Issuu on Google+

»12-13

“Rrno për me tregue”

Në revoltën e Spaçit vranë dhe qenin që mbronte të dënuarit E enjte

24 maj 2012

Viti VIII, Nr. 2673 Tel: 04 2 233 991 Fax: 04 2 233 998 Çmimi: 30 lekë • € 1.5

gazetametropol.com

Mashtrimi

Lorik Cana: Kam pasur tri Arrestohet shoferi i apo katër histori dashurie Gjykatës së Lartë. Rrëfimi i futbollistit për jetën dhe futbollin. Si u përfshi në skuadrat e mëdha. Arsenali e kërkon që 15-vjeçar në ekip. A duhet të ndahen kombëtaret »20-21

Beçaj: Denonconi

»10

Presidenti Bulevardi i ri Koeficientët që do të përdoren për pallatet dhe zonat e gjelbëra

tragjedi & mrekulli

Në dhomën konviktit të dy studenteve të tragjedisë

Zbardhen kriteret që do të aplikohen me projektin e paraqitur për ndryshimin e Tiranës. Skema që do të ndiqet për ndërtimin »9

»6-7 Familja e Artës gëzon për mrekullinë që shpëtoi vajzën nga aksidenti. Te Denisa në zi për fatkeqësinë e humbjes të së bijës

Koment

Gara për kreun e shtetit

Topalli: Do të mbaj postin që kam si Kryetare e Kuvendit Nga Leonard Olli

Një tragjedi, media dhe kriticizmi

»9

PD: Kemi siguruar 84 votat e duhura »2-3 Hapen sot procedurat e zgjedhjes. Emrat që do të propozohen dhe procedura që do të ndiqet nga konferenca e kryetarëve. Berisha: Opozita të votojë në Kuvend reformën zgjedhore. Rama kërkon nga deputetët të mos tërhiqen nga dy kushtet e vendosura për ndryshimin e Kodit

Tronditja e bursave ndërkombëtare

»4

Edi Rama në Gjermani

Do të bëj më shumë si kryeministër i Shqipërisë

»4

Koment

Speciale

Nga Visar Zhiti

7 pikëpyetje për eurobonot, Greqia apo Franca?

Akuzat për revoltën e Qafës së Barit

»16 »5

Nis ulja e çmimit të karburanteve edhe në Shqipëri

»17


02

«

POLITIKE E enjte 24 maj 2012 •

Berisha fton opozitën të votojë në kuvend reformën zgjedhore Albana Lika

N

Debati në seancë për reformën, PS mbledh grupin Grupi parlamentar i Partisë Socialiste vendosi në mbledhjen e djeshme të ngrejë në Kuvend shqetësimin për përfundimin e afatit limit të vendosur nga ndërkombëtaret për reformën zgjedhore dhe atë parlamentare, ende të pafinalizuara. Deputetët e majtë janë informuar gjatë mbledhjes në lidhje me Konferencën e Kryetarëve, që do të mbahet sot, para seancës parlamentare. Në mbledhjen me dyer të mbyllura, ku prezent ka qenë dhe kryesocialisti Edi Rama, i sapokthyer nga Berlini, duket se nuk ka pasur ndryshim të qëndrimit të deritanishëm të PS-së për një president konsensual. Kreu i PS-së, Rama, u kthye nga një vizitë njëditore në Gjermani,. Gjatë saj ai takoi presidentin e Bundestagut Gjerman, Norbert Lamert, me të cilin diskutoi për rrugën e Shqipërisë drejt BE-së. Kryetari i socialistëve e njohu Lamert me përpjekjen e opozitës shqiptare për të përshpejtuar procesin e integrimit dhe me zhvillimet e fundit, që lidhen me procesin e zgjedhjes së presidentit të ri të Republikës në Shqipëri në mënyrë konsensuale, si dhe me ecurinë e reformës zgjedhore dhe asaj parlamentare. Presidenti i Bundestagut Gjerman pas takimit tha se Shqipëria duhet të jetë një kandidate serioze për Bashkimin Europian. “Unë gjithmonë e kam thënë se Shqipëria në këndvështrimin tim dhe në këndvështrimin e shumicës dërrmuese të parlamentit gjerman i përket Europës, por ka nevojë që të zbatojë kriteret e nevojshme, në mënyrë që të mos jetë thjesht pjesë e Europës, por që të bëhet një kandidate serioze për BE”, - tha Lamert. Rama takoi edhe kreun e PDS-së gjermane, Sigmar Gabriel. Ky i fundit tha se shpreson që Rama të fitojë zgjedhjet e ardhshme dhe dy forcat politike të punojnë së bashku.

gradë më të freskët se Shqipëria dhe u karakterizuan gjithashtu edhe nga ndërprerje të energjisë për shkaqe të ndryshme në vende që nuk kanë probleme me furnizim energjie”, - tha Kryeministri. Ndërsa kërkesa tjetër, sipas së cilës dy veta të kenë në dorë gjithçka për materialin zgjedhor, për shefin e mazhorancës është kërcën-

imi më i madh që mund t’i bëhet procesit zgjedhor. “Në një kohë kur nuk ka vendim që të jenë me më pak se katër vota, kërkojnë një vendim që të merret me dy vota për të hapur të gjithë dokumentacionin, çka do të thotë për të futur zgjedhjet në proces të pafund dhe moskompletimi. Kujt i intereson kjo?” - ngriti pikëpyetjen kryeministri i vendit.

Numërimi i kutive

Rama takon kreun e Bundestagut gjerman

Ndryshimi i Kushtetutës

dërsa 24 maji shënon zyrtarisht nisjen e procedurave për zgjedhjen e presidentit të ri dhe fundin e afatit për realizimin e reformës zgjedhore, Kryeministri Berisha ftoi opozitën shqiptare të ofrojë bashkëpunimin e saj për kompletimin sa më shpejtë të dy reformave: atë zgjedhore dhe atë parlamentare. Gjatë fjalës së tij në mbledhjen e qeverisë kreu i saj kërkoi gjithashtu që të bashkëpunohet për kompletimin e reformave të kërkuara, si dëshmi e vullnetit të përbashkët para shqiptarëve, miqve dhe partnerëve për të konkretizuar detyrimet që rrjedhin në procesin e integrimit në BE. “Natyrisht, ajo që të vjen gjithnjë në mendje kur sheh Shqipërinë të ulet si e barabartë në samitin e Aleancës së Atlantikut të Veriut është dhe mbetet përpjekja jonë për integrimin e vendit në BE. Në këtë kontekst, shfrytëzoj rastin të ftoj opozitën që të kompletojmë në afatin kohor më të shpejtë reformën zgjedhore. Mendoj se përfaqësuesit e forcave politike në Komisionin për Reformën Zgjedhore kanë bërë një punë shumë të mirë. Nga një klimë, do të thosha mosbesimi, ky komision ka funksionuar me përgjegjësinë dhe seriozitetin më të madh”, - tha Kryeministri, duke nënvizuar se mazhoranca u është përmbajtur premtimeve të saj. Numri një i qeverisë vlerësoi punën e bërë deri tani në Komisionin për Reformën Zgjedhore, punë që sipas tij pret vetëm të votohet. “Unë mendoj se puna e madhe që është bërë, fleksibiliteti real që është treguar, duhet të jetë një nxitje për opozitën për kompletimin e reformës, e cila pret tani pothuajse vetëm votimin”, - tha Berisha. Edhe për reformën parlamentare Kryeministri tha se është punuar mbi atë për të cilën palët kanë rënë dakord: zbatimi i çdo ndryshimi në përputhje me rregulloren e Parlamentit Europian. Por në fjalën e tij Kryeministri nuk mund të mos merrte në shqyrtim ato pika për të cilat palët nuk kanë gjetur konsensus, si: procedurat elektronike dhe numërimi i fletëve të votimit vetëm nga dy anëtarë të KQZ-së për reformën zgjedhore dhe kufizimi i kohës në Kuvend të kryeministrit për reformën parlamentare. “Numërimi elektronik është një realitet i pamohueshëm, por është një realitet me probleme të pamohueshme, të cilat në rastin e fundit u karakterizuan si nga bllokimi i makinerive, ashtu dhe në vende që kanë klimën të paktën 5 deri në 7

Numërimi elektronik

KRYEMINISTRI: PSE I REFUZOJMË PROPOZIMET E PS-së

Kreu i mazhorancës qeverisëse tha se rekomandimet e ODIHR-it nuk mund të diskutohen nga asnjëra palë. Referuar rekomandimit të saj për mosaplikimin e numërimit elektronik, Berisha tha se rekomandimi i tyre në radhë të parë shkon në interes të opozitës. “Në qoftë se opozita kërkon siguri në zgjedhje, nuk dyshoj për këtë, atëherë pozita nuk mund të vrapojë pas opsioneve, të cilat nuk japin sigurinë e plotë, të cilat nuk janë të testuara. ODIHR-i kërkon të bëhet një studim-pilot. Ky është interesi më i mirë i opozitës në radhë të parë, por edhe i qeverisë dhe i shqiptarëve në tërësi”, - tha ai. “Kërcënimi më i madh që mund t’i bëhet procesit zgjedhor”, - kështu e cilësoi Kryeministri mundësinë e pranimit prej PD-së të propozimit të opozitës për të sanksionuar në Kod numërimin e kutive të votimit nga dy anëtarë të KQZ-së. “Sigurisht, është e drejtë që çdo material duhet të hapet, por kjo duhet të jetë Gjykata. Po nëse një vendim i tillë u jepet dy përfaqësuesve partiakë, zgjedhjet nuk janë më zgjedhje të qytetarëve, por të dy përfaqësuesve të një partie, cilado qoftë. Nuk e paragjykoj se mund t’i kapin ato edhe një herë nga e para deri në fund për t’i shtyrë drejt dështimit”, - deklaroi Kryeministri. Numri një i qeverisë i kujton opozitës shqiptare se të drejtën për të folur pa limit në seancat parlamentare ia jep Kushtetuta e Shqipërisë, e hartuar nga vetë PS-ja. Duke folur për reformën parlamentare, Berisha sugjeroi ndryshimin e Kushtetutës fillimisht e më pas të Rregullores. “Kushtetua i jep kryeministrit të drejtën për të folur, sepse kryeministri, si shef i ekzekutivit, ka detyrimin, por dhe të drejtën që në Kuvend të japë të gjitha shpjegimet dhe llogaritë kur i kërkohen. Nisemi për të përmirësuar Rregulloren dhe dalim te Kushtetuta. Të ndryshojmë Kushte­ tutën”, - tha ai.

Mediu takon kongresmenët amerikanë

“Duhet të ofrojmë zgjidhje përfundimtare për pronën” E drejta e pronës dhe zgjedhja e presidentit ishin dy çështjet e diskutuara nga kryetari i Partisë Republikane, Fatmir Mediu, në një takim me disa kongresmenë amerikanë, që gjenden në Shqipëri, dhe me të rinjtë e kësaj partie. Referuar së drejtës së pronës, Mediu kërkoi që Kuvendi t’i japë zgjidhje asaj. “Prona private, si një e drejtë themelore e parashikuar në Konventën Europiane të të Drejtave të Njeriut, është bazë për drejtësinë sociale, zhvillimin e qëndrueshëm të ekonomisë së tregut. PR-ja në kuadër të insistimit të vazhdueshëm të BE-së dhe

institucioneve ndërkombëtare duhet të elaburojë dhe të ofrojë zgjidhje përfundimtare të kësaj çështjeje”, - tha ai. Duke folur për reformën zgjedhore Media tha se partitë e mëdha kanë miratuar një sistem të padrejtë zgjedhor. “Për fatin e keq, politika shqiptare ka devijuar mënyrën e funksionimit të saj duke veshur me pushtet absolut disa individë, duke shmangur demokracinë partiake, vlerat profesionale të individëve që merren me politikë, duke i transformuar në njerëz të pandjeshëm karshi votuesve”, - tha kreu i republikanëve.

Stimulimi i turizmit shqiptar në botë

Shqipëria heq vizat për rusët dhe shtetasit arabë Për katër muajt e verës të gjithë shtetasit e huaj nga Rusia, Kuvajti, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe do të hyjnë në territorin e Shqipërisë vetëm me pasaportë, pa pasur nevojën e një vize. Heqja e përkohshme e vizave për shtetasit e këtyre vendeve ka ardhur pas një vendimi të propozuar nga numri dy i qeverisë dhe ministri i Jashtëm Edmond Haxhinasto. Vendimi është miratuar në mbledhjen e qeverisë dhe ka hyrë në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare. Shtetasit e vendeve të mësipërme duhet të paraqesin vetëm pasaportën e tyre si

mjet identifikimi dhe do të kenë mundësi të qëndrojnë lirshëm në territorin shqiptar nga data 25 maj deri më 25 shtator 2012. Një praktikë të tillë e aplikoi dy vjet më parë vetëm për muajt e verës edhe Kroacia ndaj shtetasve shqiptarë që dëshironin t’i kalonin pushimet në Kroaci. Kjo bëhet me qëllim thithjen e turistëve nga këto vende. Dihet që rusët në periudhën e verës vizitojnë në shumicë vendet e Ballkanit, sidomos Malin e Zi. Për Shqipërinë duket se një pengesë është regjimi i vizave që ne kemi jo vetëm me Rusinë, por dhe me shtetasit e botës arabe.


POLITIKE •E

enjte 24 maj 2012

»

03

DEPUTETI I PD-së FATOS BEJA MENDON SE DO TË KETË RRJEDHJE VOTASH

“Presidenti, do të sigurojmë 84 vota me PS-në” Akuzat e kreut të PS-së për blerje deputetësh nga Kryeministri Mazhoranca është e sigurt se do të sigurojë 84 vota për presidentin e ri të Republikës. Deputeti i PD-së Fatos Beja gjatë një prononcimi për mediet u shpreh se mendon që për zgjedhjen e kreut të ri të shtetit do të përsëritet procesi i 2007-s. Ai tha se demokratët nuk i tremben sigurimit të numrit të duhur të kartonëve në Kuvend për të zgjedhur kreun e ri të shtetit, pasi do të ketë rrjedhje votash nga opozita. “Edhe sikur të ishte e pandryshuar Kushtetuta, pra me 84 vota, do të zgjidhej një president i Shqipërisë. Prova është bërë më 2007-n. Mazhoranca nuk i ka pasur 84 votat, por ka gjithmonë deputetë të përgjegjshëm, të cilët ecin në hullinë e Kushtetutës dhe bien dakord për një nga propozimet dhe kuptohet që është deçiziv përcaktimi i atyre deputetëve që bashkohen me një kandidaturë të caktuar. Unë kam besim se Kuvendi i Shqipërisë nuk do

BLERJA E DEPUTETËVE Akuzat e para për blerje deputetësh janë hedhur rreth dy javë më parë nga kreu i PS-së Edi Rama. Ai akuzoi Kryeministrin Berisha se ka tentuar të blejë deputetët e majtë për presidentin e tij. “Të shtunën mbrëma dy deputetë socialistë janë vendosur përpara ofertës në para të të dërguarve të Kryeministrit për të dhënë votën e tyre për kandidaturën e Partisë Demokratike për postin e presidentit”, - tha Rama pas mbledhjes së kryesisë së 15 majit.

ta çojë vendin në zgjedhje, edhe pse kjo i pëlqen opozitës”, - deklaron Beja. Referuar deklaratave për një president konsensual, ai tha se votimi do të bëhet në Kuvend me votim të fshehtë. Sipas Kushtetutës, afati kur Kuvendi nis procedurat për zgjedhjen e presidentit të

ri është 24 maji. Në të përcaktohen afatet për mbledhjen e firmave për kandidaturat si dhe afatet kohore për zhvillimin e pesë raundeve të votimit. “Kandidati për president i propozohet Kuvendit nga një grup prej jo më pak se 20 deputetësh. Një deputet nuk lejohet të propozojë

në të njëjtën kohë më shumë se një kandidat. Presidenti i Republikës zgjidhet me votim të fshehtë dhe pa debat nga Kuvendi. Për zgjedhjen e presidentit Kuvendi zhvillon deri në pesë votime”, - thuhet në pikën një dhe dy të nenit 87 të Kushtetutës.

KRYEPARLAMENTARJA TOPALLI MBLEDH KONFERENCËN E KRYETARËVE PARA SEANCËS PLENARE

Nisin procedurat për zgjedhjen e presidentit Rregullorja: Më 31 maj do të jetë votimi i parë, i fshehtë dhe pa debat

votat që i duhen për të votuar qeverinë, pra me 71 vota. Procedurat Procedurat zyrtare të Kuvendit për zgjedhjen e presidentit të ri të Republikës mund të zgjasin deri më korrik të këtij viti, ose mund të përfundojnë që më 31 maj, që në votimin e parë, në rast se forcat poli-

tike bien në konsensus mes tyre. Neni 109 i Rregullores së Kuvendit parashikon që procedurat për zgjedhjen e kreut të ri të shtetit bëhen me votim të fshehtë dhe pa debat. Sekretariati për Procedurat dhe Votimet është komisioni i votimit, i cili në këtë rast organizon dhe shpall publikisht rezultatin e votimit. Pika 3 e nenit 109 të Rregul-

lores së Kuvendit parashikon që “Presidenti i Republikës zgjidhet me një shumicë prej jo më pak se tri të pestat e të gjithë anëtarëve të Kuvendit në votimin e parë, votimin e dytë ose votimin e tretë. Në votimin e katërt dhe në votimin e pestë zgjidhet President kandidati që siguron më shumë se gjysmën e votave të të gjithë anëtarëve

Debati fillestar mes palëve është ai nëse presidenti i ri do të zgjidhet me konsensus apo do të shkohet në raundin e pestë. Skenari i parë parashikon një marrëveshje mes PS-së dhe PD-së, pra që të bihet në një emërues të përbashkët, çka sipas parashikimeve pak gjasa ka që të ndodhë. Mazhoranca do ta ketë të vetin presidentin, dhe ndryshimet në Kushtetutë me bekimin e Ramës në vitin 2008 duket se flasin qartë në favor të mazhorancës. Nga ana tjetër, opozita kërkon të vendosë konsensusin si kriter për votën e saj, madje duke zhvilluar dhe takime informale me aleatët e Berishës për këtë çështje.

të Kuvendit.” Sipas rregullores votimi quhet i kryer edhe kur në konkurrim nuk paraqitet asnjë kandidat. Ndërsa Kushtetuta në pikën 1 të nenit 87 parashikon që kandidati apo kandidatët për president i propozohen Kuvendit nga një grup prej jo më pak se 20 deputetësh, ku një deputet nuk lejohet të propozojë në të njëjtën kohë më shumë se një

Kreu i mazhorancës, Berisha, ende nuk i ka filluar negociatat me aleatët, duke pritur i qetë ditën e sotme për fillimin e procedurave zyrtare. Duke iu referuar aleatëve, një ditë më parë kreu i PR-së, Mediu, në deklaratën e tij la të nënkuptohej se, nëse në raundet e para nuk do ketë konsensus, atëherë kreu i ri i shtetit do të zgjidhet me 71 vota. “T’i thuash PD-së se nuk ‘ke të drejtë të propozosh’ është t’i kufizosh atë të drejtë që nuk varet prej asnjë force politike, aq më pak opozita”, - tha Mediu. Ndërsa aleatët e majtë në qeveri, LSI e PDIU-ja, janë shprehur që kandidatura të përzgjidhet me konsensus të gjerë.

MAZHORANCA

Votimi i parë zhvillohet jo më vonë se 7 ditë nga fillimi i procedurës për zgjedhjen e presidentit, sipas nenit 88 të Kushtetutës. Në rast se në votimin e parë nuk arrihet shumica prej 3/5-ve të votave, Konferenca e Kryetarëve menjëherë cakton datën e votimit të dytë, i cili zhvillohet jo më vonë se 7 ditë nga votimi i parë, e kështu me radhë. Në rast se edhe në votimin e pestë asnjë kandidat nuk siguron shumicën e kërkuar, Kryetari i Kuvendit shpall shpërndarjen e Kuvendit. Kuvendi pasardhës zgjedh presidentin e Republikës me shumicën e votave të të gjithë anëtarëve të tij.

KONSENSUSI I PS-së

K

uvendi nis sot procedurat zyrtare për zgjedhjen e presidentit të ri të Republikës, ndërsa votimi i parë për kreun e ri të shtetit do të jetë të enjten e ardhshme, më 31 maj. Para fillimit të seancës së sotme plenare, nën drejtimin e Kryetares së Kuvendit do të mblidhet Konferenca e Kryetarëve, që do të caktojë datën e votimit për çdo raund votimi të përcaktuar në Kushtetutë. “Bazuar në nenet 87 dhe 88 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë dhe nenit 109 të Rregullores së Kuvendit, Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, thërret Konferencën e Kryetarëve të mblidhet nesër, e enjte (sot) dt. 24.05.2012, ora 10:00”, - thuhet në njoftimin e djeshëm të zyrës së shtypit të Kuvendit. Sipas Kushtetutës, parashikohet që votimi i parë të zhvillohet jo më vonë se shtatë ditë nga fillimi i procedurës për zgjedhjen e presidentit, pra të enjten e javës së ardhshme, më 31 maj. “Secili nga votimet e tjera zhvillohet jo më vonë se shtatë ditë nga përfundimi pa sukses i votimit pararendës. Votimi quhet i bërë edhe kur në konkurrim nuk paraqitet asnjë kandidat. Në votimin e dytë, të tretë dhe të katërt mund të paraqiten kandidatë të rinj, sipas kushteve të pikës 1 të këtij neni”, – thekson Kushtetuta në nenin 87 të saj. Në rast se në katër raundet e para nuk arrihet të sigurohen 84 vota, atëherë mazhoranca mund ta zgjedhë presidentin vetëm me

VOTIMET

Herion Mesi

kandidat. Dhe në pikën dy të nenit 109 të Rregullores ngarkohet Komisioni për Çështjet Ligjore, Administratën Publike dhe të Drejtat e Njeriut për të bërë shqyrtimin nëse kandidatët për president i plotësojnë kushtet e përcaktuara në Kushtetutë dhe i paraqet raportin seancës plenare sipas afatit të përcaktuar nga Konferenca e Kryetarëve.


04

«

POLITIKE E enjte 24 maj 2012 •

KRYEPARLAMENTARJA HEDH POSHTË SPEKULIMET PËR PRESIDENCËN

Topalli: Do mbaj postin që kam. Jam mirë si Kryetare e Kuvendit Herion Mesi

REFORMAT

APELI I OSBE-së

J

ozefina Topalli ndihet mirë në postin e Kryetares së Kuvendit dhe duket se nuk e josh aspak karrigia e kryetarit të shtetit. Duke dashur të shuajë spekulimet e ditëve të fundit për një kandidim të sajin në garën presidenciale, e cila nis sot, Topalli ka shfrytëzuar një takim mes anëtarëve të Komisionit të Ligjeve dhe ambasadorit të OSBE-së në Tiranë për të dhënë mesazhin se nuk do të synojë Presidencën. Topalli tha se ndihet krenare që është Kryetare e Kuvendit, institucionit ku janë miratuar reformat e gjithanshme për Shqipërinë, si dhe ku angazhimi është kryesor në integrimin e vendit. “Në rritjen e dimensionit të parlamentarizmit, sepse në fakt parlamenti është forumi kryesor i demokracisë, është shtylla themelore e demokracisë, është vendi ku bëhen të gjitha reformat, është vendi ku zgjidhen të gjitha institucionet e tjera. Unë jam shumë krenare që jam Kryetare e Kuvendit, sepse këtu është arena kryesore e debateve dhe e reformave që kanë transformuar vendin tonë. Jam e sigurt se së bashku do të punojmë në të ardhmen në projekte të tjera”, - u shpreh dje Topalli. Gjithashtu kryeparlamentarja i ka prezantuar kreut të OSBE-së sallën e re moderne për mediet, rikonstruksioni i së cilës u bë në bashkëpunim me OSBE-së. Topalli vlerësoi realizimin e këtij projekti si vijim i suksesshëm i

bashkëpunimit që Kuvendi i Shqipërisë ka pasur me prezencën e OSBE-së në zbatimin e një sërë projektesh të rëndësishme për forcimin e kapaciteteve të administratës. Ndërsa ambasadori i OSBE-së, Eugen Volfart, përsëriti apelin e tij për klasën politike shqiptare që të gjejë gjuhën e përbashkët për reformën zgjedhore dhe presidentin e ri të vendit. “Unë u

bëj thirrje të gjitha palëve që të mos harrojnë se ato i marrin karriget e tyre në Kuvend për t’i shërbyer vullnetit të shprehur të popullit shqiptar. Dhe populli shqiptar duhet të shohë një Kod Zgjedhor të miratuar në mënyrë konsensuale, mbi bazën e të cilit mund të zhvillohen zgjedhje të suksesshme vitin e ardhshëm”, - tha ambasadori Volfart.

CEREMONIA U MBAJT NË SELINË QENDRORE NË STRASBURG

Shqipëria për 6 muaj presidente e KE Britania i dorëzoi dje presidencën vendit tonë Për gjashtë muajt e ardhshëm Shqipëria do të kryesojë Këshillin e Europës. Ceremonia e djeshme e dorëzimit të presidencës nga Britania e Madhe te Shqipëria u zhvillua në selinë e Këshillit të Europës në Strasburg. Në cilësinë e tij si president i Komitetit të Ministrave të Këshillit të Europës, zëvendëskryeministri dhe ministri i Punëve të Jashtme Edmond Haxhinasto do të paraqesë prioritetet dhe aktivitetet e kryesisë së parë shqiptare të këtij organi të rëndësishëm politik të Këshillit të Europës. Pjesë e delegacionit zyrtar shqiptar do të jetë edhe zoti Ilir Rusmali, kryetar i delegacionit parlamentar shqiptar në Asamblenë Parlamentar të Këshillit të Europës, si dhe zoti Ferdinand Pone, zëvendësministër i Brendshëm. Për herë të parë nga anëtarësimi në Këshillin e Europës më 13 korrik 1995 Shqipëria do të marrë kryesinë e Komitetit të Ministrave të

organizatës për periudhën 23 maj-9 nëntor 2012. Nëpërmjet kësaj presidence Shqipëria do të bëhet zëri i përbashkët i 47 vendeve anëtare nën moton “të bashkuar në diversitet”. Këshilli i Europës dhe institucionet e tij na shoqëruan dhe na asistuan prej rreth 20 vjetësh në rrugën e konsolidimit të shtetit shqiptar, duke ofruar një kon-

tribut të vlefshëm me qëllim përmbushjen e angazhimeve të ndërmarra nga Shqipëria në ceremoninë anëtarësimit në organizatë. Sot kjo kryesi na ofron një mundësi të shkëlqyer për të nxjerrë në pah rezultatet e rrugëtimit tonë të përbashkët drejt konsolidimit të vlerave ku mbështetet organizata: shteti i së drejtës, demokracia, respektimi i të drejtave të njeriut. Nëpërmjet kësaj presidence Shqipëria do të bëhet zëri i përbashkët i 47 vendeve anëtare nën moton “të bashkuar në diversitet”. Marrja e presidencës do të shoqërohet me një ceremoni festive, gjatë së cilës do të ekspozohen objekte me vlerë të trashëgimisë së pasur kulturore dhe artistike shqiptare. Ceremonia do të shoqërohet nga një koncert me këngë të përzgjedhura shqiptare, me pjesëmarrjen e sopranos Oriana Kurteshi, shoqëruar në piano nga pianisti Genc Tukiçi.

Lidhur me zgjedhjen e presidentit të ri ambasadori Volfart tha: “Shpresojmë të shohim një proces kushtetues, që t’i tregojë popullit se si mund të bashkohen përfaqësuesit e zgjedhur për interesin kombëtar në zgjedhjen e kreut të shtetit. Dhe në rastin më të mirë një president të ri të zgjedhur bashkërisht.”

Për ambasadorin Volfart është e rëndësishme që palët të vijojnë dialogun mes tyre në një kohë kur Kuvendi është shumë pranë finishit të reformës zgjedhore. Sipas tij, “konsensusi politik për çështjet themelore është i nevojshëm, pasi kjo do ta ndihmojë Shqipërinë të përmbushë aspiratën e saj kombëtare drejt BE-së”.

Përurohen sallat e Komisioneve dhe medieve

Topalli: Kuvendi do t’i ketë dyert të hapura për gazetarët Bashkëpunimi mes OSBE-së dhe Kuvendit të Shqipërisë ka rezultuar i dobishëm në prezantimin e punës së përbashkët të dy institucioneve. Në ambientet e Kryesisë së Kuvendit u përurua salla e rikonstruktuar e Komisionit të Ligjeve dhe salla e re për 326 gazetarët e akredituar pranë Kuvendit. Projekti i ri, ku OSBE-ja, me financim nga ambasada gjermane, ka ndihmuar Kuvendin e Shqipërisë në modernizimin e mjediseve, ku punojnë deputetët dhe për rritjen e transparencës parlamentare ndaj publikut. Lidhur me rikonstruksionin e sallës së Komisionit të Ligjeve kryeparlamentarja u shpreh se ky mjedis krijon kushte të përshtatshme për punën e deputetëve, duke krijuar hapësirën e duhur edhe për të ftuarit e këtij komisioni në shqyrtimin e ligjeve, siç janë grupet e ndryshme të interesit, shoqëria civile, përfaqësues të institucioneve, por dhe të medies. Mjediset e punës për gazetarët përmbajnë një infrastrukturë të plotë në mbështetje të punës së medies elektronike dhe asaj të shtypit, duke mundësuar që gazetarët

të informojnë në kohë reale dhe profesionalisht publikun shqiptar mbi veprimtarinë parlamentare. Topalli i siguroi gazetarët se “Kuvendi do të vijojë të jetë institucioni i dyerve të hapura dhe se transparenca me mediet është prioritet në axhendën e parlamentarizmit”. Ambasadori Volfart tha se salla do ta ndihmojë medien ta ketë më të lehtë eksesin në rezultatet e mbledhjeve të komisioneve dhe dokumenteve parlamentare. Kjo sallë do të jetë një vend i përshtatshëm, ku media mund të takohet dhe të diskutojë. Falë teknologjisë me standarde, gazetarët do të mundin të ndjekin dhe on-line punimet në sallë e komisioneve parlamentare për ta përcjellë më pas në redaksitë e tyre.

Kryetari i opozitës shpjegon arsyet pse e kërkon pushtetin

“Unë kryeministër mund të bëj shumë, ashtu siç bëra për Tiranën” Kryetari i opozitës, Edi Rama, e ka shfaqur hapur dje ambicien për të qenë kryeministri i ardhshëm i Shqipërisë. Gjatë një ligjërate të tij në një takim me temë “Kurajë për të krijuar”, ku merrnin pjesë shumë personalitete të së majtës gjermane, Rama e ka konsideruar punën e tij në krye të Bashkisë së Tiranës si një histori suksesi. Duke hequr vija paralele me 11 vjetët si kryetar bashkie Rama tha se kur të jetë kryeministër do të bëjë shumë ndryshime në vend. “Unë dua të bëj më shumë ndryshime si kryeministër i vendit tim. Por ndryshimin mund ta bëjë edhe çdonjëri prej jush, nëse vendosni ta bëni këtë, - tha Rama. - Unë jam nga Shqipëria. S’është Groenlanda, po nuk është SHBA, as Gjermania, as Franca. Dhe unë jam në opozitë, jo në qeveri. Po gjithsesi mund të ishte edhe më keq… Unë mund të kisha qenë lideri i PASOKut”, - është shprehur Rama në ligjëratën e tij të publikuar në rrjetin social “Twitter”. Bashkia Duke përmendur dhe një herë punën e bërë në krye të Bashkisë për 11 vjet Rama përmendi dhe një herë pastrimin e Lanës dhe mbjelljen e pemëve, për të cilat ka pasur jo pak debate politike në vend. “Liria e fituar më 1990 solli anarki në qytet. Barbaria e viteve ’90 solli humbje të shpresës në qytet. Ngjyrosja e mureve nuk ushqente fëmijët, nuk kujdesej për të sëmurët dhe as nuk edukonte të paditurit, por ajo krijoi shpresë dhe dritë. Ajo i ndihmoi njerëzit të shikonin se kishte edhe një mënyrë tjetër për të bërë gjërat, një frymë tjetër, një ndjesi tjetër në jetën tonë dhe nëse sjellim të njëjtën energji dhe shpresë në politikë, ne mund të ndërtojmë një jetë më të mirë për njëri-tjetrin dhe vendin tonë. Ne hoqëm

123 mijë tonë beton vetëm nga shtrati i lumit, shembëm 5000 ndërtime të paligjshme anembanë qytetit. Më të lartat prej tyre arrinin deri në tetë kate. Mbollëm 55 mijë pemë dhe shkurre dekorative. Vendosëm një taksë të gjelbër të cilën e pranuan të gjithë dhe të gjitha bizneset e paguanin rregullisht. Përmes konkurseve të hapura rekrutuam në administratë shumë njerëz të rinj dhe arritëm të ndërtojmë një institucion publik të depolitizuar, ku ishin të përfaqësuar në mënyrë të barabartë burrat dhe gratë”, - është shprehur Rama. Komunikimi në “Twitter” Por në fjalën e tij kreu i opozitës nuk ka lënë jashtë vëmendjes dhe maninë e tij të komunikimit në “Teitter”. Sipas tij, kjo është një mënyrë që i lejon njerëzit të shprehen, por dhe përçimi i mesazheve është më i shpejtë, duke e krahasuar këtë formë komunikimi me atë të liderëve botërorë. “Unë përdor “Twitter”-in. Më pëlqen pa masë. Më pëlqen sepse më lejon të përçoj mesazhin tim, por u lejon edhe njerëzve të më sjellin mesazhet e tyre. Kjo është politikë jo nga lart poshtë, por nga poshtë lartë. Dhe nga anash. Të lejosh që të dëgjohet zëri i gjithkujt, kjo është tamam ajo që na nevojitet. Politika nuk është vetëm për liderët. Nuk ka të bëjë vetëm me politikanët dhe ligjet. Ka të bëjë me mënyrën se si mendojnë qytetarët, me mënyrën se si ata shohin botën që i rrethon, si përdorin kohën dhe energjinë e tyre. Kur njerëzit thonë se politikanët janë të gjithë njësoj, pyeteni veten nëse Obama dhe Bushi janë njësoj, nëse Fransua Holand është njësoj si Sarkozi. Nuk janë njësoj. Janë qenie njerëzore me pikëpamje të ndryshme dhe me vizione të ndryshme për botën”, - tha Rama.


EKONOMI •E

enjte 24 maj 2012

NË TË GJITHA PIKAT ME PAKICË ÇMIMI ZBRITI MESATARISHT ME 70 LEKË/LITËR

Karburantet, fillon rënia e çmimit Një litër naftë u shit me 180 lekë, ndërsa benzina 189 lekë Ervin Koçi

Nafta, 30% rritje për një vit

P

as uljeve të ndjeshme që kanë pësuar çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare nga dita e djeshme kjo ulje filloi të pasqyrohej edhe në tabelat e çmimeve të pikave të karburanteve në vendin tonë. Ditën e djeshme një litër naftë u shit mesatarisht me 180 lekë, ndërsa një litër benzinë me 189 lekë, duke pësuar një ulje prej gati 10 lekësh për litër në varësi të pikave të karburanteve. Megjithëse prej disa javësh në bursat ndërkombëtare çmimi i naftës ka pësuar rënie të ndjeshme në vendin tonë kjo uje çmimi u pasqyrua vetëm dje. Fillimi i muajit maj shënoi një ecuri rënëse për sa i përket çmimit të naftës në tregjet ndërkombëtare. Kështu, në ditët e para të muajit, nafta në bursat evropiane tregtohej me rreth 119 dollarë për fuçi, ndërsa sot tregtohet me 106, 87 dollarë. Prej një maratone gati dyvjeçare pa ndalim, më në fund çmimi i karburanteve njohu uljen e parë, ndërkohë që ekspertët parashikojnë që ulja do të vazhdojë, por gjithmonë do të jetë në varësi të vlerës së dollarit, që është monedha për blerjen e karburanteve. Ndërkohë rritja e madhe e çmimeve të karburanteve në vend solli edhe uljen e konsumit të tij nga ana e qytetarëve. Sipas tregtarëve në pikat e shitjes në karburantet e kryeqytetit ka ditë që ka rënë konsumi i naftës dhe benzinës. Një gjë e tillë konfirmohet edhe nga të dhënat e Doganave. Gjatë janarit të këtij viti importi i

karburanteve është ulur me afro 30 për qind, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Duke bërë një krahasim me një vit më parë, në janar të vitit të 2011 janë importuar 27 429 ton karburante nga 18 640 ton të importuar janarin e këtij viti, që përkthehet në afërsisht 9 mijë ton më pak. Rënia e importit është një tregues se qytetarët po konsumojnë më pak karburant. Në 1 vit, çmimi i naftës në vend është rritur mesatarisht 30 lekë për litër, që e ka bërë të vështirë për drejtuesit e mjeteve të konsumojnë të njëjtën sasi karburanti. Ndërkohë që në shkurt të vitit të kaluar,1 litër naftë në disa prej pikave të tregtimit me pakicë ka kushtuar 162 lekë, ndërsa deri para pak ditësh çmimi ishte 195 lekë.

TREGTARËT Tregtarët e pikave të karburanteve, shprehen se, fitimi për ta është minimal dhe po mbetet në nivele të larta për shkak të taksës së importit prej 7 lekë për litër. Megjithatë, duhet thënë se karburanti në Shqipëri rrallë herë mund të njohë një rënie “simbolike” të çmimit, pasi në shumicën e rasteve çmimi vjen gjithnjë në rritje dhe tregtarët justifikohen me rritjen në bursat ndërkombëtare. Por për sa i përket rënies, ata shprehen se, u duhet të shesin me çmime të larta për shkak të rezervave tremujore.

PENALIZIMI Konsumatori shqiptar duhet të paguajë tarifa të larta për karburantin edhe për shkak të penalizimit që i bëhet industrisë përpunuese vendase. Shpeshherë ekspertët e hidrokarbureve janë shprehur se, duhet hequr tatimi i naftës bruto në import, për t’i dhënë një shtysë përpunimit në vend dhe duke e nxjerrë në treg me një kosto më të ulët. Shqipëria njihet si vend me rezerva të konsiderueshme nafte, por mungojnë politikat mbështetëse që do të dekurajonin eksportin dhe të nxisnin përpunimin e naftës.

Çmimi naftës në vitin e fundit u rrit me më shumë se 30 për qind në bursa dhe po në këtë masë edhe në tregun vendas. Çmimi i naftës për fuçi në tregun ndërkombëtar, gjatë gjashtëmujorit të dytë të vitit 2011, shfaqi prirje rritëse. Kështu, krahasuar me gjashtëmujorin e dytë të vitit 2010, çmimi i naftës për fuçi u rrit mesatarisht me 37 për qind gjatë gjashtëmujorit në analizë, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Banka e Shqipërisë konfirmon se kjo rritje është reflektuar edhe në vendin tonë, pasi rritja e çmimit të naftës dhe barnave për shkak të aplikimit të TVSH kanë dhënë efektin kryesor në rritjen e inflacionit këtë vit. Inflacioni i kategorisë “Mallra konsumi joushqimorë”, sipas Bankës së Shqipërisë ndikohet nga ecuria e çmimit të naftës në vend, e cila përcaktohet nga ecuria e çmimit të saj në tregjet ndërkombëtare dhe nga zhvillimet në kursin e këmbimit. Tendenca në rritje e çmimit të naftës dhe nënçmimi i lekut ndaj dollarit janë reflektuar edhe në çmimet e tregut vendas.

SHOQATA E BANKAVE PARAQET RAPORTIN PËR 3-MUJORIN E PARË Tremujori i parë i këtij viti ka shënuar një rritje të aktiveve të sistemit bankar në vend. Sipas të dhënave të publikuara nga Shoqata e Shqiptare e Bankave në periudhën janar-mars 2012, aktivet kanë arritur në 1,140 miliardë lekë apo 89 për qind të PBB. Sipas këtyre të dhënave, kjo rritje është e njëjtë me po këtë periudhë të vitit të kaluar, në nivelin e 1,8 për qind. Po kështu edhe depozitat në fund të tremujorit të parë rezultojnë rreth 14 miliardë lekë më shumë se në fund të 2011-ës të mbështetura kryesisht nga rritja e depozitave të individëve. Këto depozita janë rritur me rreth 3 për qind përgjatë tremujorit duke ruajtur norma rritjeje vjetore të qëndrueshme, dhe njëkohësisht duke konfirmuar orientimin e individëve drejt kursimit. E kundërta ka ndodhur me depozitat e bizneseve, të cilat kanë shënuar një rënie me gati 7,8 për qind, por duhet theksuar se në fund të muajit mars këto depozita janë paraqitur 2,7 për qind më shumë

Analiza e bankave, rriten depozitat e qytetarëve Ulen depozitat e bizneseve, individët rritje me 3 për qind se e njëjta periudhë e vitit të kaluar. Ndërkohë, që nga fillimi i vitit 2011 deri në fund të marsit 2012, depozitat në valutë në bankat në Shqipëri janë rritur me ritme të shpejta, me rreth 13 për qind. Për sa i përket kredive për sektorin privat është vërejtur një rritje me ritme të ngadalshme gjatë pjesës së parë të vitit në 13,3 për qind. Ndërsa në muajin mars është shënuar pjesa më e madhe e rritjes së kredidhënies nga ana e bankave. Teprica totale e kredisë sipas raportit të SHSHB është rritur me 5,6 miliardë lekë gjatë tremujorit, e ndikuar nga rritja e kredisë për korporatat. Totali i kredisë së re të lëvruar gjatë tremujorit ishte rreth 63 miliardë lekë dhe rreth 8 për qind më e lartë se në të njëjtën pe-

FITIMET Njëmbëdhjetë banka nga gjashtëmbëdhjetë gjithësej arritën rezultat financiar me fitim për tremujorin e parë të vitit. Sistemi në tërësi ka arritur fitime më të larta se një vit më parë, ndërkohë që gjendja paraqitet pozitive edhe në nivel bankash të veçanta.

GREQIA Situata e ditëve të fundit në Greqi i ka pasur efektet negative tek qytetarët, të cilët tërhoqën kursimet e tyre. Qytetarët grekë dhe emigrantët tërhoqën paratë dhe si pasojë gjatë këtyre ditëve në bankat shqiptare ka pasur rritje të depozitave në euro.

riudhë një vit më parë. Sipas Shoqatës së Bankave, ecuria jo e mirë e aktivitetit ekonomik gjatë tremujorit të parë ka ndikuar në shtimin e kredive me probleme. Por pavarësisht kësaj, treguesit e përfitueshmërisë të bankave individuale raportuar sipas Standardeve Ndërkombëtare të Kontabilitetit, për pjesën më të madhe të bankave, paraqiten të qëndrueshëm dhe më të lartë se nivelet e të njëjtit tremujor një vit më parë. Gjithashtu në pjesën e parë të vitit, bankat kanë vijuar të shtojnë mbulimin me kapitale duke rritur raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit në 15.9 për qind në fund të marsit nga 15.6 për qind në fund të dhjetorit dhe 14.8 në të njëjtën periudhë një vit më parë.

»

05

AFATET Procesi në Tiranë

Bruceloza, vaksinim për 45 mijë krerë Vijon vaksinimi kundër sëmundjes së brucelozës në qarkun e Tiranës. Puna që po kryhet nga një grup veterinerësh të trajnuar për këtë qëllim, ecën paralel në të gjithë komunat e këtij qarku. Kryeveterineri i Qarkut Tiranë, Bedri Trimi, thotë se brenda pak ditësh i gjithë procesi mbyllet për këtë qark. “Procesi i vaksinimit në qarkun tonë ka ecur në mënyrë ritmike, sipas planit të paraparë. Si qark ne kemi për të vaksinuar rreth 110 mijë krerë të imta, deri më tani kemi bërë rreth 45 mijë krerë. I kemi kushtuar rëndësi të madhe cilësisë së vaksinimit dhe pjesëmarrjes së madhe të të gjithë atyre që e ndjekin këtë proces. Duke parë një tymnajë që është përhapur ditët e fundit, kemi rekomanduar të gjithë fermerët dhe u kemi treguar që qumështi i kafshëve nuk ka asnjë rrezik në qoftë se i nënshtrohet zierjes apo pasterizimit. Nuk ka asnjë rrezik për shëndetin e konsumatorëve”, deklaroi ai.

Teknologjia e re

E-government, vendorët pa adresa interneti Ndërsa qeverisja elektronike është një ndër konceptet më të pranishme në ligjëratën e zyrtarëve të lartë, realiteti tregon se shumica e bashkive dhe komunave nuk kanë ende një adresë në internet. Gjatë një konference të organizuar dje nga ministri për Inovacionin dhe nga PNUD, Genc Pollo, pranoi se vetëm pak njësi të qeverisjes vendore janë të pranishme në rrjet. Përfaqësuesja e PNUD, Zinem Toumi Benjelloun, tha se shtrirja e egovernment në organet e pushtetit vendor do të përmirësonte ofrimin e shërbimeve dhe do të shtonte transparencën. Konferenca vuri në dukje se shtrirja e teknologjive të informacionit jashtë institucioneve qendrore dhe qyteteve të mëdha është shumë më pranë të qenit sfidë, sesa arritje. Bashkitë e vogla dhe komunat nuk janë të vetëdijshme për rëndësinë e e-government dhe ndoshta nuk kanë as kapacitetet për të ofruar shërbime, sado elementare, të qeverisjes elektronike.


06

«

AKTUALITET

FENOMENI

Pasagjerët rrëfejnë episodet e tyre

Transporti publik, udhëtarin e rrethojnë pasiguritë GJIROKASTËR - Poetesha e njohur sarandiote Irena Gjoni, një javë më parë, për pak sa nuk humbi pjesëmarrjen e konferencës ndërkombëtare që zhvillohen në Kosovë, e la autobusi buzë greminës së Qafë Muzinë pasi pësoi defekt. Ajo u nis nga Saranda në orën 22:00 të mbrëmjes, po udhëtonte drejt Tiranës së bashku me vëllain e saj, për të kapur më pas autobusin e Prishtinës (Kosovë), ku rreth orës 12:00 të ditës së nesërme kishte parashikuar të jepte një kumtesë për poezitë shqipe. Fati ishte me të. U kujtua në kohën e duhur. Në orën 23:45 i telefonoi një miku në Gjirokastër dhe falë automjetit të tij mbërriti në Tiranë shëndoshë e mirë. “Nuk e kuptoj si është e mundur që një autobus i tillë të marrë guximin e të transportojë njerëz”, pyet me habi Gjoni. Gjoni tregon se në zbritje të Qafë Muzinës, në drejtim të Gjirokastrës, autobusi pësoi një defekt dhe 45 pasagjerë u traumatizuan. “Për pak sa nuk na hodhi në greminë. Shoferi ishte krejtësisht i paaftë. Zoti na ruajti”, pohon Gjoni, ndërsa shton, se sikur të mos mjaftonte me kaq, pasagjerët u detyruan të qëndrojnë në të ftohtin e natës në pritje të riparimit të defektit. Gjoni thotë se shoferi i autobusit dhe shoqëruesit u sollën keq me pasagjerët, madje arriti deri atje sa nuk kthenin as lekët e biletës. “Më vjen “Më vjen keq ta keq ta theksoj, po transporti theksoj, po transporti publik në Shqipëri lë për të dëshiruar shumë. Administrapublik në Shqipëri torët e shërbimit urban nuk lë për të dëshiruar kanë respekt për pasagjerët. I trajtojnë si të huaj, i tallin shumë. Adminisapo i përbuzin”, thekson Gjoni. tratorët e shërbimit Gjoni mendon se tashmë ka ardhur koha që shteti të urban nuk kanë resrishikojë me hollësi ligjin “Për pekt për pasagjerët. I transportin publik”. “Për të udhëtuar nga Saranda drejt trajtojnë si të huaj, i Tiranës duhen 12 mijë lekë të tallin apo i përbuzin”, vjetra, ku rregullorja parathekson Gjoni. Gjoni shikon të kundërtën. Biletat me numër serie, pothuajse mendon se tashmë ka nuk i njohim. Me pak fjalë ne ardhur koha që shteti trajtohemi në vendin tonë si klandestinë”, specifikon të rishikojë me holGjoni. Më tej, poetesha Gjoni lësi ligjin “Për transthotë, se autobusët në jug të vendit lënë për të dëshiruar, portin publik” nuk kanë garanci, ndërsa shërbimi është përtokë. “Kam udhëtuar drejt Greqisë, por atje shërbimi ndryshon. Autobusët i plotësojnë kriteret. Pasagjeri i jepet bileta, madje edhe bileta e sigurimit të jetës. Emrat e pasagjerëve shënohen në një listë të veçantë, që në rast fatkeqësie policia t’i identifikojë në kohën sa më të shkurtër personat. Kjo duhet të ndodhë është në Shqipëri”, nënvizon Gjoni. Rreth dy vite më parë, një autobus i linjës ndërkombëtare Tiranë-Athinë (Greqi), doli nga rruga dhe përfundoj 30 metra në një lëndinë, pranë fshatit Frantan, pranë kufirit administrativ Fier-Gjirokastër. Gjatë këtij aksidenti të humbën jetës 9 persona, ndërsa 30 të tjerë u plagosën. Hetimet fajësuan shoferit grek, i cili u dënua me 7 vjet heqje lirie, por kjo nuk e frenoi aksidentin e radhës, pasi sistemi i transportit publik nuk funksionon. Irakli G., nga Himara, shofer në pension, thotë se përpara vitit 1990, autobusët e linjës kombëtare kontrolloheshin çdo ditë, për shkak të cilësisë. “Unë nuk them që autobusët e sotëm të kontrollohen çdo ditë, por të paktën njëherë në muaj. Ligji i sotëm parashikon të kontrollohet njëherë në vit. Kjo është çmenduri. Autobusi është mjeti që përshkon më shumë kilometra se çdo automjet tjetër”, thotë Irakliu, ndërsa mendon se ligji “Për transportin publik” duhet të rishikohet, ndërsa zbatimi duhet të jetë i rreptë. “Disa autobusë të sotshëm, janë më keq se karroca e Ismail Qemalit. Shteti urgjentisht duhet të nxjerrë një ligj që i ndalon ato. Njerëzit po ikin si “cjapi te kasapi”. Kjo histori duhet të marrë fund. Gjatë tre viteve të fundit kemi tre aksidente të rënda rrugore. Kush ka mbajtur përgjegjësi? Asnjë!”, përfundon Irakliu. Telnis SKUQI

E enjte 24 maj 2012 • Studentët kanë vazhduar të shikojnë fotografitë e studenteve që pak ditë më parë ishin të gjalla në hollin e këtij Universiteti. Këto fotografi që vajzat i kishin dorëzuar për diplomat, u përdorën për homazhet për jetën e tyre të këputur në mes nga një aksident tragjik. Dhimbja është e madhe sidomos e shoqeve që kanë ndarë me to ditë të lumtura, emocione provimesh, dashuritë dhe përshtypjet për realitetin që jetojmë

HOMAZHE DERI TË PREMTEN, NXËNËSIT VËNË LULE DHE QIRINJ

Në dhomën e Denisës dhe Artës, histori vaji dhe mrekullie LEDIA LLESHI ELBASAN- Homazhet kanë vazhduar edhe ditën e mërkurë në universitetin “Aleksandër Xhuvani”. Studentët kanë vazhduar të shikojnë fotografitë e studenteve që pak ditë më parë ishin të gjalla në hollin e këtij Universiteti. Këto fotografi që vajzat i kishin dorëzuar për diplomat, u përdorën për homazhet për jetën e tyre të këputur në mes nga një aksident tragjik. Dhimbja është e madhe sidomos e shoqeve që kanë ndarë me to ditë të lumtura, emocione provimesh, dashuritë dhe përshtypjet për realitetin që jetojmë. Të shumtë ishin nxënësit e shkollave, të cilët në mënyrë të organizuar kanë vendosur lule e ndezur qirinj për nder të viktimave të këtij aksidenti mjaft të rëndë. Të shumtë kanë qenë edhe qytetarë, ishstudentë të universitetit, të cilët kanë lënë edhe shënimet e tyre. Një ndër personat që ka bërë homazhe do të ishte edhe rektori i Universitetit të Kamzës të goditur shumë kohë më parë nga një ngjarje e tillë e rëndë. Ish-rektorja Teuta Dilo ka dashur të përcjellë mesazhin e saj të ngushëllimit duke vendosur lule e lënë një shënim në librin e përshtypjeve të mbushur nga fjalë zemre të të gjithëve për vajzat e reja që humbën jetën në aksident. Zi edhe në konvikt, Denisa shembull për të gjithë... Dhoma e Denisës, një prej

Denisa Guzi

Homazhe në Universitetin e Elbasanit

viktimave të aksidentit tragjik të 21 majit, ndodhet në katin e katërt të godinës së vajzave në konviktin e universitetit “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit. Denisa dhe shoqja e saj, Arta Ballabani, e cila i shpëtoi mrekullisht pasojave të aksidentit jetonin në dhomën 406. Tashmë krevati i saj është bosh. Motrat sapo kanë ardhur dhe marrë gjithçka nga librat, fotografitë me kujtime dhe

veshjet e saj. Shoqet e dhomës janë nisur drejt shtëpisë së Artës në Durrës që sapo është kthyer në shtëpi. Ajo ishte me shumë fat ndryshe nga shoqja e saj që nuk mundi të jetojë nga aksidenti i rëndë. Ndërkohë pas përmirësimit të gjendjes së tyre shëndetësore kanë lënë spitalin e Vlorës 5 nga vajzat e plagosura në aksidentin e ndodhur dy ditë më parë në Himarë. Bëhet fjalë për studentet Anisa

Hysa dhe Adisa Çela, të cilat do të marrin në spitalin kirurgjik të Elbasanit. Mjekët e Elbasanit i kanë marrë në kujdes dhe i gjithë personeli është vënë në gatishmëri të plotë për t’u dhënë shërbimin e duhur. Familjarët kanë shoqëruar vajzat që tashmë mund të konsiderohen jashtë rrezikut për jetën. Ata shprehen se ishte mrekulli që vajzat e tyre mundën të dilnin gjallë nga ky aksident fatal.


AKTUALITET •E

enjte 24 maj 2012

»

07

EKSPERTIZA PARAPRAKE FLET PËR NXEHJE TË FERROTAVE QË NDIKOI NË FRENIMIN E DOBËT

Nxehja e frenave shkaktoi aksidentin tragjik Frenimi i shpeshtë në tatëpjetë ka ulur koeficentin e fërkimit Pista kryesore e aksidentit tragjik të 21 majit në Himarë mbetet ajo e aspektit auto teknik të autobusit, ku sipas të dhënave paraprake mendohet nxehja e tambureve të frenave të ketë luajtur rol vendimtar për aksidentin. Të paktën 20 ekspertë shqiptarë dhe të huaj, të cilët ndodhen në vendngjarje prej tre ditësh dyshojnë se gjatë gjithë rrugës së përshkruar kryesisht në ngjitjen e Qafës së Llogarasë, mbajtja e frenave në çdo kthesë ka ndikuar në nxehjen e ferrotave duke sjellë kësisoj zvogëlimin deri në minimum, që e ka bërë më pas të pamundur frenimin dhe uljen totale të shpejtësisë në Qafën e Vishës. Ekspertët shprehen se koeficenti i fërkimit të gomave me asfaltin për automjetet e transportit publik apo ato të rënda është 0.4 për qind dhe jo si në rastin e autoveturave, të cilat kapjen e gomës me asfaltin e kanë deri në kuotat 0.7 për qind. Kjo do

të thotë që frenimi i mjeteve të vogla është më efikas sesa ai i autobusëve apo automjeteve të rënda. Ndërkaq, nxehja e ferrotave e ka ulur kapjen e gomave në asfalt në 0.3 për qind. Ata mendojnë paraprakisht se të dhënat teknike të frenimit, nxehja e ferrotave,

por dhe pjerrësia e segmentit së bashku me tangenten e kthesës e kanë bërë mjaft të vështirë ndaljen e automjetit. Konkluzionet përfundimtare ende nuk kanë dalë pasi pritet dhe raporti i institutit të ekspertizës mjeko-ligjore, të inxhinierit të rrugës, si dhe marrja në py-

etje e dëshmitarëve kryesorë. Hetimet për tragjedinë e Himarës po udhëhiqen nga Prokuroria e Vlorës. Ndërkohë në Elbasan janë mbledhur të dhënat në lidhje me organizimin e ekspeditës dhe veçanërisht të shoqërisë së transportit “Llixha 2001”, që ishte kontraktuar për të realizuar lëvizjen e studentëve. Ndërkohë ekspertiza e Policisë së Shtetit mbi shkakun e vdekjes së drejtuesit te mjetit, thotë se ai humbi jetën nga traumat e shkaktuara gjatë rrëzimit të mjetit, duke përjashtuar mundësinë e humbjes së kontrollit nga ndonjë atak. Sipas Prokurorisë së Elbasanit, mjeti kishte kryer kontrollin teknik disa javë më parë, në muajin prill dhe ai ishte shofer me eksperienë në transportin urban e me leje të rregullt. Sipas një banori të zonës, që ishte duke udhëtuar pas autobusit, mjeti mori shpejtësi sapo nisi tatëpjeta e fortë deri në 17 gradë dhe pasi goditi dy herë murin anësor djathtas vijoi drejt.

UDHËHEQËSI I EKSPEDITËS FLET DY DITË PAS AKSIDENTIT, NUK MORA PJESË NË ASNJË VARRIM

Riska: Pengjet e mia nga udhëtimi i vdekjes Si më vdiq para syve studentja ime, nuk identifikova nxënësen më të mirë ELBASAN- Albert Riska ishte i vetmi pedagog që shoqëroi 80 studentët drejt Sarandës. Itinerari i këtij udhëtimi fillonte nga Elbasani për të vijuar Apoloninë pastaj vazhdonte me Sarandën, Butrintin, Korçën Voskopojën e më 24 maj studentët do të ktheheshin në Elbasan. Pedagogu që shoqëron çdo vit një grup studentësh në ekspedita flet mbi aksidentin fatal që i mori jetën 11 studentëve, shoferit dhe të fejuarit të një prej vajzave. Kur nisi dhe si vijoi udhëtimi drejt Sarandës? Jemi nisur rreth orës 07.30 nga universiteti. Unë isha në autobusin e parë ku kishin hipur studentë të grupit C dhe D, ndërsa në autobusin e dytë ishin studente të grupit A dhe B. Kur mbërritëm në Apoloni u ndalëm në traun që kishte vendosur komuna. pasi do të duhet të paguanim taksën e komunës e krijohej një kaos atëherë vendosëm ta bënim në këmbë. U thashë të gjithë studentëve që ta bënim në këmbë deri lart në Apoloni dhe gjatë gjithë rrugës asnjëra prej tyre nuk bëri asnjë pyetje. Kur arritëm lart në Apoloni u kam thënë: Janë të ndaluar pyetjet? Me shaka sigurisht e pikërisht nga aty kanë filluar pyetjet. Unë nuk isha në autobusin e dytë, pasi udhëhiqja ekspeditën. Pra, isha në autobusin e parë. Gjatë gjithë kohës ai autobus ka qenë i dyti vetëm në afërsi të Palasës ka ndodhur një parakalim. Shoferi ku unë udhëtoja ndaloi për të marrë dy kavanoza me mjaltë dhe kjo

Transporti i tyre do të bëhet me një avion sanitar

Tragjedia, dy vajzat për kurim në Austri Dy vajzat që ndodhen në gjendje kritike në Spitalin Ushtarak, Briseda Gubere dhe Florie Peci, do të nisen për një trajtim mjekësor më të specializuar në Austri. Gjendja e rëndë shëndetësore e dy vajzave ka detyruar drejtuesit e dikasterit shëndetësor që të vendosin për transportimin e tyre për kurim jashtë vendit, pasi ndodhen në kushte kritike për jetën. Transporti i tyre do të bëhet me një avion sanitar, që mbërrin në orët e para të mëngjesit të sotëm në aeroportin e Rinasit, ndërsa krijoi shkëputjen. Si ndodhi që ju nuk e patë autobusin e aksidentuar? Ne ndaluam dhe ai na parakaloi. Ishim 4-5 minuta larg njëri-tjetrit aq sa gjatë kthesave e shihnim. Kur kemi kaluar aty, pamë shenjat e rrugës, por nuk e mendova që do të ishte autobusi jonë. Arritëm në Porto-Palermo ku edhe do të ndaleshim për drekën, pasi në restorantin e parë që kishim porositur ai kishte gjimnazistë nga Tirana dhe për ne do të shkonte shumë vonë. Pyetëm pronarin e lokalit nëse kishte ndaluar një autobus i Elbasanit ai na tha që jo. Atëherë lajmi në media ishte shpërndarë për rënien e autobusit. Gjatë gjithë kohës kam thënë nuk janë studentët e mi. Deri në momentin e fundit kam thënë, shpresuar dhe uruar të mos ishin ata. Kur u nisët drejt vendit të aksidentit? Mungesa e sinjalit të telefonave dhe nga shenjat e

autobusit frika ishte e madhe, por gjithmonë thoja nuk janë studentët e mi. Shkova e gjeta dy të plagosur që nuk i identifikoja. Kjo më ngjalli shpresën sërish që nuk ishin studentët tonë, por më pas njoha shoferin. Shifra e parë që mora ishte 7 dhe m’u duk mirë në të gjithë atë rënie të autobusit pastaj u bënë 8, 9 dhe 11 e 13. Në spitalin e Himarës kam parë njërën nga vajzat, e cila vdiq rrugës për në Spitalin Ushtarak. Infermierja më thoshte se po ftohej, e pashë në sy, i preka dorën. E ndjeva që po ftohej më shihte dhe unë e shihja. Nuk e njihja. Jo të gjithë i njihja sepse u jepja vetëm leksione. Atje kur shkuam tek autobusi nuk mund të prekja dot me dorë. I dërguan në spital, i lashë atje e nuk i lajmëroja për asgjë. Më pas kam folur me policinë e Himarës dhe policia më ka sjellë dy djemtë dhe bashkë me ta edhe shoferin. Ndenja vetë për identifikimin dhe nuk

do të harroj asnjëherë pengun që atë që ishte studentja më e mirë dhe e ngatërrova me një tjetër. Ajo ishte Elsa Daka dhe unë e ngatërrova gjatë identifikimit të kufomave. Trupave i kishin vënë nga një numër dhe kur arritëm tek numri 11, Elsës i ra telefoni dhe pamë ndriçimin në xhep. Dikush nga inspektorët u përgjigj dhe i tha se i kujt është ky telefoni dhe ai që fliste në telefon tha se është i Elsa Dakës. Aty u bë identifikimi i sigurt i vajzës së fundit. I keni shkuar ndonjërit prej viktimave në funeral? Nuk munda të shkoja dje as në varrim. Nuk doja të merrja pjesë nëpër varrime. Po shoferin e njihnit? Ishte një njeri shumë punëtor. E njoh pasi dikur ka qenë basketbollist. E imagjinoja me një pikë djerse në majë të hundës dhe mbaj në mendje fytyrën e tij të deformuar nga hematomat. Doja të ndërroja

transporti i tyre deri në aeroport do të kryhet nga ambulancat e Spitalit Ushtarak, të shoqëruara nga mjekë. “Preokupimi i madh mbeten dy vajzat qe ishin në gjendje më të rëndë. Ambasadori austriak, me të cilin kemi bashkëpunuar intensivisht në një komunikim të gjatë dhe pa orar, si me ‘Raiffeisen Bank’ dhe aktorë të tjerë që janë të lidhur me çështjet përkatëse të sigurimeve shëndetësore na kanë mundësuar trajtimin e tyre në klinikat më të specializuara në Austri”, - tha Vasili

këtë pamje me atë Pëllumbin që ishte basketbollist, por imazhi i tij ende më shfaqet. Çfarë ju ka bërë përshtypje në të gjithë atë që është diskutuar gjatë këtyre ditëve? Unë kam dëgjuar thashethemet. E para interpretohet ekskursion dhe jo ekspeditë mësimore. Kjo është në programin mësimor dhe duhet të ishte në dhjetor. Bëmë ndryshim të programit dhe u zhvendos në maj. Një thashethem i dytë që kam dëgjuar është se kam kërkuar para. Unë nuk kam marrë lekë kurrë në ekspedita. Studentët kanë marrë para me vete për fjetje dhe ngrënie. Nuk isha unë që kam bërë marrëveshje me lokalet apo hotelet. Lokalet dhe hotelet i ka gjetur njëra nga vajzat, e cila i kishte kontaktet. Organizoj ekspedita dhe me studentët kam bërë një ekspeditë në vit. Më shumë më ka vënë në pozitë të vështirë ajo

nëna që ka thënë se unë kam kërkuar 100 euro. Unë kërkoj vetëm që prindi të kërkojë të mësojë ku i prish lekët e fëmija dhe mund të të ndodhë që ta gënjejë dhe i duhen më shumë para. E gjejnë një mënyrë për të justifikuar ato para që kërkojnë. Gazetarët po më duken si hiena këto tre ditë. Çfarë ju ka mbetur peng në këto ditë? Më ka mbetur peng ngatërrimi i trupit të Denisa Dakës, të cilën e ngatërrova me një vajzë tjetër. Ajo ishte studentja më e mirë që kishim dhe unë nuk arrita ta identifikoj. Një tjetër peng që kam është se nëse do të ishim vonuar pak më shumë dhe nëse dreka do të ishte përgatitur dhe pronari i lokalit nuk kishte ngatërruar numrin e studentëve, atëherë ne do të ishim ndalur. Por të gjithë këto ndoshta nuk di nëse do ta kishin ndryshuar ngjarjen. Bisedoi Ledia Lleshi


08

« reklamë

E enjte 24 maj 2012 •

REPUBLIKA E SHQIPËRISË

MINISTRIA E PUNËVE PUBLIKE DHE TRANSPORTIT DREJTORIA E PËRGJITHSHME E SHËRBIMEVE MBËSHTETËSE DREJTORIA E SHËRBIMEVE JURIDIKE SEKTORI I SHPRONËSIMEVE

Adresa: Sheshi Skëndërbej nr.5 Tel: ++355 42 380 793; Fax: ++355 42 232 389

SHPALLJE KËRKESE PËR SHPRONËSIM PUBLIK Ministria e Punëve Publike dhe Transportit shpall kërkesën për shpronësim për interes publik të pasurive të paluajtshme pronë private, që preken nga ndërtimi i segmentit rrugor “Bulevardi “Bajram Curri” – Rruga “Ali Demi” Faza e II” Tiranë. Subjekti kërkues i këtij objekti është Bashkia e Tiranës. Me anë të këtij publikimi në shtyp kërkojmë të vëmë në dijeni personat të cilët preken nga ky shpronësim. Vënia në dijeni konsiston në masën e vlerësimit të llogaritur në bazë të Vendimin nr.138, datë 23.03.2000, të Këshillit të Ministrave “Për kriteret teknike të vlerësimit dhe përllogaritjes së masës së shpërblimit të pasurive që shpronësohen, të pasurive që zhvlerësohen dhe të të drejtave të personave të tretë, për interes publik” i ndryshuar. Pronarët që kanë emrin në listën emërore dhe personat e tretë, brenda 15 ditëve nga plotësimi i këtij afati për publikim, kanë të drejtë të paraqesin pretendimet e tyre lidhur me çmimin, sipërfaqen

titullin e pronësisë, apo llojin e pasurisë që kanë në pronësi, të shoqëruara me dokumentat përkatëse në Ministrinë kompetente (Ministria e Punëve Publike dhe Transportit). Pronarët për të cilët në kolonën shënime në tabelën e publikuar, është bërë shënimi “Konfirmuar nga ZRPP”me çertifikatë pronësie , do të kompensohen për efekt shpronësimi pas miratimit të kërkesës për shpronësim nga Këshilli i Ministrave dhe pasi të kenë paraqitur dokumentacionin respektiv të pronësisë të rifreskuar pranë Bashkisë së Tiranës (subjekti kërkues në bazë të ligjit nr.8561, datë 22.12.1999 “Për shpronësimin dhe marrjen në përdorim të përkohshëm, të pasurisë pronë private për interes publik”). Pronarët e pasurive për të cilët është bërë shënimi “Bllokim hipotekor në favor të BTA” do të likujdohen për efekt shpronësimi pasi të jetë hequr barra hipotekore. Për pasuritë për të cilat është bërë shënimi

“Rikonfirmim” me pronar të pa vërtetuar, personat të cilët pretendojnë pronësinë duhet të aplikojnë për regjistrimin e këtyre pasurive, në të kundërt nuk do të kompensohen për efekt shpronësimi. Për pasurinë për të cilën është bërë shënimi “Verifikim” sqarojmë se do të verifikohen të dhënat pranë ZVRPP-së Tiranë. Për pasurinë me shënimin “Rikonfirmim” sqarojmë se do të kërkojmë edhe njëherë konfirmimin e titullit të pronësisë pranë ZVRPP-së Tiranë. Për pasurinë në “Proçes Regjistrimi” pronari përkatës do të likujdohet për efekt shpronësimi pas përfundimit të këtij proçesi si dhe në bazë të dokumentacionit që do dorëzojë pranë Bashkisë së Tiranës. Vlera totale e shpronësimit është 123 619 047. 2 (njëqind e njëzet e tre milion e gjashtëqind e nëntëmbëdhjetë mijë e dyzet e shtatë pikë dy) lekë.

BASHKIA TIRANE

DREJTORIA E KONTROLLIT TE ZHVILLIMIT TE TERRITORIT BULEVARDI “BAJRAM CURRI” - RRUGA “ ALI DEMI, FAZA E II-TE

Llogaritjet paraprake për shpronësim të pasurive që preken nga ndërtimi i segmentit blv.”B.Curri” - “A.Demi”

Nr.

Pronari

Nr. Z.K

Pas.

Truall Sip. m² Çmimi

Objekt Vlera në Sip. m² lekë

1

Sabrie, Genci dhe Bashkim Burreli

8150

8/507

175

2

Pronar i Pavertetuar

8150

8/271

162.4

3

Pronar i Pavertetuar

8150

8/270

79

4

Bashkepronaret Fazlla

8150

8/634

380

29829 11335020

5

Drita Lama; Esma Bimo; Isa Gorica dhe Flutura Myftiu

8150

8/420

7.6

29829

226700.4

6

Riza Hasanaj

8150

8/419

40

29829

1193160

29829

Cmimi

Vlera ne leke

29829 4844229.6

81 123843.2 10031299.2

29829

48 123843.2

5944473.6

197 123843.2 24397110.4

41 123843.2

5077571.2

8150

8/64ND

8

Bashkepronaret Kycyku, Balla, etj (9 BP) Bashkepronaret Kycyku, Balla, etj (9 BP)

8150

8/741

9

Bashkepronaret Pengili

8150

8/269

50 123843.2

10

Njazi dhe Mynevere Cuadari Bashkepronaret Zhupani, Hyka dhe Fida

8150

8/614 8/557ND

96 123843.2 11888947.2

7

11

TOTALI

8150

163 123843.2 20186441.6 120

29829

3579480

90 123843.2 964

28755156

Statusi

Pershkrim

Totale Leke

Juridik i Prones

i vecante

Konfirmuar nga ZVRPP/Certifikate 5220075 pronesie

5220075

2356491

Vlera

766

6192160

11145888 94863891.2

14875528.8

Rikonfirmim

8300964.6

Rikonfirmim ZVRPP/Certifikate 35732130.4 pronesie Konfirmuar nga ZVRPP/ne proces regjistrimi 226700.4

6270731.2

Verifikim Konfirmuar nga ZVRPP/Certifikate pronesie 20186441.6 ZVRPP/Certifikate 3579480 pronesie

6192160

Rikonfirmim Konfirmuar nga ZVRPP/Certifikate 11888947.2 pronesie ZVRPP/Certifikate 11145888 pronesie 123619047.2

Bllokim hipotekor ne favor te BTA Sip.totale objekti 81m2 (shtepi perdhese) Sip.totale objekti 48m2 (ndertese) 196.7m2 (banese 1kt) objekti nuk preket Sip.totale objekti 41m2 (ndertese) 163m2 (ndertese 1 kt/3 dhoma me nga nje depo secila)

Sip.totale objekti 50m2 (dy dhoma) m2) + bodrum. Sip totale (1-kt +bodrum) 96m2. Sip.totale 90m2 ndertese (shtepi)


SOCIALE •E

enjte 24 maj 2012

»

09

STATUSI I GJELBËRIMIT NË PLANIN E RI URBANISTIK TË TIRANËS

“Çatitë e gjelbra” në tarracat e pallateve Shtimi i sipërfaqes së gjelbër, kritere për ndërtimet e reja Problemet në sistemimin e ndërtimeve kaotike, rritja e shpejt e popullsisë, mosfunksionimi i qarkullimit të rregullt rrugor kanë bërë që gjatë viteve të fundit të rrudhet sipërfaqja e gjelbër e Tiranës. Por plani i ri urbanistik, i prezantuar pak ditë më parë, synon që të ndreqë këtë balancë duke shtuar gjelbërimin në rrugë e sheshe dhe në brendësi të blloqeve të banimit. Plani parashikon aplikimin e modelit të ri të “çative të gjelbra” në tarracat e pallateve ekzistuese, model që do të vendoset si kriter edhe për ndërtimet e reja që do bëhen më pas. Mbi përmirësimin e situatë

NDËRTIMET E REJA “Gjelbërimi i oborreve të shtëpive private dhe rritja e frekuentueshmërisë publike në to, aplikimi i teknologjisë green roofs (“çatitë e gjelbra” në tarracat e pallateve ekzistuese apo si kriter për ndërtimet e reja, gjelbërimi me pemë dhe shkurre dekorative përgjatë gjithë rrugëve dhe trotuareve, shtimi i parkimeve nëntokësore, që lejon përdorimin e mbi tokës së tyre si zona të gjelbra, krijimi i “perdeve rrugore të gjelbra”, të pakalueshme nga këmbësorët, si gardhe të dendura me gjelbërim përgjatë rrugëve, nxitja e gjelbërimit përgjatë fasadave të ndërtesave, mureve apo kangjellave rrethuese të ndërtesave publike, sistemimi i qarkullimit rrugor nëpërmjet funksionimit të sistemit me 5 unaza, si dhe transferimi i ndërtimeve në zona të caktuara” janë masat urgjente që parashikon për zbatim urgjent plani i ri urbanistik.

mjedisore në vend plani detajon si masa urgjente “zgjerimin e qytetit në drejtimin verior me modele miqësore me mjedisin, të bazuara në qëndrueshmërinë e zhvillimit urban, përfshirjen dhe integrimin e situatës faktike

të ndërtimeve në një skenar përmirësimi, uljen e gjurmëve të karbonit, reduktimin e përdorimit të makinave, shtimin e përdorimit të biçikletave, që do të kenë korsi të veçantë, krijimin e 4 parqeve të reja në Paskuqan, Farkë, kodrat e

Vaqarrit, Kashar - sistemimin e lumit të Tiranës dhe të Lanës, si dhe e shtimin e gjelbërimit përgjatë bulevardit të ri, krijimin e lulishteve të reja gjatë ristrukturimit të ish-zonave jourbane, që do të urbanizohen”.

QEVERIA MIRATON VENDIMIN, MASH NUK ZBARDH ENDE SHKELJET

Faktohen shkelje, “Kristali” humbet licensën për 1 vit Pranvera Kola

DIPLOMAT

S

kandali i shpërthyer pak javë më parë mbi shitjen e diplomave nga universiteti “Kristal” merr ndëshkimet e para. Pas nisjes së hetimeve nga dikasteri i arsimit janë konstatuar shkelje të shumta, të cilat kanë detyruar Ministrinë që t’i kërkojë Këshillit të Ministrave pezullimin e përkohshëm dhe të pjesshëm të licensës së “Kristalit”. Pezullimi i përkohshëm i licencës, që u miratua dje nga qeveria, përcakton që ky universitet për një vit rresht nuk duhet të pranojë asnjë student të ri në të dyja programet e studimit 3-vjeçar dhe master dhe ndërkohë do të jetë gjatë gjithë kohës nën vëzhgimin e ekspertëve të Arsimit. Lidhur me fatin e qindra studentëve që janë regjistruar e vijojnë procesin mësimor zyrtarët e Ministrisë së Arsimit bëjnë me dije se ata do të vijojnë rregullisht procesin mësimor deri në mbylljen e programeve studimore që frekuentojnë. Më tej sqarohet se në rastet drastike të marrjes së një vendimi të dytë për mbylljen përfundimtare të universitetit këta studentë do të kenë mundësi të transferohen drejt strukturave publike ose private pa iu cenuar programet e studimit që kanë kryer deri në marrjen e një vendimi të tillë. Marrja e këtij vendimi erdhi pas kontrolleve që ekspertët e përcaktuar nga Ministria e Arsimit zhvilluan në këtë universitete, ku shkeljet rezultuan të shumta, por ende nuk janë bërë publike nga Ministria. Burime bëjnë të ditur për gazetën se gjatë kontrolleve janë gjetur shkelje flagrante të procedurave të ndjekura për pranimet e reja që janë bërë çdo

Abuzimet

Vendimi i qeverisë përcakton:

vit, duke mos mbetur vetëm në rastin e diplomimit të Renco Bosit. Krahas procedurave fillestare të pranimit shkelje janë konstatuar edhe me thyerjen e rregullores së arsimit të lartë mbi zhvillimin e procesit mësimor e veçanërisht frekuentimit të mësimit nga të pranuarit. Këta të fundit, ndonëse janë regjistruar dhe nuk janë paraqitur në shkollë, kanë arritur të diplomohen. Megjithatë, MASH nuk ka publikuar udhëzimin me shkeljet e konstatuara që çuan në marrjen e një vendimi të tillë, i cili i heq përkohësisht licensën universitetit “Kristal”, por që në rastet e sjelljes së

mirë njëvjeçare mund t’ia kthejë atë sërish. Zbardhja e plotë e shkeljeve nga komisioni parashikohet të bëhet në fund të muajit, kur pritet të dalë raporti i plotë i verifikimit të bërë për të gjitha universitet. Vendimi angazhon Ministrinë që të marrë masa për ushtrimin e inspektimit periodik çdo 3 muaj te “Kristali” për përmirësimet e bëra në përmbushjen e standardeve shtetërore të cilësisë. Në rast të tejkalimit të kësaj situate, “Kristali” do t’i nënshtrohet akreditimit nga një kompani e huaj dhe rezultatet e këtij procesi vendosin fatin e kthimit ose jo të licencës.

• Pezullimin e pjesshëm dhe të përkohshëm të licensës së shkollës së lartë universitare jopublike “Kristal” për të gjitha programet në të dyja ciklet e studimit që ofron ky institucion i arsimit të lartë. • Universiteti “Kristal” gjatë periudhës së pezullimit nuk pranon studentë të rinj në asnjë nga programet e studimit që ai ofron. • Periudha e pezullimit të licensës së këtij institucioni të arsimit të lartë zgjat një vit nga hyrja në fuqi e këtij vendimi. • Shkolla e lartë jopublike “Kristal” ndërmerr masat e duhura që studentët e regjistruar pranë këtij institucioni të vijojnë apo përfundojnë studimet në programet përkatëse sipas kohëzgjatjes normale. • Ministria e Arsimit dhe e Shkencës gjatë periudhës së pezullimit merr masat për ushtrimin e inspektimit periodik çdo 3 muaj në këtë institucion për përmirësimet e bëra në përmbushjen e standardeve shtetërore të cilësisë. • Në përfundim të periudhës së pezullimit të licencës universiteti “Kristal” i nënshtrohet akreditimit institucional dhe, nëse rezultatet do të dalin pozitive, do të hapë sërish dyert për studentët.

Aplikimet deri më 6 qershor, procedura e plotë

Punësimi, Gjermania hap garën për infermierët shqiptarë Nis aplikimi për punësimin e infermierëve në Gjermani. Kërkesat bashkë me dokumentacionin përkatës do të pranohen deri më datën 6 qershor. Në këtë program mund të aplikojnë të gjithë të diplomuarit në infermieri për sigurimin e një kontrate pune në gjermani në një afat kohor nga 12-18 muaj në një spital apo qendër përkujdesjeje shëndetësore. Për të qenë pjesë e këtij programi aplikuesit duhet që të kenë shtetësi shqiptare, moshë minimale 22 vjeç, të kenë përfunduar studimin për infermieri të përgjithshme), të kenë përvojë pune dhe njohuri mbi gjuhën gjermane, pasi në këtë gjuhë do të zhvillohet intervista e punës. Aplikimet mund të dërgohen me postë

në adresën e Ministrisë së Punës, Drejtorisë së Politikave Migratore, Rikthimit e Riintegrimit në adresën: “Rruga e Kavajës nr. 1001, Tiranë”. Ndërsa në e-mail aplikimi mund të bëhet në adresën: “TripleWIn. Albanien@giz.de”. Aplikimit duhet t’i bashkëngjiten në dy kopje këto dokumente: dëshmia e notave për të gjitha vitet e shkollës mjekësore në shqip dhe të përkthyera në gjermanisht; diploma e specialitetit në shqip e gjermanisht; CV në gjuhën gjermane me të dhëna mbi arsimimin, kualifikimin, njohuritë e përvojat profesionale dhe njohuritë në kompjuter; kopje të librezës së punës, dëshmi penaliteti, e certifikatë për njohjen e gjuhës.

Projektligji i ri i arsimit parauniversitar

Kërkohet rishikimi i nenit për laicitetin e shkollave Përfaqësuesit e Komisionit të Medies kanë kërkuar që të rishikohet propozimi i bërë nga Ministria e Arsimit mbi nenin 7 të draftit të ri për arsimin parauniversitar, ku përcaktohet laiciteti i shkollave publike. Sipas përcaktimit të bërë nga Ministria e Arsimit, në këtë nen thuhet se “se arsimi duhet të jetë laik përveçse në shkollat private ku jepen lëndë fetare”. Kundrejt këtij neni deputet e mazhorancës dhe të opozitës që janë në përbërje të Komisionit kanë kërkuar që në këtë nen të thuhet vetëm që “arsimi është laik”. “Mund të ketë një abuzim dhe të gjitha shkollat private mund të futin lëndë fetare dhe në këtë rast problemi është te nxënësit. Kështu që unë mendoj që ne

ta lëmë të qartë këtë që arsimi parauniversitar është laik, në mënyrë që të mos dëmtojmë dhe institucionet fetare. Të përcaktojmë me një nen të posaçëm se si rregullohen shkollat fetare”, - ka deklaruar gjatë diskutimeve nënkryetari i këtij Komisioni Mark Marku. Prej javësh ky komision ka vijuar diskutimet me grupet e interesit mbi përmbajtjen e draftit dhe ndryshimet që duhet të ketë. Deri më tani Komisioni i Arsimit dhe Medies pas shqyrtimit nen për nen të draftit të ri të projektligjit të arsimit parauniversitar që ka hartuar Ministria e Arsimit ka arritur të miratojë vetëm 20 nga nenet e ligjit. Megjithatë, diskutimet do të vijojnë edhe në mbledhjet e ardhshme.


10

« aktualitet

E enjte 24 maj 2012 •

Prokuroria kërkon kohë, gjyqi shtyhet për në 4 qershor

Nis gjyqi i parë i 21 janarit, Avokatët: Aktet e pavlefshme Mariglen Mulla

N

ë gjyqin e parë të 21 janarit prokurorët kërkuan më tepër kohë për t’u shprehur për kërkesat paraprake të avokatëve mbrojtës të të pandehurve. Kështu, seanca e parë zgjati rreth 10 minuta, kur avokatët kërkuan pavlefshmëri të akteve. Pasi bëri njohjen e palëve në proces dhe verifikimin e tyre, kryetari i seancës ka nisur një nga proceset më të rëndësishme gjyqësore. Ndërkaq, organi i akuzës nuk ka pasur asnjë kërkesë përpara se të nisë shqyrtimi gjyqësor i një prej ngjarjeve më të rënda, ndërsa 2 avokatët e të pandehurve gardistit Agim Llupo dhe komandantit Ndrea Prendi kërkuan që të shpallen të pavlefshme dy aktet e ekspertimit të trupave të protestuesve të vrarë Ziver Veizit dhe Faik Myrtajt, me pretendimin, se janë kryer një ditë më parë se organi i akuzës ta merrte vendimin për kryerjen e tyre. Dy aktet që mbrojtja kërkon të shpallen të pavlefshme janë tepër të rëndësishme për këtë proces gjyqësor. Nga ana e tyre prokurorët kërkuan kohë për ta verifikuar pretendimin e mbrojtjes, ndërsa do të japin më vonë shpjegimet e tyre lidhur me këtë pretendim. Prandaj gjykata vendosi t’u japë atyre 15 ditë kohë deri më 4 qershor, kur do të jetë edhe seanca e radhës. Të akuzuarit Gjyqi i 21 janarit është një prej proceseve gjyqësore që gjykata ka nisur në lidhje me ngjarjen e rëndë të vitit 2011, ku deri më tani i pandehur kryesor është ish-

U hodh nga kati i katërt

Depresioni, vret veten një 41-vjeçare, hidhet nga pallati Një 41-vjeçare i ka dhënë fund jetës dje, duke u hedhur nga kati i katërt i pallatit. Laurela Gerbi, 41 vjeçe, banuese në rrugën “Qemal Stafa”, pasi vuante nga një sëmundje mendore, ka vendosur të vetëvritet, duke u hedhur nga pallati. Banorët e kësaj zone janë tronditur, kur panë skenën makabre dhe u përpoqën që ta shpëtonin, por ajo kishte ndërruar jetë menjëherë si pasojë e përplasjes. Policia shkoi në vendngjarje dhe po kryen hetimet, ndërsa është konfirmuar fakti se 41-vjeçarja trajtohej me medikamente për shkak të sëmundjes mendore.

U gjobit për pasurinë

Gjykata ia heq Priftit gjobën 3 milionëshe të ILDKP-së Ditën e djeshme gjykata e Tiranës ka shfuqizuar vendimin e Inspektoratit të Lartë të Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive për gjobën me 300 mijë lekë ndaj ish-ministrit të Energjitikës, Dritan Prifti, për konflikt interesi. Vendimi i djeshëm u mor nga gjykatësja Anila Kristani, e cila e cilësoi të padrejtë gjobën që i ishte vënë Priftit, duke e anuluar atë. ILDKP e kishte gjobitur ish-ministrin Prifti për konflikt interesi në vendimmarrjen për emërimin e një shtetasi në pozicionin e anëtarit të Këshillit Mbikëqyrës të OST-së. Ky emërim, sipas ILDPK-së, është bërë në një kohë që ekziston një interes privat. Prifti iu drejtua gjykatës, duke kërkuar anulimin e gjobës me argumentin se në dosjen e tij nuk ekziston asnjë konflikt interesi.

Pritë në Krutje të Lushnjës

komandanti i Gardës së Republikës, Ndrea Prendi. Ndaj tij rëndon akuza e vrasjes në

rrethana të tjera cilësuese e demonstruesit Faik Myrtaj. Prokuroria pretendon

se Prendi ndërroi tytën e pistoletës me atë të shoferit të tij Margarit Kume, teksa ky i fundit akuzohet për veprime që pengojnë zbardhjen e së vërtetës. Tjetër i akuzuar është Agim Llupo, mbi të cilin rëndojnë akuzat e vrasjeve të demonstruesve, Ziver Veizi dhe Hekuran Deda. Së shpejti gjykata e Tiranës pritet që të nisë procesin gjyqësor ndaj specialistit të IT-së në Kryeministri Armando Kasaj, i cili akuzohet se ka kopjuar dhe më pas ka ndërhyrë duke fshirë serverin e kompjuterit, ku ndodheshin pamjet filmike të kamerave të godinës së Kryeministrisë.

Dy vëllezërve u grabiten 8 milionë lekë, një plagoset Dy vëllezër nga komuna e Krutjes në Lushnjë janë bërë dje objekt i një grabitjeje me armë, nga persona ende të paidentifikuar. Mësohet se ngjarja ka ndodhur rreth orës 05:00 të mëngjesit, ndërsa ka mbetur i plagosur Rasim Godina, një prej vëllezërve të grabitur. Burime nga policia e Fierit bëjnë të ditur se autorët e maskuar u kanë grabitur dy vellezërve 8 milionë lekë të vjetra, si edhe motorin me të cilin ata udhëtonin. Në momentin e grabitjes vëllezërit Godina po ktheheshin për në shtëpi, pasi kishin shitur disa gjedhë, ndërsa autorët i kishin zënë pritë dhe pas marrjes së parave kanë qëlluar me armë, duke plagosur në këmbë 45-vjeçarin, i cili u dërgua me urgjencë në spital. Ndërkaq mësohet se policia po merr në pyetje dy vëllezërit, dëshmia e të cilëve do të hedhë dritë mbi ngjarjen.

Kryetarja e Gjykatës së Lartë

Beçaj: Çdo qytetar të denoncojë rastet e mashtrimeve, jo te sekserët Kryetarja e Gjykatës së Lartë, Shpresa Beçaj, deklaron se kjo gjykatë inkurajon dhe falenderon çdo qytetar që u drejtohet organeve të drejtësisë për të gjetur dhe garantuar të drejtat individuale, sa herë që ndeshet me raste mashtrimi. Ajo ka marrë shkas nga arrestimi i shtetasit Stavri Vaso nën akuzen e “vjedhjes me anë të mashtrimit”, i cili ka ushtruar detyrën e shoferit të administratës në Gjykatën e Lartë (është larguar nga kjo gjykatë me insistimin e kryetares Beçaj në prill 2012). Nëpërmjet një deklarate për mediat, kryetarja e Gjykatës së Lartë, Shpresa Beçaj, thekson se liritë dhe të drejtat vetjake të sanksionuara në Kushtetutë, i japin mundësi dhe garanci çdo shtetasi që këto të drejta të shkelura ose të mohuara, t’i kërkojë me forcë dhe t’i gjejë tek drejtësia që jepet nga gjykatat e shkallës së parë dhe të apelit, nga Gjykata e Lartë si organi suprem i pushtetit gjyqesor, nga Gjykata Kushtetuese kur shkelen të drejtat e tyre për një proces të rregullt ligjor, si dhe në Gjykatën e të Drejtave të Njeriut në Strasburg. “Çdo qytetar shqiptar duhet të kuptojë domosdoshmërish se drejtësinë duhet ta kërkojë dhe ta gjejë tek pushteti gjyqësor dhe jo tek sekserët, të cilët janë fatkeqësisht jo të pakët në numër ndër avokatë, punonjës të agjencive shtetërore e private dhe ndërmjetës të tjerë të paligjshëm”, thuhet në njoftimin për mediat.

Përdoruesi i hashashit zbulon 13 qese, ndalohet edhe disa te tjerË

Mashtronte, kapet ish-shoferi i Gjykatës së Lartë Pranga të kërkuarve për vjedhje, ishin të dënuar nga gjykata Gjashtë të kërkuar për drogë, falsifikim, vjedhje, etj janë arrestuar dje nga policia e Tiranës. Nga shërbimet e Seksionit kundër Narkotikëve, u bë arrestimi në flagrancë i shtetasit Indrit Brahimi, 19 vjeç, lindur në Fier dhe banues në Tiranë. Arrestimi i tij u bë, sepse në Rrugën e Durrësit, afër Ministrisë Arsimit, gjatë kontrollit fizik të ushtruar në xhepat e pantallonave u gjetën dhe u sekuestruan një qese farmacie me 5 gr lëndë narkotike të llojit Cannabis Sattiva. Në momentet e para është pyetur dhe ka deklaruar se bimën narkotike e kishte blerë tek një person, të cilin nuk e njihte, mbrapa lokal “Brilant”, në Rrugën e Durrësit

dhe se lëndën narkotike ky person e mbante të fshehur mbrapa këtij lokali, në afërsi të derës së pasme. Menjëherë është shkuar tek vendi ku ka treguar Brahimi dhe u gjenden e sekuestruan në cilësinë e provës materiale edhe 13 qese të tjera me

bimë narkotike me peshë 44.8 gramë. Nga Seksioni kundër Krimit Ekonomik Financiar, u ekzekutua urdhri i Prokurorisë së rrethit gjyqësor Tiranë, mbi ekzekutimin e vendimit të formës së prerë, të gjykatës për të dënuarin Gëzim Mejdani (Xhimi Isiu), 26 vjeç, banues në Tiranë, i dënuar më parë për falsifikim dokumentesh. Ai është dënuar me 2 muaj burg. Ndërkaq, u bë ekzekutimi i urdhrit të Prokurorit mbi ekzekutimin e Vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë, shtetasin Stavri Vaso, 48 vjeç, banues në Tiranë, ish-shofer i Shpresa Beçajt, kryetares së Gjykatës së Lartë, për veprën penale të “vjedhjes me anë të mashtrimit ”. Ai u ka marrë

para qytetarëve, duke i mashtruar se lironte të burgosur. Nga Seksioni i Kërkimit në rrugën “Don Bosko”, u bë e mundur kapja e shtetasit në kërkim Diolt Xhangoli, 18 vjeç, banues në Tiranë, i dënuar me 4 muaj burg për veprën penale të “moskallëzimit të krimit”. Në bulevardin “Zhan D’Ark”, u bë e mundur kapja e shtetasit në kërkim Igli Dervishi, 37 vjeç, banues në Tiranë, i dënuar më parë për vjedhje. Ai është dënuar me 11 muaj e 27 ditë burg për veprën penale të “vjedhjes”. U ekzekutua urdhri i Prokurorisë nga komisarati nr.4 për ndalimin e shtetasit R.H, 16 vjeç, banues në Tiranë, i dënuar me 4 muaj burg për vjedhje.


koment • E enjte 24 maj 2012

»

11

Një tragjedi, media dhe kriticizmi Nga Leonard Olli

E

ndërsa gjithë shqiptarët ende nuk kanë mundur të kapërcejnë shokun nga tragjedia e pashoq e Himarës, polemikat e para u shfaqën në horizont. Kritizerët vunë në shënjestër edhe medien këtë herë. Me dhjetëra kritika u hodhën, kryesisht në rrjetet sociale apo në faqet on-line dhe, për më tepër, pjesa më e madhe e tyre vinin nga gazetarë aktivë apo pasivë. Në aspektin teorik dhe teknik një pjesë e problematikave që ata ngrinin ishin të drejta, por ajo me të cilën nuk mund të pajtohem është trajtimi ex catedra i problemeve dhe mungesa e respektit për kolegët. Për të qenë më konkret, po sjell disa nga defektet që reflektoi, sipas tyre, media vizive në pasqyrimin e drejtpërdrejtë të tragjedisë së Himarës, si p.sh.: “Televizionet që transmetojnë live të gjitha ngjarjet e zhvillimet e këtij vendi nuk dinë të bëjnë dallimin midis një kongresi partie e një loje, midis një seance parlamentare e një krimi, midis një tubimi elektoral e një tragjedie. Ata i raportojnë këto ngjarje po njësoj, me zë të lartë e me entuziazmin e raportimit të një scoop-i. Ky lloj raportimi të bezdis, të fyen, të poshtëron, të depresion.”; “Ti hap televizorin e sinkronizohesh në një kanal për t’u informuar dhe gjëja e parë që bën zë e lexon titrat. Sheh se janë të llojit ‘ministri Bujar Nishani niset për në Himarë’, ‘tok me Nishanin është dhe Burgaj, ‘njoftim nga Kryeministria: Berisha është informuar në Çikago mbi tragjedinë’, ‘Kryeministri jep porosi në telefon që të bëhet e pamundura për t’u ndodhur pranë njerëzve në nevojë’, ‘Edi Rama: tragjedi e tmerrshme, është ora për solidaritet njerëzor’, Topalli është nisur drejt Himarës, me të është dhe Vasili”, duke e cilësuar politizim dhe shmangie nga ngjarja reale. Por nuk mungonin edhe kritika për gazetarë (kolegë) që nuk dinë të bëjnë pyetje, që shprehen me terma të papërshtatshëm, të papërgatitur për raportim nga terreni etj. si këto. Në parim edhe unë jam dakord me disa nga këto vërejtje. Edhe unë besoj se gazetaria, si shumë profesione, vuan mungesën e profesionalizmit dhe reporterëve me eksperiencë, por nuk besoj se është koha dhe rasti për të parë vetëm aspektet negative të punës së kolegëve tanë në tërësi e atyre të medies vizive në veçanti. Për më tepër, kam bindjen se ata e dinë se ku qëndron thelbi i proble-

mit në të vërtetë, por e anashkalojnë atë dhe merren me raportimin, titrat apo performancën e gazetarëve. E them këtë me bindje të plotë dhe aspak në formën e një solidariteti të shtirë mes kolegësh. Në radhë të parë duhet të jemi të hapur dhe të sinqertë e të pranojmë se pavarësisht këtyre defekteve janë pikërisht këta kolegë që me shumë përkushtim e stërmundim na përcjellin lajmin në kohë reale. Moderatorët qëndrojnë me orë e orë të tëra në studio, në mjaft raste në pamundësi për të pirë edhe një gotë ujë, ndërkohë kolegët që vrapojnë në terren operojnë në kushte akoma edhe më të vështira. Përtej faktit se edhe ata vetë rrezikojnë jetët e tyre duke udhëtuar me shpejtësi të frikshme për të qenë sa më shpejt në vendngjarje, kushtet atmosferike etj., askush nuk duhet të harrojë shokun dhe anën emocionale që krijon përcjellja publike e një tragjedie kaq të rëndë. Kalojnë me orë e orë të tëra në vendngjarje, në pamundësi për të pirë qoftë dhe një gotë ujë. Madje, jo rrallëherë janë banorët e zonave ku ndodhin ngjarjet që me bujarinë e mikpritjen karakteristike u gjenden pranë. E këto janë fakte reale. Por që t’i dish dhe mirëkuptosh këto elemente duhet minimalisht të kesh punuar do kohë në terren, të kesh lënë vaktin në mes apo të jesh ngritur vrikthi nga gjumi e të jesh nisur gjysmë i zhveshur në vendngjarje. E sigurisht, kritizerët ex catedra me sa duket nuk kanë kaluar nga këto monopate. Është shumë e thjeshtë dhe komode që, i rehatuar në poltronin e re-

hatshëm të shtëpisë apo të zyrës të konstatosh të meta, por është shumë e vështirë të gjesh kurajën që para se të gjykosh dikë të vihesh sadopak në vendin e tij. Për të gjitha ata që kanë punuar apo punojnë në medie është e qartë se redaksitë e televizioneve dhe gazetave në ngjarje të tilla të rënda u ngjajnë shtabeve të luftës. Moderatorët në studio duhet të ruajnë pafundësisht gjakftohtësinë dhe të shërbejnë si filtër për informacionet kontradiktore që u transmetohen në kufjet e tyre para se t’i thonë ato publikisht. Pjesa tjetër rend ethshëm për të kristalizuar informacionin dhe të sqarojë rrethanat. Të tjerët nuk rreshtin së kërkuari lidhje telefonike me personat përgjegjës, në mënyrë që këta të fundit të japin edhe versionin zyrtar të ngjarjes apo dhe persona të tjerë, që në një mënyrë apo në një tjetër lidhen me ngjarjen. Paralelisht zhvillohen edhe operacione të tjera, dhe të gjitha këto nën efektin e shokut dhe dhimbjes që provokon një ngjarje kaq e rëndë. Për më tepër, të pretendosh për politizim të ngjarjes se në titra shfaqen vazhdimisht veprimet apo deklaratat e krerëve të shtetit, më duket shumë qesharake. Më në fund, kur politika shqiptare po reagon menjëherë në ngjarje të tilla të rënda, kur krerët e shtetit ndërpresin takime të nivelit më të lartë ndërkombëtar për t’u kthyer menjëherë në atdhe për të ndjekur nga pranë ngjarjen, mobilizojnë të gjitha hallakat e sistemit për të qenë në gatishmëri dhe veprim të plotë, kur mbarë opinioni publik njihet me këtë fakt dhe konstaton përgjegjshmërinë e atyre që u kanë besuar drejtimin e vendit, ndërkohë kur vite më parë disa prej tyre nuk ndërprisnin as ahengjet apo fshiheshin prej paaftësisë, kjo jo vetëm nuk është aspak kritikë profesionale, por ndoshta cinizëm dhe nihilizëm. Ne gazetarët kemi ende shumë rrugë për të bërë drejt arritjes së pjekurisë së plotë profesionale, kemi ende shumë për të mësuar, shumë defekte për të korrigjuar, por përpiqemi të reflektojmë dhe shkojmë përpara, duke e konsideruar këtë punë jo thjesht si profesion, por si mision ndaj publikut të gjerë. Kemi tek-tuk edhe individë që nuk e nderojnë profesionin dhe të gjithë jemi koshientë për këtë. Por përtej teorizimeve apo leksioneve ex catedra kolegët kritizerë do të bënin mirë të njihnin pak terrenin konkret, pasi do të mësonin se, në vend që të përkujdesesh për pemën, duhet të kesh kujdes gjithë pyllin.

Media apo abuzimi

T

ë dashur kolegë, informacioni është pushtet. Qytetarët kanë nevojë për lajme të sakta në kohë si dhe të pavarura, të cilave mund t’u besojnë. Liria e medies i mban shoqëritë dhe ekonomitë të gjalla, energjike dhe të shëndetshme. Kur ndërpritet rrjedha e lirë e lajmeve dhe informacionit, individët vuajnë. Shoqëritë vuajnë, ashtu siç vuajnë edhe nga dezinformimi mediatik, çka ka ndodhur edhe në rastet e fundit në përballjen mes administratorit të televizionit tonë dhe gazetarit Skuqi. E vërteta është se media jonë është e pavarur dhe ka në themel të saj pasqyrimin e realitetit me të gjitha problematikat e saj, duke u përpjekur gjithmonë të vihemi në shërbim të komunitetit, kurse zotërinjtë që ankohen nga kërcënime utopike, janë shërbëtorë të politikës, që synojnë shmangien e lajmeve reale apo pasqyrimin e atyre problematikave që përfaqësojnë interesat e pushtetit të cilit i shërbejnë, duke u bërë kështu pjesë e luftës politike në

Nga aristotel petro vend dhe si shpërblim kanë përfitimin e vendeve të punës e benefite të tjera. Nuk kanë qenë të pakta rastet e përpjekjeve me çdo lloj forme e mënyre për të shkatërruar stafin dhe punën tonë. Ofendimet, fyerjet, përpjekjet e drejtpërdrejta ose jo për denigrimin e stafit dhe të punës në televizionin tonë nuk kanë qenë të pakta, duke filluar nga përballja që u bë nisja e këtij debati, ofendimet e rënda ndaj personalitetit të kryeredaktores së televizionit, për më tepër në prani të konsullit të përgjithshëm italian zotit Sergio Strozzi, i cili mbeti i shtangur dhe nisur edhe nga kontaktet personale me të dëmtuarën (vetëm dy ditë më parë ai kish qenë pjesë e emisionit të saj) u përpoq t’i jepte kurajë dhe të sugjeronte më tepër komunikim normal mes palëve. Duhet të mjaftonin vetëm këto dy momente - fyerja e personalitetit të personit dhe prezantimi jodinjitoz para përfaqësuesit të një institucioni të huaj - që zotëria në fjalë të mendohej mirë para se të fillonte të fliste fjalë të kota e pa bereqet për një medie që jo vetëm rezulton e suksesshme, por që ka si parim bazë të punës së vet brenda stafit komunikimin. Mjaft më

me fjalë pa kuptim! Investimet tona në infrastrukturë janë të dukshme, evidente, të pamohueshme, madje dhe nga ju vetë, kur përmendni në “letrën tuaj të hapur” se ti ke pasur mundësi të bëhesh televizioni më i mirë në Jug të vendit për shkak të infrastrukturës moderne, por ne po të themi se televizioni ynë është më i miri në rajonin e Jugut, çka e dëshmon niveli i lartë i shikueshmërisë. Për sa i përket pjesës së dytë të fjalisë se “ky investim kërkon burime njerëzore, njerëz të aftë, që të informojnë publikun”, ne themi se së fundi edhe këtë e kemi arritur duke bërë pjesë të stafit tonë pikërisht gazetarë intelektualë të kompletuar si personi që ky gazetar paturpësisht ofendoi në hollin e Universitetit, para një numri të madh pedagogesh, përfaqësues institucionesh dhe personalitete të huaja. Nuk mund të anashkalojmë bindjen tonë se të gjitha këto janë të qëllimshme në vazhdën e përpjekjeve për denigrimin e punës së stacionit tonë mediatik dhe ne e ndiejmë si detyrim të reagojmë e t’i themi “stop!” këtij fenomeni, evident jo vetëm në Gjirokastër.


12

«

DOSSIER E enjte 24 maj 2012

KAFSHA SULMONTE POLICËT SA HERË QË TORUTOHESHIN TË DËNUARIT. SI U ORGANIZUA KRYENGRITJA

Policët në revoltën e spaçit vranë edhe qenin e të burgosurve duke e varur para tyre

N

ë emisionin “Rrno për me tregue” të gazetarit Nebil Çika në Shijak TV, ishte i ftuar Bedri Çoku, shkrimtar, i burgosur politik dhe disident i regjimit komunist. Në emisionin u diskutua mbi “Revoltën e Spaçit” ku për tre dit kampi famëkeq u “pushtua” nga të burgosurit që ishin në të. Si zanafillë revolta kishte mos pranimin nga qeveria e atëhershme komuniste për t’u anëtarësuar në Këshillin e Sigurimit të Bashkimit Europian ose siç njihet sit OSBE. Z.Çoku ju keni qenë protagonist në këtë revoltë. Edhe pse “Kryengritja e Spaçit” është një ngjarje shumë heroike dhe po aq dhe tragjike, i është kushtuar shumë pak vëmendje si në shtyp ashtu edhe në opinionin publik shqiptar. Shumë pak është folur për këtë madhështi që ka kjo revoltë. Do të doja që ta fillonin intervistën nga atmosfera që mbizotëronte në burg rreth ngjarjes që u bë arsyeja e fillimit të kësaj kryengritjeje? Bedri Çoku –Revolta e Spaçit, që për mua është kryengritja e Spaçit, është përmendur shumë përciptas me raste sporadike. Ë����������� sht�������� ë������� spekuluar duke thënë se kjo kryengritje shpërtheu rastësisht. Unë dua të shpjegoj nj������������������������ ë����������������������� her������������������� ë������������������ se kush ishte Shqipëria në vitin 1973. Në atë kohë ishte periudha kur ne kishim prishur marr���������������������������� ë��������������������������� dh������������������������� ë������������������������ niet me Bashkimin Sovjetik dhe kishim vendosur revolucionin kulturor më prishjen e kishave dhe xhamijave. Gjithashtu, në ato vite kishte filluar në mënyrë të tmerrshme lufta e klasave. Por një vit përpara se të ndodhte kryengritja, në vitin 1971 pati një lloj liberalizimi në sistemin komunist. Ky liberalizim pati si rrjedhim edhe ngjarjet që ndodhën në vendet fqinje. Fundi i liberalizimit ndodhi me Festivalin e Këngës n����� ë���� vitin 1972. Kur në vitin 1973 “ziente” marrëdhënia diplomatike ndërmjet vendeve të Europës, tek ne nuk po ndodhte diçka e tillë. Ne në burg e ndiqnim hap pas hapi ç������������� �������������� do gj�������� ë������� q����� ë���� zhvillohej në ato vite pasi, prisnim që edhe Shqipëria të anëtarësohej në OSBE. Ne e prisnim me një shpresë të jashtëzakonshme anëtarësimin në të. Por në vitin 1973 byroja politike botoi në gazetat e kohës se Partia Komuniste nuk e njihte KSBE-në dhe se ajo ishte një farsë dhe shprehu se nuk do të pranonte anëtarësimin në të. Ky lajm erdhi si bombë tek ne që rrinim të rrethuar në tela me gjemba dhe punonim si skllevër në minierën e Spaçit. Kjo ishte arsyeja e fillimit të Kryengritjes. Në fillim forcat e reja, djemtë e rinj, filluan të bisedojnë në grupe dy e nga dy deri sa e zgjeruam rrethin dhe morëm përsipër që do t’i kundërvihemi këtij vendimi. Z.Bedri të qëndrojmë edhe pak tek atmosfera në lidhje me denoncimin nga qeveria, me humbjen e shpresës. A kishte diskutime në burg, çfarë prisnin të burgosurit nga anëtarësimi në KSBE ? -Përderisa i gjithë kampi socialist ishte dakord për anëtarësimin në Helsinkin, detyrimisht do kishte një zbutje. Të njëjtën gjë prisnim edhe

Polic����������� ë���������� t pas për� leshjes së parë u larguan nga kampi dhe dolën jashtë për të marrë përforcime pë������������������� r t’u rikthyer pas� dite. Deri n�������� ë������� mbrëm� je e pushtuam Bur� gun e Spaçit. Më pas erdhën disa forca nga korpusi i Bur� relit ata e rrethuan kampin. N��������� ë�������� at����� ë���� mo� ment erdhi Drejtori i Përgjithshëm i Burgjeve dhe kërkoi të hynte në bisedime me ne. Ne e pranuam dhe e lamë që ai të hynte brenda.

ne për Shqipërinë. Kishim shumë shpresë nga anëtarësimi në KSBE. Por refuzimi i saj ishte si një thikë në shpirt, ndaj ishim të detyruar që t����������������������������������� ë���������������������������������� b���������������������������������� ë������������������������������� nim nj������������������������� ë������������������������ revolt����������������� ë���������������� q�������������� ë������������� t����������� ë���������� ��������� ç�������� onim mesazhe tek populli. Ne u organizuam, krijuam mjetet tona. Në galeritë ne ruanim dinamitet që t’i përdornim në revoltë. Shokët që punimin në ofiçinë, krijuan tuba prej hekuri që t’i shpërthenim me dinamit. Kjo ka zgjatur për rreth katër muaj. Z.Çoku nga inserti që unë transmetova tregohen ngjarjet sipas versionit të Partisë Komuniste pasi dokumentat janë marrë nga arkivat e shtetit. Doja që të më tregoni ju se si është zhvilluar ngjarja e parë nga syri juaj ? -Ne patëm disa informacione që na inkujaronin shumë. E para ishin takimet që bënin shokët në burg të cilët jepnin informacione mbi lëvizjen dhe kjo gjë na jepte kurajo. E dyta është se në “Zërin e Popullit” u dha një lajm se shqiptarët po mblidheshin të gjithë në Pulja të Italisë për të përgatitur një sulm ndaj regjimit. Ky lajm vinte pas deklaratës që kishte b���������������������������������� ë��������������������������������� r�������������������������������� ë������������������������������� Papa i Vatikanit kundra qeverisë shqiptare. Kjo na dha një shtysë më shumë për të kryer atë veprim, kështu morëm guxim për ta bërë kryengritjen. Ne nuk patën në atë kohë një oficer që të na orientonte, por kishim guximin dhe kishim marrë një vendim që më mirë të vdekur se sa t������������������������������� ë������������������������������ skllavëruar n���������������� ë��������������� diktaturën ko-

muniste. Ne pritëm çastin e duhur dhe ai erdhi. Ishte rasti i Pal Zefit i cili ishte i internuar ashtu si ne në burgun e Spaçit. Ai rrinte vetëm në birucë dhe nuk pranonte të shkonte në punë të detyruar. Një ditë ai gjeti derën e biruc�������������������� ë������������������� s hapur dhe u arratis dhe erdhi direkt tek kampi. Pasi u dha alarmi që ai ishte arratisur, rojet e burgut erdhën me vrap për ta rrëmbyer atë. Në atë moment ne e morë në mbrojtje Palin. Aty filloi një përleshje e jashtëzakonshme midis policisë dhe të burgosurve. Policët pas përleshjes së parë u larguan nga kampi dhe dolën jashtë për të marrë përforcime për t’u rikthyer pasdite. Deri në mbrëmje e pushtuam Burgun e Spaçit. Më pas erdhën disa forca nga korpusi i Burrelit ata e rrethuan kampin. Në atë moment erdhi Drejtori i Përgjithshëm i Burgjeve dhe kërkoi të hynte në bisedime me ne. Ne e pranuam dhe e lamë që ai të hynte brenda. Ai i mori të gjitha kërkesat tona, madje propozoi që të bënte falje për disa të burgosur pasi që nga vitit 1962 deri në 1973 kur ndodhi revolta nuk kishte patur asnj�������� ë������� t����� ë���� falur në dënim për të burgosurit politik. Kishin njerëz nga 25 vjet dhe nuk kishin shpresë që të liroheshin. Edhe fakti u vërtetua që në 1982 u bë falja e parë e dënimit, 20 vjet pa as një të falur. Pas përfundimit të bisedimeve me drejtorin, e liruam atë dhe e lamë që të dilte. Por veprimi i komunistëve ishte tepër i lig. Ata në vend që të

zbusnin marrëdhëniet me ne, u futën dhe filluan të arrestonin të gjithë kryengritësit një nga një. Policët vinin dhe merrnin nga nj����������� ë���������� t�������� ë������� burgosur me pretekstin se po i dërgonin në komand��������������������������������� ë�������������������������������� , por i merrnin p��������������� ë�������������� r ti ri-arrestuar. Në atë moment ne u sulëm dhe filluam përleshjen e dytë. Përleshja zgjati për një orë dhe polica doli përjashta. Pati shumë të plagosur si nga ne ashtu edhen nga policët. Pasi dëbuam forcat komuniste, u mblodh shtabi ynë që të vendoste komandat. -Kush ishte Shtabi juaj, nga sa veta përbëhej ai ? -Ishim ne, dejat e rinj të cilët kishim më shumë forcë për të luftuar dhe përbëhej nga 15 veta. Ishit të organizuar që më parë, apo ishte diçka improvizore? -Po! Ishim të organizuar që më parë dhe ishim të lidhur me njëri tjetrin. Ne të pesëmbëdhjetë ndamë detyrat. Përshembull Demir Pojanit me Dervish Bejkos i dhamë detyrë që të ruanin të burgosurit që të mos kishte komunikim me forcat e policisë që ishin jashtë. Dhe faktikisht ishte nj��������������������������� ë�������������������������� person q����������������� ë���������������� tentoi t������� ë������ komunikonte me komandën, ishte doktori i cili kishte shkruar një letër për ta. Pas disa orësh ne morëm të gjithë librat e Enver Hoxhës dhe i dogjëm. Grupet e oratorëve bënin fjalime ndaj fuqive të mëdha që të ndërhynin në Shqipëri për të na ndihmuar kundër regjimit komunist. Madje i mbushëm edhe kodrat për rreth me vullnetarë


DOSSIER •E

enjte 24 maj 2012

dhe me kundra ajrorë pasi mendonim se do të vinin të zbarkonin forcat e huaja. Policia komuniste na k�������� ë������� rc����� ë���� nonte nga jashtë. Ata na thoshin që të dorëzoheshim, por ne nuk pranonim dhe vijonim që ti bënim thirrje me fjalorin tonë se ata ishin kriminel dhe do ta paguanin për atë që kishin bërë. Një rast ishte Skënder Daja që ishte 21 vjeç, hipi në supin e shokut të tij dhe i bënte thirrje ushtarëve. Çfarë thirrjesh i bënte? -I bënte thirrje që të ndalonin, se ishin moshatar pasi edhe ia kishte qenë ushtarë përpara se ta arrestonin. Ai kishte tentuar të ikte nga Shqipëria për një jetë më të mirë jashtë terrorit dhe të tëra këto ia tregonte edhe ushtrisë që ishte jashtë kampit. Dhe pikërisht kjo thirrje e tij pati shumë ndikim. Pasi përfundoi ai, t�������������������������� ë������������������������� gjith������������������� ë������������������ ushtar����������� ë���������� t i t����� ë���� rhoq����������������������������������� ë���������������������������������� n dhe i z������������������������� ë������������������������ vend�������������������� ë������������������� suan me forcat speciale të policisë. As një kokore ushtari nuk u duk më pas këtij fjalimi që bëri Skënder Daja. Në atë kohë plani ishte q������������������������������������ ë����������������������������������� t��������������������������������� ë�������������������������������� lironim shok������������������� ë������������������ t q��������������� ë�������������� kishim n����� ë���� biruca. Ne u ngjitëm në tarracat e burgut dhe vajtëm të lironim shokët. Policët na q���������������������������������� ë��������������������������������� llonin nga jasht����������������� ë���������������� me bresh������� ë������ ri automatiku dhe fatmirësisht nuk pati të vrarë. Të nesërmen në mëngjes pasi kishim djegur stendat e librave dhe kishim liruar shokët nga birucat ne bëmë edhe ngritjen e flamurit pa yll. Ju keni patur dy vëllezër në burg. Cili nga ata të dy ishte ? -Isha un������������������������� ë������������������������ me Caushin. Ne po shihnim flakën, zjarrin që po ngrihej. Në atë moment vjen Gjet Kadeli, kishte 3 vjet që kishte ardhur në burg. Ai nuk ishte mirë me shëndet dhe ne i tham�������������������������������� ë������������������������������� q����������������������������� ë���������������������������� t�������������������������� ë������������������������� ulej pran��������������� ë�������������� nesh. Por babai i tij ishte i arratisur në Amerikë. Un������������������������������������� ë������������������������������������ e pyeta n�������������������������� ë������������������������� se babai i tij do ta kuptonte se çfarë po ndodhte në Spaç. Ai mu përgjigj duke më thënë se nuk e dinte dhe se mirë do të ishte nëse ai do të informohej mbi ngjarjen. Në atë moment unë i thash që të ngrinim një flamur në tarracën e burgut. Ai më tha “po”. Në atë moment thirrëm disa shokë dhe i thamë se do të ngrinim flamurin. Ata dhanë disa mendime se si do ta gjenim flamurin dhe në atë moment unë propozova që të çanim duart dhe me gjakun të lyenim copën që do të përdornim për flamurin. I pari që çau dorën ishte vëllai im, por gjaku nuk ngjiste tek copa pasi ishte e trashë. Aty u inspiruan të gjithë dhe filluan t������������������������� ë������������������������ jepnin mendime dhe filluan të kërkonin nëpër biruca për të kërkuar jorgan të kuq. Problemi ishte se nuk kishim shqiponjën. Në atë moment Melsin Vlashi tha se mund ta pikturonte ai shqiponjën pasi ishte piktor. Mbasi e ngritëm flamurin unë kam mbajtur edhe fjalën e çastit. Ai shkaktoi nj������������������������� ë������������������������ entuziaz��������������� ë�������������� m t����������� ë���������� jasht���� ë��� zakonshëm. Kënduam edhe Himnin e Flamurit. Flamuri ka qëndruar dy dit dhe dy net i valëvitur. Caktuam edhe roje që të ruanim flamurin. Ne kishim edhe nj������������������������� ë������������������������ frik������������������� ë������������������ tjet������������� ë������������ r gjat������ ë����� kryengritjes. Dyqani ushqimeve ishte brenda në kamp dhe ne vendosëm roje që të ruanin dyqanin. Nuk u prek fare dyqani ? -Në as një mënyrë nuk u prek. Duhet të kesh parasysh që neve na prenë ujin dhe bukën që natën e parë. Heqja e ujit ishte një torturë e jashtëzakonshme dhe ne kemi mbijetuar me rezervat tona ushqimore. Marrja e ushqimeve nga dyqani do ta deformonte kryengritjen dhe di ti jepte asaj nj�������������������������� ë������������������������� karakter ordiner. Gjithsesi nuk e lamë dyqanin që të prekej edhe pse ishin të uritur njerëzit. Të nesërmen u ngrit Këshilli Trajnor me burrat më të mençur. Bedri në dokumentat e Ministrisë së Brendshme dhe të Gjykatës shprehet habia se si u bashkuan të gjitha krahinat e Shqipërisë lidhur me kryengritjen. Një nga shqetësimet që ishte në

INTERVISTA me SPIRO NASHON

Ditën e diel në kamp erdhën njëzet e katër makina me ushtar, katër me municion. Me ta vjen efdhe Kasem Ka������������������������������������������ ç����������������������������������������� i, drejtori i policis�������������������� ë������������������� i t��������������� ë�������������� gjith�������� ë������� republikës. Ai na lexoj vendimin e qeverisë. ‘Në qoftëse deri nesër në orën nëntë nuk dorëzoheni do të përdorim të gjitha mjetet që disponon diktatura dhe do t’ju shtypim me zjarr dhe me hekur. Pas kësaj policët bënë një tentativë përsëri për të hyrë brenda në kamp, por e kishin të pamundur pasi ne ishim organizuar mjaft mirë. Pas këtij erdhi Fiçor Shehu, Kasem Kaçi, komandanti i kampit Haxi Gora. Ata thanë se katër veta nuk pranuan të dorëzoheshin. Ata kishin ardhur me 600 policë të cilët e rrethuan komplet kampin. Në tarracë filloi përleshja me ta. Hidhet një major policie dhe i thotë Kasem Kaçit se ne po i vrisnim ata. Në atë moment ai kërkoi që të qëllonte me armë, por Kasem Kaçi nuk e lejoi dhe tha se do të dilnim që të gjithë para gjyqit. Në atë moment Fiçor Shehu sheh orën, pasi në orën nëntë duhet t’i kthente përgjigje qeverisë. Pasi pa që ora po shkonte nëntë ai dha urdhër që ushtria të hidhej mbi revoltën. Shumë veta që u dënuan në gjyq me vdekje kishin vdekur që në revoltë. Edhe djalin e vogël Skënderin që i bëri thirrje ushtrisë që ti drejtonte armët tiranit, e vranë, ishte vetëm 20 vjeç. Në takimin e Fiçor Shehun iku Bedri Çoku, Hajri Pasha dhe Paulin Vata. Por m��������������������������������������������������������������������������� ë���������������������������������������������������������������������������� trimi nga k�������������������������������������������������������������� ë������������������������������������������������������������� ta ishte Hajri Pasha. Kur u takuan, Hajriu filloj t’i prezantohej Fiçor Shehut duke i thënë se ishte djali i Zenel Braushit dhe se ai së bashku me shokët e tij i kishin ‘hequr kapelen’ babait të tij. Edhe ia e pagoi me vdekje debatin që bëri me Fiçorin. Ne kishim edhe një qen që rrinte në kamp. Sa herë që ai shihte policët, ikte dhe i hidhej për t’i ngrënë. Edhe qenin e morën dhe e varën në mes të kampit. Hetuesit që na morën kishin qenë pjesë në bandat e veriut. Ishte Andon Butka, Skënder Sadiku, Florina Kolonecin. Muço Zeneli. Ata më pyetën me ironi se çfarë flamuri kishim ngritur. Unë iu përgjigja duke i thënë se kisha ngritur flamurin Shqiptar. Ata mu përgjigjën që edhe flamuri që ishte me yllin komunist sipër ishte flamur shqiptar. Ne atë moment unë iu kundërvura duke i thënë se flamuri që kishin ngritur ata nuk kishte as shpatat e Duçes as hijet e Rusit. Kur iu përgjigja kështu deshën të më vrisnin, më rrahën aq shumë sa më hodhën të vdekur në birucë. Pasi më hodhën kova me ujë u përmenda. Në gjyq patëm dëshmitar kundër nesh nga të burgosurit. Ishin njerëz shumë të ligj, tepër negativ. Një ndër ta ishte edhe Preng Ngola i cili i doli u dëshmitari 80 vetave të cilët morën dënim vetëm prej atij. Mua më sollën dëshmitar Muhamet Kosovrasin, doktorin e burgut. Ai më doli në mbrojtje mua dhe nuk më rëndoi pasi kishim qenë në një birucë në Sarandë.

raportet ishte bashkimi i të gjithë shqiptarëve pa dallim feje, krahine dhe ideje ? -N���������������������������� ë��������������������������� kryengritjen pati disa momente me të vërtetë historike që duhet të dalin në pah. Bashkimi krahinor i njerëzve dhe këshilli doli me konkluzione q����������������� ë���������������� nuk do t������� ë������ dorëzoheshim dhe lidhur me spiunët se çfarë do të bëhej me ata. Çfarë vendosët për ata ? -Në qoftë se ne do t’i dënonim, do të bënin në gabim shumë të madh sepse n������������������������������� ë������������������������������ fund t����������������������� ë���������������������� fundit ata ishin fatkeq. Ata ishin të detyruar që të bënin atë punë. Një pjesë e tyre kishte rënë rastësisht. Ne dolëm me parullën “pajtim”, por me kusht që të shanin qeverinë që i kishte detyruar që të spiunonin. Dhe kështu ndodhi. Që të gjithë dolën duke sharë qeverinë komuniste për torturat që i kishte bërë në mënyrë që të spiunonin. Të nesërmet erdhi zv.Ministri i Brendshëm, Fiçor Shehu, por krahas atij ne kemi parë edhe Kadri Hasbiun nga lart i cili na vëzhgonte. Po tjetër kush erdhi ? -Një herë erdhi Kasem Kaçi që ishte drejtori i p������������������� ë������������������ rgjithsh���������� ë��������� m i Policisë së Shtetit. Ai na bënte thirje që të dorëzoheshim dhe të vazhdonim punën. Në atë moment u hodh Luan Burimi i cili ishte nga i njëjti qytet me të. Ai i ka thënë atij “Kasem Kaçi, Kasem Kaçi, bashkë njihemi, por t’i je letër e djegur. Largohu se nuk të besojmë”. Situata shkoi deri aty sa mbas atij erdhi Fiçor Shehu. Ai foli me gjuh��������������������������������� ë�������������������������������� t������������������������������ ë����������������������������� zbutur n�������������������� ë������������������� fillim m���������� ë��������� pas filloi të na kërcënonte. Ai na tha që të dorëzoheshim në të kundërt do të na hidhnin lëndë helmuese ushtarake. Z.Çoku ndoqëm dëshminë e një bashkëvuajtësi tuaj. Ai ju përmendi edhe juve si një nga personat më aktiv në revoltë. Ç’mund të na thoni për dëshminë e tij? -Spiro Nasho është një nga njerëzit q������������������������ ë����������������������� ka qëndruar m��������� ë�������� heroikisht në qëndresën anti komuniste që bëmë në Spaç. Nuk i kërkonte as një njeriu lehtësira dhe është një njeri me shumë karakter. Ai ishte një njeri që shkonte shumë me të gjithë. Intervista ishte për tu afruar me debatin që patët ju me Fiçor Shehun. -Kur Fiçor Shehu e pa që nuk po këmbëngulja shumë dhe po mbroja idealet e mija, ai mu kthye duke më th��������������������������������� ë�������������������������������� n������������������������������� ë������������������������������ se po nuk dolëm do t��������� ë�������� na sulmonte me gjithçka. Në atë moment hapet dera dhe vjen Hajri Pashai. Ai i thotë Fiçorit se ishte një gënjeshtar i madh dhe se ishin të pacipë. Atë e kishin arrestuar që kur ishte 18 vjeç dhe kur u bë revolta ishte rreth të 30-tave. Komunistët nuk kishin ndërmend që ta falnin atë. Fiçori iu kundërpërgjigj duke i th���������� ë��������� n�������� ë������� se babai i tij ishte një tiran dhe se kishte shfrytëzuar pleqtë dhe plakat vetëm se si të hidhte poshtë figurën e babit të tij para ushtrisë. Gjysmë ore pas debatit ata dhanë ultimatumin se duhet t����������������������������� ë���������������������������� dorëzoheshim deri t�������� ë������� nesërmen në mëngjes. Duke zbardhur dita e tretë e revoltës neve na ranë fuqitë pasi kishim tre ditë pa ngrënë dhe pa pirë ujë. Në atë moment forcat e ushtrisë komuniste na sulmuan. Kur ushtria po na godiste, Dervish Daja mori kitarën dhe po këndonte n������ ë����� tarracën e burgut. Aty pati një përleshje shumë të madhe dhe shumë njerëz u plagosën, madje disa të tjerë u vranë. Edhe gjyqin kur e kanë bërë, kanë qenë gjysmë të vdekur. Z.Çoku janë dhënë dënime që shkojnë deri në 1330 vjet burg, që në qoftë se do ti bënte një njeri i vetëm i bije që të ishte i burgosur që nga periudha e Bizantit dhe deri tani. Një vendim tepër çnjerëzor i dhënë nga Partia Komuniste? -Dua ta theksoj këtu këtë ngjarje,

»

13

pasi është rasti i parë që flitet kaq gjerësisht për këtë ngjarjeje edhe me dokumenta. Ajo ishte shumë e madhe dhe trondit��������������������������� ë�������������������������� se pasi ajo kishte nj����� ë���� motiv brenda saj, një motiv nacionalist. Arrestimi i grupit të parë u bë tek 12 veta nga të cilët katër persona i kanë pushkatuar pa kaluar 24 orë. Ditën u bë gjyqi dhe natën i vranë. Unë gjatë këtyre 22 viteve demokraci ende vuaj mungesën e eshtrave të tyre pasi ato ende nuk janë gjetur. Të qëndrojmë tek grupi i parë i arrestimit, tek këta të 12-të. Në një pjesë të dëshmisë të Spiro Nashos, ai tha se Fiçor Shehu kishte dhënë urdhrin për hapjen e 12 varreve, por më pas është anuluar duke e ulur dënimin me 4 të vdekur. -Këtë e di shumë mirë. Prokurorët i kanë kërkuar që të vriten që të 12 t����������������������������������� ë���������������������������������� arrestuarit. Por ka qen���������� ë��������� nj������ ë����� vendim nga jashtë që e ka ndryshuar atë duke dënuar vetëm 4 persona me vdekje dhe që ata të jenë më të rinjtë. Edhe ajo ishte një goditje psikologjike pasi t������������������ ë ri�������������� njt����������� ë���������� e organizuan atë. Kur na arrestuan na morën dhe na lidh������������������������ ë����������������������� n me zinxhir dhe me litarë dhe na hipën në kamion. Sa herë që ndonjëri rënkonte, polici tërhiqte litarin dhe i shkaktonte dhimbje që të gjithve. Do me thënë një torturë më vete ishte edhe udhëtimi nga Spaçi deri në Tiranë. Ne po shuheshim nga etja. Sa herë kërkonim ujë për të pirë, ata na godisnin me dërrasa. Kur kemi vajtur në Tiranë ne ishim gjysmë të vdekur. M������������������������� ë������������������������ pas na dërguan tek Burgu 313. Mbrapa nesh ishte një tufë ushtarësh të cilët loznin me armët. Na fusnin terrorin duke i mbushur ato. Na fusnin një tmerr sikur nga momenti n����������������������� ë���������������������� moment do t���������� ë��������� na pushkatonin. Na mbajtën në atë tension për disa minuta dhe më pas na futën nëpër biruca. Nëpër biruca na vinin grupe stampistash të cilët na rrihnin dhe na torturonin. Hetuesit donin t������������������������������������� ë������������������������������������ dinin se kush e kishte ngritur flamurin pa yllin komunist. Makinat e policisë iknin dhe vinin pa ndërprerje. Në atë moment unë i thash shokut tim të qelisë se unë do ta pranoja që e kisha ngritur unë flamurin. I thash Ko������������������������������������ ç����������������������������������� o Josifit se flamurin e kisha ngritur unë. Ai u ngrit në këmbë dhe më tha që të mos e pranoja për ndjenja patriotike por nga entuziazmi. Unë iu përgjigja duke e kundërshtuar. Edhe në gjyq e mbajta qëndrimin patriotik. Neve na dënuan me dënime maksimal pasi na dënuan me ligje lufte. Mua më dënuan me 23 vjet. Bedri tek dëshmia e Spiros përmenden disa emra dëshmitarësh. Po tek gjyqi juaj cilët ishin dëshmitarët ? -Unë dy dëshmitar kisha, policin dhe Muhamet Kosovracin, mjeku i spitalit. Edhe pse Spiro përmendi disa emra unë këta kisha. Ata emra që ai përmendi ishin për të gjithë pasi siç e tha dhe ai vetëm një person dëshmoi kundër 80 vetave. Në intervistën e tij, Spiro Nasho, foli për një akt makabër për varjen e një qeni. A mund të na tregoni për opinionin publik si ndodhi kjo ngjarje ? -Unë shkruaj disa proza. Kam dashur shumë që të shkruaj për atë qen. Sa herë që niseshim për punën në galeri, ai i shoqëronte të gjithë të burgosurit nëpër galeri dhe i kthente ata përsëri në kamp. Gjatë revoltës qeni i është hedhur në grykë policëve. Të gjithë e donim dhe e përkëdhelnim. Që mbas revoltës, komunistët e morën qenin dhe e varën përpara të burgosurve. Të gjithë kanë qarë sikur i kishte vdekur një njeri dhe jo një kafshë. Të gjithë e donim shumë atë. Ajo ishte një ngjarje makabre pasi nuk mund të merren edhe me kafshët. Përgatiti Ervin Koçi


14

« dossier

E enjte 24 maj 2012 •

Ex katedra, ex libris: Gjendje konfliktuale mendore e Shqipërisë Nga albert kotini

N

(vijon nga numri i kaluar)

exhmije Hoxha pas përfundimit të vëllimit IV i shkruan Raqi Madhit nga Durrësi më 7 korrik 1989: “Shoku Raqi… Më pëlqen kreu V i historisë së Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare. Plotëson disa pamje të kuadrit të Luftës Nacionalçlirimtare në terren, në planin politik etj. Kam shënuar pyetjen: çfarë do të ketë si mbyllje ky vëllim, që është edhe i fundit? (Duke përjashtuar ç’mund të bëjmë diçka të veçantë për veprimet e forcat tona në Jugosllavi, siç kemi biseduar). Bisedojmë në telefon. Shihni faqet e përkthyera, ku kam bërë ndonjë shënim (përveç vërejtjes së përgjithshme që ka “nevojë për redaktim nga ana gjuhësore. Shihni prapa numrin e faqeve. Janë 13 faqe me vërejtje. Me përshëndetje N. Hoxha”. Si trajtohet çështja e Frontit Nacionalçlirimtar në historinë e luftës? Janë plot 210 faqe material të kreut te pestë që flasin me këtë përmbajtje: “Veprimtaria politike e organizative e Frontit Nacionalçlirimatr dhe organeve të larta të shtetit të demokracisë popullore”. Le të bëjmë një krahasim problemor për këto çështje sipas analizës së veçantë që kërkon punë më vete më të gjerë. Në temën “Mbi forcimin e unitetit të popullit shqiptar në Frontin Antifashist Nacionalçlirimtar”, - shkruhet: “Në disa këshilla të bregdetit…janë bërë ndryshime duke qenë se gjatë operacionit nuk kanë qëndruar mirë. Zëvendësime të tilla këshilltarësh u bënë edhe në zonën e Dangëllisë...” Shënimi për këtë problem prej Nexhmije Hoxhës është: “Nuk e di se çfarë do të thuhet për rrethet që vijnë më pas, por as për Mirditën e Shkodrën nuk u tha për këtë lëkundje, sa po theksohet për Gjirokastrën. Nuk them të mos vihet asgjë, por ruani masën.” Në këtë mënyrë Enveri ishte figura e kultit përkundrejt një populli të traumatizuar, ndërsa Nexhmija e shkruante historinë e burrit të saj sipas epsheve të krevatit të saj, pasi nuk ka mundësi që ajo të ketë gjetur aq shumë hapësira për rilindjen e historisë së vitit 1945. Ballafaqime që pohojnë e mohojnë vetveten në historinë e Luftës Gazeta “Bashkimi” (organ i këshillave nacionalçlirimtarë) në vitin e parë të botimit të saj, nr.1, në mars 1943, me parullën kombëtare “o djem rrëmbeni pushkët, ja vdekje ja liri”, e fillon kështu platformën e saj: “Revista ‘Bashkimi’ është një organ i këshillave nacionalçlirimtarë të formuara pas mbledhjes së Pezës në të gjitha viset e Shqipërisë dhe jashtë Shqipërisë për kolonirat shqiptare. Në këto këshilla bëjnë pjesë nacionalistë që gëzojnë simpati në popull, delegatët që përfaqësojnë partira ose tendenca e rryma politike, por që efektivisht janë deklaruar kundër okupatorit e kundër nazifashizmit. Bëjnë pjesë në këto këshilla vetëm ata shqiptarë që duan një Shqipëri indipendente, bëjnë pjesë ata shqiptarë të zgjedhur prej popullit ose të atyre partive që pranojnë shoqërimin në luftë kundër armikut të përbashkët me aleatët e mëdhenj e të vegjël. Këshillat deklarojnë qysh tash se nuk u pëlqen të bashkëpunojnë me ata persona dhe me ato parti që deklarojnë rezerva në sinqeritetin e aleancës 20-vjeçare anglo-sovjetike. Detyrat e këshillave përmblidhen në këto parime: 1. Luftë kundër okupatorit, kundër imperializmit, kundër tradhtarëve. 2. Vëllazërim ballkanik, zgjidhje e konfliktit duke iu referuar parimit të Atlantikut, çështjes së plebishitit. 3. Bashkëpunimi me të gjithë shqiptarët e partitë që treguam më sipër për të luftuar okupatorin e çdo okupacion e imperializëm tjetër. 4. Me përfundim të Luftës Nacionalçlirimtare

Në vijim jepet programi dhe qëllimi ynë: qëllimi nuk është të krijojë bashkimin, por të përsosë bashkimin, që me kohë ekziston, për të gjitha rrymat e anëtarëve dhe të popullit shqiptar përgjithësisht. Për inat të djallit e të armikut intelektualë e anëtarë të çdo klase në një anë dhe populli përgjithësisht, që është fuqia pozitive e çdo lëvizjeje, në anën tjetër janë vënë në shërbim të kauzës së shenjtë të çlirimit të Shqipërisë e, si pasojë, pra kemi besim të ngulur në fitoren tonë. Ne kemi kartat e hapura. Ndonjë i gabuem ose i shitur do të ketë kurajën shtazore ndoshta që Lëvizjen Nacionalçlirimtare ta quajë pjellë të PKSH-së. I përgjigjemi me përmbajtjen e rezolucionit të Pezës, që i bashkëngjitet njëherësh me bindjen e sinqertë të të drejtave, i themi: jo! Lëvizja Nacionalçlirimtare nuk është pjellë oportunizmi e PKSH-së, e kujtdo tjetër, përkundrazi është lëvizja e popullit shqiptar pa dallim tendence për çlirimin e Shqipërisë

sjellja në fuqi e një qeverie me principe krejt demokratike. Në vijim jepet programi dhe qëllimi ynë: qëllimi nuk është të krijojë bashkimin, por të përsosë bashkimin, që me kohë ekziston, për të gjitha rrymat e anëtarëve dhe të popullit shqiptar përgjithësisht. Për inat të djallit e të armikut intelektualë e anëtarë të çdo klase në një anë dhe populli përgjithësisht, që është fuqia pozitive e çdo lëvizjeje, në anën tjetër janë vënë në shërbim të kauzës së shenjtë të çlirimit të Shqipërisë e, si pasojë, pra kemi besim të ngulur në fitoren tonë. Ne kemi kartat e hapura. Ndonjë i gabuem ose i shitur do të ketë kurajën shtazore ndoshta që Lëvizjen Nacionalçlirimtare ta quajë pjellë të PKSH-së. I përgjigjemi me përmbajtjen e rezolucionit të Pezës, që i bashkëngjitet njëherësh me bindjen e sinqertë të të drejtave, i themi: jo! Lëvizja Nacionalçlirimtare nuk është pjellë oportunizmi e PKSH-së, e kujtdo tjetër, përkundrazi është lëvizja e popullit shqiptar pa dallim tendence për çlirimin e Shqipërisë. Kemi vetëm qëllimin e lartë që është a i çlirimit të vendit nga zaptuesit fashistë. Në një kohë të dytë punojnë në drejtim të nevojës së restaurimit të Shqipërisë sonë, të një regjimenti demokratik, të drejtë e kaq të nevojshëm për popullin shqiptar. Nevojën e kësaj gjëje po na e dikton vetë populli ynë i zgjuar, fuqitë e të cilit kanë shpërthyer sot në veprimtarinë e realizimit të këtij parimi të naltë, fitoren e sigurt të të cilit nuk do të mund ta pengojë asgjë ne botë.” Kështu që këshillat nacionalçlirimtarë nuk u krijuan si meritë për komunizmin, por në luftë të bashkuar si komb në të gjithë evoluimin e saj. Ballafaqimi i dokumenteve origjinale me ato të shkruara sipas veprave të Enver Hoxhës, e transformon nga histori të kombit në histori të PKSH-së (PPSH). Problem tjetër që del nga ky ballafaqim ndërmjet dokumenteve të kohës, të një burimi siç janë ato të gazetës “Bashkimi” dhe botimi prej kryesisë së Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar më 1944, të Kongresit I Antifashist Nacionalçlirimtar më 1944, mbledhjen II të Këshillit ANÇL (vendime e deklarata), mbledhjen e dytë (ligje e vendime) dhe atyre që ka përdorur ISML, siç janë veprat e Enver Hoxhës, libra të ndryshme të udhëheqjes etj., për historianët kanë vlerë shkencore ato të parat, autoktone, origjinale dhe reale. Kështu, ky revizionim i historisë nga ISM-L mund t’u argumentohet vetëm në këtë mënyrë brezave që nuk kanë jetuar në atë periudhë, duke ua paraqitur origjinalet e prodhuara

nga vetë kryesia e Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar. Vetëm problem i këshillave nacionalçlirimtarë, problemi i aleatëve anglo-amerikanë, problemi i marrëdhënieve me jugosllavët, problemi i nacionalistëve dhe i komunistëve, pa këtë referim të dokumenteve të kohës do të thotë të krijojmë një histori joreale, jo të saktë e të kohës, por të shpikur, një histori të kombit sipas atributit të një partie, d.m.th. PPSH-së. Historia i takon kombit, as partisë komuniste, as partisë balliste, Legalietit, që e copëtojnë atë jo në interes të atdheut, sepse në histori hyn së pari ai që quhet me vepra shqiptar, pastaj komunist, ballist, legalist, i ndershëm, që i ka shërbyer kombit të vet. Pa këtë devizë do të gabojmë dhe do t’i trajtojmë ngjarjet historike jo siç kanë ndodhur, por siç do të dëshironim të ndodhnin. P.sh., sipas veprave të E. Hoxhës në vitin 1944, del se asnjëherë nuk ka gabuar në veprimtarinë e tij dhe gjithmonë e ka parashikuar ecurinë e ngjarjeve, saqë edhe vetë profeti nuk e ka marrë përsipër këtë atribut të njerëzimit. Në këto dokumente origjinale të viteve 1943 dhe pjesërisht 1944, termi “komunist nacionalist” del në emrin “shqiptar, luftëtar të lirisë kundër okupatorit”. Gazeta “Bashkimi” në mars 1944 shkruan: “Si kudo në botën demokratike, opinionet e njërit ose tjetrit u konkretizuan në grupe dhe grupet shtohen e grumbullojnë individë e simpatizantë. Në këto rrethana, u pa e nevojshme dhe e domosdoshme që të bëhet një mbledhje me pjesëmarrjen e luftëtarëve të lirisë, të çetave partizane e vullnetare, të nacionalistëve shqiptarë, të PKSH-së, të tendencave demokratike e socialiste shqiptare, të rinisë shqiptare e të çdo shqiptari me vullnet të mirë. Këtu lindi e pati vend mbledhja e Pezës. Pas mbledhjes së Prizrenit, kongresit të Lushnjës, mbledhja e Pezës zë vendin e tretë në kronologjinë historike të epopesë sonë kombëtare. Mbledhja e Pezës, siç paraqitet në rezolucionin e saj, ka krijuar këshillat nacionalçlirimtarë të përkohshëm, rreth të cilave duhet të bëhet bashkimi i të gjithë shqiptarëve, i çdo grupi e tendencave politike. Ky është realiteti i frontit të brendshëm. Kini kujdes e vëmendje në dhënien e fjalës e të besës.” Duke e konsideruar rrethanën historike pas 50 vjetësh, gjykojmë se në të tilla mbledhje dhanë besën Myslym Peza dhe Abaz Kupi, që në fakt patën marrëdhënie shumë të mira deri në mbledhjen e Mukjes. Më pas se kush e shkeli besën, si u vendosën gjërat e si u shfrytëzuan në vitin 1944 për të marrë pushtetin nga PKSHja, dokumentohet më së miri. Në fillim u morën


dossier • E enjte 24 maj 2012 vesh pa dallim feje, krahine e ideje kundër okupatorit. Ndërsa ky po tërhiqej nga Shqipëria, u bë përçarja e madhe kombëtare për pushtetin midis nacionalizmit e komunizmit. Komunizmi vuri në plan të parë bashkimin me sllavët e Jugut, Rusinë e Stalinit, duke humbur Kosovën dhe përkrahjen e botës perëndimore. Nacionalizmi në disa momente gaboi që disa herë bashkëpunoi me okupatorin e humbur për ta marrë vetë pushtetin, ndërsa pjesa kryesore e nacionalistëve u lidhën me anglo-amerikanët, por ishte tepër vonë. Secili pranoi që për inat të sime vjehrre të flejë me mullixhiun dhe për pasojë Shqipëria ra viktimë e një partie: partisë-shtet, partisë-diktaturë. Gazeta “Bashkimi” në prill 1943 shkruan: “Kapedanët e maleve, udhëheqësit e shquar të Luftës Nacional-çlirimtare, Abaz Kupi (Bazi i Canes), Myslym Peza dhe Baba Faja Martaneshi, që të tre anëtarë të Këshillit të Përgjithshëm Nacional-Çlirimtar, u dërgojnë një apel bindës patriotëve shqiptarë për bashkim. Populli shqiptar e di dhe i njeh mirë luftërat e Durrësit, të Pezës dhe të Martaneshit, si garancia e së sotmes dhe së ardhmes.” Në maj 1943 Abaz Kupi, Myslym Peza, Baba Faja Martaneshi u bëjnë thirrje shqiptarëve patriotë për bashkimin në luftë për çlirimin e atdheut, duke folur në emër të atdheut, kombit, Shqipërisë. Në fund thirrja mbyllet: “Interesat e n’alta t’atdheut, zani i mbarë popullit, gjendja e sotme dhe e ardhmja kërkojnë bashkim. Kush do t’i mungojë kësaj thirrjeje t’atdheut mohon detyrën e tij më të parë.” Kurse thirrja e imzot Fan Nolit nga radioja amerikane drejtuar popullit shqiptar thotë: “Vëllezër shqiptarë! ... Të shpëtoni Shqipërinë. Shqiptarë! Në bazë të veprimeve tuaja qeveria britanike, amerikane e sovjetike kanë njohur indipendencën e atdheut tuaj dhe dëshirojnë restaurimin e Shqipërisë. Vëllezër shqiptarë! Nga lufta që do t’i bëni ju invazionit gjerman krah për krah me ushtritë e kombeve të bashkuara varet e ardhmja t’uaj”. Pas kësaj thirrjeje Fan Nolit në faqen 8 numrit special të gazetës “Bashkimi, i shprehën konsiderata të tilla: “Na vjen mirë kur dëgjojmë nga goja e një patrioti me vlerë sikundër është imzot Fan Noli një konfirmim pikë për pikë të politikës sonë dhe të Luftës sonë Nacional-Çlirimtare. Si në Shqipëri, ashtu dhe në Boston ose Uashington e bardha është e bardhë dhe e drejta e drejtë. S’ka dy të vërteta historike, por vetëm një, dhe këtë duhet ta kuptojnë mirë të gabuarit dhe tradhtarët…” Vallë këtij vlerësimi të vitit 1943 e më vonë nga Fan Noli dhe për Fan Nolin, si mundet që ISM-L pas Luftës së Dytë Botërore të fusë si bashkëpunëtor të Zogut Fan Nolin? Sa ishte gjallë Fan Noli nuk e vlerësoi kurrë Enver Hoxhën nga fjalët, por nga veprat. Kur e shkelnin në kallo Enverin, dihet se ku i fuste në histori edhe patriotët e kohës. Ja se çfarë shkruhej edhe për jugosllavët që në vitin 1943: “Jugosllavi. Armatat heroike të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare nën komandën e ndritur të Titos çliruan në pak ditë të gjithë anë detin Dalmat, që nga Franca në Ulqin. Provinca të tëra, Sllovenia, Hercegovina, Bosnja, Mali i Zi....”. Lavdërime e lidhje kaq të ngushta, saqë në “historinë” ISM-L e fillon këtë “miqësi” nga fundi i vitit 1944 me Stojniçin dhe “lufta” që u bëri Enveri jugosllavëve që atëherë. Faktet e dokumentet e asaj periudhe nuk të lënë të flasësh ndryshe. Lexoni në ato vite programet e demokracisë popullore për Shqipërinë, principet kryesore, garancitë për triumfin e demokracisë popullore dhe si u zbatuan ato. Historia e ISM-L shkruhet nga ato që thoshin dhe jo nga ato që bënin, duke filluar nga zgjedhjet e lira e deri te Fronti Nacionalçlirimtar në nëntor 1944, duke i kthyer në diktaturë në emër të popullit. Sa për ironi të hipokrizisë se si bëhej puna me ata persona historikë që transformoheshin sipas qejfit të diktaturës, po sjell një shembull nga qindra të tillë që njihen. Në gazetën “Bashkimi” më 28 nëntor 1944, në numrin special të saj, shkruhet: “Sejfulla Malëshova, ministër i Kulturës Popullore dhe anëtar i Shtabit të Përgjithshëm, i lindur në Malëshovë të Përmetit më 1900. Biri më autentik i popullit dhe i vegjëlisë shqiptare. Mësimet e para i bëri në gjuhën turqishte në Vlorë, studimet e mesme në Itali etj. Që aty e shquante inteligjenca dhe karakteri i tij i fortë. Bëri disa vjet studime universitare në Itali, por patriotizmi i tij i shquar, pasioni për të luftuar

»

15

robërinë e huaj e hodhën S. Malëshovën në lëmin e politikës aktive... Që nga viti 1924 S. Malëshova udhëheq një shoqëri studentësh, bashkëpunoi ngushtë me Fan Nolin, Faik Konicën, me “Vatrën” e Amerikës. Pena, talenti dhe temperamenti i tij shquhen në lëmin e patriotizmës shqiptare. Bashkëpunimi i ngushtë me shokun e tij të pandarë Avni Kurtemi del në ballë të shoqërisë “Bashkimi”, që lufton për një Shqipëri përparimtare e demokratike. Më 1924 imzot Fan Noli e zgjedh si kryesekretar të Kryeministrisë në moshën 24 vjeç. Edhe që nga zyra e Kryeministrisë Sejfullai frymëzon bashkimin dhe përpjekjen e rinisë përparimdashëse. Ne emigracion S. Malëshova bën pjesë në çlirimin nacional, artikujt e tij, shkrimet e tij, vjershat e tij, zëri i tij janë një autoritet për të gjithë emigracionin. Në Moskë mbaron studimet e filozofisë dhe shquhet për studimet e tij. Për një kohë të gjatë bëhet anëtar i Akademisë së Shkencave të BS. Në vitet 1938-1939 i jep tonin gazetës “Sazani” me parullën e bashkimit të të gjithë shqiptarëve kundër imperializmit italian. Shkrimet e Sejfulla Malëshovës janë zë kushtrimi për popullin tonë. Sa kohë që ndenji në Francë S. Malëshova ishte shpirti i organizatës së atjeshme “Federata e Shqiptarëve të Francës”, që kishte si të vetmin program atë që ka sot Fronti Nacional-Çlirimtar. Aktiviteti i S. Malëshovës u shtri në kolonitë kryesore të emigracionit politik shqiptar, veçanërisht në atë të Amerikës. Në beharin e vitit 1943 S. Malëshova me një mijë mundime kthehet në Shqipëri dhe menjëherë hidhet në ballë të Luftës NacionalÇlirimtare si anëtar i Këshillit të Përgjithshëm

qipëri. Çdo vjershë e tij është një himn patriotizmi, një himn demokracie. S. Malëshova është një vlerë e madhe letrare për Shqipërinë, por për këtë do të flasim herën tjetër. Kongresi i Përmetit e dha një vend të shënuar S. Malëshovës si në Këshillin Antifashist Nacional-Çlirimtar, ashtu dhe në komitet. Mbledhja e Beratit e bëri ministër të Kulturës Popullore. Mburren miqtë, shokët, mburret populli, mburret Shqipëria për veprën dhe karakterin e shquar të S. Malëshovës.” Me të dhëna të tilla madhore vlerësohet dr. Ymer Dishnica (ministër i Shëndetësisë). Duke qenë me shpirt demokrat brenda Frontit Nacionalçlirimtar, këta ishin dhe personalitetet që Enver Hoxha, sapo mbaroi së shfrytëzuari, i dënoi dhe i largoi nga udhëheqja pa të keq, duke u veshur me dhjetëra epitete të paqena. Nuk ka argumentim më të drejtë për historianët e vërtetë dhe për një histori shkencore se kur krahasohen dokumentet e kohës me ato të periudhës së më vonshme të një burimi. Si mund të duken ato të viteve 19411945 me ato të viteve 1980-1990? Diferenca e tyre në deformim e nxjerr këtë “histori të Luftës” jo me dokumente për Luftën, por me paraqitjen e Luftës siç e dëshironte partiashtet, PKSH-ja, apo PPSH-ja. Ju, “të nderuar” historianë të kësaj historie të porositur nga ISM-L, të paktën duhet ta kuptoni se asgjë nuk është e vërtetë nëse nuk ndodh, dhe kështu ka ndodhur menjëherë pas lufte në vitin 1945. Sekretariati i KQPPSH miraton listën e emrave të Luftës Nacionalçlirimtare. Emrat janë miratuar për periudhën para themelimit të Partisë Komuniste dhe për kreun

lin e Përgjithshëm, që u zgjodh në Labinot, emrat mund të vihen në dy variante: varianti i parë: emrat e vetëm të një numri anëtarësh të Këshillit, këta janë 26; varianti i dytë: emrat realë të kësaj kryesie: Kostë Boshnjaku, Ymer Dishnica, Liri Gega, Fetah Ehmelian, Sejfulla Malëshova, Abaz Kupi, Spiro Moisiu, Mustafa Gjinishi”. Epiteti “tradhtarë”, edhe pse ata ishin drejtuesit e parë të Luftës Nacionalçlirimtare, i heqin nga historia e pasluftës. Kështu hiqen drejtuesit e batalioneve të para: Xhavit Qese, Niazi Islami, Kadri Hoxha, Tefik Cangonji, Jorgo Plaku, Islam Radovicka, Kaki Rushiti, Zenel Shehu, Xhelal Staravecka, Rahman Ruçi, Myftar Xhindoli, Sadik Mevlani. Drejtuesit e çetave të para: Mustafa Gjinishi, Niazi Hoxha, Gani Peqini, Demir Staravecka, Rahman Zvarishti, Panajot Plaku, Tele Babi, Neki Ymeri, Qazim Çakëri, Mestan Ujaniku, Gjin Marku. Njerëzit antiparti në vitet 192-1943 në krye të PKSH-së janë caktuar Liri Gega, Niazi Islami, Nasi Marjani, Isuf Koçi, Masar Shehu, Koço Profti, Zija Dibra, Xhemal Broja, Arif Gjyli, Selfixhe Proja, Nexhip Vinçani, Naxhie Dume, Pandi Kristo, Pëllumb Dishnica, Bedri Spahiu, Shemsi Totozani, Tahir Kadareja, Sinan Gjini, Drita Kosturi. Rinia e viteve 1942, pas çlirimit ishin: Galip Hatipi, Hysen Begeja, Xhafer Vokshi, Niko Opari, Agron Çerati, Riza Hoxha, Nesti Kerenxhi, Neki Ymeri. Emrat e mësipërm, që në luftë vunë të parët gjoksin, mbas lufte vetëmohohen që të mos vihen në historinë e Luftës, ose cilësohen tradhtarë të popullit. Mjaft prej këtyre figurojnë të pushkatuar, burgosur, internuar, ashtu siç dinte PKSH-ja të vepronte me kundërshtarët e saj.

të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare dhe pak më vonë si pjesëtar i Shtabit të Përgjithshëm. S. Malëshova është partizani më i flaktë për bashkimin e popullit shqiptar, pa hile e dallavere në luftë kundër pushtuesve. Ata që e njohin mirë S. Malëshovën në punë, e dinë mirë se sa i do shokët e miqtë, sa e do popullin dhe sa e urren armikun dhe padrejtësinë. Shkrimet e tij politike, ashtu si dëshmon për karakterin e tij vetë postulati i jetës së tij dedikuar Shqipërisë dhe popullit. Atdhe, popull, Shqipëri, komunizmi venë në harmoni të plotë për S.Malëshovën, një amanet që sot e kupton i madh e i vogël në Shqipëri. S. Malëshova është një nga perkursorët e demokracisë shqiptare. Ky djalë i popullit e ka kënduar si rrallë mund të ketë ndodhur në Sh-

I, II dhe IV janë 18 emra. Për periudhën pas themelimit të Partisë, prej kreut V-XI, porositë ishin: “Mendohet të viheshin si komunistë fill pas krijimit të partisë Qemal Stafa, Nako Spiru, Nexhmije Xhunglini. Mendohet të vihen kuadro drejtuese të punës së Rinisë Komuniste pas themelimit të organizatës Ethem Gjinushi, Hito Çako…Mendohej të viheshin si luftëtarë të dalluar të njësive guerile Athina Nushi dhe 44 emra femëror. Këto të vihen si nëna patriote e trime në bazat e para ilegale. Mendohet të vihen si komandantë e komisarë të çetave e njësiteve të para partizane të anëtarëve të tjerë të Këshillit të Përgjithshëm NAÇL, që u zgjodh në Pezë. Mendohet të vihen të vihet si komisare e Brigadës I Fiqret Sanxhaktari. E deri në Këshil-

Këtu nuk po theksoj emra se Beqir Balluku, Mehmet Shehu, të cilësuar armiq pas viteve 1974, për të cilët jepet porosia e mbledhjes së gabimeve gjatë luftës, zmadhimi dhe interpretimi i tyre dhe minimizimi i meritave, të cilat pa dyshim që Enveri ua vlerësoi pas vrasjes së tyre. Në fund të seleksionimit shpallen emrat e atyre që do të mbeteshin në historinë e Luftës Nacionalçlirimtare të popullit shqiptar. Të gjithë emrat e mësipërm hiqen nga historia, sepse kështu vendosi partia e Enverit. Me pikëpyetje vihen për diskutim të padiskutueshmit si p.sh. 8 anëtarët e parë të Këshillit NAÇL që në shtator të vitit 1942, si Ymer Dishnica, Mustafa Gjinishi, Abza Kupi, Ndoc Çoba... (vijon numrin e ardhshëm)


16

« koment

(vijon nga numri i kaluar) Dënimi i revoltës Ra çanga, hekur mbi kokë. Na mblodhën në mensë prapë. Ai myzeqari aty ku e kishim lënë, i palëvizur, kështu dukej. “Mos duan të përsëritim rebelimin?” Prapë erdhi ai oficeri nga Jugu, zëvendëskomisari a ç’dreqin ishte, që iu rrokullis kapela me yll e iu ngatërrua nëpër këmbë si mace, si ideologjia e vet, thuaj. Policët me shenja plagësh. Gjysma kokësh të lidhura me fasha, copa krahësh të thyer. Komunikim. Zëri i komisarit donte të ngjante i fortë, i patundur dhe vetë po rrinte drejt si ato tabelat e qitjeve. Batare armësh. “Diktatura e proletariatit e shtypi revoltën e armiqve… dhe… gjyqi i popullit…” Heshti. Uli sytë mbi letër, pa syze… “Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, pasi shqyrtoi dosjen në ngarkim të të pandehurve… - na u mor fryma, emra, emra…- vendosi këto dënime: Sokol Sokoli, me vdekje, pushkatim; Tomë Ndoja, me vdekje, pushkatim…; Sokol Progri, me 25 vjet burg; Vllasi Koçi, me 25 vjet burg; Martin Leka, me 16 vjet burg; Haxhi Baxhonovski, me 21 vjet burg; Bajram Vuthi, me 15 vjet burg; Ndue Pisha, me 25 vjet burg, Lush Bushgjoka, me 12 vjet burg; Kostandin Gjordeni, me 10 vjet burg; Lazër Shkëmbi, me 12 vjet burg; dhe Hysen Tabaku, me 11 vjet burg.” Për të gjithë vuajtja e dënimit fillonte më 22 maj… po e të pushkatuarve? E Sandër Sokoli… me kokën që i varej supeve, e hodhën mbi të tjerët në makinë, kufomë, kockathyer dhe të lidhur… firmat e tre gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë, Pukë, më 3.06… Në Spaç ridënuan mbi 100 veta. Ditët e fitimit u hiqen. Nuk u quhen më. Po s’janë ditë, janë jetë… Koha s’është jona, por jashtë nesh si sendet… e grabitura. I vranë… Të gjithë të burgosurit i lidhën me zinxhirë dy e nga dy dhe i ulën përdhe. Dënuan me pushkatim dhe qenin e burgut, sepse mori hapur anën e të burgosurve: jo vetëm që u lehte policëve, por u hidhej te këmbët, i kafshonte. Dhe iu bë gjyq i vërtetë. “A nuk i ngjan burgu ynë një koloseu natyral? - po thoshte Gëzim Çela. - Shkallët zbresin me vërtik teposhtë, nën ato shkallë janë zgafellat e galerive të zeza. Rrokullisen shkallët dhe ndalen në arenë, sheshet e rrethuara me tela me gjemba. Muret e këtij koloseu ngjiten përpjetë…” Asgjë s’po dëgjoja dot. Breshëri plumbash gjëmonin dhe mbulonin zërat. Dhe duartrokitjet e stuhishme, brohoritjet për Partinë dhe shokun Enver nëpër salla kinemaje, kur gjyqtari jepte vendimin e dënimit me pushkatim… binte dhé mbi supet e mia. Pas murit ranë dhe një herë miqtë e mi të vrarë, trinia llahtarisht e shenjtë e kokëve të tyre me rrëke gjaku dhe vargu i skllevërve, i të lidhurve me zinxhirë, të porsadënuar… Në revoltën e Spaçit pushkatuan katër: Pal Zefin, Skënder Dajën, Dervish Bejkon, Hajri Pashain. Duke konfiskuar pjesën e tyre nga pasuria në familje. Çfarë, karriget, lugët? Dhe me heqjen e së drejtës elektorale 5 vjet pas dënimit. Pas vdekjes? E tmerrshme, cinike! Ngaqë votuesit këtu janë të vdekur… “Ballë për ballë ishin vënë dëshira për jetë dhe etja për krim”, - rënkonte Shefqet Gjana. Shih në qiell Arushën e Madhe! Si dridhet! Janë shpirtrat e tyre, katër të pushkatuarit e Spaçit dhe tre të Qafëbarit. Po flisnim me vete. Jo, me të vrarët tanë… në shqipen e vjetër, me kumte të lashta, zjarre, britma, shenja të tjera, tym. Shpesh njeriu e ushqen vetë robërinë e vet. Po ne e thyem teknologjinë e saj dhe pamë se këtu ka lëndë të lirisë. Kjo është fitorja, dhe jo vetëm jona. Nën batanije dëgjoheshin mërmërima, lutje të burgosura Zotit, përsëriteshin lutjet, Bibla, Kurani, përziheshin gjuhët, Babilonia nën batanije burgu, kurse kafka e një polici e ngulur mbi një hu, me dhëmbët jashtë, zgërdhihej në errësirë… Dhe dënimi i burgut Pastaj u dha dënimi dhe për vetë vendin e vuajtjes së dënimit, burgun! Ashtu siç qe dënuar dhe Spaçi pas revoltës. E ç’do të bëjnë, do të burgoset dhe burgu? Si? Çfarë, do të shembin ngrehinat, shkallët, do të përmbysin fjetoret? Nëse më thua se do të shtojnë dhunën, asaj s’ke ç’i shton më. Burg i dënuar, çudi! Truallin e tij mos do ta mbushin me tela me gjemba e do të kalojmë çdo ditë mbi to, zbathur, kur të shkojmë në punë, që do të jetë bërë edhe më e rëndë? Të dënuar malet përreth, uji, ajri. Gjithçka do të jetë më keq, edhe e keqja. Që nga ushqimi, do të pakësohen kaloritë,

E enjte 24 maj 2012 •

Revolta e të burgosurve Pjesë nga libri “Rrugët e ferrit” të shkrimtarit Visar Zhiti Më 22 maj të vitit 1984 të burgosurit politikë në kampin e tmerrshëm të Qafëbarit u ngritën në revoltë, duke përsëritur atë që kishte ndodhur më shumë se një dekadë më parë në burgun e Spaçit, në të njëjtën datë, në të njëjtin muaj, ku shpërthyen të njëjtat dufe e u ngritën kërkesa e dëshira për liri, që u shtypën njëlloj me dhunë e gjak. Veç të ridënuarit dhe të pushkatuarit ishin të tjerë, gjithmonë të rinj.. Dy revolta, të vetmet në të gjitha burgjet e perandorisë komuniste, që i bëjnë nder vendit, kujtesës historike, njohjes së rrënjëve të demokracisë, që treguan se shqiptarët iu kundërvunë së keqes në kulmin e saj, madje dhe me një ëndërr europiane. Në kujtim të saj, si një përvojë sa tragjike aq dhe e madhërishme, si një mësim i lartë morali, emblemë e kundërshtisë kolektive, po japim pjesë nga vepra “Ferri i çarë”, ku shkrimtari Visar Zhiti, i burgosur politik në Qafëbari në atë kohë, përshkruan si një dëshmitar revoltën, tmerrin, dhunën dhe absurdin makabër të saj. megjithëse pak ishin, por familjeve do t’u vënë rregulla, për të mos sjellë gjë më dhe takimet sa më të rralla, dy herë në vit, mbase. Edhe letrat. Mund ta heqin televizorin - mirë do të bëjnë - dhe leximin e librave të Enverit. Jo, atë do ta shtojnë. S’do të lejohen ecejaket, do t’i largojnë familjet përreth, s’do të ketë më grua të bukur matanë telave me gjemba, s’do… I dënuar në një burg të dënuar! Ku di unë tjetër? Diktatura s’ngopet, më keq se në kohërat e vjetra, kur kishte dhe besëtytni, por të jesh ateist, të mos besosh në asgjë dhe të dënosh edhe kalin e zëvendësministrit tënd të mbrojtjes pas pushkatimit të tij, ta çosh kafshën e gjorë në komunale, në Kukës, të tërheqë karrocën e plehrave, dhe çfarë kali, i bardhë, mbretëror fare, e kërkoi Kinostudioja për xhirime filmash. “Në asnjë mënyrë, është kalë me biografi të keqe”, - thanë. Po pse veturën e zezë të vetë ministrit të Mbrojtjes, pasi e pushkatuan dhe atë, e çuan në Ersekë? E di ç’i bënë? E prenë gjysmën e veturës dhe i salduan pas një kazan të madh, e shndërruan në furgon për zarzavatet dhe shoferi s’e lante kurrë makinën, kishte frikë ta fërkonte me ujë. Dhe ngjante si një hibrid përbindëshi. Ashtu vërtet? Dhe rrezik se qoftë ministri e zëvendësministri i tij - si quhen? Beqir Balluku e Petrit Dume - do të kujtohen nga kali i bardhë që dënuan, dhe vetura e zezë, që e bënë si mos më keq. Vrapojnë varret e paemra, skeletet me pranga të pakalbura… Ushqimit i hidhej helm i butë... …me synim pasojën e vdekjes së ngadaltë… sodë sapuni… helm ordinerësh… “…Ushqimi jepej i cilësisë së dobët, krejt jashtë çdo standardi ose cilësie… Në fund të fundit, kur edhe për repartet ushtarake, restorantet ose popullatën ishte copë-copë. Por ajo që është e pafalshme, me përmasa kriminale, gjenocidiste, madje është mënyra sistematike e helmimit që është përdorur ndaj të burgosurve, që çonte në dobësim e më pas në vdekje të… Dhe të mendosh që kjo bëhej paralelisht me punën e rëndë që të dënuarit kryenin, me dhunën e përditshme që merrnin si dhe me izolimet e shumta, është vërtet e dhimbshme… Në një raport të datës 27 gusht pranohej nga komanda e burgut se ishin ankuar për toksikime… Dhembje barku e të vjella shoqëronin jetën e përditshme të të burgosurve…” AKUZA E PROKURORISË Në dosjen e revoltës së Qafës së Barit “Qëllimi i kryerjes së kësaj vepre ka qenë që me anë të hapjes së veprimeve, shpërthimit të galerive të realizonin arratisjen në mënyrë më të organizuar. Veprat penale të kryera nga të pandehurit paraqesin rrezikshmëri të theksuar shoqërore kundër rendit shoqëror socialist dhe shtetit të diktaturës së proletariatit…” “Të dënuarit e kampit të Qafës së Barit

Gjykatës së Lartë me vdekje (pushkatim), mbasi Presidiumi i Kuvendit Popullor me shkresën nr.888, datë 7.6.1984 nuk i fali jetën. Tomë Ndoja, i biri i Kolës, i datëlindjes 1952, lindur e banues në Kllogjen të rrethit Shkodër, dënuar me vendim nr. 3 datë 3.6.1984 të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë me vdekje (pushkatim), mbasi Presidiumi i Kuvendit Popullor me shkresën nr. 888, datë 7.6.1984 nuk i fali jetën… Mbi dokument janë shënuar me dorë rënkimet e fundit të dy të dënuarve, pas mesnatës së 9 qershorit, para skuadrës së pushkatimit. Po kush i ka shkruar, pushkatarët? Ja: Para ekzekutimit të dënuarit Sokol Sokoli iu komunikua se nuk i falej jeta dhe në fjalën e fundit ai tha: “Mos më vrisni mbrapa. Gropën e hap vet. Presidiumi i Kuvendit Popullor mirë ka ba. Nuk i kemi ba gja kujt.” I dënuari Tomë Ndoja në fjalën e fundit tha: “Të rrojë drejtësia!” Në fund firmat… 30 rreshta, një faqe gjithsej…

Sokol Zef Sokoli, Sokol Zef Progri, Tomë Kolë Ndoja, Lush Prel Bushgjoka, Haxhi Shefqet Baxhinovski, Vllasi Llambi Koçi, Kostandin Sotir Gjordeni, Bajram Islam Vuthi, Martin Sokol Leka, Lazër Zef Shkëmbi, Hysen Halil Tabaku dhe Ndue Martin Pisha, në bashkëpunim me njëritjetrin kanë kryer veprën penale të terrorit kundër përfaqësuesit të shtetit, parashikuar nga neni 50/1 e 13 Kodit Penal… …i pandehuri Haxhi Baxhinovski shpjegon veprimet që ka kryer: “Kur instruktori politik më pa thikën që mbaja në dorë, më tha ta dorëzoja atë, por unë nuk pranova dhe me të në dorë e sulmova duke e qëlluar në bark. Nuk e di nëse e thera apo jo.” …Vetëm kur dëgjuan krismat e plumbave të pushkëve të pandehurit ndien frikën dhe forcën e madhe të diktaturës së proletariatit dhe filluan të tërhiqen… Pushkatimi …Të dy të rinj… moshatar me ta jam… nuk flas dot… s’më lënë lotët… i morën nga qelia, natën, të lidhur… Dhe s’dihet ku i çuan, ku i vranë… Procesverbali është nënshkruar nga gjashtë veta… përbërja e komisionit të caktuar për zbatimin e vendimit të Gjykatës së Lartë… me 60 karikatorë kallashnikovi… nën drejtimin e shefit të policisë së rrethit…. Skeda më dridhej në dorë: Sokol Sokoli, i biri i Zefit, datëlindja 1952, nga fshati Gërni i rrethit Tropojë, i dënuar me vendim nr. 3 datë 3.6.1984 të Kolegjit Penal të

Masakra e syve... …Shkresa që urdhëronte ekzekutimin e Sokol Sokolit dhe Tomë Ndojës, nënshkruar nga ministri Hekuran Isai, 8 qershor 1984, në anë kishte një shënim… e pabesueshme… të drejtorit të Drejtorisë së Zbatim-Vendimeve Penale: “Me porosi të shokut ministër dy të dënuarve që do të pushkatohen, sytë e tyre t’i jepen Ministrisë së Shëndetësisë për punë shkencore”. Çfarë?! E lexova prapë. Tmerr! Vura duart mbi ballë si për të mbrojtur sytë nga një shkulje mizore. Ekzekutimi është bërë më 9 qershor, ora 24:00… pa togë pushkatimi, e kanë kryer dy persona… Cilët janë? Po ja, nga ata, të gjithë… Dhe pastaj u kanë nxjerrë sytë… Si? Me bajonetë? Horror! Dhe ia kanë çuar ministrit sytë? Ku? Ia kanë lënë mbi tryezë? Po ai a ka trokitur në zyrën e Enverit për t’ia treguar? Shikonte diktatori? Vërtet ia dhanë Ministrisë së Shëndetësisë për punë shkencore? Kriminale! Ministritë e vdekjes!… Apo kanë dashur retinën a ndonjë nerv që t’ia vendosnin syve të ngrirë të diktatorit? Si, me ç’mjet? Po ku mundin këta! Apo e kanë provuar një herë. Dhe zgjodhën sy të guximshëm, nga të maleve… Po në ata sy të vdekur ka qenë revolta, pushkatimi… mos kanë dashur t’i shohin, t’i kalonin në ndonjë mikrofilm a t’i zhduknin fare?... Po më dhembnin sytë… E ç’nuk kanë bërë këta, kanë prerë këmbë e krahë nëpër tortura, me sharrë, kanë shkulur thonj, dhëmbë, të brendshmet, rropullitë i kanë derdhur, kanë mbuluar njerëz të gjallë me kokën përjashta mbi tokë. “Fol!”- i kanë ulërirë, u kanë prerë gjuhën për të mos folur kurrë. Dhe u paskan shkulur sytë të vrarëve. Jo, ua kanë shkulur para pushkatimit. Ej! U duheshin sy të gjallë… Mos! Po këta e paskan zhbërë njeriun fare! __________________________ *) Nëntitujt janë të gazetës


bota • E enjte 24 maj 2012

»

17

7 pikëpyetje për eurobonot Për pjesën më të madhe të dekadës së parë të Euros, tregjet financiare i trajtuan shumë vende të eurozonës sikur këta lëshonin bono të përbashkëta, me vendet si Greqia dhe Italia që paguanin pak më shumë për të marrë hua, krahasuar me Gjermaninë apo Francën. Investitorët thjeshtë supozonin se vendet e eurozonës ishin të lidhur ngushtë me njëritjetrin, dhe nëse njëri do të kishte telashe, ai në fund do të shpëtohej nga partnerët e tij. Këto hua me “çmime” të ulur u jepnin qeverive shumë pak stimuj për të kryer reforma. THE GUARDIAN Përse krejt papritur të gjithë po flasin për eurobonot? Ideja e huamarrjes së përbashkët ka qarkulluar për të paktën 12 muaj, por Francois Hollande, Presidenti i sapozgjedhur i Francës e ka bërë të qartë se do të nxisë për lëshimin e eurobonove në takimin e sotëm të udhëheqësve evropianë, si pjesë e një alternative ndaj masave shtrënguese, që deri tani janë konsideruar zgjidhja e vetme për krizën e borxheve. Çfarë është saktësisht një eurobono? Është një borxh kolektiv: një pjesë e problemit që ndeshin disa vende të eurozonës është se po mundohen shumë që të marrin hua në tregjet financiare, me norma interesi të përballueshme. Nëse në vend të kësaj, Komisioni Evropian për shembull, do të mund të merrte hua në emër të të gjithë shteteve anëtarë të eurozonës, duke lëshuar bono të përbashkëta, kostoja do të mund të ulej për vende si Italia dhe Spanja, sepse investitorët do të mund të ishin besimplotë që vendet më të fuqishëm financiarisht qëndronin në mbështetje të borxheve të tyre. Analistët përllogarisin se Portugalia, për shembull, do të shihte shlyerjet vjetore të borxheve të binin me 15 miliardë euro, apo pothuajse 9% e GDP të saj, pasi normat e interesit do të binin në mesataren e eurozonës. Me kalimin e kohës, borxhet e pashlyer të vendeve si Greqia do të mund të ktheheshin në eurobono, dhe do të paguheshin nga eurozona si një e tërë. Kjo politikë do të dërgonte një mesazh të fortë solidariteti, duke ua bërë më të vështirë kompanive të vlerësimit të kreditit dhe investitorëve që të shënjestronin vende të veçanta. Kryeministri italian, Mario Monti, dhe OECD e kanë mbështetur fuqimisht këtë ide. Edhe Banka Qendrore Evropiane është në favor të saj. Si erdhëm deri këtu? Për pjesën më të madhe të dekadës së parë të euros, tregjet financiare i trajtuan shumë vende të eurozonës sikur këta lëshonin bono të përbashkëta, me vendet si Greqia dhe Italia që paguanin pak më shumë për të marrë hua, krahasuar me Gjermaninë apo Francën. Investitorët thjeshtë supozonin

Nëse Komisioni Evropian do të mund të merrte hua në emër të të gjithë shteteve anëtarë të eurozonës, duke lëshuar bono të përbashkëta, kostoja do të mund të ulej për vende si Italia dhe Spanja, sepse investitorët do të mund të ishin besimplotë që vendet më të fuqishëm financiarisht qëndronin në mbështetje të borxheve të tyre. Analistët përllogarisin se Portugalia, për shembull, do të shihte shlyerjet vjetore të borxheve të binin me 15 miliardë Euro, apo pothuajse 9% e GDP të saj se vendet e eurozonës ishin të lidhur ngushtë me njëri-tjetrin, dhe nëse njëri do të kishte telashe, ai në fund do të shpëtohej nga partnerët e tij. Këto hua me “çmime” të ulur u jepnin qeverive shumë pak stimuj për të kryer reforma; dhe ndërkohë që teorikisht pakti i stabilitetit dhe rritjes ekonomike i eurozonës ishte hartuar për të imponuar kufij striktë për deficitin buxhetor, targetet e vendosur prej tij nuk u respektuan në mënyrë të përsëritur, madje edhe nga Gjermania e Franca, dhe asnjë veprim nuk u ndërrmor ndaj tyre. Pas krizës së kredive, nisën të shfaqen dyshime nëse – dhe si – Greqia dhe të tjerët do të mund të përballonin barrat e tyre të rënda të borxheve. Pa një mekanizëm të miratuar për shpëtimin e tyre, tregjet filluan krejt papritur të vlerësojnë aftësinë shlyerëse të secilit vend ndaras, dhe kostoja e huamarrjes u rrit me shpejtësi në vendet e goditur nga recesioni, duke i shtyrë këta drejt krizave buxhetore. Pavarësisht dy paketave të shpëtimit që u miratuan për Greqinë, çështja nëse vendet e eurozonës do të qëndrojnë krah nëjri-tjetrit, çfarëdo që të ndodhë, mbetet ende për t’u zgjidhur. Shumë mirë. Përse nuk e bëjnë? Eurobonot mund të tingëllojnë fantastike për Greqinë, por ato bien në themel ndesh me qasjen e Gjermanisë për zgjidhjen e krizës. Kolektivizimi i borxheve eleminon stimulin për vendet që të vënë rregull mbi financat e tyre. Po kështu, shkakton hapjen e një të ashtuquajturi “dëm moral”: nëse sjellja e papërgjegjshme e disave nuk gjen ndëshkim, atëherë çfarë do e ndalonte cilindo vend që të sillej në mënyrë të tillë dhe pastaj haraçin ta paguante Gjermania? Nëse kostot e huamarrjes për Gjermaninë do të ngjiteshin në mesataren e eurozonës, atëherë kjo do i kushtonte Berlinit 50 miliardë euro plus në vit për shlyerjen e tyre – pothuajse 2% e GDP. Gjithashtu, Gjykata Kushtetuese e Gjermanisë e ka bërë të qartë se nuk është e gatshme të sanksionojë paketa shpëtimi pa fund për vende të tjerë,

ndërkohë që votuesit gjermanë mund të mos jenë të gatshëm të shpëtojnë eurozonën në atë mënyrë që parashikon kjo lloj politike. Edhe nëse gjermanët pranojnë, a do ta zgjidhnin krizën eurobonot? Jo. Mund të ndihmojnë të qetësojnë panikun e tregjeve, si dhe të lehtësojnë disi krizën buxhetore të disa vendeve. Por një eurobono nuk do të bënte asgjë për të reduktuar nivelet tërësorë të borxhit, e jo më të ndreqin problemet e nëndheshëm strukturorë që vende si Greqia janë thjesht të paaftë të konkurrojnë me partnerët e tyre të eurozonës. A nuk sajojnë zakonisht një trillim udhëheqësit e eurozonës, në rastet kur nuk bien dakord për diçka? Po. Ka modele modestë të eurobonos, ku shtetet do të vazhdonin të ishin përgjegjës për pjesën më të madhe të borxheve të tyre, me komisionin që merr përsipër vetëm pjesën që ka më shumë risk, për shembull. Një marrëveshje e tillë mund të jetë më e pëlqyeshme se sa një kolektivizim tërësor i borxhit. Por sa më pak ambicioz të jetë plani, aq më pak gjasa ka që të ketë sukses. Ka edhe një propozim në tryezë për 230 milionë euro të ashtuquajtura “bono projektesh”, ku vendet e eurozonës do të krijonin së bashku një fond për skema specifike infrastrukturore. Kjo nuk do të bënte asgjë për të zgjidhur problemin e malit të borxheve të pashlyer; por mund t’i mjaftojë Presidentit francez Hollande që të jetë në gjendje të pretendojë se e ka zhvendosur debatin drejt rritjes ekonomike. Atëherë, çfarë do të ndodhë? Sa shanse ka zgjidhja me anë të eurobonove? Angela Merkel dhe ministri i saj i Financave kanë shprehur vazhdimisht kundërshtimin e tyre, por do të ndeshin trysni të madhe nga Hollande. Edhe Monti e mbështet idenë, dhe Merkel e ka dëgjuar, por Italia do të ishte përfituesja kryesore, kështu që ai shihet si një udhëheqës që

flet për shkak të interesit të vendit të tij. Një tjetër italian i pushtetshëm, presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, është në favor të eurobonove, por deri tani Gjermania shumë pak ua ka vënë veshin kërkesave të tij për më shumë masa kundër riskut. Edhe David Cameron ka bërë thirrje për një qasje më kolektive, por pikëpamjet e tij kanë shumë pak rëndësi në Gjermani, pasi ai zemëroi Merkelin kur votoi për një traktat të ri evropian vitin që kaloi. Deri tani, shprehja e preferuar e darkave është: “Çdo gjë (veshje) shkon shumë mirë, por Angela nuk e vesh”.


18

« gossip

E enjte 24 maj 2012 •

Femrat kanë një jetë

më të lumtur se meshkujt

Bruce Willis dhe rregulli nr. 1 si prind Duket se Bruce Willis nuk do që vajzat e tij të ndjekin hapat e nënës së tyre, Demi Moore. Aktori i famshëm u shpreh në një intervistë se shpreson që ato “t’i shmangen dramave”. Demi Moore u nda nga bashkëshorti i saj Ashton Kutcher pasi ky i fundit e tradhëtoi dhe pas kësaj pati shumë probleme duke hyrë edhe në rehabilitim. 57-vjeçari u shpreh për revistën ‘Esquire’: “Dua që vajzat e mia të shmangin dramat në jetë. Unë kam mësuar që të dëgjoj atë çfarë kanë për të thënë dhe të mbaj gojën mbyllur. Duke dëgjuar mëson më shumë dhe i ndihmon më shumë fëmijët.” Protagonisti i ‘Die Hard’ më tej shprehet i lumtur me jetën e tij: “Jam i kënaqur dhe i rrethuar me njerëzit e afërt. Unë gëzohem me pak në përgjithësi. Miqtë dhe vajzat vijnë e më vizitojnë sa herë që kanë mundësi dhe unë përgatis diçka për të ngrënë. Kjo është jeta ime dhe jam i lumtur me këtë që kam.” Bruce Willis është bërë baba për herë të katërt i një tjetër vajze. Më 1 prill të këtij viti bashkëshortja e tij Emma Hemming lindi vajzën me emrin Mable.

Katy Perry: Martesa ime e dështuar do bëhet film

F

emrat kanë një jetë më pak stresuese dhe janë përgjithësisht më të lumtura, se shumica e meshkujve, vlerësoi një anketim i realizuar në 34 shtete të përparuara. Meshkujt që jetojnë në vendet më të zhvilluara punojnë më gjatë dhe kanë një pagë më të mirë, por janë më të ekspozuar ndaj rreziqeve të ndryshme të jetës dhe

kanë një pritshmëri jetese më të ulët, mesatarisht me gjashtë vjet më pak. Statistikat tregojnë se një mashkull ka tre herë më shumë mundësi që të vritet gjatë jetës së tij dhe është 15% më i ekspozuar ndaj sulmeve apo grabitjeve në rrugë. Megjithatë, ndërsa fermat kanë një nivel më të lartë kënaqësie në jetën e tyre, ato vazhdojnë të shpenzojnë dy herë më shumë kohë se gjinia tjetër në punët shtëpiake, për një mesatare prej dy

orësh e gjysmë në ditë. Ishte Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim ajo që realizoi sondazhin, duke vendosur midis kritereve për indeksin e jetës shëndetin, punësimin, jetën sociale, edukimin dhe sigurinë në jetë dhe në punë. Dhjetë vendet me koefiçentin më të lartë për jetesën më të mirë janë Australia, Norvegjia, SHBA, Suedia, Danimarka, Kanadaja, Zvicra, Holanda, Zelanda e Re dhe Luksemburgu.

Katy Perry dhe Russell Brand nuk e kanë bërë kurrë të ditur arsyen e prishjes së martesës, por tashmë këtë gjë mund ta mësojmë me anë të një filmi dokumentar. Këngëtarja 27-vjeçare foli në një emision televiziv amerikan për projektin e saj të ri, një dokumentar me titull ‘Part Of Me’ ku do të tregojë për jetën e saj dhe ku do të përfshihet edhe marrëdhënia me aktorin britanik. Lajmi vjen vetëm disa ditë pasi ‘Daily Mail’ publikoi se Brand është penduar për divorcin dhe po mundohet të pajtohet sërish me Perry. Gjithashtu në një intervistë televizive komiku deklaroi se është ende i dashuruar me ishbashkëshorten: “Jam ende i dashuruar pas saj. E dua ende si njeri. Por, ndonjëherë disa marrëdhënie nuk janë të destinuara që të funksionojnë dhe jona ishte njëra prej tyre”.

Kim mohon të jetë e varur nga barnat Bukuroshja amerikane, Kim Kardashian, ka përgënjeshtruar pohimet se ajo është duke u bërë e varur nga tabletat. Spekulimet e fundit kanë thënë se motra e saj, Khloe, ka filluar të shqetësohet për gjendjen shëndetësore të Kim, e cila, sipas thashethemeve, rregullisht përdor valium dhe barna tjera për të fjetur. Megjithatë, zëdhënësi i yllit televiziv ka reaguar për të thënë se asgjë nuk ka të vërtetë nga këto spekulime. “Kim herën e fundit ka përdorur barna kur është ndarë nga Reggie Bush”, ka deklaruar përfaqësuesi i Kim.

7 meshkujt, që një femër s’i honeps dot

Frutat nuk janë aq të pastra sa mendoni ju!

Njerëzit e padurueshëm? Janë të përfshirë në 7 tipe të ndryshme, të cilët na bie t’i takojmë në çdo cep të rrugës sonë dhe që janë gjithmonë të gatshëm të na prishin punë. Eshtë një studim kurioz amerikan, i cili i vë ata nën një mikroskop dhe i identifikon duke i përshkruar me cilësitë e veçanta që mund të rrënojnë ditët tona. Ata kanë diçka për çdo shije: janë të trashë, të vrazhdë, bien erë, janë të pasjellshëm, të pakujdesur, injorantë dhe kokëfortë. Hulumtimi është kryer nga Universiteti i Uashingtonit dhe botuar në “Telegraph”. Pra, fiksojini mirë këto karakteristika dhe nëse doni të kaloni një ditë të qetë, shmangini...

Mjeku Hao Feng jep këtë këshillë: pemët duhet larë me frushkuj të hovshëm të ujit, në atë mënyrë që t’i largoni 90% të baktereve të mundshme që gjenden në to. Shkencëtarët për ushqim kanë raportuar se frutat, sikurse pjeshkat, kërkojnë pastrim më të kujdesshëm sesa llojet e tjera të pemëve, që kanë shtresë të lëmuar, si, për shembull, mollët. Papastërtia që gjendet në lëvoren e ananasit dhe në frutat e agrumeve mund të rrjedhin gjatë prerjes së tyre. Me këtë rast frutat duhet te lahen mirë para se të priten. Manaferrat, boronicat, qershitë, etj., duhen futur në ujë të vakët me pak kripë për një minutë, pastaj shpëlahen mirë dhe thahen.


gossip • E enjte 24 maj 2012

»

19

Naomi Campbell

bën thirrje për paqe në Lindjen e Mesme Depp do të rikthehet me Paradis?

Kanye West i propozon Kim Kardashian Rreperi Kanye West është kaq këmbëngulës në qëllimin e tij për t`u martuar me Kim, sa nuk le asnjë rast pa e propozuar. Problemi qëndron se Kim nuk e merr asnjëherë seriozisht. Kim është përpjekur ta dekurajojë Kanye, por ai është shprehur se martesëm me Kim e ka dëshiruar prej vitesh. Një burim tregon se Kanye më shumë se sa një rast i ka thënë, “Kim, do të martohesh me mua?” Ai do të ishte duke vdekur, nëse ajo do të thoshte po. Pas propozimit më të fundit të Kanye, ndërsa çifti ishte në Los Angeles, Kim pyeti se ku ishte unaza e martesës. Ai u ul në gju dhe Kim u zu ngushtë, duke i thënë atij që të ngrihet, sepse nuk është zyrtarisht e divorcuar. Por Kanye 34, nuk dorëzohet. Ai ka besimin se me këmbënguljen e tij do të finalizojë qëllimin e shumëpritur me Kim Kardashian.

Kevin Costner nuk flet me gruan pas filmit serial Gruaja e Kevin Costner nuk ka folur me të pasi ka parë serialin e parë të filmit “HATFIELDS & MCCOYS”, për shkak të rolit, ku aktori ka luajtur si një djalë i pamëshirshëm. Ai ka shpjeguar: “Pasi gruaja ime pa pjesën e parë ... ajo nuk mundi të bisedonte me mua. Ishte diçka rreth asaj se sa i vështirë ishte karakteri im . Ajo tha:” Unë nuk prisja që ky rol të ishte kaq intesiv”, dhe unë i thashë është vetëm një film, e dashur”.

S

uper modelja Naomi Campbell ka festuar 42 vjetorin në vendlindjen e Jezusit, duke bërë thirrje për paqe. Ajo ka bërë një turne në qytetin e Palestinës, Betlehem, ku ka ndezur qiri dhe në kishën e lindjes së Krishtit. Modelja ka bërë thirje për t`i dhënë fund gjakderdhjes në këtë vënd: “Jam e lumtur që jam këtu. Shpresoj që armët dhe lufta lakmia dhe vaji, të gjitha të ndalen. Unë shqetësohem për shëndetin dhe për ndërtimin e gjërave të bukura dhe të mira dhe jo për shkatërrimet”. Vizita e saj përhapi thashetheme se ajo ishte duke u martuar me të dashurin, bilionerin rus Vladislav Doronin, 50 vjeç, pasi ajo la hotelin e saj me fustan të bardhë.

Johnny Depp raportohet se është duke u munduar t’i rregullojë gjërat me Vanessa Paradis. Aktori i filmit “Dark Shadows” vazhdimisht ka mohuar spekulimet se është ndarë nga e dashura e kahmotshme dhe nëna e fëmijëve të tij, por spekulimet kanë vazhduar t’i mbajnë të ndarë ata. Megjithatë, duket se dyshja dëshirojnë të ribashkohen, pas një periudhe të shkurtër larg njëri-tjetrit. “Për të parën herë pas një kohe të gjatë, ai flet për të. Ata të dy dëshirojnë t’i bëjnë gjërat të funksionojnë”, ka thënë burimi për E! News.

Angelina dhe Brad “shumë të zënë” për t`u martuar Brad Pitt ka insistuar se ai dhe Angelina nuk kanë plane për t`u martuar në verë, ata janë ende duke caktuar një datë. Çifti priti 8vjet për t`u fejuar dhe mesa duket nuk e kanë me nxitim për të shkëmbyer unazat. Duke përgenjështruar kështu lajmet se në gusht mund të pritej një dasëm nga Angelina dhe Jolie, Brad ka bërë të ditur se nuk ka asnjë datë të vendosur për këtë ceremoni. Kështu që çifti ka kohë të mjaftueshme për t`u marrë me planet e martesës, duke pasur parasysh faktin se ata nuk kanë lejuar që ceremonia të organizohet nga profesionistë, duke preferuar të merren vetë me detajet. Sipas një burimi, dasma ka qënë gjithmonë një çështje e rëndësishme për Angelina dhe Brad Pitt.


20

L

«

orik Cana ishte 16 vjeç kur Arsen Venger, trajneri i Arsenalit, e dalloi gjatë një turneu të skuadrave rinore në Itali. Pjeswtar i ekipit të Lozanës, ai u thirr për një provë tek Topçinjtë e Londrës, po atë verë. Por djali i ri nga Kosova, që jetonte si refugjat politik në Zvicër nuk shkeli dot kurrë në stadiumin e Arsenalit. Së paku edhe për 10 vjet të tjerë, deri kur si pjesëtar i Sunderland luajti kundër formacionit që së pari e kish dalluar në rininë e hershme. Por mungesa e vizës nuk do të bëhej gjatë pengesa e madhe e karrierës së tij. Një vit më pas, ai kaloi sërish pa vizë kufirin Zvicerano – Francez për të mbërritur tek PSG. Klubi i famshëm francez e kish dalluar si një lojtar me perspektivë. Në fakt, Parisi është vendi ku Cana nisi realisht karrierën e tij. Karrierën që do ta bënte një ndër futbollistët më të mëdhenj shqiptarë dhe padyshim, atë me kartonin më të shtrenjtë deri më sot. I lindur në Prishtinë në 27 Korrik 1983, Lorik Cana është trashëgimtar i një familje futbollistësh. I jati, Agim Cana ishte një ndër futbollistët më të famshëm të FK “Prishtinës”, ekipit që militonte në ligën e parë të ish Jugosllavisë. Idhull I tifozerisë së kosovës Agim Cana la gjurmë me futbollin e tij. Por Loriku, nuk e pa thuajse kurrë në stadiumin e Prishtinës babain e tij. Edhe pse, në atë stadium, zhvilloi ndeshjen e parë me ekipin kombëtar të Shqipërisë, më 2003. I ati u largua nga Kosova drejt Kroacisë, Turqisë dhe në fund Zvicrës ku mbylli karrierën e tij. Këtu mori me vete edhe familjen. Loriku, u largua nga Kosova në moshën 9 vjeçare dhe i ndalohej të kthehej atje. Babai ishte trajneri dhe kritiku i tij i parë. Cana thotë se për shumë vite ai s’ka munguar në asnjë nga stërvitjet e tij. Cana qëndroi tek PSG plot 4 vjet. Përpara tij atje kish qenë edhe nje shqiptar tjetër, Edvin Murati. Ai u aktivizua në sezonin 2002 – 2003 dhe kishte në skuadër lojtarë të famshëm si Ronaldinjo. Franca mbetet momenti kulmor i Canës. Por më shumë se sa tek PSG ai shkëlqeu tek një tjetër skuadër franceze, tek skudra më e famshme e vendit, kampione e Europës, Në 2009 Lorik Cana u transferua tek “Sunderland”, në premier League. Ishte shqiptari i parë që luajti në këtë kampionat dhe brenda pak kohësh u bë edhe kapiteni i ekipit britanik. Sezoni në Premier League nuk ishte aq kulmor për futbollistin më të mirë të ekipit kombëtar të Shqipërisë. Një vit më pas ai u trasnferua tashmë në një tjetër klub të famshëm, një klub që luante në Champion League, Gallatasarajn e Stambollit. Cana u bë futbollisti i parë që shënoi në stadiumin e ri të Gallatasarajit. Më 2003, kur sapo kishte mbushur 20 vjeç, Lorik Cana mori një ftesë për t’u bërë pjesë e ekipit kombëtar të Shqipërisë dhe për t’u pajisur me pasaportë Shqiptare. Nuk hezitoi. I gjatë, simpatik, imponues në fushë, Lorik Cana ka tërhequr jo pak vëmendjen edhe jashtë saj. Shtypi ka shënjuar vazhdimisht historitë e tij me femrat, duke përmendur emra, duke nxjerrë foto apo komente. Siç ishte historia me Klara Morgan, një pornostare e famshme franceze, që ai deklaron që s’e ka njohur kurrë në jetë. Histori që s’mbarojnë, por që Cana i mbyll me një deklaratë të thjeshtë: Këtu në Itali jam i lidhur me një vajzë, jam mirë me të! Historitë rozë të tij, padyshim që kanë një bazë. I adhuruar nga femrat për fizikun e tij, Cana u shpall disa kohë më parë nga revista “Myfreesport”, si lojtari më seksi i kampionatit francez. I thirrur nga drejtuesit e Klubit për një fushatë publicitare me shqiponjën e Lazios, të famshmen OLIMPIA. Një shqiponjë që i kushton klubit thuajse një ccerek milioni euro në vit, por dhe që është shndwrruar në simbol të klubit, Lorik Cana demonstron edhe një tjetër pasion të tijin. Atë për tatuazhet. Stërvitja në Itali është më e vështirë se stërvitjet që bënit, apo pak a shumë stërvitjet janë njësoj? A ndryshon stili i stërvitjes, ngarkesës fizike, nga një kampionat në tjetrin? Stili mund të ndryshojë. Jo nga ngarkesa fizike, por nga intensiteti i ndeshjes, por dhe nga mënyra se si përgatitesh për ndeshjen. Për shembull Italia është e njohur për futbollin taktik. I japin një rëndësi jashtëzakonisht të madhe taktikës. Dhe një futboll tjetër për shembull, që është anglezi dhe që e kam provuar, i jepet një rëndësi. Gjithashtu e rëndësishme, por në aspektet e punës atletike, sepse është një kampionat që kërkon shumë nga pikëpamja fizike. Por, të gjitha këto eksperienca të bëjnë që mbas një kohe, kur i ke provuar të gjitha,

INTERVISTE E enjte 24 maj 2012

Cana: Tani kam një lidhje, gjithsej mund të kem pasur 5 femra Intervista, Lorik Cana, për gazetarin Blendi Fevziu, në programin “Opinion”. Qëndrimet për kombëtaren dhe Aleancën Kuq e Zi je shumë më i kompletuar. Do doja të bënim një intervistë që mikson jetën, karrierën dhe të gjitha ato që ti ke jetuar. Keni lindur në Gjakovë? Në Prishtinë... Familja vjen nga Gjakova? E gjithë familja. Sa vjeç ishit kur u larguat nga Kosova?. Unë jam larguar nga Kosova në vitin 1990, kur kam qenë 7 vjeç. Babai juaj ka qenë një nga futbollistët simbol, një nga ato legjendat e futbollit prishtinas. E mbani mend kur babai luante me Prishtinën? E mbaj mend shumë pak, sepse kam qenë shumë i vogël. Sidomos vitin kur Prishtina ka hyrë në lig të parë të Jugosllavisë, që ishte klubi i dytë shqiptar pas Trepçës, në vitin 1978 më duket se ka hyrë, Prishtina ishte klubi i dytë, por e kishte një rëndësi, sepse njerëzit kur kthehen në Kosovë janë shumë nostalgjik ndaj kësaj kohe. Dy ekipe kosovare luanin në ligën Jugosllave dhe në atë kohë ishte një nga ligat më të mira....? Po, nga më të mirat e Evropës. Dhe është parë se gjithë lojtarët që kanë dalë të ish-Jugosllavisë kanë bërë karrierë në ekipe të mëdha. Kishte atmosferë sportive në Prishtinë? Jashtëzakonisht shumë. Unë kam qenë shumë i vogël, por të gjithë njerëzit që më tregojnë se kur luante Prishtina ishte një event dhe vinin nga e gjithë Kosova. Ishin 40 mijë veta në stadium dhe ishin pothuajse aq në ambientet e jashtme të stadiumit. Më tregonin se mund të ishe në çdo cep të qytetit dhe të dëgjoje zhurmën kur Prishtina bënte gol. Ishte me të vërtetë diçka e veçantë dhe ishte zëri i një kombi brenda një shteti federativ që ishte përfshirë në shumë etni të tjera. Ishte dhe krenari kombëtare përveçse futboll? Absolutisht po, ishte krenari kombëtare. Mban mend kur e keni parë babanë tuaj në stadium? E kam parë disa herë, por kujtimet e mia janë shumë të zbehta. Më pas ai e la futbollin? Më pas ai është shkëputur për të shkuar te “Dinamo e Zagrebit”. Më pas ka shkuar në Turqi, në Austri dhe e ka mbyllur karrierën e tij në Zvicër. Ju nuk e keni ndjekur pas? E kam ndjekur. Edhe në Kroaci, por më shumë në Turqi. Dhe jam kthyer prej andej në Kosovë kur kam filluar shkollën në Prishtinë. Dhe në momentin kur babai iku për të mbyllur karrierën në Zvicër, filloi dhe lufta e parë e Jugosllavisë në atë kohë, në vitin 1991. Unë mbaj mend demonstratat e vitit 1989 kur kisha filluar shkollën. Mbaj mend demonstratën e njerëzve dhe studentëve, ambientin. Sa vjeç ishit? Gjashtë vjeç isha, sapo kisha hyrë në klasën e parë. Kam kujtime të tilla, por pas një kohe kaq të gjatë të duket jo si një ëndërr, por të duket si diçka që të ka ndodhur, por nuk je i sigurt nëse ke qenë atje... Është absolutisht diçka shumë e veçantë. Të njëjtën gjë ma ka rrëfyer, në përvojë tjetër, jashtëzakonisht më të vështirë, nga njerëzit, kur është hapur Shqipëria për shembull, ikjet me tragete dhe që u bënë 20 vjet që kanë ardhur dhe tregojnë atë kohë. Jo që e kanë harruar, por pas një kohe kaq të gjatë u duket a e kanë përjetuar apo nuk e kanë përjetuar atë kohë... Unë i kam pyetur shumë prej tyre dhe nuk i kujtojnë momentet kur ka ndodhur. U duket sikur është mëdyshje, sikur e kanë parë në televizor apo se nuk ka qenë pjesë e jetës së tyre. Si duket tek njeriu ose qenia njerëzore i lë gjërat e këqija jashtë, për t’i harruar më shpejt....? Në qoftë se marrim përvojën dhe shembuj nga kjo për të shkuar përpara dhe për të mos

i përsëritur disa gabime që i kemi bërë, mund të jetë një eksperiencë e mirë për të ardhmen. Dhe ju u transferuat në Zvicër në fillimet e viteve 90-të, kur babai po mbyllte karrierën në një klub zviceran dhe ju po nisnit karrierën si fëmijë në futboll. Në çfarë moshe keni filluar të luani futboll? E kam filluar në një fshat afër Lozanës, isha 8 vjeç. Kam qëndruar dy vjet aty. Dhe që nga mosha 9-vjeçare kam qenë rregullisht në futboll. Ndërkohë që babai juaj vazhdonte të luante futboll...? Babai vijoi të luante deri në vitet 92-93, ku më pas e mbylli. Më pas babai ka punuar në Zvicër, por kohën më të madhe të tij është angazhuar pas meje.

zanë, por me skuadrën e dytë. Me skuadrën shpresa, por kam qenë 15 vjeç. Flas për një ndeshje zyrtare? Ndeshje zyrtare me ekipin e parë kam luajtur me “Paris Saint Germain”. Ishte sezoni 20022003, me emra të mëdhenj si Ronaldinjo... Ishte e vështirë eksperienca në Zvicër, pasi ishte koha e luftës së Kosovës? Ishte dhe koha e luftës së Kosovës, por në aspektin ekonomik dhe në aspektin e jetës si refugjat, nuk më kanë munguar asnjëherë, asgjë, për të jetuar mirë dhe për të arritur gjërat. Kisha shkollën e mirë të futbollit, kushte të mira për të shkuar përpara, trajnerë të mirë. Pasi përfundova shkollën e mesme e lashë pas dore që të fokusohesha te futbolli. Dhe duke e krahasuar këtë me disa bashkëkombës të tjerë

Skuadrat xhunior. Ishin skuadrat në mos gaboj 17 vjeçarë dhe poshtë. Kam qenë midis 14-15 vjeç dhe kam luajtur gjithmon me mosha më të mëdha. Kanë ardhur më kanë ndjekur në Zvicër dhe më kanë bërë ftesën. Por sigurisht që kur je azilant nuk e ke mundësinë e udhëtimit. E ke vuajtur këtë gjë? E vuan shumë, sepse punon gjithë vitet e fëmijërisë dhe sakrifikon të gjitha për të arritur për futboll dhe kur të mbyllet një derë e tillë për një problem dokumentesh dhe nuk e di a të vjen prapë fati për këtë mundësi, që ta kesh këtë mundësi. Por fati ju buzëqeshi në fakt, sepse në sezonin 2002-2003 u transferuat tek PSG, që ishte një nga ekipet më të mëdha franceze, me lojtarë të mëdhenj dhe është. Si ndodhi që u transferuat tek PSG?

Babai besonte se ju do bëheshit një futbollist? Absolutisht. Futbollist i madh? Nuk e di, por dëshira e tij ishte që të bëhesha futbollist profesionist dhe të arrija në futboll. Mund të them që babai, nga mosha 9 vjeç dhe deri kur arrita në ekipin e dytë të Parisit, mosha 18-19 vjeçare, e më pas kur luajta me ekipin e parë të Parisit, sapo isha bërë 19 vjeç, nuk e humbi asnjëherë stërvitjen time. Ka qenë në të gjitha stërvitjet tuaja? Nuk humbi asnjë stërvitje timen. Ndërkohë për herë të parë keni dalë në stadium në Lozanë, apo jo? Në fakt, për një ndeshje kam dalë në Lo-

që kanë pasur një jetë më të vështirë, unë s’e kam pasur këtë problem. Dhe për atë që doja të arrija i kisha të gjitha kushtet. Por s’keni pasur një mundësi. Mundësinë që të merrnit një vizë për t’u provuar te “Arsenali” i Arsen Venger, apo jo? Po. Sepse dihet që kur je azilant refugjat... Është e vërtetë që “Arsenali” ju kërkoi për një provë? Absolutisht. Si ndodhi? Isha në turne afër Torinos me ekipin e Lozanës dhe fituam. Ishin skuadrat e mëdha. Ishte “Arsenali” pjesë e këtyre skuadrave, “Juventus”, “Milan”..., skuadra të tilla. Skuadrat xhunior, apo të mëdhatë?

Ka qenë viti 2000. Luajta 5 vjet tek PSG. Dy vjet kam luajtur me ekipin e shpresave, të rinjtë, d.m.th. Sezonet 2000-2002 dhe më pas deri në 2005 me ekipin e parë. Në fillim ika vetëm në Francë. Ishte koha e pas luftës në 1999. Si ju zbuloi PSG? Ika në provë. Në fakt kam bërë një eksperiencë që e kanë pasur edhe shumë të tjerë. Kam kaluar kufirin si refugjat për të shkuar atje. Nga Zvicra ika në Francë, ku kam marrë trenin për në Lion. Nga aty kam shkuar në Paris. Aty më ka pritur klubi. Ju nuk i thatë klubit që kishit shkuar ilegalisht? Jo, jo, sepse sigurisht që nuk mund të pranoheshim. Ishte problem, sepse po të ndodhi një dëmtim apo diçka tjetër, ishte problemi i sig-

urimit. Ndodhi që kur u ktheva, prova ishte e suksesshme, por doli problemi i letrave. Sepse unë nuk doja të ikja pa prindërit e mi në Paris. Doja t’i merrja dhe ata me vete. Dhe në atë kohë shumë kosovarë i kthyen sapo kishte mbaruar lufta. Unë isha 16 vjeç ende. Ata i kthyen në Kosovë, kurse unë jo. Shkova në Paris dhe qëndrova disa muaj atje. Prita 3-4 muaj për punën e letrave. Pas disa muajve u bë maksimumi për t’i sjellë dhe prindërit e mi dhe prej aty kam filluar rregullisht. Si ishte eksperienca e PSG? Ishte fantastike. Isha i ri dhe me fatin që flisja gjuhën. Sepse në Lozanë mësoja frëngjishten dhe kam bërë shkollën. E arritët Edvin Muratin te PSG? Jo. Vitin kur mbërrita unë, Edvini sapo u largua. Por kam qenë vazhdimisht në kontakt me Edvinin dhe kur erdha në Kombëtare ai ishte aty. Më ka ndihmuar edhe për t’u ambientuar me ekipin kombëtar. Kalimi yt nga PSG për tek Marseja, një nga klubet e mëdha, i famshëm, me shumë trofe dhe me fansat më të çmendur, po të përdor këtë fjalë që përdoret rëndom në futboll, Si dhe përse ndodhi? Ndodhi për disa arsye. Në fakt unë nuk e kisha në planet e mia në fillim për t’u larguar nga Parisi, por filloi sezoni dhe unë e shihja se në planet e klubit vazhdoja të konsiderohesha si i riu i skuadrës. Por nuk e mendoja që për lojën e dy viteve, ku ishte sezon i suksesshëm, fituam kupën, shkuam në Champions League. Kam pasur një fat që në vitin 2004, në moshën 21 vjeç, kam luajtur në Champions si titullar, që është një gjë fantastike për një lojtar. Dhe kur nisi viti i katërt i qëndrimit tim te PSG si profesionist, kishin sjellë shumë përforcime në skuadër dhe nuk isha titullar dhe doja të luaja patjetër sepse isha i ri dhe në formë të mirë. Ishte befasues transferimi tek “Olimpik Marsejë”? Ishte sepse nuk e prisja. Unë e kisha mundësinë dhe mu afrua “Olimpiku”. Madje, e kisha shprehur që në fillim, se isha tifoz i saj që në vitin 1993, kur fituan Championsin kundër Milanit. Rastësisht? Isha në Lozanë në Zvicër, ku është dhe pjesa frankofone. Sporti francez aty ka ndikim dhe të gjithë ishim me Marsejën në atë finale, kur mundi Milanin me gol të Bolitit. Ishte i vetmi klub më i madh se Parisi në atë kohë. Dhe më pas qëndruat tek Marsejë, duke u bërë një nga simbolet e saj. U bëtë dhe kapiten i skuadrës. Ishte tërheqëse eksperienca atje. Pse u larguat më pas? Edhe tani mbetet eksperienca më e bukur që kam pasur, sepse kam përjetuar gjëra edhe ekstrasportive. Me njerëzit, me fansat, me tifozët. Kam gjetur shoqëri dhe madje familja ime jeton ende aty. Përveç Kosovës dhe Shqipërisë, Marseja është vendi i tretë i imi. Dhe gjithmonë do jem i lidhur me atë vend, sepse kam raporte të tilla me njerëzit atje. Përse ikët? U transferuat në Premier Ligë? Ika, sepse i bëra 4 vite dhe 4 vite shumë të suksesshme. Të suksesshme për klubin dhe karrierën time personale. E sollëm klubin n�� elitën franceze përsëri, sepse nuk ishte në të. Nuk e patëm fatin të shpallemi kampion, sepse në atë kohë ishte Lioni që ishte superdominues në Francë. Vetëm vitin e fundit që e kishim si mundësi, e humbëm kampionatin në ndeshjen e fundit. Ajo ka mbetur si shije negative, që nuk u bëra dot kampion në Olimpik. Por klubin e ngjitëm dhe për atë jamw shumë krenar. Por ishte për mua edhe një kohë prej 7 vitesh në Francë dhe koha për të provuar eksperiencë të re jashtë saj. Doja ta provoja veten dhe ta sfidoja për të provuar aventura dhe eksperienca të reja. Për ta stimuluar veten se sa mund të arrij në një tjetër vend. Te PSG dhe Marsejë keni qëndruar pak a shumë me kohë të barabarta. Ndër-


INTERVISTE •E

enjte 24 maj 2012

kohë që te Sunderland, Gallatasaraj dhe Lacio, po t’i mbledhësh të tre klubet bëhet më pak kohë se çfarë ke qëndruar te “Marseja” apo “PSG”. Përse s’keni gjetur stabilitet në transfertat e mëvonshme? Janë shumë arsye. Unë ika nga Marseja në Angli te Sunderland, që është akoma kampionati më i fortë dhe më i bukur në botë, për mendimin tim, dhe më i vështiri. Dhe pata atje një vit jashtëzakonisht të suksesshëm. Ku që në vitin e parë shkova te një ekip që nuk ishte në elitën e kampionatit, por nga mesi i saj, por është një klub shumë i madh. Dhe u zgjodhët kapiten? U zgjodha kapiten sepse u bënë shumë ndryshime. Vitin e parë me një menaxher të ri dhe nga përvoja ime që e kam pasur më parë këtë detyrë, e pranova me kënaqësi, për ta nderuar shiritin e kapitenit. Dhe përse u larguat më vonë? U largova sepse në fund të vitit kisha dëshirë, madje kam pasur gjithnjë dëshirë, që një ditë në karrierën time të luaja për Gallatasarajin. Pse për Gallatasarajin? Sepse më ka tërhequr gjithnjë si klub. Është themeluar nga djali i Sami Frashërit? Edhe për këtë fakt, se është themeluar nga djali i Samiut. Por thjesht edhe se në Kosovë kemi adhurues të Gallatasarajit. Ka në Kosovë adhurues të Gallatasarajit? Po, absolutisht. Jashtëzakonisht shumë. Është skuadër e madhe. Që të jep mundësinë që të luash në Champions dhe në nivele të larta. Dhe në fakt nuk e kisha planifikuar të shkoja në një moshë kaq të re. Kisha planifikuar të shkoja pas moshës 30 vjeç, ndoshta nga fundi karrierës. Por më erdhi mundësia, ishte një trajner si Frenk Rajkard. ...Dhe babai kishte luajtur në Turqi? ...Po kishte luajtur në Turqi. Pra ishte një trajner si Rajkard dhe ika me gjithë dëshirë. Me kushte të mira financiare, me kontratë të gjatë dhe më jepte mundësinë të kthehesha në Champions me një klub të madh. Të them të drejtën e kam pranuar pa u menduar dy herë. Funksionoi apo jo? Nuk funksionoi. Sepse qëllova në një vit që ishte shumë i vështirë për klubin në përgjithësi. Po marrëdhëniet me Rajkardin? Ishin të mira në përgjithësi. Në fillim derisa u ambientova në skuadër dhe më tej i kam pasur raportet jashtëzakonisht të mira. Më pëlqente mentaliteti i tij dhe mënyrën se çfarë kërkonte nga skuadra. Por ishte një skuadër jostabile, me probleme brenda dhe nuk eci. Ju jeni i këmbyer te Lacio. Erdhët duke u shkëmbyer me portierin e parë të Lacios. Do riktheheni përsëri te Gallatasaraji? Jo, jo. Unë jam i transferuar te Lacio. Kam një kontratë afatgjatë dhe sigurisht... Do qëndroni gjatë në Romë? Ajo varet dhe nga njerëzit që e drejtojnë klubin. Varet nga trajneri dhe dëshira personale e lojtarit. Pjesa e klubit më thanë se tifozët ju duan shumë dhe vetë klubi ndihet mirë me ju. Por ka qenë një vit jo shumë me fat për ju,në raport me dëmtimet? Ka qenë një vit pak i vështirë sepse kam qenë pak i dëmtuar në gju kur kam mbërritur. Dhe nga moduli të cilin trajneri vendoste të luante nuk kisha gjithkund hapësirën e duhur, hapësirën që e dëshiroja unë. Jam aktivizuar disi në fillim dhe më pas kam kuptuar mënyrën se çfarë kërkohej në Itali, nga lojtarë që edhe karakteristikat e mia janë të ndryshme. Por që kam një eksperiencë të madhe dhe jam aktivizuar gjithandej. Kam luajtur në kupat e Evropës, madje jam aktivizuar në të gjitha. Në fund të vitit nisa të aktivizohesha titullar edhe në kampionat. Dhe kur u ktheva në janar ndodhi dëmtimi i rëndë që më la 3 muaj jashtë fushave. Dhe shyqyr Zotit që jam kthyer mirë. Je kthyer dhe me gol? Po, dhe me gol. Por kam bërë dhe paraqitje të mira dhe jam shumë i kënaqur. Si është atmosfera te Lacio, miqësore? Po, miqësore. Edhe këtu luajnë futbollistë të mëdhenj, si Miroslav Klose, shënuesi i dytë më i mirë në botërore dhe të tjerë futbollistë? Absolutisht. Kemi lojtarë elitarë, si Hernanes, që është i ekipit kombëtar të Brazilit. Matuzalem dhe Ledeszma, apo Klose, që kanë eksperiencë të madhe ndërkombëtare. Është e vështirë të jesh në 11-shen e parë të Lacios? Sigurisht që është e vështirë, por unë e marr këtë si sfidë. Por sa herë që luaj e ndjej veten shumë mirë. Kampionati është elitar, por unë kam luajtur në një klub në eksperiencën time si Olimpiku i Marsejës, që është më i madh se Lacio. Edhe Gallatasaraji gjithashtu. Por Lacio mbetet një klub i madh, elitar, që ka pretendime në një ndër kampionatet më të forta në botë dhe jemi duke luftuar për pozita të mira. Kjo dëshmon cilësinë e skuadrës. A ndikon miqësia me Igli Taren? Ndikoi për t’u transferuar te Lacio, po për aktivizimin e mëtejshëm? Në fakt raportet me Iglin, apo fakti që më ka sjellë këtu dhe fakti që jam shqiptar, kjo mund të jetë diçka

jo si negative, por më shumë të krijon pengesë në fillim sesa të jep përparësi. Dhe nga loja jote duhet t’i thyesh këto dyer dhe të marrësh respektin e të justifikosh veten një herë si njeri, gjë që e kam arritur këtu dhe sigurisht performanca që jam duke shkuar mirë e më mirë, do e marrësh respektin nga të gjithë. Ju u transferuat, apo zhvilluar ndeshjen e parë me Kombëtaren e Shqipërisë. Si ndodhi, pasi ju keni tre pasaporta? Përse zgjodhët Shqipërinë? Vitet kur jam rritur në Zvicër nuk kam bërë kërkesë. Kur më janë afruar nuk u kam dhënë përparësi për të luajtur për ekipin e parë të Zvicrës. Sepse mendoja që në të ardhmen isha i fokusuar në karrierën time personale. Në momentin që mbërrita në Francë dhe mora nënshtetësinë franceze pas disa viteve, në mendjen time ishte ideja e qartë që do luaja për Shqipërinë. Donit të luanit për Shqipërinë? Doja të luaja. Ratë ju në kontakt, apo ju kërkoi ekipi? Jo, në fakt nëpërmjet Edvin Muratit, që më ka lidhur me drejtuesit e ekipit kombëtar që në atë kohë. Ishte në atë kohë Sulejman Demollari, kurse Sulejman Starova ishte sekretar i Përgjithshëm i Federatës së Futbollit. Erdhën, biseduan dhe ftesën e parë e kam marrë në shtator të vitit 2002. Isha vetëm 19 vjeç dhe mora ftesën për ndeshjen e parë në miqësoren me Kosovën, që ishte simbolike, në Prishtinë. Aty ku babai im ka luajtur. Dhe më pas pasaporta është bërë shumë shpejt. Ishte emocionuese të luaje në stadiumin e Prishtinës? Shumë emocionuese dhe diçka e bukur mes dy vendeve. Shumë shqiptar të Kosovës luajnë me ekipin kombëtar të Zvicrës. Bazeli për shembull ka disa lojtarë gjysmëshqiptarë, po bëjmë një shaka të tillë. Ju jeni penduar që nuk luajtët për një ekip tjetër? Jo, asnjëherë. E kam thënë gjithnjë më parë, se vlerat për ekipin kombëtar janë ndjenja të zemrës dhe etnike, një detyrë që t’i mund t’i japësh një kontribut dhe një farë ndihme vendit tënd, dhe nuk duhet të ndikojë për karrierën tënde personale. Jam i sigurt se po të kisha zgjedhur Francën do të kisha pasur një karrierë edhe më të mirë. Por kënaqësinë që të sjell kur mban fanellën e Shqipërisë, nuk ta sjellë asgjë tjetër. Një nga idetë që po diskutohet sot në Shqipëri është ajo e ruajtjes së një ekipi kombëtar shqiptar. Ekipi kombëtar sot ka po aq shqiptarë të Shqipërisë, sa shqiptarë të Kosovës në përbërjen e tij. Ndërkohë që federata e Kosovës ka aplikuar në FIFA dhe po kërkon të bëjë ekipin e saj kombëtar dhe kampionatin. A mund të kenë shqiptarët një ekip të përbashkët kombëtar? Disa herë nga ndjenja patriotike njerëzit dëshirojnë edhe gjëra që janë të pamundura. Është e pamundur? Jo, është e mundur. Për mendimin tim është e mundur, por unë gjithnjë jam shprehur që përveç sportit, ne nuk na takon të kemi një vend të ndarë. Për një arsye të vetme, sepse jemi pak dhe jemi i njëjti popull. Nuk ka arsye pse të jemi të ndarë dhe është e panatyrshme, nuk është normale. Kurse në aspektin nëse mund të realizohet, për mendimin tim edhe mund të realizohet. Besoj se pas pak kohësh, pas njohjeve të shtetit të Kosovës, ajo do bëhet shtet dhe pjesë OKB-së dhe pjesë e FIFA-s. Do krijojë dhe federatën e saj në FIFA dhe UEFA. Besoj se kur je pjesë e FIFA dhe UEFA, nuk ka si të mos të lejohet që ti të bashkohesh me një tjetër federatë për t’u bërë një kombëtare. Kjo është mundësia për ta realizuar. Pra praktikisht dhe teknikisht ekziston mundësia? Absolutisht. Është vetëm çështje vullneti. Për shembull, ka pasur kërkesa të skuadrave skoceze si Selltik dhe Gllasgou, që të luajnë në Angli dhe është e pamundur. Kurse për të krijuar një kampionat të përbashkët, si rasti i Belgjikës, nuk ka shqetësime. Mund të përmend në atë kohë edhe rastin e Serbisë dhe Malit të Zi në një kampionat, ndaj nuk e shoh arsyen përse ne të mos e bëjmë. Dhe më duket e logjikshme, sepse mund të sjellim andej dhe lojtarë të nivelit të lartë e që luajnë në skuadrat më të mira në kontinent. Pra ju mendoni se shqiptarët po të kenë një ekip kombëtar mund të ngrihen në nivel? Kam përshtypjen që ne gjithmonë jemi pas të tjerëve? Jo, nuk besoj. Po i bashkuam të gjitha forcat tona dhe lojtarët që nuk luajnë për ne, mund të kualifikohemi, madje besoj se mund të kualifikohemi në çdo edicion. Besoj se ata do zgjedhin ekipet e huaja para Shqipërisë, për arsye karriere? Nuk besoj. Për mendimin tim, nëse janë dhjetë të tillë, 9 janë penduar që nuk kanë luajtur me Shqipërinë. Gjithsesi edhe me këtë grup që kemi, unë jam shumë krenar. Kemi raport fantastik mes djemve të ekipit kombëtar, sa herë që mblidhemi. Një Kombëtare, por a mund të nisë kjo nga një kampionat i përbashkët futbolli? Atë nuk e di. Duhet parë situata e federatës së Kosovës. Nuk e di në çfarë mënyrë mund të lidhen. Zyrtarisht Federata e Kosovës e ka mohuar... Po në qoftë se nuk bëhet anëtare e FIFA. Por nëse

njihet nga FIFA është e drejta jonë. Për mendimin tuaj, një kampionat e rrit nivelin, apo e dëmton? Kam pasur debat të tensionuar në studion e Opinion, ku shumë mendonin se një kampionat i ndarë është më mirë se një i vetëm. Sikurse të tjerë mendonin se një kampionat i unifikuar e rrit nivelin e futbollit në Shqipëri? Për raste dhe vende të tjera nuk e di. Po për vendin tonë do të jetë diçka fantastike. Do të sjell risi, njerëz në stadiume dhe kuriozitet. Pse e ka humbur bukurinë futbolli në vendin tonë? Sepse ka humbur magjinë, dëshirën e njerëzve për të shkuar në stadium dhe për të parë një ndeshje. Aktualisht kjo është gjendja, me skuadra pa mbështetje, pa stadiume dhe pa kushte. Pa llogaritur dhunën në stadiume...? Sigurisht që një kampionat është më mirë. Kam biseduar dhe me një shokun tim që është nga Vlora dhe më ka thënë pse mos ta shoh Vllaznimin e Gjakovës që të luajë me Flamurtarin e Vlorës. Është diçka e bukur. Do rritet cilësia dhe investimet. Për një vend si yni, bashkimi sjell një gjë të bukur dhe të fortë. Vazhdoni të ktheheni në Kosovë? Sigurisht. Sipas mundësive të mia. Sidomos në muajin qershor kur kam pushimet. Aty kaloj kohën. Në dhjetor për shembull isha aty. Në çfarë vendi, në Prishtinë? Në qershor shkoj edhe në Prishtinë edhe në Gjakovë. Ka pjesëtarë të familjes tuaj që jetojnë në Kosovë? Absolutisht. Përveç prindërve të mi dhe motrave që jetojnë në Francë, të gjithë anëtarët e tjerë jetojnë në Kosovë. Ju u angazhuat në “Aleancën Kuq e Zi”. Përse u angazhuat, cila ishte ideja që kishit? “Aleanca Kuq e Zi” ka më shumë se një vit, ka 15 muaj që ka lindur si lëvizje. Por ishte një mënyrë shumë natyrale dhe të gjithë tek kjo lëvizje i adhurojnë këto ide që sjellë “Aleanca Kuq e Zi”. Besoj çdo shqiptar është në mënyrë natyrale i tërhequr nga mesazhet që sjell AKZ. Duke parë mënyrën dhe qëllimin si ka lindur AKZ, si lëvizje popullore, lëvizje nacionaliste dhe për të mbrojtur interesat e vendit tonë, duke ngelur lëvizje popullore, unë kam qenë i gatshëm ta mbështesë. Se përveç disa aspekteve bamirësie në sport, asnjëherë nuk i jam bashkangjitur politikës. Dhe absolutisht nuk do e bëj deri në fund, sepse nuk më takon mua t’i them një shqiptari t’i them se ku duhet të votojë, pasi secili ka idenë e tij. Dhe AKZ ishte lëvizje popullore dhe derisa mbetet e tillë, unë e kam mbështetur. Sot është parti politike... Po, sot ajo është parti politike dhe unë nuk e dëshiroja këtë. Ju ishit kundër që të kthehej në parti politike? Po, isha kundër.Sepse për mendimin tim mund të realizonim shumë gjëra duke mbetur lëvizje nacionaliste dhe mbarëkombëtare. Kjo do të thotë se edhe ata që votonin për PS apo PD mund të angazhoheshin në këtë lëvizje? Absolutisht po. Ndaj për mendimin tim është bërë shumë herët. Mbase në një moment mund të shndërrohej nëbparti politike. Por mbështetja ime në fillim ka lindur edhe për miqësinë që kam me zotin Kreshnik Spahiu, të cilin unë e vlerësoj shumë si njeri. Sepse është një njeri patriotik dhe e ka një dëshirë të madhe për popullin e tij. Ai e dinte fort mirë se unë isha kundër shndërrimit në parti politike, por e kanë vendosur të shndërrohen dhe do shohim se çfarë suksesi do ketë. Ju do të jeni pjesë e kësaj partie politike? Absolutisht jo. Keni ambicie për t’u përfshirë në politikë? Jo. Jo. Nuk hyn fare në interesat tuaja? Fare. S’ka arsye, pasi unë jam në një tjetër degë ku jap kontributin tim, sporti. Ndoshta kultura dhe trashëgimia e vendit, ka mundësi që të angazhohem në të tillë. Por në politikë, absolutisht jo. Ju e keni shprehur edhe në një revistë të Lacios se keni pasion për historinë dhe arkeologjinë. Ju jeni diplomuar për histori, apo jo? Jam duke u diplomuar dhe kam shumë dëshirë që deri në fund të karrierës time, kam disa vite në dispozicion për ta marrë këtë diplomë dhe do ta marrë në universitetin publik të Tiranës. Jeni i regjistruar atje? Po, jam i regjistruar. Po arkeologjia, ç’ne ky pasion për të? Nuk e di pse. Është i herët apo ka lindur së fundmi? Është shumë i herët. Do e përfshij një koment pak ndryshe. Njerëzit pyesin shpesh, pse kaq atdhetar dhe pas Shqipërisë e vendit tënd. Brenda vetes i kam pasur këto ndjenja. Por sigurisht kur je i larguar, mërgimtar, ndikon më tepër. Ka ndikuar mërgimi? Ekzakt. Pamundësia me u kthye. Kur jam larguar nga Zvicra kam qëndruar 9 vjet pa shkuar në Kosovë. Kam parë situatën politike, vuajtjet e vendit tim. Duke hyrë dhe në pjesën e historisë, kam parë dhe çfarë historie të vjetër kemi. Dhe më ka pëlqyer e jam fokusuar shumë. Për ju thuhet se keni dhe një bibliotekë të madhe të mbushur me libra enciklopedik dhe historik. Keni kohë të lexoni?

Po, e vërtetë. Kohë kam të lexoj. Lexoj, edhe këtu kam disa libra që më duhen për universitet dhe disa për qejf, të disa shkrimtarëve që i lexoj kur jam në avion, lëvizje apo hotele. Kadareja vazhdon të mbetet një nga shkrimtarët tuaj më të preferuar? Si çdo shqiptari, jo vetëm i imi. E njihni personalisht? Personalisht jo, nuk e kam takuar. Kemi folur në telefon, ka takuar disa anëtarë të familjes time. Kemi folur madje dy-tre herë në telefon. Por kam shprehur dëshirën ta takoj. E di që jeton në Paris, ku unë kam jetuar disa vite. Por në të ardhmen jam i sigurt që do e takoj. Nëse do largoheshit nga futbolli, cili është qyteti që do zgjidhnit për të jetuar? Përveç patriotizmit, flas për një qytet ku ndiheni vërtetë mirë? Tani? Është vështirë për ta thënë sepse jam i angazhuar me futboll, edhe pse kam shëtitur shumë qytete. Po të më pyesësh në momentin kur do e lë futbollin, do e kem përgjigjen. Roma është qytet i bukur? Një nga më të bukurit në botë. Ju pëlqen? Jashtëzakonisht. Romanët, tifozët e Lacios, ju kanë pritur mirë? Më kanë pritur shumë mirë që prej fillimit, edhe pa u aktivizuar. Dhe në momentet e vështira kur nuk aktivizohesha për shkak të dëmtimit, me rrinin gjithnjë pas. Dhe jam shumë i kënaqur që po kthehem në gjendjen time më të mirë, sepse në këtë aspekt po u kthej edhe respektin për mbështetjen që më kanë dhënë. Ndihen mirë emigrantët shqiptarë në Romë nga prezenca juaj në një ekip të këtij qyteti? Kjo është diferenca, sepse shumë shqiptarë që kanë ardhur herët kishin harruar dhe gjuhën. Kurse në Francë nuk ka pasur shumë shqiptarë. Në Angli ka pasur. Kur luanim në Londër, Mançester, vinin shumë që më ndiqnin. Por në Itali sigurisht ka më shumë shqiptarë. Në çdo stadium të Serie A sheh flamuj shqiptarë, apo që vijnë në qendrën stërvitore këtu, të flasin. Edhe në qytet, në Romë ka shumë shqiptarë që të afrohen, të flasin, madje dhe në rrugë e restorante. Një gazetar italian më shpjegoi se shqiptari i parë që ka shkelur te Lacio, jo sot, por dikur, ka qenë Loro Boriçi. A kujtohet ende në historinë e Lacios? Nuk e kam dëgjuar shumë, por më kujtohet nga njerëz që punojnë në ambientet e klubit, nga tifozëria. Por shumë pak, sepse ai ka luajtur në vitet 30-të dhe është shumë larg. Kurse nga historia e klubit sigurisht që po. Është Igli që ishte disa vite më parë dhe sigurisht unë tani. Por sigurisht ka rëndësi çfarë imazhi lë. Ka pasur edhe shqiptarë të tjerë shumë të suksesshëm në Itali. Jo këto kohë, por që në kohën e Rezart Lushkës dhe Naim Kryeziut. Ka pasur shqiptarë që kanë luajtur në nivele shumë të larta, me Juventusin, me Romën. Por edhe këto vitet e fundit kemi lojtarë si Erjoni apo Igli. Vazhdoni të keni në atë që quhet garazhi juaj, Porshin, Audin dhe ML-në AMG? I mbaj, sigurisht. Kaq pasion keni për makinat e shpejtësisë? Shumë, shumë. Cila është makina juaj e preferuar? Vështirë, se varet çfarë makine. Por në perspektivë për mua Porshi mbetet një nga më të mirat. Cilën makinë përdorni më shumë? Do ju bëj për të qeshur! Në Romë, makina që përdor më shumë është një Tojota e vogël, sa një Smart, dhe atë përdor. Sepse parkimi është shumë i vështirë në Romë dhe me atë lëviz në qytet se mund ta lësh ku të duash. Dhe pasionin për shpejtësinë duhet ta vendosësh në bagazhin e Tojotës? (qesh) Normal. Makinën e marr sepse shkoj në qendrën stërvitore dhe është më larg. Por e kam pasion makinën sepse më pëlqen shumë sporti i automobilizmit. Është e vërtetë që keni thënë se nëse nuk do ishit futbollist do ishit pilot i Formula Unos? Jam pak i gjatë dhe nuk mund të hyj dot në to (qesh). Di që Hill ishte pothuajse sa unë, 186 cm, më duket. Por pas futbollit kam miq e shokë që marrin pjesë në këto gara, për shembull në Francë. Dhe mbas futbollit nëse kam mundësi të më duhet të marr pjesë nëpër gara, mund ta bëj. Pasioni për shpejtësinë vazhdon të mbetet, sikurse thuhet në shumë komente për ju pasioni për kuajt e garave? Pasioni për shpejtësinë po. Kurse për kuajt, garat e pengesës më shumë. Dhe keni kuaj këtu? Kam kuaj, po. Ku i mbani? Në Gjermani. Aty është vendi më i mirë për kuajt e pengesës. Gjermania, Franca, Anglia, Holanda apo Belgjika, janë vendet më të njohura për kuajt e garave. Sa kuaj mbani? I kam katër. Janë të gjithë të rinj. Njëri i ka mbushur 6 vjeç, por është ende i ri dhe ka filluar garat. Prej sa kohësh merreni me ta?

»

21

Prej tre vitesh. Dhe e kam filluar pa njohur asgjë. Ndërkohë që keni qenë edhe model mode. Mbaj mend në Paris imazhin tuaj në fundin e një autobusi, imazh gjigant. Por ishte dhe gjithandej. Keni qejf të bëni modelin, ju pëlqen? Nuk e di. Më pëlqen, argëtohem se është diçka e veçantë. Ashtu si çdo njeriu i pëlqejnë rrobat e bukura dhe kur të jepet mundësia për të bërë ndonjë gjë, provon ndonjë gjë tjetër. Provon një botë të re, njeh njerëz të rinj. Dhe ishte eksperiencë shumë e mirë, shumë e bukur. Ju pëlqen të visheni apo të investoni në këtë pikë? Të investoj po. Kam qejf të kem gjëra të bukura. Por treçerekun e kohës jam ose me rroba sportive, ose me tuta. Vetëm në darkë mund të dalë pak më ndryshe, por gjatë gjithë kohës jam me tuta të shkurtra, shapka etj. Dimrit gjithnjë me tuta të gjata dhe xhup. Thuhet se ju pëlqen shumë muzika, sidomos ajo popullore shqiptare. Është e vërtetë? Po, më pëlqen shumë. Dhe përveçse e kemi trashëguar, muzikën mbarëshqiptare, edhe ajo e veriut, bashkë me muzikën e jugut. Muzikën polifonike, më pëlqen shumë. Vij nga një qytet që e ka trashëgimi dhe kulturë të lashtë për artin, muzikën, për sportin. Ka sjellë intelektualë të mëdhenj (Gjakova), dhe ne gjakovarët jemi pak të veçantë për atë ç’ka i takon qytetit tonë. Pak a shumë Vlora i ngjan për ndjenjat patriotike. Kemi dhe një muzikë shumë të mirë, që e dëgjoj shumë dhe më pëlqen. Ka shumë komente që lidhen me raportet që ju keni me femrat, edhe si futbollist i suksesshëm. Mbaj mend që një prej sajteve franceze ju pati shpallur futbollisti më seksi, sipas votimit të femrave në Francë, për Ligën e Parë franceze në atë kohë. Keni lënë pas Gurkufin e Bordosë. Ju pëlqenin femrat, kishit shumë kërkesa në faqen tuaj? Në përgjithësi nuk kam qenë i fokusuar pas kërkesave. Ju pëlqejnë femrat? Normal dhe shyqyr Zotit. (qesh). Por ajo që i jap përparësi janë puna, marrëdhëniet me familjen. Por që ta gjesh një person, një person i mirë që ta kesh në krah, është gjë shumë e mirë. Derisa në momentin kur nuk e ke gjetur personin e duhur për jetën tëndë, duhet ta kërkosh. Ka pasur ndonjë histori që ka lënë peshë te juve. Histori dashurie? Histori nuk kam pas shumë në jetën time, mund t’i numëroj dhe me gishtat e dorës. Edhe më pak. Tre apo katër histori... Në shtypin shqiptar po të shohësh qarkullojnë emra pa fund këngëtaresh, modelesh, femrash të famshme shqiptare? Për ta hedhur një emër apo histori është shumë lehtë. Thjesht për kohën dhe mundësinë që kam në dispozicion nuk është e mundur që të kem aq shumë relacione, ose të kem lidhje me persona. Sigurisht që kontakte këtu, në Shqipëri apo në Francë kam dhe rri gjithashtu me shoqërinë. Por lidhje të tilla nuk kam pasur në jetën time. Sigurisht mund të kesh shumë shoqëri. Di që ka pasur shumë histori në shtypin shqiptar, por ndonjëherë mjafton të jem në prezencë të dikujt dhe qarkullon. Dhe e di që kohët e fundit ka dalë një fotografi pak më intime me një vajzë, por kjo fotografi kishte më shumë se tre vjet. Kjo është duke u përfolur si një lidhje që e kam tani. Janë shumë gjëra, njerëzit janë dhe të lodhur. Janë dhe kuriozë? Kurioz mund të bëhen por... Për shembull u fol për një Klara Morgan, një pornostare? Ajo është komplet e pamundur. Nuk e kisha takuar asnjëherë atë person në jetën time. S’e kishit njohur kurrë? Jo. Si qarkulloi në shtyp? Është shumë e lehtë. Mund të hysh në internet tani dhe të përkthehet në gjithë gjuhët e botës. Pastaj publikohet si e vërtetë. A keni një histori solide të këtyre kohëve? Këto kohë po. Jam me një vajzë këtu në Itali. Jo prej shumë kohësh, por ndihem mirë. Më afron gjërat që kam nevojë dhe gjithashtu unë mund ta ndihmoj atë në gjërat që ka nevojë dhe si njeri. Ka pak muaj, por ndihem mirë. Aktualisht jeni në Romë. Cili mendoni se do jetë stacioni i ardhshëm i karrierës tuaj? Dëshira ime është të mbetem te Lacio vitin e ardhshëm. Jam rikuperuar, kam bërë paraqitje të mira, kam dhe respektin e skuadrës dhe tifozëve dhe ndihem shumë mirë. Edhe stafi këtu ishte shumë entuziast? Kam krijuar marrëdhënie të mira. Njerëzit presin për të ardhmen, por gjëra pozitive mund të ketë. Qytet i madh, vend fantastik me shumë tifozë dhe kam dëshirë të arrijë gjëra të bukura me Lacion. Ndoshta një vit tjetër, dy vite të tjera, nuk e di sa, por nuk e kam dëshirën që të largohem nga Lacio. I ke ende tatuazhet? I kam tatuazhet. Sigurisht që i kam. Kam bërë një të ri para pak kohe... Me...? Me shqiponjën. Faleminderit atëherë për intervistën. Marrë nga “OPINION”


22

«

Kulturë

E enjte 24 maj 2012 •

Lacani, një dokumentar për psikanalistin e njohur

P

iktore e talentuar dhe stiliste në ekspansion, Okiana Mikeli është botuar në faqet e “Vogue Italia” të muajit maj, si fituese e stampës më të mirë për firmën “Alcantara”. Gara u organizua nga Alcantara, që është edhe emri i një prej tekstileve më të preferuara dhe që përdoret nga markat më të njohura të modës italiane dhe revistës “Vogue”, për projektin e zbulimit të talenteve të reja në fushën e modës “Who is on the next”. Stampa do të publikohet në librin e mostrave të Alcantara dhe me të do të prodhohet një tekstil i veçantë që do të përdoret nga stilistë të ndryshëm për sfilatën e manifestimit “AltaRoma – AltaModa”, që do të zhvillohet në muajin korrik në kryeqytetin italian. Në tekstin e botuar në gazetën, “Vogue”, shkruhet: “Okiana Mikeli, fituesja më e re e projektit, 21 vjeç, ka lindur në Tiranë, Shqipëri, por jeton në Romë dhe studion për stiliste në Akademia Altieri. Është entuziaste për këtë projekt që e konsideron një mundësi

21-vjeçarja shqiptare në faqet e revistës prestigjioze,

“Vogue” unike për të bërë të njohur punën e saj krijuese”. Okiana Mikeli shprehet për “Vogue” se, “ për të realizuar stampën time u frymëzova nga fluturat dhe dekoracionet azteke/ prekolumbiane. Kam shkrirë në një figurë natyralizmin

dhe vizatimet gjeometrike të aztekeve, duke i vendosur njëra mbi tjetrën në një konstruksion simetrik në gjithë modulin. Harmoni dhe tension drejt pavdekësisë”. “Moda,shprehet Mikeli, - është një konceptim personal estetik

që arrin shprehjen e saj më të lartë në krijmin artistik. Nuk është e rastit që unë jam edhe piktore”. Ndërkohë, në muajin mars të këtij viti, Okiana Mikeli, ishte e përzgjedhur me portretin “Ofelia“ në projeksionin e madh në vitrinat e “Printemps” në Paris, me vepra të zgjedhura nga fotografi i mirënjohur anglez, Nick Knight për firmën, “Paco Rabanne”. Okiana është edhe një piktore e talentuar me pjesëmarrje të gjerë në galeritë e qytetit të përjetshëm, por edhe në mbarë Italinë dhe në vende të tjera të botës. Është fituesja e disa çmimeve të kritikës në Romë, Gjenovë, Piaçence, Firence, si dhe në Bratislavë dhe Bruksel. Veprat e saj janë të botuara dhe në periodikët dhe anuaret e pikturës italiane. “Bota Sot”

Nxënësit me aftësi të kufizuara interpretojnë “Hirushen” Mrekullitë mund të ndodhin. Ato mund të zbresin nga përrallat dhe ta bëjnë më të bukur jetën. Këtë herë “Hirushja” erdhi bashkë me nxënës të Institutit të Fëmijëve që nuk Dëgjojnë, të cilët interpretuan mbrëmjen e djeshme këtë shfaqje, nën regjinë e Elma Dorezit. Shfaqja, me mbështetje të Institutit Italian të Kulturës, u ngjit në skenën e Teatrit Kombëtar të Komedisë, në sallën ku ata kanë dhënë shfaqje edhe herë të tjera me regjisoren Dorezi. Gjatë këtij aktiviteti teatral laboratorik të integruar, fëmijë që nuk dëgjojnë interpretuan së bashku. Protagoniste e shfaqjes ishte nxënësja e

klasës së 9-të Zamira Allasufi, e cila bashkëpunon për herë të tretë me Elma Dorezin, pas shfaqjeve “Aventurat e Toninos” dhe “Magjistari i Ozit”. Ajo ka interpretuar në shfaqjen e parë që kur ka qënë 12 vjeç dhe deri sot ka luajtur në katër shfaqje teatrore, ndërkohë që në çdo shfaqje është shprehur se ndihet më e profesionalizuar. Artistët e vegjël që nuk flasin e dëgjojnë sollën me pantomomi historinë e njohur të Hirushes dhe dashurinë e saj me Princin. Shfaqja është pjesë e projektit “Diagnostikim i hershëm dhe integrim social i minorenëve që nuk dëgjojnë”, që ka nisur në vitin 2008.

E njihni ju Lacan-in, të cilin shumë njerëz e konsiderojnë si psikanalistin më të rëndësishëm pas Freudit? Nëse jo, do të keni mundësinë ta “takoni” përmes filimit-dokumentar “Takim me Lacan-in”, i cili do të shfaqet mbrëmjen e së premtes në teatrin e “Metropolit”, organizuar nga “Le Champ Freudien” (Fusha Frojdiane me qendër në Paris). Filmi sjell për publikun shqiptar copëza dëshmie mbi jetën dhe veprimtarinë e psikoanalistit të shquar francez, Jacques Lacan. Përtej mitit, legjendave e ndonjëherë anatemave, ky film i Gerard Miller-it na lejon të zbulojmë veprën dhe personalitetin e tij, nëpërmjet dëshmive të pacientëve, nxënësve, por dhe të afërmve të tij. Lindur së bashku me shekullin XX në një familje katolike të borgjezisë së mesme, i formuar si psikiatër dhe i pajisur me kulturë enciklopedike, mik i Picasso-s, Levi Strauss-it dhe Sartrit, Lacani ishte teoricien i madh, prakticen i pashoq dhe mbetet më moderni, më ngacmuesi e madje më heretiku mes psikoanalistëve. Regjisori Gerard Miller e njohur Lacan-in nëpërmjet vëllait të tij, Jacques-Alain, më besniku i nxënësve të tij, i cili u martua me të bijën e Lacan-it, Judith-in. Kjo marrëdhënie e ngushtë dhe e fortë e bën këtë film të jashtëzakonshëm. Krahas filmit do të shfaqen edhe një bisedë me Judith Miller, Jacques-Alain Miller, si dhe këndvështrimi i regjisorit. Pas filmit do të ketë edhe një diskutim ndërmjet publikut dhe dr. Carmelo Licitra, psikoanalist dhe psikiatër, i cili vjen nga Roma për herë të dytë në Shqipëri.

Ekspozitë posterash e dizenjosh me artistë ballkanas Rreth 40 piktura, postera e dizenjo të një grupi artistësh ballkanas, nën drejtimin e piktorit-dizenjo kosovar, Shyqyri Nimani, janë ekspozuar në ambientet e Galerisë së Arteve të qytetit të Fierit. Sipas përgjegjësit të galerisë, piktorit Pandi Lena, kjo gjini e veçantë e artit bashkëkohor të pikturës është paksa e veçantë dhe pak e njohur për publikun artdashës shqiptar. “Është një zhanër që trajton artistikisht një gamë të gjerë të jetës politiko-shoqërore, social-ekonomike dhe artistikokulturore”. Ai shpjegoi se ekspozita është vepër e një komuniteti të gjerë artistësh nga Ballkani, si Baiydon Ikomonov, Dimitris Arvanitis, Boris Lubcic, Aleandro Magallanos, Shyqyri Nimani, Alban Gogica, Shyqyri Nimani etj. Organizatorë të kësaj ekspozite janë artistët kosovarë, të cilët e kanë hapur fillimisht ekspozitën në Galerinë e Arteve në Prishtinë. Piktori Shyqyri Nimani, organizatori i çeljes së ekspozitës, bëri një prezantim të kësaj gjinie artistike, që ka pushtuar artin bashkëkohor botëror, “por që për ne është ende e panjohur plotësisht”. “Sot në botë qarkullojnë rreth 8 milionë postera politikë, socialë, ekonomikë, kulturorë, sportivë etj, në ekrane, internet në shtypin e shkruar e kudo”, u shpreh ai. Ai e quajti Fierin një qytet me fat, i cili do të futet në histori si qyteti i parë i reklamimit të kësaj gjinie artistike moderne, ndërkohë që shprehu mendimin se kjo gjini duhet të futet në programet akademike të Institutit të Lartë të Arteve.


SPORT •E

enjte 24 maj 2012

DE BIAZI:

Trajneri flet pas sfidës së fituar në Spanjë me Katarin. Analizon ndeshjen si dhe pranon se ekipi ka shumë punë për të bërë

23

Mediat italiane: Ujkani drejt Torinos E ardhmja e Samir Ujkanit mund të jetë Torino dhe jo Palermo. Lajmin e jep gazeta sportive italiane “Tuttosport”, e afërt me klubin torinez. Torino sapo është ngjitur në Serinë A, dhe presidenti Kairo dëshiron të ndërtojë një skuadër të madhe, që të mos të bëj më ritualin e zakonshëm të rënies një skuadër më poshtë. Drejtuesit “granata” janë shumë të interesuar për shërbimet e 23-vjeçarit të Novarës, i cili ka shkëlqyer këtë sezon në Serinë A, pavarësisht se skuadra e tij ra nga kategoria. Mirëpo bisedimet për të marrë në Torino Ujkanin nuk janë aspak të thjeshta. Novara dhe Palermo zotërojnë nga 50% të kartonit të portierit shqiptar, por siçilianët po mendojnë të paguajnë 2 milionë euro për ta pasur të tyrin. Në fakt, Ujkani nuk do të pranonte të qëndronte rezerve e Vivianos, që me shumë mundësi do të shitet nga Palermo, për t’i hapur vendin portierit shqiptar. Megjithatë në Torino shpresojnë shumë që ngjarjet të rrjedhin në favorin e tyre, që Ujkani sezonin e ardhshëm të luajë sërish në Serinë A, me një skuadër me emër, por që ka luajtur vitet e fundit në Serinë B. Ujkani: Nuk di gjë, kam folur vetëm me Palermon Vetë portieri i kombëtaresh shqiptare në një prononcim për “Supersport” ka deklaruar se ai nuk ka biseduar me asnjë nga Torino dhe se ka folur vetëm me presidentin e Palermos, Zamparinin, që i ka premtuar vendin e titullarit. “Për Torinon e di që interesohet dhe se kanë filluar bisedimet me klubet, por me mua nuk ka folur njeri. Unë kam folur vetëm me presidentin e Palermos që më tha të rri i qetë se vitin tjetër do të luajë titullar tek Palermo”, ka deklaruar Samir Ujkani

I kënaqur, por edhe shumë…

T

rajneri i Shqipërisë Xhani De Biazi pranon se kuqezinjtë kanë mundësi më shumë sesa ajo që është parë në ndeshjen me Katarin. Paçka faktit se skuadra e tij fitoi një ndeshje miqësore dhe kundërshtari nuk ishte nga më të parezistueshëm, ai pranon se në të gjitha repartet duhet punuar. Madje shumë punë ka mbrojtja por edhe pjesët e tjera të skuadrës. “Për mua, përtej rezultatit, kemi bërë një ndeshje të mirë, kemi kontrolluar mirë fushën, djemtë bënë një ndeshje të mirë dhe kërkuan të realizonin atë që kërkoja unë duke luajtur me shpejtësi nga krahët dhe kemi krijuar shumë raste për gola, edhe në pjesën e parë. Ndërsa në të dytën shënuam me Elisin dhe me Bogdanin nga penalltia, goditëm edhe një traversë, kemi bërë një ndeshje të mirë. Duhet të përmirësohemi, sidoqoftë për disa ishte hera e parë që luanin”,-është shprehur në fillim trajneri i kuqezi. Ai pranon se të gjithë janë sakrifikuar ndonëse ka edhe më mirë, sidomos për sa i përket impenjimit të titullarëve të rinj. “Në këtë aspekt do të thoja mirë, mirë të gjithë ata që thirra për të qenë pjesë e skuadrës. Kanë bërë një provë të mirë, janë lojtarë për të cilët kemi nevojë, që duhet të japin më shumë për këtë kombëtare”,-ka vazhduar më tej italiani. Trajneri ka folur edhe për paraqitjen e të penduarit Mërgim Mavraj, i cili luajti si titullar në ndeshjen e së martës. Sipas tij mbrojtësi që luan në Gjermani është paraqitur mirë, por në aspektin mbrojtës skuadra duhet të punojë më shumë për të

»

Platini kundër FIFA-s për Kosovën

bërë edhe më mirë. “Paraqitja e Mavrajt ka qenë e mirë. Ka luajtur në dyshe me Canën në qendër dhe me Dallkun e Veliun nga krahët, një mbrojtje e pa provuar në ndeshjet e tjera, por kemi punuar për këto ditë për të ndërtuar këtë mbrojtje dhe besoj se ia kemi dalë”,- ka pranuar italiani. Ai ka vazhduar më tej të analizojë atë që ka ndodhur në fushën e lojës dhe çfarë pret nga skuadra në të ardhmen e afërt pikërisht në ndeshjen me Iranin. “Të gjitha ndeshjet shërbej-

në, sepse nga të gjitha ndeshjet marr të dhëna. Ishte shumë e rëndësishme që të kuptoja sesi skuadra do ta kontrollonte fushën, se çfarë rrjedhshmërie do të zhvillonte manovrën ofensive. Kemi bërë mirë, por duhet të përmirësohemi”,është shprehur ai. Sa për ndeshjen e ardhshme me Iranin, italiani ka idenë e tij dhe shpreson tek një rezultat pozitiv. “Sido të jetë, jam i kënaqur. Irani është një skuadër më e fortë, është më përpara në

Presidenti i Federatës së Futbollit Evropian (UEFA) Mishel Platini kundërshton vendimin e Komitetit Ekzekutiv të FIFA-s për të lejuar Kosovën të luajë ndeshje miqësore. “Kjo është një çështje thjesht politike dhe se vendimi është në kundërshtim me statutin e UEFA-s”, tha Platini, citon Koha njoftimin e B92. Blatter do të jetë të mërkurën në një takim me Platinin dhe zyrtarët e Federatës së Futbollit të Serbisë (FFS) për të diskutuar qëndrimin e tyre. “Detyra jonë nuk është që ndalojmë për të luajtur futboll, por kësaj loje t’ia hapim të gjitha dyert. Këtu bëhet fjalë për solidaritet dhe duhet ti lëmë të luajnë futboll”, ka thënë dje Blatter. Komiteti Ekzekutiv i FIFA-s të martën ka lejuar përfaqësuesen e Kosovës të luaj ndeshje miqësore, edhe pse të gjithë tetë anëtarët e UEFA-s ishin kundër. FSS ka protestuar ashpër ndaj vendimit të anëtarëve të Komitetit Ekzekutiv të FIFA-s, që përfaqësuesja e Kosovës të lejohet të luajë ndeshje miqësore. Presidenti i Federatës së Futbollit të Kosovës, Fadil Vokri në emisionin “Interaktiv” të televizionit Kohavison ka thënë se vendimi i FIFA-s është përfundimtar dhe se ai nuk mund të ndryshohet.

listën e FIFA-s, do të kërkojmë të japim më të mirën. Shpresoj që të kemi të gjithë lojtarët në dispozicion, pasi dikush ka ndonjë shqetësim të vogël. Në do të transmetohet Irani? Shpresoj që po, por edhe kjo me Katarin do të transmetohet sot (dje), edhe pse nuk do të jetë ndonjë gjë kush e di se çfarë sepse ishte një telekamera e vetme”,-ka mbyllur fjalën e tij trajneri i kuqezinjve sapo mbërriti në Tiranë pas fitores 2:1 me kombëtaren e Katarit.

Pejiç edhe një vit në Vlorë Pero Pejiç do të veshë fanellën e Flamurtarit edhe për sezonin 2012-2013. Sulmuesi i fuqishëm kroat e bindi presidentin Shpëtim Gjika për vlerat e tij. Pejiç, i ardhur në merkaton e janarit, shënoi 15 gola në 19 ndeshje për Flamurtarin, 9 në kampionat dhe 6 në Kupën e Shqipërisë. Flamurtari merr pjesë në Ligën e Europës, nga turi i parë eliminator.

Dashi

Demi

Binjaket

Gaforrja

Luani

Virgjeresha

Peshorja

Akrepi

Shigjetari

Bricjapi

Ujori

Peshqit

Mos u tregoni shume te ashper me partnerin tuaj sot dhe mos kerkoni me shume sesa duhet. Vertet ai eshte i duruar por dhe durmi e ka nje limit. Beqaret do jene te perkedhelur nga yjet. DO joshni pa pushim dhe do beni per vete cilindo qe t’iu pelqeje. Dielli do iu shtyje te tregoheni sa me te kujdesshem me financat. Mos mendoni vetem per te sotmen, por edhe per te nesermen.

Klima ne jeten ne cift do te permiresohet ndjeshem. Do kaloni momente te mrekullueshme me partnerin dhe nuk do druheni te shprehni cdo gje. Per disa prej kushdo kete edhe thellim te marredhenies. Disa beqare do mund te kene dashuri me shikim te pare. Personi qe do takoni do ua shtoje deshiren per te krijuar familje. Mungesa e maturise mund t’iu kushtoje shtrenjt ne planin financiar.

Marsi do ua veshtiresoje gjerat ne planin sentimental dhe ju do tregoheni me indiferente ndaj atij qe keni ne krah. Nga ana tjeter ai do iu kritikoje per sjelljen tuaj kohet e fundit. Mos u mundoni te justifikoheni kot, por pranojini gabimet. Ju beqare duhet te tregoheni te matur dhe mos ia jepni zemren cilitdo. Financat do jene te destabilizuara. Kujdes, beni nje riorganizim me te mire te tyre.

Planetet do e favorizojne mjaft sot jeten tuaj ne cift. Do perfitoni nga qetesia qe do mbizoteroje ne folene tuaj te dashurise dhe do dashuroheni embelsisht. Beqaret do kene mjaft flirte. per disa mund te linde edhe ndonje dashuri e madhe keshtu qe mos i mbyllni portat e zemres. Financat do jene te mbrojtura dhe planetet do iu sjellin fat. Me ne fund mund te shpenzoni pak me shume.

Edhe pse situata ne jeten tuaj ne cift nuk do jete shume e mire, nuk duhet te qaheni apo te dorezoheni. Beni cmos qe te mos e humbni komunikimin. Beqaret nga ana tjeter do jene mjaft joshes dhe do kene takime pa mbarim. Shikoni me kujdes dhe gjeni personin qe iu pershtatet me teper. Marsi dhe Merkuri do iu ndihmojne ta ekuilibroni buxhetin dhe te shtoni te ardhurat.

Atmosfera ne jeten ne cift do jete paksa e akullt dhe do e keni te veshtire te shprehni gjithcka qe ndjeni. Gjithsesi kriza qe iu kishte kapur kohet e fundit do te kaloje. Mundesite e beqareve per takime do te shtohen, por ato nuk do jene aq sa duhet cilesore. Kujdes mos beni gabime. Situata ne planin financiar do jete e veshtire, por nese tregoheni me te matur edhe mund t’ia dilni.

Nese jeni ne cift duhet te beni kujdes nga tradhetite. Mos u joshni nga pamja e jashtme e te tjereve sepse do humbi nje person te vyer qe iu dashuron marrezisht. Beqaret do ndihen mire ashtu si jane dhe nuk do duan te krijojne nje lidhje. Cdo gje do jete ne doren tuaj. Do tregoheni te zotet me financat dhe menaxhimi i mire do iu coje ne ekuilibrim te buxhetit. Bravo per vendosmerine!

Akrepet qe jetojne ne cift do kene ndryshime pozitive ne jeten e tyre sentimentale. Se bashku me partnerin do krijoni nje klime harmonike. Ata qe jane vetem do takojne personin qe kane pritur prej kohesh. Nuk e keni aspak te veshtire ta dalloni dhe me ne fund do i jepni lamtumiren jetes prej beqari. Financat nuk do kene ndryshime te medha. Shmangni shpenzimet e pamenduara.

Gjerat do marrin nje kthese mjaft pozitive ne jeten tuaj ne cift sot. Do i harroni te gjitha debatet dhe mosmarreveshjet qe keni pasur dhe do mendoni vetem per te ardhmen se bashku. Edhe beqaret duhet t’i vendosin nje kryq se shkuares nese duan te gjejne personin e duhur. Nese keni ne mendje disa investime, dita nuk do jete e pershtatshme. Financat do jene goxha te dobeta.

Mos lejoni ne asnje menyre qe rutina te pushtoje jeten tuaj ne cift. Shtoni me shume dozat e pasionit dhe surprizojeni sa te mundni ate qe keni ne krah. Beqaret do kene nje takim te papritur po vendimtar. Me ne fund edhe ju do ndiheni te lumtur dhe do keni dike ne krah. Edhe pse lojerat e fatit do jene te favorizuara sot mos e teproni sepse buxheti nuk rritet ne kete menyre. Kujdes!

Situata ne cift do jete mjaft e qete dhe ju do dialogoni me teper me partnerin tuaj. Diskutoni pa dorashka per cdo problem sepse sa me pare te flisni per te aq me te lehte do e keni ta zgjidhni. Influenca e Saturnit do jete mjaft pozitive per jeten sentimentale te beqareve. Pranojini ftesat qe do iu behen. Financat nuk do jene ne gjendjen me te mire keshtu qe kursejini disa shpenzime qe kishit menduar.

Do jeni mjaft sensuale gjate kesaj dite. Se bashku me partnerin do ndani idete tuaja per gjithcka dhe do i pranoni edhe kritikat qe ai do iu beje. nuk do keni asnje keqkuptim. Per beqaret dita nuk do jete aspak e favorshme. me mire qendroni vetem sesa ne shoqeri te keqe. Prisni edhe pak kohe. Nese tregoheni te zgjuar ne planin financiar do mund te Perfitoni me shume sesa mendonit.

kryeredaktor BRAHIM SHIMA

S T A F F

zv/kryeredaktor: ARMAND MAHO MARIGLEN MULLA

politika: ALBANA LIKA, HERION MESI, ekonomia: BRIKENA DERVISHAJ sociale: PRANVERA KOLA rrethet: BLERINA SPAHO kronika: MARIGLEN MULLA kultura: BLERINA GOCE design&layout: DANIEL PRIFTI, GËZIM DUZHA

ADRESA: RR. DULL KETA, NR. 5. (RR. E DIBRËS), TIRANË

marketing: ELIGERTA DYRMISHI cel: 067

20 62 200

e-mail: eligertad@yahoo.com

www. gazetametropol.com e-mail: gazetametropol@yahoo.com


^ƌĜĂŶsĂůũĂƌĞǀŝđ ŶģŶũģŝŶƚĞƌǀŝƐƚģĚŚģŶģƉģƌͲϵϮ

sĂƐĂWĂǀŬŽǀŝđͲ͞ĂŶĂƐ͟  ͞^ƌĜĂŶ sĂůũĂƌĞǀŝđ Ŷģ ŐũLJƐŵģŶ Ğ ƉĂƌģ ƚģ ǀŝƚĞǀĞ ŶģŶƚģĚŚũĞƚģ ŵďģƌƌŝƟ ŶŐĂ ĂƐŬƵŶĚ ĚŚĞ Ƶ ĂĮƌŵƵĂ ƚĂŵĂŵ Ɛŝ ĚƵŚĞũ Ŷģ ůĞƚģƌƐŝŶģ ƐĞƌďĞ ĞĚŚĞ Ɛŝ ƉŽĞƚ͕ ƉŽƌ ĚŚĞ Ɛŝ ƉƌŽnjĂƚŽƌŝ ŝ Ŷũģ ƐĞŶƐŝďŝůŝƚĞƟ ŵĞůĂŶŬŽůŝŬ ŝ ƟƉŝƚ ƉŽƐƚďƵŬŽǀƐŬŝĂŶ ĚŚĞ ƉŽƐƚŬĂƌǀĞƌ͖ ƵƐŚƚƌŝŵĞƚ Ğ Ɵũ ƉŽĞƟŬĞĚŚĞƉƌŽnjĂŝŬĞƉģƌƚŵĞƌƌĞƚǀĞƚũĂŬĞ͕ƉŽƌĚŚĞŵƌĞŬƵůůŝƚģ͕ĚŚĞ të gjitha bashkë për historinë e egër të robërimit ishin ato që i bënë për vete shumë lexues-ndërsa shpeshherë shkrimtarin e tyre a lanë shumë poshtë në kohët e këqija, kur ishte kaq e nevojshme dhe kaq e shëndetshme. Në rrethanat e ndyra që mbizotërojnë tani dhe që prishin jetën ƚŽŶģ͕ sĂůũĂƌĞǀŝđ ģƐŚƚģ Ŷũģ ŶŐĂ njģƌĂƚ Ğ ƉĂƌģ ƚģ Ŷũģ ƚũĞƚƌŝ ͛ƌĞnjŝ ƚģ humbur’”. dĞŽĮůWĂŶēŝđͲsƌĞŵĞ

^ƌĜĂŶ sĂůũĂƌĞǀŝđ ůŝŶĚŝ Ŷģ ĞŽŐƌĂĚ ŵģ 1967. Ka merituar çmime letrare në Serbi dhe jashtë saj, që prej viteve ’90, me romanin “Gjethja mbi koren e bukës”. sģnjŚŐƵĞƐŝŵƉƌĞŚƚģŝĨƵŶĚŝƚƚģƉŽƚĞƌƐŚģŵ ƚģƐŚĞŬƵůůŝƚƚģƐŚŬƵĂƌ͕ŶģƐƟůŝŶďĂůůŬĂŶĂƐ͕Ăŝ ƵũĞƉůĞdžƵĞƐǀĞƚģƟũŶũģƌƌģĮŵĞŬŽŶŽŵŝŬ͕ një ĮĐƟŽŶ që hulumton drejt e në zemrën e problemeve më të rëndësishme që ƐŚƋĞƚģƐŽũŶģ ďƌĞnjŝŶ Ğ Ɵũ͗ ĞŬnjŝůŝŶ͕ ǀĞƚŵŝŶģ ĚŚĞŝĚĞŶƟƚĞƟŶ͘ZŽŵĂŶĞƚĞƟũƚģƚũĞƌĂũĂŶģ “Njerëz në tryezë”, 1994; “Ditari i Dimrit”, 1995; “Ditari i një Dimri tjetër”, ashtu si edhe librat me poezi “Xho Frezeri dhe 49 poezi”, 1997 dhe “Xho Frezeri dhe 49 [+24] poezi”͕ ϭϵϵϳ͘ Wģƌ ƌŽŵĂŶĞƚ Ğ Ɵũ “Ditari i një dimri tjetër” dhe “Komo”, ai është nominuar për çmimin Bank Austria Literaris͘ sĞƉƌĂƚ Ğ Ɵũ ũĂŶģ ƉģƌŬƚŚLJĞƌ Ŷģ suedisht, frëngjisht dhe gjermanisht.

Komo

Srđan Valjarević roman

Çmimi 700 lekë

E enjte 24 maj 2012 •

“E kuptova ngaqë të gjithë zogjtë ndaluan. Ai ishte një, i madhi, atje sipër, mbi gjithë ne të tjerët. U ndjeva si të isha thjesht një bretkosë. DƵŶĚĞũƉģƌƚģŐũŝƚŚĂ͕ĕĨĂƌģǀĞƚģnjŽƟ donte. Asnjëherë s’kam qenë aq pa łĂůģ͘ /ƐŚĂ ŝ ǀŽŐģů͕ ĂƐŚƚƵ Ɛŝ ũĞƚĂ ŝŵĞ dhe bashkë me çdo gjë të jetës sime dhe të gjitha të tjerat tek unë, me gjithë iluzionet tek unë, të gjitha që ŵģ ŬŝƐŚŝŶ ŶŐũĂƌģ ĚĞƌŝ ŵģ ĂƚģŚĞƌģ͘ / gjithë ai ajër me të cilin isha mbushur u shkul jashtë. Trupi m’u lëshua krejt ŶŐĂƚŵĞƌƌŝĚŚĞŵƌĞŬƵůůŝŵŝ͘/ŚĂƌƌŽǀĂ dylbitë. Kjo shqiponjë më ra në tru dhe më hodhi poshtë me vetëm ŇƵƚƵƌŝŵŝŶĞŶŐĂĚĂůƚģŵďŝƚĞƌƌŝƚŽƌŝŶĞ vet. Dhe shkrova. - Shqiponja e Madhe e Artë, një, e vetme, e madhërishme, e stërmadhe, mbi Monte San Prima, mbi liqenin Komo.

^ŝŶģůŝďƌĂƚĞƟũŶģƉƌŽnjģ͕ƉŽƌĞĚŚĞŶģƉŽĞnjŝ͕^ƌĜĂŶsĂůũĂƌĞǀŝđĂƌƌŝƟ ƚģ ŶĚģƌƚŽũģ ƐŚƵŵģ ƐŚƉĞũƚ ƚŽŶŝŶ Ğ Ɵũ ƚģ ŬŽŵƵŶŝŬŝŵŝƚ͕ ŵĞ Ŷũģ ƐŝŶƋĞƌŝƚĞƚƚģĚƌĞũƚƉģƌĚƌĞũƚģƋģŝĮƚŽŶůĞdžƵĞƐŝƚ͘<LJƚŽŶŝůĞũŽŶĂƟũƚģ ũĂƉģŶũģĮũĞƉƌŽnjĂŝŬĞĞĚŚĞŶģƉŽĞnjŝĚŚĞƚģŵďĞƚĞƚŶģƚģŶũģũƚģŶ ƌĞĂůŝƚĞƚŶģƚĞŵĂƚĞŶũģũƚĂĨĂŬƟŬĞ͕ĚŚĞǀĞƚģŵŵĞŶũģŵĂŶŽǀƌŝŵƚģ lehtë të ritmit përsëri të na tregojë historinë e ashpër të vetmisë, ĞŬnjŝƐƚĞŶĐģŶďƌĞŶĚĂŬƵĮũǀĞƚģnjŐũĞĚŚƵƌ͘DŽĚĞƐƚĞ͕ŶģĨĂŬƚ͘͘͘Η

Komo

“Unë arrij të shkruaj vetëm për atë që e njoh mirë me mënyrën sesi i shikoj vetë gjërat. ŚĞ͕ũĂƐŝģƐŚƚģŵģŶLJƌĂƐĞƐŝƵŶģŝƐŚŽŚŐũģƌĂƚ͗ çdo person dhe secila histori është në të ŶũģũƚģŶ ŬŽŚģ ŚƵŵŽƌŝƐƟŬĞ ĚŚĞ Ğ ǀģƐŚƟƌģ ngaqë kështu është edhe vetë jeta...Dhe, në këtë botë, ashtu si ajo vetë është, tragjedia më e madhe humane, njerëzit thjesht mund të jenë të këndshëm dhe groteskë në mënyrën sesi i bëjnë vetë gjërat. Natyrisht, e shikoj vetveten në kokën e të gjithë njerëzve gazmorë dhe kjo është mënyra më e lehtë për mua dhe njëkohësisht edhe më ngacmuesja për të shkruar. Në të vërtetë është e vetmja histori që unë di”.

Srđan Valjarević

24

« reklamË


gazeta 24 maj