Page 1

, " "

"Vt,

Boeddhist en auteur Geertje Couwenbergh:

e

Geettje (ouwenbergh (27) schreef samen met een vriendin een mooi, dik, spiritueel hoek over boeddhistische levenskunst voor haar leeftijdgenoten van de'generatie Y': 10

WYS, De

wijsheidsrevolutie. Ze was foto-

model, tot ze besloot haar hoofd kaalte scheren en door het modellenbureau ontslagen werd. Tijdens meditatie ontdekte ze haar roeping: "Boeddhisme is geconcentreerd existentieel-psychologisch inzicht."

TEK5T: LISETTE THOOFT FOTO'S: STIJN RADEMAKER

Kerstmis, daar is ze allergisch vo o\ zegt Geertje Couwenbergh, hoofdauteur van het onlangs verschenen boek over wijsheid en levenskunst voor jonge mensen 10WYS. Hoe dol ze ook is op feestdagen en rituelen. "Maar je moet je wel. kunnen herinneren waar het om gaat. Een goed voorbeeld daarvan vind ik Bewijdingsdag. Dan zijnwe allemaal min of meer gericht op waar het om gaat, dat voel ik echt en dat vind ik heerIijk. Als Kerstmis nog steeds zougaan om het licht dat terugkeert, om Jezus, dat enorme symbool van compassie - dan zou ik de kerstaanvoerder 211n. Hoe hebben we het zo kunnen laten degenereren? Het gaat alleen maar om consumeren, om hedonisme, alle visie is er uit. Ikvind Kerstmis ldeingeestig. En het is me te normatieí want het is alleen geschikt voor mensen met een picture-perfectleven: met een gezin, alles voor elkaar en geld om cadeaus te kopen. Iedereen die ook maar enigszins marginaal is, is doodongelukkig met kerst. En dat kan toch nooit de bedoeling zijn geweest. Ik voel me meestal erg mislukt, met kerst. Soms sluit ik mezelf twee dagen op. Ik modder er een beetje doorheenJ'

je opgegroeid ruet spiritualiteit? "Nee. Mijn ouders zijn allebei Brabanders uit een dorp en waren vïoeger vanzelfsprekend katholiek. Als ik die verhalen hooq vind ik het ook wel iets gezelligs

40

VolZin

lf rn

t

terd over te zijn. Interessant. Mijn ouders zijn als eersten van hun familie gaan studeren en ze hebben zich losgemaaktvan de religie. Ie zorze humanistisch kunnen noemen. Dat was wel een voedingsbodem voor mijn connectie met het boeddhisme: ik ben opgevoed met menselijkheid, verantwoordelijkheid, communicatie. Ik heb geboft met die opvoeding want daarom heb ik op jonge Ieeftijd, als hetware onbevlekt, de grote tradities kunnen bekijken. Religie sprak me altijd aan, ik kocht op mijn zestiende boekenvan ïhich Nhat Hanh. Op mijn achttiende ging ik in Nijmegen antropologie studeren en dat ging voor mij over: hoe geven mensen zin aan hun leven, hoe scheppen zij betekenis in een op zich betekenisloze wereld? Als een spons zoog ik het op - ik deed religiestudies erbij, filosofie, begon aan een Master spiritualiteit, het ging voor mij altijd om zingeving. Ikwas een rupsje-nooit-genoeg. Die studie heb ik afgemaakt, maar op de universiteit kon ik mijn creativiteit niet goed kwijt. Een wiend van me noemde het: de kerkvan de Rede. Het heeft voor mij de wereld opengebroken, maar toen iklangs een commissie van zes mensen moest om een gedicht te mogen opnemen in mijn eindscriptie, dacht ik: dag. Ik deed yoga en in de yogastudio kwam iemand 'dropin'-meditatielessen geven: je kon gewoon komen als je wilde. Wat ik daar beleefde, resoneerde op zo'n celniveau met me... Tijdens mijn studie deed ik onderzoek naar 'roepingf en dit was wat het was. Boeddhisme was mijn roeping. De hoogste vorm van kennis is her-kennen: je wist het al, maar je wist niet dat je het wist. Dat 'o ja' gevoel vind ik in het boeddhisme. Ik had misschien ook christen kunnen worden als ik meer moeite had gedaan om in die traditie te duiken. Maar bij het boeddhisme was het bam! Neem de eer-

Ben

ste Nobele Waarheid: het leven is stressvol. Het is een

hebben. Er was heel veel ritueel - wat ik nu erg mis. Tegelijkertijd was het ook erg dwingend. Mijn oma vertelt dat de pastoor langsl«nram als er niet genoeg kinderen werden geboren. Maar zij zette hem dan de deur uit. Die oudere generatie komt nu niet meer in de kerk en ze lijken het ook niet te missen, of er verbit-

concentratie van scherpe psychologische, existentiële inzichten, waar ik iedere dag opnieuw naar kan kijken en dan verbaas ik me over twee dingen: hoe waar het is, en hoe snel ik het elke keer weer kan vergeten. Die hardhoofdigheid - toch maar denken dat ik alleen nog maar dit of dat moet doen en dat ik dan ben ik wie ik wil zijn. De oer-r,taag is: als onze ware aard open, wij en onbelemmerd is, waarom zijnwe dat dan vergeten? Ik ben

I 7 december 2010


Geertje Couwenbergh: "Triest eigenlijk dat we niet in a,anwezigheid uan God duruen uerkeren en in illusies blijuen

zitten" I7 december 2010 Volzin

41


heel ergvan God hè. En ikvind het eigenlijk zo triest, dat we niet in de aanwezigheid van God durven verkeren, dat we zo in de illusies blijven zitten. Samsara heet dat in het boeddhisme - een bedekte, gedegradeerde vorm van de realiteit die bepaald wordt door onze agenda. Ie kunt hier heel fijn over praten met moslims, heb ik ontdekt, de islam heeft een scherp, mooi ontwikkeld beeld van God. Ik vind het fijn als God niet zo perfect is, enzll zeggen: God creëerde alles, omdat

Godzichzelf anders niet zou kunnen kennen, als alles alleen maar goddelijkwas. Die dualiteit moest gecreeerd worden. Dat vind ik zo leuk, zo aandoenlijk, het breekt mijn hart bijna. Er straalt zo'n compassie uit: het idee dat die totale ruimte eenzaam was en zichzelf wilde kennen. Wij kunnen daar zoveel uit leren. De

omarmingvan al die imperfectie. Mijn traditie spreekt over the tender heart of sadness, in het Nederlands vertalen ze dat als'het oprechte

ik denk wel eens: hoe kín je geïrriteerd zijn in de file, als je ook maar vijf minuten nadenkt over de situatie waar we in hangen? Het universum bestaat voor tachtig procent uit donkere materie en wat dat is, dat weten we niet! Dus we zijn omringd door iets en God weet wat het is. Dat is toch geweldigl Maar we kiezen ervoor om ons daarvan afte sluiten, om onze wereld ldein te maken. Ik denkwel dat dit een tijd is waarin steeds meer mensen voelen: dat wil ik niet meer. Het werkt ook niet. Als het nou zou werken... Als ik mijn baan op orde heb en ik weet wat mijn passie is en ik heb mijn ideale partner ontmoet, als het dan ook gewoon goed was, dan zou ik daar nu ook als een gek mee bezig zijn. Maar mijn erwaring is: op het moment dat je iets voor elkaar hebt zoals je het had bedacht, dan stort het in elkaar, of er is weer een nieuwverlangen. Die fundamentele ontewedenheid blijft 1'

hart van droeflreidl De spirituele krijgea zeggenze, moet altijd een gebroken hart hebben. Als er een mug op je hart zou landen, zou het pijn doen. Dat is

Ie b o ek f 0WYS is u o or al b ed,o eld, u o or le efiij dgeno ten uan wat de generatieY genoemd wordt. Vertel

de kern van dat pad. Dat gaat in tegen alles wat we

"W1j zljn onwijs vetgemeste, naïeve, blije kuikens,

denken - een gebroken hart, daar willen we zo snel mogelijkvanaf. Maar in die onafheid, in die rauwheid, die gebrokenheid, IS God. Zoals Leonard Cohen zingt: there is a crack in euerything that's how the light gets ln. De verbinding met dat alles wat onaf is, met de discrepantie tussen wie je bent en wie je wilt z7jn, daarin gebeurt alles, daar zit God, voor mij. En creativiteit. Het boeddhisme is daarop ingericht, het begint met die imperfectie. Alles wat je dierbaar is, ga ;'e kwijtraken. Maar dat is pas het begin: vervolgens ga je open naar het leven, wat natuurlijk krankzinnig mysterieus is. Ik ben geïnteresseerd in astronomie en

opgegroeid in de jaren negentig waarin alles kon en alles mocht. Het gezin waaruit ik kom, is daar echt een voorbeeld van: we waren los van een religieus juk. Daarom ben ik ook helemaal r,,rij om te kiezen voor een traditie. Maar dat is ook een last. Kiezen is ons grootste probleem. Als ik met een gen-Y'er praat, gaat het altijd over keuzes. Ikword op seminars gewaagd van het type: 'Ontdek je passie' om over keuzes maken te praten en dan zeg ik altijd: je kunt me uitno-

daar eens iets ouer?

digen, maar wat ik ga ze ggen wil j e waarschij nlijk niet horen. Wat je kiest, maakt namelijk geen reet

uit.

Je

geluk hangt er niet vanaf. Maar toch moet je

Geertje Couwenbergh (1983) studeerde culturele antropologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en richtte het initiatief 'Potential Buddha'op. Ze maakt deel uit van het lifestyleforum'Veggie in pumps' en werkt als freelance journalist en auteur. Samen met Lisette Kreischer schreef ze het boek 11WYS, De wijsheidsrevolutle (Altamira,244blz., € 19,90); zie ook www.10WY5.com. De generatie Y is de generatie van de huidige dertigers en veertigers, een verwarde generatie volgens Couwenbergh. De enige manier om uit die verwarring te raken is het trainen van onze wijsheidsspieren. ln haar boek behandelt ze tien grote levensthema's, zoals seksualiteit, pijn, geld, spiritualiteit en liefde. ln een mix van boeddhistische inzichten en praktische lifestyletips wordt de verwarring omgezet in WYSheid.

I7

decenrber

201

0

VolZin


absoluut wel kiezen, en op de beste manier die voor ou b eschikb aar is. Gandhi zeii' Bijna alles wat j e doet is onbelangrijl maar het is heel belangrijk dat je het doetJ Pas wanneer we in die paradox durven te j

"Ikben erghardleers. Maar dat k niet erg, We hebben een soort domheid nodig om problemen aan te kunnen"

staan, kunnen we zinvolle keuzes maken. Ie moet niet denken: het maakt niet uit, en nihilistisch op de bank gaan liggen. Maar aan de andere kant moet je ook niet

geobsedeerd raken door het vinden van je passie, dat is net zo onrealistisch. Als je ballen genoeg hebt om te beseffen dat het niet uitrnaakt, komt er een wifheid en onbevreesdheid uit voort waardoor je betere keuzes maakt, vanuit een dieper perspectief. Vanuit de waag: wat maakt miin leven grote! wat maakt de situatie groter? Dat is per definitie flexibel, het kan morgen iets anders zijn dan vandaag. Het kan ook iets zijn dat voor jou niet ideaal is, maar voor de mensen om je heenwel, Zoals mijn moeder enveelwouwen die hun persoonlijke ontwi}J<eling even stil hebben gezet om hun kinderen op te voeden. Ik kan alleen maar hopen dat ze terugkijken en denken: dat heeft mijn leven groter gemaakt. Ik geef me nu echt bewust over aan het verlangen om te schrijven. Maar morgen kan het anders zijn, of. volgende maand, als ik miin huur niet kan betalen. En ik moet je zeggen; soms word ik doodmoe van iong zijn. Ik kan niet wachten tot ikvijfenzestig ben. Ik kan me nu al voorstellen dat ik terugkijk naar deze jaren als ontzettend opwindend, maar ook als totale onrust. Onrust kenmerkt mijn leven: alles moet ní. En je bent ook nog lerend en onwetend, dus je stort je overal in en je stoot je kop en je gaat maar door... Ikvermoed dat je veel baat hebt bij het volledig leven van je leeftijd, van alles wat je overkomt, dus ik leef echt als een twintigeq, met alles wat erbij hoort. Maar ikkan alverlangen naÍu een bepaalde mogelijkheid tot verdieping die op een latere leeftijd komt, als veel van die hysterie van nu op de achtergrond raakÍJ'

Hetlukt je toch omte mediteren? uJ4

iedere dag. Maar aÍ en toe doe ik dat met frisse tegenzin. Ik heb de gave dat ik altijd net toevallÍg in meditatieweekends en retraites zit op die paar momenten in Nederland dat het prachtig weer is. In de zomer in Amsterdam, al mijn lnienden zaten op boten in de zon, met wijn en tralala, en ik moest weer drie dagen naar mezelf, naar mijn eigen geest. Wat echt geen pretje is, zoals iedereen weet die het wel eens

heeft gedaan. Maar toch heb ikvan het begin af aan gevoeld: dit is iets zo fundamenteels en zo belangrijks, dat al het gemopper niet belangrijkis. Ikmediteer in de Shambhala traditie, die is aangepast aan eenwesters leven en onze levenswagen, Han de Wit is een van de leraren. Ik doe vipassanameditatie, gericht op de ademha-

ling en contemplatieve meditatie, gericht op zoiets als wiendelijkheid, compassie. Wat het me brengt?

Ik

vind het fysiek bijna onaangenaam, en vaak moeilijk. Z6 jezelf. onder ogen komen, dat doe je niet voor je lol. Maar ik kan er niet onderuit dat het me opent naar de werel{ naar mijn leven. En me meer beschikbaar

maaktvoor anderen. Ik ben erg hardleers. En dom. Er zit nogal wat discrepantie tussen wat ikweet en hoe ik leef. Je zult me niet snel meer irriteren op straat, of in de auto, maar in intieme relaties bijvoorbeeld kan ikheel boos worden. Mijn liefdesleven is een puinhoop, dat wil je niet weten. Maar dat heeft hopelijk ook te maken met mijn leeftijd. Liefde laat mij heel veel onwijze dingen doen. Dat hart dat maar gaat... Dat is een soort dom-

heid en mijn leven is daardoor redelijk heftig. Zelden rustig. Ikvraag me wel eens af: kan ik nietwat meer normaal zijn? Maar ik besef wel: het maakt me een betere schrijver, en een meer compassievol persoon, Anderen hebben meer aan iemand die haar eigen imperfectie kent dan aan Íemand die het allemaal voor elkaar lijkt te hebben. Omarmingvan onaftreid en domheid is van essentieel belang in onze tijd. Er moeten oude structuren af vallen en dat kan alleen als we bereid zijn onze ideeën over de wereld op losse schroeven te zetlen'.' Is dat ook de red.en d.at je ineens je bos rod.e krullen en je hoofdkaal schoor? "Ik zat weer eens met een gebroken hart, op een berg in Italië, en ineens voelde ik dat ik dat moest doen. Ik ben daama ontslagen bij het modellenbureau waar ik voor werkte. Maar het was een fascinerende ervaring, Ik begreep door mijn eigen ervaring wat nonnen bezielt. Als je die twee elementen samenvoegt: stilte, en geen haar, als vrouw: dat is een ticket naar spiritualiteit. Mijn haar was mijn identiteit en ikwist: als ik dit doe, gaat er een heel stukvan mijn identiteit af. Maar hetverlangen om de binnenwereld met de buitenwereld te matchen was te sterk. Ikwas gewoon kaal. Er zat ook iets achter van: niets te verliezen willen hebben. Ik kan het iedereen aanraden. Net als een stilteretraite. Ik praat heel graag, en als dat wegvalt, wie benje dan? Zonder haaq, wie benje dan? Iedereen zei meteen: je ziet er veel meer uit zoals je bent. Sterker. En als ik foto's zie met dat haaq, denk ik ook wel: wie was dat? Een poppetje. Nu voel ik me veel meer il op

aftnipte

de voorgrondl'

.

L'december 2010 VolZin 45

Geertje Couwenbergh door Lisette Thooft volzin dec 2010  

Diepte interview met Geertje Couwenbergh door Lisette Thooft - Volzin dec 2010

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you