Issuu on Google+

20 april 2013 | 13e jaargang | nr. 04| de Ondernemer Nijmegen is een uitgave van Uitgeversmaatschappij

* de Gelderlander

KvK inside

Arnhem

Achterhoek

Nijmegen

Thema van dit nummer: notariaat en advocatuur

Jeroen Kamerbeek van Holland Food Service neemt de prijs in ontvangst

Coverfoto: Erik van ‘t Hullenaar

HFS wint MVO-award

Omzet van het notariskantoor staat onder druk

Nico en Michèl van ‘t Veen druk met verbouwing John Bertine Dukenburg

Pagina 3

Pagina 7

10

Erik Toenhake levert met het bedrijf Dutch Spirit eco-toga’s voor advocaat

Pagina 8/9

www.deOndernemer.nl


Als ondernemer wil je elke maand dezelfde lage prijs

Wel zo rustgevend

Ga voor een aanbod op maat naar BC Nijmegen

Bij Telfort Zakelijk betaalt u elke maand dezelfde lage prijs. Zowel voor mobiele als voor vaste telefonie. Geen zorgen meer over onverwacht hoge rekeningen. Dus meer tijd en energie voor wat u het liefste doet: ondernemen. Met Telfort Zakelijk weet u altijd waar u aan toe bent. Wel zo rustgevend.

N i j m e g e n

Kerkenbos 10-15K 6546 BB Nijmegen 024-3735300


zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

nieuws | 3

Notaris: minder dan 50 mille Het notariaat heeft een dramatisch jaar achter de rug. Bijna de helft van de notarissen verdiende in 2012 minder dan 50.000 euro; 16 procent van de kantoren draaide zelfs met verlies. Het notariaat moet dus veranderen. ‘Samenwerking, specialisatie en innovatie zij sleutelwoorden’, zegt de Nijmeegse notaris Ruud van Gerven.

Door Stef Rietbergen

Terzake

De Oversteek

D

door Thed Maas

H

ij droeg in februari de voorzittershamer van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie over aan Franc Wilmink uit Hoogeveen. De Nijmeegse notaris Ruud van Gerven (Hoge Van Gerven notarissen) was volgens plan een jaar voorzitter van de KNB, nadat hij met de rebellenclub Notaris voor rechtszekerheid in maart 2012 een coupe pleegde en het toenmalige bestuur wegstuurde. „Was nodig”, zegt hij. „Het notariaat was een naar binnen gekeerde club. Terwijl we juist nu naar buiten toe moeten laten zien wat de economische meerwaarde is van het notariaat.” Inmiddels heeft de KNB de schroom van zich afgeworpen. Bij Pauw en Witteman schuift regelmatig een woordvoerder van de KNB aan en als Den Haag plannen maakt die het notariaat raken, dan wordt er door de notarissen gelobbyd. Niet alleen door henzelf. Nee, ieder zijn vak. „We hebben dat in handen gelegd van een bekwaam bureau, dat bij elke politieke partij contacten heeft”, zegt Van Gerven. De crisis hakt er flink in bij het notariaat. Ga maar na: de omzet van het gemiddeld notariskantoor wordt voor 65 procent gehaald uit vastgoedtransacties. Die markt gaf een sterke daling te zien van bijna een miljoen akten in 2007 naar 463.158 in 2012. Een halvering. „De financiële situatie van het notariaat is penibel. We moeten dus veranderen. Het is niet dat er teveel notarissen zijn (landelijk zo’n

COLOFON de Ondernemer is een uitgave van dagblad De Gelderlander die zich richt op ondernemers, beleidsmakers en beslissers.

Directeur-uitgever Stef Rietbergen Hoofdredacteur Ad van Heiningen (wnd) Eindredacteur Thed Maas 06-53645103 Redactie André Sonneville (Nijmegen) Frank Thooft (Arnhem) Jacob Schreuder (Achterhoek) Accountmanagers Mariana di Giovanni (Nijmegen) 06-51056969 Annemiek Verschoor (Tiel) 06-51061855 Foto’s Edwin Stoffer, Mariska Hofman, Jacques Kok, Theo Kock

Ruud van Gerven: ‘Samenwerking, specialisatie en innovatie.’ 3.200 notarissen en kandidaat-notarissen, red.) maar er zijn wel teveel kantoren. Die moeten meer gaan samenwerken om kosten te besparen en deskundigheid uit te wisselen, ze moeten gaan specialiseren en innoveren, bijvoorbeeld op digitaal gebied. Vroeger moest je een fullservicekantoor zijn. Dat hoeft niet meer. Je kunt niet op alle gebieden eenzelfde niveau van deskundigheid overeind houden. Je ziet ook dat de cijfers van de grote kantoren over het algemeen beter zijn dan die van de eenpitters.” Van Gerven constateert dat de weerzin die bij bijvoorbeeld de Vereniging Eigen Huis tegen het notariaat heerste, goeddeels verdwenen is doordat notarissen nu moeten concurreren en de tarieven een stuk lager zijn komen te liggen. „Het beeld van de grote inkomens in het notariaat is wel verdwenen. Terwijl van de andere kant het nut van notariële tussenkomst wel duidelijk is. Door van

te voren afspraken vast te leggen krijg je achteraf minder problemen en minder rechtszaken.” Dat geldt voor particulieren, maar dat geldt al helemaal voor ondernemers. Van Gerven noemt enkele kwesties die momenteel vooral voor ondernemers van belang zijn. ● De FlexBV, ook te gebruiken als ‘kleine BV’ omdat-ie aan minder regels (geen 18.000 euro storten) moet voldoen dan voorheen. „Ondernemers met een eenmanszaak of een VOF (Vennootschap Onder Firma) moeten kijken of een FlexBV niet beter bij hun bedrijf past. Het voordeel van de BV is dat de ondernemer juridisch niet aansprakelijk gehouden kan worden - wanbestuur daargelaten - terwijl het fiscaal voordelig kan zijn. Wil je bij wijze van spreken vanmiddag nog een BV oprichten, dan kan dat in theorie. Kost meestal tussen de 500 en 1.000 euro.” ● Het periodieke verrekenbeding. „Dat is in veel huwelijkse voor-

foto Eigen foto

waarden opgenomen: je moet de winst van je bedrijf jaarlijks delen met je partner. In de praktijk gebeurt dat vaak niet; wordt de winst in de zaak gestoken. Wat ondernemers zich niet realiseren is dat het recht op verrekening blijft bestaan. Stel dat de partners na tien jaar gaan scheiden, dan moet de winst over die tien jaar alsnog verrekend worden. Dat leidt momenteel tot drama’s die met geen pen te beschrijven zijn. De huwelijksvoorwaarden laten checken op dat punt kan geen kwaad.” ● Het levenstestament. „Stel dat je als ondernemer door bijvoorbeeld een ongeval in coma raakt. Dan is het heel handig als je iemand - je partner, kind of vriend - een volmacht hebt gegeven om zaken voor je te regelen. Heb je dat niet gedaan, dan moet je familie naar de rechter om dingen te regelen. Dan kan er wel eens iets anders uitrollen dan je gewild had.”

TPN-West innoveert goed

M

aar liefst 83 van de 137 ondervraagde bedrijven in de regio Nijmegen-Arnhem is succesvol bezig op het gebied van innovatie. Dat blijkt uit een onderzoek van bedrijfskundestudenten van de Radboud Universiteit Nijmegen. In het kader van een cursus over innovatiemanagement bezochten zeventig studenten in de zomer van 2012 137 bedrijven in de regio Arnhem-Nijmegen, waarvan 92 tot Trade Point Nijmegen-West behoren. De studenten lieten de bedrijven een vragenlijst invullen over duurzaamheid en innovatie. Op het gebied van innovatie blijkt dat bedrijven uit verschillende sectoren het meest innoveren op het gebied van samenwerken met de klanten. Van de ondervraagden gaven 83 bedrijven een geslaagd innovatievoorbeeld. Ook blijkt dat bij innovatie zowel aan de technische als aan de sociaal-organisatorische typen tijd en geld is besteed.

Op zoek naar het antwoord op uw juridische vraag? Maak kennis met de openbare bibliotheek van Dirkzwager. Het juridische antwoord op een simpele vraag, is vaak gecompliceerder dan verwacht. Met gezond verstand komt u een heel eind, maar voor een écht antwoord is meer kennis nodig. Dirkzwager deelt die kennis graag met u. In onze uitgebreide openbare juridische bibliotheek in Arnhem, bijvoorbeeld. Toegankelijk voor onze relaties die geïnteresseerd zijn in de rechtswetenschap. En voor onze relaties die juridisch onderzoek willen doen, of gewoon nieuwsgierig zijn naar onze wetboeken. We delen onze juridische kennis ook via onze gratis Dirkzwager kennis App, de juridische kennisportal www. partnerinkennis.nl en op onze website. Weten van welke faciliteiten u allemaal gebruik kunt maken in de openbare bibliotheek of interesse in het aanvragen van een lidmaatschapspas, kijk op www.dirkzwagerbibliotheek.nl

e meest toegezongen opa is waarschijnlijk de opa uit de televisieserie uit de jaren zestig: Ja zuster, nee zuster. Die opa was een perfecte opa want hij bracht op zondagmiddag toffies mee en deed allerlei leuke spelletjes. Ik heb het liedje vaak meegezongen, maar realiseerde me toen helemaal niet dat ik zelf nooit een opa heb gehad. Mijn beide opa’s zijn namelijk in de tweede wereldoorlog overleden. Het overlijden van opa Rietbergen is een vrij dramatisch verhaal. Hij was kapitein op het koopvaardijschip de Amstelland en overleefde als enige van de 44 koppen tellende bemanning de bomaanval van Duitse vliegtuigen ten zuiden van Engeland niet. Op 28 februari 1941 verliet hij als laatste het schip, daalde de stormladder af en viel om onduidelijke redenen tussen de reddingboot en zijn schip in het water. Hulp kwam toen te laat om hem nog levend uit het water te halen. Ik beschrijf dit verhaal omdat vandaag 20 april (als het weer tenminste goed is) de nieuwe stadsbrug van Nijmegen op de Waal wordt ingevaren. Dat gebeurt recht tegenover het hoofdkantoor van De Gelderlander. Die brug heet de Oversteek omdat die genoemd is naar de Waaloversteek op 20 september 1944, die exact op die plek plaatsvond. Als onderdeel van de operatie Market Garden kwamen toen 48 Amerikanen, die de Waal overstaken in kleine canvasbootjes om. Mijn opa en die omgekomen Amerikanen troffen beiden dus hetzelfde lot. Als eerbetoon aan die 48 dappere ‘Waalcrossers’ start De Gelderlander een project om deze vrijheidstrijders uit de vergetelheid te halen. Immers, mede door hun moed en wilskracht kunnen wij nu nog steeds genieten van onze vrijheid. We gaan op zoek naar nabestaanden van de 48 Amerikanen en proberen ze daarmee een gezicht te geven. En voor mijn opa beschouw ik deze column maar als een verlaat eerbetoon van een kleinzoon die, waarschijnlijk net als de Amerikaanse nabestaanden, trots is op het feit dat hij gesneuveld is voor onze vrijheid. En die toffies koop ik dan maar zelf. Stef Rietbergen, Uitgever De Gelderlander s.rietbergen@gelderlander.nl twitter: @riethills


De Gelderlander zaterdag 20 april 2013

4 | nieuws

Erica: ‘Probeer juist in deze tijd te excelleren’ door André Sonneville

E

rica Terpstra is de ongekroonde koningin van het positivisme. Leden en gasten van Ondernemersvereniging Gemeente Heumen (OGH) hingen twee uur lang aan haar lippen. Erica Terpstra hield aan boord van motorschip Rigoletto van de Mookse cruiserederij SijFa een peptalk. Als het goed is, heeft in menig badkamer ten zuiden van Nijmegen de volgens dag een zeer luid en enthousiast ‘YES’ geklonken. Ze kwam wat later binnen, werd enthousiast begroet door OGH-voorzitter Henny Willemsen en mocht toen, voordat ze haar spreekbeurt begon, eerst even genieten van het overdadige stampottenbuffet dat op het benedendek van riviercruiser Rigoletto klaar stond. Erica Terpstra heeft een indrukwekkende staat van dienst in sport, politiek en tegenwoordig ook als tv-personality. Een sterrenstatus die ze zich overigens absoluut niet aanmeet. „Zeg maar gewoon Erica”, houdt ze haar

Erica Terpstra voor Ondernemersvereniging Gemeente Heumen: ‘Neem nooit genoeg met de tweede plaats.’ foto Ron Vierboom publiek voor. Waarmee de toon is gezet. Zeker wel 150 ondernemers uit de gemeente Heumen, maar ook gasten uit Groesbeek, Wijchen, Mook en Middelaar en Nijmegen, waren ingescheept om Erica Terpstra te horen spreken over het door

haar zelf opgegeven thema: ‘Ondernemen mét passie is topsport!’ „Het is duidelijk”, zegt Erica even later met gevoel voor understatement als iedereen weer op het prachtig ingerichte loungedek van de Rigoletto is verzameld, „Onder-

nemersvereniging Gemeente Heumen wil de beste zijn. Bram Moszkowicz sprak in Groesbeek, Jort Kelder kwam naar Wijchen, maar in Heumen wilden ze het nog beter doen en kozen ze voor mij.” De beste willen zijn. Daar is haar hele betoog van de avond op gebaseerd. „De tweede plaats is toch ook mooi! Dat is het ergste wat je kunt zeggen over een sporter die niet gewonnen heeft. Nummer twee zijn is niet mooi! Probeer altijd te excelleren, juist in deze tijden.” Natuurlijk werd de boodschap aangekleed met tal van anekdotes uit haar sportcarrière, uit de tijd dat ze politica en staatssecretaris voor volksgezondheid, welzijn en sport was en uit de periode dat ze bestuurlijk leiding gaf aan sportkoepel NOC*NSF. Uit die verhalen bleek steeds maar weer dat het zoeken van de uitdaging uiteindelijk altijd leidt tot succes. „Het heeft toch geen zin elkaar de put in te praten? Iedereen heeft zelf de keuze om er eens iets anders van te maken, om kleur aan je leven te geven. Nou,

kies daar dan voor! Knokken, het beste uit jezelf halen, dat is wat topsporters ook moeten doen. En met tegenwind, zet je een tandje bij. Dat geldt dus ook voor ondernemers die in feite net zo goed aan topsport doen.” En voor wie het nog niet begrepen had: „Niet mopperen op wat je niet kunt, maar versterken wat je wél kunt. Ga maar voor de spiegel staan en zeg tegen jezelf dat je het kunt. Reken af met de zesjescultuur, hang je eigen slingers op en excelleer!”

no cure no pay | energiekosten check collectieve inkoop | slimme meter

024 - 760 03 99 www.yesenergie.nl

Nieuwe duurzame kledinglijn: MOYZO door Joep van Run

D

e doelgroep mag dan beperkt van omvang zijn, volgens Gertie Teunissen en Willem Ebben kan hun duurzame kledinglijn MOYZO wel eens een gat in de markt zijn. „Want we merken dat steeds meer mensen overstappen op duurzame en Fairtrade kleding”, weet Teunissen. Zij is het brein achter de kledinglijn, vertelt ze. „In 2010 ben ik begonnen met het bedenken van een plan voor het ontwerpen van duurzame kleding. Ik ben al mijn hele leven bezig met mode en wilde iets nieuws beginnen. In 2011 vroeg ik of Willem mijn zakenpartner wilde worden. Ik ken hem goed en weet dat hij verstand heeft van de duurzame kant van het proces.” De twee ondernemers zijn MOYZO begonnen vanuit een idealistische gedachte. „Er wordt

nog steeds kleding door winkels verkocht voor absolute bodemprijzen. Je kunt geen kleding voor een paar euro kopen die op een eerlijke manier is geproduceerd”, zegt Ebben. „Dan weet je dus zeker dat er of mensen onder druk zijn gezet of dat het milieu kwaad is aangedaan. Met onze kledinglijn willen wij aantonen dat het ook op een andere manier kan.” De kleding van MOYZO wordt daarom gemaakt van ecologische stoffen. De kleding laat het bedrijf in Polen produceren. „Op die manier houden we het productieproces dicht bij huis”, vervolgt Teunissen. „En we weten zeker dat er geen mensen onder slechte omstandigheden moeten werken. We hebben namelijk goed contact met de Nederlandse eigenaar van de fabriek en ook de medewerkers spreken we regelmatig. Daardoor weten we dat het dat de kleding op

Gertie Teunissen en Willem Ebben. een eerlijke manier wordt geproduceerd.’’ Via hun webwinkel kunnen klanten in Nederland de kleding bestellen. Omdat de vraag naar duurzame mannenkleding te

foto Do Visser/De Gelderlander

gering is, produceert MOYZO voorlopig alleen vrouwenkleding. Dat het tweetal geen winkel heeft geopend, maar voor een webwinkel heeft gekozen is volgens Ebben

een bewuste keuze: „Met een webwinkel hebben we namelijk een heel groot bereik en kunnen we direct aan de klant leveren. Natuurlijk is het leuk als er in de toekomst een winkel van MOYZO wordt geopend, maar voorlopig richten wij ons op de webwinkel.” Ondanks dat het tweetal sinds de oprichting van hun bedrijf nog geen enkele maand groene cijfers kon schrijven, blijft het positief. „We krijgen namelijk heel erg veel positieve reacties op de kleding die we verkopen. De jurken bijvoorbeeld zijn echte bestsellers. Die staan vrouwen van alle leeftijden goed. Natuurlijk heb ik nu zelf ook een MOYZO-jurk aan”, zegt Teunissen, wijzend op haar rode jurk. „Die mooie reacties doen ons goed. De laatste tijd zien we een stijgende lijn in de verkoop, dus dat stemt ons positief.” www.moyzo.eu

Offline moet MuZIEum stapje verder helpen door Joep van Run

C

afé St. Anneke puilt op deze vrijdagmiddag uit. Ondanks dat het kwik op de thermometer niet boven de tien graden komt, is het zelfs op het terras druk. Een ontmoeting van Offline is de reden van de bedrijvigheid. „Offline is geen typische netwerkgelegenheid, maar een ongedwongen after work, waar jonge ondernemers en ondernemende mensen uit Nijmegen en omstreken elkaar ontmoeten’’, legt Alwin Barten, een van de bedenkers van Offline, uit. Iedere tweede vrijdag van de maand organiseren zeven ondernemers de bijeenkomst op een wisselende locatie. De groep wil laten zien dat het ‘traditionele netwerken’ ook op een andere manier kan: „Wij doen niet aan visitekaartjes, want als men echt interes-

Offline wil MuZIEum aan extra inkomsten helpen. se heeft, weten ze elkaar toch wel te vinden wanneer ze weer online gaan.’’ Offline doet meer dan borrelen. Enkele weken terug werd de

foto Erik van ‘t Hullenaar

groep benaderd door Hans Peters, voorzitter van Stichting MuZIEum. Of de zeven ondernemers zich wilden gaan inzetten voor

het Nijmeegse museum. „Daar hebben we niet lang over na hoeven denken’’, vertelt Jeroen Diks, een van de zeven ambassadeurs. „We vinden het een eer dat we door Hans zijn gevraagd.” De groep, verder bestaande uit Johan Oost, Danny Verpoorten, Stephan Ummelen, Jip Verhoeven en Jan Diebels, moet het museum aan extra inkomsten helpen. Onlangs werd het MuZIEum door de ANWB beoordeeld als meest innovatieve uitstapje van Nederland. Het MuZIEum is een museum over het zien en niet zien in de omgeving Nijmegen. Aan de hand van een gids leer je in het donker onder meer je andere zintuigen optimaal te benutten. De opmars van het museum is opmerkelijk, aangezien in 2010 nog het faillissement werd uitgesproken. Sinds de doorstart in 2012 in de kelders van de stadsschouwburg is het mu-

seum bezig aan een comeback. Mede door de inbreng van Offline wil het MuZIEum doorgroeien. Hans Peters heeft er vertrouwen in dat dit met de inbreng van het zevental ondernemers mogelijk is. „Ik weet waar die jongens toe in staat zijn. Ze zijn innovatief en creatief. Dat is ook de reden waarom ik ze benaderd heb.’’ Jeroen Diks ziet de samenwerking eveneens helemaal zitten, al moeten de exacte plannen nog worden uitgewerkt. „We hebben al een aantal leuke, creatieve ideeën hoe wij aan extra sponsorinkomsten denken te komen. De komende weken gaan we die op papier zetten.’’ Nog voordat er ook maar één euro in het laatje is gebracht, toont Heleen Vermeulen, algemeen manager van het MuZIEum zich al gelukkig met Offline: „Iedere extra cent is voor ons namelijk mooi meegenomen.’’


zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

de stoel | 5

Door Gert-Jan Oplaat

Terzijde

Koning Klant

U

John Verhagen, topman van ABAB.

foto Bert Beelen

‘Liever beste dan grootste’ Mr. John Verhagen, geboren en getogen Nijmegenaar (ex-Canisiaan), is topman bij het Accountancy Belasting Advies Bureau (ABAB). De accountantsorganisatie van weleer, vooral actief ‘ onder de grote rivieren’, heeft onder zijn leiding een metamorfose ondergaan.

John Verhagen: ‘ABAB zoekt uitbreiding’ 䢇 Naam: John Verhagen (58) 䢇 Functie: voorzitter hoofddirectie 䢇 Bedrijf: ABAB 䢇 Vestiging: hoofdkantoor Tilburg 䢇 Sinds: 1924 䢇 Activiteiten: accountancy en advies-

Noord-Brabant, Zeeland, Limburg

adagium ‘We hoeven niet de grootste te zijn, we willen wel de beste zijn’ voor een unieke klantbenadering 䢇 Tekst: André Sonneville 䢇 Foto: Bert Beelen

het vaste aanspreekpunt voor onze cliënten en fungeren als sparringpartner en adviseur. Waar liggen de voordelen van zo’n model voor de cliënt? Het maakt je als accountancyorganisatie laagdrempelig. De relatiemanager als sparringpartner zit een paar keer per jaar proactief aan tafel bij de cliënt. Hij kent de business van onze cliënt en de ontwikkelingen in de betreffende sector. En hij denkt mee. Over investeringen, over personeel, over de inzet van ict, over subsidieregelingen etc. Heel belangrijk is dat in dit model het ‘uurtje, factuurtje’-systeem geen opgeld doet. De sparringuren neemt ABAB voor haar rekening. Waar blijft dan de corebusiness van ABAB, de accountancy? Accountancy is tegenwoordig veel meer dan het opstellen van de jaarrekening. Zie de relatiemanager als generalist, de accountants en fiscalisten als specialisten. Zij staan met hun specifieke kennis en vaardigheden altijd klaar om bij te

springen. Zo beschikt de cliënt door tussenkomst van zijn relatiemanager altijd over de beste specialisten die wij in huis hebben, in welke vestiging dan ook. Behalve een structuurwijziging was dat ook een cultuuromslag voor ABAB? Dat kun je wel zeggen. De accountant is niet langer meer het centrale aanspreekpunt. De relatiemanager als sparringpartner focust zich op alle latente ondernemersvraagstukken. De toegevoegde waarde die je proactief als financieel dienstverlener aan een onderneming kunt geven, is meer en meer belangrijk. Ze moeten denken vanuit de cliënt en diens onderneming. Dat levert dan natuurlijk ook andere gesprekken op dan alleen gesteggel over balansen en winst- en verliesrekeningen? Hot items zijn tegenwoordig bijvoorbeeld pensioenvraagstukken. Een ondernemer ziet door de bomen het bos niet meer. Een ander voorbeeld is MVO, maatschappe-

diensten 䢇 Werkgebied: Gelderland,

Hoe kwam je op deze stoel terecht?

Een headhunter benaderde mij voor deze stoel. De job sprak me meteen aan. Het was wel een bijzondere overstap, ik had immers ervaring in directiefuncties bij ING Bank. De managementervaring ligt natuurlijk heel dicht tegen het leidinggevende werk bij ABAB, dat in dezelfde klantengroep in de financiële dienstverlening werkzaam is. Wat is het aantrekkelijke van deze job? ABAB is overgestapt naar het relatiemanagementmodel en dat is nieuw in de accountancy. Ik zag het als een uitdaging om dit concept verder te ontwikkelen en in de markt te zetten. Bij de bank heb ik eenzelfde ontwikkeling meegemaakt. We hebben in relatief korte tijd bij ABAB zo’n vijftig relatiemanagers aangesteld. Zij zijn

䢇 Aantal vestigingen: 15 䢇 Aantal medewerkers: 700 䢇 Bijzonder: ABAB zorgt onder het

lijk verantwoord ondernemen. Ook daarin denken we mee en adviseren we. Hetzelfde geldt voor subsidieadvisering en juridische dienstverlening. Een advocaat wil procederen, wij willen dat juist voorkomen. Vaart ABAB hier wel bij? Jazeker. Maar belangrijker is dat onze klant daar wel bij vaart. We zien daardoor groei in de breedte van de organisatie. Voor zowel ABAB als voor de cliënt is dat efficiënter en goedkoper. Er is ook veel minder klantverloop. Hoe ziet de toekomst er uit voor ABAB? In ieder geval hebben we geen krimpscenario. Met de opening van een nieuw kantoor in Nijmegen kunnen we de vestigingen en de beschikbare specialismen van de locaties Wijchen en Tiel samenvoegen. We willen groeien in Nijmegen maar ook in Arnhem en de Achterhoek. Voorop staat dat we niet zonodig de grootste, maar wel de beste willen zijn.

EEN NIEUWE DIMENSIE VOOR BENDA:

3D PRINTING

www.house4-3D.nl

Radboud: leveranciers in zonnetje

M

ag uw bedrijf zich straks Radboud Leverancier noemen? Ter gelegenheid van de negentigste verjaardag van de Radboud Universiteit Nijmegen wil de universiteit haar leveranciers die al 75 jaar of langer diensten of producten leveren in het zonnetje zetten. Het gaat om

kleine en middelgrote bedrijven uit Nijmegen en omstreken die nog steeds dezelfde naam hebben of die nog altijd in het bezit zijn van de familie en die al die jaren op min of meer regelmatige basis aan de universiteit en het UMC St Radboud hebben geleverd. De Radboud Universiteit wil op deze ma-

nier uiting geven aan haar waardering voor bedrijven in Nijmegen en omgeving. Nijmegen kan niet zonder universiteit en de universiteit kan niet zonder Nijmegen. Op koopzondag 2 juni tijdens het universiteitsfestival in de stad (Radboud City) ontvangen de Radboudleveranciers het predicaat uit

handen van rector magnificus Bas Kortmann. Radboud City vindt plaats op het Marienburgplein rondom Lux. De Radboud Universiteit vraagt bedrijven die denken dat ze in aanmerking komen voor het predicaat Radboud Leverancier om zich te melden via lustrum@ru.nl.

itgerekend op de dag dat de KvK een serie bijeenkomsten onder het motto ‘Bouwen aan Vertrouwen’ afsloot, werden werkgevers, werknemers en het kabinet het eens over een sociaal akkoord. Een paar dagen eerder liet de NVM weten dat er beweging komt in de woningmarkt die zo lang op slot heeft gezeten. Even later werd het vernieuwde Rijksmuseum geopend. En vergis u niet: zelfs mensen die niet zo veel moeten hebben van chauvinisme en vaderlandsliefde voelden toch een soort van nationale trots nu onze oude meesters eindelijk weer met eigen ogen te zien zijn. En dan verwachten we ook nog eens een nieuwe koning, terwijl die andere vorst met al zijn sneeuw en ijs dan eindelijk is verjaagd. Is de kou daarmee inderdaad uit de lucht? Dat moeten we - zo leerden we van Bernard Wientjes - gewoon zo besluiten. Als wij beslissen dat de crisis over is, dan ís hij over. Goed, er zullen nog genoeg tegenslagen komen. Nederland loopt een marathon tegen de wind in. Maar met genoeg conditie om te overwinnen. Laten we dus eerst eens getuigen van een hernieuwd elan rond de troonswisseling. Kijk, van mij hoeven we geen Verenigd Koninkrijk te worden, waar zelfs de 10e verjaardag van een van de corgi’s van Queen Elizabeth aanleiding is voor extra katernen in de Daily Mail of nieuwe mokken in de giftshop. Daar zijn we dan weer te nuchter voor. Maar toch, rond Koninginnedag komen we altijd een beetje nader tot elkaar. Ook de leden van het Republikeins Genootschap laten zich een oranje sjerp welgevallen tijdens het drinken van een biertje in de kroeg. Al was het maar om te kunnen discussiëren over troonsbestijgingen door erfopvolging. Dat zal ook in Gelderland weer gebeuren, in Arnhem bijvoorbeeld. Ik wist het niet, maar de Rijnstad schijnt - qua bezoekersaantallen - de derde stad van Nederland te zijn op Koninginnedag. En juist ondernemers zijn toonbeelden van creativiteit. Zo lang ze maar beseffen: in Nederland is ook de klant koning.

Gert-Jan Oplaat, voorzitter KvK Centraal Gelderland Reageren? Stuur een mail naar communicatie-gelderland@kvk.nl


KvK NIEUWS NIEUWS KvK start met Erasmus for Young Entrepreneurs Denkt u erover een eigen bedrijf te beginnen, maar wilt u eerst uw kennis en vaardigheden verder ontwikkelen? Of runt u wellicht al een succesvol bedrijf en wilt u het uitbreiden naar nieuwe markten, of nieuwe kennis en ideeën opdoen? Dan is het programma Erasmus for Young Entrepreneurs (Erasmus voor Jonge Ondernemers) iets voor u! Erasmus for Young Entrepreneurs is een grensoverschrijdend uitwisselingsprogramma dat aspirant- en startende ondernemers de kans biedt om gedurende een periode van één tot zes maanden kennis en ervaring op te doen bij een ervaren ondernemer die een klein bedrijf runt in een ander EU-land. Voor startende ondernemers kent het programma veel voordelen. Ze doen relevante kennis en ondernemerschapsvaardigheden op en vergroten hun kans op een succesvolle start. Bovendien werken ze dankzij de internationale contacten aan uitbreiding van hun netwerk en verbeteren ze hun interculturele- en taalvaardigheden. Anderzijds profiteren ervaren ondernemers juist van frisse, innovatieve inzichten van betrokken en gemotiveerde ‘jonge honden’. Ze helpen kosteloos mee in het bedrijf met concrete projecten als marktonderzoek naar buitenlandse markten, sales/marketing, innovatie en R&D. Daarnaast geeft de uitwisseling inzicht in de zakelijke mogelijkheden in het thuisland van de nieuwe ondernemer. Om de kosten van het verblijf in het buitenland (gedeeltelijk) te dekken, ontvangen aspirant- of startende ondernemers een beurs van de Europese Commissie. Inmiddels hebben ruim 1300 succesvolle Europese uitwisselingen plaatsgevonden in het kader van ‘Erasmus’. Sinds februari is de KvK de intermediaire organisatie voor Nederlandse ondernemers die willen deelnemen. Heeft u als nieuwe óf als ervaren ondernemer interesse in het programma? Kijk dan op www.kvk.nl/erasmus voor meer informatie en meld u aan.

Tw itter: p o K v K e Volg d n traalGld @ K vK _ C e

‘t Zwaantje: icoon van de Mookerheide is hofleverancier in de horeca “Het hofleverancierschap heeft ons vooral extra naamsbekendheid opgeleverd. Het is ook bijzonder omdat er, naast ons, nog maar zeven andere horecabedrijven in Nederland zijn die kunnen zeggen dat ze hofleverancier zijn. Je wereld wordt er een stukje groter door”, zegt Richard Meeussen van herberg-restaurant ‘t Zwaantje in Mook. Wie besluit een dag te genieten van de Mookerheide vindt precies op de grens van Gelderland en Limburg de ‘toegangspoort’ tot het natuurgebied: herberg en restaurant ‘t Zwaantje. De uitspanning, feitelijk gelegen in de buurtschap De Biesselt, is een begrip bij wandelaars en fietsers. “Mijn betovergrootvader begon hier in 1883 met een boerderij en besloot maar meteen dat hij voorbijgangers een drankje wilde voorschotelen. Pas in 1966 ging de boerderijfunctie verloren en werd het helemaal een horecabedrijf.” Koningin Juliana Richard Meeussen besloot het hofleverancierschap aan te vragen bij het 125-jarig bestaan in 2008. “Op suggestie van auteur Frans van Kuppeveld die ook ons lijvige jubileumboek heeft geschreven. Dat vonden we een mooie uitdaging. Wij hebben zeker een band met het koningshuis. De beroemde echoput, hier tegenover ons pand, is er ooit gekomen door toedoen van koningin-moeder Emma. Later is koningin Juliana een paar keer komen wandelen op de Mookerheide, samen met majoor Bosshardt van het Leger des Heils. Dan werden de hofauto’s discreet achter ‘t Zwaantje geparkeerd. Mooi dus dat het gelukt is. Het levert je een hoop goodwill op, dat is zeker.” Enig kind Richard is de vijfde generatie Meeussen in ‘t Zwaantje. Het ondernemerschap begon veel eerder dan de bedoeling was. “Mijn vader, Hendrik, heeft ‘t Zwaantje echt groot gemaakt en de grote uitbreiding van 1988 voorbereid, met mijn moeder Marietje aan zijn zijde. Maar tijdens de bouw kreeg hij een herseninfarct. Als enig kind moest ik plotseling inspringen, ik was toen 17. Terwijl mijn moeder de boel hier redde, volgde ik de hotelvakschool in Wageningen. Ik moest ook nog in militaire dienst, maar gelukkig kreeg ik na een half jaar dispensatie om ‘t Zwaantje te gaan runnen. Die vroege instap heeft wel een deel van mijn

Richard Meeussen: “De vroege instap heeft een deel van mijn jeugd gekost, maar ik zou het zo weer doen.” (Foto: Jack Tillmanns - Foto Focus)

jeugd weggenomen. Toch zou ik het zo weer doen als het moest.” Ontmoetingspunt ‘t Zwaantje heeft geen last van wat voor crisis dan ook. “We draaien prima, ik bedoel, mensen blijven er altijd op uit trekken en bovendien... dit is ook echt een ontmoetingspunt. Het verenigingsleven komt hier bij elkaar, er zingen koren, het is een vertrekpunt voor nordic walkers. Leven in de brouwerij genoeg.” Wat niet wegneemt dat Meeussen oren en ogen openhoudt. “Het kriebelt wel om er iets bij te doen. Om hier in de omgeving misschien ook eens een ander concept te beginnen. Meer gericht op jongeren ook, in de sfeer van opleiding en training.” Hoe gaat ‘t Zwaantje de troonswisseling aanpakken? Richard Meeussen: “Natuurlijk met een koningskoekje bij de koffie en verder met kroonjuweeltjes van onze lokale goudsmid Marc de Roeper die je bij een fles wijn kunt winnen. Een mooie actie van het Gilde van Kiste Trui, een samenwerking tussen restaurants uit de gemeente Mook, waarvan ‘t Zwaantje ook deelnemer is.” (www.t-zwaantje.nl)

Hofleverancier zijn... Wat betekent dat eigenlijk? Bijna 400 Nederlandse bedrijven mogen zich ‘Hofleverancier’ noemen, waarvan 29 in Centraal Gelderland. Dat hoeft niet te betekenen dat het bedrijf ook echt aan het hof levert: het predicaat wordt wel gezien als ‘het lintje voor het MKB’ en verleent het bedrijf toestemming om het Koninklijk Wapen en de titel ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ te voeren. Het wordt door de koningin - straks dus de koning - toegekend bij gelegenheid van een jubileum aan bedrijven die ten minste 100 jaar oud zijn. Ze moeten een zeer goede reputatie hebben in de regio en de leiding moet van onbesproken gedrag zijn. De procedure rond een aanvraag duurt een jaar en begint bij de burgemeester. Uiteindelijk wordt het bedrijf voorgedragen door de Commissaris van de Koningin. (www.hofleverancier.com)

KvK-SHOP Regelingenoverzicht Het Business Angel programma, de Borgstelling MKB Kredieten, Incubator Green House of Gelderland Valoriseert! Het zijn zo maar wat namen van programma’s en subsidie- en investeringsregelingen die (startende) ondernemers flink op weg kunnen helpen. Maar hoe zie je door de bomen het spreekwoordelijke bos? Ofwel: hoe kom je al die mogelijkheden op het spoor en hoe weet je of ze iets voor jou kunnen betekenen? De KvK heeft ze overzichtelijk op een rijtje gezet aan de hand van vijf thema’s: starten, financiering, innovatie, internationaal ondernemen en coaching/ begeleiding. Ga dus snel naar www.kvk.nl/regelingengelderland Bedrijfsovername, de ideale start Ondernemers die een bestaand bedrijf overnemen, hebben meer kans op succes dan starters van een nieuwe onderneming. Een bedrijfsovername heeft namelijk veel voordelen: u krijgt inzicht in historische gegevens - zoals klantenbestand, omzet en kosten waardoor u de winstgevendheid van het bedrijf goed kunt inschatten. Maar beginnen na een overname (en de financiering daarvan) verschilt wezenlijk van de start van een nieuw

bedrijf. Het vraagt om een goede voorbereiding. Dit seminar behandelt de juridische, organisatorische en financiële kanten van de bedrijfsovername. (Datum: maandag 13 mei, KvK Arnhem, 19.30-22.00 uur, kosten € 35,-). Info en aanmelden: www.kvk.nl/seminarovername Starten met sociale media Liefst 73% van de Nederlanders heeft een profiel op een van de sociale media. Daaronder bevinden zich ook úw klanten. Hoe kun je sociale media inzetten om te netwerken? Passen LinkedIn, Twitter en Facebook bij uw bedrijfsstrategie? Die vragen worden beantwoord tijdens de interactieve bijeenkomst Starten met sociale media bij de KvK in Arnhem. U kunt kiezen uit 16 of 22 mei van 19.30 tot 22.30 uur. Deelname kost € 35,-. Info en aanmelden: www.kvk.nl/ondernemensocialmedia

Kamer van Koophandel in de regio Gemeente Mook & Middelaar: Koploper 2013 De gemeente Mook & Middelaar is binnen de Stadsregio Arnhem Nijmegen ‘Koploper 2013’ als het gaat om dienstverlening aan ondernemers. Dat blijkt uit een mysteryclientonderzoek van KvK Centraal Gelderland. Mook & Middelaar onderscheidde zich op het gebied van telefonische bereikbaarheid, beantwoording van e-mails en deskundigheid. De gemeenten werden benaderd met vragen uit de ondernemerspraktijk, zoals: welke vergunning heb ik als lunchroom nodig als ik alcoholische dranken wil verkopen? Of: mag ik mijn bedrijfsnaam aan mijn pand hangen? Voor iedere gemeente heeft de KvK een rapportage gemaakt met tips en verbetersuggesties. Informatiebijeenkomst Vlek 14 Hoe ziet het toekomstig retaillandschap in de Stadsregio Arnhem Nijmegen - en met name van ‘Vlek 14’ bij Ressen - er uit? Dat is het thema van een informatiebijeenkomst op dinsdag 23 april, van 19.30 tot 22.00 uur, in theater de Lindenberg in Nijmegen.

Karel Trommelen van bureau DTNP en Frank Quix, directeur van Q&A Research & Consultancy zullen objectief trends en ontwikkelingen in de retail schetsen. Aanmelden voor deze bijeenkomst van de KvK en het Huis voor de Binnenstad - in samenwerking met het Hoofdbedrijfschap Detailhandel en CBW Mitex - kan door een e-mail te sturen aan: irene.cuppen@kvk.nl IkStartSmart© zeer succesvol Liefst 92% van de deelnemers aan het coachingstraject IkStartSmart© in Gelderland zegt dat hun deelname grotendeels of geheel aan de verwachtingen heeft voldaan. Het heeft geleid tot een stijging van omzet en winst, terwijl IkStartSmart© ook goed was voor de werkgelegenheid, het innovatief vermogen en een flexibelere arbeidsmarkt. Dat blijkt uit de eindrapportage van het project over de periode 2008–2012. Daarin trok het 1519 deelnemers, waarvan 58% vrouwen en 42% mannen. Het traject heeft inmiddels een vervolg gekregen voor de jaren 2013-2015. (www.ikstartsmart.nl)


zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

nieuws | 7

De vierde generatie Bertine Natuurlijk kent u John Bertine nog wel. De Nijmeegse kapper met zijn perfecte gevoel voor marketing, die de stad met de Zomerfeesten nog eens extra op de kaart zette. Kleinzoon Michèl (24) is momenteel de Dukenbergse vestiging van John Bertine aan het verbouwen. „We gaan een nieuwe start maken: Ik heb er zin in.” door Thed Maas

H

et grappige is dat Michèl net zoals zijn vader Nico eigenlijk kok wilde worden, maar dat ze beiden kapper werden. Waarmee Michèl van ‘t Veen, zoals de Bertines officieel heten, de vierde generatie is die schaar en scheermes hanteert. Zijn overgrootvader begon in Kampen met een kapperszaak. „Die bestond in november - er zit een nichtje van me in - 80 jaar”, zegt Nico. Het grappige is ook dat BN’er (Bekend Nijmegenaar) Hans van der Venne de eerste klant van zowel Nico als Michèl was. „Ik zat net een half jaar in de zaak; kon amper een schaar vasthouden”, lacht Michèl. „Hans kwam binnen en zei: ‘Ik wil door jou geknipt worden. Ik ben door je opa geknipt, door je vader en nu ben jij aan de beurt’.” Ze hebben geen gemakkelijke jaren achter de rug. Michèl: „Ons pand op Plein ‘44 is onteigend vanwege bouwplannen. Dat heeft zeven jaar geduurd. Zoiets hindert je toch als ondernemer. En anderhalf

Michèl voor de kapperszaak die momenteel verbouwd wordt. jaar geleden is mijn oom Raymond overleden. Hij is maar 50 geworden.” Raymond begon halverwege de jaren zeventig met de Dukenburgse vestiging van John Bertine. Nico ging in de vestiging in het Nijmeegse centrum aan Plein ‘44 werken. Een jaar of zes geleden ging Michèl daar ook aan de slag. Toen Raymond ziek werd, ging Michèl in Dukenburg aan de slag. „Ik moest het vertrouwen van de klanten winnen. Het scheelde wel dat ik familie was. Ik denk dat 80 procent van de klanten gebleven is.” Het vaderlandse kappersgilde is de afgelopen jaren flink uitgedijd. Wa-

ren er in 2009 zo’n 42.00 kappers; in 2012 waren dat er al 47.000. Begin jaren negentig waren er nog maar 10.000 kapperszaken. De groei zit ‘m vooral in de zpp’ers. „Die zetten onder het motto ‘Knip maar raak voor een knaak’ een stoel in de garage of de logeerkamer”, moppert Nico. Gemiddeld besteedt de Nederlander 82 euro per jaar aan de kapper. Bij een crisis is de kapper niet het eerste waarop bezuinigd wordt. Nietemin daalde het volume in 2012 met 3,5 procent. Dat werd gedeeltelijk opgevangen door een prijsstijging van 1,8 pocent. Nico en Michèl zien de toekomst vol vertrouwen tegemoet. Ze heb-

foto Eigen foto

ben ettelijke tonnen geïnvesteerd. Eerder in zaak aan de Augustijnenstraat en nu in de verbouwing van de zaak in winkelcentrum Dukenburg. Nieuwe start

„Ik wil hier in Dukenburg een nieuwe start maken. Ik ga er iets van maken”, zegt Michèl. Nico: „Het is wel knokken. Je moet zuinig zijn op je klanten, zorgen voor een goede sfeer in de zaak, vakwerk leveren en up to date blijven. Wij soigneren onze klanten. Hier in Dukenburg hebben we, nu we tijdelijk in een andere ruimte zitten, bovendien een speciale actie-

prijs gemaakt om de klanten vast te houden. Dat heeft goed uitgepakt.” Medio mei moet de verbouwing in Dukenburg klaar zijn. In het strak-moderne pand werken behalve herenkapper Michèl ook de dameskapsters Jesscia (al 15 jaar in dienst) en Charmaine. „En we hebben een deel verhuurd aan een hondentrimsalon”, zegt Michèl. „Dat is nu trouwens ook al zo: je kunt elkaar versterken. Mensen brengen hun hond voor een trimbeurt en gaan ondertussen zelf even naar de kapper.” Vorige week vonden ze een doos vol oude foto’s in de kelder. Michèl scande ze en nu komen ze via een beamer op de muur voorbij. Opa John Bertine met het Nederlandse elftal van Ernst Happel; John Bertine met Rob de Nijs en de Zangeres Zonder Naam; John Bertine met Mies Bouwman en Johnny en Rijk. „Mijn vader is in 1990 overleden”, kijkt Nico mee. „Een maand voor de zomerfeesten. Hij is ooit kapper geweest op de Holland-Amerikalijn. Hij voer op de SS Rijndam. Totdat-ie de keuze kreeg: varen of mijn moeder.” Over de plannen om de sluitingstijden van de winkels in de stad te uniformeren, halen ze hun schouders op. „John Bertine was destijds de eerste kapper die op koopavond en op maandag open ging. Let wel: de maandag was toen heilig voor kappers. Dan was je dicht. Ik denk dat je de winkeliers in de Nijmeegse binnenstad nooit op één lijn krijgt. Dat moet trouwens ieder voor zich ook weten.”

HG Woonidee viert jubileum Dit jaar viert de familie Van Elk dat haar bedrijf HG Woonidee (Wijchen) 60 jaar bestaat. Destijds opgericht als De Beuken onderscheidt HG Woonidee zich anno 2013 met onder meer maatwerk. In de werkplaats naast de showroom maken Gerard en zoon Roel boeken- en kledingkasten op maat. door Ellen Klaasse

Z

e heeft nu eenmaal een goed geheugen voor data. Een jubileum zal nooit zomaar voorbij gaan aan Henny van Elk. Samen met haar echtgenoot Gerard staat ze aan het roer van HG Woonidee in Wijchen. Piet van Elk, de inmiddels overleden vader van Gerard, begon de meubelzaak zestig jaar terug onder de naam De Beuken, met een assortiment dat in dat tijdsbeeld paste. Veel hout, van eiken tot grenen. Heden ten dage is er van die oorspronkelijke stijl weinig terug te vinden bij HG Woonidee. Als je al hout ziet in dit moderne woonwalhalla aan de Edisonstraat, dan is dat vrijwel altijd in combinatie met andere materialen. Vaak met speelse elementen erin. Henny van Elk omschrijft de stijl van de zaak als warm modern. Al-

Henny, Roel en Gerard van Elk. le stukken worden met veel aandacht ingekocht en de showroom straalt een enorme rust uit, omdat alles bij elkaar past. Voor de klant kan dat wel eens een drempel zijn om er naar binnen te gaan, is haar ervaring. „Ze denken soms dat het

foto Mariska Hofman

bij ons heel erg duur is. Maar eigenlijk valt dat enorm mee. Zeker als je dat afzet tegen de kwaliteit die we leveren. Iedereen kan hier vrijblijvend binnenlopen en rondkijken.” HG Woonidee is onderscheidend

in maatwerk. Nagenoeg al het meubilair kan in afwijkende afmetingen geleverd worden. Dat geldt in het bijzonder voor de kasten, die in de eigen fabriek gemaakt worden. Boeken- en kledingkasten die naadloos aanslui-

ten op de rest van het interieur. De meubelwerkplaats, die zich naast de showroom bevindt, is de werkplek van echtgenoot Gerard en hun zoon Roel, die het bedrijf in de toekomst over wil gaan nemen. „We zijn een echt familiebedrijf met korte lijnen en dat is bijzonder in deze tijd.” Geen haar op haar hoofd die eraan denkt de productie van de kasten uit te besteden aan de zogenaamde lagelonenlanden. „Dat kan alleen als je massaproducten maakt en bij ons is elke kast anders en dus uniek.” De spil van het bedrijf is de tekenkamer. Daar worden de ontwerpen gemaakt. „In de eerste instantie doen we dat altijd aan de tafel. Dan kan de klant meekijken en vindt er een dialoog plaats.” Henny, die interieurvormgeefster is, kan een compleet interieurplan ontwerpen. Inclusief stoffering. „Mensen denken dan al gauw dat we een toonzaal van hun huis willen maken. Maar dat is juist niet onze insteek. We gaan altijd bij de klant thuis kijken en vragen welke elementen behouden moeten blijven. Al pratend merk je wat ze willen en als dat kastje van oma moet blijven, dan nemen we dat op in het ontwerp. Onze winkel is een toonzaal, maar waar je woont moet het leven.” www.hgwoonidee.nl


De Gelderlander zaterdag 20 april 2013

zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

8 | thema

OESO: ‘Herstel is aanstaande’ De economische vooruitzichten voor de eurozone zijn afgelopen maand verbeterd. Dat concludeert de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De economische graadmeters voor de eurolanden wijzen er volgens de denktank op dat de economische groei de komende maanden zal aantrekken. Dit geldt vooral voor Duitsland, maar ook voor de eurozone als geheel lijkt herstel aanstaande. Dit komt onder meer doordat het dieptepunt in Italië en Frankrijk lijkt te zijn bereikt, aldus de OESO.

Bedrijvenbeurs in Cuijk Op 18 en 19 september vindt Bedrijvig Land van Cuijk & Noord-Limburg plaats in het Ebben Inspyrium in Cuijk. Het motto van de beurs is ‘netwerken in een inspirerende en duurzame omgeving’. De beurs richt zich op de drie O’s: onderwijs, overheid en ondernemers. Zo heeft het ROC Cuijk (toerisme en horeca) de beurs aangegrepen als project voor de leerlingen. Naar verwachting zullen 150 bedrijven en instanties aan de beurs deelnemen. De beurs duurt beide dagen van 14 tot 22 uur. www.inspyrium.nl

Meer starters in Gelderland

I

n het eerste kwartaal van 2013 is het aantal starters in Gelderland licht gestegen met 0,5% ten opzichte van een jaar geleden. Na een jaar van dalende startersaantallen in de verschillende regio’s, neemt het aantal starters in het eerste kwartaal toe. In de Stadsregio Arnhem Nijmegen is de stijging 1,3%, in de FoodValley stijgt deze met 3,7% en in de Achterhoek is de toename 0,2%. In heel Nederland is de stijging 6,0%. Verder constateert Kamer van Koophandel Centraal Gelderland dat de opheffingen dalen en dat de faillissementen in de meeste regio’s toenemen. Dat blijkt uit de Economische Barometer van de KvK.

Na crisis veel werk in bouw

N

u gaat het nog slecht met de bouw, maar na de crisis zal er waarschijnlijk snel grote vraag ontstaan naar nieuwe bouwvakkers. Het aantal vacatures in de sector gaat de komende jaren flink toenemen. Dit jaar zijn er circa 18.000 vacatures in de sector, maar over vier jaar zijn dat er waarschijnlijk 28.500. Dat zegt het UWV. Volgens het de onderzoekers kampt de sector met veel vergrijzing en een lage instroom uit bouwopleidingen. Het aantal jongeren neemt af, terwijl het aandeel ouderen toeneemt. Dit zorgt binnen enkele jaren voor een omvangrijke vervangingsvraag. Het aantal openstaande bouwvacatures lag eind 2012 circa 84 procent lager dan eind 2007, voor de crisis.

thema | 9

Praktijk maakt jurist ondernemer „Goedemiddag. Ik ben net afgestudeerd aan de Faculteit Rechten van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ik wil een advocatenkantoor beginnen. Volgende week opent mijn praktijk. Kunt u mij inschrijven in het handelsregister?” Zo werkt het dus niet. Het beginnen van een advocaten- of een notariskantoor is een stuk gecompliceerder dan het openen van een café of een winkel. door André Sonneville

N

ederland telde in januari van dit jaar 3.124 (kandidaat-)notarissen en 17.068 advocaten. De economische teruggang hakt er diep in, vooral bij de beroepsgroep notarissen. Daar wordt het instorten van de huizen- en hypotheekmarkt onmiddellijk het hardst gevoeld. Toch blijft het aantal (kandidaat-)notarissen volgens (jaar)cijfers van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie vrij stabiel. De cijfers van de Orde van Advocaten tonen aan dat er nog steeds lichte groei zit in het aantal advocaten. Anders dan in het notariaat kent de beroepsopleiding in de advocatuur geen module of specialiteit die de advocaat-in-spé opleidt tot ondernemer. „Het ondernemerschap wordt een beginnend advocaat in de praktijk bijgebracht. Eerst als advocaat-stagiaire tijdens zijn verplichte, 3-jarige beroepsopleiding bij een reeds gevestigd advocatenkantoor in een meester/gezel verhouding, en daarna als advocaat in dienst van zo’n ren, waarin een advocaat zich ook verder specialiseert, zie je dat de advocaat doorgroeit naar een partnerschap in het kantoor waar hij werkt. Of hij begint een eigen kantoor en wordt daarmee dus ondernemer”, vertelt mr. Marianne van den Bosch, directeur opleidingen bij het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO)

Anders dan in het notariaat kent de beroepsopleiding in de advocatuur geen module of specialiteit die de advocaat-in-spé opleidt tot ondernemer. in Nijmegen. Het CPO verzorgt samen met marktpartij Dialogue bv, in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten de landelijke uitvoering van de beroepsopleiding nieuwe stijl die komend najaar van start gaat. Ook in de vernieuwde beroepsopleiding is aandacht voor het ondernemerschap minimaal. Van den Bosch: „De opleiding biedt een keur aan keuzemogelijkheden, maar het gaat dan in alle gevallen om de keuze van specialisatie, zoals burgerlijk recht, strafrecht en bestuursrecht en daaron-

der vallende keuzevakken. Het ondernemerschap wordt niet als apart vak onderwezen.” Het ondernemerschap wordt de advocaat dus vooral in de praktijk bijgebracht. „In de periode dat de advocaat zich vormt als specialist leert hij ook meer en meer verantwoordelijkheden te dragen. Dat mondt niet zelden uit in een partnerschap en een leidinggevende positie op het kantoor waar hij werkt. Natuurlijk staat het iedere advocaat vrij, en dat gebeurt ook regelmatig, extra cursussen in ondernemen te volgen”, aldus Robert Veldhoen, woordvoerder van

de Orde van Advocaten. Veldhoen onderstreept dat de advocatuur een vrij beroep is. „Bovendien”, zegt hij, „heb je ook nog het onderscheid tussen de advocaat bij een commercieel bureau of advocaat in toevoegingszaken. En dan zijn er ook nog advocaten en advocatenkantoren die beide doen.” Naast de verplichte beroepsopleiding is iedere advocaat in Nederland er door de Orde van Advocaten aan gehouden zijn kennis op peil te houden. Ieder jaar moeten 20 studiepunten behaald worden, ook hier biedt CPO een ruimte keus aan bijscholing en extra cur-

sussen. Marianne van den Bosch: „Hetspreekt vanzelf dat we bij het opzetten van de vernieuwde beroepsopleiding de meest moderne leermiddelen, zoals e-learning, inzetten.” De CPO-directeur zegt het jammer maar begrijpelijk te vinden dat er in de beroepsopleiding advocaat-stagiaire geen module rond het ondernemerschap is opgenomen. „Er moesten keuzes worden gemaakt en het programma is met de juridische inhoud en de vaardigheden echt op de praktijk van een advocaat-stagiaire gericht. Drie jaar geleden hebben we wel een

leergang ‘slagvaardig ondernemen’ voor meer ervaren advocaten en notarissen ontwikkeld, maar die is uiteindelijk bij gebrek aan belangstelling in de advocatuur niet tot uitvoering gekomen. Bij het notariaat ligt dat anders, daar is die behoefte er wel degelijk en bestaat zo’n module wel.” Overigens verwacht Van den Bosch zo’n leergang ondernemerschap in deze tijd waarin de economie onder druk staat ook in de advocatuur op meer belangstelling kan rekenen. „Maar we zijn nu eerst bezig met het implementeren van de beroepsopleiding nieuwe stijl, daar concentreren we ons nu op.” In het notariaat is de situatie ten opzichte van het ondernemerschap duidelijk anders. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie heeft het ondernemerschap ook op haar website prominent ruimte toebedeeld. „De notaris is sinds 1999 naast beëdigd ambtenaar ook ondernemer. Per 1 januari 2013 is het ook mogelijk notaris te worden, zonder ondernemer te zijn: de toegevoegd notaris. De notaris is eigenaar van het notariskantoor en draagt dus ook de ondernemingsrisico’s”, staat er onder meer te lezen. Naast de beroepsopleiding notariaat, die gevolgd moet worden na afronding van de universitaire studie Notarieel Recht, fungeert een notaris in spé eerst zes jaar als kandidaat-notaris. Bovendien moet iemand die tot notaris benoemd wil worden ‘in het bezit zijn van een ondernemingsplan dat aan de daarvoor gestelde eisen voldoet’ .

Laat medewerkers groeien!

www.employeefirst.nl

Advocaat en notaris kunnen ook failliet Advocaten en - in mindere mate notarissen - zijn vaak betrokken bij faillissementen. Zeker in deze tijd. Maar kan deze beroepsgroep zelf ook failliet gaan? „Het kan wel en het gebeurt ook”, zegt de bekende advocaat en curator Sander Drijber uit Velp. „Maar omdat er scherp toezicht is, wordt een faillissement vaak voorkomen.”

Marloes Vollenbroek Manager Private Banking Rabobank Rijk van Nijmegen

Bankieren

Gevaar of kans?

H

door Jacob Schreuder

D

rijber maakt bij advocaten onderscheid tussen de privé advocaat en een advocatenpraktijk als BV, dus een rechtspersoon. „Als privé persoon kun je je vak als advocaat niet uitoefenen als je in staat van faillissement verkeert. De advocatenwet verzet zich daartegen. Vervolgens word je van het advocatentableau geschrapt.” Bij een BV ligt dat wat genuanceerder. De Deken van Advocaten houdt toezicht. Wanneer een advocatenpraktijk er financieel slecht voor staat, kan een schorsing volgen. Dat laatste gebeurt volgens Sander Drijber vooral wanneer sprake is van onbehoorlijke uitoefening van het vak. „Maar als het om een rechtspersoon gaat is het denkbaar dat een ander de praktijk overneemt. Dat kan iemand uit de maatschappij zijn die niets met het onbehoorlijk uitoefenen van het vak te maken heeft gehad, of een ander advocatenkantoor.” Soms wordt een advocaat niet van het tableau geschrapt, maar krijgt hij of zij het advies zich zelf uit te laten schrijven. „Dat is onlangs nog gebeurd met een advocaat uit dit arrondissement, die al onder toezicht stond. Hij heeft dat advies ook opgevolgd”, zegt Drijber. Het wordt niet aan de grote klok gehangen, maar er is sprake van dat veel grote notariskantoren technisch failliet zijn, maar nog wel doordraaien. Drijber heeft dat ook horen verluiden. „Het schijnt zo te

Sander Drijber.

foto Jacques Kok

zijn dat sommige notarissen al geruime tijd geen salaris of winstaandeel uit hun praktijk halen. Schulden betalen ze uit eigen zak. Het gaat vooral om notarissen die niet hebben kunnen inspelen op het gedeeltelijk wegvallen van de transporten van woningen. Bij notarissen is er sprake van een overcapaciteit. Bij advocaten nog niet.” Dat de advocaat en notaris niet merkbaar failliet gaan ligt dus mede aan scherp toezicht. Bij de advocatuur is dat in handen van de Orde van Advocaten, bij de notarissen bij de Raad Financieel Toezicht. Drijber: „Je ziet in beide beroepsgroepen wel dat er wordt bezuinigd op de kosten. De tarieven staan onder druk. Grote advocatenpraktijken zoeken de markt op die voorheen door middelgrote kantoren werd bestreken.” Sander Drijber is een ervaren curator, die landelijk zaken doet. Hij is lid van de vereniging van Insolventierecht Advocaten. Het werkterrein van een insolventierechtadvocaat (Insolad) omvat veel meer dan alleen faillissementsrecht. „Ik word al in een voorstadium betrokken bij ondernemingen in financiële problemen. Samen bekijken we wat we kunnen doen en soms kan een faillissement worden voorkomen.” Tegenwoordig moet ook de curator op de centjes letten. Drijber: „In de eerste weken van een faillissement moeten veel belangrijke beslissingen worden genomen.”

Erik Toenhake levert met het bedrijf Dutch Spirit eco-toga’s voor advocaat door Joep van Run

Z

olang hij kansen ziet, blijft Erik Toenhake strijdbaar. De ondernemer heeft met zijn bedrijf Dutch Spirit een aantal lastige jaren achter de rug, maar blijft desondanks positief. Met meer focus en duidelijkheid rekent het eerste eco-effectieve kledingmerk ter wereld op betere tijden. Ruim drie jaar geleden werd Toenhake benaderd door twee broers, die voor hem een belangrijke rol binnen Dutch Spirit weggelegd zagen. Opmerkelijk, aangezien Toenhake op het gebied van duurzame kleding geen ervaring had. „Ik was namelijk eigenaar van een bedrijf in de financiële dienstverlening”, legt hij uit. „Dat bedrijf had ik verkocht, waarna ik een tijdje niet heb gewerkt. Toen ik hoorde over de ambities van Dutch Spirit raakte ik enthousiast en omdat ik ook wel weer zin had om te wer-

ken, heb ik besloten het te doen.” Sinds zijn komst veranderde er veel bij de onderneming. Het kantoor in Nijmegen werd vorig jaar verlaten en tegenwoordig is het bedrijf in handen van Toenhake en een nieuwe compagnon. „Het bedrijf heeft in de opstartfase beginnersfouten gemaakt. We wilden te veel zelf doen. Zo hebben we bijvoorbeeld bedrijfskleding gemaakt. We probeerden het wiel opnieuw uit te vinden, daar waar andere bedrijven al vele generaties ervaring hebben. En we bleven hangen in vele innovaties zonder ze te vermarkten. Dat kost dan geld, maar je leert er wel heel veel van.” Dat soort fouten worden nu niet meer gemaakt, stelt Toenhake. „We maken eigenlijk een doorstart. Er heerst nu meer duidelijkheid dan voorheen. We streven ernaar om onze kleding zo duurzaam mogelijk te maken. Maar idealisme is leuk, het moet wel realis-

tisch blijven. Ik denk dat we op de goede weg zijn, al kan het altijd beter.” Met dank aan een aantal bekende Nederlanders is Dutch Spirit bezig de naamsbekendheid te vergroten. Onder meer cabaretier Dolf Jansen en econoom Herman Wijffels lopen in de duurzame pakken van het bedrijf. „Dat zijn voorbeelden van ambassadeurs van ons bedrijf, want er zijn er nog veel meer. De ambassadeurs willen door het dragen van onze pakken een statement maken. We hebben bijvoorbeld pakken waarbij aan de binnekant de rechten van de mens staan. De kleding is geweldig, zonder dat het te modieus is. Want dat zou betekenen dat de pakken modegevoelig zijn en dan ben je niet duurzaam bezig. Onze zakenpakken kunnen makkelijk drie, vier jaar mee.” Sinds kort verkoopt Dutch Spirit ook duurzame toga’s. „Gail Whiteman, professor leerstoel Duur-

Erik Toenhake voor de rechtbank van Arnhem. foto Jacques Kok

zaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, nam contact met ons op. Zij vroeg of wij voor haar een duurzame toga wilden maken. Dat was een lastige vraag, waar wij een tijdje over na hebben gedacht. Een toga is namelijk heel specifiek handwerk, dat kunnen wij niet zelf. Maar we kunnen de stof natuurlijk wel leveren.” Aan de fabrikant in Oostenrijk werd gevraagd of ze de stof dunner konden weven. „Toen zijn we naar de togamaker van de Erasmus Universiteit gestapt met de vraag of zij voor ons van die eco-stof een toga wilden maken. Dat werd geweigerd, want zij wilden alleen traditionele toga’s van wol maken”, zegt Toenhake. Dutch Spirit gaf de moed niet op en zocht naar een oplossing. „In Amsterdam zat een togamaker die wel geïnteresseerd was. Die is er toen mee aan de slag gegaan. Dat was voor ons de aanleiding om

ook eco-toga’s te gaan verkopen. De stof leveren wij, de toga wordt bij De Togamaker in Amsterdam of Atelier Da Vince in St. Agatha gemaakt. ” Toenhake beseft dat de doelgroep voor de eco-toga beperkt is. „Toch geloof ik er in dat mensen steeds bewustere keuzes gaan maken. Dat ze meer en meer zullen gaan nadenken over de toekomst. Toga’s gaan over het algemeen lang mee, maar als advocaten toe zijn aan een nieuwe, dan vind ik het niet raar als ze eens een andere keus overwegen. Een eco-toga is ongeveer twintig procent duurder dan een traditionele toga, maar zij kunnen daarmee laten zien dat ze om de toekomst geven.” De ondernemer heeft grote plannen met Dutch Spirit. „Ik verwacht dat wij over een jaar of twee echt goed in de markt staan. Dit jaar maken we een grote stap in het positioneren van het

bedrijf en op het gebied van verkoop. Als de geplande opdrachten doorgaan, schrijven we aan het eind van het jaar zwarte cijfers. Dat zou natuurlijk heel erg mooi zijn. Uiteraard willen we weer een eigen kantoor, al heeft dat geen heel erg haast. Of het kantoor een brandstore moet zijn of iets anders weten we ook nog niet.’’ www.dutchspirit.com

Voor: Horeca,

Catering en Instellingen

Industriepark 17a, 6603 BE Wijchen Tel. (024) 641 98 40 www.hetvleespannetje.nl

et Nederlands woordenboek geeft meerdere betekenissen aan het woord crisis zoals; wending, keerpunt, gevaarlijke toestand. Crisis in het Chinees geschreven heeft twee karakters: gevaar en kans. In de media zien wij momenteel vooral de nadruk liggen op gevaar en angst. Maar waar liggen dan de kansen in tijden van crisis? Friedrich Wilhelm Raiffeisen (1818-1888) was een Duitse coöperatieve leider en burgemeester. Gedurende zijn periode als jonge burgemeester van Flammersfeld kwam hij met het idee van coöperatieve zelfhulp. Dit idee was geïnspireerd na het zien van de armoede onder de boerenbevolking als gevolg van de terugbetaling van geld aan woekeraars. Om in deze nood te voorzien, richtte hij onder meer een liefdadigheidsvereniging op. Gaandeweg kwam hij echter tot het besef dat voor duurzame verbeteringen zelfhulp meer zin had dan charitatieve ondersteuning. Daarom vormde hij in 1864 zijn liefdadigheidsvereniging om in een boerenleenbank. Dit idee heeft vervolgens in vele landen navolging gekregen. De coöperatieve Rabobank is in 1972 ontstaan uit de samenvoeging van twee banken die hun oorsprong vinden in het idee van de Friedrich Wilhelm Raiffeisen. Een ander mooi voorbeeld is uit Amerika: Mc Donald’s. Tijdens de korte recessie van 1937-1938 openden de broers Dick en Mac McDonald hun eerste hotdogstand. Maar ook Bill Gates bijvoorbeeld, startte met zijn bedrijf Microsoft tijdens de recessie van de jaren zeventig. En dichter bij huis: in 1991, tijdens een periode van ‘banenloze groei’ richten Peter- Frans Pauwels en Pieter Geelen het softwarebedrijfje Palmtop op. Het bedrijf zou zich later gaan richten op navigatie, en na 2001 verder gaan als TomTom. Ter afsluiting wil ik gebruik maken van een uitspraak Sir Winston Churchill: ‘A pessimist sees the difficulty in every opportunity; an optimist sees the opportunity in every difficulty’.

Reageren? M.D.M.Vollenbroek@rijk vannijmegen.rabobank.nl


De Gelderlander zaterdag 20 april 2013

zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

8 | thema

OESO: ‘Herstel is aanstaande’ De economische vooruitzichten voor de eurozone zijn afgelopen maand verbeterd. Dat concludeert de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De economische graadmeters voor de eurolanden wijzen er volgens de denktank op dat de economische groei de komende maanden zal aantrekken. Dit geldt vooral voor Duitsland, maar ook voor de eurozone als geheel lijkt herstel aanstaande. Dit komt onder meer doordat het dieptepunt in Italië en Frankrijk lijkt te zijn bereikt, aldus de OESO.

Bedrijvenbeurs in Cuijk Op 18 en 19 september vindt Bedrijvig Land van Cuijk & Noord-Limburg plaats in het Ebben Inspyrium in Cuijk. Het motto van de beurs is ‘netwerken in een inspirerende en duurzame omgeving’. De beurs richt zich op de drie O’s: onderwijs, overheid en ondernemers. Zo heeft het ROC Cuijk (toerisme en horeca) de beurs aangegrepen als project voor de leerlingen. Naar verwachting zullen 150 bedrijven en instanties aan de beurs deelnemen. De beurs duurt beide dagen van 14 tot 22 uur. www.inspyrium.nl

Meer starters in Gelderland

I

n het eerste kwartaal van 2013 is het aantal starters in Gelderland licht gestegen met 0,5% ten opzichte van een jaar geleden. Na een jaar van dalende startersaantallen in de verschillende regio’s, neemt het aantal starters in het eerste kwartaal toe. In de Stadsregio Arnhem Nijmegen is de stijging 1,3%, in de FoodValley stijgt deze met 3,7% en in de Achterhoek is de toename 0,2%. In heel Nederland is de stijging 6,0%. Verder constateert Kamer van Koophandel Centraal Gelderland dat de opheffingen dalen en dat de faillissementen in de meeste regio’s toenemen. Dat blijkt uit de Economische Barometer van de KvK.

Na crisis veel werk in bouw

N

u gaat het nog slecht met de bouw, maar na de crisis zal er waarschijnlijk snel grote vraag ontstaan naar nieuwe bouwvakkers. Het aantal vacatures in de sector gaat de komende jaren flink toenemen. Dit jaar zijn er circa 18.000 vacatures in de sector, maar over vier jaar zijn dat er waarschijnlijk 28.500. Dat zegt het UWV. Volgens het de onderzoekers kampt de sector met veel vergrijzing en een lage instroom uit bouwopleidingen. Het aantal jongeren neemt af, terwijl het aandeel ouderen toeneemt. Dit zorgt binnen enkele jaren voor een omvangrijke vervangingsvraag. Het aantal openstaande bouwvacatures lag eind 2012 circa 84 procent lager dan eind 2007, voor de crisis.

thema | 9

Praktijk maakt jurist ondernemer „Goedemiddag. Ik ben net afgestudeerd aan de Faculteit Rechten van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ik wil een advocatenkantoor beginnen. Volgende week opent mijn praktijk. Kunt u mij inschrijven in het handelsregister?” Zo werkt het dus niet. Het beginnen van een advocaten- of een notariskantoor is een stuk gecompliceerder dan het openen van een café of een winkel. door André Sonneville

N

ederland telde in januari van dit jaar 3.124 (kandidaat-)notarissen en 17.068 advocaten. De economische teruggang hakt er diep in, vooral bij de beroepsgroep notarissen. Daar wordt het instorten van de huizen- en hypotheekmarkt onmiddellijk het hardst gevoeld. Toch blijft het aantal (kandidaat-)notarissen volgens (jaar)cijfers van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie vrij stabiel. De cijfers van de Orde van Advocaten tonen aan dat er nog steeds lichte groei zit in het aantal advocaten. Anders dan in het notariaat kent de beroepsopleiding in de advocatuur geen module of specialiteit die de advocaat-in-spé opleidt tot ondernemer. „Het ondernemerschap wordt een beginnend advocaat in de praktijk bijgebracht. Eerst als advocaat-stagiaire tijdens zijn verplichte, 3-jarige beroepsopleiding bij een reeds gevestigd advocatenkantoor in een meester/gezel verhouding, en daarna als advocaat in dienst van zo’n ren, waarin een advocaat zich ook verder specialiseert, zie je dat de advocaat doorgroeit naar een partnerschap in het kantoor waar hij werkt. Of hij begint een eigen kantoor en wordt daarmee dus ondernemer”, vertelt mr. Marianne van den Bosch, directeur opleidingen bij het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO)

Anders dan in het notariaat kent de beroepsopleiding in de advocatuur geen module of specialiteit die de advocaat-in-spé opleidt tot ondernemer. in Nijmegen. Het CPO verzorgt samen met marktpartij Dialogue bv, in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten de landelijke uitvoering van de beroepsopleiding nieuwe stijl die komend najaar van start gaat. Ook in de vernieuwde beroepsopleiding is aandacht voor het ondernemerschap minimaal. Van den Bosch: „De opleiding biedt een keur aan keuzemogelijkheden, maar het gaat dan in alle gevallen om de keuze van specialisatie, zoals burgerlijk recht, strafrecht en bestuursrecht en daaron-

der vallende keuzevakken. Het ondernemerschap wordt niet als apart vak onderwezen.” Het ondernemerschap wordt de advocaat dus vooral in de praktijk bijgebracht. „In de periode dat de advocaat zich vormt als specialist leert hij ook meer en meer verantwoordelijkheden te dragen. Dat mondt niet zelden uit in een partnerschap en een leidinggevende positie op het kantoor waar hij werkt. Natuurlijk staat het iedere advocaat vrij, en dat gebeurt ook regelmatig, extra cursussen in ondernemen te volgen”, aldus Robert Veldhoen, woordvoerder van

de Orde van Advocaten. Veldhoen onderstreept dat de advocatuur een vrij beroep is. „Bovendien”, zegt hij, „heb je ook nog het onderscheid tussen de advocaat bij een commercieel bureau of advocaat in toevoegingszaken. En dan zijn er ook nog advocaten en advocatenkantoren die beide doen.” Naast de verplichte beroepsopleiding is iedere advocaat in Nederland er door de Orde van Advocaten aan gehouden zijn kennis op peil te houden. Ieder jaar moeten 20 studiepunten behaald worden, ook hier biedt CPO een ruimte keus aan bijscholing en extra cur-

sussen. Marianne van den Bosch: „Hetspreekt vanzelf dat we bij het opzetten van de vernieuwde beroepsopleiding de meest moderne leermiddelen, zoals e-learning, inzetten.” De CPO-directeur zegt het jammer maar begrijpelijk te vinden dat er in de beroepsopleiding advocaat-stagiaire geen module rond het ondernemerschap is opgenomen. „Er moesten keuzes worden gemaakt en het programma is met de juridische inhoud en de vaardigheden echt op de praktijk van een advocaat-stagiaire gericht. Drie jaar geleden hebben we wel een

leergang ‘slagvaardig ondernemen’ voor meer ervaren advocaten en notarissen ontwikkeld, maar die is uiteindelijk bij gebrek aan belangstelling in de advocatuur niet tot uitvoering gekomen. Bij het notariaat ligt dat anders, daar is die behoefte er wel degelijk en bestaat zo’n module wel.” Overigens verwacht Van den Bosch zo’n leergang ondernemerschap in deze tijd waarin de economie onder druk staat ook in de advocatuur op meer belangstelling kan rekenen. „Maar we zijn nu eerst bezig met het implementeren van de beroepsopleiding nieuwe stijl, daar concentreren we ons nu op.” In het notariaat is de situatie ten opzichte van het ondernemerschap duidelijk anders. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie heeft het ondernemerschap ook op haar website prominent ruimte toebedeeld. „De notaris is sinds 1999 naast beëdigd ambtenaar ook ondernemer. Per 1 januari 2013 is het ook mogelijk notaris te worden, zonder ondernemer te zijn: de toegevoegd notaris. De notaris is eigenaar van het notariskantoor en draagt dus ook de ondernemingsrisico’s”, staat er onder meer te lezen. Naast de beroepsopleiding notariaat, die gevolgd moet worden na afronding van de universitaire studie Notarieel Recht, fungeert een notaris in spé eerst zes jaar als kandidaat-notaris. Bovendien moet iemand die tot notaris benoemd wil worden ‘in het bezit zijn van een ondernemingsplan dat aan de daarvoor gestelde eisen voldoet’ .

Laat medewerkers groeien!

www.employeefirst.nl

Advocaat en notaris kunnen ook failliet Advocaten en - in mindere mate notarissen - zijn vaak betrokken bij faillissementen. Zeker in deze tijd. Maar kan deze beroepsgroep zelf ook failliet gaan? „Het kan wel en het gebeurt ook”, zegt de bekende advocaat en curator Sander Drijber uit Velp. „Maar omdat er scherp toezicht is, wordt een faillissement vaak voorkomen.”

Marloes Vollenbroek Manager Private Banking Rabobank Rijk van Nijmegen

Bankieren

Gevaar of kans?

H

door Jacob Schreuder

D

rijber maakt bij advocaten onderscheid tussen de privé advocaat en een advocatenpraktijk als BV, dus een rechtspersoon. „Als privé persoon kun je je vak als advocaat niet uitoefenen als je in staat van faillissement verkeert. De advocatenwet verzet zich daartegen. Vervolgens word je van het advocatentableau geschrapt.” Bij een BV ligt dat wat genuanceerder. De Deken van Advocaten houdt toezicht. Wanneer een advocatenpraktijk er financieel slecht voor staat, kan een schorsing volgen. Dat laatste gebeurt volgens Sander Drijber vooral wanneer sprake is van onbehoorlijke uitoefening van het vak. „Maar als het om een rechtspersoon gaat is het denkbaar dat een ander de praktijk overneemt. Dat kan iemand uit de maatschappij zijn die niets met het onbehoorlijk uitoefenen van het vak te maken heeft gehad, of een ander advocatenkantoor.” Soms wordt een advocaat niet van het tableau geschrapt, maar krijgt hij of zij het advies zich zelf uit te laten schrijven. „Dat is onlangs nog gebeurd met een advocaat uit dit arrondissement, die al onder toezicht stond. Hij heeft dat advies ook opgevolgd”, zegt Drijber. Het wordt niet aan de grote klok gehangen, maar er is sprake van dat veel grote notariskantoren technisch failliet zijn, maar nog wel doordraaien. Drijber heeft dat ook horen verluiden. „Het schijnt zo te

Sander Drijber.

foto Jacques Kok

zijn dat sommige notarissen al geruime tijd geen salaris of winstaandeel uit hun praktijk halen. Schulden betalen ze uit eigen zak. Het gaat vooral om notarissen die niet hebben kunnen inspelen op het gedeeltelijk wegvallen van de transporten van woningen. Bij notarissen is er sprake van een overcapaciteit. Bij advocaten nog niet.” Dat de advocaat en notaris niet merkbaar failliet gaan ligt dus mede aan scherp toezicht. Bij de advocatuur is dat in handen van de Orde van Advocaten, bij de notarissen bij de Raad Financieel Toezicht. Drijber: „Je ziet in beide beroepsgroepen wel dat er wordt bezuinigd op de kosten. De tarieven staan onder druk. Grote advocatenpraktijken zoeken de markt op die voorheen door middelgrote kantoren werd bestreken.” Sander Drijber is een ervaren curator, die landelijk zaken doet. Hij is lid van de vereniging van Insolventierecht Advocaten. Het werkterrein van een insolventierechtadvocaat (Insolad) omvat veel meer dan alleen faillissementsrecht. „Ik word al in een voorstadium betrokken bij ondernemingen in financiële problemen. Samen bekijken we wat we kunnen doen en soms kan een faillissement worden voorkomen.” Tegenwoordig moet ook de curator op de centjes letten. Drijber: „In de eerste weken van een faillissement moeten veel belangrijke beslissingen worden genomen.”

Erik Toenhake levert met het bedrijf Dutch Spirit eco-toga’s voor advocaat door Joep van Run

Z

olang hij kansen ziet, blijft Erik Toenhake strijdbaar. De ondernemer heeft met zijn bedrijf Dutch Spirit een aantal lastige jaren achter de rug, maar blijft desondanks positief. Met meer focus en duidelijkheid rekent het eerste eco-effectieve kledingmerk ter wereld op betere tijden. Ruim drie jaar geleden werd Toenhake benaderd door twee broers, die voor hem een belangrijke rol binnen Dutch Spirit weggelegd zagen. Opmerkelijk, aangezien Toenhake op het gebied van duurzame kleding geen ervaring had. „Ik was namelijk eigenaar van een bedrijf in de financiële dienstverlening”, legt hij uit. „Dat bedrijf had ik verkocht, waarna ik een tijdje niet heb gewerkt. Toen ik hoorde over de ambities van Dutch Spirit raakte ik enthousiast en omdat ik ook wel weer zin had om te wer-

ken, heb ik besloten het te doen.” Sinds zijn komst veranderde er veel bij de onderneming. Het kantoor in Nijmegen werd vorig jaar verlaten en tegenwoordig is het bedrijf in handen van Toenhake en een nieuwe compagnon. „Het bedrijf heeft in de opstartfase beginnersfouten gemaakt. We wilden te veel zelf doen. Zo hebben we bijvoorbeeld bedrijfskleding gemaakt. We probeerden het wiel opnieuw uit te vinden, daar waar andere bedrijven al vele generaties ervaring hebben. En we bleven hangen in vele innovaties zonder ze te vermarkten. Dat kost dan geld, maar je leert er wel heel veel van.” Dat soort fouten worden nu niet meer gemaakt, stelt Toenhake. „We maken eigenlijk een doorstart. Er heerst nu meer duidelijkheid dan voorheen. We streven ernaar om onze kleding zo duurzaam mogelijk te maken. Maar idealisme is leuk, het moet wel realis-

tisch blijven. Ik denk dat we op de goede weg zijn, al kan het altijd beter.” Met dank aan een aantal bekende Nederlanders is Dutch Spirit bezig de naamsbekendheid te vergroten. Onder meer cabaretier Dolf Jansen en econoom Herman Wijffels lopen in de duurzame pakken van het bedrijf. „Dat zijn voorbeelden van ambassadeurs van ons bedrijf, want er zijn er nog veel meer. De ambassadeurs willen door het dragen van onze pakken een statement maken. We hebben bijvoorbeld pakken waarbij aan de binnekant de rechten van de mens staan. De kleding is geweldig, zonder dat het te modieus is. Want dat zou betekenen dat de pakken modegevoelig zijn en dan ben je niet duurzaam bezig. Onze zakenpakken kunnen makkelijk drie, vier jaar mee.” Sinds kort verkoopt Dutch Spirit ook duurzame toga’s. „Gail Whiteman, professor leerstoel Duur-

Erik Toenhake voor de rechtbank van Arnhem. foto Jacques Kok

zaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, nam contact met ons op. Zij vroeg of wij voor haar een duurzame toga wilden maken. Dat was een lastige vraag, waar wij een tijdje over na hebben gedacht. Een toga is namelijk heel specifiek handwerk, dat kunnen wij niet zelf. Maar we kunnen de stof natuurlijk wel leveren.” Aan de fabrikant in Oostenrijk werd gevraagd of ze de stof dunner konden weven. „Toen zijn we naar de togamaker van de Erasmus Universiteit gestapt met de vraag of zij voor ons van die eco-stof een toga wilden maken. Dat werd geweigerd, want zij wilden alleen traditionele toga’s van wol maken”, zegt Toenhake. Dutch Spirit gaf de moed niet op en zocht naar een oplossing. „In Amsterdam zat een togamaker die wel geïnteresseerd was. Die is er toen mee aan de slag gegaan. Dat was voor ons de aanleiding om

ook eco-toga’s te gaan verkopen. De stof leveren wij, de toga wordt bij De Togamaker in Amsterdam of Atelier Da Vince in St. Agatha gemaakt. ” Toenhake beseft dat de doelgroep voor de eco-toga beperkt is. „Toch geloof ik er in dat mensen steeds bewustere keuzes gaan maken. Dat ze meer en meer zullen gaan nadenken over de toekomst. Toga’s gaan over het algemeen lang mee, maar als advocaten toe zijn aan een nieuwe, dan vind ik het niet raar als ze eens een andere keus overwegen. Een eco-toga is ongeveer twintig procent duurder dan een traditionele toga, maar zij kunnen daarmee laten zien dat ze om de toekomst geven.” De ondernemer heeft grote plannen met Dutch Spirit. „Ik verwacht dat wij over een jaar of twee echt goed in de markt staan. Dit jaar maken we een grote stap in het positioneren van het

bedrijf en op het gebied van verkoop. Als de geplande opdrachten doorgaan, schrijven we aan het eind van het jaar zwarte cijfers. Dat zou natuurlijk heel erg mooi zijn. Uiteraard willen we weer een eigen kantoor, al heeft dat geen heel erg haast. Of het kantoor een brandstore moet zijn of iets anders weten we ook nog niet.’’ www.dutchspirit.com

Voor: Horeca,

Catering en Instellingen

Industriepark 17a, 6603 BE Wijchen Tel. (024) 641 98 40 www.hetvleespannetje.nl

et Nederlands woordenboek geeft meerdere betekenissen aan het woord crisis zoals; wending, keerpunt, gevaarlijke toestand. Crisis in het Chinees geschreven heeft twee karakters: gevaar en kans. In de media zien wij momenteel vooral de nadruk liggen op gevaar en angst. Maar waar liggen dan de kansen in tijden van crisis? Friedrich Wilhelm Raiffeisen (1818-1888) was een Duitse coöperatieve leider en burgemeester. Gedurende zijn periode als jonge burgemeester van Flammersfeld kwam hij met het idee van coöperatieve zelfhulp. Dit idee was geïnspireerd na het zien van de armoede onder de boerenbevolking als gevolg van de terugbetaling van geld aan woekeraars. Om in deze nood te voorzien, richtte hij onder meer een liefdadigheidsvereniging op. Gaandeweg kwam hij echter tot het besef dat voor duurzame verbeteringen zelfhulp meer zin had dan charitatieve ondersteuning. Daarom vormde hij in 1864 zijn liefdadigheidsvereniging om in een boerenleenbank. Dit idee heeft vervolgens in vele landen navolging gekregen. De coöperatieve Rabobank is in 1972 ontstaan uit de samenvoeging van twee banken die hun oorsprong vinden in het idee van de Friedrich Wilhelm Raiffeisen. Een ander mooi voorbeeld is uit Amerika: Mc Donald’s. Tijdens de korte recessie van 1937-1938 openden de broers Dick en Mac McDonald hun eerste hotdogstand. Maar ook Bill Gates bijvoorbeeld, startte met zijn bedrijf Microsoft tijdens de recessie van de jaren zeventig. En dichter bij huis: in 1991, tijdens een periode van ‘banenloze groei’ richten Peter- Frans Pauwels en Pieter Geelen het softwarebedrijfje Palmtop op. Het bedrijf zou zich later gaan richten op navigatie, en na 2001 verder gaan als TomTom. Ter afsluiting wil ik gebruik maken van een uitspraak Sir Winston Churchill: ‘A pessimist sees the difficulty in every opportunity; an optimist sees the opportunity in every difficulty’.

Reageren? M.D.M.Vollenbroek@rijk vannijmegen.rabobank.nl


Oranje is kansen zien

Nederland ligt vol met kansen. Daarom helpt ING ondernemers nieuwe kansen te ontdekken. En te benutten. Zo delen we graag onze sectortrends en regio kennis, organiseren we evenementen en netwerkactiviteiten. Ook zijn er extra relatiemanagers aangenomen om u goed en snel van dienst te kunnen zijn. Wilt u weten wat we voor u kunnen betekenen? Kijk op ING.nl/zakelijk.


De Gelderlander zaterdag 20 april 2013

12 | nieuws

‘MVO zit HFS in de genen’ Holland Food Service van de familie Kampschreur heeft de MVO-award (maatschappelijk verantwoord ondernemen) in de wacht gesleept. Omdat ‘we bij HFS op elk onderdeel dat we onder de loep namen MVO tegenkwamen’, aldus de jury. „Bij HSF zit duurzaamheid gewoon in de genen.” door onze verslaggever

H

et is een goed seizoen voor Holland Food Service, het bedrijf dat in 1892 startte op de Nijmeegse Waalkade onder de naam ‘de winkel van Tante Naatje’. In november sleepte HFS de titel Nijmeegse Ondernemer van het Jaar in de wacht: vorige week legde Holland Food Service ook nog eens beslag op de MVO-award. Met deze award wil de stichting De Maatschappelijke Meerwaarde het bedrijfsleven stimuleren tot maatschappelijk verantwoord ondernemen, ook wel duurzaam ondernemen genoemd. Er waren drie bedrijven genomineerd: behalve HSF waren dat Scholten Awater (IT diensten en hardware) en Modderkolk Installatietechniek. „Dat u genomineerd bent voor deze award is op zich al reden tot gelukwensen”, sprak Thed Maas, de voorzitter van de jury. „Want dat betekent dat u heel ver gekomen bent; dat u zich dus consciëntieus met duurzaamheid bezig houdt. Maar er kan er maar een winnen; bij deze award gebeurt dat con-

Annemarie van den Berg (Rabobank), Jeroen Kamerbeek en Erwin Duits (voorzitter van De Maatschappelijke Meerfoto Erik van ‘t Hullenaar waarde). form de Olympische gedachte dat deelnemen belangrijker is dan winnen.” De jury, verder bestaande uit Suzanne Plas, Hans Peeters, Hans Hendriks, Gerard van Gorkum en Ronnie Reijnen, oordeelde dat bij HFS ‘de MVO-gedachte in alle facetten van de bedrijfsvoering zichtbaar is; dat MVO bij directie én personeel geworteld is; dat HFS ook activiteiten ontwikkeld vanuit het hart - denk aan de voedselbank - en niet vanuit het profijtbeginsel en dat er vanuit de

MVO-mindset naar ontwikkelingen gekeken wordt.’ Jeroen Kamerbeek, adjunct-directeur van Holland Foods Service, nam de prijs in ontvangst uit handen van Annemarie van den Berg, bestuursvoorzitter van de sponsorende Rabobank Rijk van Nijmegen. De prijs, een fraai bronzen beeld, wordt overigens sinds jaar en dag gesponsord door de DAR. Erwin Duits, de voorzitter van de Maatschappelijke Meerwaarde, bood een fraaie ruiker aan. Hij be-

dankte de ruim tweehonderd aanwezige ondernemers en bestuurders voor hun steun. „De maatschappelijke Meerwaarde heeft twee events per jaar”, aldus Duits. „Dat zijn de Beursvloer en deze award. Dankzij uw steun kunnen we dit doen en kunnen we verder werken aan een duurzame samenleving.” Stichting De Maatschappelijke MeerWaarde heeft als doel om bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties in de regio dichter bij elkaar te brengen en te hel-

pen samenwerken. Vragen van maatschappelijke organisaties om kennis, kunde of middelen worden gekoppeld aan wat bedrijven bereid zijn weg te geven van hun product of dienst. Holland Food Service eindigde overigens vorig jaar al bij de top drie. Maar volgens Jeroen Kamerbeek was toen intern nog een aantal zaken voor verbetering vatbaar. Die verbeteringen zijn doorgevoerd en dit jaar heeft het bedrijf zich dan ook zelf aangemeld. Voordat de award werd uitgereikt, verzorgde bergbeklimmer Wilco van Rooijen een lezing over zijn ervaringen en hoe je om moet gaan met tegenslag. Op 2 augustus 2008 werd Van Rooijen na een ongeval op de berg K2 vermist, maar keerde na drie dagen levend terug uit de ‘zone des doods’. Elf andere klimmers kwamen om op de berg. Uiteindelijk klom Van Rooijen op eigen kracht terug naar het basiskamp alwaar derdegraads bevriezingsverschijnselen aan zijn tenen werden geconstateerd. Hierdoormoest hij al zijn tenen missen.

Uw kleding is onze zorg! medisch, horeca, representatief en industrie Nieuwgraaf 52a, 6921 RK Duiven Tel. 026 - 767 65 75 Molenstraat 150, 6511 HN Nijmegen Tel. 024 - 329 67 44

www.janeandbarnie.nl

Zusjes: SiZ tekst & beeld den ons door zowel tekst als beeld aan te leveren en stemmen deze precies op elkaar af. En daarnaast zijn wij ook nog eens zussen en kennen we elkaar dus door en door. Hebben aan een half woord genoeg om de ander te begrijpen. Maar we durven elkaar wel de waarheid te zeggen als iets niet goed is.” De oprichting van SiZ kostten Antoinette en Eveline weinig geld. In de schulden hoefde het tweetal zich niet te steken. Een laptop en een goede fotocamera waren namelijk al voorhanden. Ook de huur van een kantoor was niet nodig, aangezien de dertigers beiden vanuit huis werken (Nijmegen/ Land van Maas en Waal). En het feit dat het economisch een slechte tijd is om een bedrijf te starten, ziet Eveline juist als een uitdaging. www.siztekstenbeeld.nl

Voor Antoinette van Elk begon 2013 met een sprong in het diepe. De Nijmeegse journalist/ tekstschrijver nam ontslag bij het communicatiebureau waar ze werkte en startte samen met haar zus Eveline het bedrijf ‘SiZ tekst & beeld’, dat tekst en foto’s voor zowel commerciële als journalistieke doeleinden produceert. door Joep van Run

E

nkele maanden na de oprichting van SiZ, spreekt Antoinette al van een ‘een juist besluit’. „Ik heb weer plezier in mijn werk. De vrijheid die ik nu heb is heerlijk en ik kan mijn eigen tijd indelen.” Voor Eveline was de stap een stuk minder groot. De jongste van het tweetal fotografeert als freelancer voor diverse opdrachtgevers en combineert dat werk tegenwoordig met SiZ. „Voor mij is dit dus een extraatje”, lacht ze. „Mijn eigen werk blijft ook heel belangrijk en daar blijf ik met veel plezier mee bezig. Antoinette is de hele dag aan het bellen met potentiële opdrachtgevers en ik profiteer daarvan. Ideaal dus.” De zussen Van Elk vinden het allebei belangrijk dat niet alleen de opdrachtgevers tevreden zijn met hun werk, maar dat ze zelf ook

Antoinette (l) en Eveline van Elk. met een goed gevoel terug kunnen kijken op het eindresultaat. Antoinette: „We streven naar perfectie en denken ook met de klant mee. We voeren dus niet alleen uit, maar zijn ook kritisch. Past bijvoorbeeld het communicatiemiddel

foto SiZ tekst & beeld

wel bij het doel? Daar denken wij over na.” Eveline knikt begrijpend en vult aan: „Als de klus bij ons past vinden we het ook niet erg om iets extra’s voor de klant te doen. Het gaat er toch om dat je elkaar wat gunt. Op die manier kom

je tot een goed eindresultaat.” Met duizenden andere tekstschrijvers en fotografen in Nederland kent SiZ zware concurrentie. Bang dat opdrachtgevers hen over hoofd zien, zijn de zussen desondanks niet, zegt Eveline. „Wij onderschei-


zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

de kwestie | 13 Seminars

D Fokke Voerman

Dimitri Xanthopoulos

Otto Ingwersen

e Kamer van Koophandel Centraal Gelderland verzorgt, in samenwerking met diverse organisaties, tal van seminars. Hieronder vindt u het programma voor de komende tijd. Tenzij anders vermeld, vinden de bijeenkomsten plaats in het gebouw van de Kamer van Koophandel aan de Kronenburgsingel 525 in Arnhem. De vermelde prijzen zijn per persoon. Aanmelden vooraf is noodzakelijk en kan via www.kvk.nl/ seminarsgelderland

Lennart Kamps

Kleinere kantoren zijn de toekomst

D

e discussie was in feite een gelopen race, toen bleek dat de grote advocaten- en notariskantoren niet participeerden bij het thema-ontbijt. Aanwezig was de ‘middenmoot’: de kantoren van 5 tot 40 medewerkers. Toch ontsproot er een levendige discussie, die de cliënt centraal stelde, en niet het grote kantoor. „De vent, en niet de tent’’, zoals mr. Fokke Voerman van Bax Advocaten uit Doetinchem (16 advocaten) het samenvatte. Aanleiding voor de discussie was een recent bericht uit de Telegraaf waarin de toekomst aan kleinere kantoren werd toegedicht. Mr. Otto Ingwersen, advocaat bij Stelvio advocaten in Arnhem (5 advocaten), relativeerde echter de stelling: „Grote bedrijven met grote, complexe problemen, kloppen bij de big-4 aan.’’ Aan het andere eind van het spectrum bevinden zich de eenpitters. mr. Dimitri Xanthopoulos, advocaat bij DAAN advocaten en notarissen in Arnhem (14 juristen) noemde de sterk gestegen toename van eenpitters: tien procent, zo was hem uit cijfers gebleken. Toch gaf mr. Lennart Kamps, notaris bij Van Weeghel Doppenburg Kamps in Doetinchem (40 juristen), de voorkeur aan de synergie en de tweespraak die op grotere (groter dan eenpitters) kantoren mogelijk is. „Vooral ook ten behoeven van de cliënt. Want een kwestie bestrijkt

De

Kwestie ‘Ondernemers kiezen liever voor specialisme: kleine advocatenkantoren hebben derhalve de toekomst.’ Deze stelling vormde de aftrap voor het thema-ontbijt van de Ondernemer. tekst Frank Thooft foto’s Edwin Stoffer

altijd meerdere disciplines, en dan is het handig als je even een kantoorgenoot erbij kunt roepen.’’ De echt grote kantoren hebben (veel) meer overhead dan kleinere kantoren, en rekenen dat ook door aan de cliënt. Dan staat elke medewerker die er aan een zaak heeft gewerkt, met zijn of haar input op de factuur. De kleinere kantoren mikken echter op het feit dat één persoon aanspreekpunt is en blijft,

zo was te horen. En men denkt dat de cliënt dat ook op prijs stelt: transparant. Waar precies het omslagpunt lag, kon men niet exact aangeven, maar de aanwezigen dichtten de toekomst duidelijk toe aan de range die tussen de big-4 en de eenpitters in ligt. De vraag of de cliënt (de ondernemer) op zoek is naar een specialistisch kantoor hield de vier ontbijtgasten echter wel bezig. Ingwersen

betoogde dat kleinere ondernemers zich eerder richten tot kleinere kantoren waar de advocaten generalist zijn, mét elk een eigen specialisme, en dat grotere klanten zich tot de grotere kantoren wenden. „Dat werkt in die respectievelijke gevallen het meest efficiënt.’’ Xanthopoulos daarentegen was van mening dat échte specialisten zonder problemen een eenmanskantoor zouden kunnen hebben, en daarbij dan ook voldoende de diepte in zouden kunnen gaan, en ook voldoende klanten zouden kunnen trekken. Voerman was met hem van mening dat het specialisme het kantoor onderscheidt. Gespreksleider André Sonneville voelde de aanwezigen voorts aan de tand over mogelijkke faillissementen in de advocatuur. In de veertien jaar dat hij het faillissementenregister bijhoudt had hij er één, hooguit twee, meegemaakt. Xanthopoulos: „De deken van de advocaten ziet erop toe dat een mogelijk faillissement netjes verloopt, en dat eerst de dossiers overgedragen zijn. Ze staken gewoonweg daarna de onderneming, en gaan dus niet failliet.’’ Hetzelfde geldt voor notarissen, aldus Kamps. „De derdenrekening waarop veel geld van cliënten staat, is hierbij beschermd. Bovendien ziet ook onze orde hier scherp op toe. De vertrouwensfunctie van de notaris dan wel advocaat is veel te belangrijk.’’

Maarten Postma wint Jong MKB-prijs 2013

A

ls een diesel bouwt hij zijn bedrijf op. Stil, maar bedrijfszeker en niet te stoppen. En: net zoals de moderne dieselmotoren een van de zuinigste en schoonste zijn, zo ook heeft Maarten Postma van Postma Express uit Nijmegen de focus ook nadrukkelijk op CO2-neutraliteit liggen. Postma werd op 2 april tijdens een bijeenkomst van Jong

Uw kleding is onze zorg! medisch, horeca, representatief en industrie Nieuwgraaf 52a, 6921 RK Duiven Tel. 026 - 767 65 75 Molenstraat 150, 6511 HN Nijmegen Tel. 024 - 329 67 44

www.janeandbarnie.nl

MKB Arnhem-Nijmegen bekroond tot Jong MBK’er van het jaar. De jury, bestaande uit Alex van Hooff van Burgers’ Zoo, René Janssen van Rabobank Rijk van Nijmegen en Lammert de Vries van het Arnhemse Hotel Groot Warnsborn roemden Postma’s aanpak. Ze hadden de drie kandidaten die voor deze titel streden, strak langs de lat gelegd. Zo werd achtereenvolgens beoordeeld: de strategie van de ondernemer, zijn productontwikkeling, zijn kwaliteitszorg, zijn financiële aanpak, zijn management en organisatietalent, zijn houding ten opzichte van het milieu, zijn PR-beleid, zijn websitepresentatie, de soliditeit van het bedrijf (jaarcijfers), de waarneembare prestaties voor de regio, en de netwerkmentaliteit. De andere twee kandidaten waren Marc Dieben van Server in Huis en Walter Fauser van U-Men. Marc Dieben won overigens de publieksprijs; de

Zo start u een eigen bedrijf Het is van belang dat u zich als startende ondernemer goed voorbereidt zodat uw bedrijf ook een succesvolle onderneming wordt. Dit seminar biedt u een eerste indruk van de stappen die u als startende ondernemer zet. Donderdag 2 mei in Arnhem en donderdag 16 mei in Nijmegen. kvk.nl/seminarstart (19.00 tot 22.00 uur, kosten 35 euro). Functioneringsgesprekken Wilt u weten hoe u het funtionerings- of beoordelingsgesprek kunt inzetten als middel om uw medewerkers te motiveren? U ontvangt tips over het overbrengen van de (slecht nieuws) boodschap, de voorbereiding en planning van dit soort gesprekken en u leert omgaan met lastige medewerkers. Donderdag 25 april in Arnhem, 13.30 – 17.00 uur. Kosten 100 euro, kvk.nl/funcgelderland. Zo start u als freelancer of zzp’er Eigen baas of toch niet? Vaak is het voor een freelancer of zelfstandig ondernemer zonder personeel onduidelijk of hij/zij nu wel of niet als zelfstandig ondernemer wordt gezien. De Belastingdienst hanteert namelijk een ander criterium voor deze beoordeling dan bijvoorbeeld uitvoeringsinstellingen voor sociale zekerheid en de Kamer van Koophandel. U krijgt onder andere antwoord op vragen als bent u freelancer/zzp-er eigen baas of niet, hoe zit het met de relatie tussen u en de opdrachtgevers, met welke regelgeving krijgt u te maken, hoe worden tarieven vastgesteld en hoe kunt u zich tegen risico’s verzekeren? Kosten 35 euro, maandag 13 mei Nijmegen. kvk.nl/seminarzzp (19.00 – 22.00 uur). Bedrijfsovername, de ideale start! Het overnemen van een onderneming heeft vele voordelen. U heeft inzicht in historische gegevens, zoals het klantenbestand, omzet en kosten. Zo kunt u een goede inschatting maken van de winstgevendheid van het bedrijf. kvk.nl/seminarovername, maandag 13 mei in Arnhem 5 april, 19.30-22.00 uur, kosten 35 euro.

Maarten Postma (l) viert een feestje met de andere genomineerden. foto Jacques Kok

waardering door de aanwezige Jong-MKB’ers, net boven Walter Fauser. Het bijzondere van Postma was dat hij van de nood een deugd had weten te maken: hij wist de files op de snelwegen te omzeilen door op de motor te gaan, vertelde hij. En zeker toen hij, motorrijder

van huis uit, koeriersauto’s in de file zag staan, was zijn plan geboren. Een leuke geste aan het begin van de avond was het weggeven van een voucher door Alex van Hooff aan Marco Derksen van Seafari. www.jongmkbkan.nl

Bedrijfsadministratie De administratie is de basis voor uw onderneming, het is daarom belangrijk dat u als ondernemer een goede en heldere administratie kunt opzetten. Naast de Belastingdienst heeft u ook zelf belang bij een up-to-date overzicht van de financiële administratie en hoe uw bedrijf ervoor staat. Ook wordt u een betere gesprekspartner voor uw boekhouder of accountant. kvk.nl/seminaradministratie Datum : dinsdagen 7 & 21 mei Arnhem van 19.30 tot 22.00 uur. Kosten 70 euro per persoon.


De Gelderlander zaterdag 20 april 2013

14 | de barometer

Annemarie

Henk

’van den Berg Berg

Jan Jonker

Guido Dierick

Hein van de Pasch

Henk Dekker

Bart van Meer

Jacob Fontijne

Roy Tillman

Eline Koers

Ed Velthuis

Hanno Littink

Jan Blokland

EstherRonald Mirjam Sent Migo

Theo Lemmen

Sociaal akkoord valt goed Niet iedereen is even blij met het recent gesloten sociaal akkoord, maar een meerderheid van het Barometerpanel beoordeelt het positief. Op lokaal gebied worden de ontwikkelingen rond de Novio Tech Campus in Nijmegen genoemd en geroemd. Henk Berg: gezwicht In het sociaal akkoord neemt de politiek afstand van de flexibilisering en het verhogen van de mobiliteit van de arbeidsmarkt. De politiek is gezwicht onder druk van goede verhoudingen met de vakbonden. Ik vind het een gemiste kans want we kunnen beter de regie voeren over flexibilisering van de arbeidsmarkt dan dat het ons straks gaat overkomen. Er vallen wekelijks velen ontslagen in het bedrijfsleven en de ontslagbescherming bij de overheid blijft in elk geval tot 2016 in stand. De verhouding aantal werkenden in het bedrijfsleven versus overheid komt enorm onder druk te staan. Annemarie van den Berg: rem De groei van de Nederlandse export zet door en zal Nederland langzaam maar zeker uit de recessie moeten trekken. De private consumptie blijft juist een rem vormen op de economische activiteit. De negatieve ontwikkeling van de binnenlandse bestedingen had in het eerste kwartaal nog duidelijk de overhand. Door de economische situatie blijven de huizenprijzen onder druk staan. De verwachting is dat de woningmarkt eind 2013/begin 2014 een gematigd herstel zal laten zien. De maakindustrie is 2013 begonnen met een forse krimp. De recessie zorgde in de eerste maanden van 2013 bovendien voor een versnelling van de werkgelegenheidskrimp. Doordat

Barometer

de loongroei fors onder de inflatie ligt dalen de reële lonen gestaag verder. Het consumentenvertrouwen bevindt zich niet verrassend op een historisch laag niveau en zal voorlopig waarschijnlijk nog laag blijven.

aanbesteding van het station van start gaat. En volgende week woensdag 24 april 2013 tekenen kinderen van acht scholen uit de regio Nijmegen een convenant bij NXP. In deze overeenkomst wordt afgesproken dat partijen zich samen gaan inzetten voor techniekpromotie.

Jan Jonker: kennis Voor goede ideeën is altijd geld, dat is wat ze zeggen. Nederland is kennisland bij uitstek. In deze tijden van verontrustende berichten over economische krimp een teken van hoop. Immers, met onze vooraanstaande kennis kunnen we als klein landje een concurrerende positie in de wereldeconomie behouden. Zeker als we deze kennis combineren met creativiteit in toepassingen, en de manier waarop we toepassingen vinden en ontwikkelen. In de gezondheidszorg bijvoorbeeld door de patiënt veel meer invloed te geven op keuze van onderzoeksthema’s en de manier waarop onderzoeksgeld wordt besteed. Ronald Migo: polderen Na al het gesteggel over de Europese 3% norm komt onze minister-president nu eindelijk met de oproep om meer vertrouwen te hebben. Mede veroorzaakt door het sociaal akkoord is het weer ouderwets polderen geblazen. Nu nog een echte visie op de economie wil het kabinet succes hebben en vooral ook de regie! Dat bleek wel uit de bijeenkomsten in de afgelopen weken die we organiseerden en waar ruim 500 ondernemers op afkwamen die niet alleen vertrouwen voelden maar ook de ervaringen van succesvolle ondernemers konden delen. Henk Dekker: veel vragen Nu Cyprus opgelost lijkt te zijn moeten we ons alweer zorgen maken over een nieuw bankenpro-

6,0-6,2

Naam Bedrijf Roy Tillman Chemische bouwstoffen Henk Berg OSG Ronald Migo KvK Annemarie vd Berg Rabobank Theo Lemmen Ondernemerscafe Jan Blokland Cold Stores Jacob Fontijne KEMA Hein van der Pasch Mercator Incubator Jan Jonker Health Valley Ed Velthuis VNO-NCW Hanno Littink Bax Advocaten Esther-Mirjam Sent Radboud Universiteit Henk Dekker Lindus Eline Koers Weeghel Doppenberg Kamps Bart van Meer Dirkzwager Guido Dierick NXP

6,9-6,9 6,7-6,3 6,5-6,7 5,0-5,5 6,4-6,4 5,5-5,5 6,3-6,3 6,0-6,5 6,5-6,5 5,0-6,0 6,0-6,0 5,7-5,5 5,2-5,4 6,5-7,0 5,5-6,0 6,5-6,5

Eline Koers: onrustig De Awbz heeft inmiddels heel wat stof doen opwaaien. De impact van deze nieuwe regels kan enorm groot zijn. En dat het de gedachten van heel veel mensen bezig houdt, hebben wij als notariskantoor gemerkt. Wij hebben drie avonden georganiseerd en daar werd massaal op ingeschreven. Per avond meer dan 200 mensen. Daarnaast krijgen we veel telefoon en worden er veel afspraken bij ons gemaakt. Mensen zijn onrustig en kunnen niet geheel overzien wat voor gevolgen het voor hen heeft. Gevoelens van de jaren 80 herleven. Wij bekijken met cliënten de mogelijke gevolgen voor hen en afhankelijk hiervan adviseren wij vervolgens maatregelen ten aanzien van hun testamenten, levenstestamenten en schenkingen (al dan niet op papier).

Ed Velthuis: ‘Goed nieuws’. bleem in een volgend land binnen het eurogebied. Mocht dit uitblijven dan denk ik dat we het diepte punt hebben gehad en geleidelijk aan weer omhoog kunnen kijken. Het sociaal akkoord dat nu is afgesloten roept nog veel vragen op en het is maar af te wachten of we de afspraken die nu zijn gemaakt in september niet alweer moeten aanpassen als het geheel opnieuw is doorgerekend door de Rekenkamer. Ed Velthuis: goed nieuws Er is een sociaal akkoord en de regering sluit aan; het Mondriaanakkoord. Natuurlijk hoopt iedereen dat de gevolgen dezelfde zullen zijn als van het akkoord van Wassenaar. Per definitie zal dat niet zo zijn, maar het gaat om de richting. Per saldo: Goed nieuws. Laten we de richting vooral vasthouden. Er zullen nog voldoende beren op de weg opdoemen en op de weg gezet worden. Maar de meeste beren hebben we wel gezien. Ik hoop dat de opinievormers zich zullen gedragen als goede advocaten. Bart van Meer: optimisme Arbeidsvoorwaarden en lonen zijn zeer belangrijk voor onze concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. Zeer recent hebben vakbonden, werkgevers en overheid een compromis bereikt. Dat is bijzonder knap en goed voor de economie. Jammer is dat daar weer politiek gehakketak uit voortvloeit, met name van de oppositiepartijen. Nederland is beter

af met polderen en dat moeten we vooral zo houden. Chapeau voor deze partijen. Het is in ieder geval reden voor optimisme. Esther-Mirjam Sent: zekerheid Het sociaal akkoord biedt wat Nederland nu nodig heeft: maatregelen om de economie sterker te maken, zekerheid voor mensen met een baan en perspectief voor mensen zonder baan. Bijzonder verheugd mogen we zijn over de solide WW, de aanpak van doorgeslagen flexibilisering, de agenda voor jeugdwerkloosheid en re-integratie van oudere werknemers én met de regeling voor mensen met een beperking. Wil het kabinet de economie hiermee écht een boost geven, dan doet ze er verstandig aan niet met een nieuw bezuinigingspakket te komen op Prinsjesdag. Guido Dierick: positief Ook in deze barometer heb ik weer positief nieuws. Nog geen halfjaar geleden werd het startsein gegeven voor de ontwikkeling van de Novio Tech Campus. Inmiddels heeft het terrein al een kleine metamorfose ondergaan. Gebouwen werden gesloopt en gebouw M werd overgedragen aan Vastgoedbeheerder Kadans, die direct begon met het omvormen van het gebouw tot een bedrijfsverzamelgebouw met geavanceerde onderzoeksfaciliteiten en –infrastructuur bestemd voor bedrijven op het gebied van semiconductors en Life Sciences. Ook maakte ProRail eind maart bekend dat binnenkort de

Theo Lemmen: zure appel Als dit stuk in de bus valt, wordt de Stadsbrug van Nijmegen (De Oversteek) ingevaren. Een titanenklus, waar al veel over geschreven en getoond is. Vandaag zal blijken, of alles heeft geklopt. Eind november rijden we dan voortaan over deze brug, waardoor de singels ontlast zullen gaan worden. Verder wordt de Waalkade opgeknapt. Nog bijna een jaar door de zure appel heenbijten, en dan kunnen we weer genieten van deze unieke plek in Nijmegen en vooral zullen cruiseschepen Nijmegen weer kunnen aandoen. Hein van der Pasch: Oriëntalis Dit voorjaar laat de regio zich weer van haar beste kant zien aan de rest van de wereld. Met Pasen ging Museumpark Oriëntalis al open. Deze maand start Heinz Innovation Center Nijmegen. Rond Pinksteren komt de top van de muziekwereld naar Music Meeting. Op onderzoeksgebied is de Radboud Universiteit de grote trekker. Bij de lustrumviering in de Stevenskerk worden dan eredoctoraten uitgereikt aan internationale toppers op wetenschappelijk-maatschappelijk gebied, o.a. aan de natuurwetenschapper Angela Merkel, die als regeringsleider internationale faam heeft. Zo toont Nijmegen openheid naar de wereld. Dat gebeurde eerder met de Nobelprijs en de Vrede van Nijmegen. Oorlog en vrede zijn prima thema’s voor een internationaal profiel. Binnenkort ook met Liberation Route en 440 jaar Slag op de Mookerhei. Nieuwe kansen voor Oranje.


zaterdag 20 april 2013 De Gelderlander

geknipt | 15 Door André Sonneville

geknipt en geschoren Tips of informatie? deondernemer@gelderlander.nl

Gatefinder-app Trots poseerden Loubna, Ayaan en Annabel voor de lens van de fotograaf. Hun businessplan werd in filmhuis LUX door de driekoppige jury het best beoordeeld. Dat leverden de leerlingen van het NSG en Kandinsky College behalve een staande ovatie van hun klasgenoten, ook een cheque ter waarde van 45 euro op. Het trio werkte een week aan een plan voor een gatefinder-applicatie, waarbij toeristen op een vliegveld via hun smartphone de weg en informatie over de vlucht kunnen vinden. Met de presentaties in LUX kwam er een einde aan de vijfde editie van de projectweek tussen het NSG Groenewoud en het Kandinsky College. Ieder jaar organiseren de twee Nijmeegse middelbaren scholen een week waarin leerlingen van het NSG (5VWO) en Kandinsky College (3VMBO) leren samenwerken. Als variant op het tv-programma ‘Het beste idee van Nederland’ bedachten de leerlingen in groepjes een nieuw product. Dat leverde de meest creatieve ideeën op. Een waterbesparende douche, een branddeken in een kussen en een automatische vertaler voor op vakantie. Het is een willekeurige greep uit de plannen die gepresenteerd werden. Jurylid Michael van Loenen van de webwinkel YouBeDo was

Leerlingen van het NSG en Kandinsky College presenteren hun businessfoto Bert Beelen plan aan de jury. duidelijk onder de indruk van de ideeën van de jonge ondernemers: „Ik ben aangenaam verrast door deze presentaties. Iedereen heeft goed rekening gehouden met de opkomende markten en heeft daar goed op ingespeeld.” Het winnende trio had ook al nagedacht over de prijs van de gate-

finder-app. „Het product moet €1,50 kosten, want dan maken we 75 eurocent winst per download”, vertelde Annabel tijdens de presentatie. Van Loenen, die als jurylid geflankeerd werd door Ronald Migo (directeur van de Kamer van Koophandel Centraal-Gelderland) en Mariet van de Ven (locatiedirecteur Kandinsky College Molenhoek en Hatertseweg), had lovende woorden voor het winnende plan: „De gatefinder-applicatie is een geweldig idee. Zelf vind ik het ook altijd lastig om de weg op een vliegveld te vinden. Wat mij betreft kan dit product de markt op.”

drijfsleven in Wijchen op de eerste plaats geëindigd. Onlangs ontving burgemeester Hans Verheijen de bij die rangschikking behorende eTown Award uit handen van Pim van der Feltz, directeur van Google Nederland. In opdracht van Google onderzocht de Boston Consulting Group (BCG) in welke Nederlandse gemeenten het midden- en kleinbedrijf het beste gebruik maakt van internet. BCG en Google hebben al eerder onderzoek gedaan naar de impact van het internet op de economie in Nederland. Het onderzoek leidde tot een vervolgvraag over de online kracht van lokale bedrijven. Dit is nu per gemeente geïnventariseerd op basis van het aantal aanwezige online winkels aangesloten bij belangenvereniging Thuiswinkel.org. Het aantal bedrijven dat online adverteert met Google AdWords was ook een criterium. Per provincie heeft het mkb in een gemeente een eTown Award ontvangen, maar Wijchen bleek overall winnaar te zijn geworden en bleef daarmee grotere (o.a. Leeuwarden, Deventer) en economisch belangrijkere (o.a. Weesp, IJsselstein) gemeenten voor. Burgemeester Hans Verheijen van Wijchen nam de eTown Award namens het midden- en kleinbedrijf in zijn gemeente in ontvangst. Hij deed dat in aanwezigheid van een aantal

Prijs voor Gerrits Gert en Piet Gerrits van Gerrits Transport zijn woensdag in slot Doddendaal te Ewijk uitgeroepen tot Ondernemer van het jaar van Beuningen. De broers maken een ‘beheersbare groei’ door met hun bedrijf en dat is één van de redenen dat ze de prijs kregen. De andere genomineerden waren Rob de Klein van Toon de Klein Elektro uit Ewijk en Frans van Kessel van Van Kessel en Janssen ingenieurs uit Beuningen.

succesvolle in het onderzoek betrokken Wijchense ondernemers, zoals Kay Poelen van webshop draagdoeken.nl. „Bij onze ByKay draagdoek, is het essentieel om het verhaal erachter uit te leggen”, aldus Poelen. „Google AdWords speelt daarbij een belangrijke rol. Door continu op zoek te gaan naar trends en combinaties van zoekwoorden, zijn we in staat ons verhaal bij de juiste doelgroep onder de aandacht te brengen. Inmiddels doen we dat voor webshops in vijf verschillende talen: in elk land onze eigen proeftuin, waarvan www.draagdoek.nl er een voor de Nederlandse markt is.” Het internet levert een substantiële bijdrage aan de economische groei in ons land en die zal de komende jaren blijven toenemen, zo blijkt ook uit onderzoek van BCG. De Europese Commissie wil dat de verkoop van online producten en diensten tegen 2015 zo’n twintig procent van de economische groei uitmaakt. Ook zou het aantal door online verkoop gecreëerde nieuwe banen over twee jaar minstens een vijfde van het totaal aantal nieuwe banen moeten uitmaken.

Toerisme Het in VVV’s/RBT’s samenwerkend toeristisch bedrijfsleven in Gelderland heeft dit jaar zendtijd ingekocht in twaalf afleveringen ‘Lekker weg in eigen land’. Een informatief, toeristisch programma op RTL4 met een flinke kijkdichtheid, dat op zaterdag zal worden uitgezonden. In de programma’s (en de 12 herhalingen op zondagochtend) wordt aandacht besteed aan de vier Gelderse streken: Veluwe, Rivierenland, Achterhoek, Regio Arnhem en Rijk van Nijmegen.

Stoppen met uw bedrijf ? Verkoopbegeleiding door onafhankelijk overnamespecialist

www.ecurie.nl tel: 0345-651226 Geldermalsen

Award voor Wijchen Gert (links) en Piet Gerrits: Ondernemer van het jaar van Beuningen.

In de top 12 van meest actieve Nederlandse internetgemeenten is het be-

foto Bert Beelen

AGENDA

Faillissementen Faillissement uitgesproken

Neiva Bouw te Nijmegen, hodn Neiva, Neiva Nijmegen, Neiva Bouw, Neiva Ontwerp & Bouw, G.D. Scheers & Zn. Schilderwerken, Gerd Scheers Schilderwerken, Gerd Scheers Nijmegen, Scheers, Scheers Schilderwerken en Scheers Nijmegen, curator mr. M.M. Gerrits, Venray. Maribelle bv te Nijmegen, curator mr. J. Hellendoorn, Horst. ABC-Team Speeltoestellen bv te Cuijk, curator mr. R.G.F. Lammers, Oss. Gerardus Janssen Holding bv te Wijchen, curator mr. B.M. König, Nijmegen. Janssen Hermsen Staalbouw bv te Bemmel, curator mr. J.H. Steverink, Arnhem. Poeka Afbouw bv te Weurt, curator mr. E.A.S. Jansen, Nijmegen. Frans Romijnders Dakbedekkingen bv te Wijchen, curator mr.

B.S. Witteveen, Nijmegen. Holdeijk bv te Beneden-Leeuwen, curator mr. M.F.G. Mulders, Zaltbommel. Ruijs-Draaisma Holding bv te Nijmegen, hodn Ruijs-Draaisma Erkend Reclame-Advies-Bureau; TCC Nijmegen, curator mr. B.M. König, Nijmegen. Hoytink Holding bv te Middelaar, curator mr. J.D.E. van den Heuvel, Venlo. L.T.H. Kosman te Driel v/h hodn Kosman Bestratingen; Kosman Aannemersbedrijf Grond-, WegEn A.B. Lasko te Culemborg, hodn Schoonmaakbedrijf Olivia, curator mr. R.C. Faase, Tiel. P.C.W. Marneef te Beuningen, hodn Peter Marneef, curator mr. B.S. Witteveen, Nijmegen. Virtus Projectrealisatie bv te Nijmegen, curator mr. T. van der Meeren, Nijmegen. Veldhoven Recreatiebouw bv te Heijen, curator mr. J.A. van der

Hans Verheijen met de eTown Award. foto Do Visser

VNO-NCW Meer, Best. Rensen Staalbouw bv te Gendt, curator mr. A. Kuijpers, Nijmegen. Bwing Company Support bv te Nijmegen, hodn C & C Assembly Design, curator mr. B.M. König, Nijmegen. V & P bv te Haaften, curator mr. J.J.J.A.M. van Emstede, Tiel. Remko Spaan Interieurprojecten bv te Nijmegen, curator mr. B.M. König, Nijmegen. Waremasters bv te Molenhoek, hodn K.E.S.-Knook Electronic Systems,U-Online Internet Services En Diensten, Myoscar, Virtual Office Sales Systemen (Systems), Virtual Office Support Systemen (Systems), Riversupport; Riversupport Molenhoek, Travel Booking Office Molenhoek, Flightsimulator Winkel, Mijnaccommodatie, Digitale Boekingen, Slovenia Travels, My Travel Office, Travel Booking Office, curator mr. J. Hellendoorn, Horst.

Maandag 22 april, aanvang 15.00 uur. Themabijeenkomst, samen met Industriële Kring Nijmegen en De Maatschappij dep. Nijmegen Info: 055-5222606.

Jong MKB KAN Dinsdag 7 mei, Benda drukkers, Bijsterhuizen 20-22, Wijchen, aanvang 19.30 uur. Bedrijfsbezoek aan familiedrukkerij Benda, na een rondleiding en uitleg is er tijd voor een drankje en hapje. Informatie en aanmelden: www.jongmkbkan.nl.

KAN Maandag 13 mei, rest-brasserie De Hucht, Elst, vanaf 17.00 uur

Burgemeestersdebat, burgemeesters Hubert Bruls (Nijmegen), Toon van Asseldonk (Over- Betuwe) en Carol van Eert (Beuningen) debatteren over regionale economie. Info: www.ondernemerssocieteitkan.nl

teau, Veenseweg 17, Wijchen, aanvang 14.00 uur. De JongMKB Arnhem-Nijmegen Open 2013 Jeu de Boules toernooi. Informatie en aanmelden: www.jongmkbkan.nl.

De week

Ondernemerscafé Nijmegen

Donderdag 16 mei, Hotel Papendal, Arnhem, 10.00-18.00 uur. Week van de Ondernemer voor regio Arnhem-Nijmegen onder auspiciën van ING Bank en MKB Nederland met diverse sprekers. Info en inschrijven via www.weekvandeondernemer.nl

Jong MKB KAN Vrijdag 24 mei, Pétanque vereniging Le Cha-

In het café van concertgebouw De Vereeniging vindt het Ondernemerscafé Nijmegen plaats. Aanvang steeds om 17.00 uur. I.v.m. meivakantie en Pinksteren, eerstvolgende bijeenkomst op vrijdag 24 mei Info: www.nijmeegsondernemerscafe.nl


Nijmegen is een

financiële allrounder

rijker Doe er uw voordeel mee ABAB Accountants en Adviseurs Wijchenseweg 20, 6537 TL Nijmegen, Tel: 024-6485888

abab.nl

Opleiding Persoonlijk Leiderschap: ‘Eerst zijn, dan doen’ speciaal voor ondernemers, professionals en leidinggevenden. Je werkt hard voor een succesvolle carrière. Ondanks de behaalde resultaten heb je vaak het gevoel dat je geleefd wordt en dat er van binnen “iets” ontbreekt om echt van je succes te genieten. Ben jij klaar om te leren je eigen weg te kiezen en te werken aan een nieuw niveau van effectiviteit? Deze duale opleiding is speciaal ontwikkeld voor ondernemers, professionals en leidinggevenden die zich op een praktische en diepgaande manier willen ontwikkelen. Gedurende acht maanden verricht je intensief en persoonlijk werk a.d.h.v. de zes aandachtvelden: Relatie, Plezier, Bewustzijn, Energie, Beweging en Realisatie. Je leert niet alleen om scherp te analyseren en te observeren wat er “buiten” om jou heen gebeurt, maar ook wat er “binnen” in jezelf afspeelt. Door vanuit een bewuste, innerlijke gemoedstoestand te handelen, zal je merken dat de ondernomen acties hierdoor veel effectiever zijn en beter beklijven. De gekozen aanpak is een combinatie van zowel Westerse als Oosterse inzichten en toepassingen. Deze worden eigen gemaakt door te leren, exploreren en te doen. De diverse aanvliegroutes zorgen er voor dat iedereen zich er in kan herkennen en dit kan toepassen in het dagelijkse leven. Als grondleggers van deze opleiding stellen wij ons graag voor. Michiel+Ivo is een eigentijdse onderneming gericht op persoonlijke- en professionele communicatie. Wij zijn overtuigd dat de staat van het bewustzijn grote invloed heeft op de manier waarop je de werkelijkheid creëert. Eerst zijn, dan doen is de essentie van ons werk en daarmee ook voor deze opleiding die wordt aangeboden i.s.m. de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Eerst bewust worden wie je bent en van waaruit je handelt voordat je daadwerkelijk tot actie over gaat. Wij werken vanuit een bijzondere locatie, namelijk de Kruittoren welke zich aan de rand van het Kronenburgerpark in Nijmegen bevindt. Op deze unieke en inspirerende locatie wordt ook de opleiding aangeboden. Nieuwsgierig of enthousiast geworden? Op 25 april aanstaande geven wij in de avond op de Hogeschool Arnhem en Nijmegen een presentatie over wat je kunt verwachten. Kijk voor meer informatie hierover op: https://www.han.nl/cursussen-en-trainingen/agenda/masterclass-persoonlijk-l-1/ Voor persoonlijke vragen kan je contact opnemen met een van ons via: info@michiel-ivo.nl. De brochure van de opleiding kan aangevraagd worden via onze site www.michiel-ivo.nl of via de site van de HAN: http://www.han.nl/ opleidingen/opleiding/persoonlijk-leiderschap/


de Ondernemer Nijmegen