hoe u klanten moet werven of waar u startkapitaal vandaan haalt, is de Startersdag uw vertrekpunt. Er is een ruim aanbod van presentaties die u kunt volgen, zoals: • Start van mijn bedrijf, wat moet ik regelen? • Ondernemen en Belastingzaken • Start met een merk, start sterk! • Netwerken doe je zo • Hoe zet ik social media in om mijn business te versterken? • Microfinanciering • Ondernemingsplan. De meeste presentaties vinden op meerdere tijdstippen plaats, zodat u er geen hoeft te missen. Op het Coachplein kunt u in een éénop-één gesprek vragen stellen aan een coach. Er zijn coaches aanwezig met allerlei verschillende specialismen, zoals marketing of financiën. Last but not least kunt u in twee netwerkcafé’s contacten kunt leggen met collega-ondernemers en ervaringen uitwisselen. De Startersdag vindt plaats op zaterdag 2 november van 10.00 tot 16.00 uur in GelreDome in Arnhem. De toegang is gratis maar u moet zich vooraf wel aanmelden. Daarvoor (en voor alle andere informatie) kunt u terecht op www.kvk.nl/startersdag

ww

de Kom n aar ag Startersd tartersdag w. k vk. nl/s

De gekke vondsten van De Hoedenmaker “Eigenlijk ben ik een Willie Wortel. Gekke vondsten in 3D, daar smul ik van.” Als jonge knaap zat Dirk-Jan Kortschot al textiel of leer te stanzen en hoeden en petten te vouwen. Nu maakt hij er - samen met Marcel de Leeuw - zijn beroep van in De Hoedenmaker in Arnhem. Met dank aan IkStartSmart©.” De stoere mannenpet. Daar scoort De Hoedenmaker op dit moment vooral mee. “Een pet met een exclusief design in diverse jeansprints”, aldus Dirk-Jan. “De grote oplages komen eraan, zeker als de Heritage Post hopelijk binnenkort aandacht besteedt aan onze pet. Dat mannenblad ligt wereldwijd in de belangrijke modewinkels. Ze zijn hier geweest voor een uitgebreide fotoshoot. Gelukkig hebben we een gerenommeerde producent in Duitsland gevonden die ze heel goed voor ons kan maken. Tot nu toe gaat het om, voor hun begrippen, piepkleine oplages maar daar voelen ze zich niet te groot voor. Een ideale partner.” Creativiteit Over ideale partners gesproken... Marcel de Leeuw ís het voor Dirk-Jan, privé en zakelijk. “We leerden elkaar kennen toen Dirk-Jan zo’n beetje met de winkel begon. Een prachtig moment”, zegt Marcel. “Ik werkte als etaleur maar de laatste tijd vooral in opdracht van grote winkelketens. Daar ligt de inrichting van etalages helemaal vast. Ik kon er mijn creativiteit niet meer in kwijt.” En DirkJan? “Ik werkte elf jaar bij de Rabobank. Toen mijn baan op de tocht kwam te staan, wist ik dat het tijd was om mijn hart te volgen met De Hoedenmaker.” Modekwartier Voor Dirk-Jan lag een vestiging in het Modekwartier in de Arnhemse wijk Klarendal voor de hand. “We zitten hier prima, maar je realiseert je pas later dat je het hier niet van passerend winkelpubliek moet hebben. Onze hoeden zijn vooral maatwerk waarvoor we een week of twee nodig hebben. Wat we hier uitstallen is vooral ter inspiratie. De inrichting en uitstraling is Marcels werk, die heeft daar feeling voor. Ik ben vooral de bedenker, de ‘technicus’.”

Marcel de Leeuw (links) en Dirk-Jan Kortschot: “Wat we hier uitstallen is vooral ter inspiratie.” (Foto: APA-foto)

Crowdfunding De Hoedenmaker moet het ook hebben van het business-to-business segment. “We hebben al geleverd aan Sissy Boy. Dat is geen toeval want ik werk ook twee dagen per week in een filiaal van die winkelketen. Ik heb ze warm gemaakt voor onze petten”, aldus Marcel. Daarnaast was het duo in de slag met De Bijenkorf. “Dat liep helaas spaak om een banale reden: we hadden geen displays voor onze petten. Ai, niet aan gedacht. Van dat soort fouten leer je. Om ook op beurzen goed voor de dag te komen, hebben we de stoute schoenen aangetrokken en ontwerper Piet-Hein Eek gevraagd iets te bedenken. We waren bloednerveus, maar hij doet het! Om het te betalen doen we aan crowdfunding onder familie en vrienden. Dat loopt fantastisch.” Inspirerend Want o ja... geld. “We hebben destijds veel geleerd door onze deelname aan het coachingstraject IkStartSmart©. Onze coach Jasper Jobse stelde bij alles wat we bedachten precies de juiste vragen. Is daar een markt voor? Wat levert het op? Denk je dat dit fis-

caal kan? Nee, we kunnen nog niet helemaal leven van De Hoedenmaker. Naast Marcels werk bij Sissy Boy, geef ik twee dagen per week les aan een MBO-opleiding voor Creatief Vakman in Boxtel. Dat is geen straf. Integendeel: het is enorm boeiend en inspirerend. Maar De Hoedenmaker heeft onze prioriteit.” (www.dehoedenmaker.nl) IkStartSmart© Het project IkStartSmart© helpt starters om hun onderneming tot een succes te maken. Het project zorgt voor een coach die ze zelf mogen kiezen, voor hulp bij het opbouwen van een netwerk en een trainingsprogramma voor het verbeteren van ondernemersvaardigheden. De starter betaalt daarvoor een eigen bijdrage van € 250,- (excl. btw). Voorwaarde is dat de onderneming gevestigd is in een gemeente die deelneemt aan het project. In Gelderland zijn dat er momenteel 42. Het traject begint altijd met een intake bij de Kamer van Koophandel. Kijk voor alle informatie op www.ikstartsmart.nl

KvK-SHOP Coachend leidinggeven Als leidinggevende verstaat u uw vak. Maar u bent ook afhankelijk van de kwaliteiten en motivatie van uw medewerkers. Hoe haalt u het beste uit uw mensen? Door in gesprekken talenten en ideeën van de ander boven water te halen. Coachen is dé manier om het zelfsturend, -lerend en -oplossend vermogen van uw medewerkers te stimuleren. Resultaatgericht leidinggeven, het voeren van een goed coachingsgesprek en positieve beïnvloeding zijn de ingrediënten van deze bijeenkomst op 24 oktober, van 18:00 tot 21:30 uur bij de KvK in Arnhem. Deelname kost € 100,-. Info en aanmelden: www.kvk.nl/coachendgelderland Actualiteiten Personeel en Arbeid Deze bijeenkomst geeft een update op het gebied van social media en flexibele arbeid. Want wat zijn de risico’s die u loopt als uw personeel gebruik maakt van social media? Wat als ze ongeoorloofde uitlatingen doen over de werkgever? En waar moeten ondernemers op letten als ze flexibel personeel inhuren? Daarnaast komen aansprakelijkheidsrisico’s aan bod, evenals het risico om als werkgever te worden aangemerkt en de overtreding van een relatie-/concurrentiebeding. De bijeenkomst, in samenwerking

met Hekkelman Advocaten en Notarissen, wordt gehouden op 28 oktober, van 19.30 tot 22.00 uur. Deelname kost € 35,-. Info en aanmelden: www.kvk.nl/personeelgld Functionerings- en beoordelingsgesprekken Uw bedrijf staat of valt met deskundig en gemotiveerd personeel. Via functionerings- en beoordelingsgesprekken stelt u doelen en krijgt de medewerker persoonlijke aandacht. Dit seminar geeft handvatten voor een gestructureerde aanpak van deze gesprekken. Bovendien krijgt u tips voor het motiveren van uw personeel maar ook voor het melden van een boodschap met slecht nieuws. Daarnaast leert u om te gaan met lastige medewerkers. Het seminar vindt plaats op 11 november, van 13.30 tot 17.00 uur. Deelname kost € 100,-. Info en aanmelden: www.kvk.nl/seminarfunctioneren

Kamer van Koophandel in de regio Afscheid van KvK Centraal Gelderland Op 1 januari 2014 gaan Kamer van Koophandel Nederland, de twaalf regionale Kamers van Koophandel en Stichting Syntens op in één nieuwe organisatie. Daarmee verdwijnt KvK Centraal Gelderland als zelfstandige organisatie. Ze staat daarbij stil op 18 november tijdens de bijeenkomst Vertrek.Punt in Congrescentrum Papendal in Arnhem tussen 15.00 en 19.00 uur. Maar er wordt ook een vertrekpunt gemarkeerd voor de nieuwe Kamer van Koophandel. Ondernemers en bestuurders zijn van harte welkom. Er is een inspirerend programma waarin Rob Urgert (De Kwis bij Paul de Leeuw, Fact Checkers) vertelt hoe je geniaal wordt in 30 minuten. KvK-voorzitter Gert-Jan Oplaat zal speechen en dagvoorzitter is Ronald Migo, algemeen directeur van KvK Centraal Gelderland. Aanmelden kan via www.kvk.nl/gelderland New Venture Startende ondernemers met innovatieve ideeën kunnen zich inschrijven voor New Venture Gelderland. Dat project biedt gratis ondersteuning via een netwerk van

professionals en experts. KvK Centraal Gelderland zorgt voor coaches die de progressie van de deelnemers volgen. De vijf beste ideeën worden beloond met € 500,en stromen door naar de landelijke finale (hoofdprijs € 20.000,-). Op 30 oktober is er een Beurstraining/PR Strategie in Wageningen. De deadline voor het aanleveren van ideeën is 11 november. De prijsuitreiking New Venture Gelderland vindt plaats op 19 november. Meer informatie: www.newventure.nl/new-venture-gelderland KvK op Food Valley Expo Op 24 oktober is KvK Centraal Gelderland aanwezig op de Food Valley Expo in Congrescentrum Papendal in Arnhem. ‘s Ochtends organiseert de KvK een Food Workshop (ontbijtbijeenkomst) en daarnaast is ze aanwezig met een International Business Lounge. Hier zijn landendesks te vinden van Duitsland, China, Rusland, België, Turkije en Brazilië. Ondernemers kunnen er terecht met alle mogelijke vragen over import en export. Zie voor alle info: www.foodvalleyexpo.nl


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

nieuws | 7

Zelf je bank betaalbaar online samenstellen door Frank Thooft

Z

e liep er zelf tegenaan toen ze na haar studie naar een appartement verhuisde. „Hoe vind je een bank die precies bij je past, en die niet een dertien in een dozijn-uitstraling heeft? En daarbij: waarom zijn er altijd zulke dure banken? Kan dat niet goedkoper? Zonder dat de kwaliteit eronder lijdt?’’ De Arnhemse Candela Degen ging op onderzoek uit en kwam tot de ontdekking dat het zelf ontwerpen van een bank, een gepersonaliseerde bank dus, eenvoudigweg nog niet bestond. Goed, er waren wel configurators op de markt, maar zij had een ander idee voor ogen. Het idee werkte ze met haar vader, ook ondernemer, uit tot wat nu Macédes heet: een online webshop waarbij je met een geavanceerde tool je eigen bank, fauteuil of poef kunt samenstellen. ‘It’s design time’, luidt de slogan van het bedrijf dan ook. „Mensen bepalen zelf thuis precies

Candela Degen op de met design twist ontworpen bank.

hoe hun bank er uit gaat zien. Kleur, stof, maat, hoogte, enzovoorts. En omdat het een Design Twister is, zoals we het noemen, zie je je bank van alle kanten. Je ontwerpt in 3D. We denken vanuit de onderdelen, niet vanuit de

foto Jacques Kok

bank als geheel. En daarom kun je veel eenvoudiger de bank van je dromen samenstellen.’’ Het maken van elke bank is hierdoor maatwerk, en daarvoor hebben Candela en haar vader een aantal gespecialiseerde producen-

ten - ambachtelijke ateliers bijna in Europa uitgezocht. „Geen grootschalige productiehallen in China waar de banken per zoveel-honderd aan de lopende band worden gemaakt. Nee, kleine werkplaatsen waar mensen plezier hebben in het maken van steeds andere banken. Dichtbij, dus geen langdurige en kostbare transporten via zeecontainers; bij ons heb je je bank in vier weken thuis. We houden een marge van twee weken aan, maar tot nu toe hebben we die nog niet hoeven gebruiken. En de prijs blijft hierbij alleszins acceptabel.’’ Candela gaat voor de foto op een van de banken zitten die ze op de Woonbeurs in Amsterdam heeft geshowd. „Hoe duur denk je dat die is’’, vraagt ze. Het is een vierzitsbank met mooi rundleer, deskundig afgewerkt en opvallend. Zo zou je hem wel in je zitkamer willen hebben. Waar de schatting van de verslaggever de drie- tot vierduizend euro raakt, blijkt de bank nog geen

tweeduizend euro te kosten. Verbazing alom, want het is echt kwaliteitswerk. „We verkopen al een bank voor 570 euro’’, voegt Candela toe. „De betaalbaarheid staat bij ons bovenaan. We denken vanuit het individu, niet vanuit grote aantallen.’’ Candela heeft in de anderhalf jaar dat ze bezig is inmiddels contacten met Bol.com en Wehkamp kunnen leggen. „Daar kunnen mensen die niet zelf willen ontwerpen, maar wel op zoek zijn naar unieke banken, door ons samengestelde zitmeubels kopen.’’ Het feit dat Macédes een online meubelaanbieder is weerhoudt het bedrijf er niet van belevingscentra op te gaan zetten: store-in-store concepten waar een aantal banken, fauteuils en poefs staan, zodat je inderdaad aan den lijve kunt ondervinden hoe goed ze zitten. „Het enthousiasme op de Woonbeurs heeft ons daarin verder gesterkt.’’ www.macedes.com

Arnhemmer start 3D-winkel op Presikhaaf door Frank Thooft

D

riedimensionaal printen is tegenwoordig hot. Maar dat niet alleen, het is ook heel bereikbaar en betaalbaar. De Arnhemmer Eric Steijlen heeft dat aan den lijve ondervonden. Op de afgelopen ModeBiënnale stond hij slechts anderhalve week met zijn zelfgemaakte 3D-printer en maakte prints van mensen die bij hem op de kruk kwamen zitten. Maar het liep storm, want iedereen had het erover. En dat is niet de enige toepassing, vertelt Eric. Hij stond onlangs op een trouwbeurs en zag de obligate poppetjes boven op de bruidstaarten staan. Dat kan anders, dacht hij - en dat kon ook. Hij maakt nu 3D-foto’s van aanstaande bruidsparen, en zijn prin-

ter tovert die om in een driedimensionaal en volledig herkenbaar model voor op de bruidstaart. Als electrotechnicus interesseerde de techniek achter het 3D-printen hem al langer, en hij maakte vorig jaar zelfs zijn eigen printer. Met die printer heeft hij meteen onderdelen gemaakt voor de volgende generatie printers, die hij nu te koop aanbiedt. Uurtje of twee

Want voor reclamebureaus, evenementenorganisatoren en allerlei andere bedrijven kan het ook interessant zijn, om zelf een 3D-printertje in huis te hebben. Je zet immers iemand op de stoel, fotografeert hem rondom, voert de gegevens in in de computer en de prin-

Voor een paar tientjes je eigen hoofd in 3D. ter begint zijn magische werk. Na een uurtje of twee zijn de prints al

foto Jacques Kok

klaar; ideaal voor mensen die ondertussen boodschappen doen, of

in een evenementenprogramma iets anders te doen hebben. Eric kan trouwens ook oplossingen bedenken voor kapotte plastic onderdelen. Lijm je die, dan breken ze immers zó weer, is de ervaring. Maar ontwerp je die in een 3D-programma en print je ze uit met het zelfde plastic waar de bekende Legosteentjes mee gemaakt zijn, dan heb je weer een oersterke gesp, klem of wat dan ook, weet Eric inmiddels. De winkel op Presikhaaf - het pand waar tot voor kort de ABN AMRO-bank in zat - blijkt ook populair: klanten lopen er nu al uit nieuwsgierigheid binnen, en zien ze eenmaal de leuke toepassingen die Eric kan maken, dan zijn ze snel om. www.3dprintservicearnhem.nl

Energiebedrijven snuffelen aan elkaar door Francien van Zetten

N

ederlandse en Duitse bedrijven in de energiesector kunnen nog veel van elkaar leren. Als het gaat om zonne-energie en windenergie, lopen de Duitsers voorop, op het gebied van e-mobiliteit, waterstoftechnologie en warmte-koudeopslag hebben Nederlandse bedrijven meer expertise in huis. Een goede reden om elkaar beter te leren kennen en vaker samen te werken, luidde de conclusie dan ook van het eerste energiecongres 2Connect Business dat eind september in Koninklijke Burgers’ Zoo werd gehouden. Anja Niersen, manager Mobility Services van Alliander in Nijmegen bijvoorbeeld raakte tijdens het congres in gesprek met Anton Wissing van B&W Energy uit Nordrhein Westfalen. Ze constateerden dat ze graag met elkaar verder spreken over de mogelijkheden

Frank-Michael Baumann, Annemieke Traag en Harry Webers. foto Mediamixx die de batterijentechniek van B&W te bieden hebben aan Alliander. „Waarschijnlijk rijden er aan het eind van dit jaar zo’n 25.000 auto’s met een stekker rond in Nederland, volledig door elektriciteit aangedreven of hybrides. Alli-

ander test verschillende vormen van laadtechnologie om uit te vinden wat de best werkende en meest efficiënte manier is om de accu van deze auto’s weer op te laden”, vertelde Niersen tijdens de panneldiscussie aan het eind van

de bijeenkomst. „Vandaar dat we bezig zijn een netwerk van oplaadpunten op te bouwen.” Zo’n tweehonderd Duitse en Nederlandse ondernemers, politici en andere belangstellenden bezochten het congres dat was georganiseerd door Nederlands-Duitse Handelskamer in Den Haag en de Kamer van Koophandel. Wethouder Margreet van Gastel van Arnhem wees op dat er zo’n honderd bedrijven en 150 projecten zijn in de stad die zich bezig houden met het opwekken en toepassen van duurzame energie. Naast het volgen van workshops en de paneldiscussie, kregen de deelnemers aan het congres de kans achter de schermen te kijken bij Bugers’ Zoo. Frank-Michael Baumann, directeur van de EnergieAgentur.NRW benadrukte tijdens de paneldiscussie dat er een revolutie in de energiesector aan de gang is vanwege de omschakeling van fossiele brandstoffen

naar duurzame energiebronnen. Hij pleitte er voor samen met KiEMT een Nordrheinwestfaals-Nederlands Energieagentschap op te richten. Om zo nog meer concrete initiatieven op energiegebied te ondersteunen. Harry Webers, voorzitter van KiEMT, het samenwerkingsverband van bedrijven op het gebied van energieen milieutechnologie in Oost-Nederland, reageerde positief.


De Gelderlander zaterdag 19 oktober 2013

zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

8 | thema

Rabobank: mkb krabbelt op De Rabobank verwacht dat bij vijf van de tien sectoren in het midden- en kleinbedrijf de afzet volgend jaar weer groeit. Bij de sectoren waar de verkoop van producten afneemt, is de krimp geringer dan in voorgaande jaren. „Het is te vroeg voor optimisme, maar het lijkt er wel op dat er voor het mkb licht gloort aan het eind van de tunnel”, zegt Paul Dirken van Rabobank Nederland in een toelichting op maandag door de bank gepubliceerde rapporten over de Nederlandse economie. Hij stelt vast dat bedrijven die de wind weer wat in de zeilen hebben, veelal bedrijven zijn die gericht zijn op vernieuwing, waardecreatie en samenwerking. De bank spoort ondernemers aan samen te werken met andere bedrijven en klanten bij de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.

’Familie Aldi’ rijkste Duitsers De rijkste Duitsers zijn de in rijkdom nog ongeslagen familie van de grondleggers van supermarktketen Aldi van de familie Albrecht. Dat meldde het tijdschrift Manager Magazin. De 93-jarige Karl Albrecht staat als rijkste Duitser op de eerste plaats met een geschat vermogen van 17,8 miljard euro. Tweede op de ranglijst staan de erfgenamen van Karls in 2010 overleden broer Theo Albrecht, met een geschat vermogen van 16 miljard euro.

Fiscus verliest in btw-kwestie Het gerechtshof in Den Bosch heeft in een zaak van een zzp’er die als anesthesieverpleegkundige voor een ziekenhuis werkte, bepaald dat deze is vrijgesteld van het betalen van btw. Het hof bevestigde daarmee de beslissing van de rechtbank, die in februari al in het nadeel van de Belastingdienst had beslist. Verantwoordelijk staatssecretaris Frans Weekers van Financiën verdedigde onlangs in een brief aan de Tweede Kamer nog de maatregel dat zzp’ers die voor een ziekenhuis of zorginstelling werken 21 procent btw moeten berekenen over hun diensten.

Duurzaamheid is leidend Op de HAN wordt steeds meer aan praktijkgericht onderzoek gedaan. Het draagt bij aan innovaties in het bedrijfsleven en de economische ontwikkelingen in de regio. De Faculteit Techniek concentreert zich hierbij op de thema’s Automotive, Biodiscovery en Duurzame Energie. door Anne Nijtmans

D

e Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is niet alleen een onderwijsinstituut maar in toenemende mate ook een onderzoeksinstituut. Vergeleken bij universiteiten gaat het om onderwerpen die een directe link met de praktijk hebben. „Wat wij onze studenten leren is analyseren, constateren, ontwerpen en testen”, zegt Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek van de HAN. „Het begint met denkwerk maar het doel is een oplossing bedenken én maken die toegepast kan worden.” De hogeschool ziet onderzoek doen als een belangrijke vaardigheid voor studenten. In een tijd van snelle technologische veranderingen is het belangrijk dat werknemers niet alleen praktijkkennis hebben maar ook met de modernste onderzoeksmethoden en -technieken uit de voeten kunnen. De onderzoekssectie van de HAN draagt daarmee bij aan de kwaliteit van het onderwijs en versterkt de verbinding met het werkveld. Hoekstra: „Onze studenten lopen twee keer een half jaar stage bij een bedrijf of instelling. Daarbij krijgen ze een praktijkopdracht. Vooral bij het afstuderen worden onderzoeksmethoden toegepast.” Met het onderzoeksprogramma draagt de HAN bij aan innovaties in het bedrijfsleven en aan de ontwikkeling van de regionale economie. De Technische Faculteit speelt hierbij een grote rol. „Drie speerpunten in het onderzoeksprogram-

Aantal techniekstudenten bij HAN is sterk toegenomen

Automotive

Een belangrijke onderzoeksrichting is Automotive. Op de HAN wordt bijvoorbeeld onderzoek gedaan de elektrificering van de aandrijflijn. Een trend die is ingezet met de introductie van de Toyota Prius. Deelonderzoeken zijn elektrische aandrijftechniek, regeltechniek, systeemleer en testen. Schonere brandstoffen zijn ook onderwerp van onderzoek. Bio- of groen gas, vloeibare biobrandstoffen maar ook mengsels van aardgas met waterstof of diesel met

Praktijkgericht onderzoek leidt tot innovaties in bedrijfsleven LPG worden bij de HAN getest. Zo hebben studenten een Subaru aangepast zodat die op waterstof kan rijden. Die wordt getest als rallyvoertuig. Ook werken ze aan het ombouwen van voertuigen op

Nieuw fonds stimuleert IT

Dit stelt Stefan Nykamp in een onderzoek waarop hij vrijdag promoveert aan de Universiteit Twente. Grote hoeveelheden plaatselijk te installeren batterijen zullen groeiende schommelingen in het elektrische netwerk door zon- en windenergie moeten opvangen. Zo niet, dan stevent Nederland af op grote problemen die nu al in Duitsland spelen. De Nederlandse groei van 4 procent hernieuwbare energie nu, naar 16 procent in 2023, zoals vastgelegd in het recente energieak-

koord, maakt de kwestie extra prangend, zegt hij. Volgens het onderzoek aan de Universiteit Twente is lokale opslag van stroompieken de onontkoombare oplossing. Dat kan per huis met accu’s ter grootte van een koelkast, maar ook op wijkniveau. Dan moet je denken aan een zeecontainer vol met accu’s. Op wind- en zonrijke dagen kan een surplus aan energie tijdelijk worden opgeslagen in dergelijke batterijen. De energie kan dan lokaal verbruikt worden in de nachten of dagen erna (of worden aangeleverd op het hoofdnet) als er wolkenvelden zijn en de wind is gaan liggen. Het alternatief is een vernieuwde infrastructuur met duizenden kilometers extra (dikke) stroomkabels om overbelasting te voorkomen. Volgens Nykamp zouhiervoor alleen al in Duitsland tot 2020 zo’n 380.000 kilometer aan nieuwe ka-

Door Marloes Vollenbroek

B

ma worden door de Technische Faculteit getrokken. Duurzaamheid is een terugkerend thema”, zegt Hoekstra. „De samenleving heeft immers veel behoefte aan technologische oplossingen voor de schaarser wordende grondstoffen.” Bij het onderzoek van de Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij, draagt de Technische Faculteit bovendien bij als het gaat om techniek in de zorgverlening. Het onderzoek van de Faculteit Techniek wordt uitgevoerd vanuit het kenniscentrum Technologie & Samenleving. Daaronder vallen tien lectoraten. Het kenniscentrum werkt aan innovatieve onderzoeksprojecten voor de beroepspraktijk in Techniek en Life Sciences. De taak van de lector is een onderzoekslijn neerzetten en onderwijs en onderzoek op dat onderwerp te coördineren. De lector houdt ook contact met markt en bedrijfsleven.

Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek van de HAN. ‘Wat wij onze studenten leren is analyseren, constatefoto Marina Popova ren, ontwerpen en testen.’ bio-ethanol. Andere studenten houden zich bezig met het ontwerpen en bouwen van lichtere en toch veilige auto’s. Ook is er onderzoek naar besturingssystemen die de veiligheid vergroten en fouten van de chauffeur corrigeren. Biodiscovery

De laboratoriumopleidingen van de HAN zitten in Nijmegen. Het onderzoek op dat gebied valt onder de naam Biodiscovery. Het richt zich op het ontdekken, analyseren en produceren van biomole-

culen zoals eiwitten en enzymen. Dit leidt tot nieuwe, commercieel toepasbare, stoffen. Of tot alternatieve productiemethoden die chemische methoden vervangen. Er loopt bijvoorbeeld een onderzoek naar het inzetten micro-organismen tegen een schimmelplaag in de champignonteelt. Een ander onderzoek gaat over het produceren van olie met micro-organismen als alternatief voor aardolie. Duurzame energie

De Faculteit Techniek houdt zich

ook bezig met onderzoek naar duurzame energie. Er is veel expertise over de hele elektrische energieketen: besparing, opwekking, opslag en elektriciteitsnetwerken. Het gaat niet alleen om verbetering van windmolens en zonnecellen maar ook om netwerken die met wisselende aanvoer van energie kunnen omgaan en opslagsystemen. Wat ook in deze categorie valt, is onderzoek naar duurzaam bouwen. Bijvoorbeeld naar duurzamer gebruik van grondstoffen als bouwmaterialen.

‘Pieken groene stroom opvangen in batterijen’

Nederland zal de komende jaren flink moeten investeren in slimme lokale netwerken met nieuwe opslagcapaciteit voor groene stroom. Zo kan het de dreigende instabiliteit van het stroomnet bestrijden die ontstaat door toenemende pieken van elektriciteit SIDN, de beheerder van het .nl-domein, heeft het voornemen het uit windmolens en zonnecellen.

SIDN Fonds op te richten om de economische en maatschappelijke waarde van het internet te vergroten. SIDN wil hier 5 miljoen in steken. Het Fonds kan daarmee projecten financieel ondersteunen die gericht zijn op het stimuleren van innovatie, onderwijs, onderzoek, het verhogen van veiligheid en het vertrouwen, het verbreden van toepassingen en het vergroten van zinvol gebruik van het internet in Nederland. www.sidn.nl/nieuws

thema | 9

belnetwerken nodig zijn (de afstand van de aarde tot de maan) om het teveel aangroene elektriciteit naar de grote centra of buurlanden te exporteren. De kosten becijfert hij op 27 miljard euro. Ook in Nederland zou een investering in kabels veel duurder uitpakken dan de aanleg van extra energieopslag in batterijen, aldus de promovendus. Geregeld ’dumpt’ Duitsland al overtollige groene stroom in buurlanden als Nederland, ver onder het markttarief of zelfs ’gratis’. Bovendien raakt deze ’oplossing’ uitgeput omdat de buurlanden zelf meer groene stroom gaan opwekken. Ook neemt de kans op ’black-outs’ toe, woonwijken en industriegebieden die zonder stroom komen te zitten. „Nederland kan en moet hiervan leren”, aldus Nykamp, die werkzaam is bij de grootste Duitse netbeheerder Westnetz (RWE).

innen een paar jaar komen er in de regio Arnhem en Nijmegen veel meer jongeren met een technische hbo-opleiding op de arbeidsmarkt. Op de Faculteit Techniek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is het aantal studenten met 27 procent gestegen. Landelijk is er ook een stijging maar die is aanzienlijk minder: 8 procent. In absolute getallen gaat het bij de HAN om 2.193 aanmeldingen, dat is 481 meer dan vorig jaar. De opvallendste stijgers zijn de opleidingen Informatica (+106), Autotechniek (+78), Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (+65), Werktuigbouwkunde (+55), Civiele Techniek (+41) en Business IT & Management (+41). Voor een deel heeft die toename te maken met de campagnes van overheid en bedrijfsleven om scholieren te interesseren voor techniekonderwijs. Want in deze sector dreigt immers een tekort aan arbeidskrachten. Door de aanhoudende crisis kiezen nu meer jongeren een studie waarmee je goede kansen hebt op de arbeidsmarkt. De sterke stijging bij de HAN is het gevolg van een inhaalslag. Een paar jaar geleden kozen in deze regio relatief weinig middelbare scholieren met een profiel natuur & gezondheid of natuur & techniek voor een technische vervolgopleiding. „We waren niet bekend genoeg”, zegt Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek. „Daar hebben we stevig in geïnvesteerd.” De HAN heeft de banden met de middelbare scholen aangehaald. Om te beginnen houdt de faculteit regelmatig een avond voor docenten, decanen en schoolleiders zodat zij beter weten wat de hogeschool te bieden heeft. Daarnaast zijn er activiteiten opgezet om met name havo-scholieren kennis te laten maken met de opleiding. Janneke Hoekstra: „Pas als je jongeren techniek laat beleven, krijgen ze er een beeld van. We hebben speciale dagen voor 3-havo, 4-havo en 5-havo. Dan laten we ze iets ma-

foto ANP

Familiebedrijf

F

Praktijkles bij de laboratoriumopleiding.

foto HAN

ken. Bijvoorbeeld een haargel of een bouwconstructie. We beginnen al bij de derdeklassers omdat ze in dat jaar het examenprofiel kiezen.” De HAN richt zich niet alleen op havisten, ook vwo’ers die meer praktisch ingesteld zijn, voelen zich vaak meer op hun gemak op het hbo. Verder heeft de HAN met alle roc’s in de regio afspraken gemaakt om de aansluiting zo soepel mogelijk te laten verlopen. Voor een toenemend aantal studierichtingen wordt een fast-track opgezet voor sterke mbo’ers. Die beginnen hun opleiding op het roc maar gaan al snel ook een deel van de studie aan de HAN volgen. Na zes jaar kunnen ze afsluiten met een hbo-diploma. Zo is in samenwerking met Rijn IJssel een ver-

snelde opleiding voor autotechniek opgezet. De HAN heeft ook bijna driehonderd deeltijdstudenten. In sommige gevallen is die opleiding opgezet in samenwerking met het bedrijfsleven. Zo neemt netwerkbeheerder Alliander mbo’ers aan die op de HAN verder worden geschoold op het gebied van elektrotechniek en energietechniek. „In toenemende mate hebben we op die manier afspraken met het bedrijfsleven”, aldus Janneke Hoekstra. Samenwerking met het bedrijfsleven is hoe dan ook een speerpunt van de HAN. Studenten worden steeds vaker - onder begeleiding van docenten en lectoren - ingezet bij het ontwikkelen van innovaties in het bedrijfsleven.

tober 2010.

zijn familie bekendgemaakt. Hans Riegel overleed op 90-jarige leeftijd aan hartfalen. Riegel nam in 1946 het roer over bij de fabriek die in 1920 door zijn vader, Hans Riegel senior, was opgericht. De naam van de onderneming ontleende de oprichter aan zijn eigennaam plus de toevoeging van de vestigingsplaats Bonn.

Kort Chipmachinefabrikant ASML ligt op koers om zijn financiële doelstellingen voor dit jaar te halen. De omzet kwam in het derde kwartaal uit op 1,32 miljard euro, tegen 1,19 miljard euro in de voorgaande periode. ASML boekte een nettowinst van 193 miljoen euro, tegen 221 miljoen euro in het tweede kwartaal. Voor het vierde kwartaal voorziet ASML een omzet van rond de 1,8 miljard euro. Het vertrouwen van Duitse beleggers en analisten in de eigen economie is in oktober voor de derde achtereenvolgende maand gestegen. Dat blijkt uit cijfers die het onderzoeksinstituut ZEW naar buiten bracht. De vertrouwensindex van het ZEW, die de verwachtingen voor het komende halfjaar weergeeft, steeg deze maand van 49,6 naar 52,8. Economen rekenden in doorsnee op een stabilisering.

Stefan Nykamp pleit voor de oslag van stroom in accu’s.

Bankieren

De huizenprijzen in Groot-Brittannië zijn in augustus in het sterkste tempo van de afgelopen 3 jaar gestegen. Dat maakte het Britse statistiekbureau bekend. De gemiddelde huizenprijs in Groot-Brittannië steeg in augustus met 3,8 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, tot 247.000 pond (ruim 291.000 euro). Die stijging volgde op een toename met 3,3 procent in juli en was de sterkste sinds ok-

De detailhandel zag de omzet in augustus licht dalen. De winkels draaiden 0,7 procent minder omzet dan in dezelfde maand vorig jaar. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend. De prijzen stegen met 2,4 procent, terwijl het volume 3 procent kromp. Gemiddeld lag de omzet in de maanden juni, juli en augustus ruim 1 procent lager dan in dezelfde drie maanden in 2012. Coca-Cola heeft ondanks de moeilijke economische omstandigheden vorig kwartaal meer frisdrank verkocht dan een jaar eerder. Het bedrijf wist daarbij ook de winst op te voeren. Coca-Cola bracht in het derde kwartaal wereldwijd 2 procent meer frisdrank aan de man dan een jaar eerder. Op de Noord-Amerikaanse markt namen de verkopen met 2 procent toe, in Zuid-Oost Azië stegen ze met 5 procent. In Europa zag het moederbedrijf van merken als Coca-Cola, Fanta en Sprite de verkopen met 1 procent dalen. De nettowinst van ’s werelds grootste frisdrankbedrijf klom tot 2,45 miljard dollar. De directeur van snoepfabrikant Haribo, bekend van snoepwaren als gummibeertjes en colaflesjes, is overleden. Dat heeft

Ierland maakt flinke stappen met het terugbrengen van het begrotingstekort. Ook de economische groei valt volgend jaar mogelijk iets hoger uit dan eerder gedacht. 2014 wordt het zevende jaar op rij dat Ierland forse bezuinigingen moet doorvoeren. Die komen volgend jaar uit op 2,5 miljard euro. Daarmee komt het tekort volgend jaar uit op 4,8 procent van het bruto binnenlands product. Het Franse voedingsmiddelenconcern Danone heeft de omzetverwachting voor dit jaar verlaagd. Dat heeft onder meer te maken met een scherpe daling van de verkoop van melkpoeder in Azië. Danone haalde uit 8 Aziatische landen melkpoeder terug omdat de producten mogelijk vervuilde ingrediënten bevatten. Het bleek uiteindelijk vals alarm, maar Danone wil de schade van minimaal 200 miljoen euro verhalen op leverancier Fonterra.

amiliebedrijven staan de laatste jaren vol in de belangstelling van de media en financiële- en zakelijke dienstverleners. Maar wat maakt een familiebedrijf dan zo bijzonder? En waarom zijn familiebedrijven over het algemeen winstgevender dan niet-familiebedrijven? Allereerst is de dynamiek erg bijzonder, aangezien men te maken heeft met drie elementen: familie, onderneming en eigendom. Deze elementen houden altijd verband met elkaar en dat levert een bijzondere (arbeids)verhouding op. De kracht van familiebedrijven zit met name in de langetermijnvisie van de onderneming, welke gericht is op geduldig kapitaal, rentmeesterschap (denken in generaties) en duurzaam ondernemen. Deze kernwaarden sluiten naadloos aan bij de visie van de Rabobank en zodoende zijn wij ook nauw betrokken bij familiebedrijven. Zo organiseert het Nederlands Centrum voor het Familiebedrijf (NCFB) in samenwerking met onder andere Rabobank, de verkiezing van het familiebedrijf van het jaar. Daarnaast organiseren wij mini-masters op MBA-niveau, speciaal voor ondernemers die te maken hebben of krijgen met een overname of overdracht van een (familie) bedrijf. Uit onderzoek is gebleken dat continuïteit de belangrijkste ondernemingsdoelstelling is van familiebedrijven. Echter, tweederde van de familiebedrijven heeft de anticipatie op noodsituaties niet goed geregeld en de helft van de ondernemers die wel anticipeert, doet dat onvoldoende. Dit kan de continuïteit van de onderneming in gevaar brengen. Wij gaan met (familie)bedrijven in gesprek over (nood)opvolging van de onderneming. Het is niet het leukste onderwerp om over na te denken, maar wel een ontzettend belangrijke. Onze adviseurs brengen risicovolle situaties in kaart en bespreken dit met de ondernemers. Te denken valt aan risico’s met betrekking tot overlijden, arbeidsongeschiktheid, stoppen met werken en echtscheiding. Wij adviseren om de uitkomsten te verwerken in een (nood)opvolgingsplan en/of familiestatuut. Bent u benieuwd wat onze adviseurs voor u kunnen betekenen? Mail naar: M.D.M.Vollenbroek@rijkvan nijmegen.rabobank.nl


De Gelderlander zaterdag 19 oktober 2013

zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

8 | thema

Rabobank: mkb krabbelt op De Rabobank verwacht dat bij vijf van de tien sectoren in het midden- en kleinbedrijf de afzet volgend jaar weer groeit. Bij de sectoren waar de verkoop van producten afneemt, is de krimp geringer dan in voorgaande jaren. „Het is te vroeg voor optimisme, maar het lijkt er wel op dat er voor het mkb licht gloort aan het eind van de tunnel”, zegt Paul Dirken van Rabobank Nederland in een toelichting op maandag door de bank gepubliceerde rapporten over de Nederlandse economie. Hij stelt vast dat bedrijven die de wind weer wat in de zeilen hebben, veelal bedrijven zijn die gericht zijn op vernieuwing, waardecreatie en samenwerking. De bank spoort ondernemers aan samen te werken met andere bedrijven en klanten bij de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.

’Familie Aldi’ rijkste Duitsers De rijkste Duitsers zijn de in rijkdom nog ongeslagen familie van de grondleggers van supermarktketen Aldi van de familie Albrecht. Dat meldde het tijdschrift Manager Magazin. De 93-jarige Karl Albrecht staat als rijkste Duitser op de eerste plaats met een geschat vermogen van 17,8 miljard euro. Tweede op de ranglijst staan de erfgenamen van Karls in 2010 overleden broer Theo Albrecht, met een geschat vermogen van 16 miljard euro.

Fiscus verliest in btw-kwestie Het gerechtshof in Den Bosch heeft in een zaak van een zzp’er die als anesthesieverpleegkundige voor een ziekenhuis werkte, bepaald dat deze is vrijgesteld van het betalen van btw. Het hof bevestigde daarmee de beslissing van de rechtbank, die in februari al in het nadeel van de Belastingdienst had beslist. Verantwoordelijk staatssecretaris Frans Weekers van Financiën verdedigde onlangs in een brief aan de Tweede Kamer nog de maatregel dat zzp’ers die voor een ziekenhuis of zorginstelling werken 21 procent btw moeten berekenen over hun diensten.

Duurzaamheid is leidend Op de HAN wordt steeds meer aan praktijkgericht onderzoek gedaan. Het draagt bij aan innovaties in het bedrijfsleven en de economische ontwikkelingen in de regio. De Faculteit Techniek concentreert zich hierbij op de thema’s Automotive, Biodiscovery en Duurzame Energie. door Anne Nijtmans

D

e Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is niet alleen een onderwijsinstituut maar in toenemende mate ook een onderzoeksinstituut. Vergeleken bij universiteiten gaat het om onderwerpen die een directe link met de praktijk hebben. „Wat wij onze studenten leren is analyseren, constateren, ontwerpen en testen”, zegt Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek van de HAN. „Het begint met denkwerk maar het doel is een oplossing bedenken én maken die toegepast kan worden.” De hogeschool ziet onderzoek doen als een belangrijke vaardigheid voor studenten. In een tijd van snelle technologische veranderingen is het belangrijk dat werknemers niet alleen praktijkkennis hebben maar ook met de modernste onderzoeksmethoden en -technieken uit de voeten kunnen. De onderzoekssectie van de HAN draagt daarmee bij aan de kwaliteit van het onderwijs en versterkt de verbinding met het werkveld. Hoekstra: „Onze studenten lopen twee keer een half jaar stage bij een bedrijf of instelling. Daarbij krijgen ze een praktijkopdracht. Vooral bij het afstuderen worden onderzoeksmethoden toegepast.” Met het onderzoeksprogramma draagt de HAN bij aan innovaties in het bedrijfsleven en aan de ontwikkeling van de regionale economie. De Technische Faculteit speelt hierbij een grote rol. „Drie speerpunten in het onderzoeksprogram-

Aantal techniekstudenten bij HAN is sterk toegenomen

Automotive

Een belangrijke onderzoeksrichting is Automotive. Op de HAN wordt bijvoorbeeld onderzoek gedaan de elektrificering van de aandrijflijn. Een trend die is ingezet met de introductie van de Toyota Prius. Deelonderzoeken zijn elektrische aandrijftechniek, regeltechniek, systeemleer en testen. Schonere brandstoffen zijn ook onderwerp van onderzoek. Bio- of groen gas, vloeibare biobrandstoffen maar ook mengsels van aardgas met waterstof of diesel met

Praktijkgericht onderzoek leidt tot innovaties in bedrijfsleven LPG worden bij de HAN getest. Zo hebben studenten een Subaru aangepast zodat die op waterstof kan rijden. Die wordt getest als rallyvoertuig. Ook werken ze aan het ombouwen van voertuigen op

Nieuw fonds stimuleert IT

Dit stelt Stefan Nykamp in een onderzoek waarop hij vrijdag promoveert aan de Universiteit Twente. Grote hoeveelheden plaatselijk te installeren batterijen zullen groeiende schommelingen in het elektrische netwerk door zon- en windenergie moeten opvangen. Zo niet, dan stevent Nederland af op grote problemen die nu al in Duitsland spelen. De Nederlandse groei van 4 procent hernieuwbare energie nu, naar 16 procent in 2023, zoals vastgelegd in het recente energieak-

koord, maakt de kwestie extra prangend, zegt hij. Volgens het onderzoek aan de Universiteit Twente is lokale opslag van stroompieken de onontkoombare oplossing. Dat kan per huis met accu’s ter grootte van een koelkast, maar ook op wijkniveau. Dan moet je denken aan een zeecontainer vol met accu’s. Op wind- en zonrijke dagen kan een surplus aan energie tijdelijk worden opgeslagen in dergelijke batterijen. De energie kan dan lokaal verbruikt worden in de nachten of dagen erna (of worden aangeleverd op het hoofdnet) als er wolkenvelden zijn en de wind is gaan liggen. Het alternatief is een vernieuwde infrastructuur met duizenden kilometers extra (dikke) stroomkabels om overbelasting te voorkomen. Volgens Nykamp zouhiervoor alleen al in Duitsland tot 2020 zo’n 380.000 kilometer aan nieuwe ka-

Door Marloes Vollenbroek

B

ma worden door de Technische Faculteit getrokken. Duurzaamheid is een terugkerend thema”, zegt Hoekstra. „De samenleving heeft immers veel behoefte aan technologische oplossingen voor de schaarser wordende grondstoffen.” Bij het onderzoek van de Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij, draagt de Technische Faculteit bovendien bij als het gaat om techniek in de zorgverlening. Het onderzoek van de Faculteit Techniek wordt uitgevoerd vanuit het kenniscentrum Technologie & Samenleving. Daaronder vallen tien lectoraten. Het kenniscentrum werkt aan innovatieve onderzoeksprojecten voor de beroepspraktijk in Techniek en Life Sciences. De taak van de lector is een onderzoekslijn neerzetten en onderwijs en onderzoek op dat onderwerp te coördineren. De lector houdt ook contact met markt en bedrijfsleven.

Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek van de HAN. ‘Wat wij onze studenten leren is analyseren, constatefoto Marina Popova ren, ontwerpen en testen.’ bio-ethanol. Andere studenten houden zich bezig met het ontwerpen en bouwen van lichtere en toch veilige auto’s. Ook is er onderzoek naar besturingssystemen die de veiligheid vergroten en fouten van de chauffeur corrigeren. Biodiscovery

De laboratoriumopleidingen van de HAN zitten in Nijmegen. Het onderzoek op dat gebied valt onder de naam Biodiscovery. Het richt zich op het ontdekken, analyseren en produceren van biomole-

culen zoals eiwitten en enzymen. Dit leidt tot nieuwe, commercieel toepasbare, stoffen. Of tot alternatieve productiemethoden die chemische methoden vervangen. Er loopt bijvoorbeeld een onderzoek naar het inzetten micro-organismen tegen een schimmelplaag in de champignonteelt. Een ander onderzoek gaat over het produceren van olie met micro-organismen als alternatief voor aardolie. Duurzame energie

De Faculteit Techniek houdt zich

ook bezig met onderzoek naar duurzame energie. Er is veel expertise over de hele elektrische energieketen: besparing, opwekking, opslag en elektriciteitsnetwerken. Het gaat niet alleen om verbetering van windmolens en zonnecellen maar ook om netwerken die met wisselende aanvoer van energie kunnen omgaan en opslagsystemen. Wat ook in deze categorie valt, is onderzoek naar duurzaam bouwen. Bijvoorbeeld naar duurzamer gebruik van grondstoffen als bouwmaterialen.

‘Pieken groene stroom opvangen in batterijen’

Nederland zal de komende jaren flink moeten investeren in slimme lokale netwerken met nieuwe opslagcapaciteit voor groene stroom. Zo kan het de dreigende instabiliteit van het stroomnet bestrijden die ontstaat door toenemende pieken van elektriciteit SIDN, de beheerder van het .nl-domein, heeft het voornemen het uit windmolens en zonnecellen.

SIDN Fonds op te richten om de economische en maatschappelijke waarde van het internet te vergroten. SIDN wil hier 5 miljoen in steken. Het Fonds kan daarmee projecten financieel ondersteunen die gericht zijn op het stimuleren van innovatie, onderwijs, onderzoek, het verhogen van veiligheid en het vertrouwen, het verbreden van toepassingen en het vergroten van zinvol gebruik van het internet in Nederland. www.sidn.nl/nieuws

thema | 9

belnetwerken nodig zijn (de afstand van de aarde tot de maan) om het teveel aangroene elektriciteit naar de grote centra of buurlanden te exporteren. De kosten becijfert hij op 27 miljard euro. Ook in Nederland zou een investering in kabels veel duurder uitpakken dan de aanleg van extra energieopslag in batterijen, aldus de promovendus. Geregeld ’dumpt’ Duitsland al overtollige groene stroom in buurlanden als Nederland, ver onder het markttarief of zelfs ’gratis’. Bovendien raakt deze ’oplossing’ uitgeput omdat de buurlanden zelf meer groene stroom gaan opwekken. Ook neemt de kans op ’black-outs’ toe, woonwijken en industriegebieden die zonder stroom komen te zitten. „Nederland kan en moet hiervan leren”, aldus Nykamp, die werkzaam is bij de grootste Duitse netbeheerder Westnetz (RWE).

innen een paar jaar komen er in de regio Arnhem en Nijmegen veel meer jongeren met een technische hbo-opleiding op de arbeidsmarkt. Op de Faculteit Techniek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is het aantal studenten met 27 procent gestegen. Landelijk is er ook een stijging maar die is aanzienlijk minder: 8 procent. In absolute getallen gaat het bij de HAN om 2.193 aanmeldingen, dat is 481 meer dan vorig jaar. De opvallendste stijgers zijn de opleidingen Informatica (+106), Autotechniek (+78), Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (+65), Werktuigbouwkunde (+55), Civiele Techniek (+41) en Business IT & Management (+41). Voor een deel heeft die toename te maken met de campagnes van overheid en bedrijfsleven om scholieren te interesseren voor techniekonderwijs. Want in deze sector dreigt immers een tekort aan arbeidskrachten. Door de aanhoudende crisis kiezen nu meer jongeren een studie waarmee je goede kansen hebt op de arbeidsmarkt. De sterke stijging bij de HAN is het gevolg van een inhaalslag. Een paar jaar geleden kozen in deze regio relatief weinig middelbare scholieren met een profiel natuur & gezondheid of natuur & techniek voor een technische vervolgopleiding. „We waren niet bekend genoeg”, zegt Janneke Hoekstra, directeur van de Faculteit Techniek. „Daar hebben we stevig in geïnvesteerd.” De HAN heeft de banden met de middelbare scholen aangehaald. Om te beginnen houdt de faculteit regelmatig een avond voor docenten, decanen en schoolleiders zodat zij beter weten wat de hogeschool te bieden heeft. Daarnaast zijn er activiteiten opgezet om met name havo-scholieren kennis te laten maken met de opleiding. Janneke Hoekstra: „Pas als je jongeren techniek laat beleven, krijgen ze er een beeld van. We hebben speciale dagen voor 3-havo, 4-havo en 5-havo. Dan laten we ze iets ma-

foto ANP

Familiebedrijf

F

Praktijkles bij de laboratoriumopleiding.

foto HAN

ken. Bijvoorbeeld een haargel of een bouwconstructie. We beginnen al bij de derdeklassers omdat ze in dat jaar het examenprofiel kiezen.” De HAN richt zich niet alleen op havisten, ook vwo’ers die meer praktisch ingesteld zijn, voelen zich vaak meer op hun gemak op het hbo. Verder heeft de HAN met alle roc’s in de regio afspraken gemaakt om de aansluiting zo soepel mogelijk te laten verlopen. Voor een toenemend aantal studierichtingen wordt een fast-track opgezet voor sterke mbo’ers. Die beginnen hun opleiding op het roc maar gaan al snel ook een deel van de studie aan de HAN volgen. Na zes jaar kunnen ze afsluiten met een hbo-diploma. Zo is in samenwerking met Rijn IJssel een ver-

snelde opleiding voor autotechniek opgezet. De HAN heeft ook bijna driehonderd deeltijdstudenten. In sommige gevallen is die opleiding opgezet in samenwerking met het bedrijfsleven. Zo neemt netwerkbeheerder Alliander mbo’ers aan die op de HAN verder worden geschoold op het gebied van elektrotechniek en energietechniek. „In toenemende mate hebben we op die manier afspraken met het bedrijfsleven”, aldus Janneke Hoekstra. Samenwerking met het bedrijfsleven is hoe dan ook een speerpunt van de HAN. Studenten worden steeds vaker - onder begeleiding van docenten en lectoren - ingezet bij het ontwikkelen van innovaties in het bedrijfsleven.

tober 2010.

zijn familie bekendgemaakt. Hans Riegel overleed op 90-jarige leeftijd aan hartfalen. Riegel nam in 1946 het roer over bij de fabriek die in 1920 door zijn vader, Hans Riegel senior, was opgericht. De naam van de onderneming ontleende de oprichter aan zijn eigennaam plus de toevoeging van de vestigingsplaats Bonn.

Kort Chipmachinefabrikant ASML ligt op koers om zijn financiële doelstellingen voor dit jaar te halen. De omzet kwam in het derde kwartaal uit op 1,32 miljard euro, tegen 1,19 miljard euro in de voorgaande periode. ASML boekte een nettowinst van 193 miljoen euro, tegen 221 miljoen euro in het tweede kwartaal. Voor het vierde kwartaal voorziet ASML een omzet van rond de 1,8 miljard euro. Het vertrouwen van Duitse beleggers en analisten in de eigen economie is in oktober voor de derde achtereenvolgende maand gestegen. Dat blijkt uit cijfers die het onderzoeksinstituut ZEW naar buiten bracht. De vertrouwensindex van het ZEW, die de verwachtingen voor het komende halfjaar weergeeft, steeg deze maand van 49,6 naar 52,8. Economen rekenden in doorsnee op een stabilisering.

Stefan Nykamp pleit voor de oslag van stroom in accu’s.

Bankieren

De huizenprijzen in Groot-Brittannië zijn in augustus in het sterkste tempo van de afgelopen 3 jaar gestegen. Dat maakte het Britse statistiekbureau bekend. De gemiddelde huizenprijs in Groot-Brittannië steeg in augustus met 3,8 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, tot 247.000 pond (ruim 291.000 euro). Die stijging volgde op een toename met 3,3 procent in juli en was de sterkste sinds ok-

De detailhandel zag de omzet in augustus licht dalen. De winkels draaiden 0,7 procent minder omzet dan in dezelfde maand vorig jaar. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend. De prijzen stegen met 2,4 procent, terwijl het volume 3 procent kromp. Gemiddeld lag de omzet in de maanden juni, juli en augustus ruim 1 procent lager dan in dezelfde drie maanden in 2012. Coca-Cola heeft ondanks de moeilijke economische omstandigheden vorig kwartaal meer frisdrank verkocht dan een jaar eerder. Het bedrijf wist daarbij ook de winst op te voeren. Coca-Cola bracht in het derde kwartaal wereldwijd 2 procent meer frisdrank aan de man dan een jaar eerder. Op de Noord-Amerikaanse markt namen de verkopen met 2 procent toe, in Zuid-Oost Azië stegen ze met 5 procent. In Europa zag het moederbedrijf van merken als Coca-Cola, Fanta en Sprite de verkopen met 1 procent dalen. De nettowinst van ’s werelds grootste frisdrankbedrijf klom tot 2,45 miljard dollar. De directeur van snoepfabrikant Haribo, bekend van snoepwaren als gummibeertjes en colaflesjes, is overleden. Dat heeft

Ierland maakt flinke stappen met het terugbrengen van het begrotingstekort. Ook de economische groei valt volgend jaar mogelijk iets hoger uit dan eerder gedacht. 2014 wordt het zevende jaar op rij dat Ierland forse bezuinigingen moet doorvoeren. Die komen volgend jaar uit op 2,5 miljard euro. Daarmee komt het tekort volgend jaar uit op 4,8 procent van het bruto binnenlands product. Het Franse voedingsmiddelenconcern Danone heeft de omzetverwachting voor dit jaar verlaagd. Dat heeft onder meer te maken met een scherpe daling van de verkoop van melkpoeder in Azië. Danone haalde uit 8 Aziatische landen melkpoeder terug omdat de producten mogelijk vervuilde ingrediënten bevatten. Het bleek uiteindelijk vals alarm, maar Danone wil de schade van minimaal 200 miljoen euro verhalen op leverancier Fonterra.

amiliebedrijven staan de laatste jaren vol in de belangstelling van de media en financiële- en zakelijke dienstverleners. Maar wat maakt een familiebedrijf dan zo bijzonder? En waarom zijn familiebedrijven over het algemeen winstgevender dan niet-familiebedrijven? Allereerst is de dynamiek erg bijzonder, aangezien men te maken heeft met drie elementen: familie, onderneming en eigendom. Deze elementen houden altijd verband met elkaar en dat levert een bijzondere (arbeids)verhouding op. De kracht van familiebedrijven zit met name in de langetermijnvisie van de onderneming, welke gericht is op geduldig kapitaal, rentmeesterschap (denken in generaties) en duurzaam ondernemen. Deze kernwaarden sluiten naadloos aan bij de visie van de Rabobank en zodoende zijn wij ook nauw betrokken bij familiebedrijven. Zo organiseert het Nederlands Centrum voor het Familiebedrijf (NCFB) in samenwerking met onder andere Rabobank, de verkiezing van het familiebedrijf van het jaar. Daarnaast organiseren wij mini-masters op MBA-niveau, speciaal voor ondernemers die te maken hebben of krijgen met een overname of overdracht van een (familie) bedrijf. Uit onderzoek is gebleken dat continuïteit de belangrijkste ondernemingsdoelstelling is van familiebedrijven. Echter, tweederde van de familiebedrijven heeft de anticipatie op noodsituaties niet goed geregeld en de helft van de ondernemers die wel anticipeert, doet dat onvoldoende. Dit kan de continuïteit van de onderneming in gevaar brengen. Wij gaan met (familie)bedrijven in gesprek over (nood)opvolging van de onderneming. Het is niet het leukste onderwerp om over na te denken, maar wel een ontzettend belangrijke. Onze adviseurs brengen risicovolle situaties in kaart en bespreken dit met de ondernemers. Te denken valt aan risico’s met betrekking tot overlijden, arbeidsongeschiktheid, stoppen met werken en echtscheiding. Wij adviseren om de uitkomsten te verwerken in een (nood)opvolgingsplan en/of familiestatuut. Bent u benieuwd wat onze adviseurs voor u kunnen betekenen? Mail naar: M.D.M.Vollenbroek@rijkvan nijmegen.rabobank.nl


De Gelderlander zaterdag 19 oktober 2013

10 | nieuws

Zonnefolie steeds beter werkzaam zijn. Namen als NedStack en Hygear komen dan snel naar voren. Dat vergt evenwel een investering van 150 miljoen euro, aldus Swanborn. Een tweede optie betreft een focus op licenties, legde hij verder uit. Daarbij zal de Arnhemse fabriek als ontwikkelcentrum en hoofdkantoor blijven bestaan, maar kunnen overal ter wereld licentiehouders een eigen productie-unit opstarten. De revenuen stromen dan naar Arnhem. Deze optie vergt geen investering. Een derde optie, en die heeft de voorkeur van Swanborn, betreft de (door)ontwikkeling van de Energy Campus op de Kleefse Waard. Daarbij wordt een samenwerking gerealiseerd met drie universiteiten (de TU’s van Enschede, Eindhoven en Delft) de universiteit van Aken, en de HAN. Deze optie kost slechts 9 miljoen, aldus Swanborn.

Eind vorige maand vierde de Arnhemse flexibele zonnecelfabrikant HyET een bescheiden feestje: het was gelukt om een nieuwe zonnecelfolie te ontwikkelen die meer dan 10 procent zonlicht in elektriciteit omzet. En dat bij een twee keer zo hoge productiesnelheid als in 2011. door Frank Thooft

S

inds de overname van de failliete boedel van Helianthos, waar moederbedrijf Nuon geen heil meer in zag, heeft de nieuwe Arnhemse eigenaar Rombout Swanborn het tij weten te keren. Hij verdiende met zijn gedurfde overname al de prijs Arnhemse Ondernemer van het Jaar, en hij heeft het personeelsbestand sinds 2011 weten te vertienvoudigen van twee mensen toen naar bijna twintig nu. De jaarproductie steeg van 100 vierkante meter naar 5.000 vierkante meter en de investering van 5 miljoen euro in 2011 heeft plaatsgemaakt voor hogere een kapitaalsinjectie van 7,3 miljoen euro. Wat zit hier achter? Swanborn vertelde het tijdens de viering van het doorbreken van de 10procentsnorm. Hij trok er een zaal vol mensen mee, variërend van (nieuwe) medewerkers en hun familie tot vertegenwoordigers van investeringsmaatschappij Oost NV, de provincie en de wethouder economische zaken Michiel van Wessem.

Goede weg

Swanborn: „In theorie kun je met flexibele zonnecellen een rende-

Rijnhal

Rombout Swanborn (met blauwe das) en Edward Hamers (rechts) bij de rollen zonnecelfolie. ment van 15 procent halen. In de praktijk lukt niemand dat nog. Wij zijn de eersten die boven de tien procent zijn gekomen, en dat geeft ons het vertrouwen dat we op de goede weg zijn.’’ Hoe die 10 procent gehaald is, gaf Swanborn niet prijs. Maar dat het ligt aan de juiste samenstelling, volgorde en toepassing van de pakweg tien lagen waaruit een flexibele zonnecel bestaat, lijdt geen twijfel. Zijn mensen zijn er dag en nacht mee bezig om in deze proeffabriek de

juiste mix te benaderen. Als vergelijking noemde Swanborn het rendement dat met zonnepanelen be-

Zet Arnhem op internationale EMT-kaart haald kan worden: dat is 18 procent. Doordat flexibele zonnecel-

foto Marina Popova

len goedkoper te produceren zijn, is hun rendement van 10 procent nu al vergelijkbaar met de 17 procent van de harde cellen, legde hij uit. Hij ging tijdens zijn presentatie in op de drie toekomstscenario’s die hij momenteel als optie heeft voor de zonnecelfabriek. De eerste omvat een uitbreiding op het industrieterrein Kleefse Waard in Arnhem, waar ook al veel andere bedrijven zitten die in de EMT (energie- en milieutechnologie, red)

Wethouder Michiel van Wessem heeft een voorkeur voor deze laatste optie. Hijzelf zou bijvoorbeeld de Rijnhal graag bedekt zien met de flexibele zonnecelfolie van Swanborn, verklaarde hij desgevraagd. Niet alleen vanwege het rendement, maart ook om Arnhem voor eens en altijd op de internationale EMT-kaart te kunnen zetten. Swanborn had tijdens zijn presentatie nog wel een kritische noot: „Als de overheid nu alle subsidie die ze momenteel aan particuliere kopers van zonnepanelen verstrekt, zou investeren in HyEt, zouden we zo snel kunnen groeien en zo goedkoop kunnen leveren, dat er helemaal geen subsidie voor het aanschaffen van flexibele zonnecellen meer nodig zou zijn.’’

Event: zonder zonne-energie geen toekomst

H

et was alweer voor de vierde keer dat de gemeente Arnhem, in nauwe samenwerking met stichting KiEMT, een bijeenkomst hield met het thema Green Industry. Plaats van handeling was een voormalig industrieel icoon, een grote lege hal op Industriepark Kleefse Waard (IPKW), waar tal van jonge en innovatieve bedrijfjes vandaag de dag hard werken aan een toekomst met zonne-energie. Dit laatste was dan ook het thema van de middag. Onder de vlag The Future of Solar lieten diverse experts hun licht schjijnen op de voordelen van zonne-energie. Niet in de laatste plaats wethouder Michiel van Wessem, die trots wees op de recent gelanceerde zonatlas (zonatlas.nl). Dit is een website waarop per gemeente en per straat, zelfs per pand, te zien is in hoeverre gebouwen geschikt zijn voor het plaatsen van zonnepanelen. Van Wessem focust voor Arnhem op de combinatie van zonne-energie en waterstof, benadrukte hij. Over tien jaar zouden wat hem betreft alle auto’s in Arnhem op elektriciteit moeten kunnen rijden. Een prominente plaats was weggelegd voor de Arnhemse Ondernemer

Rombout Swamborn spreekt het publiek toe. van het Jaar Rombout Swanborn (zie ook het artikel hierboven), die de ongeveer 230 deelnemers aan de bijeenkomst zijn visie op flexibele zonnecellen liet horen. „Succesvolle commercialisering is nu mogelijk’’, liet hij weten. Hij fo-

cust op zijn beurt op de Energy Campus als epicentrum van de solar future voor Arnhem en omstreken. Ook Gert Jan Jongerden, expert Solar Energy Systems bij stichting KiEMT en voormalig directeur van Helianthos, gaf een

foto Jacques Kok

boeiende schets van de mogelijkheden van zonne-energie. „We hebben in feite al onze fossiele brandstoffen al opgestookt’’, stelde hij. „Het is niet zo dat de toekomst aan de zonne-energie is, sterker nog; zonder zonne-energie is er

geen toekomst!’’ Hij wees vervolgens op buurland Duitsland, dat heel veel heeft geïnvesteerd in zonne-energie en daarmee tot de voorlopers in Europa behoort. Jongerden gaf aan te verwachten dat de prijs van solar met een factor vier zal dalen tussen nu en 2015, waardoor het voor steeds meer mensen bereikbaar en realiseerbaar zal worden. Voorafgaand aan de lezingen vonden zogenaamde Pecha Kucha’s plaats: een presentatie aan de hand van twintig snel voorbij komende slides. Eerst vertelde Wilma Berends over het project A15, waarbij elektrische (deel)auto’s op lokaal opgewekte groene stroom rijden. Daarna kwam Friso Huizinga van Quing Groep aan het woord. Hij vertelde over het Nanosol-project, waarin een nieuwe generatie van folies voor thermische zonnepanelen worden ontwikkeld. Voorts waren er op het informatieplein onder meer stands van het Nuon Solar Team, Roof Garden Arnhem, de Zonatlas, de HAN en ArtEZ met draagbare zonnecel-mode, en Alliander met een zonnecelboot. www.kiemt.nl www.ipkw.nl


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

nieuws | 11

Wie is de beste verkoper? Een Duitse klant wil in een winkel anders geholpen worden dan een Nederlandse. Dat moet het verkopend personeel wel weten. Om dat te bevorderen organiseert De Lerende Euregio , een samenwerkingsverband van 7 Nederlandse ROC’s en 23 Duitse BerufKollegs, het RijnIjssel College op 6 november de wedstrijd ‘de beste euregionale verkoper’ in de Stadthalle in Kleef. door Thed Maas

„E

en Duitse klant wil doorgaans eerst zelf in de winkel rondkijken en geeft vervolgens een seintje ‘u mag me komen helpen’. Een Nederlandse klant wil meteen aangesproken worden door het verkopend personeel.” Wilfrie Koekkoek van het subsidieloket van ROC Nijmegen én ROC RijnIjssel uit Arnhem is lid van de stuurgroep ‘de lerende Euregio’. De Euregio is het grensoverschrijdende samenwerkingsverband, dat in de driehoek Arnhem-Nijmegen-Duisburg de grensoverschrijdende contacten tussen de scholen voor beroepsonderwijs bevordert. De verkoperswedstrijd op 6 november is onderdeel van een symposium van de ‘de lerende Euregio’ dat gewijd is aan de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. De leerlingen die aan de wedstrijd deelnemen mogen zelf een produkt kiezen - een broek of shampoo - en dat moeten ze met een overtuigend verhaal vervolgens verkopen aan een klant -uit-het-andere-land.

De leerlingen van het ROC bakten een Euregionaal brood: tussen een Duits en Nederlands brood in foto Eigen foto „We hebben ons de laatste jaren vanuit het beroepsonderwijs bezig gehouden met het probleem dat de diploma’s aan beide kanten van de grens niet erkend worden. Eigenlijk is dat niet zozeer het probleem, maar wel dat werkgevers en vakkrachten willen weten dat werknemers uit het buurland kennen en kunnen. Daarbij lag de focus altijd op de verschillen. Wij hebben gekeken naar de overeenkomsten, want 80 procent is hetzelfde. Er is een oplossing gevonden in een geautoriseerde beschrijving bij het diploma”, aldus Wilfrie. „Dat betekent dat we in twee talen opschrijven wat de mensen kun-

nen. Dat certificaat krijgt het stempel van de IHK (Industrie- und Handels Kammer) en het Nederlandse kenniscentrum. Daar hechten de Duitse werkgevers nogal aan.” Inmiddels zijn deze certificaten voor 25 beroepen ontwikkeld.

‘Focus lag altijd op de verschillen: nu op de overeenkomsten’ In totaal doen er 8 Nederlandse ROC’s en 25 Duitse Berufskollegs (160.000 leerlingen 10.000 docen-

ten) aan mee. Onderzoek leerde dat de grensoverschrijdende arbeidsmarkt zich vooral in de sectoren detailhandel, logistiek, mechatronica en gastronomie ontwikkeld heeft. Ander onderdeel van het symposium is de introductie van een Euregionaal brood. Dat is ontwikkeld door de bakkersleerlingen van het ROC en van het Berufskolleg uit Duisburg. Het brood houdt het midden tussen een Duits brood en het wat ‘rullere’ Nederlandse brood. „Het brood wordt vervolgens een jaar lang in winkels in Wageningen en Duisburg te koop aangeboden”, zegt Koekkoek. Wat zorgen baart is de afnemende aandacht die in het MBO aan het

Duits gegeven wordt. Koekkoek: „Het ministerie van onderwijs wil dat het niveau van het Nederlands en het Engels in het MBO opgekrikt wordt. Dat gaat ten koste van het Duits. Terwijl het juist in deze grensregio van belang is dat mensen Duits spreken.” Vandaar dan ook dat het symposium het onderdeel ‘de grote taalshow’ heeft. „Het beheersen van de taal kan tot langdurige grensoverschrijdende vriendschappen leiden”, zegt Wilfrie. Bedrijfsleiders van bedrijven die zowel Nederlands- als Duitstalig personeel hebben - bijvoorbeeld dropjesproducent Katjes uit Emmerik en vlaggenproducent Kaak uit ‘s Heerenberg graag deze zin verwijderen aangezien nog niet bekend is welke ondernemers deel nemen.- vertellen vervolgens hoe Nederlanders en Duitsers samen ‘wereldkampioen’ kunnen worden. „Voor sommige klussen kun je beter een Nederlander inzetten: in andere dingen zijn Duitsers beter. Samen zijn ze onverslaanbaar.” Tijdens het symposium zullen Nederlandse en Duitse leerlingen met elkaar optrekken om zo hun euregionale competenties verder te ontwikkelen. Het symposium vindt plaats op 6 november in de Stadthalle in Kleef.

Uw kleding is onze zorg! medisch, horeca, representatief en industrie Nieuwgraaf 52a, 6921 RK Duiven Tel. 026 - 767 65 75 Molenstraat 150, 6511 HN Nijmegen Tel. 024 - 329 67 44

www.janeandbarnie.nl

Het Nieuwe Winkelen: attitudeverandering

H

et is een attitudeverandering, benadrukt binnenstadsmanager Han Overkamp. Het Nieuwe Winkelen is zeker geen manier om winkels gewoon ‘even online te zetten’. Belangrijk argument voor de Arnhemse winkeliers die met Het Nieuwe Winkelen zijn begonnen nu al 45, en de rest van de 1250 Arnhemse ondernemers volgen wat Overkamp betreft snel daarna - is dat de consument veranderd is. Die zoekt thuis op de bank met een tablet of smartphone even de beste en scherpste aanbieding op, en bestelt die. Online, inderdaad. Of tijdens het winkelen door de stad zelf met zijn smartphone, want ook dat moet niet vergeten worden. De wifi-deken die Arnhem daarvoor aan het leggen is, speelt daar slim op in. Want er is ook nog zoiets als winkelbeleving. En de kracht van Het Nieuwe Winkelen zit hem juist in de combinatie van die twee elementen: online én in de winkel. Alleen dan kan de winkelier / ondernemer van vandaag de kracht van het online bestellen door de landelijk werkende grootwinkelbedrijven en postordergiganten het hoofd bieden. Het Nieuwe Winkelen dat Arn-

hem aan het opzetten is, daarbij gecoached door de Arnhemmer Rob Weiss van Ik-Onderneem!, combineert via - inderdaad - slimme internettechnologie het online en het fysieke van de Arnhemse zaken aan elkaar. Zodat de shoppende klant thuis op de (Arnhemse) bank juist bij de Arnhemse winkels terecht komt. Die bestelling wordt vervolgens door weer een Arnhemse bedrijf, ZZZoof, zie het artikel elders in deze uitgave, bij hem thuisbezorgd. Maar ook het shoppen in de winkelstraten wordt geboost door Het

‘Vertrek Bijenkort uit Arnhem is eeuwig zonde’ Nieuwe Winkelen. Winkeliers zullen gaan samenwerken via online aanbiedingen, waardoor ze samen sterker komen te staan, en een aantrekkelijker aanbod voor de consument kunnen bieden. Alles is terug te vinden onder de noemer Arnhem-Winkelstad.nl, waar het collectief van de Arnhemse ondernemers terug te vinden is

Han Overkamp voor de online zoekende consument. Binnen de opzet van Het Nieuwe Winkelen in Arnhem is er ook een warenhuismanager aangesteld, die de individuele winkeliers gaat helpen met het opzetten van slimme (‘’2.0’’) oplossingen. Voor-

foto Jacques Kok

beelden elders uit het land - Weiss heeft, voordat hij Arnhem ging begeleiden, twee jaar ervaring opgedaan met dertien andere Nederlandse steden - zijn er inmiddels in overvloed. Winkeliers blijken zeer slim en

spitsvondig om samen acties op te zetten die zowel online aantrekkelijk zijn, als ‘in de winkel’. Het recent aangekondigde vertrek van de Bijenkorf uit Arnhem vindt Overkamp eeuwig zonde, want voor hem is het warenhuis een publiekstrekker van formaat, en geeft het de stad de allure die het verdient. Maar Overkamp laat zich niet op de kop zitten, laat hij weten, en met hem de Arnhemse winkeliers ook niet. De consument kan tegen Sinterklaas vele ludieke en aantrekkelijke acties verwachten die het gevolg zijn van het nieuwe out-of-the-boxdenken dat ze tijdens de negen maanden, dat Weiss ze trainde, hebben geleerd. En sommige ondernemers hebben de smaak al heel goed te pakken, blijkt. Zo is Dudok heel effectief met het online bereiken van (potentiële) gasten met facebook en foursquare. En ook Pollmann wist in no-time een geslaagde shop-stempel & win-actie op touw te zetten. En Harold Lensen liet ook zien verstand te hebben van het nieuwe denken door zijn juiterst succesvolle sigarendiner. Met andere woorden: wordt vervolgd!


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

de kwestie | 13 Seminars

Saskia Plantinga

Jasper Meinema

Peter den Biesen

Frank Wilbrink

Joost Bouman

Groen verbetert concurrentiepositie

G

roen is misschien wel ietsje duurder, maar het verbetert wel je concurrentiepositie. Met deze uitspraak reageerde Peter den Biesen, mede-initiatiefnemer van huismerkenergie.nl, op de stelling waarmee discussieleider André Sonneville het maandelijkse thema-ontbijt begon. „Met name als de voordelen meetbaar of aantoonbaar zijn, wil een ondernemer wel investeren’, sprak hij, hetgeen door zijn tafelgenoten werd beaamd. Frank Wilbrink van Winox uit Ravenstein stond daarbij zelfs volledig achter de stelling: alleen als het rendement oplevert wil een ondernemer investeren in milieu. Wilbrink is uitvinder van een nieuw type stookrooster voor open haarden en kachels, waarmee een hoger rendement en zuiniger verbruik gerealiseerd kan worden. „Het milieuvoordeel trekt klanten, merk ik’’, aldus Wilbrink. Een ander geluid liet Joost Bouman, innovatiemakelaar bij het Regionaal Nijmeegs Centrum voor Technologie, horen. „Niet altijd is het rendement zichtbaar of meetbaar. Maar er is een andere kant aan rendement: het goede imago. Wie investeert in milieumaatregelen en dat op de juiste wijze communiceert, kan daar zijn imago mee opvijzelen. En dat betaalt zich uiteindelijk ook terug.’’ Saskia Plantinga, uitvaartonderneemster met het Arnhemse bedrijf Abreptus, liet de milieuaspecten van een andere kant horen. „Vaak zijn nabestaanden heel erg

De

Kwestie Het heeft alleen zin voor bedrijven om te investeren in milieumaatregelen als het ze daadwerkelijk iets oplevert.

waarbij de uitstoot van uitlaatgassen gemeten wordt. Door een efficiëntere logistiek of routering kan die uitstoot teruggebracht worden, aldus Bouman. „Je hoeft dan minder rondjes te rijden.’’ Plantinga gaf aan zich er over te verbazen dat sommige uitvaartauto’s nog steeds erg vervuilend zijn. „Dat zijn dan vaak Amerikaanse sleeën die heel onzuinig rijden.’’ Dat de overheid LPG nog steeds zo zwaar belast met accijns verbaasde het gezelschap ook. „LPG, of nog beter: aardgas, is een van de schoonste brandstoffen die je in je auto kunt hebben’’, aldus Wilbrink. Langetermijn

door Frank Thooft fotografie Edwin Stoffer

geïnteresseerd in een uitvaartkist die milieuvriendelijk is geproduceerd, en ook bij verbranding minder vervuiling oplevert, maar als ze merken dat het duurder is haken sommige mensen dan alsnog af.’’ Een interessante ontwikkeling is echter, aldus Plantinga, dat crematoria momenteel aan het proberen zijn de restwarmte te hergebruiken. Jasper Meinema, directeur van Yes Energie, bevestigde de uitspraak van Den Biesen: „De klant wil inderdaad groene ener-

gie. Bedrijven hebben echter vaak geen geld daarvoor over. Aan de andere kant zie ik ook mooie initiatieven, zoals dat nieuwe kantoorgebouw in Beuningen: daar is dermate goed in milieumaatregelen geïnvesteerd dat het daardoor beter huurders heeft getrokken. En dat in een tijd van leegstand. In dit geval heeft een investering in milieu wel degelijk opgeleverd.’’ Bouman vulde hierop aan dat er in een Nijmeegse parkeergarage momenteel een onderzoek loopt

Een ander aspect is de korte termijnvisie die sommige ondernemers (blijkbaar) nog hebben, als het om milieu-investeringen gaat. Net zoals het voor particulieren lastig is om de terugverdientijd van een jaar of tien van zonnepanelen te hanteren, is het kennelijk voor ondernemers lastig om milieu-investeringen op de lange termijn te bezien. „Maar gelukkig blijven ondernemers overwegend toch wél investeren in milieu en innovatie’’, wist Bouman te melden. „Ik spreek elke week wel een ondernemer die daar gedurfde stappen mee aan het zetten is. En die weet ik dan vaak ook weer te koppelen aan een andere ondernemer, zodat ze samen die innovatie en verbetering verder kunnen uitbouwen.’’

Check, check, check: de verhuisregisseur

A

fvinken is wat Christa Falhaber uit Doesburg elke dag nauwgezet doet. Elke taak die ze vooraf omschreven had, elke actie die moet gebeuren: eerst doen, dan afvinken. Want daarin zit hem de kracht van een efficiente regie van een verhuizing. Of het nu voor een bedrijf is, of voor een particulier; plannen is waar het om gaat. Als verhuisregisseur neemt ze mensen een hele berg zorgen en planning uit handen. Wie ooit met zijn huishouden of zijn bedrijf verhuisd is, weet er over mee te praten. Zeker als het niet je dagelijkse bezigheid is, wil je nog wel eens wat vergeten. Er zijn vele honderden dingen waar je aan moet denken bij een verhuizing, legt Christa uit, zo niet duizenden. „En die bezorgen je slapeloze nachten als je die vergeet, of als je denkt: ik heb het gevoel dat ik iets vergeten ben, maar wat

ook al weer...’’ Vaak is het de echtgenote van de ondernemer, of de secretaresse, die opgezadeld wordt met de regie van een verhuizing. Naast het gewone werk, waardoor de stress op de hoek ligt. En waardoor fouten gemaakt kunnen worden, stelt Christa. „En dat is zonde. Dat kost alleen maar geld.’’ Formule

Ze heeft een modulaire opbouw van haar diensten opgezet waarbij ze ofwel alleen de basiszaken voor iemand gaat regelen, ofwel iets meer zorgen uit handen neemt, ofwel alles. Dat varieert van een kleine tweehonderd euro tot een kleine achthonderd euro, en reacties van haar klanten hebben haar ervan overtuigd dat ze een hiermee goede formule heeft gevonden. Ze is overigens geen vreemde in deze branche. Ze begon enkele jaren ge-

Christa Falhaber: ‘Planmatig echt alles nalopen en afvinken’. foto Jacques Kok leden met haar man al de Senioren Verhuisservice, en dat heeft ze met deze onderneming nu naar alle sectoren (ook jong en bedrijfsmatig dus) uitgebreid. Als oud-onderneemster weet ze hoe hoog de spanning kan oplopen in het hele proces van een verhuizing. „Het

gaat echt niet alleen om de dag zelf. Goed voorwerk, de juiste offertes eruit pikken, tussen de regels door lezen - wie neemt daar nou goed de tijd voor? Want de schoorsteen moet wel blijven roken!’’ www.verhuisregisseur.nl

De Kamer van Koophandel Centraal Gelderland verzorgt, in samenwerking met diverse organisaties, tal van seminars. Hieronder vindt u het programma voor de komende tijd. Tenzij anders vermeld, vinden de bijeenkomsten plaats in het gebouw van de Kamer van Koophandel aan de Kronenburgsingel 525 in Arnhem. De vermelde prijzen zijn per persoon. Aanmelden vooraf is noodzakelijk en kan via www.kvk.nl/ seminarsgelderland Zo start u een eigen bedrijf Het is van belang dat u zich als startende ondernemer goed voorbereidt. Dit seminar biedt u een eerste indruk van de stappen die u als startende ondernemer zet. Over vestigingseisen, wetten en regels, marktmogelijkheden en - informatie, begroten van omzet, kosten en winst. Data: 31 oktober in Nijmegen, 4 november in Wageningen en 14 november in Arnhem. www.kvk.nl/seminarstart (19.00 tot 22.00 uur, kosten 35 euro) Zo start u als freelancer of zzp’er Vaak is het voor een freelancer of zelfstandig ondernemer zonder personeel onduidelijk of hij/zij nu wel of niet als zelfstandig ondernemer wordt gezien. De Belastingdienst hanteert namelijk een ander criterium voor deze beoordeling dan bijvoorbeeld uitvoeringsinstellingen voor sociale zekerheid en de Kamer van Koophandel. Alle regelgeving over dit onderwerp maakt het ondernemen tot een uitdaging. Doel van deze avond is uitleg te geven over de positie van de zelfstandige zonder personeel en u te informeren over de valkuilen bij het opstarten van de onderneming. U krijgt onder andere antwoord op vragen als: Bent u freelancer/zzp-er eigen baas of niet, hoe zit het met de relatie tussen u en de opdrachtgevers, met welke regelgeving krijgt u te maken, hoe worden tarieven vastgesteld en hoe kunt u zich tegen risico’s verzekeren? (Kosten 35 euro. 12 december in Wageningen. www.kvk.nl/seminarzzp (19.00 – 22.00 uur) Financiën voor starters Speciaal voor startende ondernemers organiseert de KvK deze avond omdat het financiële plan een belangrijk onderdeel van uw onderneming vormt. Aan bod komen: wat zijn begrotingen, richtlijnen voor een goede administratie, balans-, verlies- en winstrekening, jaarrekening, winst en privé-uitgaven en financieringsmogelijkheden? Na afloop heeft u inzicht in het belang van een goed financieel plan, financieel inzicht in begrotingen in relatie tot het ondernemingsplan en bekendheid met termen, zoals de balans. www.kvk.nl/seminarfinancien (29 oktober Arnhem, 19.30 – 22.00 uur. Kosten 35 euro) Overstappen naar een BV Uw onderneming is voortdurend aan veranderingen onderhevig. Wellicht is de huidige rechtsvorm van uw onderneming, de eenmanszaak of vennootschap onder firma, niet meer de meest geschikte. Een mogelijkheid is het omzetten van uw bestaande rechtsvorm in een BV. Is dat fiscaal nog wel aantrekkelijk? Wat zijn de voor- en nadelen van een BV? Aanmeldenkan via de website: www.kvk.nl/seminaromzetten (maandag 28 oktober in Arnhem, 19.30 tot 22.30 uur, kosten 100 euro)


De Gelderlander zaterdag 19 oktober 2013

14 | de barometer

Annemarie Henk van den Berg Berg

Jan Jonker

Guido Dierick

Hein van de Pasch

Henk Dekker

Bart van Meer

Michiel Smits

Roy Tillman

Eline Koers

Ed Velthuis

Hanno Littink

Jan Blokland

EstherRonald Mirjam Sent Migo

Theo Lemmen

Panel eens met Klaas Knot Annemarie van den Berg: voorbij De Nederlandse economie laat hier en daar tekenen van stabilisatie zien. Wij verwachten in de tweede helft van dit jaar een einde aan de recessie. Maar van robuust economisch herstel zal voorlopig nog geen sprake zijn. Omdat wij geen sterke economische groei verwachten, voorzien wij een verdere stijging van de werkloosheid, tot ver in 2014. In augustus nam het aantal transacties van bestaande woningen voor de tweede achtereenvolgende maand toe (zowel de basisreeks als gecorrigeerd voor seizoensinvloeden). Ook de woningprijzen stegen voor de tweede achtereenvolgende maand. De transactiecijfers van de laatste maanden ondersteunen onze verwachting dat dit jaar een bodem in het aantal verkochte bestaande woningen gevonden wordt.

In Nijmegen werd Novio Tech Campus geopend en Akzo heeft besloten een deel van het personeel in Arnhem te gaan concentreren. En in de Liemers wordt een Duurzaamheids Expertise Centrum opgericht. Het panel ziet de nodige lichtpuntjes. Guido Dierick: trots In deze barometer staat het woord trots centraal. Zo kunnen we als land en regio bijzonder trots zijn op de prestaties van de Nederlandse Solar Teams in de World Solar Challenge in Australië. Grote verrassing was de overwinning in de Cruiser Klasse van het Solar Team van de TU Eindhoven met hun Stella, ’s werelds eerste gezinsauto op zonne-energie. NXP is een van de belangrijkste sponsoren van de Stella. De wagen zit dan ook vol met onze automotive technologie uit Nijmegen. Ook trots kunnen we zijn op de officiële opening van de Novio Tech Campus en gebouw M op 9 oktober jl. Een jaar geleden – middenin de economische crisis - kondigden de bij de campus betrokken partners, waaronder NXP, aan miljoenen te investeren in deze innovatieve broedplaats en daarmee in onze toekomst. Henk Dekker: DEC Het is prima dat de provincie Gelderland vele miljoenen gaat inzetten voor het verduurzamen van vooral sociale huurwoningen, hierdoor krijgt de bouw, toch de aanjager van onze economie, een behoorlijke zet in de rug. In de Liemers zijn we druk bezig om samen met de stichting KiEMT een Duurzaamheids Expertise Centrum (DEC) op te richten, zodat we elkaar op het gebied van duurzaamheid gemakkelijk kun-

Barometer

Guido Dierick van NXP: ‘Trots op Solar Team Eindhoven en Novio Tech Campus Nijmegen.’ nen vinden. Jan Jonker: hoopgevend In onze regio zien we hoopgevende ontwikkelingen. Zo heeft de provincie Gelderland afgelopen week bekend gemaakt 250 miljoen te investeren in verschillende initiatieven die een hefboom zijn voor innovaties, bijvoorbeeld verschillende state of the art faciliteiten binnen de Radboud Universiteit en UMC Radboud. De spin-off die dit heeft voor nieuwe bedrijvigheid zal positief zijn voor onze regionale economie. Henk Berg: schaars Als je onderneemt, heb je werkkapitaal nodig en dat is inmiddels een schaars goed aan het worden. Als banken het laten afweten, dan

6,6-6,6

Naam Bedrijf Roy Tillman Chemische bouwstoffen Henk Berg OSG Ronald Migo KvK Annemarie vd Berg Rabobank Theo Lemmen Ondernemerscafe Jan Blokland Cold Stores Michiel Smits DTZ Zadelhof Hein van der Pasch Mercator Incubator Jan Jonker Health Valley Ed Velthuis VNO-NCW Hanno Littink Bax Advocaten Esther-Mirjam Sent Radboud Universiteit Henk Dekker Lindus Eline Koers Weeghel Doppenberg Kamps Bart van Meer Dirkzwager Guido Dierick NXP

6,8-7,0 6,3-6,6 6,9-7,0 5,5-5,8 6,6-6,7 6,5-6,0 -- - 8,0 7,0-7.0 6,5-6,5 6,5-6,5 6,4-6,4 5,5-6,0 5,6-6,0 6,5-6,5 6,0-6,0 8,0-8,0

weet de echte ondernemer zijn financiering wel op een andere wijze te organiseren. Crowdfunding is een fenomeen waar je niet meer omheen kunt. Zonnepanelen op het dak van Rijnstate middels crowdfunding door medewerkers en buurtbewoners. Café de Ommelanden in Elst middels crowdfunding van 200 kroegtijgers. Steakhouse de Kastelein in mijn eigen Elden groeit tegen de klippen op middels crowdfunding in het dorp en het netwerk van de eigenaar. De energie die ontstaat rondom crowdfunding initiatieven is enorm positief; het gevoel dat je eindelijk die ‘vervelende’ bank niet meer echt nodig hebt, brengt het echte ondernemerschap weer naar boven. Roy Tillman: kwakkelen Hoewel de werkvoorraad voor de bouw over geheel 2013 licht stijgt blijft het kwakkelen in de Nederlandse bouwsector. Onze buurlanden doen het daarentegen aanmerkelijk beter. Zowel Duitsland als België realiseren een groeiende bouwsector met zelfs een groeiprognose voor 2014. Nederlandse bouwondernemingen wagen de sprong naar onze buurlanden echter maar zelden. Een gemiste kans voor bouwbedrijven uit de grensstreek. Jan Blokland: stagnatie De laatste weken is er meer weggeladen uit de koel- en vrieshuizen dan er binnen is gekomen waardoor de bezetting is afgenomen. Alleen is niet geheel duidelijk wat de oorzaak is. De export van verschillende producten loopt nog altijd redelijk door. Vooralsnog zien wij betalingstermijnen in de verschillende sectoren die we bedienen oplopen en dat duidt op stagnatie en niet op groei.

archieffoto Bert Beelen

Esther-Mirjam Sent: Klaas Knot Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank heeft er het volste vertrouwen in dat de Nederlandse economie weer in de lift zit. Premier Mark Rutte spreekt van beginnend economisch herstel. En volgens de OESO wint het economische herstel in de eurolanden aan kracht. Een econoom is een expert die morgen weet waarom de voorspelling die hij gisteren heeft gedaan vandaag niet is uitgekomen. Laten we hopen dat Knot, Rutte en de Oeso gelijk hebben. Ed Velthuis: slogan Gelderse Streken is wel een heel mooie slogan waarmee we de Nederlanders naar onze regio lokken. Vrucht van een prima samenwerking. Samenwerking is onmogelijk zonder vertrouwen in elkaar met gebalanceerde en transparante toets. Klaas Knot roept terecht dat de bodem bereikt of voorbij is. Zelfs uit de woningmarkt zijn er positieve berichten. Voor vergrijzend Gelderland en toenemend thuiswerk geldt zeker ook: Gelderse Streken, de mooiste plekken om te wonen en werken. Ronald Migo: impuls De geweldige bijeenkomsten die wij als Kamer van Koophandel in het kader van ‘Bouwen aan vertrouwen’ in de afgelopen week hebben georganiseerd spreken boekdelen! Innovatief ondernemerschap volop! Co- creatie en nieuwe verbindingen zijn de trefwoorden. En met Merkel weer in een hoofdrol zal het Europees beleid gecontinueerd worden. Een geweldige impuls is gegeven door de provincie Gelderland door 250 miljoen te investeren in de Gelderse economie.

Theo Lemmen: VUT Daar waar we langer door moeten werken, zou een VUTregeling in sommige gevallen voor een oplossing kunnen zorgen voor de jeugdwerkloosheid. Door oudere medewerkers met VUT te sturen, kunnen jonge mensen (deels) hun plek overnemen en daarmee snijdt het mes aan twee kanten. Geen uitkering voor de jongere, maar voor de oudere en de jongere doet ervaring op en heeft een toekomst. Michiel Smits: Akzo EMT (Energie, milieu en technologie) is een van de pijlers van de Arnhems economie. Veel gerenommeerde partijen zijn in de Arnhemse regio gevestigd, zoals Tennet, Kema, Dekra, Akzo, Teijin en Alliander. De laatste tijd hebben diverse grote ondernemers zich weer voor de lange termijn aan Arnhem verbonden. Dekra heeft een kantoor gekocht van 9.000 m2 en laat daarbij een moderne testfaciliteit van 8.000 m2 bouwen, het nieuwe hoofdkantoor van Tennet van 20.000 m2 zal binnenkort opgeleverd worden. En ook Akzo heeft besloten om een deel van het personeel in Arnhem te gaan concentreren. Hein van der Pasch: voorboden De provincie kwam eerder deze maand, na de voorbereiding met andere organisaties, tot een investeringsimpuls van 250 miljoen euro. Het is wel effe wennen met dit nieuwe groeimodel. Voor blijvende effecten is ook de participatie nodig van bedrijven en andere maatschappelijke organisaties die zich binden aan gemeenschappelijke doelen. Eerder bleek dat al goed te werken bij regionale projecten voor economische groei en innovatie, zoals Gelderland Valoriseert. Misschien kunnen overheden en politieke partijen ook iets met dit model.


zaterdag 19 oktober 2013 De Gelderlander

geknipt | 15 Door Frank Thooft

geknipt en geschoren Tips of informatie? deondernemer@gelderlander.nl

Kaiserbrötchen Niemand minder dan onze nieuwe burgemeester Herman Kaiser was te gast op de tweede verjaardag van de Ronald McDonald Business Breakfast Club Arnhem op 1 oktober, en prikte er een keizerlijk vorkje mee. En met hem ruim honderd anderen; leden en geïnteresseerden, die genoten van een heerlijk ontbijt de catering van Festifood 1. Deze ‘business-breakfastclub’ is twee jaar geleden opgericht en groeit als kool. Nu al zijn er 106 leden. De formule is simpel: het kost slechts 250 euro, en de maandelijkse ontbijten zijn steeds bij een ander lid (die dat ook verzorgt), waardoor de volledige contributie-opbrengst naar het Ronald McDonald Huis Arnhem kan gaan. 19 mille dus voor het afgelopen jaar, door penningmeester Léon Tjakkes officieel overhandigd aan office manager Irma Heebing (zie foto). En daar kwamen meteen wat donaties van leden bij: dik drie mille van Omroep Gelderland, en gastvrouwe Angelique van Wissen van Aannemersbedrijf Kroon schonk het huis een serie stootbanden voor de parkeerplaats. Kaiser toonde zich verrast door deze ondernemende initiatieven, sprak hij. Met een Tweetje had hij die morgen zijn bezoek al aangekondigd: ‘Zo dadelijk ontbijt in het Ronald McDonald Huis Arnhem. Ontmoet meer dan 100 ondernemers en 60 vrijwilligers. Doen goed werk, zonder subsidie.’

ziek is krijgt van alle deelnemers een bedrag geschonken. Dit bedrag is een basisvoorziening voor het eerste levensonderhoud. De deelnemers zijn zo dus verantwoordelijk voor de uitvoering en het beleid én houden controle over hun eigen geld. Een nieuwe Broodfondsgroep kan starten met minimaal 20 en maximaal 50 ondernemers uit eigen netwerk. Meer informatie www.broodfonds.nl

Businessbeurs De Liemers

Businessbeurs Liemers. jaar van het bestaan. Onder het genot van een uitstekend buffet en heerlijke drankjes blikten de leden van BizzNet terug op de afgelopen jaren en keken gezamenlijk ook vooruit, met hopelijk weer meer economisch perspectief, dat hen te wachten staan. Bizz-

foto Jacques Kok Net-voorzitter Lex Hendriks, die in zijn jubileumtoestraak uitgebreid stilstond bij de gastvrijheid van alle BizzNetleden, ging nader op dat thema in: „Direct vanaf het begin hebben wij in de programmering het profiel nagestreefd een businessclub te zijn

CaféConsult over dromen...

Nieuwste Broodfonds

...maar dan zeker geen dagdromen. CaféConsult, de netwerkorganisatie voor ondernemers, heeft op 28 oktober de succesvolle ondernemer Richard Zeevat als spreker. Zeevat heeft met zijn bedrijf Silence Games hoogwaardige strategy-games ontwikkeld, zoals Umbrana. Hij vertelt hoe je invulling kunt geven aan je dromen, via hoe het helemaal fout kan gaan, tto hoe je succesvol kunt worden. Grand Café Arnmhems Meisje, 28 oktober vanaf 20.00 uur. Entree is gratis.

www.cafeconsult.nl

BizzNet 5 jaar! Met wederom een zeer geslaagde bijeenkomst op Landgoed Rhederoord in De Steeg stond ondernemerssociëteit BizzNet op vrijdagavond 27 september uitgebreid stil bij de eerste vijf

19 mille voor het Ronald McDonald Huis Arnhem.

foto Robbie Veldwijk

te Arnhem, hodn Oosterbaan Juristen; Legal Assist, curator mr. H.J.D. ter Waarbeek, Velp. D&I Yarzada vof te Wageningen, curator mr.drs. C.J. Tijman, Ede. IP Groothandel bv, Intertop Products bv te Arnhem, hodn Intertop Groothandel, curator mr. C.A.M. Nijhuis, Arnhem. Qinqo bv te Arnhem, curator mr. W.W. Korteweg, Arnhem. Red Willow Racing bv te Westervoort, curator mr. R.J. Borghans, Arnhem. Rosandeberg Holding bv te Oosterbeek, curator mr. R. Vierhout, Nijkerk. A.J. Prins te Arnhem, hodn Prins Totaal Tuinen, curator mr. C.L.P.J. Crombag, Velp. Meike bv te Oosterbeek, curator mr. R.J. Borghans, Arnhem. Road Repair bv te Zelhem, hodn Road Repair Europe; Road Repair Partner, curator mr. R.W.J.M. Schuurman, Doetinchem. Mesys bv te Herwen, curator mr.

Regio Arnhem – Nijmegen heeft zijn allereerste Broodfonds, een betaalbare arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor zelfstandigen. ‘Komt voor de Bakker’, zoals dit nieuwe fonds heet, startte 1 oktober met vijftig deelnemers, het maximale aantal. De groep bestaat uit onder andere therapeuten, vormgevers, theatermakers, boekhouders en advocaten. Samen dragen zij zorg voor de basisvoorziening van toekomstige zieken binnen hun Broodfonds. Woensdag 25 september werd Komt voor de Bakker officieel ingeluid bij Geniet in de Weerd in Arnhem. Een Broodfonds is een arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor zelfstandige ondernemers. Een verantwoord en betaalbaar alternatief voor reguliere verzekeringen. Het Broodfonds werkt als een schenkkring. Wie

www.b2bdeliemers.nl

In Persoon Marijke Van kan heeft tijdens de Algemene Ledenvergadering op 5 oktober in Eindhoven de voorzittershamer van Jong Management overgenomen van scheidend voorzitter Marck Hagen. Van kan is merk- en modellengemachtigde en partner van AOMB, een juridisch adviesbureau op het gebied van intellectueel eigendom.

Marijke Van kan

foto Jacques Kok

AGENDA

Faillissementen Faillissement uitgesproken Ramson Beheer bv te Arnhem, curator mr. A.E. Mulder, Arnhem. De Stroomplantage bv te Arnhem, hodn Die Stroomplantage, curator mr E Smit, Arnhem. Intramid vof te Giesbeek, curator mr M.G.E. ter Hart, Arnhem. Stichting Zorgvilla Decor te Ede, curator mr. M.W. Riezebosch, Ede. Boiten Raadgevende Ingenieurs Amersfoort b.v. te Arnhem, hodn Boiten Raadgevende Ingenieurs, curator mr. A.O.C.A. van Schravendijk, Arnhem. R.W. Schoonhoven te Arnhem, hodn Schoonhoven Schoonmaak, curator mr. A.O.C.A. van Schravendijk, Arnhem. Chambesth bv te Zevenaar, hodn Creabies-Zevenaar, curator mr. C.L.P.J. Crombag, Velp. A.W. van Rekum te Heteren, hodn Digitrade Automatisering & Kantoorboekhandel, curator mr. F. Daemen, Nijmegen. Rechtspraktijk Drs Oosterbaan bv

voor het gehele MKB in de regio Veluwezoom. In deze tijden is het van belang dat we weer durven te ondernemen. Succes bereik je alleen als je Out of The Box wilt denken. Blijf niet hangen in vaste denkpatronen, successen worden geboren in peroden dat het vaak minder gaat.”. Hij ontving van voetbalvereniging Rheden een mooie bos bloemen.

Drie maal is scheepsrecht: B2B De Liemers bewijst dat het kan, een geslaagde businessbeurs organiseren. Zeker deze derde editie, weer in het Van der Valk in Duiven. Als je de handen maar uit de mouwen steekt, en dat met zijn állen doet. En dat deden de 6 Liemerse ondernemersverenigingen afgelopen 1 oktober met verve. Ze overtroffen er het bezoekersaantal van vorig jaar (2.000) mee: er waren nu maar liefst 2.300 bezoekers die naar de 124 stands van Liemerse ondernemers kwamen kijken. De hoofdsponsor Rabobank was dan ook uiterst tevreden met de aanpak.

VNO-NCW P.M. Gunning, Velp. Hunzebergen Beheer bv te Ede, hodn Recreatiepark Hunzebergen, curator mr. C.W. Houtman, Nijmegen. F. Kandemir te Ede v/h hodn Restaurant Dusköy Paleis, curator mr. I.J.G.H. Hage, Ede. Vereenvoudigd afgewikkeld faillissement:

G. Gijsbertsen Risk Management & Insurance Cons bv te Arnhem. A. de Jong te Arnhem v/h hodn vof De Jong & Dimitrijevic. La Fontaine Harderwijk cv te Arnhem, curator mr. H.J.D. ter Waarbeek, Velp. Sonsbeek Adviseurs bv te Arnhem, curator mr. J.H. Steverink, Arnhem. Stichting Empowerment Centre EVC te Arnhem. R.M. Onsteijn te Doesburg, hodn Onstein Koeriers Service.

Zaterdag 26 oktober, Industriepark Kleefse Waard, Westervoortsedijk te Arnhem, tussen 10.00 en 16.00 uur. Voor de jeugd t/m 14 jaar (en hun ouders) die nog een keuze moet maken voor een bepaalde opleiding. Het is de bedoeling deze jongeren enthousiast te maken voor een opleiding en beroep in de bèta en techniek. De verschillende technische sectoren worden op een uitdagende en speelse manier voor het voetlicht gebracht. Alle niveaus komen aan het licht; van praktijkschool tot en met Universiteit. Info: www.techniekdag.nl

Jong MKB Arnhem-Nijmegen Dinsdag 5 november, Duduk, Koningstraat 40 te Arnhem, aanvang 19.30 uur.‘Senseo-avond’, inspirerende netwerkavond over spitsvondigheid, creativiteit en samenwerking. Aanmelden: www.jongmkbkan.nl

Ondernemer van het Jaar Vrijdag 8 november, café concertgebouw De Vereeniging, Keizer Karelplein te Nijmegen, vanaf 17.00. Het Ondernemerscafé Nijmegen houdt i.s.m. met dagblad De Gelderlander enbijlage ‘de Ondernemer’ de verkiezing van de Ondernemer van het Jaar.

Ondernemerssociëteit KAN Maandag 11 november, restaurant De Hucht te Elst, vanaf 17.00 uur. Traditionele wijnproefavond. Partners van de deelnemers zijn deze keer van harte welkom. Wie deze proeverij verzorgt is nog even een verrassing. Aanmelden: www.ondernemerssocieteitkan.nl

Businessdag ROC Rijn IJssel Donderdag 24 oktober, Middachtensingel 2 Arnhem, van 10.00 16.00. 250 studenten met innovaties; i.s.m. Platform Creatieve Technologie. Informatie: 06-43707164.


Kennis voor ondernemers

maar ook door ondernemers

Dat maakt de kennis van de Rabobank toepasbaar. Kennis voor ondernemers die we in huis hebben, creëren we samen met ondernemers. Die kennis delen we voortdurend. In publicaties en sectorprognoses, maar ook via inspiratiesessies, de Rabo Kennis App en sectorgroepen op LinkedIn.

Kijk op www.rabobank.nl/kennis Samen sterker. Dat is het idee van coöperatief bankieren.

voor de

Omarm de Eusebius! ZATERDAG 19 OKTOBER, 13.00 UUR Tips voor het nieuwe fiscale jaar Wat moet u als ondernemer weten om in 2014 uw bedrijf nog beter te laten renderen? Is uw rechtsvorm nog wel de juiste? Hoe zit het met afdrachten van premies? Welke vrijstellingen zijn er? Wat verandert er eventueel op fiscaal gebied voor u? Daarover gaat de Ondernemer van november. De redactie van de Ondernemer, de maandelijkse businessbijlage van De Gelderlander, wil u informatie aanreiken waar u wat aan heeft. Aan U als ondernemer maar ook aan al die mensen die overwegen voor zichzelf te beginnen. Want het ondernemerschap is verlokkelijk: de helft van de bevolking droomt wel eens over een eigen zaak. En terecht, want ondernemen geeft je een kick. Steeds meer vrouwen wagen zich bovendien op het ondernemerspad en het aantal jongeren – vanaf 15 jaar – dat ondernemer wil worden of al is geworden, groeit explosief. Elke derde zaterdag van de maand belicht de Ondernemer deze ontwikkelingen. In nieuwsberichten maar ook in vertrouwde rubrieken als de Barometer, de Stoel, de Kwestie, Pas Begonnen, Faillissementen en Geknipt. Uiteraard heeft de Ondernemer een agenda met de voor ondernemers belangrijke bijeenkomsten. Online is de Ondernemer present met de landelijke site deOndernemer.nl en een regionaal getinte facebookpagina alsmede met een Linkedin groep.

De Ondernemer brengt in het novembernummer zoals gebruikelijk de fiscale tips voor het nieuwe jaar. In december gaat de Ondernemer over transport en logistieke autolease.

Vindt u het ook belangrijk dat de Eusebius behouden blijft voor Arnhem? Omarm dan zaterdag 19 oktober om 13.00 uur samen met vele Arnhemmers de Eusebius en laat met deze symbolische actie zien dat we ons samen sterk maken voor de Eusebius!

Met de Ondernemer hebt u het allerhoogste zakelijke bereik in de regio: er is geen zakelijk medium dat zoveel lezers trekt. Van de 492.000 lezers van De Gelderlander leest 70% de Ondernemer altijd. Zo’n 40.000 Ondernemerlezers zijn bovendien zelf ondernemer.

Er is die middag van alles te doen in de Eusebius. U bent vanaf 12.00 uur van harte welkom. Een kopje koffie of thee staat voor u klaar. Om 13.00 uur omarmen we de Eusebius.

In de Ondernemer vindt u bovendien de pagina Kamernieuws waarop de Kamer van Koophandel informatie verstrekt.

OMARM DE EUSEBIUS EN WIN EEN LEUKE PRIJS!

Wilt u uw bedrijf in de Ondernemer presenteren? Bel dan met: Mariana di Giovanni (regio Nijmegen, 06-51056969) Frank Lamers (regio Rivierenland, 06-51668037) Cees van Doornik (regio Arnhem, 06-55854966) Rudy Diemont (regio Achterhoek, 06-51788478).

* dinerbonnen * vrijkaarten voor leuke attracties * exclusieve historische rondleidingen * historisch gedenkboek Eusebius enzovoort

Deze uiting is gesponsord door Coers en Roest, ontwerpers bno | drukkers, Arnhem en De Gelderlander

VOOR GELDERLANDERS


de Ondernemer Arnhem