Page 1

Το Α και το Ω του εκλογικού νόμου @gbozion 1.

Λευκά & άκυρα αγνοούνται.

2.

Για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή θα πρέπει να συγκεντρώσει τουλάχιστον το 3% του συνόλου των εγκύρων.

3.

Η «αναλογικότητα» του νόμου προβλέπει ότι τα κόμματα που μπαίνουν στη Βουλή θα πρέπει να μοιραστούν αναλογικά τις 250 από τις 300 έδρες, σύμφωνα με τη σχετική τους, εντός Βουλής, δύναμη.

4.

Το πρώτο (έστω και με μία ψήφο) κόμμα κερδίζει και τις υπόλοιπες 50 έδρες!

5.

Συνασπισμός κομμάτων για να κάνει χρήση του μπόνους των 50 εδρών δεν αρκεί να συγκεντρώσει το μεγαλύτερο ποσοστό στην επικράτεια. Θα πρέπει επιπλέον, το ποσοστό αυτό διαιρούμενο με το πλήθος των επί μέρους κομμάτων που συνιστούν τον συνασπισμό (δηλαδή το «μέσο» ποσοστό) να είναι το μεγαλύτερο συγκρινόμενο με τα ποσοστά όλων των υπολοίπων επί μέρους αυτόνομων κομμάτων! Παράδειγμα: Έστω τρία κόμματα Α, Β και Γ με ποσοστά 29%, 28% και 25% αντίστοιχα. Αν τα Α και Γ πάρουν μέρος στις εκλογές σαν συνασπισμός δύο κομμάτων και συγκεντρώσουν ποσοστό 54% αθροιστικά, τότε το «μέσο» ποσοστό τους θα είναι 54%÷2=27%. Έτσι το μπόνους των 50 εδρών δεν θα αποδοθεί στον συνασπισμό αλλά στο κόμμα Β επειδή αυτό έχει το μεγαλύτερο ποσοστό συγκρινόμενο με το «μέσο» ποσοστό του συνασπισμού (28% έναντι 27%)

Έτσι, σύμφωνα με τα παραπάνω: 6.

Υπολογισμός πλήθους εδρών κόμματος με ποσοστό π%: Έστω Ε% το ποσοστό που προκύπτει αν από το 100% αφαιρέσουμε το αθροιστικό ποσοστό (των εγκύρων ψήφων!) των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής Ένα κόμμα που συγκέντρωσε πανελλαδικό ποσοστό π% θα πρέπει να πάρει τουλάχιστον τις παρακάτω «δικαιούμενες έδρες αναλογίας» (ακέραιο μέρος του αποτελέσματος) Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


π% ÷ Ε% Χ 250 Αφού γίνει ο υπολογισμός (με βάση το ακέραιο μέρος) για όλα τα κόμματα, όσες αδιάθετες έδρες απομείνουν (από τις 250) θα αποδοθούν στα κόμματα κατά φθίνουσα σειρά του αντίστοιχου δεκαδικού μέρους (υπολοίπου) Παράδειγμα: Αν εκτός Βουλής μείνουν κόμματα με συνολικό ποσοστό 8,5%, τότε Ε%=100%-8,5%=91,5% Έτσι, κόμμα με ποσοστό π%=12,4% θα πρέπει να πάρει 12.4% ÷91,5% Χ 250=33,88 έδρες Δηλαδή 33 έδρες (ή 34 έδρες ανάλογα με το σχετική κατάταξη του παραπάνω δεκαδικού μέρους 0,88 και τις αδιάθετες έδρες)

 Εδώ να σημειωθεί ότι σε κάθε κόμμα του «3%» που μπαίνει στη Βουλή αντιστοιχούν περίπου 7-9 έδρες. Αυτές οι έδρες «χάνονται» κατά κανόνα, αναλογικά από όλα τα υπόλοιπα (εντός Βουλής) κόμματα. 7.

Ελάχιστο ποσοστό (κατώφλι) για 151 έδρες: Για να υπολογίσουμε το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό για 151 έδρες πολλαπλασιάζουμε το παραπάνω ποσοστό Ε% με το 0,404 (όπου 0,404=101÷250) Ποσοστό κατωφλίου% = Ε% X 0,404 Να σημειωθεί ότι –όπως θα αναλυθεί παρακάτω- ο παραπάνω υπολογισμός δεν εγγυάται πάντα την επίτευξη των 151 εδρών αλλά αποτελεί ένδειξη του κατώτατου απαιτούμενου ορίου. Παράδειγμα: Αν εκτός Βουλής μείνουν κόμματα με συνολικό ποσοστό 8,5%, τότε Ε%=100%-8,5%=91,5% Δηλαδή ελάχιστο ποσοστό: 91,5% Χ 0,404 = 36,96%

Το παραπάνω ελάχιστο ποσοστό αναφέρεται είτε αμιγώς στο ποσοστό του κόμματος (αυτοδυναμία) είτε στο αθροιστικό ποσοστό του κόμματος μαζί με ένα ή περισσότερα άλλα (για ενδεχόμενη συγκυβέρνηση) ου

ου

Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


Διαδικασία κατανομής εδρών [Α’ Φάση Κατανομής] 8.

Επικρατείας (12 έδρες) Οι 12 έδρες επικρατείας κατανέμονται με βάση την απλή αναλογική. Δηλαδή με «μέτρο» το 100/12=8,33%, κάθε κόμμα που συγκέντρωσε (πανελλαδικά) ποσοστό π% (και μπαίνει στη Βουλή) παίρνει αριθμό εδρών ίσο με το ακέραιο μέρος αποτελέσματος της διαίρεσης: π% ÷ 8,33% Οι αδιάθετες έδρες κατανέμονται στα κόμματα κατά φθίνουσα σειρά του δεκαδικού μέρους (υπολοίπου) του παραπάνω αποτελέσματος.

9.

Μονοεδρικές (8 έδρες) Κάθε έδρα αποδίδεται στο πρώτο σε δύναμη κόμμα στην εκλογική περιφέρεια.

10.

Διεδρικές (6Χ2=12 έδρες) & Τριεδρικές (12Χ3=36 έδρες) Κατανέμονται και εξαντλούνται με βάση την απλή αναλογική σύμφωνα με το ποσοστό του κάθε κόμματος εντός της συγκεκριμένης εκλογικής περιφέρειας. Το μέτρο μ% για τις διεδρικές είναι 50% και για τις τριεδρικές 33,33%. Έτσι, κόμμα με ποσοστό ρ% (εντός της συγκεκριμένης περιφέρειας) παίρνει αριθμό εδρών ίσο με το ακέραιο μέρος του αποτελέσματος της πράξης ρ% ÷ μ% το δε δεκαδικό μέρος (υπόλοιπο) χρησιμοποιείται σαν κριτήριο για την κατανομή αδιάθετης έδρας, αν υπάρχει, η οποία αποδίδεται στο κόμμα με το μεγαλύτερο υπόλοιπο (ψήφων).

11.

Πολυεδρικές (έδρες δ>=4) Υπολογίζεται το μέτρο μ% της εκλογικής περιφέρειας ως εξής: Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


100% ÷ δ Κάθε κόμμα με ποσοστό ρ% (εντός της συγκεκριμένης περιφέρειας) παίρνει αριθμό εδρών ίσο με το ακέραιο μέρος (πηλίκο) της διαίρεσης. ρ% ÷ μ% Μετά τη παραπάνω κατανομή απομένει για κάθε κόμμα σε κάθε περιφέρεια ένα αχρησιμοποίητο υπόλοιπο ψήφων, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για τη κατανομή των υπόλοιπων αδιάθετων εδρών (Φάση Β’ παρακάτω)

Συνοψίζοντας: Μέχρι αυτό το σημείο έχει ολοκληρωθεί η πρώτη φάση κατανομής των εδρών και είναι οριστική. Μέχρι εδώ έχουν κατανεμηθεί οριστικά: • Οι 12 έδρες επικρατείας. • Το σύνολο των 56 (=8+12+36) εδρών στις 1εδρικές, 2εδρικές και 3εδρικές περιφέρειες. • Όσες εκ των εδρών, στις 4εδρικές και πάνω περιφέρειες, προκύπτουν από την λεγόμενη «α’ κατανομή», δηλαδή αντιστοιχούν σε ποσοστό που καλύπτει το αντίστοιχο εκλογικό μέτρο. Οι αδιάθετες έδρες που έχουν απομείνει (στις 4εδρικές και πάνω περιφέρειες) κατανέμονται στα κόμματα ως ακολούθως:

[Β’ Φάση Κατανομής] 12.

Στο (πανελλαδικά) μικρότερο σε ποσοστό κόμμα, αποδίδονται τόσες έδρες όσες χρειάζονται για να συμπληρώσει τις δικαιούμενες έδρες αναλογίας. Οι έδρες του αποδίδονται, μία από κάθε περιφέρεια που έχει αδιάθετες έδρες, ξεκινώντας από αυτή που το κόμμα έχει το μεγαλύτερο αδιάθετο υπόλοιπο ψήφων. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται για το αμέσως μεγαλύτερο σε δύναμη κόμμα κ.ο.κ. Σημειωτέον ότι τα κόμματα Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


που έχουν συμπληρώσει ή υπερβεί τις δικαιούμενες έδρες αναλογίας από την πρώτη φάση κατανομής δεν συμμετέχουν βέβαια σε αυτή τη διαδικασία αλλά και δεν τους αφαιρούνται οι επιπλέον έδρες. Αφού επαναληφθεί η παραπάνω διαδικασία για όλα, πλην του πρώτου κόμματα, θα έχουν κατανεμηθεί 250 κατ’ ελάχιστον έδρες. Οι υπόλοιπες, όποιες και όσες (50 ή λιγότερες), αποδίδονται στο πρώτο κόμμα. Να σημειωθεί όμως πως ενδέχεται κάποια κόμματα όχι μόνο να έχουν συμπληρώσει αλλά και να έχουν υπερβεί τις δικαιούμενες έδρες αναλογίας ήδη από την Α’ ΦΑΣΗ κατανομής. Σε αυτή την περίπτωση, οι έδρες που θα περισσέψουν θα είναι λιγότερες από 50. Άρα:  Το Βonus των «50» εδρών για το κόμμα δεν αποκλείεται τελικά να είναι μικρότερο. ο

 Να σημειωθεί επίσης ότι το bonus δεν σημαίνει ότι το κόμμα παίρνει 50 επιπλέον έδρες απ’ αυτές που θα έπαιρνε σε σχέση με την απλή αναλογική, καθώς κάποιες από αυτές τις έδρες θα του αναλογούσαν ούτως ή άλλως. ο

13.

Περιπτώσεις ακραίας συμπεριφοράς του εκλογικού νόμου: Ακραίες συγκυρίες, ακόμα και αν είναι απίθανο να συμβούν στην πράξη, βοηθάνε στην κατανόηση της συμπεριφοράς του εκλογικού νόμου: Όσο μεγαλύτερο ποσοστό μένει εκτός βουλής, τόσο περισσότερο διευκολύνεται το ενδεχόμενο συγκέντρωσης 151 εδρών από το κόμμα! ο

Έτσι, έστω το (ακραίο) παράδειγμα όπου παίρνουν μέρος στις εκλογές 33 κόμματα εκ των οποίων τα 31 συγκεντρώνουν ποσοστό κάτι λιγότερο από 3%, το συγκεντρώνει λίγο πάνω από το 3% και το περί το 4%. Σύμφωνα με τα παραπάνω, θα μπουν στην Βουλή μόνο τα δύο (το και το ) και θα πάρουν 107 και 193 έδρες αντίστοιχα! ο

ο

ο

ο

Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


Ένα κόμμα μπορεί να πάρει τελικά περισσότερες έδρες από αυτές που του αναλογούν σύμφωνα με το σημείο 6. Αυτό μπορεί να συμβεί γιατί όσες έδρες «κερδίζονται» από την α' κατανομή είναι οριστικές και δεν αφαιρούνται στη συνέχεια. Έτσι για παράδειγμα ένα μικρό κόμμα με μεγάλη συγκέντρωση δύναμης (μεγάλο δηλαδή ποσοστό) σε κάποιες επί μέρους πολυεδρικές περιφέρειες (όπως η Β' Αθηνών κ.α.), ενδέχεται να κερδίσει απ' ευθείας από την α' κατανομή περισσότερες έδρες από τις ελάχιστες υπολογιζόμενες δίπλα. Αυτές οι παραπάνω έδρες αποδίδονται οριστικά στο κόμμα και αφαιρούνται πρακτικά στη συνέχεια (κατά την διαδικασία της Β φάσης κατανομής) από τα δύο πρώτα κόμματα. Ένα (επίσης ακραίο) παράδειγμα που βοηθάει όμως την μαθηματική κατανόηση αυτού είναι το εξής: Η Β' Αθηνών έχει 42 έδρες και αντιπροσωπεύει το 14,3% των ψήφων της επικράτειας. Έστω (υποθετικά πάντα) ότι ένα κόμμα παίρνει το 100% των ψήφων στη Β' Αθηνών και καμία απολύτως ψήφο στη υπόλοιπη επικράτεια! Το ποσοστό του κόμματος σε επίπεδο επικράτειας θα είναι 14,3%. Οι ελάχιστες έδρες που θα έπρεπε να πάρει είναι το 14,3% των 250 εδρών δηλαδή 35 με 36 έδρες. Είναι φανερό όμως ότι το κόμμα θα πάρει και τις 42 έδρες της περιφέρειας ήδη από την α' κατανομή. Σε αυτές τις 42 έδρες θα προστεθεί στα σίγουρα και μία έδρα επικρατείας (ενδεχομένως και δεύτερη). Άρα το συγκεκριμένο κόμμα θα λάβει τελικά 43-44 έδρες αντί για τις 35-36. Αυτές οι 7-9 επιπλέον έδρες θα "λείψουν" από τα δύο πρώτα κόμματα.

14.

Κάποιες εκτιμήσεις: Οι μονοεδρικές θα κερδηθούν από το 1ο (τοπικά) κόμμα. Οι διεδρικές θα μοιραστούν 6+6 μεταξύ των δύο πρώτων (τοπικά) κομμάτων. Οι τριεδρικές θα μοιραστούν 12+12 μεταξύ των δύο πρώτων (τοπικά) κομμάτων και οι υπόλοιπες 12 στο τρίτο κόμμα. Τετραεδρικές: Εάν το δεύτερο κόμμα δεν συμπληρώσει 25% που είναι το μέτρο για να κερδίσει μία έδρα από την α’ κατανομή, ενδέχεται να μην κερδίσει καμία έδρα στις τετραεδρικές! Ο συλλογισμός πίσω απ αυτή την εκτίμηση είναι ότι με ένα ποσοστό γύρω στο 20% το δεύτερο κόμμα θα δικαιούται περί τις 50-52 έδρες. Αυτό τον αριθμό είναι πολύ πιθανό να συμπληρώσει ήδη από την α’ φάση κατανομής και να μην μπει

Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012


καν στη διαδικασία απόδοσης των αδιάθετων εδρών με βάση τα υπόλοιπα, οι οποίες αδιάθετες έδρες προέρχονται, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, από τις πολυεδρικές περιφέρειες (4εδρικές και πάνω). Είναι πολύ πιθανό λοιπόν το ενδεχόμενο και οι 4 έδρες στις περισσότερες 4εδρικές περιφέρειες να κερδηθούν από το κόμμα! ο

Πενταεδρικές: Το ίδιο μπορεί να ισχύσει για το κόμμα και στις 5εδρικές, σε όσες δεν πιάσει το 20% (που είναι το μέτρο) για να εξασφαλίσει έδρα από την α κατανομή! ο

Follow on twitter: @gbozion 11-6-2012

Greek Elections Basics  

Greek Elections Basics, Τα βασικά σημεία του εκλογικού νόμου, Ελλάδα 2012

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you