Issuu on Google+

* de Gelderlander

ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

Arnhem

deOndernemer.nl

Nijmegen

Achterhoek

Thema: Bedrijfsovername

14e jaargang nr. 2

Ondernemers in de bloemen gezet tijdens Arnhemse Ondernemersavond in Burgers’ Zoo.

Arnhems Compliment 䡵 Dinant

15

te Brinke (l) van BAM Utiliteitsbouw en Harold Hofman van Derksen Verhuizingen. foto Jacques Kok

In de Stoel: uitgever Saskia Stender uit Velp PAGINA 5

Dakar-rally: bedrijven winnen ook PAGINA 6

Marcel Hielkema nieuwe regiovoorzitter VNO-NCW PAGINA 7

1


UITGELICHT!

DE ZAKELIJKE WEBSITE/WEBSHOP VAN ...

%//- /0('-0'1'-, ("' $-..$ !'2& .)#+'- #'+ ,+**- !"++'0

Rijwielwebshop.nl en Fluit Tweewielers versterken elkaar. Sinds enkele jaren heeft Fluit Tweewielers naast de fysieke winkel ook een webshop welke een ander segment van de markt bedient dan de winkel zelf. Werden er al jaren in de winkel veelal elektrische en gewone fietsen verkocht, sinds de komst van Rijwielwebshop.nl (welke zich specifieker richt op race, ATB en befaamde Johnny Loco bakfietsen) is het assortiment sterk uitgebreid. Beiden hebben daar hun voordeel van en kunnen zo een complete collectie aanbieden tegen de altijd al scherpe aanbiedingsprijzen. Dit was natuurlijk altijd al een speerpunt van Fluit Tweewielers; scherpe prijzen, een complete collectie en volledige service zoals u

die verwacht van een fietsenwinkel. Dit is ook de manier waarmee Rijwielwebshop.nl zich van de grote concurrentie op het internet onderscheid: Volledige service en garantie in combinatie met extreme afprijzingen. Afgelopen jaren heeft Rijwielwebshop zich daardoor onder andere kunnen ontwikkelen tot verreweg de grootste Johnny Loco bakfietsdealer van Nederland en een serieuze partij in de ATB- en racewereld voor de prijskritische consument.

".-*$ /#.%$ "( 0.*',+ 1(#+& !-2/%(1'532 02%' & #2('*2--1*,2* "5%12(641$' %)% &./+ '<9-%%/ ;!))#4 ', ><<9

!1)!

1

""##!$

+++%)!(##+**+(*'*$"%&'

Hengelosestraat 14, 7256 AC Keijenborg Tel: 0575 463 441 www.rijwielwebshop.nl www.fluittweewielers.nl

*"+6"/<7"709%%0 ;8 ("21"+$<96 &"/ =:5:483.88;

Ook effectief communiceren op deze pagina? Bel Rudy Diemont 06-517 88 478 of uw eigen accountmanager

B2B

WEBbusiness Sneller

K&P denkt mee. Serviceabonnementen.

Met het serviceabonnement van Kremer & Partners kunt u - voor een vast maandelijks bedrag - gebruik maken van onze diensten. Geen snel oplopende provisie meer. Maar wel de kwaliteit die u van ons gewend bent. Dit levert u dus een fikse kostenbesparing op zonder in te leveren op duidelijkheid en service.

Meer informatie leest u op www.kremerenpartners.nl

Herenstraat 25-27, Aalten I T. 0543 47 27 03 E. info@kremerenpartners.nl I www.kremerenpartners.nl

Makkelijker

24/7

Completer

Voordeliger

JAAAAHHH!!!! G ZONDA RI A U R B E 16 F Een gezellig ondernemersfeestje voor het hele gezin! Enthousiaste ondernemers en de scherpste aanbiedingen dat treft u op de Ondernemerszondag in Ruurlo. Netwerken, inkopen en tijd voor een hapje en een drankje.

van 11.00 - 16.00 uur De Venterkamp 8 in Ruurlo

Met de Ondernemer hebt u het allerhoogste zakelijke bereik in de regio: er is geen zakelijk medium dat zoveel lezers trekt.

Van de 437.300 lezers van De Gelderlander

leest 70%

de Ondernemer altijd. De volgende uitgave is zaterdag 15 maart.


DE ONDERNEMER 3

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

Crisismanagement in de Zoo De Arnhemse Ondernemersavond in Burgers’ Zoo ging onder meer over hoe samen een crisis te vermijden. door Frank Thooft

De ingehuurde spindoctor Jack de Vries, bekend van zijn reputatiemanagement, ging tijdens zijn presentatie in op overleven in de mediacratie. Mediacratie, oftewel media die het land regeren, heeft een niet meer weg te denken plaats in de samenleving ingenomen. Wie zijn ongenoegen vandaag de dag op de sociale media zet (Twitter, Facebook enzovoorts) kan daarmee een ongekend effect realiseren voor degene (de ondernemer)over wie het gaat. En daar moet je je op voorbereiden, adviseerde De Vries. Hij waarschuwde ook voor ‘nieuwsjagende journalisten’ die uit zijn op nieuwtjes en die hun kranten willen vullen. „Een reputatie is sneller geschaad dan hersteld”, aldus de ervaringsdeskundige, die inmiddels als strategy director en public affairs adviseur bij Hill & Knowlton werkt. Voordat De Vries zijn presentatie hield, trapte Alex van Hooff af met een kort openingswoord, waarin hij aankondigde het thema ook invulling te (zullen) geven. De Zoo zal zich in de nabije toekomst meer en meer richten op het samen met de bezoeker ontdekken van de dierentuin door interactiviteit in communicatie. Hoe, wilde Van Hooff nog niet zeggen, maar dat het een groots project à la Bush of Ocean wordt, lijdt geen twijfel. ‘Samen’ was ook het kernwoord van burgemeester Herman Kaiser, die als gastheer namens de uitnodigende gemeente Arnhem de ruim 360 ondernemers harte-

䡵 Jack de Vries sprak over overleven in een mediacratie. foto Jacques Kok

lijk welkom heette. Samen met de gemeente Nijmegen zal hij zich sterk maken voor het nog beter promoten van de stadsregio. En het woord ‘samen’ klonk ook door in de drie korte filmpjes waarmee de diverse sprekers van de avond werden afgewisseld: in het project Roofgarden, waarbij gezamenlijk een gastvrije daktuin wordt opgebouwd, het met de klant delen van kennis van Dirkzwager, en Pimmr, de bijzondere voorkeurs-app die Paul Bongers, oprichter van het succesvolle Creaforti, met een ploeg jonge ontwerpers aan het ontwikkelen is. Ook wethouder Economische Zaken Michiel van Wessem bena-

COLOFON

O

Ad van Heiningen (wnd)

Commercieel directeur Adelinde Harms

Eindredacteur Thed Maas 06-53645103

Redactie

Cees van Doornik (Arnhem) 06-55854966 Frank Lamers (Rivierenland/De Vallei) 06-51668037

Foto’s Edwin Stoffer, Mariska Hofman, Jacques Kok, Theo Kock

Een reputatie is sneller geschaad dan hersteld

Jack de Vries

over De Vries’ eigen reputatiemanagement – refererend aan diens buitenechtelijke affaire in 2010 antwoordde De Vries dat hij daar wel degelijk van geleerd had, met name dat je in zo’n geval nooit je eigen adviseur moet zijn. Op een vraag van OKA-voorman Bart van Meer over het ‘draaien’ van politici antwoordde De Vries dat authenticiteit en consistentie belangrijker zijn dan snelle stemmenwinst. Het vertrouwen van de burger (en ondernemer) in de politicus van zijn keuze staat immers bovenaan. Integriteit, besloot De Vries zijn oratie, wint het van inventiviteit in de verkiezingen.

Begin voor uzelf, neem een bedrijf over

Hoofdredacteur

Accountmanagers

vies al door een zeer groot aantal van de aanwezigen was opgevolgd. Op een vraag van gemeentevoorlichter Roeland Loosen

TERZAKE

De Ondernemer is een uitgave van dagblad De Gelderlander die zich richt op ondernemers, beleidsmakers en beslissers.

André Sonneville (Nijmegen) Frank Thooft (Arnhem) Jacob Schreuder (Achterhoek)

drukte het belang van samen met ondernemers bouwen aan een verdere groei van de economie van de stad Arnhem. Hij benoemde de vele hoogtepunten van 2013 en sprak de verwachting uit dat dit jaar geoogst kan worden. Jack de Vries borduurde voort op deze samenspraak en benadrukte het belang van het samen met collega-ondernemers werken aan een communicatiestrategie, waarin de vernieuwing als met de sociale media nadrukkelijk een plaats zal hebben. Hij adviseerde elke ondernemer om regelmatig met de economieverslaggever een kop koffie te drinken. Na inventarisatie in de zaal bleek dat zijn ad-

䡵 Thed Maas is eindredacteur

van De Ondernemer

ngeveer de helft van u heeft het wel eens. Dat u ’s avonds op de bank zit en denkt: ‘Ik begin voor mezelf’. Uit onderzoek blijkt althans dat 37 tot 50 procent van de bevolking de wens koestert eigen baas te zijn. Momenteel, nu we de crisis nog voelen, is dat 37 procent; voor 2007 was dat ruim 50 procent. Waarbij aangetekend dient te worden dat die gedachte bij jongeren sterker leeft. Die hechten meer aan vrijheid dan aan een vaste baan, totdat ze een huis willen kopen, natuurlijk. Nu kun je zelf een bedrijf starten, maar wellicht is het, indachtig het thema ‘Bedrijfsovername’ van dit nummer, zinvol ook eens te bekijken of je een bestaand bedrijf kunt overnemen. Want de vergrijzing laat ondernemend Nederland niet ongemoeid en er staat een fiks aantal bedrijven te koop. Jaarlijks vinden er 23.000 bedrijfsoverdrachten plaats, zo zegt hoogleraar Roberto Flören verderop in dit katern. Zullen we eens kijken of er iets voor u tussen zit? Wat dacht u van een kinderkledingwinkel in Nijmegen? Met een omzet van tussen de een en twee ton

en een vraagprijs die beneden de 75 mille ligt. Is kindermode niks voor u? Een rijschool in de regio Arnhem met 55 leerlingen en twee lesauto’s dan? Te koop voor het luttele bedrag van 39.000 euro. Of een viersterrenhotel in de Achterhoek? Vraagprijs boven het miljoen. Je hoeft een bedrijf overigens niet altijd helemaal te kopen. Een jachtwerf aan de boorden van het IJsselmeer wil 50 procent van de aandelen kwijt, tegen een niet nader genoemd bedrag. De werf heeft een omzet van tussen 500.000 en 600.000 euro per jaar en boekt een ‘neutraal tot positief resultaat’. Het geld klotst niet meer tegen de plinten vandaag de dag en vandaar dat het steeds vaker voorkomt dat er voor een ‘earn out’, oftewel een uitgestelde betaling, gekozen wordt. Degene die een bedrijf koopt, doet een aanbetaling en de rest van de koopsom wordt betaald uit de toekomstige resultaten. Nu alle banken melden dat de economie in vrijwel alle sectoren dit jaar al weer zal aantrekken, is earn out zeker het overwegen waard. Dus koop een bedrijf en help een ondernemer aan zijn pensioen.


4 DE ONDERNEMER

Niet alleen met hagel schieten Retargeting: zo heet de manier van adverteren op internet waarbij je de tweede kans op een klant krijgt. door Tonie van Ringelestijn

O

nline-advertenties zijn alleen te richten op bezoekers die al interesse hebben in je producten. Hoe werkt dit ‘retargeting’? Je leest een online-artikel en de advertentie ernaast toont precies de schoen waar je gisteren naar keek, zonder hem te bestellen. Webwinkels als Zalando staan er bekend om. Deze vorm van internetreclame heet retargeting. Die richt zich op mensen die al interesse hebben getoond voor producten door bepaalde pagina’s op een webwinkel te bezoeken. „Zalando is er best agressief in. Ze kopen veel advertentieruimte voor retargeting, waardoor mensen de producten misschien wel te vaak terugzien”, zegt Kevin van den Besselaar van internetmarketingbureau PauwR. Niet alle gepersonaliseerde banners hoeven te voelen alsof een webwinkel je achtervolgt. „We werken ook veel voor het mkb, waarbij heel specifiek wordt gericht op groepen potentiële klanten.” Bedrijven beginnen met een gewone advertentiecampagne, daarna volgt de retargeting, bedoeld om meer aankopen te krijgen. „Vergeleken met retargeting is een gewone bannercampagne als schieten met hagel.” Goede retargeting moet een subtiele ‘reminder’ bieden. Partijen als Google, Facebook en Marktplaats bieden deze vorm van online adverteren aan. Bij bezoek aan een webwinkel worden gebruikers met een speciale code op pa-

Jong Huismerk Energie krijgt geld van IIG Het in 2012 gestarte Nijmeegse energiebedrijf Huismerk Energie gaat een belangrijke rol vervullen bij de regionale opwekking en verkoop van duurzame energie. Het Innovatie- en Investeringsfonds Gelderland (IIG) investeert én participeert in deze snelgroeiende innovator. Huismerk Energie is een kleinschalig opererende onafhankelijke energieleverancier. De onderneming richt zich op de productie en afzet van duurzame energie, rechtstreeks ingekocht bij onafhankelijke en lokale energieproducenten. Direct contact met de producenten en consumenten is tevens de kracht van Huismerk Energie, vindt het bedrijf. Dat is geheel tegen de huidige tendens van grote energiebedrijven in, maar het is wel waar de toekomst ligt volgens Huismerk Energie.

䡵 „Hé, naar die schoen keek ik gisteren toch ook al?” foto Hollandse Hoogte

gina’s in kaart gebracht. Bezochten ze bepaalde producten of merken? Hoeveel pagina’s bekeken ze? Stopten ze al iets in hun winkelwagentje zonder af te rekenen?

Goede retargeting moet een subtiele ‘reminder’ bieden

Kevin van den Besselaar

Op dat soort criteria zijn later retargetingcampagnes los te laten. Als deze mensen dan bijvoorbeeld op Facebook of een site met Google-advertenties zitten, krijgen ze banners over dezelfde of soortgelijke producten. Deze vorm van adverteren is effectief. Mensen klikken vaker op retargeting-reclames dan op gewone banners. De resultaten verschillen per site en product. Sinds kort plaatst Facebook bijvoorbeeld ook advertenties tussen de updates van vrienden. Dat is relatief nieuw en scoort daardoor goed, zegt Van den Besselaar: „Soms klikt wel 3 tot 4 procent van de Facebookbezoekers op die advertenties, dat is ontzettend goed.”

Betalen gaat per aangeklikte advertentie of duizend getoonde banners. Retargeting kost iets meer dan normale campagnes. Dat komt volgens Van den Besselaar omdat het het beste werkt om speciale banners te maken, die beter opvallen. Bij retargeting is het ook belangrijk de juiste groepen uit te sluiten. Mensen die deze week al iets hebben gekocht, hoef je niet meer te bestoken met banners. Bezoekers van de vacaturepagina of klantenservice zijn waarschijnlijk ook niet van plan nu iets te kopen. En dezelfde persoon te vaak dezelfde gepersonaliseerde advertentie laten zien, is ook onverstandig. Dat wekt Zalandoachtige irritaties op.

Voorbeelden van retargeting. Op wie richt je je campagne? ● bezoekers die winterjassen bekeken ● bezoekers die die ene winterjas bekeken ● bezoekers die al een winterjas in hun winkelwagen stopten zonder af te rekenen ● bezoekers die meer dan zeven jassen bekeken, of er langer dan 5 minuten aan besteedden ● bezoekers die jassen van een bepaald merk bekeken en misschien meer van dat merk willen zien (cross-selling) ● bezoekers die al een jas kochten maar misschien ook een bijpassende broek willen (up-selling).

De kunst van het overnemen: ’t onderbuikgevoel door Frank Thooft

K

ees van Mierlo is een oudgediende in de horecawereld. Hij is sinds 2012 enig eigenaar van het bekende restaurant ‘goed’ in het Arnhemse Klarendal. Daarvoor runde hij twaalf jaar lang met zijn broer restaurant De Peerdestal in Ellecom. En vóór die tijd was hij tien jaar franchisenemer van de Pinoccio-formule in Nijmegen. Met zijn zus had hij in die tijd tevens de Pinoccio-vestiging De Leeren Doedel op de rand van Oosterbeek en Arnhem. En zijn verhaal als eigen baas gaat nog verder terug. Van Mierlo begon na zijn opleiding aan de Arnhemse middelbare detailhandelsschool een eigen zaakje als bevoorrader van sigarettenautomaten in Arnhemse cafés; dat nam hij over van Vitessespeler Charlie Bosveld. Hij begon met 50 klanten, en liet dat groeien tot 150.

Steeds een nieuw avontuur, steeds een bedrijfsovername, steeds die groei, hoe deed hij dat? „In eerste instantie op mijn onderbuikgevoel. Natuurlijk moeten de cijfers kloppen, maar je gevoel is leidend. Die sigarettenhandel, daar zag ik een enorme groei in. Let wel, dat was nog in de jaren tachtig, toen er nog geen antirooklobby was. En Pinoccio, dat kende ik al als student, ik kende de sfeer en kon een inschatting maken. En dan ga je er voor. De Peerdestal was een in slaap gesukkelde herberg toen we die konden overnemen, maar ik zag de potentie van die locatie. We moesten al na een half jaar een gedeelte aanbouwen, zo goed liep het. En met het bedrag waarmee de toenmalige bedrijfsleider en zijn vrouw mijn aandeel overnamen, kon ik me inkopen bij Franklin van Reemt, die op dat moment net ‘goed’ was begonnen. Ik stond op het punt restaurant Hartenstein in Ooster-

䡵 Kees van Mierlo tijdens de drukke nieuwjaarsreceptie

in zijn ‘goed’: „Een concurrent is geen bedreiging, maar een aanvulling.” foto Jacques Kok

beek over te nemen toen Franklin me belde. Ik kende als Arnhemmer Klarendal als geen ander en voorzag een flinke opwaardering van die buurt, en dat bleek een

goede visie. Eind vorig jaar heeft Klarendal zelfs de Gouden Piramide gekregen, als Vogelaarwijk die zich het beste heeft ontwikkeld. Twee jaar geleden kreeg ik de


DE ONDERNEMER 5

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

De driepoot als troef

EUROPA

Gelijke rechten seizoenswerkers Seizoenswerkers uit niet-EU-landen krijgen dezelfde rechten als hun EU-collega’s. Dat heeft het Europees Parlement besloten. De werk- en leefomstandigheden van de seizoensarbeiders worden aangepakt. Op het gebied van salaris, werktijden en vakanties krijgen de seizoenswerkers uit bijvoorbeeld Afrika dezelfde rechten. Ook mogen ze lid worden van een vakbond en krijgen ze toegang tot sociale zekerheid en pensioenen. Jaarlijks werken 100.000 seizoenarbeiders van buiten de EU in sectoren als de landbouw en het toerisme.

Saskia Stender runt sinds 1 januari B2B Communications in Velp. Met ervaring in papier én een visie op ‘online’.

LUCHTVAART

De stoel Hoe bent u hier terecht gekomen? „Ik werk al meer dan 20 jaar voor communicatiebedrijf ProCa-MPP. Vorig jaar heb ik besloten de activiteiten, vakbladen en netwerkorganisaties met daarnaast nog een aantal platforms op internet en diverse projecten – alles in food – over te nemen. Mijn werkgever, Klaas Dijkstra, was al jaren op zoek naar een opvolger, omdat hij ermee wilde stoppen. Hij heeft in de loop der jaren bijna alle managementtaken bij mij neergelegd en houdt zich nu alleen nog bezig met de verkoop. Ik was eigenlijk al de ondernemer, nam alle beslissingen, maar ik was alleen niet financieel eindverantwoordelijk.’’ Hoe kwam u tot deze stap? Een uitgeverij met (papieren) bladen heeft toch niet echt een toekomst? „Als je het slim aanpakt wel. Want het is niet papier alleen. Ik noem het de driepoot: vakbladen, een actieve ondernemerssociëteit en online-content. We hebben jaren geleden al de combinatie van foodvakbladen en een ondernemerssociëteit in de voedingsindustrie opgezet, en dat blijkt een sterke en consistente factor te zijn. Zelfs in de afgelopen crisisjaren. Je brengt business bijeen, letterlijk. Overigens stelt onze doelgroep, de voedingsindustrie en de ambachtelijke versspecialist, goed

Meer lucht dan vracht aan boord

䡵 Saskia Stender: „Papieren blad combineren met fysieke bijeenkomsten en online-content maakt het verschil.’’

gemaakte papieren bladen nog steeds zeer op prijs. Afgelopen jaar, toen ik over de overname nadacht, ben ik de online-component gaan vormgeven. Ik ben daarbij een samenwerking aangegaan met John Wallbrink, die zich op crossmediale communicatie heeft toegelegd. Zo kun je de mediamix toepassen die het beste past.’’ Wat ga je op online-gebied veranderen? „Alle websites zijn volledig op-

TRADITIONELE UITGEVERIJ NIEUW LEVEN INGEBLAZEN 䢇 䢇 䢇 䢇 䢇 䢇 䢇 䢇

Naam: Saskia Stender. Geboren: 26-08-1966. Gehuwd, twee kinderen. Opleiding: HEAO-BE. Bedrijf: B2B Communications Specialismen: vakbladen in de voedingsindustrie. Ondernemerssociëteit OSV: ruim 300 leden hoger kader. Jonge ondernemerssociëteit

moet goed zijn kans om Franklin uit te kopen en de formule verder aan te scherpen.” Waar draait het dan in feite om? Om alleen onderbuikgevoel? „Nee, het draait ook om gastheerschap. dat is de rode draad in de horeca. Gastheerschap van mij, als eigenaar, maar ook van mijn mensen. Ik hou de deur open als ik er ben en neem de jassen aan, en dat doen mijn mensen ook. Het draait immers allemaal om de gast en om diens beleving. Als de gast niet meer uit bierflesjes wil drinken maar een mooi glas erbij wil, moet je dat doen. Niet krampachtig aan een formule vasthouden. En een concurrent is geen bedreiging, maar een aanvulling. Ik werk bijvoorbeeld samen met Caspar hierachter. En ook de komst van al die sushirestaurants heeft me geen omzetdaling bezorgd, integendeel. Als iedereen doet waar hij goed in is, hoef je

nieuw opgezet, en we zijn nu een app aan het ontwikkelen. Het vakblad Voedingsindustrie wordt door ons in het Engels vertaald en gratis verspreid in een app. Die krijgt de naam Foodinbusiness, en is vrijelijk te downloaden in de Appstore en GooglePlay. Daarnaast bieden we met www.foodinbusiness.com een platform waar alle denkbare informatie over de voedingsindustrie beschikbaar wordt, in de toekomst ook Engelstalig. Voor de hele wereld dus.

niet te vrezen. En of ik wel eens een fout heb gemaakt met dat onderbuikgevoel? Jazeker. Toen ik op bezoek was in ‘goed’ om het te leren kennen, was daar net een verjaardag. Als je het wel eens hebt meegemaakt, ken je het: opeens gaan de lichten uit, er klinkt Celebrations door de speakers, en het hele personeel komt in colonne met het dessert naar de jarige. Van harte! Ik dacht: als ik deze tent overneem, schrap ik dat. Wat een gedoe. Ik heb het uiteindelijk niet geschrapt, en het blijkt een moment dat gasten enorm waarderen. En daar gaat het om.”

goedproeven.nl

Gastheerschap is de rode draad in de horeca Kees van Mierlo, restaurateur

䢇 䢇

䢇 䢇 䢇

Young Food management: ruim 75 leden middenkader. Online: foodinbusiness.com, wegwijzerfood.nl, vakrecepturen.nl. Motto: een probleem is pas een probleem als het een probleem is. Hobby’s: toneelspelen, golf. Interview: Frank Thooft. Fotografie: Jacques Kok.

Zowel actuele informatie realtime op de website als diepgaande achtergrondinformatie in het vakblad en in de app. Overigens kijken we ook al over de grens; momenteel ben ik met een Engels vakblad in gesprek. Daarnaast hebben we al de portal wegwijzerfood.nl en vakrecepturen.nl.’’ Op welke wijze maak je met B2B het verschil? „Ik ben een regisseur van expertise. Samen met Judith Witte, die als hoofdredacteur bij me werkt, koppelen we de juiste journalisten, grafisch ontwerpers, accountmanagers en ambassadeurs aan elkaar. Klaas werkt nog drie jaar als adviseur en acquisiteur met me mee. En John Wallbrink voegt daar weer zijn expertise van de crossmediale communicatie aan toe. „Met deze kleine maar flexibele organisatie bedien ik mijn klanten online, maar ook op het gebied van vakinhoudelijke bladen én face to face via de sociëteit.’’

Verkiezing van beste ondernemer Arnhem De verkiezing van de Arnhemse Ondernemer van het Jaar is in volle gang. In het maartnummer zullen de genomineerden bekend worden gemaakt. Op 25 maart zal de winnaar bekend worden gemaakt tijdeens een speciale bijeenkomst in de Rijnhal, van 13.00 - 14.00 uur voorafgaand aan de officiële opening van de BKD. Tijdens die bijeenkomst zullen ook enkele jonge ondernemers hun visie op de toekomst van het ondernemen laten horen. De jury bestaat uit voorzitter Harry de Vries, voormalig voorzitter van de stichting kiEMT en oud-voorzitter van Ondernemers Kontakt Arnhem (OKA); Harry Webers, voorzitter van kiEMT en zelf vorig jaar Ondernemer van het Jaar in Deventer geworden; Henk Ramautar, voorzitter van Arnhem Ambassadeurs; Hans Winters, ei-

genaar van KuiperArnhem Bouw & Ontwikkeling en tevens oud-voorzitter OKA; Marcel Hielkema, managing director van Dirkzwager advocaten & notarissen en nieuwe voorzitter van VNO-NCW Arnhem-Nijmegen; en Michiel van Wessem, wethouder Economische Zaken van de gemeente Arnhem. Vorig jaar werd Rombout Swanborn, eigenaar van HyET Solar, na een spannende strijd tot winnaar uitgeroepen. Hij moest het opnemen tegen Alex van Hooff van Koninklijke Burgers’ Zoo, Timmo Terpstra en Paul van der Hulst van koffiebranderij Peeze en Roelof Meijer van SIDN. De aanmoedigingsprijs ging vorig jaar naar Anne-Marije Buckens van 50Company, die als medestrijders Rob Weiss van Ik-Onderneem! en Dave Aaldering van Breedband Arnhem had.

Luchtvrachtvervoerders verplaatsten ook vorig jaar meer lucht dan vracht. Hun toestellen zaten gemiddeld maar voor 45,3 procent vol, zo blijkt uit recente cijfers van de internationale brancheorganisatie IATA. Luchtvaartmaatschappijen breidden hun vrachtcapaciteit vorig jaar met gemiddeld 2,6 procent uit, terwijl de vraag naar hun diensten met niet meer dan 1,4 procent toenam. De hoeveelheid vrije ruimte aan boord nam daarmee verder toe. Wel steeg in december de vraag naar luchtvrachtvervoer met 1,8 procent.

MODE

Matig verkoopjaar voor Hugo Boss Het Duitse modehuis Hugo Boss heeft vorig jaar de omzet met 4 procent zien stijgen tot 2,43 miljard euro, waarmee de onderneming de zwakste omzetgroei in jaren heeft laten optekenen. Dat blijkt uit de voorlopige jaarcijfers. In de voorgaande jaren liet de omzetgroei in procenten dankzij de opening van eigen winkels nog dubbele cijfers zien. Voor dit jaar verwacht Hugo Boss dat de omzet zal toenemen ten opzichte van 2013 en dat het bedrijf sterker zal groeien dan de gehele kledingmarkt.

DURA VERMEER

Bouwbedrijf zet pop in voor veiligheid Bouwbedrijf Dura Vermeer zet een pop in bij een campagne om binnen de onderneming het veiligheidsbewustzijn te vergroten. De pop heet Tim, en de zes maanden durende campage heeft als motto ‘Ik Tim veilig of ik Tim niet’. Tim is, legt een woordvoerder van de onderneming uit, een pop van 1,20 meter groot en heeft een eigen Facebookpagina. Daarop en via het interne systeem zijn de avonturen van Tim te volgen. Het is de bedoeling dat hij met medewerkers meegaat naar bouwplaatsen.


6 DE ONDERNEMER

Dakar-rally: bedrijven winnen Bedrijven zijn in feite de winnaars van de Dakar-rally, stelt Koen Lau van de HAN. Door mee te innoveren.

K

oen Lau is docent en pr-coördinator bij het instituut HAN Automotive aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), en is ook teamleider van het project HAN GO4-DAKAR. Volgend jaar rijdt de HAN-rallyauto opnieuw de beruchte Dakar-rally. Het doel dat Lau voor ogen heeft is niet dat de auto, die door studenten van de hogeschool is gebouwd, wint, maar dat de bedrijven die het project sponsoren winnen, doordat ze met elkaar aan innovatie doen. Lau heeft nu al een flinke rij sponsors achter zich weten te scharen. Toch blijft hij zoeken naar nieuwe sponsors, juist vanwege die kruisbestuiving die dan ontstaat. Een hogeschool als de HAN is als University of Applied Sciences immers nooit uitontwikkeld. „Ten Cate sponsort bijvoorbeeld door een tent te schenken en door aramideweefsel en carbonfiber te geven. Wij verwerken dat in de auto – iedere gram minder telt immers, en zeker als je zo’n sterk materiaal gebruikt. Wij geven Ten Cate vervolgens feedback over hoe het materiaal zich houdt gedurende de rally en de voorbereidende rally’s. Dat is voor hen een unieke testcase, want nergens anders wordt zo’n zwaar beroep op het materiaal gedaan.’’ En zo zijn er nog meer voorbeelden van sponsoring waarbij een bedrijf materialen of knowhow levert, en daar testresultaten voor terugkrijgt. Plus de meest recente kennis die de HAN zelf heeft ontwikkeld, en via haar studenten bij

䡵 Koen Lau: „Wij geven de bedrijven feedback over de door hen geleverde materialen.” foto Jacques Kok

het bedrijfsleven verankert. Maar dat niet alleen; een sponsor krijgt ook een flinke naamsbekendheid. De HAN zal bij RTL 7 een behoorlijke hoeveelheid zendtijd inkopen, waardoor de sponsors goed zichtbaar zijn voor de hele wereld.

Sympathiek De auto wordt overigens gezien als ‘knuffelauto’, omdat het de enige auto is die door studenten is gebouwd; in tegenstelling tot de auto’s die door miljoenen investerende fabrieken en automerken in de strijd worden geworpen. „Die grote jongens helpen ons in plaats van ons voorbij te razen, als we een keer stilstaan. Onze deel-

name wekt sympathie op.’’ Lau denkt bij sponsors niet alleen aan technische bedrijven, maar ook aan aanpalende disciplines. „Ik kan me voorstellen dat een rugkliniek geïnteresseerd is in hoe de rug van de chauffeur (een professional, red.) zich gedraagt. Urenlang in een schokkende en stuiterende auto, dat is niet niks. Of: hoe wordt met stress omgegaan? Ook daarvoor biedt de rally unieke testomstandigheden. Of: op welke voeding rijden de mensen het beste? En wat doet weinig nachtrust met de mens?’’ De auto die door de studenten is ontwikkeld, is momenteel op terugreis vanuit Zuid-Amerika, waar de rally plaatshad. Zodra die

in het laboratorium van de HAN terug is, wordt die helemaal uit elkaar gehaald, en wordt elk onderdeel doorgemeten en beoordeeld op duurzaamheid. „Ook dat zijn

Rally biedt unieke omstandigheden voor sponsors om hun materialen te testen Koen Lau

interessante testresultaten voor partners. En ik noemde net Ten Cate, maar ook kleinere bedrijven kunnen sponsoren.’’ Een voorbeeld daarvan is CAD2M uit Doetinchem. Petra Meulenkamp, verantwoordelijk voor het contact met het onderwijs bij dat bedrijf: „Wij leveren software aan scholen, opleidingsinstituten en bedrijven. Via de leverancier van het 3D-CAD softwarepakket SolidWorks hebben we een donatie van 1.000 euro aan de HAN kunnen doen, en we stellen studenten in de gelegenheid gratis een 3D-workshop met het pakket SolidWorks te volgen. Daarmee zetten ze hun theoretische kennis direct om in de praktijk.’’

Doorstart na opheffen vof: vanaf nul opnieuw beginnen

I

ntuïtie en passie waren de trefwoorden waarmee de Arnhemse Ana-Maria Marin en haar studiegenootje zes jaar geleden een grafisch ontwerpbureau begonnen. Vers van de academie en vers in het ondernemerschap. Want hoewel ArtEZ zeker aandacht besteedt aan het ondernemerschap, voert het artistieke in de opleiding absoluut de boventoon. En bovendien kun je het zelfstandig ondernemerschap alleen maar in de praktijk echt goed leren, is de gedachte. Intuïtie en passie waren ook de aspecten die de twee na iets meer dan drie jaar uit elkaar dreven, beseft Ana-Maria achteraf. De twee merkten dat ze elk een andere koers voor ogen begonnen te krijgen, en dat gaf wrijving. Het resultaat hiervan was dat ze in goed overleg besloten uit elkaar te gaan. Ana-Maria kijkt er overigens zeker niet met een vervelend gevoel

beding stond haar niet toe om de opgebouwde relaties mee te nemen.

Netwerken

䡵 Ana-Maria Marin

op terug, want ze heeft veel geleerd. Haar partner ging door met het bedrijf, Ana-Maria begon haar eigen ontwerpbureau. Helemaal vanaf nul, want het concurrentie-

„Daar denk je niet over na als je begint. Wij hadden een standaardcontractje over samenwerking gedownload en ingevuld zonder echt over mogelijke rampscenario’s na te denken. Je kunt dat als naïef zien, achteraf is het in feite alleen maar leerzaam geweest’’, vertelt Ana-Maria. „Niet dat ik er spijt van heb, maar op het moment zelf is het wel een domper.’’ Inmiddels heeft ze als het ware een hefboom kunnen toepassen in de groei van haar ondernemerschap, mede geholpen door een coach van het project IkStartSmart. Daarbij heeft ze de kosten gedrukt door niet meer een kantoorruimte te huren, maar vanuit huis te werken. Bovendien heeft ze haar talent voor netwerken kunnen ontplooien. Ze verveel-

voudigde er haar omzet door en denkt er nu zelfs over om met stagiairs te gaan werken, zodat ze de opdrachten uit haar steeds groter wordende netwerk kan blijven accepteren. „Met stagiairs kun je je werk verdelen in verschillende niveaus, waardoor je meer en grotere projecten aankunt. Ik werk sowieso altijd al met andere freelancers, die me per opdracht aanvullen, zoals fotografen, technische webbouwers en dergelijke, maar het grafische ontwerpwerk moet ik steeds allemaal zelf doen. Ik kijk wel altijd uit naar samenwerking met andere disciplines. Ik heb enorm geleerd van de ervaringen van de

Steeds moet je je weer helemaal invreten in een opdracht Ana-Maria Marin

afgelopen jaren. Je moet echt goede afspraken maken, je moet het ondernemen echt zakelijk bekijken. Maar als je een poos bezig bent, gaat dat ook gemakkelijker. Je kunt dan sneller schakelen tussen zakelijk en kunstzinnig. En dat moet je ook wel, want elke opdracht is anders. „Elke opdrachtgever is ook anders. Steeds moet je je weer helemaal invreten in een opdracht om de juiste tone of voice te ontdekken, waardoor je een ontwerp kunt maken dat meteen aanspreekt. Dat is de kunst van het ondernemen, als je het mij vraagt. Mét dat zakelijke als basis.’’ Ana-Maria werkt veel voor het uitgeverijen, het mkb, culturele- en onderwijsinstellingen en reclamebureaus. Ze maakt veel boeken, brochures, huisstijlen, magazines en folders.

ammarin.nl


DE ONDERNEMER 7

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

‘Lobbywerk vraagt lange adem’ VNO-NCW zet in op het stimuleren van circulaire economie en bevorderen van zakelijke contacten over de grens. door Frank Thooft

D

e bekende lobby voor de A15, waarvoor álle ondernemers van Rotterdam tot het Ruhrgebied op één lijn werden gezet, is een goed voorbeeld van de kracht die het werkgeversnetwerk VNO-NCW weet te ontketenen. Oud-voorzitter Ed Velthuis, tot vorig jaar bij de Arnhemse vestiging van Ballast Nedam werkzaam en inmiddels als adviseur voor Philips in het buitenland aan de slag, kan putten uit een veelheid aan voorbeelden om de club over het voetlicht te brengen. VNO-NCW kent dan ook vele volgers: de afdeling Midden, waar de regio’s Arnhem-Nijmegen en Achterhoek deel van uitmaken, telt alleen al tweeduizend leden. Ondernemers en bestuurders die de belangenbehartiging en het lobbyen dat Velthuis en de zijnen doen hoog op prijs stellen. Maar daarnaast komen ze ook voor de informatie die de belangenbehartiger biedt en natuurlijk voor het netwerken. „Het lobbywerk is een kwestie van lange adem en een eenduidige koers”, vertelt Marcel Hielkema, bestuurder/directeur van Dirkzwager advocaten en notarissen. Hij heeft op 13 februari de voorzittershamer van Velthuis overgenomen, nadat hij al bijna twee jaar als bestuurslid meebesliste over de koers van het netwerk. „Concreet is het pas als je die weg hebt afgelegd, zoals bij de A15. Toch kunnen we al zeggen dat we goede stappen aan het zetten zijn richting Duitsland. We

䡵 Ed Velthuis (links) wordt als voorzitter van VNO-NCW Midden opgevolgd door Marcel Hielkema. foto Jacques Kok

zijn bijvoorbeeld al met de Duitse honorair consul Freddie Heinzel uit Kleef in gesprek. Onze regio ligt immers centraal in West-Europa en op een kruispunt van weg-, water- en spoorwegen. Bovendien liggen we precies tussen de luchthavens Düsseldorf en Schiphol. Centraler kan het niet. Maar dat moet je wel benutten.’’

Circulaire economie Die centrale ligging moet de circulaire economie waar VNO-NCW voorstander van is, een boost geven, vindt Hielkema. „De economie verandert rap en het is de kunst voor de ondernemer om dat bij te houden. Een ondernemer redeneert immers vanuit kan-

sen, hij neemt gecalculeerd risico. Dat is ook onze insteek. Overheden willen daarvoor een goede hard- en software-infrastructuur neerzetten. Wij helpen onze collegaondernemers met de lobby richting politiek, actuele informatie en zakelijke netwerken.” In de circulaire economie worden grond- en hulpstoffen en producten bewust(er) gebruikt, wat een zeer brede werkgelegenheid ten goede komt, evenals het milieu en het imago, voegt Velthuis toe. „Je hebt het vanuit het centrum van Arnhem-Nijmegen over een verzorgingsgebied van 25 miljoen mensen in Randstad en Ruhrgebied. Daarvoor kun je concreet werkgelegenheid realiseren door

voorop te lopen in deze ontwikkeling.” Dat ook de onderwijsbranche zal profiteren van deze economische impuls, staat voor Velthuis en Hielkema vast. Hielke-

We moeten de centrale ligging van de regio beter benutten Marcel Hielkema, VNO-NCW

ma verwacht dan ook dat de werkloosheid de komende jaren teruggedrongen kan worden door het stimuleren van circulaire economie. „En vergeet de kennisclustering niet. Wij maken deel uit van een groter geheel aan hogescholen en universiteiten, waardoor kennisclustering tot grote synergie kan leiden.” „En dat verhoogt weer het succes van de regiomarketing die VNO-NCW als een van de speerpunten heeft geformuleerd”, vult Velthuis aan. Andere speerpunten voor de komende periode: vermindering van administratieve lasten en regels, verbeteren van de bereikbaarheid en een goede afstemming van het onderwijs op de arbeidsmarkt.

Detacheerder Yacht: ‘Accountantsrekening gaat omlaag’ dat is duur en kost tijd. Wat je ziet is dat de kleinere accountantskantoren ervaren mensen weg kopen bij de grotere kantoren. Op die manier brengen ze hun controlekwaliteit op orde”, schetst Kolthof.

door Paul de Jager

A

ccountants gaan het mkb, maar ook hun omvangrijke klanten, lagere rekeningen presenteren. Tegelijkertijd gaan ze hun financiële controles verbeteren. Dat verwacht Erik Kolthof, competence director finance bij detacherings- en interimmanagementbureau Yacht. Kolthof omschrijft de beroepsgroep als behoudend, maar ziet dat veranderingen noodzakelijk zijn om de sector up-to-date te brengen. Accountancy is in de woorden van Kolthof in een ‘perfect storm‘ terechtgekomen. Allereerst waren er financiële schandalen bij grote instellingen. De beroepsgroep kwam maatschappelijk en politiek onder het vergrootglas terecht. Toezichthouder AFM schreef naar aanleiding daarvan kritische rapporten over de controlerende rol

Verdienmodel

䡵 Betere controle, lagere prijzen.

foto Hollandse Hoogte/Flip Franssen

van de accountant. „De AFM constateerde dat de controles tekortschoten. Door middel van scholing is die controle activiteit natuurlijk te verbeteren. Maar

Onder invloed van de economische crisis is het verdienmodel van accountantskantoren onder druk komen te staan. De klant kijkt kritisch naar de rekening. Accountants spelen daarop in. Dat doen ze door delen van de controles te automatiseren. Andere delen van die controles besteden ze uit aan lagelonenlanden zoals India. Piekbelasting in de maanden dat de jaarrekeningen moeten worden opgemaakt en gecontroleerd, worden in toenemende mate opgevangen met tijdelijke krachten. „De bedrijfstak wordt efficiënter ingericht”, zegt Kolthof. Dat zal

er uiteindelijk toe leiden dat de (mkb-) klant een lagere rekening gepresenteerd krijgt. De omvang van de financiële sector, onder wie accountants, administrateurs, financieel managers en controllers, schat Kolthof op 130.000 arbeidsplaatsen. Daarmee is het een flinke bedrijfstak. De kleinere accountantskantoren, met vijftig tot honderd medewerkers, werken niet alleen voor het mkb, ze maken er zelf ook deel van uit. De grotere kantoren zagen zich geconfronteerd met de nieuwe Europese regel dat ze maximaal acht jaar voor een grote klant mogen werken. Doel van de maatregel is belangenverstrengeling en gewenning te voorkomen. Kolthof: „De maatregel is ingrijpend voor grote kantoren. Ze raken als gevolg ervan regelmatig een grote klant kwijt. Ook hier geldt dat ze daarom vaker een beroep doen op inhuur”.

Als gevolg van alle ontwikkelingen zit de vraag naar nieuwe krachten in de accountantsbranche weer in de lift.

Groeiende vraag Na jaren van een dalend aantal vacatures zette de tweede helft van 2013 een groeiende vraag naar accountants in. Kolthof verwacht dat die groei in 2014 stabiliseert. Overigens waren de extra vacatures in de tweede helft van het jaar nog niet voldoende om de neergaande lijn van de eerste zes maanden te compenseren. Over geheel 2013 meet Yacht een krimp in de vraag naar accountants van 1,5 procent. De totale vraag naar financieel specialisten, onder wie ook administrateurs, financieel managers en controllers sloeg om in een groei van 4,6 procent in het vierde kwartaal van 2013. Yacht verwacht dat deze groei dit jaar aanhoudt.


8 DE ONDERNEMER

‘Opvolgingsgolf komt er niet’ De recessie heeft een sterke invloed op het aantal overdrachten van bedrijven, zegt hoogleraar Flören. door André Sonneville

D

e recessie heeft een grote invloed op het aantal (familie)bedrijven dat wordt overgedragen. Van een opvolgingsgolf van bedrijven in eigendom van ‘babyboomers’ uit de jaren vijftig, zestig van de vorige eeuw, is geen sprake en die wordt ook niet verwacht. De opvolgingsgolf die al sinds de eeuwwisseling wordt aangekondigd, is er volgens hoogleraar Roberto Flören niet gekomen en gaat er ook niet komen. „Het enige dat de stroom van bedrijfsoverdrachten sterk beïnvloedt, is de economische neergang.” De sterk geslonken bereidheid van banken om bedrijven – ook voor opvolgers uit de familie – te financieren is een belangrijke oorzaak. Uit onderzoek is gebleken dat juist familieondernemers terdege nadenken over de continuïteit van hun bedrijf en dus over de opvolging. Toch wordt 10 procent van de faillissementen bij familiebedrijven toegeschreven aan het ontbreken van een opvolger op het moment dat de familieondernemer door welke oorzaak dan ook plotseling wegvalt. „Jaarlijks vinden er 23.000 bedrijfsoverdrachten plaats. Zo’n traject beloopt circa vierenhalf jaar. Dat betekent dat dus zo’n 100.000 ondernemers bezig zijn met het onderwerp bedrijfsoverdracht”, zegt Flören, die de Baker Tilly Berk-leerstoel Familiebedrijven en Bedrijfsoverdracht aan Nyenrode Business Universiteit in Breukelen bekleedt. Met zijn onder-

䡵 De bakker sluit: voor

het dorp een drama, maar het stelt macro-economisch gezien niks voor, meent Roberto Flören. foto Rob Huibers/Hollandse Hoogte

zoek toont Flören sinds 1992 in tal van publicaties het enorme belang van ‘het familiebedrijf’ voor de economie in Nederland aan. Zo zijn er 260.000 familiebedrij-

Kandidaten bij overname zijn in de eerste plaats de kinderen Roberto Flören, hoogleraar

Economisch herstel in meeste sectoren

M

et uitzondering van de overheid, de zorg en de detailhandel zullen alle sectoren in 2015 groei laten zien. Dat voorspellen economen van ING in een recent verschenen rapport. De meeste sectoren zullen zelfs dit jaar al bescheiden groeien. De industrie springt eruit, blijkt uit de raming van ING. Vorig jaar kromp het afgezet volume daar nog met 1 procent. Maar dit jaar is sprake van 2 procent groei. Voor 2015 rekent ING zelfs op een plus van 2,5 procent. Ook de groothandel (2,1 procent), de bouw (2 procent) en de transportsector (1,8 procent) zullen het volgend jaar goed doen. „In de bouw daalt de productie al enkele kwartalen niet meer”, constateren de economen van ING. Zij denken dat de detailhandel in

2015 uitkomt op een nulgroei. Dit jaar zal de hoeveelheid verkochte goederen in winkels naar verwachting nog met 0,8 procent krimpen, als gevolg van de oplopende werkloosheid en geringe kooplust van consumenten. De horeca heeft voor 2014 en 2015 een lichte groei van 0,5 procent in het vooruitzicht. Alleen bij de overheid en in de zorg is nog geen sprake van verwacht herstel. Volgens ING krimpt de publieke sector dit jaar met 1,9 procent en volgend jaar met 1,5 procent. In de zorg is dit jaar voor het eerst sinds decennia sprake van een minnetje (van 0,2 procent) en deze krimp versterkt in 2015 verder naar 0,5 procent. Vorige maand voorspelde ABN AMRO voor volgend jaar eveneens groei in de meeste sectoren van de Nederlandse economie.

ven in Nederland, die samen goed zijn voor 49 procent van de werkgelegenheid en 53 procent van het Bruto Nationaal Product. Met de gemiddeld 23.000 bedrijfsoverdrachten per jaar zijn 128.000 tot 137.000 banen gemoeid en een omzet van 5,7 tot 7,9 miljard euro. Flören: „Stelregel bij bedrijfsoverdracht is: je moet een familiebedrijf verkopen of overdragen op het moment dat het past bij de situatie waarin de ondernemer zich bevindt. Als de ondernemer bijvoorbeeld het geld nodig heeft om in zijn oude dag te voorzien, is hij min of meer gedwongen zijn bedrijf te verkopen. Aan de andere kant kan dit ook betekenen dat deze ondernemer tijdens

de crisis de verkoop nog enkele jaren moet uitstellen, omdat de verwachte verkoopprijs te laag is. Heeft hij voldoende middelen voor de oude dag, dan kan hij flexibeler zijn. Hij kan het bedrijf tijdens de crisis voor een relatief lage prijs aan de kinderen overdragen of nog even wachten met overdracht of verkoop tot de kinderen de financiering rond kunnen krijgen. Daarmee helpt hij zijn opvolger, omdat die financieel gezien een makkelijker start maakt. Bovendien is het een extra waarborg voor de continuïteit van het familiebedrijf.” „Ongeveer 25 procent van de familiebedrijven wordt uiteindelijk niet verkocht of aan de kinderen

overgedragen. Micro-economisch gezien kan dat voor drama’s zorgen, macro-economisch betekent het niets. Die bedrijven stoppen gewoon en worden opgeheven. Gaat het om winkelbedrijven, dan betekent dat wel een verschraling op lokaal of regionaal niveau. De dorpsbakker stopt ermee en meteen is er geen bakker meer in het dorp. Die invloed heeft het natuurlijk wel.” Van alle familieondernemers zegt 84 procent er de voorkeur aan te geven dat het bedrijf ‘in de familie’ blijft. Flören: „Overnamekandidaten zijn in de eerste plaats de kinderen. Aan de kinderen wordt doorgaans de laagste overnameprijs gevraagd en aan de concurrent de hoogste.”

Na faillissement maakt 80 procent van door Frank Thooft

V

orig jaar kende een recordaantal faillissementen: 12.306. Er vinden echter ook doorstarts plaats; iedereen kent daar wel voorbeelden van. Maar om hoeveel gevallen gaat het? Het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat het aantal faillissementen registreert, kan er geen cijfers over verstrekken. Ook de vereniging van insolventierecht-advocaten, Insolad, heeft geen cijfers en verwijst naar de curatoren in faillissementen. Enige nuance blijkt noodzakelijk, legt curator mr. Piet Gunning van Wiggers Gunning uit Velp uit. „Als ik terugkijk naar de laatste vier, vijf jaar van mijn praktijk zie ik dat zo’n 20 procent van de faillissementen echt ‘einde oefening’ betekent. Zo’n 80 procent start echter in enige vorm door. Dat varieert van het overnemen van machines, inventaris, voorraden, een

䡵 Een stapel post in een lege winkel na een faillissement.

foto Hollandse Hoogte/ Jan Lankveld

procédé, bedrijfsonderdelen en bedrijfsactiviteiten met sommige werknemers tot en met hele bedrijven met alle werknemers. Onlangs heb ik het faillissement van

een klein kaasfabriekje behandeld; daarbij werden de machines verkocht aan een bedrijf dat op termijn een zuivelafdeling gaat opstarten. De voormalige aandeel-


DE ONDERNEMER 9

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

Management buy-out bij een derde overnames door Francien van Zetten

B

ij een management buy-out draagt een ondernemer zijn bedrijf over aan één of meerdere werknemers, meestal afkomstig uit het management. „Voor een ondernemer is het moeilijk de onderhandelingen over de overname van zijn bedrijf zelf te doen”, zegt Ad Strijbosch, voorzitter van de BOBB, de Beroepsorganisatie voor specialisten in Bedrijfsoverdracht. „De aan- of verkoop van een bedrijf is in hoge mate een door emotie gedreven proces. Dan is het belangrijk dat je als ondernemer een onafhankelijk adviseur als klankbord hebt.” Strijbosch is waarderingsdeskundige bij De Overname Adviseur in Sint Oedenrode en benadrukt dat het zelfs onverstandig is als een ondernemer de onderhandelingen over bijvoorbeeld een management buy-out zelf voert. „Als de koop niet doorgaat, heb je namelijk grote kans op een verstoorde arbeidsrelatie.” Uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit in Breukelen blijkt dat in 2010 een derde van alle overdrachten van familiebedrijven in Nederland een overname door familieleden betrof, een derde een overname door andere bedrijven en bij eveneens een derde sprake was van een management buy-out. Dat is een flinke stijging ten opzichte van de jaren daarvoor. „Je ziet inderdaad dat de management buy-outconstructie terrein wint”, constateert Edwin Rosier, bestuurslid van de BOBB en eigenaar van Ecurie Rosier Bedrijfsovernames in Geldermalsen. „Vaak gebeurt dat in stappen.” Als voorbeeld noemt hij een Forddealer, waar twee broers de directie vormden. „Eén broer is teruggetreden om ruimte te maken voor de seniorverkoper, die het bedrijf overneemt. De afspraak is dat de andere broer over enkele jaren uit de zaak stapt. Op die manier is niet alle kennis en ervaring ineens uit het bedrijf verdwenen, zorg je voor continuïteit en heeft de overnamekandidaat meer tijd om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.” In 2012 telde Nederland 1.247.445 actieve ondernemingen (bron:

䡵 Ad Strijbosch (rechts) en Edwin Rosier, bestuursleden van BOBB, de Beroepsorganisatie voor specialisten in be-

drijfsoverdracht. foto William Hoogteyling CBS); ruim 99 procent behoort tot het midden- en kleinbedrijf, ondernemingen met maximaal 250 werknemers. Het aantal bedrijfsoverdrachten in 2011 wordt door onderzoeker dr. Lex van Teeffelen geschat op circa 23.535. Hij is verbonden aan het Kenniscentrum Innovatie & Business van de faculteit Economie en Management van de Hogeschool Utrecht. Bij die bedrijfsoverdrachten ging het om 128.000 tot 137.000 banen en 5,7 tot 7,9 miljard euro omzet. Veel ondernemers van de babyboomgeneratie hebben moeite met het vinden van een koper voor hun bedrijf. De financiering

De overheid zou voor kleine ondernemers een regeling moeten treffen Ad Strijbosch, voorzitter BOBB

van bedrijfsovernames is ook steeds vaker een bottleneck. „Door de economische crisis zijn de opbrengsten van vooral veel kleinbedrijven in de detailhandel en de horeca niet meer voldoende om de lasten te dekken. Ondernemers kunnen daardoor hun bedrijf niet verkopen en lopen hun pensioen mis”, constateert BOBB-voorzitter Strijbosch. „Zij hebben vaak geen geld om een adviseur in te schakelen, terwijl die hen wel zou kunnen helpen met het vinden van een koper voor hun bedrijf en het realiseren van een hogere opbrengst.” Strijbosch en Rosier benadrukken namens de BOBB dat de overheid voor deze kleine ondernemers een regeling zou moeten treffen. „Dat gebeurt in bijvoorbeeld België wel. Daar kunnen kleine ondernemers aanspraak maken op een voucher voor een deel van de kosten van de bedrijfsoverdracht”, weet Strijbosch. „Dat voorkomt veel financieel leed en

biedt startende ondernemers de kans een bedrijf over te nemen.” De meeste leden van de BOBB richten zich op bedrijven met tien of meer medewerkers. Ze treden op als adviseur van de verkoper van een bedrijf óf van de koper. „We worden vaak gezien als makelaar, maar onze rol is veelomvattender”, benadrukt Strijbosch. „Je kunt ons beter zien als de regisseur van het overnameproces”, vult Rosier aan. „We werken samen met accountants en schakelen een gespecialiseerde jurist of fiscalist in als dat nodig is.” Accountants zijn vaak de eerste vertrouwenspersoon met wie de ondernemer de toekomst van zijn bedrijf bespreekt. Zij hebben immers inzicht in het financiële reilen en zeilen van het bedrijf. Strijbosch: „Dat is belangrijk, maar bij een bedrijfsoverdracht gaat het niet alleen over de resultaten van een bedrijf in het verleden.”

bobb.nl

n bedrijven op een of andere manier een doorstart

Blokker boert goed op internet De winkelketens van Blokker Holding hebben vorig jaar een record behaald met een online-omzet van 79 miljoen euro. Dat is 19 procent meer dan in 2012. De winkelketens van Blokker met een eigen webshop, waaronder Bart Smit, Xenos, Leen Bakker en Marskramer, hebben in 2013 bijna 4 procent van hun totale omzet met onlinetransacties behaald. Het bedrijf verwacht over drie jaar een onlinejaaromzet van 300 miljoen euro te realiseren. De keten zet dit jaar in op een versterkte groei van de bestaande webshops en nieuwe webwinkels voor Xenos in Nederland en Duitsland en voor Blokker in België. Blokker sluit acquisities op termijn niet uit. De meeste groei online zag Blokker bij de winkels in de huishoudelijke sector. De webwinkels blokker.nl, marskramer.nl en cookandco.nl behaalden een omzetgroei van 26 procent. Bij de sectoren speelgoed en ‘wonen en tuin’ bedroeg de groei respectievelijk 17 procent en 19 procent. De sterke groei van de online-aankopen betekent volgens het bedrijf niet dat de fysieke winkels minder belangrijk zijn geworden. Zo werd eind 2013 in de huishoudketens van Blokker Holding 31 procent van de online-aankopen in de winkel opgehaald.

EVENT

‘Arbeidsmarkt opnieuw uitvinden’ Andersom denken als het om werk gaat. Dat is het uitgangspunt van het event ‘Samen vinden we de arbeidsmarkt opnieuw uit’, dat op 25 maart in Huissen wordt gehouden. Het event wordt georganiseerd door Team3.0, dat werkgevers zoekt voor werkzoekenden in plaatsvan een geschikte werknemer bij een vacature. Frénk van der Linden is dagvoorzitter. ‘Samen vinden we de arbeidsmarkt opnieuw uit’ wordt gehouden in het oudege stadhuis van Huissen.

www.team3punt0.nl/events. houder van het kaasfabriekje mag echter met toestemming van de overnamepartij sommige machines nu nog gebruiken om de huidige melkproductie te kunnen verwerken. Dat gebeurt met toestemming van de curator. Is dat een doorstart? Misschien een ‘gedoogdoorstart’.” Bekend is ook het verhaal van het Doesburgse bedrijf Dremafa, dat het fietskinderzitje Bobike maakte. Na het faillissement eind vorig jaar werd de productie van het stoeltje door een Portugees bedrijf overgenomen. Gunning: „Hoewel niemand van het personeel meeging naar Portugal, wordt het kinderzitje nu daar geproduceerd. Is dat een doorstart?”

Pre-pack Zijn collega mr. Eric Looyen van Hekkelman uit Arnhem beaamt Gunnings verhaal en voegt eraan toe: „Het aantal doorstarts is in mijn waarneming als gevolg van

de crisis minder geworden bij gebrek aan durfkapitaal en een aanmerkelijk terughoudender opstelling van banken bij financiering van een doorstart.” Hij wijst daarbij op een nieuw fenomeen: pre-pack, afkorting van pre-packaged deal. Daarbij wordt door de rechtbank al een curator benoemd voordat een faillissement wordt uitgesproken, omdat er een gerede kans is dat een doorstart gemaakt kan worden. Is dat inderdaad het geval, dan biedt deze pre-packopzet een snellere doorstart, waarbij niet alleen kapitaalverlies kan worden verminderd, maar ook het verlies van werkgelegenheid. Wat Gunning betreft kan een pre-pack even goed worden voorbereid door een ervaren advocaat een doorstart te laten voorbereiden, en de advocaat die curator wordt die doorstart dan, met toestemming van de rechtbank, te laten realiseren.

Soms is het verwijt hoorbaar dat een ondernemer een doorstart maakt, terwijl de schuldeisers maar een deel van hun vorderingen krijgen betaald. Gunning: „Dat behoeft nuancering. Er zijn immers meer belangen bij een (gedeeltelijke) doorstart betrokken dan alleen die van de schuldeisers, zoals werkgelegenheid.” Mr. Sander Drijber, curator bij Drijber & Partners in Velp, ziet evenwel in zijn praktijk het aantal doorstarts afnemen. „De bancaire financierbaarheid van een doorstart wordt steeds lastiger, en biedingen op de activa worden steeds lager.” Hij nuanceert op zijn beurt het werkgelegenheidsargument: „Een

Bij 20 procent van de faillissementen is het echt ‘einde oefening’ Mr. Piet Gunning, curator

rechtbank heeft als hoofdregel: liquideren tegen de hoogst mogelijke opbrengst; mogelijk behoud van werkgelegenheid staat op de tweede plaats. Daar wijkt de rechtbank slechts van af als het alternatief – doorstarten – financieel gunstiger is.” Daarbij ziet Drijber ook op macro-economisch gebied minder ruimte. „Neem de bouwsector. Daar is gewoonweg sprake van uitval van opdrachten of omzet waardoor een doorstart niet gerechtvaardigd is.” In alle situaties de pre-packconstructie toepassen, daarbij heeft Drijber zijn twijfels. „De druk om snel door te starten heeft er bij een installatiebedrijf in de regio bijvoorbeeld toe geleid kritische vragen te stellen. Schuldeisers blijven immers met veel niet-vergoede vorderingen zitten. Ook stelt de concurrentie dat sprake is van concurrentievervalsing in het geval van zo’n geheel voorgekookte doorstart.’’

EINDSPRINT

Woonbranche piekt in laatste kwartaal De opleving van de huizenmarkt in het vierde kwartaal van het afgelopen jaar heeft ook positief uitgepakt voor de omzet in de woonbranche. In de laatste drie maanden van het jaar noteerden woonwinkels een plus van 4,9 procent. Ondanks deze eindsprint slonk de omzet over het hele jaar toch nog met 2,8 procent. Dit blijkt uit cijfers van brancheorganisatie INretail. Bij het cijfer van het vierde kwartaal moet aangetekend worden dat een jaar eerder een krimp van 12 procent was te zien.


Where health & innovation connect HEALTH VALLEY EVENT 2014 13 MAART CONCERTGEBOUW DE VEREENIGING, NIJMEGEN AANMELDEN? WWW.HEALTH-VALLEY.NL/EVENT Dit evenement wordt mede mogelijk gemaakt door:

BIJEENKOMST BEDRIJFSOPVOLGING 17 maart 2014 Nijmegen 19 maart 2014 Arnhem 25 maart 2014 Wijchen Opgeven kan bij: Sandy Kuiper skuiper@vwgnijhof of 024 – 365 09 65


DE ONDERNEMER 11

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

‘Wijnz’ beste startersidee HAN Het beste innovatieve idee voor een eigen bedrijf was dat van Orlando Koorn en Natan Flier: ‘Wijnz’. door Frank Thooft

E

lk jaar organiseert het Centrum voor Ondernemerschap van de Hogeschool voor Arnhem en Nijmegen een Dragons’ Den voor ambitieuze studenten met een plan om een eigen onderneming te beginnen. De studenten ontwikkelen hun plan in september binnen de minor ‘Ondernemen en Ondernemen & Innovatie’ en werken dat gedurende de maanden daarna verder uit. Vervolgens worden voorrondes gehouden, zodat elke minorgroep de meest veelbelovende kandidaten kan afvaardigen voor de grote finale. Die finale, die op 30 januari plaatsvond, werd beoordeeld door een jury bestaande uit Christiaan Holland, projectleider van Gelderland Valoriseert!, Gabor Verwoerd, riskmanager bij Qredits microfinanciering en Nalan Bas, accountmanager startende ondernemers bij Rabobank Arnhem en omstreken. In totaal waren er negen veelbelovende pitches, die door Marijtje Rutgers, actrice en dagvoorzitter, op soepele en vlotte wijze aan de zaal en de jury werden voorgesteld. De eerste pitch betrof Mnemonic, een ‘app om niet te vergeten’. De maker ervan, Nick Elshof, wil hiermee het isolement van oudere en dementerende mensen doorbreken. De tweede pitch was van Sam Daniëls, die Build-A-Link had ontworpen: een app waarmee bouwdocumenten in de cloud konden worden opgeslagen en waarbij elke voortgang zicht-

䡵 Fiona Vloet en Orlando Koorn. foto Jacques Kok

baar is voor de gebruikers. De derde presentatie was van Orlando Kroon, die samen met Natan Flier de app Wijnz had ontwikkeld. Welke wijn kan het beste bij welk gerecht worden gedronken en waar is die te bestellen? Het zoeken, kopen, bewaren en delen van de gekozen wijn vormden de vier pijlers onder de app, die uiteindelijk als winnaar uit de bus kwam.

Eerlijke prijzen Fiona Vloet presenteerde vervolgens op meeslepende wijze haar Thamani Fashion: een manier om haar eigen modeontwerpen traceerbaar te laten vervaardigen. Geen onderdrukking en kinderar-

beid dus, maar eerlijke prijzen. Ze won er de tweede prijs mee. De vijfde pitch was van Michael Verniers, die City Chef had bedacht: met lokale grondstoffen typisch Nederlandse gerechten koken, waarbij een kwart van de opbrengst naar een goed doel zou gaan. De volgende presentatie kwam van Gerko de Vries, die zijn plannen voor Gerko, een digitaal stripboek, liet zien. Door een onlinecommunity over de hele wereld zouden de strips afgenomen kunnen worden. Lovefood cupcakes was de naam van de zevende pitch, die door Amy Tönjes met smaakvolle voorbeelden werd gebracht. Ze was er

al mee op evenementen en markten geweest en had veel succes geoogst. Ferdi Jansen presenteerde daarna zijn plannen voor een Lifestyle en Health Centrum in

Zou je er zelf geld in steken? Want dat is de ultieme lakmoesproef!

Lingewaard: een fitness en cardiocentrum waar ook derden, zoals fysiotherapeuten, ruimtes kunnen huren. De laatste pitch was tenslotte van Ynske van Kranenburg, die een innovatieradar voor startende ondernemers had ontwikkeld. Met deze ondernemerskaart won zij de prijs voor het innovatiefste product. De jury toonde zich scherp en ging met haar vragenvuur in op onderscheidende waarde, marktverkenningen, succesbepalers, verdienmodellen, en op de vraag of de juryleden er zelf geld in zouden steken. Want dat is natuurlijk de ultieme lakmoesproef.

specials.han.nl/themasites/cvo

Lunchroom Sofra onbekend pareltje in binnenstad Arnhem

A

lles is een verrassing bij lunchroom Sofra. De kleine, verfijnde helwa (een soort rondgedraaid koekje van walnoot en deeg) bij de Turkse thee, die Pakize Çilingir zelf maakt, de door cliënten van de Schreuderhuizen gemaakte tafels en buitenbank en de kunstworkshops die Çilingir regelmatig geeft, want naast kok en gastvrouw is ze ook beeldend kunstenaar. Een bezoekje aan de lunchroom is een voortdurende verrassing. „Sofra betekent gedekte tafel’’, vertelt ze. Welkom, schuif aan en geniet! En genieten doe je. Van de Turkse koffie en de gerechten die uit alle windstreken van Turkije komen, maar ook van een ‘gewoon’ broodje gezond. Of van een keuzemenu, waarbij je allerlei typisch Turkse gerechten leert kennen, zowel hartig als zoet. Je ziet Çilingir druk bezig in haar piepkleine open keukentje, en als

䡵 Pakize Çilingir voor haar

gastvrije lunchroom. foto Jacques Kok

ze tijd heeft legt ze uit wat ze doet en hoe ze haar gerechten bereidt. Ze laat de mooie Turkse theepot (samovar) zien waarmee ze haar thee zet, maar ook de mar-

merschilderijen aan de muur, want Sofra is in feite een doorlopende galerie van onverwachte kunst. Çilingir heeft zich die traditionele Turkse schilderkunst ei-

gen gemaakt en heeft er vorig jaar, toen op het stadhuis vierhonderd jaar handelsbetrekkingen met Turkije werden gevierd, een schilderij voor burgemeester Pauline Krikke mee gemaakt. Çilingir begon haar lunchroom in de Pastoorstraat, tussen Kerkstraat en Bakkerstraat en tegenover de joodse synagoge, een half jaar geleden. Sindsdien wordt die steeds vaker ontdekt door vooral toeristen en bezoekers van buiten de stad, die immers op zoek gaan naar de pareltjes die Arnhem in al die steegjes en straatjes heeft verstopt. Maar inmiddels beginnen de Arnhemmers ook steeds vaker de weg te vinden naar Sofra, vertelt Çilingir. „Laatst nog burgemeester Herman Kaiser en Ronald Migo, de directeur van de Kamer van Koophandel!’’ Trots zette ze dit voorname bezoek op haar Facebookpagina (lunchroomsofra), waar ze ook regelmatig bijzondere Turkse ge-

rechten uit allerlei windstreken op zet. Samen met haar dochter runt ze de zaak. Haar dochter helpt haar vooral met de sociale media, zoals Facebook en Instagram. Zelf zorgt ze ervoor dat de lunchroom er altijd goed en gastvrij uitziet. Als het mooi weer is kun je voor de zaak op de Schreuderbank zitten, of achter in de binnentuin. Çilingir geeft anderen graag de gelegenheid om talenten te ontplooien. Zo is ze bezig om een erkend leerbedrijf te worden, waar leerlingen van het Rijn IJssel ervaring kunnen komen opdoen. Maar ook neemt ze haar brood bewust af van een net begonnen Turkse bakkerij, Biflik. Çilingir is geïnspireerd door de dansende derwisjen, die met alle toewijding van hun hart alle landen en schepselen van de wereld vol liefde en respect omarmen.

sofra-arnhem.nl


12 DE ONDERNEMER

‘Nóg ondernemender worden’ Hoe komt een bedrijf bij het IIG terecht? „Via PPM Oost. De investment managers van PPM Oost (investeerder namens de overheid, red.) doen het boekenonderzoek, kijken naar het businessplan en rapporteren daarover aan ons; dan zitten we een dag te lezen. De ondernemers krijgen dan de kans ons in een korte pitch te overtuigen. En wat zie je? Het gaat uiteindelijk bijna altijd om de man of de vrouw. Het plan kan nog zo goed zijn, de persoonlijkheid van de ondernemer is bepalend.’’

Er zijn nogal wat fondsen waar ondernemers bij kunnen aankloppen. Een van die fondsen is het IIG. door Thed Maas

K

oen Wiedhaup (voorheen Organon) uit Nijmegen is voorzitter van de raad van commissarissen van het Innovatie- en Investeringsfonds Gelderland (IIG), die verder bestaat uit André Olijslager (voorheen Royal Friesland Foods) en Pier Nabuurs (voorheen KEMA). In de afgelopen anderhalf jaar investeerde het IIG in Gelderland voor ruim 11 miljoen euro in achttien bedrijven. Twee uit de foodsector, zeven uit de energiesector (EMT), acht uit de healthsector en een uit de maakindustrie. Hoeveel geld zit er in het IIG? „De huidige fondsomvang is 30 miljoen euro. Daarvan is 21 miljoen bestemd voor innovaties en 9 miljoen voor de ontwikkeling van duurzame energieprojecten. Het fonds wordt gevoed door de provincie; doel is de topsectoren (food, health, EMT en maakindustrie) in de provincie te stimuleren.” Lukt dat? „De kracht van deze regio zit in de kennis van de universiteiten en hogescholen. Daar dringt het besef steeds verder door dat die kennis vermarkt moet worden. Eigenlijk zou iedere wetenschapper zich moeten afvragen of hij zijn onderzoek niet alleen in een wetenschappelijke publicatie, maar ook (en allereerst) in een een octrooiaanvraag zou moeten vastleggen die dan de basis van een nieuwe onderneming kan vormen.

U zegt ook wel eens nee? „Ja, maar meestal is het een ‘nee, tenzij’. Dan had er langer aan het businessplan gewerkt moeten worden. Soms verandert het later alsnog in een ja. We vragen ook wel advies aan externe deskundigen.”

䡵 Koen Wiedhaup: „De kracht van deze regio zit in de kennis van de universiteiten en hogescholen.” foto Bert Beelen

Wij zijn in Nederland in zijn algemeenheid goed op weg, maar moeten toch nog veel ondernemender worden. Dat waren we altijd wel; we zeilden de hele wereld rond.’’ Het IIG, het MKB-investeringsfonds, het Participatiefonds, Gelderland voor Innovaties, MKB Kredietfaciliteit: je ziet door de bomen het bos bijna niet meer. „Beheerder van al deze fondsen is Participatiemaatschappij Oost, PPM Oost. Samen met PPM Oost zitten wij als vertegenwoordigers van de verschillende fondsen als een gemeenschappelijk investeringscomité regelmatig om de tafel. Zo kunnen we van elkaars ken-

nis profiteren.” Hoe word je voorzitter van het IIG? „Ik heb na mijn promotie in 1966 aan de Stanford Universiteit ten zuiden van San Francisco gewerkt. Veel later, vanaf 2000, heb ik daar, in die wereld van Silicon Valley, geleerd hoe venture capital firma’s werken. Hoe ga je om met risicokapitaal; hoe zorg je dat je goede mensen om je heen krijgt; hoe beoordeel je businessplannen? Daarnaast heb ik in besturen en toezichtsorganen gezeten van door ‘Den Haag’ ingestelde initiatieven zoals Biopartner en het Nationaal Regieorgaan Genomics, bedoeld om kennis van de universiteiten te

helpen versterken, bundelen en naar de markt te leiden. Bijeengenomen blijkbaar een goede basis om voor het IIG gevraagd te worden.”

Plan kan nog zo goed zijn, persoonlijkheid van ondernemer is bepalend Koen Wiedhaup, IIG

Werknemers Bijsterhuizen moeten op de fiets

D

e ruim vierduizend mensen die bij een van de bedrijven op bedrijventerrein Bijsterhuizen (Nijmegen-Wijchen) werken, moeten vaker met de fiets naar hun werk komen. Dat wil althans het bestuur van de Bedrijvenvereniging Bijsterhuizen gaan stimuleren, zo bleek vorige week tijdens de algemene ledenvergadering. Zo’n 60 procent van de medewerkers, zo vertelde Rob Soeters van het project SLIM reizen en werken, woont binnen 15 kilometer afstand van zijn of haar werk. Dat is goed te doen met de (elektrische) fiets. SLIM reizen en werken is een project waarin overheden en bedrijven samenwerken om de filedruk in de Stadsregio Arnhem Nijmegen te verminderen. Op Bijsterhuizen staan 180 bedrijfspanden, waarin ruim 200 bedrijven onderdak vinden. Zo zullen de werknemers van Bijsterhuizen ook gestimuleerd

䡵 Pieter Bergshoeff (l) volgt Jan-Willem de Rover op als voorzitter van Bedrij-

venvereniging Bijsterhuizen. foto DG worden met de bus naar het werk te komen. In de bus die Bijsterhuizen aandoet, zitten nu zo’n vijftig passagiers (voor Bijsterhuizen) per dag. Dat moeten er minstens

honderd worden, anders verdwijnt de bus van dit bedrijventerrein. Met het aanbieden van voordelige abonnementen hoopt Bijsterhuizen meer werknemers

in de bus te krijgen. De ledenvergadering nam afscheid van voorzitter Jan-Willem de Rover (JWR Elektrotechniek). Zijn opvolger is Pieter Bergshoeff van Diesel Equipment Trading BV. Frank Dekkers (DKC Totaaltechniek) trad toe tot het bestuur. Bergshoeff is momenteel in overleg met een aantal andere bedrijventerreinen om te kijken of ze samen de beveiliging kunnen inkopen. „Met meer bedrijven kun je een vuist maken”, aldus de nieuwe voorzitter. Ook Bedrijfsvereniging Bijsterhuizen heeft last van free riders (ondernemers die geen lid zijn maar wel profiteren van de voorzieningen). Van de ruim 200 bedrijven op Bijsterhuizen zijn er 120 lid. De bedrijvenvereniging gaat kijken of nieuwe wetgeving (2015) tot een verplicht lidmaatschap kan leiden. De contributieheffing verloopt dan via een opslag op de gemeentelijke ozb.

Verstrekt het IIG subsidies? „Nee, we verstrekken uitsluitend kapitaal in ruil voor aandelen of achtergestelde leningen. Het IIG heeft opdracht investeringen te doen op marktconforme basis. Vaak ontstaat er een hefboomeffect, wij zijn verplicht samen met private partijen te investeren. Overigens zouden wij dat graag aangepast willen zien. Je ziet nu dat door omstandigheden een kansrijk plan soms blijft liggen. Dat is jammer; net zoals de provincie dat van ons verlangt willen we juist versnelling.” Hoe lang bestaat het IIG nog? „Continuïteit is van levensbelang. Ik heb helaas te vaak gezien dat fondsen bij een andere politieke wind te vroeg werden opgeheven. Doodzonde. Voordat je kon oogsten, werd de stekker eruit getrokken. Ik verwacht dat dit fonds door de provincie in stand wordt gehouden. Het investeert op een voortvarende manier. We moeten wel breder leren kijken. Onze concurrenten zitten in de USA, China en Engeland, niet in Brabant of Utrecht. Een sterke regio, een sterk Nederland is óók in het belang van Gelderland.”

Herstel industrie eurozone houdt aan De activiteit in de industrie van de eurolanden is in januari verder aangetrokken. Daarbij vertonen Spanje en Italië een sterk herstel, terwijl de groei in Duitsland versnelde tot het hoogste peil in bijna drie jaar. De inkoopmanagersindex waarmee Markit de activiteit in de industrie van de eurozone meet, ging in januari van 52,7 naar 54; de hoogste stand in 32 maanden. De graadmeter kwam ook een fractie hoger uit dan eerder gedacht. Bij een voorlopige schatting werd een stand van 53,9 gemeld. Een uitslag hoger dan 50 wijst op groei van de industrie. Het herstel kwam mede door de aanhoudend sterke prestatie van de Duitse industrie. De graadmeter voor Europa’s grootste industrie ging deze maand van 54,3 naar 56,5, eveneens het hoogste niveau in 32 maanden.


DE ONDERNEMER 13

DE GELDERLANDER ZATERDAG 15 FEBRUARI 2014

䡵 Berna Ozturk

CEO SilkPack Nijmegen Mijn visie is dat (gedeeltelijke) overname van een bestaand bedrijf niet de juiste weg is tot succesvol ondernemerschap. Je kunt met geld geen ondernemerschap kopen. Ondernemerschap moet je van A tot Z ervaren en bevechten om iets succesvols op te bouwen. Overnames gebeuren juist door grote spelers, die de kleintjes willen wegconcurreren. Een startende ondernemer is nog moedig en uniek, dat moet zo blijven.

䡵 Ton Lenting

Lenting en Partners Nijmegen Nee, nieuwe, frisse horecaconcepten op verrassende locaties slaan aan, zo leert de ervaring. Bestaande horeca zit vaak in te dure panden en er wordt veelal te veel voor goodwill gevraagd. Maar als je als zoon of dochter het bedrijf van je ouders kunt overnemen en pimpen is het: ja. Dit geldt ook voor bedrijfsleiders die in een zaak kunnen participeren en deze vervolgens overnemen.

‘Niet alles opnieuw uitvinden’ In de rubriek ‘De Kwestie’ laat de redactie ondernemers aan het woord over een stelling.

De

䡵 Jobien Wind

䡵 John van Breugel

De Eigen Zaak Arnhem

FairTrans Bedrijfsovername BV Tiel

Ja, daar ben ik het mee eens. Een bedrijf overnemen geeft meer vat op je toekomstige omzet en winst. Kijk in deze mindere tijden goed uit met wat je koopt en wat niet, zodat je langzaam aan je eigen ‘punt’ kunt zetten. Toen ik De Eigen Zaak overnam, wist ik wat ik kocht en waar ik naar toe wilde. Ik was al ondernemer en kon met deze overname mijn activiteiten prima uitbreiden.

Als u eigen geldmiddelen heeft, zou ik dat zeker doen, een bestaand bedrijf overnemen. U heeft dan een grote voorsprong op de vele zelfstandigen die op dit moment vanuit een beëindigde arbeidsrelatie starten bij nul. Zoek dan wel gericht een bedrijf dat u met minimaal 40 procent eigen middelen kunt betalen, anders wordt de financiering niet haalbaar en begint u aan een niet realiseerbaar traject.

䡵 Marcel Willemsen

䡵 Fred Boelens

Kwestie De stelling van deze maand luidt:

䡵 Jeroen van Bergen RA

Van Bergen CS Accountants & Belastingadviseurs Nijmegen Het is altijd maatwerk en afhankelijk van de situatie. Echter, het overnemen van een bestaand bedrijf heeft voordelen. Er is al een klantenkring, een historie, er is huisvesting, er is al een website, er is al een personeelsbestand. Niet alles hoeft opnieuw uitgevonden te worden, het accent ligt op bijsturen. Dat heeft een prijskaartje en dat kan een nadeel zijn. Alles overwegende: ja, het is in mijn ogen verstandiger.

䡵 Tjeerd van Veen

Van Veen Advocaten Ede Bij deze keuze spelen diverse factoren een rol, zoals de soort onderneming, de leeftijd van de starter, diens ervaring, et cetera. Het op nul beginnen biedt natuurlijk het voordeel van de schone lei. Overname heeft alleen zin als die onderneming een rijke historie kent. Daarmee komt de historie namelijk mee: bestaande contracten en werknemers, maar ook reputatie en dergelijke. Een eerste vereiste is daarbij deskundige begeleiding.

‘Startende ondernemers doen er in deze mindere tijden verstandiger aan om een bedrijf (gedeeltelijk) over te nemen in plaats van te starten bij nul.’

Volgende maand: ICT en e-commerce De stelling voor maart is: „De middenstand krijgt door gebrek aan ICT-kennis en -inzicht geen vat op Het Nieuwe Winkelen en is daardoor tot sluiting gedoemd.” Ondernemers worden door de redactie uitgenodigd te reageren, maar spontane reacties zijn natuurlijk ook welkom. Mail ze naar: deondernemer-dg@wegenermail.nl.

Directeur W&B Consultants Ooij In plaats van een bestaand bedrijf met goodwill over te nemen is het voor startende ondernemers belastingtechnisch veel interessanter om een maatschap of vennootschap onder firma te starten. Daarnaast is het oprichten van een FlexBV erg eenvoudig, omdat er geen startkapitaal meer vereist is. Voor starters zijn er ook allerlei gunstige kredietmogelijkheden, dus dat is ook een voordeel.

Rivero Coaching & Advies Arnhem en Nijmegen De keuze ligt wat mij betreft niet in de aard of context van het bedrijf maar in de denkstijl en vaardigheden van de ondernemer. Goede managersvaardigheden passen prima bij de verdere uitbouw van een bestaand bedrijf. Ben je als pionier zeer onderscheidend met je idee, dan loont het vanaf nul te beginnen. Met jezelf als uitgangspunt maakt het niet uit of het economisch mee- of tegenzit.

Arnhems initiatief voor crowdfunding met deels goed doel

C

rowdfunding groeit de laatste tijd sterk in populariteit. In 2013 werd in Nederland al voor 1.250 financieringsprojecten en ondernemingen 32 miljoen in de vorm van crowdfunding opgehaald. Dit is meer dan een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor, aldus onderzoeksbureau Douw&Koren, toen 14 miljoen werd opgehaald. Momenteel is in Arnhem ook een platform in oprichting dat crowdfunding, vanaf een halve ton, voor Arnhemse ondernemers gaat verzorgen. Initiatiefnemers zijn financieel adviseur Tijn Greve, onder meer oud-directeur van de regio Oost-Nederland van de SNS Bank en accountant Frank Jongejan, eigenaar van accountantskantoor De Cijfers Voorbij. De opzet wordt echter iets anders dan die van landelijke initiatieven, zoals geldvoorelkaar.nl, vertelt Greve. „We willen bewust een regionale invulling geven, én

䡵 Tijn Greve en Frank Jongejan. foto Jacques Kok

we willen een deel van de opbrengsten bestemmen voor regionale goede doelen. We geloven namelijk dat regionaal draagvlak een essentiële voorwaarde is voor

een succesvol crowdfundingproject.” De garantie dat een financiering binnen de geplande termijn terug wordt betaald, is immers belangrijk. Bij landelijke crowdfun-

ding wordt soms een beoordeling door Graydon aan een financieringsvraag gekoppeld; maar ook dan kan de rente bij een hoog risico navenant hoog uitpakken. „Bij regionale financiering geldt het principe van elkaar kennen, de sociale controle’’, meent Jongejan, waardoor de risicocomponent lager wordt. Bij crowdfunding steekt een aantal mensen (de crowd, ofwel de menigte) geld in een bedrijf of project. Vaak is of was bancaire financiering niet mogelijk, onder andere doordat banken door de internationaal aangescherpte kredieteisen (het zogenaamde Basel III) steeds minder gemakkelijk geld aan bedrijven kunnen lenen. Het feit dat familiebedrijven vaak veel stabieler zijn dan niet-familiebedrijven komt immers ook doordat er veelal met geld uit de familie gefinancierd is, en (dus) op lange termijn geïnvesteerd wordt, in plaats van dat de financier al na korte tijd ‘waar voor

zijn geld’ wil zien. Bij crowdfunding kan in geld worden geïnvesteerd, in natura of in aandelen. De rente die vergoed wordt, geeft het risicobestanddeel aan. Jongejan illustreert de opkomst van crowdfunding aan de hand van de ontwikkelingen in de VS. „Daar wordt nog maar een kwart bancair gefinancierd, tegen 80 procent in Nederland. Ik denk dat we die trend ook, in ieder geval deels, in Nederland te zien gaan krijgen. Die afname van de bancaire financiering zal ook in Nederland doorzetten. Daarom ook worden kredietunies steeds interessanter, net als financiering door informal investors en door crowdfunding.”

In de VS wordt nog maar een kwart bancair gefinancierd Frank Jongejan


14 DE ONDERNEMER

René Jansen

Henk Berg

Jan Jonker

Guido Dierick

Hein van de Pasch

Henk Dekker

Bart van Meer

Michiel Smits

Roy Tillman

Eline Koers

Ed Velthuis

Hanno Littink

Jan Blokland

EstherRonald Mirjam Sent Migo

Theo Lemmen

Grote zorg over ontslaggolf viteiten met 13 procent gestegen tot 4,68 miljard dollar. Maar er is nog meer positief nieuws. Ook in 2013 bleek NXP in staat om structureel sneller te blijven groeien dan de algehele halfgeleidermarkt.

Zorg over de ontslaggolf en over de grotere kloof tussen arm en rijk. Het panel laat zijn sociale gezicht zien.

Henk Berg: kredietunies Europa, en ook ons land, blijft lang hangen in de traditionele manier van financieren, namelijk door de bank. En die bank, die wil of kan dat niet meer, omdat de bank veel eigen buffervermogen moet aanhouden of geen risico meer durft te nemen. In Nederland wordt nog ruim 80 procent van de bedrijven door de bank gefinancierd, in Amerika is dat slechts een kwart. Naar verwachting zal het Nederlandse percentage in een paar jaar tijd snel dalen tot onder de 50 procent.

Hein van der Pasch: goud Goud voor ICT-stad Nijmegen. Nijmegen heeft minstens vier ICT-bedrijven die met zo’n vierduizend goed opgeleide specialisten tot de wereldtop behoren: NXP Semiconductors loopt met krachtige chips al lang voorop in techniek en innovatie. Minder bekend zijn drie middelgrote software-bedrijven: Planon, GX en Aia Software. Met hun plaats in het Magische Quadrant van het Amerikaanse bureau Gartner hebben zij internationaal de hoogste erkenning verworven. De Radboud Universiteit werkt hieraan mee met haar informaticastudie, zojuist uitgeroepen tot de beste van Nederland. 䡵 Henk Berg: „Financiering door de bank zal snel afnemen.” foto Jacques Kok

Bart van Meer: verkiezingen Op 19 maart worden gemeenteraadsverkiezingen gehouden. De lokale economie is sterk gebaat bij consistent beleid van gemeenten. Alleen op die manier kunnen ondernemers voldoende anticiperen op de door hen te volgen koers. De ervaringen bijvoorbeeld in de gemeente Arnhem zijn niet best te noemen. Politici moeten weten dat een goed ondernemersklimaat uiteindelijk van het grootste belang is voor de ontwikkeling van de stad en de werkgelegenheid. Ik blijf hoop koesteren. Michiel Smits: vastgoed Om aan te sluiten bij het thema van deze editie zou ik stil willen blijven staan bij het nut en de noodzaak om bij bedrijfsovernames ook voldoende aandacht te besteden aan het vastgoed. Zeker als het vastgoed ook deels de pensioenvoorziening voor de ondernemer is. Derhalve dient altijd goed gekeken te worden naar de optimale route voor nu en de toekomst. Een goed uitgevoerde taxatie kan daarbij een leidraad zijn en inzicht geven in de waarde, de kansen en de risico’s, en tevens als basis dienen bij de onderhandeling inzake de overname. René Jansen: groei De stemmingsindicatoren van januari wijzen op aanhoudende economische groei aan het begin van 2014. De werkloosheid steeg in december van 6,9 naar 7 procent (Eurostat/ILO-definitie) maar was vrijwel stabiel in de tweede helft van 2013. Hoewel wij ver-

wachten dat de werkloosheid nog zal toenemen in 2014, heeft deze stabilisatie wel bijgedragen aan het verbeterde sentiment van de afgelopen maanden. Het vertrouwen werd verder versterkt door de positieve ontwikkelingen op de woningmarkt. Ronald Migo: ontslaggolf De ontslaggolf in de diverse sectoren baart zorgen en lijkt voorlopig niet te stuiten. Wat mij opvalt is dat in de analyses wel erg ‘klinisch’ wordt gesproken in termen van saneren. Het gaat toch om de mensen lijkt me en niet om de in-

Barometer

stituten of branches. Het vraagt overigens wel om een geheel nieuwe kijk op de vraag hoe we gezamenlijk de arbeidsmarkt gaan herinrichten. Esther-Mirjam Sent: ongelijkheid In de tijd van Tinbergen en Pen was inkomensongelijkheid een hot item, maar in de loop van de jaren tachtig en negentig is de ongelijkheid in het leven uit het zicht van economen verdwenen. Er zijn echter zowel economische als niet-economische goede redenen om zorgen te hebben over de inkomens- en vermogensongelijkheid.

6,8-6,9

Naam

Bedrijf

Roy Tillman Henk Berg Ronald Migo René Jansen Theo Lemmen Jan Blokland Michiel Smits Hein van der Pasch Jan Jonker Ed Velthuis Hanno Littink Esther-Mirjam Sent Henk Dekker Eline Koers

Chemische Bouwstoffen OSG oud-directeur KvK Rabobank Ondernemerscafé Blokland Cold Stores DTZ Zadelhof Mercator Incubator Health Valley VNO-NCW Bax Advocaten Radboud Universiteit Lindus Weeghel Doppenberg Kamps OKA NXP

Bart van Meer Guido Dierick

7,2-7,2 7,3-7,4 7,1-7,1 6,2-6,4 7,3-7,3 7,0-7,0 8,0-8,0 6,5-6,5 7,0-7,0 7,0-7,0 6,4-6,4 6,0-6,0 6,4-6,4 6,5-6,5 7,0-6,5 7,0-7,5

Daarom wil Barack Obama de grote en groeiende inkomensongelijkheid in zijn land aanpakken. En daarom meent het World Economic Forum, onlangs bijeen in Davos, dat het immer groeiende gat tussen de inkomens van de rijkste en de armste burgers de wereldeconomie bedreigt. ‘Rechtvaardigheid. Als schoonmakers beter verdienen dan vervuilers,’ aldus het Arnhemse meisje Loesje. Maar liefst niet heel veel beter. Henk Dekker: politiek Bij deze roep ik de heren en dames politici, die na de verkiezingen aan het gemeentelijk roer staan, op om voortvarend met de diverse dossiers aan de gang te gaan. Dan weet de burger weer waar hij aan toe is, en moet het volgens mij zeker in onze provincie economisch een stuk beter kunnen gaan. Hierbij denk ik voornamelijk aan de maakindustrie, recreatie en toerisme, logistiek en zorg (cure en care). Guido Dierick: goed kwartaal NXP heeft een goed jaar achter de rug. Onze resultaten in het vierde kwartaal van 2013 zijn zelfs iets aan de bovenkant van onze eerder uitgesproken verwachting uitgekomen: NXP realiseerde een omzet uit kernactiviteiten van ongeveer 1,25 miljard dollar. Dit is een stijging van 3 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal, en een stijging van 17 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar. Over heel 2013 is de omzet van NXP uit kernacti-

Jan Blokland: varkenspest De verwachting was dat, gezien de wereldeconomie, onze afzet van varkensvlees verder zou kunnen groeien. Recentelijk is echter varkenspest in Litouwen geconstateerd en dat is voor Russische autoriteiten aanleiding geweest alle import te verbieden. De afzet stagneert, waardoor de vrieshuizen dan snel vollopen. Goed voor onze sector? Jazeker, er zal tijdelijk meer worden opgeslagen, maar dat zal van korte duur zijn gezien de moeilijke positie waarin de Nederlandse vleessector verkeert. Ed Veldhuis: laatste keer Na drie jaar is dit mijn laatste bijdrage. Marcel Hielkema zal de pen overnemen als nieuwe voorzitter van VNO-NCW. We hebben de economische bodem gezien en zijn weer in opgaande lijn. Als we bij de les blijven, was dit gewoon de zoveelste golf in de economie. Ik heb wel zorg over de toegenomen bureaucratie, ook binnen bedrijven. De enige basis voor vooruitgang is respect en vertrouwen, lef en ondernemersgeest. Omdat verandering de grote constante is, hebben we altijd de dialoog met elkaar nodig om keer op keer die goede balans te vinden. De Ondernemer draagt daaraan bij door ruimte te bieden aan een grote variatie aan bedrijvigheid. Theo Lemmen: overnames Door de stijgende economie worden bedrijfsovernames weer actueler. Nu is het de tijd om te kijken welke bedrijven rijp zijn voor overnames. Of om zelf te kijken welk bedrijf overgenomen zou kunnen worden. Hoewel de financiering nog steeds een issue blijft, nemen de kansen op succes weer toe. Er zijn vele varianten voor een succesvolle bedrijfsovername, zeker met het toenemende vertrouwen in de economie. Het is dus nu tijd om de horizon te verbreden. Veel succes daarbij gewenst.


DE ONDERNEMER

DE GELDERLANDER

Door Frank Thooft

geknipt en geschoren Tips of informatie? deondernemer@gelderlander.nl

derland, aldus kantoordirecteur Astrid Huitink van Van Lanschot. Hulsteijn is bereikbaar op het Van Lanschot-kantoor in Arnhem: 026-3846411.

Compliment (1) Traditioneel werd op de Arnhemse Ondernemersavond weer het Arnhems Compliment uitgereikt, de jaarlijkse prijs van de Arnhemse Uitdaging voor het bedrijf dat zich bijzonder heeft ingespannen op maatschappelijk vlak. De genomineerden waren BAM Utiliteitsbouw, Derksen Verhuizingen, KuiperArnhem Bouw en Ontwikkeling, Equint, Hago en Rabobank Arnhem en Omstreken. De prijs, een door de Arnhemse kunstenares Anook Cleonne gemaakt gouden ei van keramiek, ging naar de eerste twee bedrijven: Dinant te Brinke van BAM Utiliteitsbouw (sector grote bedrijven) en Harold Hofman van Derksen Verhuizingen (sector MKB bedrijven). Op de foto alle genomineerden.

www.arnhemseuitdaging.nl

Compliment (2) Een compliment voor de studenten van Rijn IJssel die op de Arnhemse Ondernemersavond voor het natje en het droogje zorgden. Met gedrevenheid en souplesse volbrachten ze hun gastvrije rol. Gastheren en -vrouwen in optima forma!

Ontbijt De businessclub van het Ronald McDonald huis Arnhem had haar maandelijkse ontbijt ditmaal in Groot Klimmendaal, op dinsdag 4 februari. Voor de tachtig aanwezigen was dit vroege tijdstip geen enkel bezwaar om fris uit de veren te komen. Gastheer Groot Klimmendaal toonde in een kort filmpje de vele revalidatiemogelijkheden die er zijn voor slachtoffers van ongevallen en ziektes. Het zal je maar overkomen, denk je dan. En wat goed dat deze mogelijkheden er zijn. Sponsor van de ochtend Mark Veenstra, van de organisatie Hulp na Ongeval, die samen met cateraar Jochem Janssen van (een uitstekende) Le Bateau Catering de bijeenkomst voor zijn rekening had genomen, toon-

Afscheid In het Wijnfort in Lent is vorige week afscheid genomen van Jan Jonker, die vier jaar directeur is geweest van Health Valley. Jonker vertrekt naar PPM Oost. Hij werd gloedvol toegesproken door René Penning de Vries, de bestuursvoorzitter van Health Valley.

Duitsers op bezoek

䡵 Arie Hulsteijn

䡵 De genomineerden voor het Arnhems Compliment. foto Jacques Kok

de daarna kort hoe hij slachtoffers kan helpen hun weg te vinden in een woud van regels en zaken die hen onbekend zijn. De volgende bijeenkomst is op 11 maart.

Via Volkshuisvesting konden ze een pandje in de Catharijnestraat huren. Onder de naam DogXperience kun je hier nu de hondenmode en tassen van DogGoesShopping kopen of op maat laten maken, je hond laten trimmen en verwennen bij Chardaz hondenhairstyling of een hond inschrijven of boeken bij het hondenmodellenbureau DesignerDogModels. Ben benieuwd hoe die honden over de catwalk lopen.

www.hulpnaongeval.nl www.businessbreakfastclubarnhem.nl

Beste bezorgrestaurant Restaurant Della Chef is uitgekozen als beste bezorgrestaurant van Arnhem. Dit maakte onlinemaaltijdservice JustEat.nl eerder deze maand bekend. Della Chef kwam met een 9,6 op de eerste plek, gevolgd door Kohinoor of India met een 8,7 en Food Point Arnhem met een 8,6. Eetcafé Collega’s en cafetaria Frituurtje stonden op de vierde en vijfde plaats. De restaurants zijn door consumenten van JustEat.nl beoordeeld op service, kwaliteit en bezorging.

Hond als model In het eind vorig jaar in Klarendal geopende atelier voor hondenmode en tassen hebben Erny van Houten en Dicky van den Broek een bijzondere plek gecreëerd om hun hondenmodellenbureau onder te brengen.

Ondernemende politici? En dan de komende gemeenteraadsverkiezingen. Hoe zit het eigenlijk met de ondernemersgerichtheid van ons stadsbestuur? Ik herinner me nog Kees Jansen die een ‘echt’ bedrijf had, een autobedrijf. Die wist waar hij het over had; even de politieke kleur buiten beschouwing gelaten. Maar hoe zit het met het huidige pluche? Welke wethouders en fractieleden zijn nu echte ondernemers? Op de website van de gemeente staan ze allemaal keurig met ‘nevenfuncties’ en ‘uren vergoed’. Het is een handvol, meer niet. Het gros van de bestuurders die zich met de toekomst van onze stad bezighouden is onderwij-

H.M. Xuseen, hodn HFI Transport te Arnhem, curator mr. E. Smit, Arnhem. Kramer Oosterbeek Beheer bv te Wolfheze, hodn Madzo Food & Wine, curator mr. P.H. Frerichs, Arnhem. Y.H.M. Jansen te Zevenaar, v/h hodn Café Flip te Dinxperlo, curator mr. M.G.E. ter Hart, Arnhem. H. Hoogvliet & Zonen Wageningen bv te Wageningen, curator mr. R.F. Feenstra, Ede. Thom Holding bv te Lochem, curator mr. M.W. Verhoeven, Apeldoorn. Teletotaal Diensten Blom bv te Lochem, curator mr. M.W. Verhoeven, Apeldoorn. Yummm! Concepts bv te Wageningen, curator mr.drs. M. van der Laarse, Rotterdam. RC-Isolatie bv te Dodewaard, curator mr. R.C. Faase, Tiel. Verhoofstad Holding bv te Arnhem, curator mr. P.M. Gunning, Velp.

In Persoon

Positief imago

Op maandag 3 februari is Arie Hulsteijn (62) in dienst getreden van Van Lanschot als business advisor voor de regio Arnhem en Nijmegen. Hulsteijn was voorheen onder meer werkzaam bij de zakelijke tak van ABN AMRO en vervulde diverse directiefuncties bij ING. In december nam hij afscheid als commercieel directeur ING Regio Arnhem-Nijmegen. Met zijn jarenlange ervaring en kennis van de ondernemersactiviteiten in Oost-Nederland is hij een mooie aanvulling op de private-bankingkantoren in Gel-

Nederland heeft volgens Freddy Heinzel een ‘waanzinnig positief imago’ in Duitsland. De in Duitsland werkende advocaat, die tevens honorair consul voor Nederland is in de Kreis Kleve, vindt dat Nederlandse ondernemers een gigantisch voordeel hebben bij het zakendoen in Duitsland. „Wanneer een Duitse ondernemer producten kan inkopen voor dezelfde prijs als in andere Europese landen, zal de Duitser in 70 procent van de gevallen toch voor een bedrijf in Nederland kiezen.”

Agenda

Faillissementen Faillissement uitgesproken K & Z Spoorwegmaterialen bv te Ede, curator mr. I.J.G.H. Hage, Ede. RTA Services bv te Heelsum, curator mr. W.R.H. Jager, Ede. M. Citirki te Arnhem, hodn Eetcafe Lunchroom Turkuaz te Nijmegen, curator mr. T. van der Meeren, Nijmegen. Wigt Productions bv te Wageningen, hodn WW Music, curator mr. A.T. de Putter, Ede. Timeless Records bv te Wageningen, curator mr. A.T. de Putter, Ede. Rotex Handling Nederland bv te Ruurlo, curator mr. E.H. Steentjes, Lichtenvoorde. DH&B bv te Arnhem, curator mr. P.A.W. Eskens, Arnhem. Stichting ‘Wat wonen we toch lekker’ te Halle, curator mr. M.L.J. Meijer, Lichtenvoorde. J. Hagen te Angeren, hodn Hagen Montage, curator mr. A.E. Mulder, Arnhem.

zer, beleidsambtenaar, maatschappelijk werker, student, en wat dies meer zij. In Nijmegen daarentegen zitten er beduidend meer ondernemers in het stadsbestuur... Wat vinden de Arnhemse ondernemers hiervan? Voelen zij zich voldoende begrepen en gesteund? Zie ook de debatten die er gehouden worden, op 18 februati in Arnhem en op 20 februari in Westervoort. Snappen politici wel wat ondernemers – werkgevers van de burgerij dus – bezighoudt? Reacties kunnen naar: deondernemer@gelderlander.nl.

Voorzitter Heinz Sack en Günther Heenen van het Wirtschaftsforum Kleverland waren deze week op bezoek in Nijmegen, waar een verkennend gesprek gevoerd werd met het bestuur van het Nijmeegs Ondernemerscafé. Doel: elkaar leren kennen en kijken of het grensoverschrijdend ondernemen bevorderd kan worden. Beide clubs zijn betrokken bij de uitreiking van een jaarlijkse ondernemersprijs in hun stad: bekeken zal worden of er een ondernemersprijs voor het Euregiogebied ingesteld kan worden. Maar eerst komen de Duitsers een keer een biertje drinken tijdens de tweewekelijkse bijeenkomst van het Ondernemerscafé in De Vereeniging. Voorafgegaan door een stadswandeling.

S.A. Mohammed te Arnhem, v/h hodn Adirect Dienstverlening, curator mr. P.A.W. Eskens, Arnhem. A. van der Linden Internationaal Transport bv te Lienden, curator mr. J.M.A.J. Thielen, Tiel. J. Huiskens te Arnhem, v/h hodn Huiskens Koerierdiensten, curator mr. J.H. Steverink, Arnhem. Vereenvoudigd afgewikkeld faillissement Orat Holding bv te Zevenaar, hodn Assmex Holding bv, Zorgservice Nederland Holding bv. Bomers Engineering bv te Neede. Hijman en Arends Arnhemse Boekhandel bv te Arnhem. R.A. Dekker te Arnhem, hodn Dekker Dakwerken. Barima bv te Arnhem. Vernietiging faillissement na verzet U. Çelik te Winterswijk, hodn Misterende Centrum, Misterende Catering.

Benefietconcert Zondag 16 maart, benefietconcert door Rotary Rozendaal Veluwezoom t.b.v. de Voedselbank. Musis Sacrum, 14.00 uur. Informatie: rotaryconcertmusis@gmail.com VNO-NCW Rivierenland Donderdag 27 februari, restaurant De Betuwe, Hoog Kellenseweg 2, Tiel, aanvang 16.00 uur. Informatiebijeenkomst over ontwikkelingen en toekomstplannen van de Logistieke Hotspot Rivierenland. Informatie/aanmelden: vermeulen@vno-ncwmidden.nl, Jong MKB Arnhem-Nijmegen Dinsdag 4 maart, Ad Hoc Leegstand Beheer, Arnhem, aanvang 19.30 uur. Mini-seminar in het kader van gemeenteraadsverkiezingen met lokale

politici. Informatie: www.jongmkbkan.nl. Ondernemerssociëteit KAN Maandag 10 maart, restaurant De Hucht, Stationsstraat 24, Elst, vanaf 17.00 uur. Netwerkbijeenkomst. Informatie: www.ondernemerssocieteitkan.nl. Health Valley Event Donderdag 13 maart, concertgebouw De Vereeniging, Nijmegen, van 09.00 tot 17.30 uur. Het Health Valley Event draait om het zoeken naar verbinding binnen de gezondheidszorg. www.health-valley.nl. Bedrijven Kontakt Dagen Dinsdag 25 en woensdag 26 maart, Rijnhal, Arnhem. Jubileumeditie (30)e van Bedrijven Kontakt Dagen Arnhem. Informatie: www.bkd-arnhem.nl.


infotorial

Bedrijfsopvolging: Begin op tijd! ‘VWGNijhof, een aangename partner met kennis van zaken’

D

e steden Nijmegen en Arnhem tellen 2.607 ondernemingen met meer dan 5 personeelsleden. Inclusief de omliggende gemeenten van Nijmegen en Arnhem zijn er zelfs meer dan 5.000 ondernemingen met meer dan 5 personeelsleden. Wanneer een bedrijfsopvolging een keer in de 30 jaar plaatsvindt betekent dat voor de regio Nijmegen en Arnhem in dit segment minimaal 160 bedrijfsopvolgingen per jaar! Helaas zijn niet alle bedrijfsoverdrachten succesvol. Dit leidt tot frustratie, onnodige slechte resultaten of nog erger het stoppen van de activiteiten.” Aan het woord zijn Theo Vermeulen en Peter van Bussel, beiden belastingadviseur en partner bij VWGNijhof. Onbekend is onbemind Vrijwel elke ondernemer heeft een sterke emotionele band met zijn onderneming. “Dat is het logische gevolg van het vaak tientallen jaren met hart en ziel runnen van de onderneming”, aldus Theo Vermeulen. “Het dagelijkse werk krijgt voorrang boven de planning van een bedrijfsopvolging die nog ver weg lijkt. Uit onderzoek blijkt dat niet alleen persoonlijke betrokkenheid een remmende factor is om tijdig te starten met het proces van bedrijfsopvolging, ook de onbekendheid met de problematiek is een hindernis.” In een wereld met termen als management buy in, buy out, earn out voelen veel ondernemers zich niet thuis. Peter van Bussel: “Het is geen dagelijkse kost voor de ondernemer; daarbij spelen vaak familiaire zaken die het opvolgingsproces niet makkelijker maken. Soms willen kinderen de onderneming niet voortzetten of zijn ze niet geschikt maar toch moet er iets voor de bedrijfsopvolging geregeld gaan worden. Vaak wordt er dan gewacht. Maar vooruitschuiven betekent uit handen geven hetgeen voor de meeste ondernemers geen prettige gedachten is maar helaas vaak wel realiteit”. VWGNijhof accountants & belastingadviseurs Theo Vermeulen geeft aan dat in het afgelopen jaar door VWGNijhof accountants en belastingadviseurs 21 grotere bedrijfsovernames zijn begeleid. In 2012 waren dat er nog 18. “Dit grote aantal te begeleiden overnames is enerzijds te danken aan het grote clientenbestand en anderzijds door onze focus op het begeleiden van familiebedrijven bij overnames. Met

meer dan 100 accountants en fiscalisten is er veel specialistische overnamekennis en -ervaring bij VWGNijhof aanwezig. Zo is ons team van 18 fiscalisten uniek in de regio waardoor wij ook door andere kantoren in de regio worden ingeschakeld om hen bij te staan bij een overname”. Onze Aanpak Ieder overname is uniek en een van de belangrijkste momenten in het leven van de ondernemer. Het overnametraject kan succesvol worden afgerond door te beginnen met het tijdig in kaart brengen van de wensen van de ondernemer (en de familie). Wanneer, hoe, wie en tegen welke voorwaarden wil de ondernemer de onderneming (echt) overdragen? VWGNijhof accountants en belastingadviseurs begeleiden de overdrager en de overnemer in dit proces. Specialisten worden ingeschakeld als er bijvoorbeeld een koper, een financiering of een geschikte directeur moet worden gezocht.

Theo Vermeulen en Peter van Bussel, beiden belastingadviseur en partner bij VWGNijhof

Om u verder te informeren nodigen wij u als ondernemer graag uit voor enkele presentaties over bedrijfsopvolging. Wij houden deze kosteloze avonden in maart in Nijmegen, Wijchen en Arnhem. • Op 17 maart op onze Nijmeegse vestiging aan de Berg en Dalseweg 105 • Op 19 maart op onze Arnhemse vestiging aan de Meander 701 • Op 25 maart op onze Wijchense vestiging aan de Saltshof 10-14 Aanmelden kan bij Sandy Kuiper tel 024-365 09 65 of via e-mail Skuiper@vwgnijhof.nl

Het programma luidt: 19.45-20.00 Ontvangst 20.00-20.20 Waarom moet ik een overname plannen? 20.20-20.40 Welke fiscale aspecten spelen een rol bij de overname? 20.40-21.00 Wat is de waarde van mijn onderneming? 21.00-21.20 Is er een (financieel) leven na de overname? 21.20-21.30 Afsluiting met gelegenheid tot het stellen van vragen

Winkelunits te huur in het Lyceumkwartier te Doetinchem Aan de andere zijde van het Lyceumkwartier ligt het gezellige Catharinaplein

Intersport, Schuurman Schoenen, Go-Britain en Sola zijn reeds in het Lyceumkwartier gevestigd.

In deze populaire winkelstad, het centrum van de Achterhoek met een gezellig dorpskarakter, bevindt zich het prachtige nieuwe winkelobject het Lyceumkwartier, de Parel van Doetinchem. Deze uitbreiding van het kernwinkelgebied ligt enerzijds aan de Burgemeester van Nispenstraat en anderzijds aan het gezellige Catharinaplein met een terras, waar allerlei evenementen zullen worden georganiseerd.

Op de Burgemeester van Nispenstraat gaat schuin tegenover het Lyceumkwartier in 2014 Media Markt zich vestigen (met 190 p.p.) en recht tegenover het Lyceumkwartier komt het VVV-kantoor. In de directe omgeving bevindt zich o.a. ook nog een bioscoop en de nieuwe schouwburg Amphion.

• Hoek unit A, schuin tegenover MediaMarkt

• Hoek unit M, deels tegenover Xenos en de Kijkshop, deels tegenover het VVV-kantoor.

Het Lyceumkwartier heeft een uniek gelegen ondergrondse parkeergarage Catharina (225 p.p.) waarvan de voetgangersuitgang direct midden in het centrum uitkomt. Van maandag t/m vrijdag gratis parkeren tussen 09.00 en 12.00 uur. Er zijn nog enkele aantrekkelijke winkelunits op de begane grond beschikbaar vanaf circa 70 m2 tot circa 550 m2 b.v.o., deels inclusief nivo -1. Huurprijs in overleg, met aantrekkelijke incentives. Aanvaarding: op korte termijn. Dit is een belegging van Mondia Investments BV uit Zeist. Voor meer informatie: Ten Hag Makelaars 0314 – 332 491


de Ondernemer Arnhem