Page 1

* de Gelderlander Wageningen werd in 1263 de elfde stad in Gelre. Vanwege 750 jaar stad kwam het koningspaar vorige week op bezoek.

Wageningen 750 jaar

Historie trekt door de stad 37.500 inwoners, 10.000 studenten, 160 nationaliteiten: Wageningen 2013. Maar 15 juni staat historie centraal.

WOENSDAG 5 JUNI 2013


PAK DAT VOORDEEL • 5 deuren • Airconditioning • 15 inch licht metalen velgen • Radio CD/Mp3 speler met USB aansluiting • LED dagrijverlichting • Elektrisch bedienbare ramen • Elektrisch inklapbare buitenspiegels • Centrale deurvergrendeling met afstandsbediening • Bluetooth carkit

Hyundai i20 1.2 i-Deal 5-deurs 84pk Van €15.995,voor

€13.495,OORDEEL

VOORRAAD V

€2.500-, Wegenbelastingvrij

AUTOBEDRIJF BOCHANE Utrecht Franciscusdreef 10-16 3565 AB UTRECHT T: 030 - 261 9528

Veenendaal Galileistraat 12 3902 HR VEENENDAAL T: 0318 - 529 555

Zeist Odijkerweg 54 3709 JH ZEIST T: 030 - 692 6070

Heteren Polderstraat 5 6666 LD HETEREN T: 026 - 472 2272

Tiel Zuiderhavenweg 7 4004 JJ TIEL T: 0344 - 760 040

Arnhem Hazenkamp 15 6836 BA ARNHEM T: 026 - 362 8080

bochane.hyundai.nl Gecombineerd brandstofverbruik: 3,2 - 6,0 (l/100 km) / 31,3 - 16,7 (km/l); CO2 - emissie: 84 - 140 (g/km). Uitstoot- en brandstofverbruikgegevens zijn gebaseerd op tests die zijn uitgevoerd volgens Europese Verordening 715/2007/EEG.

TM

GENOEMDE PRIJS IS INCL. BTW & BPM EN EXCL. KOSTEN RIJKLAAR MAKEN, METALLIC LAK, LEGES EN RECYCLINGBIJDRAGE. AFGEBEELD MODEL KAN AFWIJKEN VAN STANDAARDUITVOERING. ENERGIELABEL IS AFHANKELIJK VAN DE VERKRIJGBARE UITVOERING. NIET IN COMBINATIE MET ANDERE ACTIES. AANBIEDING GELDT ALLEEN OP UIT VOORRAAD LEVERBARE MODELLEN MET KENTEKENAANVRAAG. DRUK- EN ZETFOUTEN VOORBEHOUDEN. VRAAG UW DEALER NAAR DE VOORWAARDEN. ZOLANG DE VOORRAAD STREKT.

:DJHQLQJHQ WUDNWHHUW WPMXQL

6SHNWDNHOLQGHELQQHQVWDG ZZZZDJHQLQJHQQO


EXTRA 43

DE GELDERLANDER WOENSDAG 5 JUNI 2013

Een bijzondere Top 3: New York, Amsterdam...Wageningen

W

ageningen is onvergelijkbaar met andere steden. Het stadje aan de Rijn telt anno 2013 37.500 inwoners, verdeeld over liefst 160 nationaliteiten. Het is wereldwijd, na New York en Amsterdam, de stad met de meeste nationaliteiten. En dat voor zo’n kleine stad. Dat had hertog Otto II van Gelre vast niet gedacht, toen hij in 1263 stadsrechten verleende aan de kleine versterkte nederzetting aan de westelijke voet van de Wageningse Berg. In Gelderland waren tien steden Wageningen al voorgegaan: Zutphen, Tiel, Elburg, Doetinchem, Nijmegen, Harderwijk, Arnhem, Lochem, Gendt en Doesburg. Het was niet zo dat Otto II kwistig rondstrooide met stadsrechten. Na Wageningen was Groenlo in 1277 pas de volgende. Een dorp werd niet zomaar verheven tot stad. Er moest sprake zijn van een ligging die handel mogelijk maakte en ook een militair-strategische ligging was gewenst. En soms kwam het de hertogen

van Gelre, die de stadsrechten verleenden, ook gewoon goed uit om bestuurders van een bepaalde stad in te palmen. Dat gold zeker voor Wageningen dat als versterkte stad onder meer de taak kreeg om de eerste militaire klappen voor Arnhem op te vangen als de bisschop van Utrecht weer eens territoriale ambities had. Diezelfde bisschop had in de dertiende eeuw nog diverse eigendommen in Gelderland, niet in het minst in Wageningen zelf. De andere grootgrondbezitter in Wageningen was Otto II van Gelre. Die door het verlenen van stadrechten de Wageningse burgers ongetwijfeld wist te paaien Een militair-strategisch bolwerk is Wageningen tot in de laatste wereldoorlog zeker geweest. Maar als handelsstad is het succes middelmatig. Tot in de twintigste eeuw draaide de stad op drukkerijen, steenfabrieken en tabaksteelt en de daarbij behorende sigarenfabrieken waarvan Schimmelpenninck de laatste was. Ann0 2013 etaleert de stad zichzelf als City of Life Scien-

ces. En is Wageningen Universiteit, met de daaromheen cirkelende onderzoeksinstellingen en bedrijven (Danone, Friesland Campina, Keygene, Monsanto, Meteo Consult) de economische kurk van de stad die de kern vormt van de mondiaal bekende Food Valley. Vandaar ook het ongekend aantal nationaliteiten. De stadsbevolking telt zo’n tienduizend studenten en dat betekent dat de bevolkingspyramide van Wageningen zijn gelijke niet kent in Nederland. Nergens is de leeftijdscategorie 18-25 jarigen relatief zo groot als juist in deze kleine stad. Dat zorgt ervoor dat Wageningen, ondanks haar eerbiedwaardige leeftijd van 750 jaar, jeugdiger is dan ooit tevoren. Dat draagt er ongetwijfeld aan bij dat de 750-jarige nu bruisend feest kan vieren. Een jaar lang, maar het zwaartepunt ligt in deze junimaand. Reageren? Mail naar redactie.ede@gelderlander.nl

Liefde voor Wageningen Historicus Maarten van Rossem woonde in zijn jeugd in Wageningen. Hij koestert nog steeds warme gevoelens. door Arnold Winkel

Z

o af en toe, meestal op een mooie zomeravond, voelt hij aandrang om weer even in zijn vroegere woonplaats te zijn. „Dan stap ik in mijn auto en rij naar Wageningen”, vertelt Maarten van Rossem. De bekendste historicus van Nederland woonde in zijn kinderjaren in Wageningen. „Ik heb nog steeds goede herinneringen aan die tijd, hoewel ik tegenwoordig geen directe banden met de stad meer heb. Daarom kom ik er nu minder vaak.” Als Van Rossem (69) in de plaats van zijn jeugd is gearriveerd, wandelt hij het rondje dat hij tijdens zijn middelbare schooljaren bijna dagelijks liep. „Met mijn schoolvriend Frank van Wijk wandelde ik altijd hetzelfde rondje. Ik woonde in de Javastraat en dan liepen we de Lawickse Allee af en via de Costerweg langs het Hof van Gelderland gingen we linksaf de dijk op. Die was toen nog niet voor auto’s afgesloten, maar het was er nooit druk. Via het Spijk ging ik weer naar huis.” Vriend Frank woonde aan het Spijk. „Dat ziet er eigenlijk nog hetzelfde uit als vroeger. De kastanjebomen zijn onderhand afgetakeld, maar verder ademt het daar nog jaren vijftig.” Dat is met het oude zwembadterrein aan het Rustenburg niet meer het geval, vindt Van Rossem. „Die

䡵 Maarten van Rossem. foto Mariska Hofman

nieuwbouwwijk daar langs de dijk mogen ze van mij opruimen. Wat een onbegrijpelijke wandaad dat die er ooit is gekomen”, bromt hij zoals heel Nederland dat van hem kent in de diverse televisieprogramma’s waar hij regelmatig zijn opwachting maakt. „Welke oetlul heeft dat in hemelsnaam bedacht? En welke waardeloze gemeenteraad heeft daar toestemming voor gegeven? Onbegrijpelijk.” Het is niet de enige verandering in het stadsbeeld die hij op zijn minst niet gelukkig vindt. „Er is een hoop verpest sinds ik in 1962 Wageningen verliet om geschiedenis te studeren in Utrecht. Dat stuk stadsgracht dat is gedempt. Dat

COLOFON Redactionele leiding: Suzanne de Winter Vormgeving: Carmen Dwarkasing Aan dit nummer werkten mee: Arnold Winkel, Eric Wijnacker Foto voorpagina: Op zaterdag 15 juni trekt een historische optocht door Wageningen. Er wordt nog volop geklust.Foto: Herman Stöver

was nergens voor nodig. Ongelooflijk wat een vernielzucht. Ook is in de jaren zestig ongeveer de helft van het stadspark gesloopt. Er moest zo nodig een groot hotel voor de Landbouwhogeschool komen. Nu weten ze niet wat ze ermee moeten. Ik word daar echt verdrietig van. En nu we het toch over de universiteit hebben, waarom moesten ze dat kleine arboretum kwijt? Wat

Wageningen heeft een ontoonbaar stadshart gekregen Maarten van Rossem

dg.nl/bijlagen Op deze site kunt u deze special vinden als pdf. Alle vorige specials treft u ook aan op onze site.

kost het onderhoud van zo’n stuk cultureel erfgoed nou? Wat een cultuurbarbaren. Ik heb begrepen dat het nu met de overname door Het Depot weer mooi wordt. Gelukkig maar. Om zogenaamd modern en bij de tijd te zijn heeft Wageningen een ontoonbaar stadshart gekregen. Mijn broer zegt wel eens dat Nederlandse burgemeesters na de Tweede Wereldoorlog meer kapot hebben gemaakt dan de Duitsers erin.” In diezelfde oorlog (1944) kwam de kleine Maarten van Rossem in Wageningen wonen. Hij was een jaar eerder in Zeist geboren, maar omdat zijn vader bij de Plantenziektenkundige Dienst ging wer-

Deze Extra is een redactionele bijlage van:

ken, moest de familie verhuizen. „We hebben er eerst kort gezeten, want Wageningen werd voor de tweede keer geëvacueerd.” Overigens overleefde Van Rossem de oorlog maar ternauwernood. „Ik stond een keer in mijn kinderwagen buiten in de tuin, toen de Engelsen de Duitse stellingen op de Wageningse Berg wilden bombarderen. Maar zoals wel vaker ging dat faliekant mis. Ik heb geluk gehad.” In 1945 kwamen de Van Rossems terug in Wageningen. Toen hij 5 jaar was, ging Maarten naar de kleuterschool boven aan de Harnjesweg. „Ik vond het er zo erg dat ik steeds naar huis wilde. Ik heb het trouwens nooit leuk op school gevonden.” Op de lagere school, De Eekmolen, vond hij wel juf Versteeg aardig. „Van haar leerde ik lezen. Dat was een openbaring voor me. Sindsdien ben ik een enthousiast lezer. Later mocht ik ook elke zaterdagmiddag boeken lezen in boekhandel Kniphorst. Ik zou overigens wel eens willen weten wie er allemaal nog leven uit die tijd.” Later ging Van Rossem naar het gymnasium. „Het mooiste vond ik de geschiedenislessen van meneer De Jong. Dat was geweldig. Daarom ben ik ook geschiedenis gaan studeren.” Van Rossem zegt best in Wageningen te willen wonen. ,,Ik ben kleinsteeds opgegroeid en dat blijft in je zitten, maar mijn vrouw wil niet uit Utrecht. Dus…’’ Maar stel dat hij in Wageningen terugkwam, wat zou hij veranderen? „Als het aan mij lag zou ik het Wageningen van 1959 terug laten komen. Al die lelijke gebouwen slopen. Die pyramides in de Stationstraat, weg ermee. En daarna zou ik de gracht weer opengooien. Ook dat foeilelijke hotel ging tegen de vlakte en maakte weer plaats voor het stadspark.”

*+

Wilt u adverteren in een van onze specials neem dan contact op: in de regio Nijmegen: advertenties.nijmegen@gelderlander.nl, 024-3650646, in de regio Arnhem/Doetinchem: advertenties.doetinchem@gelderlander.nl , 0314-372123


DE GELDERLANDER WOENSDAG 5 JUNI 2013

44 EXTRA

Wageningen: rustpunt, oplader én een thuis Vier bekende Wageningers geven hun visie op de stad waar zij allen met veel plezier wonen. Op deze en volgende pagina’s vertellen ze hun Wageningse verhaal aan verslaggever Eric Wijnacker. eze woensdagochtend is Jeroen Dijsselbloem weer niet thuis in Wageningen. Hij (47 jaar jong) geeft deze woensdagochtend college aan eerstejaarsstudenten op de Erasmus Universiteit in Rotterdam, gaf hij dins-

D

dagmiddag via Twitter prijs. Jeroen is niet zo vaak meer thuis in zijn stadje aan de Rijn. Dat was hij al niet als Tweede Kamerlid voor de PvdA en dat werd nog minder toen hij vorig jaar aan de slag ging als minister van Financiën in het kabinet-Rutte. Sinds hij op 21 januari voorzitter van de Eurogroep werd staat hij in Wageningen officieus bij velen te boek als ‘misschien wel de machtigste Wageninger ooit’. Hij is sinds een aantal jaren weer terug in de stad waar hij in 1991

䡵 Minister Jeroen Dijsselbloem, ongedwongen langs de Rijn in zijn woon-

plaats Wageningen.foto Herman Stöver afstudeerde als landbouweconoom. In 1994 startte hij zijn politieke carrière in de Wageningse gemeenteraad. ‘Die gaat ver komen’, zeiden veel raadsleden des-

tijds al meteen. Sommige beloftes worden ingelost, deze dus ook. Dijsselbloem: „Hoe ik aankijk tegen Wageningen anno 2013? Optimistisch. Wageningen blijft een

levendige stad waar veel gebeurt, met een bloeiende universiteit, met allerlei internationale invloeden, met innovatieve ondernemers en middenstanders en een bruisend verenigingsleven”, zegt hij. „Wageningen is een stad waarin mensen zichzelf kunnen zijn en we tegelijkertijd naar elkaar omkijken. Kortom, Wageningen is eigenlijk het beste van beide werelden!” Maar ook persoonlijk voelt Dijsselbloem zich thuis in de stad, waar hij in de weekeindes af en toe gewoon nog te zien is in de supermarkt: „Wageningen is voor mij zowel een rustpunt als een oplader. Ik voel me er enorm thuis, geniet van de stad, van de vele vrienden die er wonen en natuurlijk ook van de prachtige omgeving.”

Klas 5 vliegt massaal uit Typisch Wageningen. Van klas 5 van de G.J. van den Brinkschool uit 1963 woont bijna niemand meer in de stad. Velen zouden wel willen.

WAGENINGEN IN CITATEN 䢇

door Eric Wijnacker

W

ageningen is de laatste eeuw een merkwaardige stad geworden. De stad is vaak heel geliefd bij de mensen die er wonen of gewoond hebben. Maar nergens in Nederland zijn er relatief zoveel mensen die op jonge leeftijd de stad verlaten als juist in Wageningen. Heimwee klopt dan vervolgens wel opvallend vaak weer aan de deur bij oud-Wageningers in den vreemde. De verklaring voor dit bijzondere verschijnsel? De aanwezigheid van Wageningen Universiteit (en de voorlopers Landbouw Hogeschool en Landbouw Universiteit). Een kwart van de inwoners is student en verblijft daarom slechts een jaar of zes in de stad. Maar dat is maar de helft van het verhaal. Veel inwoners zijn werkzaam bij de universiteit en andere kennisinstellingen. Deze hoogopgeleide mensen krijgen vaak kinderen die ook weer gaan studeren en dus meestal de stad uitgaan. Om er nooit meer terug te keren. Veel families hebben ooit in Wageningen gewoond, maar vaak is het slechts een korte tussenstop geweest. Veel Wageningse kinderen hebben opa’s en oma’s die elders wonen, veel Wageningse opa’s en oma’s hebben hun kleinkinderen over de hele aardbol zien uitzwermen. Typerend voorbeeld: klas 5 van de G.J. van den Brinkschool uit 1963. De toen ongeveer 11-jarige kinderen vierden met elkaar het 700-jarig bestaan van de stad Wageningen. Nu in 2013, wanneer

䡵 Klas 5 van de G.J. van de Brinkschool in 1963.foto familie Saenger

de stad het 750-jarig bestaan viert, wonen er nog maar vijf in Wageningen. Van wie er overigens drie zijn teruggekeerd. En anderen overigens aangeven dat ze best zouden willen. Nu was de G.J. van den Brinkschool altijd al een beetje een school van ‘de import’ geweest. Vaak hoogopgeleide ouders die hun kinderen daar goed onderwijs wilden laten volgen. Maar Wageningen kent meer van dergelijke scholen. Op initiatief van de Gelderlander en oud-klasgenote Ninke van Keulen-Saenger komt de klas op 14 juni in Wageningen samen voor een reünie. De laatste reünie was alweer veertig jaar geleden, bij de ouders van Ninke thuis. Van twee oud-klasgenoten is bekend dat ze inmiddels zijn overleden, net zoals onderwijzer Pieter Bon. En drie oud-klasgenoten zijn nog niet gevonden, Waar wonen ze nu allemaal? Utrecht, Delft, Haarlem, Velddriel, Heerenveen, Arnhem, Lei-

den, Elden, Amsterdam, Pannerden, Amsterdam, Heemstede, Veenendaal, Mantgum, Tull en ’t Waal, België, Chicago en dus toch nog vijfmaal Wageningen. Marguerite (Mapje) Vreeman-Smeets woont inmiddels al tientallen jaren nabij het Amerikaanse Chicago, maar ze heeft recent ook een appartement gekocht op de Wageningse Berg: „Toen onze dochter hier ging studeren ontdekten we opeens weer hoe mooi Wageningen eigenlijk

Ik ben een van de zeer weinigen die in Wageningen is blijven wonen. Met heel veel plezier Marianne van Eijk

is. Dus een deel van het jaar gaan we weer hier wonen.” Marianne van Eijk is, voorzover nu bekend, met Hans van Olderen de enige die altijd in Wageningen is gebleven. „En met ongelooflijk veel plezier”, zegt ze. „Maar het had ook een minder mooie reden. Toen ik ongeveer 18 jaar was is mijn moeder overleden en heb ik de zorg voor het huishouden een paar jaar op mij genomen. Inclusief jongere broer en zusje. En daarna trouwde ik met mijn mede-Wageninger Frits. We zijn verknocht aan onze stad.” Marianne heeft inmiddels als ambtenaar van de burgerlijke stand meer dan duizend huwelijken gesloten. „Ook van één klasgenote en familieleden van klasgenoten. Ik kom op straat meer ex-klasgenoten van de Nobel-Mavo tegen dan van de G.J. van den Brinkschool. Het was echt een school van de import, maar ik heb er als Wageningse een mooie tijd gehad.”

䢇 䢇

‘Nergens zitten zoveel duizenden wetenschappers op zo weinig vierkante kilometers bijeengepakt als in Wageningen’. Michael Porter Harvard University ‘Als onze Lieve Heer naar het voetbal ging, ging hij naar FC Wageningen. Het hoogst gelegen stadion van Nederland, de Berg, was voor hem bijna een thuiswedstrijd.’ Columnist Willem Straatman. ’Wij zijn de Usain Bolt van de voeding.’ Voorzitter Aalt Dijkhuizen van Wageningen Universiteit en Researchcentrum ‘De reputatie van Wageningen is buiten Nederland heel groot. In India hoorde ik: Nederland is de hoofdstad van Wageningen.’ Oud-minister Gerrit Braks ‘Ik was waarnemer voor de VN in Zuid Afrika. Ik kwam in Noord Transvaal bij een zwarte boer die een ietsie pietsie grond had, die nooit ergens was geweest. Maar Wageningen kende hij wel.’ Oud-burgemeester Michel Jager ‘Laatst zei een collega mij, ‘Wat is Wageningen toch veranderd! Eens een doodsaai stadje, nu zie je overal kroegjes en terrasjes.’’ Oud-rector Landbouwuniversiteit Vos ‘It’s so gezellig, my Wageningen’ Student Haoran Yang uit China ‘Wageningers moeten niet zoveel praten, maar morgen direct beginnen. Moet je hier alles ophangen aan Wageningen als kennisstad? Je moet op ruimtelijk en economisch vlak op veel meer paarden wedden dan alleen op de kennis. Ook de haven en het Nude-terrein hebben fantastische herontwikkelingsmogelijkheden. Dat zit nu op slot.’ Oud-inwoner en voorzitter Stadsregio Arnhem-Nijmegen Jaap Modder ‘Wageningen heeft als kenniscentrum een eigen station nodig, misschien nog wel meer dan extra ruimte voor woningbouw.’ Oud-minister Jan Pronk ‘Soms ben ik geneigd te geloven dat Wageningen aan het einde van de wereld ligt’. Schrijver Jacob Craandijk arriveert in 1878 in Wageningen. ‘Deze stad Wageningen is niet minder dan Arnhem zeer vermakelijk’. schrijver Jan Chr. Sepp in 1786.

45

‘Fijne stad, ik mis alleen een echt lange klim’

A

nnemiek van Vleuten verruilde twaalf jaar geleden de Achterhoek voor Wageningen. „Het was even wennen, maar nu wil ik hier eigenlijk niet meer weg.” Annemiek kwam om dierwetenschappen te studeren aan de universiteit. Ze studeerde keurig af, maar gaat inmiddels als topwielrenster door het leven. Ze is al meermalen de Wageningse sportvrouw van het jaar geworden. Dat kan ook niet anders, gezien haar indrukwekkende palmares.

Ze is momenteel Nederlands kampioene (door Marianne Vos te verslaan) en won in 2011 de Ronde van Vlaanderen en de Wereldbeker. Deze week rijdt ze de Ronde van Baskenland. „Ik vind dat ik in Wageningen goed kan trainen. Je hebt dijken, de Wageningse Berg en de andere heuvels in de buurt. Ik mis hier alleen een echt lange klim, maar daarvoor ga ik niet naar Limburg verhuizen zoals sommige collega’s wel doen.” De reden dat ze de stad niet uit

䡵 Topwielrenster Annemiek van Vleuten, thuis in Wageningen.foto ANP

wil is dat ze het er heel prettig vindt. „Je kent hier al snel veel mensen, je komt elkaar ook tegen terwijl je toch wel de fijne stadse

voorzieningen hebt. Ik ga voor een film altijd naar dat gezellige Heerenstraattheater, ik ga naar theater en zeker buiten het sei-

zoen mag ik graag aanschuiven in café De Vlaamse Reus. Een heerlijk café. Buiten het seizoen laat ik een Dobbel Palm heus niet staan. De sfeer deugt in Wageningen en ik heb veel vrienden en leuke contacten op sportcentrum De Bongerd en bij Toerclub Wageningen.” Wat moet er anders in de stad? „Die doorgaande weg over de Stadsbrink. Een verschrikkelijk visitekaartje, ik schaam mij altijd voor het beeld dat mensen daardoor van Wageningen krijgen. Er gaat zoveel moois schuil achter die vreselijke Stadsbrink. Daar zouden ze wel iets aan mogen doen vind ik. En verder? Ik wil graag blijven in Wageningen, maar zoek wel een ander huis. Mag ik dat oproepje nog doen?”

Universiteit juicht, stilte op de Berg Tot 1992 was het een heftig discussiepunt: was FC Wageningen of de Landbouwhogeschool hét uithangbord van de stad? Dat pleit is beslecht. door Eric Wijnacker

W

ageningen Campus is ook architectonisch een sieraad voor Wageningen. De noordelijke entree van de stad ademt: hier gebeurt het. Het blijkt potentiële studenten aan te spreken. Sinds 2007 groeide de studentenpopulatie met 75 procent. En die groei lijkt door te zetten. Inmiddels telt de universiteit zo’n tienduizend studenten en promovendi. Er blijkt een magnetische werking uit te gaan van de nieuwe skyline van de Wageningen Campus. Hoe anders oogt de vroeger zo beroemde oostelijke entree van Wageningen. Het nostalgische voetbalstadion op de Berg takelt ondanks de inzet van vrijwilligers gestaag af. Plannen om er een Future Center Wageningen (FCW) voor voeding, sport en beweging van te maken slepen al jaren

Wageningen Universiteit al vijf jaar op rij beste onderwijsinstelling van Nederland Keuzegids Hoger Onderwijs

voort. In 1992 won FC Wageningen met 2-1 van NAC. Achteraf bleek dat de laatste keer dat supporters op de Wageningse Berg konden juichen en het clublied meezingen: Reken maar als groenwit scoort, koel het doel doorboort, dan juicht de hele stad van Berg tot Nudepoort, zodat het zelfs in Arnhem wordt gehoord. Dat lied klinkt vrijdag 21 juni eenmalig weer in het stadion. De Wageningse kerken houden daar dan vanwege de viering van 750 jaar stadsrechten een gospelnight, die deels in het teken staat van het groenwitte voetbalverleden. Verleden ja, want de wereld is in 21 jaar flink veranderd. 7 juni 1980: 20.000 toeschouwers juichten als haringen in een ton rond het veld toen Wageningen promoveerde naar de eredivisie. Het was de dag, zo wil de voetballegende, dat de Berg een metertje lager werd omdat er zoveel mensen stonden te springen en te juichen. FC Wageningen was een club met traditie en oude successen: geen andere Gelderse club heeft zoals Wageningen tweemaal de KNVB-beker gewonnen. 1992 leek het Wageningse Rampjaar. De voetbalclub ging failliet, de universiteit kwijnde weg en kampte met sterk slinkende studentenaantallen. Rond die tijd zorgde een 1 aprilgrap voor flinke beroering; de universiteit zou een verhuizing overwegen naar Lelystad. Dat leed bleef de geplaagde Gelderse stad gespaard. Sterker nog, terwijl de Berg figuurlijk ineenschrompelde herrees de universiteit.

䡵 De nieuwe Wageningen Campus, met links de iconische maar al oude sterflat Bornsesteeg.foto Herman Stöver

De superlatieven schieten nu tekort. Het vroeger zo gekoesterde boerenimago van de Landbouwhogeschool werd in 1998 ingeruild voor het eigentijdse nieuwe imago Wageningen Universiteit of, liever nog, Wageningen University. Waar voeding en voedselproductie, leefomgeving, gezondheid en leefstijl centraal staan. In de negentiende eeuw kwam het hogere landbouwonderwijs naar Wageningen vanwege de centrale ligging, de gevarieerde grondsoorten en het feit dat boe-

renfamilies hun zonen liever niet in een grote stad, met al haar verleidingen, zagen studeren. Wat ook hielp was dat de gemeente enkele prestigieuze gebouwen gratis beschikbaar stelde. Anno 2013 zijn vrouwelijke studenten in de meerderheid en is de universiteit een multinationale smeltkroes, waar Engels de voertaal is geworden. Dat spreekt ook Nederlandse studenten aan, zo blijkt uit de groeicijfers. De Keuzegids Hoger Onderwijs verkiest Wageningen Universiteit al vijf

jaar op rij tot beste onderwijsinstelling van Nederland. En ook op internationale lijstjes scoort Wageningen steevast hoog. De roem van FC Wageningen reikte nooit verder dan de landsgrenzen. De lichtmasten op de Berg zijn definitief gedoofd. De universiteit is ooit vergeleken met een vuurtoren. Die meer licht verspreidt in de verte dan aan de voet van de toren. Maar nu straalt Wageningen Universiteit mooier dan ooit tevoren. Ook in eigen stad.

䡵 27 april 1975: Propvolle tribunes bij de wedstrijd FC Wageningen- Feyenoord. Links staan Jan Groenendijk, Wim

Jansen, Dick Schneider en (geknield) Willem van Hanegem. Rechts Jan van Osenbruggen. foto Cord Otting


DE GELDERLANDER WOENSDAG 5 JUNI 2013

44 EXTRA

Wageningen: rustpunt, oplader én een thuis Vier bekende Wageningers geven hun visie op de stad waar zij allen met veel plezier wonen. Op deze en volgende pagina’s vertellen ze hun Wageningse verhaal aan verslaggever Eric Wijnacker. eze woensdagochtend is Jeroen Dijsselbloem weer niet thuis in Wageningen. Hij (47 jaar jong) geeft deze woensdagochtend college aan eerstejaarsstudenten op de Erasmus Universiteit in Rotterdam, gaf hij dins-

D

dagmiddag via Twitter prijs. Jeroen is niet zo vaak meer thuis in zijn stadje aan de Rijn. Dat was hij al niet als Tweede Kamerlid voor de PvdA en dat werd nog minder toen hij vorig jaar aan de slag ging als minister van Financiën in het kabinet-Rutte. Sinds hij op 21 januari voorzitter van de Eurogroep werd staat hij in Wageningen officieus bij velen te boek als ‘misschien wel de machtigste Wageninger ooit’. Hij is sinds een aantal jaren weer terug in de stad waar hij in 1991

䡵 Minister Jeroen Dijsselbloem, ongedwongen langs de Rijn in zijn woon-

plaats Wageningen.foto Herman Stöver afstudeerde als landbouweconoom. In 1994 startte hij zijn politieke carrière in de Wageningse gemeenteraad. ‘Die gaat ver komen’, zeiden veel raadsleden des-

tijds al meteen. Sommige beloftes worden ingelost, deze dus ook. Dijsselbloem: „Hoe ik aankijk tegen Wageningen anno 2013? Optimistisch. Wageningen blijft een

levendige stad waar veel gebeurt, met een bloeiende universiteit, met allerlei internationale invloeden, met innovatieve ondernemers en middenstanders en een bruisend verenigingsleven”, zegt hij. „Wageningen is een stad waarin mensen zichzelf kunnen zijn en we tegelijkertijd naar elkaar omkijken. Kortom, Wageningen is eigenlijk het beste van beide werelden!” Maar ook persoonlijk voelt Dijsselbloem zich thuis in de stad, waar hij in de weekeindes af en toe gewoon nog te zien is in de supermarkt: „Wageningen is voor mij zowel een rustpunt als een oplader. Ik voel me er enorm thuis, geniet van de stad, van de vele vrienden die er wonen en natuurlijk ook van de prachtige omgeving.”

Klas 5 vliegt massaal uit Typisch Wageningen. Van klas 5 van de G.J. van den Brinkschool uit 1963 woont bijna niemand meer in de stad. Velen zouden wel willen.

WAGENINGEN IN CITATEN 䢇

door Eric Wijnacker

W

ageningen is de laatste eeuw een merkwaardige stad geworden. De stad is vaak heel geliefd bij de mensen die er wonen of gewoond hebben. Maar nergens in Nederland zijn er relatief zoveel mensen die op jonge leeftijd de stad verlaten als juist in Wageningen. Heimwee klopt dan vervolgens wel opvallend vaak weer aan de deur bij oud-Wageningers in den vreemde. De verklaring voor dit bijzondere verschijnsel? De aanwezigheid van Wageningen Universiteit (en de voorlopers Landbouw Hogeschool en Landbouw Universiteit). Een kwart van de inwoners is student en verblijft daarom slechts een jaar of zes in de stad. Maar dat is maar de helft van het verhaal. Veel inwoners zijn werkzaam bij de universiteit en andere kennisinstellingen. Deze hoogopgeleide mensen krijgen vaak kinderen die ook weer gaan studeren en dus meestal de stad uitgaan. Om er nooit meer terug te keren. Veel families hebben ooit in Wageningen gewoond, maar vaak is het slechts een korte tussenstop geweest. Veel Wageningse kinderen hebben opa’s en oma’s die elders wonen, veel Wageningse opa’s en oma’s hebben hun kleinkinderen over de hele aardbol zien uitzwermen. Typerend voorbeeld: klas 5 van de G.J. van den Brinkschool uit 1963. De toen ongeveer 11-jarige kinderen vierden met elkaar het 700-jarig bestaan van de stad Wageningen. Nu in 2013, wanneer

䡵 Klas 5 van de G.J. van de Brinkschool in 1963.foto familie Saenger

de stad het 750-jarig bestaan viert, wonen er nog maar vijf in Wageningen. Van wie er overigens drie zijn teruggekeerd. En anderen overigens aangeven dat ze best zouden willen. Nu was de G.J. van den Brinkschool altijd al een beetje een school van ‘de import’ geweest. Vaak hoogopgeleide ouders die hun kinderen daar goed onderwijs wilden laten volgen. Maar Wageningen kent meer van dergelijke scholen. Op initiatief van de Gelderlander en oud-klasgenote Ninke van Keulen-Saenger komt de klas op 14 juni in Wageningen samen voor een reünie. De laatste reünie was alweer veertig jaar geleden, bij de ouders van Ninke thuis. Van twee oud-klasgenoten is bekend dat ze inmiddels zijn overleden, net zoals onderwijzer Pieter Bon. En drie oud-klasgenoten zijn nog niet gevonden, Waar wonen ze nu allemaal? Utrecht, Delft, Haarlem, Velddriel, Heerenveen, Arnhem, Lei-

den, Elden, Amsterdam, Pannerden, Amsterdam, Heemstede, Veenendaal, Mantgum, Tull en ’t Waal, België, Chicago en dus toch nog vijfmaal Wageningen. Marguerite (Mapje) Vreeman-Smeets woont inmiddels al tientallen jaren nabij het Amerikaanse Chicago, maar ze heeft recent ook een appartement gekocht op de Wageningse Berg: „Toen onze dochter hier ging studeren ontdekten we opeens weer hoe mooi Wageningen eigenlijk

Ik ben een van de zeer weinigen die in Wageningen is blijven wonen. Met heel veel plezier Marianne van Eijk

is. Dus een deel van het jaar gaan we weer hier wonen.” Marianne van Eijk is, voorzover nu bekend, met Hans van Olderen de enige die altijd in Wageningen is gebleven. „En met ongelooflijk veel plezier”, zegt ze. „Maar het had ook een minder mooie reden. Toen ik ongeveer 18 jaar was is mijn moeder overleden en heb ik de zorg voor het huishouden een paar jaar op mij genomen. Inclusief jongere broer en zusje. En daarna trouwde ik met mijn mede-Wageninger Frits. We zijn verknocht aan onze stad.” Marianne heeft inmiddels als ambtenaar van de burgerlijke stand meer dan duizend huwelijken gesloten. „Ook van één klasgenote en familieleden van klasgenoten. Ik kom op straat meer ex-klasgenoten van de Nobel-Mavo tegen dan van de G.J. van den Brinkschool. Het was echt een school van de import, maar ik heb er als Wageningse een mooie tijd gehad.”

䢇 䢇

‘Nergens zitten zoveel duizenden wetenschappers op zo weinig vierkante kilometers bijeengepakt als in Wageningen’. Michael Porter Harvard University ‘Als onze Lieve Heer naar het voetbal ging, ging hij naar FC Wageningen. Het hoogst gelegen stadion van Nederland, de Berg, was voor hem bijna een thuiswedstrijd.’ Columnist Willem Straatman. ’Wij zijn de Usain Bolt van de voeding.’ Voorzitter Aalt Dijkhuizen van Wageningen Universiteit en Researchcentrum ‘De reputatie van Wageningen is buiten Nederland heel groot. In India hoorde ik: Nederland is de hoofdstad van Wageningen.’ Oud-minister Gerrit Braks ‘Ik was waarnemer voor de VN in Zuid Afrika. Ik kwam in Noord Transvaal bij een zwarte boer die een ietsie pietsie grond had, die nooit ergens was geweest. Maar Wageningen kende hij wel.’ Oud-burgemeester Michel Jager ‘Laatst zei een collega mij, ‘Wat is Wageningen toch veranderd! Eens een doodsaai stadje, nu zie je overal kroegjes en terrasjes.’’ Oud-rector Landbouwuniversiteit Vos ‘It’s so gezellig, my Wageningen’ Student Haoran Yang uit China ‘Wageningers moeten niet zoveel praten, maar morgen direct beginnen. Moet je hier alles ophangen aan Wageningen als kennisstad? Je moet op ruimtelijk en economisch vlak op veel meer paarden wedden dan alleen op de kennis. Ook de haven en het Nude-terrein hebben fantastische herontwikkelingsmogelijkheden. Dat zit nu op slot.’ Oud-inwoner en voorzitter Stadsregio Arnhem-Nijmegen Jaap Modder ‘Wageningen heeft als kenniscentrum een eigen station nodig, misschien nog wel meer dan extra ruimte voor woningbouw.’ Oud-minister Jan Pronk ‘Soms ben ik geneigd te geloven dat Wageningen aan het einde van de wereld ligt’. Schrijver Jacob Craandijk arriveert in 1878 in Wageningen. ‘Deze stad Wageningen is niet minder dan Arnhem zeer vermakelijk’. schrijver Jan Chr. Sepp in 1786.

45

‘Fijne stad, ik mis alleen een echt lange klim’

A

nnemiek van Vleuten verruilde twaalf jaar geleden de Achterhoek voor Wageningen. „Het was even wennen, maar nu wil ik hier eigenlijk niet meer weg.” Annemiek kwam om dierwetenschappen te studeren aan de universiteit. Ze studeerde keurig af, maar gaat inmiddels als topwielrenster door het leven. Ze is al meermalen de Wageningse sportvrouw van het jaar geworden. Dat kan ook niet anders, gezien haar indrukwekkende palmares.

Ze is momenteel Nederlands kampioene (door Marianne Vos te verslaan) en won in 2011 de Ronde van Vlaanderen en de Wereldbeker. Deze week rijdt ze de Ronde van Baskenland. „Ik vind dat ik in Wageningen goed kan trainen. Je hebt dijken, de Wageningse Berg en de andere heuvels in de buurt. Ik mis hier alleen een echt lange klim, maar daarvoor ga ik niet naar Limburg verhuizen zoals sommige collega’s wel doen.” De reden dat ze de stad niet uit

䡵 Topwielrenster Annemiek van Vleuten, thuis in Wageningen.foto ANP

wil is dat ze het er heel prettig vindt. „Je kent hier al snel veel mensen, je komt elkaar ook tegen terwijl je toch wel de fijne stadse

voorzieningen hebt. Ik ga voor een film altijd naar dat gezellige Heerenstraattheater, ik ga naar theater en zeker buiten het sei-

zoen mag ik graag aanschuiven in café De Vlaamse Reus. Een heerlijk café. Buiten het seizoen laat ik een Dobbel Palm heus niet staan. De sfeer deugt in Wageningen en ik heb veel vrienden en leuke contacten op sportcentrum De Bongerd en bij Toerclub Wageningen.” Wat moet er anders in de stad? „Die doorgaande weg over de Stadsbrink. Een verschrikkelijk visitekaartje, ik schaam mij altijd voor het beeld dat mensen daardoor van Wageningen krijgen. Er gaat zoveel moois schuil achter die vreselijke Stadsbrink. Daar zouden ze wel iets aan mogen doen vind ik. En verder? Ik wil graag blijven in Wageningen, maar zoek wel een ander huis. Mag ik dat oproepje nog doen?”

Universiteit juicht, stilte op de Berg Tot 1992 was het een heftig discussiepunt: was FC Wageningen of de Landbouwhogeschool hét uithangbord van de stad? Dat pleit is beslecht. door Eric Wijnacker

W

ageningen Campus is ook architectonisch een sieraad voor Wageningen. De noordelijke entree van de stad ademt: hier gebeurt het. Het blijkt potentiële studenten aan te spreken. Sinds 2007 groeide de studentenpopulatie met 75 procent. En die groei lijkt door te zetten. Inmiddels telt de universiteit zo’n tienduizend studenten en promovendi. Er blijkt een magnetische werking uit te gaan van de nieuwe skyline van de Wageningen Campus. Hoe anders oogt de vroeger zo beroemde oostelijke entree van Wageningen. Het nostalgische voetbalstadion op de Berg takelt ondanks de inzet van vrijwilligers gestaag af. Plannen om er een Future Center Wageningen (FCW) voor voeding, sport en beweging van te maken slepen al jaren

Wageningen Universiteit al vijf jaar op rij beste onderwijsinstelling van Nederland Keuzegids Hoger Onderwijs

voort. In 1992 won FC Wageningen met 2-1 van NAC. Achteraf bleek dat de laatste keer dat supporters op de Wageningse Berg konden juichen en het clublied meezingen: Reken maar als groenwit scoort, koel het doel doorboort, dan juicht de hele stad van Berg tot Nudepoort, zodat het zelfs in Arnhem wordt gehoord. Dat lied klinkt vrijdag 21 juni eenmalig weer in het stadion. De Wageningse kerken houden daar dan vanwege de viering van 750 jaar stadsrechten een gospelnight, die deels in het teken staat van het groenwitte voetbalverleden. Verleden ja, want de wereld is in 21 jaar flink veranderd. 7 juni 1980: 20.000 toeschouwers juichten als haringen in een ton rond het veld toen Wageningen promoveerde naar de eredivisie. Het was de dag, zo wil de voetballegende, dat de Berg een metertje lager werd omdat er zoveel mensen stonden te springen en te juichen. FC Wageningen was een club met traditie en oude successen: geen andere Gelderse club heeft zoals Wageningen tweemaal de KNVB-beker gewonnen. 1992 leek het Wageningse Rampjaar. De voetbalclub ging failliet, de universiteit kwijnde weg en kampte met sterk slinkende studentenaantallen. Rond die tijd zorgde een 1 aprilgrap voor flinke beroering; de universiteit zou een verhuizing overwegen naar Lelystad. Dat leed bleef de geplaagde Gelderse stad gespaard. Sterker nog, terwijl de Berg figuurlijk ineenschrompelde herrees de universiteit.

䡵 De nieuwe Wageningen Campus, met links de iconische maar al oude sterflat Bornsesteeg.foto Herman Stöver

De superlatieven schieten nu tekort. Het vroeger zo gekoesterde boerenimago van de Landbouwhogeschool werd in 1998 ingeruild voor het eigentijdse nieuwe imago Wageningen Universiteit of, liever nog, Wageningen University. Waar voeding en voedselproductie, leefomgeving, gezondheid en leefstijl centraal staan. In de negentiende eeuw kwam het hogere landbouwonderwijs naar Wageningen vanwege de centrale ligging, de gevarieerde grondsoorten en het feit dat boe-

renfamilies hun zonen liever niet in een grote stad, met al haar verleidingen, zagen studeren. Wat ook hielp was dat de gemeente enkele prestigieuze gebouwen gratis beschikbaar stelde. Anno 2013 zijn vrouwelijke studenten in de meerderheid en is de universiteit een multinationale smeltkroes, waar Engels de voertaal is geworden. Dat spreekt ook Nederlandse studenten aan, zo blijkt uit de groeicijfers. De Keuzegids Hoger Onderwijs verkiest Wageningen Universiteit al vijf

jaar op rij tot beste onderwijsinstelling van Nederland. En ook op internationale lijstjes scoort Wageningen steevast hoog. De roem van FC Wageningen reikte nooit verder dan de landsgrenzen. De lichtmasten op de Berg zijn definitief gedoofd. De universiteit is ooit vergeleken met een vuurtoren. Die meer licht verspreidt in de verte dan aan de voet van de toren. Maar nu straalt Wageningen Universiteit mooier dan ooit tevoren. Ook in eigen stad.

䡵 27 april 1975: Propvolle tribunes bij de wedstrijd FC Wageningen- Feyenoord. Links staan Jan Groenendijk, Wim

Jansen, Dick Schneider en (geknield) Willem van Hanegem. Rechts Jan van Osenbruggen. foto Cord Otting


46 EXTRA „Voordat ik in Wageningen kwam was ik wethouder in Leiden. Ook een universiteitsstad en daar zie ik toch een heel duidelijke ontwikkeling dat veel instellingen naar het nabijgelegen en veel grotere Den Haag trekken. Dat is voor Leiden bepaald geen goede ontwikkeling en ik vind dat Wageninger er goed op moet letten dat datzelfde niet hier gaat gebeuren”, aldus de D66-leider. Wageningen heeft in het verleden ook wel eens de boot gemist, weet Pechtold. Waardoor bijvoorbeeld het ooit kleine dorpje Ede nu driemaal zo groot is met 110.000 inwoners. Wat de vrijzinnig liberaal verder bevalt aan de stad? „Onze stad is een wonderlijk vrijzinnig dorp middenin de Biblebelt, dat heeft mij altijd gefascineerd.”

‘Wageningen moet wel heel alert zijn’

A

lexander Pechtold woont nog steeds in Wageningen. Acht jaar nadat hij na anderhalf jaar burgemeesterschap Wageningen verruilde voor de Haagse ‘politiek-bestuurlijke kaasstolp’ die Het Binnenhof heet. „Dat wij hier nog steeds wonen, geeft denk ik wel genoegzaam aan dat wij het met ons gezin naar ons zin hebben in Wageningen. Een fijne stad, maar dat wil niet zeggen dat ik

mij geen zorgen maak over de toekomst van Wageningen.” Pechtold, die ondanks zijn korte Wageningse burgemeestersperiode (2003-2005) nog steeds mateloos populair is in Wageningen, vindt dat de gemeente ‘heel alert’ moet zijn. „Voor Wageningen met zijn 37.000 inwoners speelt toch heel erg de discussie van te groot voor het servet, te klein voor het tafellaken. Cruciaal is dat je voldoende bestuurskracht blijft tonen om de toenemende taken aan te kunnen. En vergis je

䡵 Alexander Pechtold: „Het feit dat ik hier nog woon

zegt genoeg: we hebben het goed naar onze zin in Wageningen.”foto Herman Stöver teit ‘in de richting van de A12’ is een proces dat de gemeente Wageningen goed moet volgen, vindt Pechtold. De campus komt zo wat buiten de stad te liggen.

niet, met de universiteit heb je wel een heel belangrijke speler in huis waar heel veel mensen op letten.” De verplaatsing van de universi-

Woensdag 12 juni 12 Juni is de echte verjaardag want op die dag ontving Wageningen in 1263 stadsrechten. 1. Plein Theater Junushoff. Onthulling Stadspoort. 16.15 – 16.25. 750 kinderen zingen Wageningenlied 16.25 – 16.35. 3. Theatercafé Junushoff 16.00 – 22.00 Live musiek. 5. Steiger in de gracht Bootjevaren 16.00 – 22.00 Bekijk het feest vanaf het water in een Canadese kano. 7. MARIN Lounge Podium 18.00 - 20.00, Lady’s met liefde voor folk, blue grass, alternative country en eigen nummers. DJ 20.00 – 22.00. 8. ‘Meet&Eat’ Snacks ,drankjes en zoete versnaperingen. 9. Expotent Cineac Stad in Beeld 16.00 – 22.00. In dit kleine filmtheatertje is een doorlopende voorstelling met compilatie van filmbeelden van diverse filmmakers over Wageningen. 11. Sport&Spel 16.00 – 22.00 Kom bewegen op trampolines of skelterbanen en nog veel meer. 12. Rabo-Podium Happy Power KinderDiscoShow 17.00 – 18.15, interactieve discoshow met prijzen. War Child open podium 18.30 – 19.00, is jouw talent nog onbekend? Dan is dit je kans. Er is een podium vrij! (€ 7,50 voor 2,5 minuut podiumtijd). Meld je aan bij de stand van War Child in de Expotent. Jazz Dance and More 19.15 – 20.45, jazzdance show. Tomato Jam / Whazz’up / Clean up 21.00 – 22.00, Jazz, Funk & Soul van Wageningse bodem 14. Theatertent Idealis DeLuxe Reis rond de wereld (4-11 jaar) 2 voorstellingen 17.30 - 18.00 /19.00 – 19.30. 15. Zweefmolen 16.00 – 22.00, zwier ouderwets in een nostalgische zweefmolen. 20. Kermis 13.00 – 23.00 Donderdag 13 juni Buren en Buurtendag 16.00 – 23.00 Feestterrein Duivendaal Straattheater 16.00 – 23.00 2. Theater Junushoff Kleine Zaal Nachtdier Techno Night 22.00 – 02.00. 3. Theatercafé Junushoff 16.00 – 23.00, Live music, High tea, klaverjassen en om 17.00 uur Quiz over Wageningen. 7. MARIN podium Emli Joan 16.30 – 17.30, Malac Banda 18.00 – 19.00, Juul en Clemens 19.30 – 20.30. 11. Sport & Spel 13.00 – 18.00 Zeskamp. 12.Rabo-Podium DJ Frééék 16.00 – 16.30, Rapper Winne en zijn maatjes 16.30 – 17.15, Captain Gumbo 20.30 – 22.30. 14. Theatertent Idealis DeLuxe Kruis en Mol 16.30 – 17.15. interactieve kindershow voor allerkleinsten. Carola Kraai Bingoshow 19.00 – 19.30. 19. Hof van Wageningen Terras met Hollandse muziek door Meborah RTV, met onder meer Ronnie Tober, Gewoon Rutger, Sonja Onderstal en Marlane. Vrijdag 14juni Weerzien in Wageningen Reünie oud-Wageningers, ook reünie univer-

plattegrond Spektakel W750

19 20

16

Legenda 17

4

18

21

WC

5

14

13

2 3

12

1 2 3 4 5 6 7 8

1 15

8

6

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

7

11 10

siteit en Pantarijn. 1.Plein Theater Junushoff De Grote Wageningen Quiz 16.00 – 23.00. 2. Theater Junushoff Multimediaconcert Studentenorkest De Ontzetting 21.00 – 22.00. 2. Theater Junushoff Parkfoyer, Reünie van de familie van Wageningen 14.30. 7. MARIN - Podium DJ 16.30 – 18.00, Around the Jukebox 17.45 – 19.45. 11. Sport&Spel 16.00 – 22.00 12. Rabo-Podium DJ 16.00 – 16.30, War Child Open Podium 16.30 – 17.00, The Able-Bodied Seamen 17.30 – 18.15, New Trombone Collective 19.30 – 20.15, collectief van trombonisten. DJ 20.15 - 21.00. ABBA – CZ 21.00 – 23.00. 14. Theatertent Idealis, Workshop Djembé 17.15 – 18.00. Stenzel & Kivits 18.30 – 19.15, cabaretesk en muzikaal. Caustic Comedy Shows 20.00 – 21.00/ 21.30 – 22.30, inernationale comedians. Zaterdag 15 juni Internationaal Festival City of Cultures Festival georganiseerd door de stichting Wageningen City of Cultures. Dit evenement illustreert het internationale imago van Wageningen op een inspirerende manier. 1. Plein Junushoff Openingsceremonie 15.30 – 15.45 uur. Modeshow 16.45 – 17.00 uur Ruim 45 traditionele klederdrachten uit diverse landen, op een catwalk van 15 meter. Muziek uit Afrika 18.00 – 19.30 uur Concert Stedelijke Muziekvereniging Harmonie met muzikale ex-vluchtelingen 20.00 – 21.30 uur / 22.00 – 23.30 uur.

WC

9

3. Theatercafé Junushoff 17.00 – 18.00 Franse chansons met zangeres Françoise Gall en accordeonist Franswa Poerkwapa. Azonto Workshop 18.00 – 18.45. Chloé 18.45 – 19.00 uur Chujun Li bespeelt de Gu zheng. Zoumana Diarra 19.00 – 19.45 enige muzikant ter wereld die een kora met liefst 44 snaren bespeelt. Barzan 19.45 – 20.00 bespeelt de saz. 4. Tuin Junushoff Folk-On-Folt 17.00 – 18.00 Folk-on Folt uit Gödöllo. Charivari Trio 19.15 – 20.00. 7. Marin- podium Flor d’Luna 17.00 – 17.45 muziek geïnspireerd op de Portugese Fado. Charivari Trio 18:00 - 18:45. 3. Tuin Junushoff 19:00 - 20:00 Percussionist Sampoerna Soekhram brengt Surinaams-Indiaanse muziek. 10. Theatervoorstelling WOK THIS WAY (doorlopend) 15.30 – 23.00. 11. Sport & Spel Vandaag ook boogschieten of levend schaak en bridge. 12. Rabo-hoofdpodium Solo & The Ambon Five 17.00 – 17.45 It’s more fun in the Philippines 17:45 - 18:05 Tumultus Simplex 18:05 - 19:05. Flamenco Ventana 19:25 - 19:45. Grassmoawer 20:00 - 21:00. Swing Latino 21.30 – 22.30. Calypso uit Iran 23.00 – 24.00. 14. Theatertent Idealis DeLuxe Yazila met Dansensemble 17:00 - 17:20 uur/ 18:30 - 18:50 uur Yazila is een internationale en veelzijdige danseres. Eren 17.30 – 18.20 uur Traditionele Turkse muziek op saz en darbuka door Memet Inal en Fikret Kesenci. Shaanti Dal 19.00 – 19.25 uur Dansgroep Shaanti Dal uit Wageningen ver-

zorgt een fascinerend Nepalees dansoptreden. Flor d’Luna 19.30 – 20.00 uur 17. Danspodium Workshop buikdansen 17.30 – 18.00 uur / 19.00 – 19.30 uur Flamenco Ventana 17:00 - 17:20 uur Twinkeldans 18:15 - 18:45 / 19:30 20:00 uur workshops traditionele Afrikaanse dans. 18. Internationale straat. 15.30 – 22.00 uur Kom genieten van een internationale straat met kraampjes waarbij hapjes, souvenirs en informatie van diverse landen worden aangeboden. Zondag 16 juni Grootste kinderpartijtje van Gelderland 13.00 – 18.00 Dit is een kinderfeest(4 t/m 12 jaar) vol met grappige, spannende, uitdagende en lekkere verrassingen. Samen met het LEEFfestival 1. en 3. Plein Theater Junushoff / Tuin Theater Junushoff LEEFfestival – Tijdspoor 13.00 – 18.00 Straattheater, acrobatiek, clownerie, muziek en spel zijn als vanouds de onderdelen. 1001 Faces komt weer met allerlei fantasiefiguren naar Wageningen. Op zaterdag lopen ze mee met de optocht en op zondag zijn ze overal op het festivalterrein te vin-

Plein Junushoff Junushoff Theatercafé Junushoff Tuin Junushoff Aanlegsteiger bootjesverhuur Lounge Park Marin Podium “Meet & Eat” Wageningse culinaire specialiteiten Expotent / Cineac / Coffee Corner Wok this Way(15/6) Sport & Spel RABO hoofdpodium Voormalig hoofdgebouw WUR Theatertent Idealis Deluxe Zweefmolen Grasveld / Fietsbellenconcert (16/6) Danspodium (15/6) Internationale Straat (15/6) Hof van Wageningen Kermis Opstelling Historische Optocht na de parade (15/6)

den. Abe de Verteller vertelt mythen en sprookjes uit de Keltische en Noordse traditie, ridderverhalen, Griekse mythen, Grimmige sprookjes, Nederlandse sagen en nog veel meer. Hij vindt zijn inspiratie in de natuur en in de symboliek. De menselijke spinnen van het Acrobatisch Uitspinsel hebben van balanceren hun sport gemaakt. Amnesty International vraagt via een spel aandacht voor mensenrechten. Lopen of dansen over de stadsgracht in een levensgrote waterbal. Bop Entertainment maakt het gehele LEEFfestivalterrein onveilig. Op het Grootste Kinderpartijtje van Gelderland kom je hem overal tegen! Circus De jeugdige leden van Kindercircus PrEd vertonen er in twee spetterende optredens tweemaal hun kunsten. Komt dat zien! Na afloop kan je meedoen aan een workshop. Probeer maar eens op een éénwieler te fietsen, op een koord te lopen of te jongleren… Clown Snoetje kan heel veel: jongleren, improviseren, bellen blazen en jou blij maken! Je kan haar zomaar om een hoek tegenkomen… De tot minidraaimolen omgebouwde bakfiets de Dierodom is er voor kinderen van 2 tot 7 jaar. Filla Reginae. Twee koningsdochters op stelten. Wie tekent voor hen een torenkamer?


EXTRA 47

DE GELDERLANDER WOENSDAG 5 JUNI 2013

‘Graag voetbal terug op de Wageningse Berg’

P

eter Wisgerhof woont zijn hele leven (ruim 33 jaar) al in Wageningen. „En ik zie dat niet veranderen ook. Het bevalt ons hier uitstekend, ik ben ook met een Wageningse getrouwd. Wageningen is echt mijn stad, we zijn hier happy.” Wisgerhof is speler van FC Twente en speelde eerder voor Vitesse en NEC. „Ik ben als pupilletje begonnen bij ONA’53 in Wageningen.” Hij is tweevoudig international onder bondscoach Bert

van Marwijk en werd in 2010 landskampioen als aanvoerder van FC Twente. Een betaaldvoetbalcarrière op de Wageningse Berg zat er nooit voor hem in. Toen hij 12 jaar was ging FC Wageningen failliet. „Betaald voetbal is hier helaas, zeker in de huidige crisis, niet meer mogelijk. Dat is kansloos. Als ik het voor het zeggen zou hebben in Wageningen? Ha, dan zou ik het stadion wel weer opknappen. Dat zit mij toch wel dwars. Voor een voetbalschool of iets derge-

LOOP DER TIJDEN

䡵 2010:

Aanvoerder Peter Wisgerhof wordt met Twente kampioen. foto ANP

lijks is het een prachtige locatie. Ik zie graag, op de een of andere manier, het voetbal terugkeren op de Wageningse Berg. Een beetje

Vadae 750

oppimpen zou toch mooi zijn?” Zijn band met het stadion is zo sterk dat hij het er het liefst ook was getrouwd. „Mijn vader, die

met zijn bedrijf Riwojo in die business zit had het allemaal kunnen regelen met een grote feesttent op de middenstip. Maar het lag moeilijk vanwege allerlei vergunningen dus dan wil je niet het risico lopen dat je vlak voor je bruiloft hoort dat iemand bezwaar heeft aangetekend. Dat risico wil je niet lopen op zo’n belangrijk moment. Dus zijn we uitgeweken naar het Wijnfort in Lent, ook mooi.” Maar er is meer dat Peter Wisgerhof trekt in Wageningen: „Lekker met de kinderen wandelen langs de Rijn en in de winter schaatsen op de uiterwaard. Maar het is vooral gezellig, natuurlijk ook omdat er heel veel familie en vrienden in de stad wonen.”

ROUTEKAART ‘LOOP DER TIJDEN’ 䊳 Feestelijke optocht van twee kilometer

WAG E N I N G E N 7 5 0

Serie blogs over stad en haar inwoners

Historische optocht W750 Van de prehistorie tot de huidige tijd. Dat wordt uitgebeeld in de historische optocht Loop der Tijden die zaterdagmiddag 15 juni vanaf twee uur ’s middags door Wageningen trekt. Germaanse priesteressen, Romeinen, ridders, Otto II van Gelre, het voetbal, de tabaksteelt, de oorlog en ook de universiteit komen voorbij in een bonte stoet van bijna twee kilometer lengte. Ook het gesloopte kasteel van Wageningen en de verdwenen trein Bello worden weer voor één dag tot leven gewekt.

Die Fledermausen, ai, dat is eng! Laat je fotograferen als ridder, als Neanderthaler of toekomstmens in een van onze speciaal voor de gelegenheid gemaakte Fotodecors. De foto kan je na afloop gratis downloaden op leeffestival.nl. Hiparikaan on drums… Drumspektakel op oliedrums , jerrycans en andere percussie-instrumenten. Een open workshop voor kinderen én volwassenen. Bij Tx2 broeit er alweer wat… wordt het dit keer een kookworkshop waar niets is wat het lijkt, of toch een total workout in een mobiel zwembad? Kaminari Daiko geeft op een Japanse wijze een donderende en bruisende drumshow. Zelf meedrummen kan. Karbonkel en Zn., twee vreemde typetjes, ruilen alles wat los en vast zit. Uit hun oude kist komen heel wat fantasievolle zaken. Stichting KEI is aanwezig met een muziekinstrumentjesatelier. Kinderen kunnen onder begeleiding vijf verschillende muziekinstrumenten maken, waarmee prachtige concerten gegeven kunnen worden. Het Klei Atelier is een overdekte plek waar iedereen naar hartenlust een uniek kunstwerk kan maken op een houten sokkel met zachte verse rivierklei, verf, boetseerspatels. De singer-songwriter Orit Shimoni treedt op onder de naam Lilttle Birdie. De Ma’isah Bellydancers nemen u mee naar de exotische, Arabische wereld. Toneelgroep Mare komt met een toneelvoorstelling voor kinderen tot en met 10 jaar. Een kaart sturen naar je oma bij het Kleinste (mobiele) Postkantoor? Het kan op het Grootste Kinderpartijtje van Gelderland. Scouting Wageningen komt met drie activiteiten. Spellen. Levensgroot voor grote en kleine mensen. Gefabriceerd en aangeboden door Stichting Wagenings LEEFfestival en Spelwijzers. Nieuw dit jaar: o.a. Angry Birds Waarzegster Joli neemt weer plaats in haar Koets en voorspelt je toekomst.

Feestterrein Duivendaal Ouwehands Beestenbus 13.00 – 17.00. Spelbus Kinderopvang Wageningen 13.00 – 18.00 Bij de bus van Kinderopvang Wageningen spring je een gat in de lucht. 13.00 – 18.00 Bij een stad met 750 jaar stadsrechten hoort een vaandel. Maak je eigen vaandel bij de Speelbus en aan het eind van de dag gaan we vaandelzwaaien. 2. Theater Junushoff Park Foyer Lego tentoonstelling 13.00 – 18.00 Maak je eigen bouwwerk bij de grote Lego Chima Roadshow. 2.Theater Junushoff Kleine Zaal Uitreiking ‘Jeugdlintjes’ 13.00 – 14.00 Engelen met Violaren / De Tafel van W 15.00 – 16.00 Groep 5 en 6 van de St. Jozefschool o.l.v. Wim Somsen, de verbeelding van het manifest van Stadsdichter Laurens van der Zee. 3. Theatercafé Junushoff 13.00 – 18.00 Dagelijks genieten met hapjes en drankjes

Liefst 52, vaak persoonlijk getinte, blogs over Wageningen en haar inwoners zijn nu al te lezen op de website dg.nl/devallei. De Wageningse journalisten van de Gelderlander schrijven over de 750-jarige stad. De eerste blog in de veelgelezen serie Vadae 750 verscheen oudjaarsdag 2012, de laatste is 31 december 2013 te lezen.

dg.nl/vallei Vadae750

en live Music in theatercafé de Junushoff. 5. Steiger in de gracht 16.00 – 22.00 Loop over het water in een bubble! 7. MARIN podium Finalisten Kindersongfestival Wageningse basisscholen 14.00 – 15.00 Na spannende voorrondes op de 6 basisscholen treden speciaal voor deze dag de finalisten nog een keer op. DJ 15.00 – 16.00 Charley Marie singer- songwriter 16.00 – 16.30 Charley Harsema is een jong talent dat houdt van lachen en van liedjes schrijven. Troubadour Coen Zeeman 16.30 – 18.00. 9. Expotent Pannenkoeken eten 13.00 – 18.00. Kinderkookatelier 14.00 – 17.00 Onder leiding van Mechteld maak je fruitspiesjes of je eigen Bello van fruit en versier je pannenkoek met een mooi fruitpatroontje en nog veel meer. 750 x Massage! Een record?? 13.00 – 17.00 Er staan 30 stoelen en masseurs klaar die 750 massages gaan geven. Ont-

䡵 Wageninger Ronnie Tober ontbreekt natuurlijk niet tijdens de feestweek.

Donderdag treedt hij op in het Hof van Wageningen. foto Ronny te Wechel

Wageningen a Ritzem

g Boswe

llee Lawickse A eindpunt

eg terw s o C

Wageningen 750

n Pla

Gen. Fou

en tso

startpunt

lkesweg

Als de laatsten van de 773 deelnemers aan de historische optocht vertrekken vanaf De Dreijen, zal bijna twee kilometer verderop de eerste wagen (die om twee uur ’s middags vertrok) al arriveren op het feestterrein nabij de Costerweg. Zó lang wordt de stoet, waarvan ook acht muziekgezelschappen deel uitmaken. Bij de finish zijn alle 23 grote wagens nog tot vijf uur te bewonderen, daarna maken ze weer plaats voor andere festiviteiten.

spanning voor € 1,00 per massage! Cineac Stad in Beeld 13.00 – 18.00 11. Sport & Spel 13.00 – 18.00 Doe mee met voetbal en/of volleybal of speel een spannend partijtje jeu de boules. 12. Rabo-Podium Groove Barrio 13.00 14.30 Zij brengen een energieke en spannende melange van soul-jazz en salsa/funk.. Voice Kids Karijn&Tigo 14.45 – 15.00 Karijn Bakker zingt, speelt piano en schrijft samen met haar nichtje haar eigen liedjes .Tigo is een echte rocker en speelt zelf op de gitaar van zijn vader. Pappaband 15.15 – 16.00 Speciaal voor Vaderdag speelt deze gelegenheidsband bestaande uit alleen maar Pappa’s vrolijke muziek . Spring en dans mee. iLL skiLLs 16.00 – 17.00. In twee battles laat de nieuwe jonge generatie van het collectief zien wat zij in huis hebben. Open Podium War Child 17.15 – 17.45. 14. Theatertent Idealis DeLuxe Talent in de Tent van’t Venster 15.00 – 16.00 Jonge talenten genoeg in Wageningen. 16. Fietsbellen concert 13.00 – 13.20 een poging om het record fietsbellenconcert te verbreken. Op Duivendaal zullen minstens 750 Wageningers twintig minuten lang herkenbare melodieën spelen met hun fietsbel, onder leiding van musicus Hans Slotboom. Iedereen kan meedoen. 17. Danspodium Enjoy Healthclub Streetdance 13.30 – 14.30 De jongste groep (4-8) en daarna de middengroep(9-12)geven een demonstratie streetdance waarna iedereen mee mag doen. Enjoy Healthclub Paaldansen 16.30 – 17.30 Altijd al eens willen proberen? Grijp dan nu de kans. 19. Hof van Wageningen 13.00 – 18.00 Sport en amusement voor gehandicapte jongeren. Terras geopend Sonante Kinderconcert “Peter en de Wolf”(niet gratis) 12.00 – 12.45 Sonante Kinderconcert “Peter en de Wolf”(niet gratis) 14.00 – 14.45.

EN VERDER DIT JAAR 䢇

䢇 䢇

䢇 䢇

䢇 䢇 䢇 䢇 䢇

䢇 䢇 䢇 䢇

Casteelse Poort, foto-expositie ‘Reis door ruimte en tijd, Wageningen in 2213’ (tot 12 augustus); Bier, een werelddrank! 750 jaar bier in Wageningen (tot 28 oktober). De Vaas, expositie: Visioen Wageningen (tot 1juli). Bibliotheek Wageningen UR (Forumgebouw): tentoonstelling ‘Kleurrijk Wageningen 750’. 21 juni: Gospel Night in stadion. 6 juli: Historische fietstocht: De Nieuwe Tijd in Wageningen (1550-1800). 13 juli: Historische fietstocht: De Nieuwste Tijd in Wageningen (1800-1950) 28 juli: Zomer Orkest Nederland tijdens koopzondag op Markt. 17 augustus: straatfestival (centrum). 18 augustus: openlucht film in het Torckpark. 28 augustus: vleermuizen zoeken vanaf het Emmapark. 19 september: Debat met als thema ‘Wageningen winkelstad en stad van vertier’. 1 oktober: Kooruitvoering 55+ koor. 3 oktober: Debat met als thema ‘Wageningen, gedeelde stad’. Ergens in november: knallende afsluiting van het jubileumjaar. Het complete programma voor het hele jaar én de feestweek is te vinden op de site wageningen750.nl


VERTROUW OP ERVARING, VERTROUW OP ...

Vanaf B-label

Symmetrical All-Wheel Drive Trekgewicht 1600kg

Subaru XV Business Edition, lease v.a. € 479,- per maand.

... DE SUBARU XV

Vanaf € 26.495,-

Wat er ook op uw weg komt, waar u ook naar toe gaat, of wanneer er iets onverwachts gebeurt: de volkomen nieuwe Subaru XV staat altijd voor u klaar. Zijn temperamentvolle karakter en veelzijdige inzetbaarheid voorzien u van de unieke middelen en functionaliteit om daar te gaan waar uw levensstijl u naar toe brengt. Ook de XV beschikt over de exclusieve combinatie van Symmetrical All Wheel Drive (permanente vierwielaandrijving) met de Subaru Boxer motor, waardoor u onder wisselende omstandigheden altijd verzekert bent van optimale controle. De XV heeft doorgaans een zuiniger brandstofverbruik dan zijn concurrenten met alleen voorwielaandrijving. Een uitgebreide proefrit is de beste manier om u te overtuigen van al zijn kwaliteiten. U zult een ongeëvenaard besef van mogelijkheden en veiligheid ervaren, er is geen andere auto die u zoveel vertrouwen geeft als de Subaru XV. Graag tot ziens in onze showroom.

Subaru Centre Gol Galileistraat 28 • 3902 HR Veenendaal (aan A12, afrit 23a) Telefoon 0318 - 55 69 99 • www.SubaruCentreGol.nl

KIEN ARNHEM Markweg 2 • 6883 JM Velp • Tel. 026 3690000 KIEN NIJMEGEN Microweg 35 • 6545 CL Nijmegen • Tel. 024 7511111 WWW.KIEN.NL

Gem. verbruik resp. CO2-uitstoot afhankelijk van type/uitvoering: 5,6 - 6,9 l/100 km, 14,5 - 17,9 km/l; 146 - 160 gr/km. Prijs is incl. BTW/BPM, excl. metallic lak, kosten rijklaarmaken en verwijderingsbijdrage. Het energiezuinige B-Label is alleen van toepassing op de CVT uitvoering. Leasetarieven zijn in euro’s per maand, op basis van full operational Lease, 60 maanden en 20.000 km per jaar. Exclusief btw en brandstof. Trekgewicht van 1600 kg is alleen van toepassing op de modellen met 6 handgeschakelde versnellingen. 5 Euro NCAP sterren volgens test 2011. Wijzigingen, druk- en zetfouten voorbehouden. Vraag naar de voorwaarden.

Wageningen750  

Wageningen, 750 jaar stadsrechten

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you