Gazeta Pacjenta nr 3 rok 2013

Page 1

13 20 a im z

Lecznictwo Otwarte

Gazeta

Pacjenta Nr 03/2013 (46) Wydawany przez SZPZLO Warszawa Praga Południe ISSN: 1897-1903

W num e r z e : • Choroby infekcyjne • Czym jest Jatrogenia? • Porfirie - jak diagnozować chorobę?


t ą i w Ś h c y Wesoł

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia, chwili wytchnienia od codziennych trosk spełnienia marzeń oraz sukcesów w nadchodzącym Nowym 2014 roku Życzy Dyrektor SZPZLO Warszawa Praga Południe wraz z Redakcją Gazety Pacjenta


W numerze:

4

Drodzy Czytelnicy,

str.

Perły Medycyny 2013

str.

7

Choroby infekcyjne

str.

11

Herbata czy Kawa?

str.

18 "J" jak Jatrogenia

Polecamy Państwu jesienno - zimowy, a zarazem świąteczny numer biuletynu Gazety Pacjenta. Mijający rok dla naszego Zespołu możemy uznać za udany, bowiem został ukończony remont poradni rehabilitacji w ZLO przy ul. Abrahama 16. Zachęcamy Państwa do skorzystania z naszej bazy zabiegowej w wyremontowanych salach gimnastycznych oraz innych gabinetach poradni. Mamy nadzieję, że osoby korzystające z zabiegów w nowo wyremontowanej poradni rehabilitacji będą miały większy komfort i łatwiejszą możliwość skorzystania z zabiegów. Więcej informacji na temat remontu poradni i przychodni przy ul. Abrahama 16 zamieściliśmy wewnątrz numeru. Kolejnym powodem do zadowolenia jest to, że w listopadzie b.r. podczas uroczystej Gali zorganizowanej w Hotelu Gromada nasz Zespół został uhonorowany II nagrodą w kategorii Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego w VII edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Perły Medycyny”. Relację z otrzymania tego wyróżnienia zamieściliśmy w dziale aktualności. Poza tym, w aktualnym numerze Gazety Pacjenta nie zabraknie porad o tematyce zdrowotnej m.in. informacji o ważnej dla zdrowia witaminie D3, a także o schorzeniu zwanym porfirią. Okres jesienno – zimowy to czas obfitujący w zwiększoną zapadalność na choroby infekcyjne, poradzimy jak zmniejszyć ryzyko zachorowania. Jak zawsze odpowiemy na pytania Czytelników. W cyklu warto wiedzieć mogą Państwo przeczytać o właściwościach dwóch popularnych napojów kawy i herbaty. Odpowiadając na liczne prośby stałych Czytelników zamieściliśmy w biuletynie kalendarz na 2014 rok. Korzystając z okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz nadchodzącego Nowego 2014 Roku pragniemy złożyć wszystkim Państwu oraz Waszym bliskim życzenia zdrowia, wiary w lepsze jutro oraz spełnienia wszelkich planów i marzeń. Redakcja Gazety Pacjenta

Wydawca: SZPZLO Warszawa Praga Południe, ul. Krypska 39, 04-082 Warszawa, Redaguje Kolegium: Bożena Ziemiecka, Jadwiga Goździejewska, Bożena Pawłowska Zdjęcia: fotolia.pl, istockphoto.com

Redakcja „Gazety Pacjenta”: ul.Krypska 39, 04-082 Warszawa, Fax: 22 810 62 37 tel.: 22 810 30 52 www.szpzlo.praga-pld.pl

UWAGA: Za treść ogłoszeń reklamodawców Redakcja nie ponosi odpowiedzialności.

„Gazeta Pacjenta” jest bezpłatnym biuletynem informacyjnym, którego wydawcą jest Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Praga Południe. Poruszane są w niej głównie sprawy dotyczące ochrony zdrowia oraz funkcjonowania placówek lecznictwa otwartego na terenie Pragi Południe. Rozprowadzana jest przede wszystkim przez przychodnie naszego Zespołu. Bezpośrednim odbiorcą biuletynu są mieszkańcy oraz pacjenci z terenu dzielnicy Warszawa Praga Południe. Proponujemy Państwu możliwość zamieszczenia ogłoszenia na łamach naszej gazety.

Reklamy: 1200 PLN - IV okładka 800 PLN - II i III okładka 1/1 strony - cena 500,00 PLN 1/2 strony - cena 250,00 PLN 1/4 strony - cena 120,00 PLN 1/8 strony - cena 60,00 PLN Ceny nie zawierają podatku VAT Rabaty przy wykupieniu reklam do kolejnych emisji Wymiar strony: 198mm x 285mm Cykl wydawniczy: trzy razy w roku Objętość 24 strony Nakład: 2000 egzemplarzy


AKTUALNOŚCi

W imieniu Pani Dyrektor Ewy Łagodzkiej wyróżnienie odebrała Pielęgniarka Naczelna Maria Bogusz.

Dyrektor Ewa Łagodzka z dyplomem i statueką.

y n y c y d e M y ł r e P 2013 dla naszego Zespołu! mgr Maria Bogusz

23

listopada, podczas Wielkiej Gali w Warszawie decyzją Kapituły i Organizatorów Ogólnopolskiego Konkursu Medycznego „Perły Medycyny 2013”przyznano wyróżnienia i nagrody dla zakładów opieki zdrowotnej oraz firm działających na rynku medycznym. Konkurs „Perły Medycyny”, realizowany w ramach Narodowego Programu Promocji Polska Przedsiębiorczość 2020 stawia sobie za cel wyróżnienie tych placówek medycznych, które poprzez

4

Gazeta Pacjenta Zima 2013

efektywne zarzadzanie , przy udziale kompetentnych pracowników świadczą usługi i oferują produkty na wysokim poziomie. Z ogromną przyjemnością informujemy, że w tegorocznej - VII edycji konkursu , Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Praga Południe zajął II miejsce w kategorii Publiczne Zakłady Lecznictwa Otwartego. To prestiżowe dla naszego Zespołu wyróżnienie w postaci dyplomu oraz srebrną statuetkę „Perły Medycyny” w imieniu Pani Dyrektor Ewy Łagodzkiej

odebrała Pielęgniarka Naczelna Pani Maria Bogusz. „Perła Medycyny” to szczególne uznanie dla trudnej i odpowiedzialnej pracy wszystkich pracowników i kierownictwa Zespołu. Nagroda ta wpisuje się w tradycję doceniania starań naszego Zespołu, dążącego do zapewnienia naszym pacjentom, najwyższego poziomu jakościowego świadczonych usług zdrowotnych. Dyrektor Zespołu gratuluje i dziękuje wszystkim Pracownikom.


AKTUALNOŚCi

Bezpłatne zajęcia w Szkole Rodzenia uje wy kł ad y Pr og ra m sz ko ły ob ejm jęc ia pr ak ty cz ne te or et yc zn e or az za nia do po ro du z za kr es u pr zy go to wa dk a. Za jęc ia ro or az pie lęg na cji no wo ul. Ostrołęcka 4. są prowadzone w ZLO 81 0 78 49 Za pis y po d nr te l.: 22

niczyć W programie mogą uczest z poniższych kobiety spełniające jeden warunków: • •

lub czasowy zameldowanie na pobyt stały wy rsza Wa na terenie m.st. oletnimi pobyt w domu dla matek z mał j placówinne w dziećmi i kobiet w ciąży lub rszawy Wa t. m.s nie ce opiekuńczej na tere pisało pod wa rsza Wa t. m.s rą lub takiej, z któ właściwą umowę

teresowane Kobiety w ciąży, które są zain powinny posiadać ia, zen Rod udziałem w Szkole ciążę na zgodę lekarza prowadzącego uczestnictwo w programie.

Pr aca! SZPZLO Warszawa Praga Południe przy ul. Krypskiej 39 Pilnie zatrudni: lekarzy ze specjalizacją:

• psychiatrii dla dorosłych, dla dzieci i młodzieży, • alergologii dziecięcej,

lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej ze specjalizacją zakresie:

• chorób wewnętrznych lub medycyny rodzinnej.

Osoby zainteresowane prosimy o kontakt z Działem Marketingu tel. 22 810 78 49

Osoby zainteresowane prosimy o kontakt z sekretaria-

e-mail: bziarkowska@szpzlo.praga-pld.pl

tem Dyrektora SZPZLO Warszawa Praga Południe tel.: 22 810 06 04 lub e-mail : sekrtariat1@szpzlo.praga-pld.pl

Gazeta Pacjenta Zima 2013

5


ABC Pacjenta

Pytania Czytelników redaguje mgr Jadwiga Goździejewska

Nie pracuję, nie uczę się, czy mogę korzystać z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych?

Czy mam prawo żądać od lekarza pierwszego kontaktu zlecenia na badania profilaktyczne?

W przypadku jeśli nie mamy innego tytułu do ubezpieczenia, istnieje możliwość zawarcia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z oddziałem NFZ. Należy jednak spełnić warunek o niepodleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu w żadnym z krajów Unii Europejskiej oraz o braku podstaw do takiego ubezpieczenia (np. jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, jako pracownik lub osoba zgłoszona do Urzędu Pracy jako poszukująca pracy). Wszelkich formalności związanych z zawarciem w/w umowy należy dopełnić w oddziale NFZ, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania (nie zawsze tożsamym z adresem zameldowania). W celu zawarcia umowy dobrowolnej należy wypełnić wniosek o objęcie ubezpieczeniem oraz dostarczyć dowód osobisty i dokument potwierdzający ostatni okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Jak długo ważność zachowują zlecenia na zaopatrzenie ortopedyczne i środki pomocnicze?

Wyjaśniam, że obecnie obowiązek zlecania badań profilaktycznych funkcjonuje głównie w medycynie pracy (dotyczy profilaktycznych badań lekarskich dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy) i medycynie sportu. Nie ma standardów medycznych nakazujących wykonanie zdrowej osobie typowych badań profilaktycznych diagnostycznych, związanych z ogólnym przeglądem stanu zdrowia czy możliwością wczesnego wykrycia chorób. Lekarz poz jest zobowiązany kierować pacjenta na badania diagnostyczne, zgodne ze swoimi kompetencjami, jeżeli w wyniku porady tego lekarza, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta stwierdza taką konieczność. W obowiązujących przepisach, a w szczególności Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej określony został zakres świadczeń opieki zdrowotnej związanej z profilaktyką w zapobieganiu i wczesnym wykrywaniu chorób. NFZ finansuje wprawdzie programy profilaktyczne, ale skierowane są one do określonej populacji osób (czynnikiem decydującym jest płeć i wiek).

Zlecenia na wszystkie refundowane przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze są ważne przez 30 dni od daty wystawienia zlecenia przez lekarza . Zlecenie na środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie jest ważne do końca miesiąca, na który zostało wystawione, nie dłużej jednak niż 30 dni. W tym czasie należy dokonać jego potwierdzenia do refundacji w NFZ i jego realizacji. W przypadku wprowadzenia zlecenia do kolejki okres ważności zlecenia wydłużony zostaje o czas oczekiwania w kolejce. Zaopatrzenie comiesięczne realizowane jest na bieżąco i nie dotyczą go ewentualne kolejki. Pacjent może być zaopatrzony jednorazowo w tego typu środki pomocnicze na okres nie dłuższy niż trzy kolejne miesiące.

Obecnie w ramach ubezpieczenia zdrowotnego funkcjonują m.in: - program profilaktyki raka szyjki macicy, - program profilaktyki raka piersi, - program badań prenatalnych, - program profilaktyki chorób odtytoniowych. Lekarze poz realizują program profilaktyczny: zapobieganie chorobom układu krążenia, zaś pielęgniarki poz program: profilaktyka gruźlicy. Jak wynika z doniesień medialnych, NFZ zamierza wprowadzić kompleksową (bezpłatną dla osób ubezpieczonych) cykliczną diagnostykę w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Miejmy nadzieję, że wkrótce będziemy mogli korzystać z tej formy opieki zdrowotnej.

REKLAMA

GABINET ZDROWIE

REHABILITACJA DLA DZIECI I DOROSŁYCH Rok założenia 1996 Jacek Twarowski Fizjoterapeuta

tel. 22 610 06 73 kom. 602 375 462 www.twarowski.net

Gabinet Zdrowie ul. Garwolińska 7 lok. 79 04-348 Warszawa

Zapraszam na moją stronę: www.twarowski.net


WARTO WIEDZIEĆ

e n j y c k e f n i y Chorob e i n a g e i b o p a z – Choroby infekcyjne to inaczej choroby zakaźne, towarzyszą ludziom od setek tysięcy lat, świadczą o tym opisy z czasów Hipokratesa, egipskie rysunki z grobowców oraz zmiany znajdowane na mumiach. Uwcześni ludzie nie zdawali sobie sprawy z tego, co je powoduje. Przyczyny upatrywano w położeniu ciał niebieskich, rzuceniu uroku lub czaru i konszachtach z demonami, nie odosobniony był pogląd jakoby były one karą za grzechy. Leczeniem zajmowali się „mądrzy” stosując zioła, były to głównie rośliny parzące, gorzkie i kłujące aby w ten sposób wypędzić złego ducha i usunąć chorobę. Choremu podawano również środki przeczyszczające, napotne oraz stosowano upusty krwi. lek med. Katarzyna Bartłomiejczyk

L

udzie od wieków starali się unikać

pienia. Dotyczyły one ospy prawdziwej,

szczepionki przeciwko wściekliźnie, tęż-

chorób zakaźnych poprze uciecz-

która w tamtym okresie zbierała żniwo

cowi, dżumie i cholerze. Kolejne lata

ki z obszarów objętych zarazą

w całej Europie i Ameryce. Po pierw-

przyniosły szybki rozwój wakcynologii

i kwarantannę, co w praktyce oznaczało

szych próbach, zwieńczonych sukcesem,

(dziedzina medycyny zajmująca się szcze-

izolację obszarów lub miast i pozosta-

zaczęto szukać sposobu na zapobieganie

pieniami ochronnymi) a w efekcie wpro-

wienie chorych samych sobie. W XVIII

innym chorobom zakaźnym i tak jesz-

wadzenie kalendarza szczepień, mającego

wieku pojawiły się pierwsze próby szcze-

cze w XIX wieku udało się opracować

na celu ochronę całej populacji przed

Gazeta Pacjenta Zima 2013

7


WARTO WIEDZIEĆ

epidemiami. Wiek XX – ty przyniósł milo-

wych bezpośrednio do rzek. Woda

z zakażonym. W przeszłości była naj-

wy krok w leczeniu zakażeń - A. Fleming

taka była niejednokrotnie używana

częstszą przyczyną rozprzestrzeniania

i współpracownicy odkryli penicylinę, co

do nawadniania upraw. Aktualnie

się zakażeń. Współcześnie przybie-

dawało duże nadzieje na całkowite ich

w Polsce buduje się coraz więcej

ra formę ścisłego kontaktu między

wyeliminowanie. Kolejne lata zweryfiko-

oczyszczalni ścieków i tego typu sytu-

ludźmi, w tym także kontaktu sek-

acje zdarzają się coraz rzadziej.

wały ten pogląd. Aktualnie dużym problemem jest narastająca lekooporność pato-

sualnego.

Ostatnia drogą szerzenia się zakażeń

genów (czynniki chorobotwórcze), oraz

przenoszone przez powietrze. Nie

to przenosiciele (wektory) są to sta-

pojawianie się nowych schorzeń, wywo-

jest to jednak znane ze średniowie-

wonogi a wśród nich głównie owady.

łanych przez nieznane lub nie rozpoznane

cza „morowe powietrze”, chodzi

Zdarza się że patogeny mogą być

patogeny.

tu o inhalację zarazków obecnych

przenoszone pośrednio przez ssaki

Szerzenie się zakażenia w zbiorowisku

w

kichanie

np. szczur przenoszący pchły zakażo-

ludzkim jest nazywane procesem lub

i kaszel osób zarażonych. Gdy przeby-

ne dżumą lub zwierzęta przenoszące

łańcuchem epidemicznym. Składa się on

wamy w zamkniętym pomieszczeniu

z trzech elementów zwanych ogniwami.

sklepie, poczcie, autobusie to wszyscy

Trzecim ogniwem łańcucha epidemiolo-

Pierwszy to źródło zakażenia może to być:

oddychamy tym samym powietrzem

gicznego jest osobnicza wrażliwość na

organizm, miejsce lub materia nieożywiona.

i tu okazuje się, że stare, babcine

zakażenie. Zjawisko to jest związane

Drugi to: mechanizmy szerzenia się zaraz-

„zasłaniaj usta jak kichasz” ma rację

z układem odpornościowym człowieka.

ka. Trzecim ogniwem jest wrażliwość czło-

bytu. Zarazki „wystrzeliwane” w trak-

Nasz układ odpornościowy jest żywą

wieka na zakażenie. Przerwanie jednego

cie kichania mogą osiągać prędkość

„tkanką”, która podlega oddziaływaniom

z tych ogniw prowadzi do eliminacji

160 km/h i być przenoszone na odle-

ze środowiska zewnętrznego. Po każdym

głość 3 m, a przy kaszlu ok. 100 km/h.

kontakcie z patogenem, uruchamiane są

Droga związana z naruszeniem cią-

mechanizmy mające na celu zwalczenie

wiek, nosiciel choroby, lub materia nieoży-

głości tkanek częściej określana jako

lub zapobieganie rozwojowi zakażenia

wiona np.: przedmioty, klamki w miejscach

droga krwi. Źródłem zakażenia jest

oraz wytworzenie „komórek pamięci” na

publicznych, poręcze w autobusach na

krew, zakażone tkanki lub narzędzia,

przyszłość. Zjawisko to jest wykorzystywa-

powierzchni, której bytuje patogen. Same

na których występuje patogen. Jest

ne w szczepieniach ochronnych.

zakażenia mogą przenosić się kilkoma

to droga zakażenia, która zyska-

Zapobieganie i zwalczanie chorób zakaź-

drogami:

ła duże znaczenie w drugiej poło-

nych polega na przerwaniu łańcucha epi-

Droga pokarmowa (fekalno-oral-

wie XX wieku. Chodzi tu głównie

demicznego poprzez wyeliminowanie jed-

na) to głównie zakażenia i zatrucia

o

wątroby

nego z jego elementów: unieszkodliwieniu

pokarmowe oraz biegunki dziecięce

i AIDS. Przerwanie tej drogi zakażenia

źródła, przerwaniu drogi szerzenia lub

a w przeszłości

dury i cholera.

polega na dokładnym badaniu daw-

uodpornieniu na zakażenie.

Źródłem zakażenia jest głównie czło-

ców krwi i narządów, oraz badaniu

Do najczęstszych technik likwidacji źró-

wiek, skażona woda lub pokarm,

samej krwi i narządów. Do zakażeń

dła należy izolacja chorych, w warunkach

ale też przedmioty. Najczęstszą przy-

drogą krwi zaliczamy także tzw. zaka-

domowych lub szpitalnych. W związku

czyną zakażeń pokarmowych jest

żenie wertykalne czyli przeniesione

z występowaniem nosicielstwa, często

brak higieny osobistej i nie mycie

z matki na płód, do czego dochodzi

bezobjawowego, duże znaczenie mają

rąk po skorzystaniu z toalety. Na

głównie podczas porodu, ale także

badania przesiewowe u osób mogących

dłoniach zostają bakterie kałowe z

podczas ciąży w wyniku jej patolo-

stanowić zagrożenie dla populacji. Osoby

grupy Enterococcus, które bardzo

gii. Dlatego, tak ważne jest badanie

takie, nie mogą być zatrudnione na stano-

łatwo są przenoszone na przed-

kobiet w ciąży, gdyż w większości

wiskach sprzyjających szerzeniu patogenu,

mioty czy pokarmy. W przeszło-

przypadków można znacznie zmniej-

ani być dawcami krwi lub narządów.

ści dochodziło do skażenia wody

szyć ryzyko zakażenia dziecka.

Czasami źródłem zakażenia mogą być

Droga kontaktowa to zakażenie

zwierzęta, wtedy mówimy o tzw.

w wyniku bezpośredniego kontaktu

chorobach

nowych zachorowań. Źródłem zakażenia może być chory czło-

i upraw poprzez odprowadzanie ścieków komunalnych i przemysło-

8

Droga kropelkowa to zakażenia

Gazeta Pacjenta Zima 2013

powietrzu,

wirusowe

poprzez

zapalenie

zainfekowane kleszcze.

odzwierzęcych.


WARTO WIEDZIEĆ

Zapobieganie i zwalczanie chorób zakaźnych polega na przerwaniu łańcucha epidemicznego poprzez wyeliminowanie jednego z jego elementów: unieszkodliwieniu źródła, przerwaniu drogi szerzenia lub uodpornieniu na zakażenie. W takich przypadkach bardzo rzadko stosuje się leczenie i izolację, znacznie częściej praktykowany jest ubój sanitarny pojedynczych sztuk lub całych stad. Przecięcie drogi szerzenia się zakażenia zależy w dużym stopniu od jego rodzaju. W przypadku drogi pokarmowej polega na dostarczeniu dobrej, nieskażonej wody i żywności oraz na prawidłowym odprowadzaniu nieczystości. Likwidacja zakażeń przenoszonych drogą powietrzną to głownie przestrzeganie zasad higieny – zasłanianie nosa i ust przy kichaniu, kaszlu a nawet głośnym mówieniu. Droga naruszenia ciągłości tkanek to działania medyczne jak i niemedyczne (kosmetyczno-fryzjerskie i tatuaże), należy tu przestrzegać stosowania jednorazowego sprzętu. Do zabiegów mających na celu przerwanie drogi zakażeń przenoszonych przez przenosicieli należą zabiegi deratyzacji i dezynsekcji oraz odpowiednie zabezpieczenie zakładów produkujących żywność, jak również zabezpieczenie odpadów komunalnych. Trzecim ogniwem jest odporność, która podnosi się poprzez szczepienia ochronne. Dla uzyskania odpowiedniego stopnia uodpornienia konieczna jest realizacja odpowiednich schematów szczepienia, co znajduje odbicie w kalendarzu szczepień. Zalicza się do nich szczepienie podstawowe

(szczepienie

pierwotne

i dawka uzupełniająca) oraz podawane co kilka lat

dawki

przy-

pominające.

W przypadku wyszczepienia dużej części

sezonową czyli zachorowania w okresie

populacji, przeciwko chorobie zakaźnej,

epidemicznym (październik - kwiecień)

w której źródłem zakażenia jest człowiek,

wywołane typowymi dla ludzi wirusami

dochodzi do ochrony nie tylko tych którzy

grypy oraz pandemie czyli zachorowania

zostali zaszczepieni ale też ochrony osób

występujące co kilkanaście, kilkadziesiąt

nieuodpornionych, zjawisko to nazywa

lat, mające zasięg światowy, wywołane

się odpornością gromadną lub środo-

wirusami nietypowymi dla ludzi lub pod-

wiskową. Aktualnie jesteśmy w okresie

typami np. hiszpanka.

zwiększonych zachorowań na grypę i tzw.

W obu tych ostrych chorobach postę-

przeziębień.

powanie jest podobne. Obie przenoszą wiruso-

się drogą kropelkową i dlatego tak ważne

wą, związaną z zapaleniem błony ślu-

jest przerwanie szerzenia się zakażeń,

zowej nosa, gardła i zatok przynoso-

poprzez zachowanie zasad higieny osobi-

wych. Źródłem zakażenia są chorzy

stej oraz szczepienie ochronne.

ludzie. Choroba ustępuje samoistnie, po

Choroby zakaźne występują w naszym

10 dniach, suchy męczący kaszel może

środowisku przez cały rok, nasilając się

utrzymywać się nawet do 2 miesięcy,

sezonowo, dlatego tak ważne jest prze-

co związane jest z odbudową nabłon-

strzeganie podstawowych zasad higieny.

Przeziębienie

jest

chorobą

ka dróg oddechowych. Grypa jest ostrą chorobą układu oddechowego wywołaną przez wirusa grypy. Wyróżniamy grypę

Gazeta Pacjenta Zima 2013

9


NASZE PRZYCHODNIE

ZLO ul. Abrahama 16 mgr Urszula Malinowska

W

1989 r. w centralnym punk-

Pielęgniarka koordynująca mgr Urszula Malinowska

p.o. kierownika lek. med. Bolesław Stelmaski

tów zostały utworzone na terenie przy-

na przełomie ostatnich kilku lat w placówce

chodni trzy punkty pobrań: dla dorosłych

był montaż windy dla pacjentów, prze-

i dzieci, chorych na cukrzycę oraz dla

budowa i przystosowanie toalet dla osób

kobiet ciężarnych. Dzięki

tym zmianom

niepełnosprawnych oraz remont dwóch

w funkcjonowaniu przychodni mogliśmy

kondygnacji z rozbudową rejestracji stano-

poprawić komfort świadczonych usług dia-

wiącej wizytówkę całej przychodni.

gnostycznych w tych miejscach, a także

W listopadzie b.r. ze środków finan-

zmniejszyć czas oczekiwania pacjentów.

sowych

W strukturze przychodni ma swoją siedzi-

Warszawa został przeprowadzony remont

bę Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna,

w pomieszczeniach, w których swoją sie-

której pracownicy świadczą usługi zdro-

dzibę ma poradnia rehabilitacji leczniczej.

wotne w dni powszednie od 18.00 – 8.00

W ramach modernizacji zostały wykona-

oraz w soboty, niedziele i święta od 8.00

ne następujące prace: wymiana posadzek,

do 8.00 dnia następnego.

renowacja parkietów w dwóch salach gim-

Funkcję kierownika tej jednostki pełni

nastycznych, wymiana opraw oświetlenio-

lek. med. Marek Bachański a Pielęgniarką

wych wraz z osprzętem, wymiana drzwi i

Koordynującą jest mgr Dorota Kubik.

pomalowanie pomieszczeń. Została także

Dużym przedsięwzięciem zrealizowanym

przeprowadzona reorganizacja gabinetów,

cie osiedla Gocław powstała jedna z największych i najno-

wocześniejszych placówek służby zdrowia – przychodnia przy ul. Abrahama16. Obecnie pełniącym obowiązki kierownika przychodni jest lek. med. Bolesław Stelmaski. Niemal od początku działalności placówki funkcję Pielęgniarki Koordynującej pełni mgr Urszula Malinowska. Chcąc sprostać potrzebom zdrowotnym mieszkańców Dzielnicy Warszawa Praga Południe, poza działalnością podstawowej opieki zdrowotnej funkcjonują tu następujące poradnie specjalistyczne: chirurgii ogólnej, diabetologiczna, kardiologiczna, położniczo – ginekologiczna, urologiczna i rehabilitacji leczniczej. Oferujemy w nich fachową pomoc profesjonalnie przygotowanej kadry medycznej a także nowoczesny sprzęt diagnostyczny. Na terenie przychodni znajduje się Centralne Laboratorium Analityczne, wyposażone w nowoczesny sprzęt laboratoryjny, w którym zatrudniony jest doświadczony personel. Kierownikiem Centralnego Laboratorium Analitycznego jest mgr Urszula Nowak – Koczocik. Wychodząc naprzeciw potrzebom pacjen-

Urzędu

Miasta

Stołecznego

której celem było zwiększenie liczby stanowisk dla osób rehabilitowanych a tym samym podwyższenie standardu udzielania świadczeń. Mamy nadzieję, że nasze działania spotkają się z przychylnym odbiorem ze strony pacjentów. Na szczególne uznanie zasługują wszyscy pracownicy placówki, którzy bardzo angażują się w codzienną pracę przychodni budując przyjazny dla pacjentów jej wizerunek. Zapraszamy do naszej przychodni. Rejestracja w ZLO przy ul Abrahama 16

10

Gazeta Pacjenta Zima 2013


TEMAT NUMERU

Herbata

czy

?

Kawa mgr Bożena Pawłowska

Kawa i herbata to dwa najpopularniejsze napoje świata. Polska zajmuje trzecie miejsce w Europie w spożyciu herbaty. Przeciętny Polak spożywa jej ok. 1 kg rocznie. Kolejny popularny napój to kawa – największe jej ilości w roku, wypijają mieszkańcy Skandynawii ok. 12 kg. Polacy konsumują ok. 3 kg kawy na rok.

Gazeta Pacjenta Zima 2013

11




TEMAT NUMERU

K

awa

naczyniowe i obniża poziom złego cho-

Dlaczego nie poleca się pić herbaty

czy

lesterolu. Poza tym, fluor w niej zawarty

do posiłku?

herbata? co mamy

chroni zęby przed próchnicą. Herbaty,

Herbata

wybrać? - te pytania

szczególnie czarna i zielona, korzystnie

i zaburza trawienie. Czarna herbata zwal-

rozcieńcza

soki

żołądkowe

zadajemy sobie dość czę-

wpływają na układ pokarmowy zmniejsza-

nia przyswajanie żelaza, blokuje wapń,

sto. W artykule spróbuję wyja-

ją skutki niestrawności, wykazują działanie

magnez i cynk. Dlatego zaleca się picie

śnić jakie właściwości mają obydwa

bakteriobójcze z tego powodu łagodzą

herbaty na godzinę przed posiłkiem lub

popularne napoje, co nam szkodzi

przebieg zatruć pokarmowych. Herbata

2 godziny po posiłku.

w związku z ich spożywaniem, a co służy

ma działanie łagodzące na skórę. Napary

naszemu zdrowiu?

herbaciane korzystnie oddziaływają na nerki

Co się dzieje, gdy pijemy herbatę

Picie herbaty daje nam: odprężenie, gasi pra-

i drogi moczowe, mogą być wykorzystywa-

w nadmiarze?

gnienie i orzeźwia. Występuje w niej wiele

ne jako łagodny środek moczopędny.

Większe ilości przyjmowanej herbaty nie są korzystne dla organizmu. Wypijanie nad-

cennych składników m.in.: teina, substancja podobna do kofeiny, o działaniu pobudza-

Jakie ilości herbaty są zalecane i jak

miernych ilości herbaty powoduje:

jącym i wzmacniającym koncentrację. Teina

czas jej zaparzania wpływa na nasz

tym się różni od kofeiny, że nie działa tak

organizm ?

gwałtownie i nie ma niekorzystnego wpły-

„Swoją herbatę pij bez pośpiechu i z sza-

wu na serce i układ krążenia. Poza tym,

cunkiem, jak gdyby była to oś wokół której

w herbacie znajdują się: garbniki - tanina,

obraca się cały świat – powoli, miarowo,

zową żołądka, zniszczyć witaminę B1

która osłabia działanie teiny. Wspomniane

bez pędu ku przyszłości. Żyj tą właśnie

i zaburzyć wchłanianie składników

garbniki mają działanie przeciwbakteryjne

chwilą, bo tylko ta chwila jest życiem”.

i wspomagają leczenie infekcji żołądkowych.

(Thich Nhat Hanh,

Kolejnym składnikiem herbaty są polifenole

buddyjski). Zaleca się picie herbaty w ilości

(flawonoidy) - związki organiczne spowal-

nie więcej niż 4 kubki dziennie (ok.1 litra).

niające procesy starzenia i będące prze-

Lepiej pić herbatę liściastą niż w posta-

ciwutleniaczami (zapobiegającymi nowo-

ci torebek. Herbata ekspresowa zawiera

tworom i chorobom sercowo - naczy-

cząstki liści i pył herbaciany nie posiada tak

1 łyżeczka na szklankę wody może

niowym). Polifenole mają także działanie

doskonałego aromatu i pełnego bukietu

powodować bóle głowy oraz zabu-

przeciwzapalne oraz uszczelniające ścia-

składników jaki mają suszone liście herba-

rzenia rytmu serca.

ny

ciane.

naczyń

krwionośnych.

Najwięcej

gorsze przyswajanie żelaza przez organizm (ryzyko anemii i zażółcenie

wietnamski mnich

zębów), •

garbniki mogą podrażniać błonę ślu-

pokarmowych, •

mocna herbata wypita przed snem może spowodować bezsenność,

zawarte w herbacie szczawiany sprzyjają powstaniu kamicy nerkowej,

picie herbaty mocnej więcej niż

tych związków zawiera herbata biała

Ważny jest czas parzenia herbaty. W ciągu

Co zawiera ziarno kawy?

i zielona. W herbacie znajdują się także mine-

2 minut uwalnia się najwięcej korzystnych

Ziarno kawy składa się z: 35-40%

rały m. in: wapń, żelazo, potas, sód, cynk

polifenoli. Herbata krótko parzona 2-3

węglowodanów, 10-17% tłuszczu, 8%

i fluor, witaminy A, B1,B2 ,C,E,K oraz teani-

minuty ma działanie pobudzające, dzięki

związków białkowych, 5 - 10% polife-

na - aminokwas, obniżający ciśnienie krwi,

uwalnianej teinie. Parzona dłużej ok. 5-8

noli,1-2,5% kofeiny, garbników, składni-

działający uspokajająco. Najwięcej teaniny

minut wpływa kojąco i odpręża. To dzia-

ków mineralnych oraz ok. 700 związków

zawiera herbata czerwona.

łanie spowodowane jest przez

Jak działa herbata? Stymuluje układ krążenia, poprawia funkcje

14

Gazeta Pacjenta Zima 2013

garbniki

aromatycznych. Po wypiciu kawy stęże-

- taninę, która neutralizuje teinę i nadaje

nie kofeiny wzrasta i utrzymuje się od 2

napojowi gorzkawo – cierpki smak.

do 4 godzin. Pobudzające działanie kofeiny trwa krócej u kobiet, bowiem jest


TEMAT NUMERU

ona szybciej usuwana z ich organizmu

biegać zmęczeniu mięśni. Ma ona działanie

(ok. 30% szybciej niż u mężczyzn).

moczopędnie, dzięki temu usuwane są z organizmu szkodliwe substancje wraz

Dla porównania podaję

ilości kofeiny

Co jeszcze warto wiedzieć o kawie: •

kawa nie uzależnia, ale jest ona napojem do którego się przyzwyczajamy,

z moczem. Kawa potęguje i przyspiesza

zawarte w różnych napojach:

działanie

filiżanka kawy robusta 330 mg

W ostatnich latach zmieniły się poglądy

środków przeciwbólowych.

filiżanka kawy arabica 175 -185 mg

na temat szkodliwego działania kawy na

filiżanka kawy rozpuszczalnej 95 mg

organizm.

filiżanka czarnej kawy 80 - 120 mg

Spożycie kawy w umiarkowanych ilościach,

filiżanka espresso 60 mg

o odpowiedniej porze nie wiąże się z wyso-

kaloryczna 100 g to 2 kcal, zaś kawa

szklanka herbaty 45 - 65 mg

kim poziomem cholesterolu, nie ma także

z dodatkami potrafi być bombą kalo-

puszka cola coli 45 mg

związku ze wzrostem ryzyka udaru mózgu

ryczną, np.: po dodaniu mleka skon-

chorób serca.

densowanego to już 200 kcal,

kawa pita z mlekiem 1,5 – 2% nie podrażnia błony śluzowej żołądka,

Wypicie codziennie 3 do

czarna kawa bez dodatków nie jest

Jak kawa wpływa na organizm ?

4 filiżanek kawy dziennie o 1/3 zmniejsza

Spożycie do 500 mg kofeiny dziennie tj. nie

ryzyko śmierci z powodu chorób układu

więcej niż 4 filiżanki kawy nie ma szkodliwe-

krążenia. Kofeina zawarta w kawie, ma dzia-

cenniejsze

go wpływu na organizm.

łanie przeciwzapalne i utleniające, to chroni

w ekspresie ciśnieniowym.

Kawa pita w umiarkowanych ilościach dzię-

naczynia krwionośne przed miażdżycą.

aby uzyskać to, co w kawie najnależy

zaparzyć

Na zakończenie jeszcze przytoczę dwa

ki kofeinie pobudza organizm, przyspiesza akcję serca i na krótko podnosi ciśnienie

Co się dzieje gdy kawę pijemy

cytaty o kawie:

tętnicze krwi.

w nadmiarze ?

„Kawa

Kofeina w mózgu blokuje receptory sygna-

Spożycie dużej ilości kawy (kofeina w

ka – jak każde złoto obdarza wszyst-

lizujące potrzebę snu, zwiększa spraw-

dawce 1000 mg staje się trująca) może

kich poczuciem luksusu i szlachetności”.

ność myślenia, znosi zmęczenie psychiczne

wywołać uczucie nerwowości, niepokoju,

(Abd – Al – Kadir - algierski przywódca).

i fizyczne. Kawa staje się szczególnie cenna,

rozdrażnienia, bezsenności. Kawa powodu-

Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu o kawie

gdy jesteśmy wyczerpani bądź, gdy musimy

je zwiększone wydzielanie kwasu solnego

pisał „… ma czarność węgla, przejrzystość

zachować przytomność umysłu. Regularne

w żołądku, dlatego pita na czczo nasila

bursztynu, zapach mokki i gęstość miodnego

picie kawy stymuluje naczynia krwiono-

dolegliwości bólowe u osób z wrzodami

płynu …”.

śne w mózgu, dzięki temu do komórek

żołądka. Kawa nie jest zalecana osobom,

mózgowych dociera więcej tlenu. Kofeina

które mają refluks żołądkowo – przeły-

Trudno jednoznacznie

zawarta w kawie korzystnie wpływa na

kowy. Kofeina zawarta w niej zmniejsza

na pytanie – czy wybrać kawę czy

osoby z astmą. Powoduje rozszerzenie

napięcie dolnego zwieracza przełyku, co

herbatę? Obydwa napoje mają

naczyń krwionośnych oskrzeli, dzięki czemu

sprzyja zarzucaniu treści żołądkowej do tej

zalety, jeśli pijemy je o odpo-

organizm staje się lepiej dotleniony. Kawa

części przewodu pokarowego. Nadmiar

wiedniej porze i nie

(niesłodzona) zmniejsza ryzyko cukrzycy

kofeiny może podrażniać jelita i powoduje

przesadzamy z ich

typu II. Przeciwutleniacze w niej zawarte

zaburzenia rytmu serca. Dlatego u osób

ilością.

wpływają korzystnie na metabolizm cukru

z nadciśnieniem, arytmią serca, jaskrą lub

w organizmie. Poza tym kawa przyspie-

nieżytem żołądka, kobiet ciężarnych i kar-

sza metabolizm, tym samym

miących picie kawy nie jest wskazane.

zwiększa

jest

złotem

prostego

człowie-

odpowiedzieć

tempo przemiany lipidów, pomaga zapo-

Gazeta Pacjenta Zima 2013

15


Programy Profilaktyczne Program profilaktyki raka szyjki macicy

Program profilaktyki chorób układu krążenia

Program profilaktyki gruźlicy

Proponujemy

Adresowany jest do osób dorosłych,

badania

Program skierowany jest do osób,

cytologiczne, dla kobiet w wieku

bezpłatne

które: w bieżącym roku kalenda-

25-59 lat * zamieszkałych na tere-

rzowym ukończyły 35,40,45,50 lub

nie województwa mazowieckiego,

55 lat i w ciągu ostatnich 5 lat nie

które w okresie ostatnich 3 lat nie

korzystały z badań wykonywanych

uczestniczyły w w/w programie lub

w ramach w/w. programu oraz nie

otrzymały pisemne wskazanie od

miały wcześniej rozpoznanej choro-

lekarza do wykonania badania za

by układu krążenia. W pakiecie badań znajdują się:

Zapraszamy do ZLO:

pomiary ciśnienia tętniczego krwi,

przy ul. Saskiej 61

badanie poziomu cholesterolu cał-

tel.: 22 617 68 86, 22 617 36 39

kowitego, HDL, LDL, trójglicery-

przy ul. Grochowskiej 339

dów, glukozy oraz określenie BMI.

tel.: 22 810 50 07

Lekarz

przeprowadza

wy-

wiad na podstawie ankiety zgodnej Warunkiem uczestnictwa w pro-

z Kartą Badania Profilaktycznego oraz

gramie jest posiadanie aktualnego

ocenia czynniki ryzyka zagrożenia

dowodu ubezpieczenia. Prosimy o

chorobami układu krążenia.

przyniesienie ostatniego wyniku badania cytologicznego.

Zapraszamy pacjentów zadeklarowanych do lekarzy

* przy określeniu wieku bierze się pod uwa-

poz w naszych placówkach:

gę rok urodzenia

przy ul. Abrahama 16, ul. Saskiej 61, ul. Kickiego 24, ul. Sygietyńskiego 3, ul. Ateńskiej 4, ul. Zamienieckiej 73, ul. Ostrołęckiej 4, ul. Ostrzyckiej 2/4, ul. Grochowskiej 339

16

Gazeta Pacjenta Zima 2013

miały kontakt z osobami chorymi na to schorzenie; do osób bezdomnych, bezrobotnych, niepełnosprawnych, obciążonych długotrwałą chorobą, uzależnionych od: tytoniu, alkoholu, narkotyków.

12 miesięcy.

poz

które nie chorowały na gruźlicę, ale

Warunkiem uczestnictwa w w/w programie jest wypełnienie pisemnego oświadczenia, że w ciągu ostatnich 24 miesięcy uczestnik programu nie podlegał badaniu ankietowemu pielęgniarki poz w ramach profilaktyki gruźlicy (także u innych świadczeniodawców). Osoby zainteresowane proszone są o zgłoszenie się do pielęgniarek środowiskowych - rodzinnych w następujących przychodniach: przy ul. Abrahama 16, ul. Saskiej 61, ul. Kickiego 24, ul. Sygietyńskiego 3, ul. Ateńskiej 4, ul. Zamienieckiej 73, ul. Ostrołęckiej 4, ul. Ostrzyckiej 2/4, ul. Grochowskiej 339


Czy wiesz czym są Porfirie?

ABC pacjenta

Porfirie są schorzeniami występującymi rzadko. Są bardzo złożoną pod względem klinicznym i laboratoryjnym chorobą, która przysparza często nawet doświadczonym lekarzom trudności w kwestii diagnozy. Sprawia to, że albo w ogóle nie zostają zdiagnozowane, bądź też zostają zdiagnozowane zbyt rzadko lub bardzo późno. mgr Katarzyna Sikorska, diagnosta lobolatoryjny

P

orfirie to grupa chorób metabolicz-

(zmienionego) genu przez potomstwo,

niach biochemicznych, enzymatycznych

nych. Są one spowodowane obni-

zarówno płci żeńskiej jak i męskiej wynosi

i genetycznych. Badania biochemiczne

żoną aktywnością poszczególnych

50%. Nie u każdej osoby, która jest nosi-

polegają na oznaczeniu stężenia wydalanych

enzymów, które biorą udział w biosyntezie

cielem defektywnego genu musi wystąpić

z moczem i kałem porfiryn. Potwierdzeniem

hemu. Hem jest niezbędny do syntezy

atak ostrej porfirii. U większości nosicieli

tej wstępnej diagnozy są badania enzyma-

hemoglobiny. Niedobór hemoglobiny pro-

tego zmutowanego genu, w ciągu ich życia

tyczne polegające na zbadaniu aktywności

wadzi do zaburzenia dojrzewania krwinek

nie występuje ani jeden atak ostrej porfirii.

odpowiedniego enzymu, wykonywane

czerwonych. Hem jest również składową

W Europie w przybliżeniu jedna osoba na

z krwi pobranej na heparynę. Ostatecznym

wielu enzymów obecnych w organizmie.

75 000 mieszkańców cierpi na ataki ostrej

potwierdzeniem diagnozy są badania

Porfirie w większości mają podłoże gene-

porfirii. Objawy ataku ostrej porfirii są bar-

genetyczne. W przypadku porfirii stęże-

tyczne. Każdy enzym szlaku biosyntezy

dzo niespecyficzne. Zazwyczaj zaczynają

nie wydalanych z moczem i kałem por-

hemu kodowany jest przez inny gen.

się od silnych bólów brzucha. Pojawiają

firyn jest wielokrotnie zwiększone, nato-

Mutacje (zmiany) w tych genach prowadzą

się nudności, wymioty oraz zaparcia.

miast aktywność enzymatyczna enzymów

do zmiany struktury enzymu i obniżenia

U niektórych chorych występują zabu-

będzie obniżona.

jego aktywności. Powstaje wówczas blok

rzenia świadomości, drętwienia, drgawki

Badania w kierunku porfirii należy wyko-

enzymatyczny, w wyniku którego docho-

i porażenia kończyn. Porażenie mięśni

nać wówczas, gdy u pacjenta występują

dzi do wytwarzania i gromadzenia się w

oddechowych może stanowić zagrożenie

powtarzające się bóle brzucha, które nie

organizmie produktów pośrednich prze-

dla życia chorego. Większość pacjentów

wynikają z żadnej innej jednostki choro-

miany hemu w postaci porfiryn, co jest

całkowicie odzyskuje siły po ostrym ataku,

bowej, nieuzasadnione nudności, czy też

przyczyną wystąpienia objawów choroby.

a niedowłady kończyn ustępują po trwają-

niedowłady. Jest to ważne badanie, gdyż

Porfirie możemy podzielić na ostre i nie-

cej kilka miesięcy rehabilitacji. Ataki ostrych

istnieje ryzyko, że lekarz postawi niewłaści-

ostre.

porfirii mogą być wywoływane przez nie-

wą diagnozę i ewentualnie przepisze leki,

Do ostrych zaliczamy:

które leki, chemikalia( farby, lakiery, kleje),

które mogą zaostrzyć atak lub skieruje nie-

ostrą przerywaną porfirię

alkohol, infekcje, kuracje odchudzające.

potrzebnie na operację (np. laparotomię

porfirię mieszaną

W przypadku, gdy atak ostrej porfirii nie

zwiadowczą). Powszechnie używane do

dziedziczną koproporfirię

zostanie rozpoznany lub będzie nieprawi-

znieczulenia leki, nie tylko wywołują ataki

porfirię z niedoboru dehydratazy

dłowo leczony może mieć skutek śmiertel-

ostrej porfirii, ale mogą ją wydłużać.

kwasu delta - aminolewulinowego

ny. Ataki nie występują przed okresem doj-

W przypadku zdiagnozowania u pacjen-

Do nieostrych porfirii zaliczamy:

rzewania i w starszym wieku. Występują

ta porfirii, badanie należy przeprowadzić

porfirię skórną późną

głównie pomiędzy drugą a czwartą dekadą

również członkom jego rodziny.

protoporfirię erytropoetyczną

życia. Kobiety w wieku rozrodczym są

wrodzoną porfirię erytropoetyczną

bardziej narażone na wystąpienie ostrego

Źródło artykułu:

Ostre porfirie są schorzeniami dziedziczny-

ataku. Rozpoznanie ostrego ataku i ziden-

Kurs w ramach specjalizacji z laboratoryjnej

mi, a ryzyko odziedziczenia zmutowanego

tyfikowanie typu porfirii opiera się na bada-

diagnostyki medycznej. 21-25.01. 2013 r.

Gazeta Pacjenta Zima 2013

17


Abecadło zdrowia

n e g o r t a j "J" jak i oznacza „iatros” o eg ki ec gr ka zy ję z odzi Termin jatrogenia poch j mówiąc jatrogenia ze ac In . cy zą od ch po – lekarz, „genesis” – utek autosugestii sk na a uw cz od t en cj kie pa oznacza dolegliwości ja chowaniem personelu za b lu i m ia dz ie ow yp . Wiążą się one z w stan fizyczny lub na ać yw pł w ie iw dl ko ą sz medycznego, które mog z jatrogenią objawiają ne za ią zw ci oś liw eg ol psychiczny pacjenta. D rednio rzutuje na oś zp be co , ku lę y cz ia ości się poczuciem zagrożen .: odczuwanie dolegliw .in m h yc zn yc at m so powstanie objawów snu. bólowych, czy zaburzeń

mgr Bożena Pawłowska

C

zynnikami,

które

mogą

powstanie dolegliwości jatrogennych ma

przyczyniać się do powstania

stwarzanie poczucia dużego dystansu

dolegliwości

pomiędzy personelem a pacjentem

o

charakterze

jatrogenicznym są m.in .:

oraz lekceważenie potrzeb pacjenta, (w szczególności potrzeby bezpieczeń-

Przekaz i odbieranie informacji:

stwa czy zachowania intymności chorego).

Przykładem tu może być niewystarczający zakres podawanych informacji, czy brak informowania chorego o jego stanie

zdrowia

i

zaordynowanym

Nieprawidłowe procesu leczenia:

leczeniu, a także mówienie do pacjenta

W tym miejscu można by przytoczyć

niezrozumiałymi

sytuację, gdy lekceważona jest

sformułowaniami.

Można tutaj wymienić także wzajemne

potrzeba

porozumiewanie

pacjenta

się

personelu

przygotowania pod

względem

medycznego fachowymi zwrotami czy

psychicznym do czekających

szeptanie w obecności pacjenta, bądź

go badań diagnostycznych

używanie słów, które pacjent może

czy zabiegów. Może to

odbierać jako straszenie.

być nieuzasadnione stosowanie leków.

Nieprawidłowa postawa wobec

Te zdarzenia mogą

chorego:

wywoływać

W tej grupie czynników wpływ na

18

postępowanie

personelu medycznego podczas

Gazeta Pacjenta Zima 2013

u pacjentów.

lęk


Abecadło zdrowia

nia Przyjmując leki bez zaleceń lekarskich należy zachować zdrowy rozsądek, aby nie dać się zmanipulować reklamie. W sytuacji, gdy pacjent powinien być

nasercowych i antydepresyjnych,

hospitalizowany twarde przestrzeganie

połączonego

bezdusznych zasad pracy oddziału,

poziomu

chaos i głośne zachowywanie się

niedocukrzenia oraz pogorszenia

Wpływ na powstawanie tego typu

personelu szpitala mogą spowodować

się

psychicznej

jatrogenii ma także reklama leków

u przebywających

(z

nasileniem

bez recepty. Pacjenci ze względu na

jentów

m.in.:

w oddziale pac-

niepokój,

poczucie

zmęczenia, zaburzenia snu.

z

zaburzeniem

elektrolitów,

sprawności sennością

czy

także

objawów otępienia). •

lekową

działanie leków odwadniających).

łatwą dostępność do tych preparatów

wynikającą

właściwego

zaś preparaty żeń - szenia hamują

z

nie-

stosują je często, bez kontroli lekarza,

stosowania

się

co może prowadzić do powstania

Wyróżniamy następujące postacie

pacjentów do zaleceń lekarskich

powikłań.

jatrogenii:

(np.: mylenie nazw leków przez

Nie wszystkich przyczyn

osoby

dla się uniknąć. Aby wyeliminować

instytucjonalną

z

realizowanym

niewłaściwie

leczeniem

związaną

lub nieprawidłowo

o

starsze,

przyjęciu

przyjęcie

zapominanie

dawki za

leku,

dużej

lub

dawki

jatrogenii

jatrogenię instytucjonalną i konieczne jest wprowadzenie

lekową zmian

prowadzoną opieką medyczną np.:

medykamentu

gdy pacjent w podeszłym wieku,

otępienia czy niedowidzenia), lub

do

pacjenta,

trudno adoptujący się do nowych

przyjmowaniem bez ograniczeń

w

komunikacji

warunków zostaje przeniesiony

leków

czy

poprzez ciągłe edukowanie się w tym

do innej placówki medycznej

preparatów

bez

kierunku, dostosowanie systemu pracy

i jest badany pobieżnie, a personel

recepty.

mogą

placówek ochrony zdrowia do potrzeb

nie poświęca mu należnej uwagi.

osłabiać bądź nasilać działanie

pacjentów

Wówczas u tego pacjenta mogą

leków

przez

procedur medycznych. Przyjmując leki

pojawić się zaburzenie łaknienia,

lekarza (np.: preparaty, które

bez zaleceń lekarskich należy zachować

chudnięcie co z kolei może

w

zdrowy rozsądek, aby nie dać się

prowadzić

dziurawiec hamują działanie leków

do

odwodnienia

(z

powodu

przeciwbólowych ziołowych

Preparaty

te

zaordynowanych

swoim

składzie

zawierają

podejścia pracowników medycznych pokonanie

poprzez

barier

interpersonalnej

wprowadzanie

zmanipulować reklamie.

Gazeta Pacjenta Zima 2013

19


warto wiedzieć

Witamina D3. Co nowego o niej wiemy? W ostatnim czasie w literaturze medycznej pojawiło się wiele doniesień naukowych poruszających interesujący problem głębokiego niedoboru witaminy D3 u dorosłych.

dr n. med. Justyna Swarowska Knap

W

iadomo że

powszechnie,

przyczyną

nostek międzynarodowych.

W ostatnim

młodych kobiet, jeszcze większy odsetek

krzywicy

czasie w literaturze medycznej pojawiło się

ludzi z niedoborem wit. D3 stwierdza się

u dzieci jest niedobór wita-

wiele doniesień naukowych poruszających

wśród pacjentów klinik reumatologicznych

miny D3. Wszystkie mamy podają swoim

interesujący problem głębokiego niedoboru

przyjmujących przewlekle glikokortykoste-

nowo narodzonym pociechom krople

witaminy D3 u dorosłych.

roidy (ponad 90%). Prawidłowe stężenie

z wit D3 już od 3 tygodnia życia. U dzieci

Na podstawie badań przeprowadzonych w

wit D3 dla dorosłych powinno być wyższe

urodzonych z prawidłową wagą i karmio-

populacji polskiej według różnych autorów

niż 30 ng/ml.

w naszym klimacie dawką

znaczny lub średni niedobór witaminy D3

Główne przyczyny niedoboru wit D3 to

profilaktyczną wit D3 jest dawka 400 jed-

stwierdzono u 30% młodzieży i aż u 70%

obniżenie syntezy wit D3 w skórze

nych piersią,

Hospicjum Domowe Zespół Hospicjum Domowego obejmuje wszechstronną opieką pacjentów zmagających się z codziennymi problemami związanymi z postępującą, często nieuleczalną chorobą. Wspiera również ich bliskich. Podejmowane działania mają na celu zapobieganie cierpieniu, leczenie bólu i innych objawów choroby, a także udzielanie pomocy w rozwiązywaniu problemów wraz ze wsparciem dla rodziny pacjenta. W Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Praga Południe realizuje się świadczenia zdrowotne w zakresie opieki paliatywnej na terenie Dzielnicy Praga Południe. Żeby pacjent mógł być objęty opieką paliatywną i hospicyjną konieczne jest uzyskanie skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Pacjent, jego rodzina lub opiekun powinien wyrazić zgodę na piśmie. Siedziba Hospicjum Domowego znajduje się w ZLO przy ul. Ostrołęckiej 4. Wszelkie informacje można uzyskać od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00 - 20.00 na miejscu, lub dzwoniąc pod numery telefonów:

22 810-15-04; 22 810-20-42 do 43 wew. 33; 90 20

Gazeta Pacjenta Zima 2013


warto wiedzieć

Podstawowym źródłem witaminy D 3 jest jej synteza w skórze pod wpływem działania promieni słonecznych. Dopiero na drugim miejscu znaczenie ma dostarczanie witaminy z pokarmem. ,,moda na nieopalanie’’, używanie filtrów

tylko na gospodarkę wapniowo-fosforano-

związana z nadciśnieniem niewydolność

UVB do zabezpieczania skóry przed słoń-

wą, wodno-elektrolitową i hormonalną, ale

serca.

cem , zanieczyszczenie powietrza, szcze-

także wpływa na proces różnicowania się

Na osteoporozę najczęściej chorują kobiety

gólnie w dużych miastach, a w naszej

komórek należących do układu immuno-

po 55 roku. Rozpoznaje się ją u 30% pań po

szerokości geograficznej znaczny stopień

logicznego, co wydaje się mieć ścisły zwią-

menopauzie. Niemal połowa dotkniętych

zachmurzenia przez większą część roku.

zek z etiopatogenezą niektórych chorób

chorobą kobiet dozna w przyszłości groź-

Tymczasem podstawowym źródłem wita-

autoimmunologicznych, nowotworowych

nych, związanych z osteoporozą złamań.

miny D3 jest jej synteza w skórze pod

i alergicznych.

Bardzo często u chorych z niedoborem

wpływem działania promieni słonecznych.

Obecnie uważa się, iż witamina D3 redu-

wit D3 rozpoznaje się fibromialgię, która

Dopiero na drugim miejscu znaczenie ma

kuje ryzyko nawet 17 rodzajów nowo-

charakteryzuje się przewlekłym, uogólnio-

dostarczanie witaminy z pokarmem.

tworów. Dotyczy to m.in. raka pęcherza

nym bólem mięśni i stawów oraz wystę-

Ilość

produkowana

moczowego, piersi, okrężnicy, przełyku,

powaniem tzw. punktów tkliwych, czyli

w skórze z prowitaminy pod wpływem

żołądka, jajników, prostaty, odbytu, nerki,

miejsc ciała o nadmiernej wrażliwości na

promieni nadfioletowych światła słonecz-

macicy oraz chłoniaków. Prawdopodobnie

ucisk. Chorzy na fibromialgię, poza bólem,

nego jest na ogół w naszym klimacie niewy-

wit D3 obniża także ryzyko infekcji wiru-

odczuwają wiele innych dolegliwości, takich

starczająca, szczególnie w dużych miastach.

sowych. W badaniach nad cukrzycą typu

jak zmęczenie, uczucie sztywności ciała,

W naszej szerokości geograficznej synteza

1 wykazano, że prawidłowy poziom wita-

zaburzenia snu i nastroju. Dolegliwości te

skórna zachodzi od kwietnia do września,

miny D3 u matki i dziecka obniża ryzy-

są uciążliwe, znacznie pogarszają funkcjono-

przy zapewnieniu minimum 15-minutowej

ko zachorowania na ten rodzaj cukrzycy.

wanie w pracy i życiu prywatnym.

ekspozycji na słońce 18% powierzchni ciała

Prawidłowe stężenie wit D3 w organizmie

Aktualne polskie wytyczne dotyczące pro-

(odsłonięte przedramiona i częściowo nogi)

matki jest szczególnie ważne w drugim try-

filaktyki niedoboru wit D3 u dorosłych

w godzinach 10–15, bez stosowania filtrów

mestrze ciąży, kiedy następuje intensywny

zalecają, że podaż witaminy D z żywności

ochronnych. Natomiast od października

rozwój trzustki u dziecka. Kobiety w ciąży

i/lub preparatów farmaceutycznych powin-

do marca synteza skórna praktycznie nie

i karmiące powinny otrzymywać min. 800

na wynosić 800–1000 IU/24 h w okresie

zachodzi. Ciemniejsza skóra wymaga więk-

– 1000 jed./ dobę. Wit D3 ponadto wpły-

od października do marca, a także w mie-

szej ekspozycji na słońce, by sprostać zapo-

wa na ilość wchłanianego wapnia z przewo-

siącach letnich, jeżeli nie jest zapewniona

trzebowaniu organizmu na witaminę D.

du pokarmowego. Przy odpowiedniej ilości

wystarczająca synteza skórna witaminy D.

Witamina D3 występuje w niewielu pokar-

tej witaminy w organizmie pula wchłania-

U osób po 65. roku życia ze względu na

mach: najwięcej w tłustych rybach (makre-

nego wapnia spożywanego w pokarmach

obniżoną syntezę skórną oraz udowod-

la, łosoś, sardynki) oraz

wynosi od 30% do 80%, natomiast przy

nione działanie zapobiegające złamaniom

witaminy

D 3,

tranie, mniej

czy wątróbce. Ostatnio coraz

niskim poziomie witaminy D3 zmniejsza się

i upadkom zaleca się suplementację wit.

częściej dysponujemy również produktami,

10-15% . Niedobór zarówno witaminy D3

D3 w dawce 800–1000 jed./dobę przez

w jajach,

które są sztucznie wzbogacane w wit D3

jak i wapnia prowadzi u dzieci do krzywicy,

cały rok. W ciężkich niedoborach wit. D3

np. kaszki dla dzieci, jogurty, serki, mleko,

a u dorosłych do osteoporozy i osteoma-

dopuszcza się znacznie wyższe dawki lecz-

płatki śniadaniowe, chleb.

lacji. Według Międzynarodowej Fundacji

nicze (nawet 7000 jed./ dobę), które jednak

Coraz częściej lekarze różnych specjal-

Osteoporozy choroba ta staje się bardziej

powinny być stosowane pod ścisłą kontrola

ności podkreślają znaczenie witaminy D3

powszechnym problemem, niż częste cho-

lekarską. Zaleca się wówczas monitoro-

dla naszego zdrowia. Badania ostatnich lat

roby przewlekłe, takie jak reumatoidalne

wanie stężenia wit. D3 w surowicy co

zwracają uwagę, że ma ona wpływ nie

zapalenie stawów, astma oskrzelowa oraz

3 miesiące.

Gazeta Pacjenta Zima 2013

21


HUMOR

O Ł O S A WE

N

Telefon na informację PKP: - Jak długo jedzie pociąg z Warszawy do Gdańska ? - Chwileczkę…. - Dziękuję….. xxxxxx Nauczyciel biologii pyta ucznia: - Po czym poznasz drzewo kasztanowca ? - Po rosnących na nim kasztanach. - A jeśli kasztanów jeszcze nie będzie ? - Poczekam… xxxxxx - Jaka jest różnica między wczasami w górach a wczasami nad morzem? - W górach ceny są wysokie, a nad morzem – słone. xxxxxx

Pani pyta Jasia: - Wymień mi znanych Polaków. - Boniek, Dejna, Lato, Dudek… - A nic ci nie mówią nazwiska: Sienkiewicz, Mickiewicz, Słowacki ? - Nic, musieli chyba grać w III lidze.

Jaś wita ciocię, która przyjechała w odwiedziny na Święta: - Dzień dobry ciociu! Ale tata się ucieszy! - A to dlaczego kochanie? - Bo przed chwilą powiedział, że tylko ciebie nam brakuje do szczęścia !

xxxxxx

xxxxxx

Na lekcji biologii pani pyta ucznia: - Co wiesz o jaskółkach ? - To bardzo mądre ptaki, odlatują gdy tylko rozpoczyna się rok szkolny.

Żona do męża przed wyjściem na plażę: - Chciałabym założyć coś, co zadziwi wszystkich! - Może łyżwy.

xxxxxx

xxxxxx

Lekcja polskiego. - Jasiu, jaki to będzie przypadek, jak powiesz „ lubię nauczycieli ” ? - Bardzo rzadki, panie profesorze.

Do apteki wpada blady, drżący chłopiec: - Czy ma Pani jakieś środki przeciwbólowe? - A co boli Cię chłopcze? - Jeszcze nic, ale ojciec właśnie ogląda moje świadectwo.

xxxxxx

xxxxxx

SZANOWNI PACJENCI!

ZAPRASZAMY DO PORADNI STOMATOLOGICZNEJ w ZLO przy ul. GROCHOWSKIEJ 339 Zapisy prowadzone są osobiście lub telefonicznie: nr tel. 22 870-15-80 od poniedziałku do czwartku w godz. 8.00-18.00 piątek w godz. od 8.00 do 14.00 Krótkie terminy oczekiwania na wizytę. ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE UDZIELANE SĄ W RAMACH UMOWY ZAWARTEJ Z NFZ 22

Gazeta Pacjenta Zima 2013


KRZYŻÓWKA KRZYŻÓWKA drewniany chłopski dom

wspina się w Himalajach

ktoś niekompetentny

minerał używany w jubilerstwie

krwawa zemsta mafii

35

26

słodki, mączny deser rodzaj drzewa

wieża stożkowa jeden ze zmysłów

a

ordynarny człowiek

enzym powodujący rozpad mocznika

14

kobieta manifestacyjnie religijna

19

48

46

kobieta, której mąż umarł

8

47

siarkowy lub azotowy zamyka Zamyka butelkę butelkę

23

kolorowa na niebie niemy ptak

3

cecha tego co nowe

22

autor wiersza " Lokomotywa "

uczeń lub student

45

wraz z imieniem

6 plastikowa rurka umieszczona w żyle

32

znany polski kabaret z lat 70 - 80 tych

15

osoba będąca symbolem czegoś

37

17

7 ruch wykonywany przy chodzeniu

31

ryba z Bałtyku

38

10

błędny lub czaszkowy przeciwieństwo dnia

29

odcinek czasu w dziejach Ziemii

ilość np.: gazet w jednorazowym wydruku

44 skrót strontu pierwiastka chemicznego

los przypadający komuś

28 gęsta pasta japońska ze sfermentowanej soi

500 arkuszy papieru strumień światła z jednego miejsca

33

2

22

44

43

3

4

22

24

25

45

46

47

30

41

44

5

6

32

7

8

26

27

28

29

31 45

46

9

10

30

31

33 47

34 48

30

zebrać się w sobie to potocznie wziąć się w

krzyżówki od 1 do1848 utworzą hasło. 21 15 16liczby17 19 20 1

13

wyciśniety z cytryny

Rozwiązanie krzyżówki:Po wypełnieniu krzyżowki liczby od 1 do 48 utworzą hasło Rozwiązanie 1 2 krzyżówki: 3 4Po wypełnieniu 5 6 7 8 9 11 10

29

12

1

rasa psa kwiatostan traw i zbóż

16

początek czegoś

tańcowała z nitką

34

potocznie codzienne wyżywienie

biały padający zimą

20

grupa drużyn rozmowa dwóch osób

bakterie wywołujące np.: zapalenie płuc

40

11

używane do palenia w piecu lub kominku

39 miasto w woj. kujawsko pomorskim

43

5

niebieski barwnik

rodzaj trującego grzyba

obchodzi imieniny 21 listopada

27

przeświadczenie rehabilitantka "od zeza"

linia łącząca pkty wartości ciśnienia na mapie

42

36

używany do pokrycia dachu

4

koczownik, wędrowiec

dwóch śpiewaków

18

jednostka ciśnienia

ostra przyprawa

24

9

25

21

nakrycie głowy biskupa

22

23

24

25

11

12

13

36

14

15

37

16

17

38

18

19

32

33

34

35

37

38

39

40

41

35

39

12

13

14

26

27

28

41

42

20

21

42

43

40


ZLO

1

2

PORADNIE PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ

ADRES

Saska 61

Grochowska 339

internistyczna pediatryczna

internistyczna pediatryczna

PORADNIE SPECJALISTYCZNE endokrynologiczna, gruźlicy i chorób płuc, gastroenterologiczna, dermatologiczna, ginekologiczno-położnicza, alergologiczna dla dzieci

rehabilitacji, ginekologiczno-położnicza stomatologiczna

NUMERY TELEFONÓW

Centrala:

22 617-30-01 do 04

Rejestracja ogólna:

22 617-67-33, 22 617-67-07

Por. D: Por. K:

22 617-67-34 22 617-36-39

Sekretariat:

22 617-14-95

Rejestracja:

22 870-43-83

Por. D:

22 810-21-11

Stomatologia:

22 870-15-80

3

Ateńska 4

internistyczna

-

Rejestracja:

22 617-32-96

4

Zamieniecka 73

internistyczna

Pielęgniarska Opieka Długoterminowa

Rejestracja:

22 610-72-52

POD:

22 610-45-05

neurologiczna okulistyczna otolaryngologiczna leczenia bólu Hospicjum Domowe

Centrala:

22 810-20-42 do 43 Por. D: 22 810-45-91

Por. D:

22 810-45-91

Rejestracja:

22 810-33-73

Sekretariat:

22 810-79-43

Hospicjum Domowe:

22 810-15-04 22 810-20-42 do 43 wew. 33, 90

Centrala:

22 671-24-71 22 671-24-17 22 673-39-92

Rejestracja: Por. D: Por. K:

22 673-81-66 22 671-24-63 22 671-23-08

Sekretariat:

22 613-56-41

5

6

Ostrołęcka 4

Abrahama 16

internistyczna pediatryczna

internistyczna pediatryczna Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna*

chirurgia ogólna diabetologiczna kardiologiczna urologiczna rehabilitacji ginekologiczno-położnicza

7

Ostrzycka 2/4

internistyczna

-

Rejestracja:

22 813-27-11

8

Sygietyńskiego 3

internistyczna pediatryczna

-

Rejestracja: Por. D:

22 810-04-42 22 810-09-30

9

Kickiego 24

internistyczna

reumatologiczna urazowo - ortopedyczna ginekologiczno-położnicza Poradnia Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży

Centrala:

22 810-54-14 22 810-24-91 22 810-25-95

Rejestracja:

22 810-41-71

Sekretariat:

22 810-24-59

PZP:

22 810-44-36

Rejestracja PZP:

22 617-56-82

Oddział:

22 617-41-34

Centrala:

22 810-20-42

10

11

Gruzińska 6

Korytnicka 42/44

-

-

Poradnia Zdrowia Psychicznego dla dorosłych Oddział Dzienny Psychiatryczny

stomatologiczna

UWAGA * Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna czynna codziennie w godz. 18:00 - 8:00, sob.-niedz. i święta całodobowo. Adres i numer telefonu: ZLO ul. Abrahama 16, tel: 22 671 22 56. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie internetowej Zespołu: www.szpzlo.praga-pld.pl