Page 1

KONTUAK GARBI URRETXUKO EGOERA SOZIOEKONOMIKOA 2007-2013 UDALAREN EGOERA EKONOMIKOAREN BILAKAERA AURREKONTUAK ETA 2014KO HELBURUAK


AURKIBIDEA

1.-URRETXUKO EGOERA SOZIOEKONOMIKOA 2007-2013 · · · · · · · · · 1.1.- DEMOGRAFIA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - DEMOGRAFIA 2013 · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ZAHARTZE ETA DEPENDENTZIA INDIZEA · · · - AMATASUN INDIZEA ETA MIGRAZIO SALDOA ·

3

················· ················· ················· ·················

5 6 7 8

1.2.- LANGABEZIA ETA LAN MERKATUA

··························· - LAN SEKTOREAK· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LAN SEKTOREAK. INDUSTRIA ETA ERAIKUNTZA · · · · · · · · · · · · · · · - LAN SEKTOREAK. ZERBITZUAK ETA LEHEN SEKTOREA · · · · · · · · · · - LANGABEZIA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABEZIA II · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABEZIA. NEKAZARITZA SEKTOREA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABEZIA. INDUSTRIA SEKTOREA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABEZIA. ERAIKUNTZA SEKTOREA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABEZIA. ZERBITZU SEKTOREA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LANGABETUEN IKASKETA MAILA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - BERE ESKUALDEAN LAN EGITEN DUTEN PERTSONAK · · · · · · · · · · · - LAN KONTRATU MOTAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

1.3.- ENPRESA KOPURUA · · · · · · · - NEKAZARITZA SEKTOREA· - INDUSTRIA SEKTOREA · · · - ERAIKUNTZA SEKTOREA · - ZERBITZU SEKTOREA · · ·

22 23 24 25 26

······························ ······························ ······························ ······························ ······························

1.4.- KOHESIO SOZIALA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ERRENTA PERTSONALAREN BATAZBESTEKOA · · · · · · · · - ERRENTA FAMILIARRAREN BATAZBESTEKOA · · · · · · · · · - RGI JASOTZEN DUTEN PERTSONA KOPURUA. URRETXU· · - RGI JASOTZEN DUTEN PERTSONA KOPURUA. GIPUZKOA ·

········ ········ ········ ········ ········

27 28 29 30 31


AURKIBIDEA

2.-UDALAREN EGOERA EKONOMIKOAREN BILAKAERA · · · · · · · · · · 32 2.1.- DATU EKONOMIKO-FINANTZIEROAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - PRESIO FISKALA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ORDENANTZA FISKALAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ZERGA AHALMENA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - APARTEKO SARRERAK· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - LIKIDEZIA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48

2.2.- ZORRA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - AURREZKI GORDINA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - AURREZKI GARBIA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ZORPETZE MUGA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - ZOR BIZIA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - KAPITAL TRANSFERENTZIEKIKO MENPEKOTASUNA· - MAILEGUEKIKO MENPEKOTASUNA· · · · · · · · · · · · · - URRETXU 2020 · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

49 50 51 52 53 54 55 56

- DIRUZAINTZA GERAKINA · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - PERTSONAL GASTUAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - AZPIKONTRATAZIOAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - DIRULAGUNTZAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - FUNTZIONAMENDU GASTUAK · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - INBERTSIO GARBIA FINANTZIAZIORIK GABE · · · · · · · · · · · · · · · · · · - INBERTSIO GARBIA GUZTIRA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · - INBERTSIO MAILA FINANTZIAZIO GABEKOA · · · · · · · · · · · · · · · · · · - INBERTSIO MAILA GUZTIRA· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

············ ············ ············ ············ ············ ············ ············ ············

3.-AURREKONTUAK ETA 2014KO HELBURUAK· · · · · · · · · · · · · · · · · · · 59 - AURREKONTUEN GARAPENA · · · · · · · · · · · - 2014KO AURREKONTUAK · · · · · · · · · · · · · · - LEGEGINTZALDIKO HELBURU OROKORRAK · - 2014KO HELBURUAK ATALKA · · · · · · · · · · ·

················· ················· ················· ·················

60 61 62 63


1 URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

SARRERA

Egungo egoera sozioekonomikoa lazgarria da: sortzen den aberastasuna geroz eta okerrago banatzen da Estatuetako zein erkidegoetako gobernuen erreformen harira, eta enplegua ere galtzen ari gara. Langabeziak gora egin du nabarmen, eta langabezia horrek, hamaika aurpegi ditu: emakume, gazte eta migranteenak bereziki. Gutxien eduki duenak pairatuko ditu gehien ondorioak.

Horren argazkia egunero ikusten ari gara: etxegabetzeak, prestazio sozialen eznahikotasuna, prekarietatea, elikagai-bankuak eta jantoki sozialak gainezka,... Argazki horien ondoan, fabriken gainbehera islatzen dutenak ikus ditzakegu, Hego Euskal Herrian 210.000 pertsona baino gehiago daude langabezian eta enplegua edukitzeak ere ez du bizi duina garatzea bermatzen: 10 langiletik 4 pobrezia mailatik behera bizi dira.

Krisia epe luzerako doa eta irtenbidea bilatu behar diogu. Epe luzeko irtenbideak. Ekonomia ez da soilik enpresarien kontua. Gizarte osoak du ekonomian zeresana. Kultura industriala da berreskuratu behar dena, ekintzailetasuna, kemena eta antolakuntza gaitasunak sendotuz.

Egungo krisia hartzen diren, hartu beharko liratekeen eta hartzen ez diren erabakien ondorio zuzena da.

Urretxuko udala

4


1.1

DEMOGRAFIA

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

URRETXUKO DEMOGRAFIA. 2013

Adina 85 > 80 - 84 75 - 79 70 - 74 65 - 69 60 - 64 55 - 59 50 - 54 45 - 49 40 - 44 35 - 39 30 - 34 25 - 29 20 - 24 15 - 19 10 - 14 5-9 0-4

61 94 133 138 176 184 217 287 305 304 281 200 163 127 161 198 209 190

Pertsona kopurua

350

300

250

200

150

100

50

0

120 129 183 149 184 197 218 245 281 263 297 202 129 140 151 164 193 180

50

100

150

200

250

Pertsona kopurua

300

Gizonak Emakumeak 2007ko datuak

Urretxuk 6.919 biztanle ditu, eta poblazio zahartuenetako bat ere bai. Inguruko herri gehienak bezala, azken hamarkadako joeran garbi ikusten da geroz eta pertsona zaharragoek osatzen dutela Urretxuko biztanleria. Urretxuarren %52- k 40 urte baino gehiago ditut. Horietatik erdia, erretirora iritsiko dira hamarkada gutxian. Eta ez dago nahiko jaiotza horien tokia ordezkatzeko. Industrializazioari lotutako biztanleria izan du beti Urretxuk. Bizi itxaropena hazi egin da azken hamarkadetan. Industrializazio garaian Espainiatik bezala, gerora Afrikatik, Latinoamerikatik eta Europako ekialdetik etorri dira bizilagunak.

Urretxuko udala

6


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. ZAHARTZE INDIZEA. 2012

% 21,49

UROLA GARAIA

% 19,43

GIPUZKOA

0

5

10

15

20

25

Gipuzkoako datuekin alderatuz, Urola Garaiak populazio zaharragoa du. Gizonen eta emakumeen artean aldeak daude adinaren arabera. Alde handiarekin ez bada ere, 45 urtera arte, gizonak gehiago dira Urretxun; bi puntu inguruko aldea dago. Hortik aurrera, gehiago dira. 45-59 urte bitartekoetan, gehixeago dira emakumeak (%50,4), eta 60-74 tartean ere bai (%52,54). Zahartze tasen nagusitasunak ekartzen du dependentzia maila ere Gipuzkoan baina altuagoa izatea. Gipuzkoan baino portzentai altuagoan dago beste norbaiten eguneroko laguntza behar duen norbait.

UROLA GARAIA. DEPENDENTZIA INDIZEA. 2012

% 55,46

UROLA GARAIA

GIPUZKOA

0

10

20

30

Urretxuko udala

% 50,93

40

50

60

7


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. AMATASUN INDIZEA. 2012

% 23,73

UROLA GARAIA

% 22,74

GIPUZKOA

0

5

10

15

20

25

Amatasun indizea ere, Gipuzkoakoa baino altuagoa da Urola Garaian. Honek adierazten du populazioaren bilakaera handiagoa izango dela datozen urteotan. Urola Garaian %0,19koa da migrazio saldoa, Estatu kanpotik etorritako eta kanpora joandako pertsonen arteko erlazioa. Gipuzkoarenarekin alderatuta (%0,36) baxua da eta nabarmentzeko jatorriak (%39) Europar Batasuna eta Afrika (%29) dira.

UROLA GARAIA. MIGRAZIO SALDOA. 2009

UROLA GARAIA

% 0,19

% 0,36

GIPUZKOA

0,00

0,05

0,10

0,15

0,20

Urretxuko udala

0,25

0,30

0,35

0,40

8


1.2

LANGABEZIA ETA LAN MERKATUA

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

URRETXU. LAN SEKTOREAK

Urretxu eta orohar, Urola Garaia eskualdea tradizio industrial handiko guneak dira. Sektore guztiak kontutan hartzen baditugu Industria sektoreak eskualdean sortutako BAG (Balio Erantsi Gordina) aipagarria da enplegu sorkuntzan. 2006-2010. urteen artean industriak izandako gainbeherarekin sortutako zerbitzu sektorea asko hazi da Urretxun baina beti ere industria sektorearen bilakaerari oso lotuta jarraitu du. Aipagarria da Urretxuk zerbitzuen sektorean eskualdeko baliorik altuena duela, hostalaritza eta komertzio alorrean, batez ere.

60 % 55

50 40 30

% 35,6

20 10 % 8,3

% 0,2

0 Industria

Eraikuntza

Zerbitzua

Urretxuko udala

Lehen Sektorea

10


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LAN SEKTOREAK. INDUSTRIA

40 % 38

35

% 35,5

30 25

% 24,9

20

% 21,1

15 10 5 0

EAE

Gipuzkoa

Urola Garaia

Urretxu

LAN SEKTOREAK. ERAIKUNTZA 10 8

% 8,8

% 8,3

% 7,8 %7

6 4 2 0

EAE

Gipuzkoa

Urola Garaia

Urretxuko udala

Urretxu 11


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LAN SEKTOREAK. ZERBITZUAK

80 70

% 69,5

60

% 66,5 % 54,5

50

% 55

40 30 20 10 0

EAE

Gipuzkoa

Urola Garaia

Urretxu

LAN SEKTOREAK. LEHEN SEKTOREA 1,0 % 0,9

0,8

% 0,8

0,6 % 0,5

0,4 0,2

% 35,5

0,0

EAE

Gipuzkoa

Urola Garaia Urretxuko udala

Urretxu 12


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA

Urretxuko langabezia-tasa Gipuzkoako bataz-bestekoaren azpitik egon da azken 15 urteetan. 2009, 2010 eta 2011 urteetan, ordea, ordea, joera aldatu egin zen.2012 eta 2013-2014. urtean langabeziak goranzko joera hartu badu ere, Gipuzkoako bataz bestekoaren azpitik kokatzen dira bai eskualdekoa eta baita Urretxuko tasa ere.

15 %14,41 %13,76 %12,96 %12,57 %12,15

12

%11,55

%11,49

% 11,76 %11,83

% 11,33

%12,31 % 12,17

%13,90 % 13,36

% 12,70

%11,04

%10,77

% 9,16

9 %7,55

% 6,37

6

% 6,17

2008

2009

2010

Urretxu

2011

Urola Garaia

2012

2013

2014 (Urtarrila)

Gipuzkoa

Azken urteotan gizonezko langabetuen kopurua handitu bada ere, emakumeen langabezia tasa Gipuzkoako tasa baino altuagoa izan da ia beti. Langabezia tasa altuena 25-44 urteko pertsonen artean dago.

Urretxuko udala

13


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA II

%14,87

15 %13,66

%13,58

12

%11,57

%11,76

%11,33

%11,19

%10,92 %9,6

9

%12,17

%10

%9,16 % 7,07

% 7,04

% 7,31

%6,78

6

3

%6,17

% 5,56

%5,35

% 3,21

2008

Ezkio-Itsaso

2010

2009

Legazpi

2011

Urretxu

Urretxuko udala

2012

Zumarraga

14


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA. NEKAZARITZA SEKTOREA

3,0

% 2,92

2,5 2,0 %1,70 % 1,48

1,5

%1,29 %1,24 %0,94

1,0 0,5 0,0

% 1,42

%0,78

%0,65

%0,65

%0,54 %0,51

%0,59

%0,46

%0,06 %0

%0

%0

2008

2009

%0,77

2010

%0,88

2011

%1,27

%1,24 %0,96

%0,94

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

15


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA. INDUSTRIA SEKTOREA

60

% 59,46

50

% 40,23

40

30

%38,15 %32,82

%33,42

%33,52

%26,58

%30,74

%27,16

%31,45

%27

%24,62

%25,38 % 24,72 %23,08

20

% 19,92

%25,4 %25,19

%24,8 %23,77

%21,54

%20,55

% 15,84

10

2008

2009

2010

2011

2012

% 17,59

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

16


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA. ERAIKUNTZA SEKTOREA

10 % 9,68 % 8,63

8

%7,52

%7,16 %6,65 %6,54

6

%7,02

% 7,87 %7,16

%6,99

%6,25 % 5,49

%5,11

%8,05 %8,04

%7,87 %7,06

%6,98 %5,93

%6,47

%6,08

%5,02

4 % 2,53

2

0

%0

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

17


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

LANGABEZIA. ZERBITZU SEKTOREA

80

70 % 66,43

60

%61,02 %57,55 %58,37 %52,12

% 54,76

%58,78 %58,5 %54,27

%54,58

% 67,63

% 66,57

% 64,81

%59,48

%59,51 %57,72

%57,48

%56,74

%58,03 %57,7 %57,72

%53,69

%51,49

50

% 40,54

40

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

18


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. LANGABETUEN IKASKETA MAILA. 2012

Langabetuen 10etik 7k (%68) ez dauka formakuntza espezifikorik lanpostu zehatz baterako, derrigorrezko hezkuntzako ikasketak soilik dituelako. Langabetuen ikasketa maila oso esanguratsua da Urola Garaian. Lanean ari ez den % 68ak derrigorrezko hezkuntza bakarrik du. Gipuzkoa guztiko formazio mailarik baxuenetakoa da. Emakumeen formazio maila eta titulatuena Gipuzkoako media baino apur bat altuagoa da.

% 11 %7 % 11 %8 % 10

% 53

Oinarrizko ikasketak amaitu gabe Oinarrizko ikasketak

DBH-ko ikasketak Erdi Mailako Lan Heziketa

Urretxuko udala

Goi Mailako Lan Heziketa Goi Mailako ikasketak

19


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

BERAIEN ESKUALDEAN LAN EGITEN DUTEN LANGILEAK

Lanean ari den populazio aktiboaren %30.65 ak baino ez du Urola Garaian lan egiten; Gipuzkoako gainontzeko eskualdeetako batazbestekoa %50,05 da eta formatutako populazio aktiborik gehiena Gipuzkoako beste eskualde batzuetan edota hiriburuetan ari da lanean

60 % 55

50

% 50,05

40 30

% 35,6

% 30,65

20 10 0 Urola Garaia Gipuzkoa

Urretxuko udala

20


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. LAN KONTRATU MOTA

Lan kontratuei begiratuz gero, kontratatzen den %75 ESO eta erdi mailako FP mailakoak dira. Goi mailako ziklo formatiboa eta unibertsitate gradua duten kontratuen gehiengoa emakumeak dira. Lan kontratu motari edo enplegu kalitateari begiratuz gero, bilakaerak argi uzten du, lan mugagabea desagertzen ari dela eta bilakaerak jarraitzen badu, kontratu mugagabeak desagertzetik gertu egongo direla.

2008

2011 % 5,16 % 5,85

% 88,99

% 3,15 % 2,21

% 94,64

Mugabea

Mugagabera bihurtua

Urretxuko udala

Mugatua

21


1.3

ENPRESA KOPURUA

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

NEKAZARITZA SEKTOREA. ENPRESA KOPURUA

4,0

4

4

4

4

11

11

11

11

0

0

0

0

3,5 3,0

3

2,5 2,0 1,5 1,0

1

0,5 0,0

00

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

23


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

INDUSTRIA SEKTOREA. ENPRESA KOPURUA

40

40 38

36

36

35

35 34 32 31

30

28 27 27 26

25

26

26

26

23 22

20

22 20

20

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

24


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

ERAIKUNTZA SEKTOREA. ENPRESA KOPURUA

35 30

32

32 30

30

30

25 20 15

20 18

17

17

17

16

15

16

14

12

10 5 0

4

2008

3

2009

7

4

2010

2011

6

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

25


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

ZERBITZU SEKTOREA. ENPRESA KOPURUA

250 231

229

200 169 167

186

185

177

177

188

183

184 171

150 140

140

17

20

142

100

50

0

2008

2009

2010

34

30

22

2011

2012

2013

Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

26


1.4

KOHESIO SOZIALA

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. ERRENTA PERTSONALAREN BATAZBESTEKOA. 2009

Errenta pertsonalari dagokionez, Gipuzkoako batazbestekoaren pareko dago Urretxu.

25000

20000

20.270 € 20.434 € 19.389 € 20.166 €

18.289 €

15000

10000

5000

0 Gipuzkoa Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

28


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

UROLA GARAIA. ERRENTA FAMILIARRAREN BATAZBESTEKOA. 2009

60000 50000 40000

50.200 € 43.950 €

41.406 € 43.165 €

38.462 €

30000 20000 10000 0 Gipuzkoa Ezkio-Itsaso Legazpi Urretxu Zumarraga

Urretxuko udala

29


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

RGI LAGUNTZA JASO DUTEN PERTSONA KOPURUA

120

119 116

116

116

2013 Uzt.

2013 Abu.

2013 Ira.

116

109 108

108

2013 Mai.

2013 Eka.

104 103

101

100

2013 Urt.

2013 Ots.

2013 Mar.

2013 Api.

2013 2013 Urr. Aza.

2013 Abe.

Urretxu

Errenta arteko desorekek, erdi mailako klasea desagertzeak eta aberats eta txiroen arteko distantzia handitzeak larritasun maila indartu baino ez dute egiten. RGI eskatzaileen kopurua handitzen doan adierazlea da, 2013an 101 eskatzaileetatik 119ra pasa gara Urretxun.

Urretxuko udala

30


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

RGI LAGUNTZA JASO DUTEN PERTSONA KOPURUA

80000

70000

60000

2013 Urt.

2013 Ots.

61.981

61.472

60.767

62.712

58.136

57.622

50000

59.642

57.770

57.714

62.295

61.617

61.208

2013 Mar.

2013 Api.

2013 Mai.

2013 Eka.

2013 Uzt.

2013 Abu.

2013 Ira.

2013 2013 Urr. Aza.

2013 Abe.

Gipuzkoa

Euskal Herriko hamar biztanletik bat (300.000) pobrezian edo pobrezian erortzeko arriskuan dago EUROSTATen datuen arabera (2010 urteari dagozkio). 2012-2013 biurtekoan kopuru hori handitzen ari da eta horrek azken hamarkada hauetan ezagutu ez dugun egoerara darama euskal gizartea, non bazterketa arriskua eta desberdintasun sozialak handitzen ari diren aspaldian ikusi ez bezala. Ikusi besterik ez dago arlo horretan lan egiten duten entitateak argitaratzen ari diren datuak (Elkartzen, Caritas, Elikagaien Bankua...). Bere gordintasunean, ordea, azpimarratzekoa da Europako Batasuneko tasa (%16,4) txikienetakoa duela Euskal Herriak (%10,4).

Urretxuko udala

31


2 URRETXUKO UDALAREN EGOERA EKONOMIKO-FINANTZIEROAREN BILAKAERA


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

SARRERA

Gipuzkoako udalerrietako toki-ogasunen kontestu orokorrean, udal honen egoera ekonomikoa hoberako bidean dela esan dezakegu, neurri handi batean dirusarrera arruntek gastu arruntak gainditzen baitituzte. Era horretan, soberakin hori inbertsio gastuak finantzatzeko erabil daiteke. Nolanahi ere, krisi orokorreko egoerak eta Urretxu 2020, S.L. Sozietateari egin beharreko ekarpenek, aurrekontuak zuhurtziaz aztertzera eta gastua eusteari arreta berezia eskaintzera behartzen gaitu urtero. Udal hau gobernatzen hasi ginen momentuan esan bezala hiru ardatz nagusiren baitan kudeatu ditugu udal-kutxak: - Gardentasuna, herritarrei begirako komunikazio zuzenean. - Eraginkortasuna eta zuhurtzia dagoen diru sarreren araberako gastua eginez, gastua superfluoa kenduz eta bestelako gastu arruntari eutsiz. - Parte hartzea diru publikoz gestionatutako proiektuak udal proiektuak baino herri proiektuak izaten ari dira, herritarren hitza parte hartze taldeetan kontutan hartzen delako.

Jarraian adierazitako datuetatik Udal honen bilakaera ekonomiko-finantzieroa aztertzen saituko gara.

Urretxuko udala

33


2.1

DATU EKONOMIKOFINANTZIEROAK

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

PRESIO FISKALA

600

579 €

587 €

590 €

564 € 533 €

500

493 €

504 €

532 €

498 €

545 €

484 €

547 €

487 €

497 €

508 €

512 €

514 €

468 €

400

390 €

380 €

374 €

376 €

346 € 327 €

300

327 € 300 €

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

309 €

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Langabetuen 10etik 7k (%68) ez dauka formakuntza espezifikorik lanpostu zehatz baterako, derrigorrezko hezkuntzako ikasketak soilik dituelako. Langabetuen ikasketa maila oso esanguratsua da Urola Garaian. Lanean ari ez den % 68ak derrigorrezko hezkuntza bakarrik du. Gipuzkoa guztiko formazio mailarik baxuenetakoa da. Emakumeen formazio maila eta titulatuena Gipuzkoako media baino apur bat altuagoa da.

Urretxuko udala

35


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

ORDENANTZA FISKALAK

80

70 % 64,2 % 62,6

60

% 61,3 % 59,9

% 61,1

% 60,0 % 58,5

% 57,3 % 54,3

% 51,5 % 50,7

2005

Urretxuko Udala

% 55,3

% 52,3

2006

2008

% 61,0

% 56,5 % 53,7

% 53,1

2007

% 63,6

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

% 62,8 % 61,4

% 57,1

% 57,0

% 54,7

% 52,7

50

% 62,2

% 54,5

% 54,7

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Grafika honetan garbi ikusten da Udalak zenbateraino erabili duen legeriak bere esku utzitako zergapetze-gaitasuna: %61,4. Gelditzen den marjina %38,6koa da baina krisialdi sozioekonomiko garaian herritarrei zergak ez igotzearen apustua egin du udal korporazio honek.

Urretxuko udala

36


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

ZERGA AHALMENA

100

80

% 76

% 69 % 64

% 70 % 66

% 67

% 66

% 62

% 63

% 62

% 50

% 51

% 51

% 50

2006

2007

2008

2009

% 65

60 % 50

40

2005

Urretxuko Udala

% 73

% 68

% 78 % 74

% 65 % 64

% 64

% 53

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

37


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

APARTEKO SARRERAK

20 % 17,2

15

% 11,0

% 10,9

10

% 9,0 % 8,0 % 7,8

% 8,2

% 9,7 % 8,9

% 8,6

% 8,0

% 8,4

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

% 8,5 % 7,3

% 7,7 % 7,1

5

% 8,6

2008

% 6,2

2009

% 7,2

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

% 6,8

2011

% 7,5 % 6,9 % 5,6

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

38


Urretxuko Udalaren egoera ekonomiko-finantzieroaren bilakaera

LIKIDEZIA

60

% 54,2

50 % 40,1

40

% 33,5 % 33,6

30 20

% 25,0 % 21,4 % 14,1

10 0

% 23,7 % 21,7

% 12,1 % 10,4

% 16,1

% 14,7

% 11,2 % 9,8

% 25,2

% 24,2 % 17,6 % 8,9 % 9,6

% 3,1

% 2,0

2005

Urretxuko Udala

2006

2007

% 17,1

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

% 0,5

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

39


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

DIRUZAINTZA GERAKINA

50 % 43,2 % 39,5

40

% 38,6 % 34,5

% 35,4 % 30,1

30 % 22,2

20 % 13,6

% 20,5

% 20,8

% 13,8

% 20,6 % 16,4

% 20,1 % 17,9 % 17,3

% 13,1

10 % 7,6

% 18,9

% 18,4

% 14,7

% 4,1

% 1,9

0 % -6,2

-10

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

40


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

PERTSONAL GASTUAK

% 34,7

35 % 31,6

% 31,4

% 32,8

% 30,3

30

% 33,8

% 30,0

% 29,7 % 28,3

% 27,3 % 26,7

25

% 26,1

% 25,7

% 25,7

% 25,4

% 25,3

% 25,0

% 23,6

% 21,6

20

% 30,9

% 30,5

% 29,9

% 20,5 % 17,2

15

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

Gipuzkoako batazbestekoa

Funtzionamendu gastu guztietatik azterketa berezia egitea komeni da langileria gastuak eta azpikontrazioari buruz. Urretxuko pertsonal gastuan sarreren %23,6 erabiltzen da, beste udalerrietan baino 5 puntu gutxiago eta igoerarik nabariena 2007tik 2008rakoa izan zen.

Urretxuko udala

41


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

AZPIKONTRATAZIOA

40 % 35,6

35

% 34,0

30

% 28,6 % 28,7

25

% 19,7 % 18,6 % 17,0

15

% 24,2

% 23,0 % 21,7

20

% 27,6

% 25,0

2005

Urretxuko Udala

% 17,3

2006

% 20,5

%21,7

% 24,6

% 25,3

% 25,2

% 23,6

% 22,5

% 21,4

% 25,6

% 20,0 % 18,1

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Kanpoko bestelako enpresek egindako lanetan jarri behar dugu begirada, pertsonal gastua baino altuago baita: %28,7. Beste herrietako gastua baino 3 puntu altuagoa eta Gipuzkoa media baino 5 puntu altuagoa. Horrek esan nahi du Urretxuko Udaleko zerbitzuak kanpo kontratazioaren menpekotasun handia duela eta legegintzaldi honetan Raxoiren dekretuek langileak publifikatzeko bideak zailtzeaz gainera, azpikontratatutako enpresa bakoitzaren lan baldintza duinak bermatzeko lanketa eta jarraipen berezia egin dela guztien konbenioak mantentzeko.

Urretxuko udala

42


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

DIRULAGUNTZAK

10

% 9,4

% 9,4

% 8,7 % 8,6

8

% 7,9

% 7,9

% 8,0

% 7,8

% 7,3 % 6,7

% 6,6

% 6,5

% 7,8 % 7,1

% 7,1 % 7,0

% 6,9

% 6,6

% 6,7 % 5,9

6 % 5,7

% 6,0 % 5,2

% 4,6

4

2005

Urretxuko Udala

2006

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

43


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

FUNTZIONAMENDU GASTUAK

100 % 85,9 % 80,3 % 79,0

80 % 72,2

% 71,8

60

40

% 81,9

% 86,7 % 84,9 % 80,7 % 84,3

% 80,4

% 82,2 % 77,9 % 77,8

% 75,7

% 67,7

% 68,7 % 67,5

% 73,0

%85,6

% 87,9

% 67,2

% 67,2

2006

2007

% 58,9

2005

Urretxuko Udala

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Funtzionamendu-gastuetan ikusten da, langileriaren gastuak, ondasun eta zerbitzu arrunten erosketak eta diru laguntzetan gastatutako zenbatekoa. 902 euro biztanleko eta sarrera arrunten %82 erabiltzen da horretarako. Datua gainontzeko udalerriekin konparatuta 5 puntu altuagoa da. Horrek aurrezteko malgutasun baxuagoa ematen digu.

Urretxuko udala

44


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

INBERTSIO GARBIA FINANTZIAZIORIK GABE

350

327 €

323 €

301 €

300 255 €

250

269 € 220 €

238 €

200

322 €

213 €

191 €

211 €

205 €

181 €

150

139€

133€

128 €

100

126 €

179€ 122€

97 €

110 € 97 €

71 €

50

12 €

0

2005

Urretxuko Udala

2006

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

45


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

INBERTSIO GARBIA GUZTIRA

500

463 € 410 €

400

421 € 410 €

348 €

300

272 € 259 €

200

385 € 371 €

309 €

388 € 347 € 347 €

342 €

303 €

324 € 269 €

278 €

272 €

206 € 163 € 143 €

143 €

100 35 €

0

2005

Urretxuko Udala

2006

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

46


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

INBERTSIO MAILA FINANTZIAZIO GABEKOA

30 % 25,8

25

% 24,3 % 21,4

20

% 19,7

% 17,2

% 17,7

15

% 20,8

% 17,0 % 13,8

%14,2

% 13,7

% 13,7

10

% 8,8 % 6,5

% 7,1

5 0

%11,5

% 11,1 % 8,2

%10,1

% 7,8

% 7,4

% 4,3

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

% 8,5

% 1,1

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

47


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

INBERTSIO MAILA GUZTIRA

35

% 33,2

30 % 26,3

25 20 15

% 25,4

% 20,2

% 25,9

% 24,4 % 23,5

% 27,9 % 25,1 % 25,2

% 19,9 % 19,0

% 21,6 % 22,0 % 21,6

% 20,9

% 20,9

% 17,3 % 16,8

% 13,7

% 11,8

10 5 0

% 3,3

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

2010

2011

Multzoaren batazbestekoa

% 13,1

% 12,5 % 10,8

2012

% 3,5

2013

2014

Gipuzkoako batazbestekoa

Argi ikusten da 2008az geroztik inbertsio errealak egiteko gaitasuna asko murriztu dela bai Gipuzkoan baita Urretxun ere. 2007an Gipuzkoako batazbestekotik gora bageunden ere, %33an, hortik aurrerakoa abiadura biziko malda behera izan da. Topea 2012an jo genuen %3,3ra jeitsiz eta geroztik, inbertsioak egiteko gaitasuna handituz joan da, zorpetze maila jaitsi eta gastua doitzen joan den heinean. Une honetan 2014an %13ra igo gara eta tendentzia goranzkora izatea espero dugu datozen urteotan.

Urretxuko udala

48


2.2

ZORRA

URRETXUKO EGOERA SOZIO-EKONOMIKOA 2007-2013


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

AURREZKI GORDINA

35

% 33,3

30 25 20

% 24,7 % 21,1

% 24,8

% 25,7

% 22,6 % 23,4 % 21,7 % 20,4

%16,9 %16,2

% 17,0

15

% 14,2 % 11,1

10

% 14,0 % 10,1

% 12,3

0

% 4,7

2005

2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

% 13,1

% 8,6

% 7,2

5

% 9,2

% 6,7 % 4,3

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Udalak bere baliabideekin zama finantzarioa eta inbertsioak finantzatzeko duen ahalmenaren berri ematen digu. Aurrezki gordinak zama finantzarioaren balio berekoa edo handiagoa izan behar du beti; bestela, udalak ezingo luke zama finantzarioa ordaindu, eta ez luke autofinantzaketarik ere izango inbertsioei aurre egiteko.2010az geroztik joera goranzkoa du eta une honetan %18an gaude.

Urretxuko udala

50


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

AURREZKI GARBIA

35 30

% 30,4

25

% 23,2 % 22,4

20

% 18,7

15

% 13,4

% 20,2

% 19,1 % 15,2

% 14,2 % 11,7 % 11,1

10

% 7,9

%4,3

5

-5

% 7,3

%1,6

0 2006

Urretxuko Udala

2007

2008

2009

% 3,6 % 2,8

%0,0

2005

% 10,5 % 10,4

% 7,9

% 7,1

% 0,7

% -1,8

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Behin zama finantzieroa ordainduta geratzen den aurrezkia ere positiboa da %7,1. 2013tik 2014ra ia 44.000â‚Ź gutxiagoko gastu finantzieroa daukagu interesetan eta zama finantzieroan 430.066 â‚Ź gutxiago pasibo finantziero gisa. Fondo Foralaren itzulketa eta prestamoen amortizazioen gutxitzearekin.

Urretxuko udala

51


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

ZORPETZE MUGA

100 80

% 99,0

% 100

% 99,1

% 91,2

% 75,7

% 77,2

% 78,7 % 68,6

% 69,6

60

% 64,7

% 69,9

% 63,6

% 56,5

% 55,7

% 59,0

% 61,6 % 41,7

40

% 42,4 %33,9

% 53,9

% 64,0 % 62,7 % 55,7

% 30,2

20 % 10,0

0

% 0,1

2005

Urretxuko Udala

2006

2007

2008

% 0,0

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Zama finantzarioa ordaindu ondoren geratzen den aurrezki gordinaren zatia aztertzen badugu, hau da, autofinantzaketaren gaitasuna adierazten digu portzentaje honek eta zira hau ere 2011z geroztik goranzko joeran doa, une honetan %55,7an gaude.

Urretxuko udala

52


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

ZOR BIZIA

60 % 53,7

50

% 49,7

% 49,0 % 44,4

40 % 37,1

% 48,1

% 44,1

% 34,6

% 51,7

% 39,5

% 38,3

% 52,5 % 44,6 % 37,8

% 43,5 % 38,7 % 35,7

% 34,1

30

% 48,3

% 34,0 % 33,3

% 26,9 % 21,4

20 10 0

% 0,5

% 0,2

% 0,0

2005

2006

2007

Urretxuko Udala

% 0,0

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

Udalak hitzartutako epe luzeko maileguetatik (erabiliak nahiz erabili gabeak) amortizatu gabe dagoen zatia gaur egun 2.546.786 €takoa da, 2011tik hona 1.000.000€ amortizatu ditugu. Horietatik 1.500.000 Udalak Kutxarekin 2009an hartutako mailegua 2011n ordaintzen hasi ginen eta URRETXU 2020 sozietate publikoak Sarralde erosteko 201an eskatutako 2.000.000€tako zorra 3.500.000€tara igo zen. Gaur egun zor biziaren adierazlea 15 puntu jeitsi ditugu eta gainontzeko udalerrien batazbestekora iritsi gara.

Urretxuko udala

53


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

KAPITAL TARNSFERENTZIEKIKO MENPEKOTASUNA

80

% 74,0

70 60

% 66,9

% 65,5

% 63,5 % 59,9 % 52,9

% 61,0 % 55,4

50 40 30

% 26,6

% 29,5

% 31,0

% 33,2

% 26,9

%32,2 % 31,1

% 22,3

20 10

%34,6

% 34,0 % 30,2

% 21,8

% 21,0

2005

Urretxuko Udala

% 14,6

% 13,1

% 12,4

2006

2007

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

2011

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

54


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

MAILEGUEKIKO MENPEKOTASUNA

120 % 101,5 % 0,0

100 % 79,8

80 60

% 42,4

40

% 40,9 % 32,5

% 28,2

20

% 20,4

% 16,3 % 16,0 % 15,4

0

% 0,0

% 0,0

2005

Urretxuko Udala

2006

% 19,5 % 19,8 % 21,1

% 15,6

% 11,3 % 0,0

2007

% 0,0

2008

2009

2010

Multzoaren batazbestekoa

Urretxuko udala

% 18,4

% 18,4 % 0,0

2011

% 11,1

2012

2013

Gipuzkoako batazbestekoa

55


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

URRETXU 2020

Urretxuko Udaleko egoera finantzieroa ulertzeko, nahita nahiezkoa da URRETXU 2020 sozietate publikoari buruzko irakurketa bat egitea. 2009/11/09 EGINIKO UDALBATZAN Urretxuko Udalak Urretxu 2020 sozietatea sortzea erabakitzen du, Urretxuko herriaren garapen urbanistikoari loturiko gaiak gestionatzeko. Geroztik hauek dira Sozietate honen inguruan emaniko mugimendu garrantzitsuenak:

2010 URTEA -2010 urtarrilak 26 an Notaritzan ematen zaio ofizialtasuna Urretxu 2020 sozietateari -Sorrera honetan Urretxuko udalak 30.000 €ko Kapital Soziala jartzen du, Udala baita bazkide bakarra.Udal zinegotzien artean osatzen da Administrazio kontseilua -2010 ko maiatzean Sozietateak 2.000.000 € ko prestamoa eskatzen du,Udala bazkide bakarra izanda abalista moduan agertzen da. -2010 Uztailak 8 an , Urretxuko Udalari Sarralde erosten dio, 1.465.000 + BEZ eur ordainduta ( Urretxuko udalak 2009 an erosi zuen Sarralde 1.465.000 gatik Kutxan 1.500.000 €tako prestamoa eskatuz). - 2010 ko uztailak 28 an Urretxuko Udalak enkomienda bitartez bi obra egin ditzan eskatzen dio sozietateari: Pagoetako obra 996.490,58 € BEZ barne ( Sozietateak fakturak udalari pasatzen dizkio eta honek ordaindu) Obra horren zuzendaritza 39.950€+ BEZ ( hau ere goiko era berdinean ordaintzen da). -2010 ko gastu zuzenak 66.710 € dira ( Txaber eta Patxi) - Ordainketak prestamoaren diferentzitik egiten dira, enkomiendakoak kenduta.

Urretxuko udala

56


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

2011 URTEA -Urretxuko udalak 60.000 € BEZ barne ko enkomienda egiten dio Sozietateari 3 proiektu egiteko.( Hotel lizeo,Vial Pagoeta eta 26 VPO lilibaso) -3 proiektu hauen kostua 106.123,78 € + BEZ da. Beraz 55.276,32 € diferentzi bat dago. Diferentzi hori sozietateren poltsatik jaten joaten da. -Gastu fijoak 57. 250 euro. -Hau sozietatearen poltsatik jaten da.

2012 URTEA -BEZ aren itzulera ematen da eta sozietateak 268.568 € jasotzen ditu. -Amortizazioa ordaintzen da 200.000 € urtean. -Interesak ordaintzen dira 13.200 € inguru 3 hiletik behin, guztira 50000 € urtean. -Gastu fijoak 30.000 € inguru dira gutxi gora behera. -Sozietatean geratzen zen poltsarekin eta BEZ aren itzulerakin ordaintzen dira interesak, amortizazio eta gastuak. -Udalak arkitektoak orain arte eginiko gastuen kostua Sozietateari ingresatzea erabakitzen du , balantzea konpentsatzeko.( 3 urtetako gastuak)

2013 URTEA -Ez dago dirurik interesak eta amortizazioa ordaintzeko, sozietateak ez bait du aktibitaterik. -Interesak urtEan 50.000 € inguru. -Amortizazioa urtean 200.000 € inguru. -Sozietatearen egora ikusirik maileguak eta interesak ordaintzeko udalak 250.000 € inguruko ekarpena giten dio sozietateari.

Urretxuko udala

57


Urretxuko egoera sozio-ekonmikoa 2007-2013

-Gastu fijoak minimora murrizten dira. - Ez dago aktibitaterik sozietatean beraz ez du sarrerarik.

2014 URTEA -Gaur egun Sozietatea oreka patrimonialean dago.Ez du galerarik. - Aktibitaterik ez duenez , aktibitatea bilatu behar zaioa, bestela likidatu beharko litzateke. -Likidatzeak, Sozietatearen mailegua Udalak hartzea lekarre eta horrek orain arteko interesen kostua bikoiztea. Urtero 40.000/50.000 eur gehiago ordaindu beharko liratezke.

Urretxuko udala

58


3 AURREKONTUAK ETA 2014KO HELBURUAK


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

AURREKONTUEN GARAPENA

MILIOI EURO

12 11.392.020

10.894.842 10.894.842

10

9.678.663

10.473.640

9.047.861

8.348.672

8

7.669.933 7.609.204

8.122.284 7.943.332 8.122.284 7.943.332

7.376.328

6

2008

2009

2010 Gastuak

2011

2012

2013

2014

Sarrerak

Grafika honetan garbi ikus daiteke Urretxuko Udalaren aurrekontuaren garapena nolakoa izan den. Azkeneko urteotako aurrekontua oso orekatua izan da, 2012an 2011ko defizitari aurre egiteko superabitarekin itxi behar izan genuen aurrekontua baina 2013an eta 2014an aurrekontu orekatuak izan ditugu; hau da aurreikusitako sarreren araberako gastua zehaztu dugu eta horri behar bezako jarraipena egiten diogu gastu korrontea ajustatuz hileroko itxiera prebisioak eginez.

Urretxuko udala

60


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

2014 AURREKONTUAK Ingurumena Parte hartzea eta komunikazioa Landa garapena Alkatetza Hezkuntza

Hirigintza

Hiri segurtasuna

Administrazio orokorra

Ogasuna Sustapen soziokulturala Gizarte ekintza

Ingurumena | Medio ambiente Parte hartzea eta komunikazioa | Participación y comunicación Landa garapena | Desarrollo rural Alkatetza | Alcaldía Hezkuntza | Educación Hiri segurtasuna | Seguridad ciudadana Administrazio orokorra | Administración general Ogasuna | Hacienda Gizarte ekintza | Acción social Sustapen soziokulturala | Promoción sociocultural Hirigintza | Urbanismo

DENERA | TOTAL

Urretxuko udala

70.372 € 75.704 € 102.162 € 179.574 € 268.690 € 421.092 € 842.282 € 1.005.172 € 1.250.010 € 1.345.644 € 2.382.635 €

7.943.337 €

61


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

LEGEGINTZALDIKO HELBURU OROKORRAK

Nolako Urretxu eraiki nahi dugu?

Urretxuko Udala gobernatzeko unea iritsi zitzaigunean oso garbi izan genuen 4 urteko ikuspegia baino epe luzeagoko politikak markatu behar genituela. Politika adostuak, iparra ondo markatzen duten prozesu landuak eta ondoren, proiektu eraginkorretan lurreratzen direnak. -Bizitzeko atsegina den herria: bertan lan egin eta bizi -Euskalduna eta integratzailea -Solidarioa -Jasangarria -Berezko nortasuna duena

Nola landuko dugu?

Politikak duen desprestigioarekin, udaleko ordezkariok lorpenak ezezik lan egiteko modua aldatzeko premia ikusi genuen eta herritarrengana gerturatu, hauek udal gestioan protagonista izateko tresnak eman eta gure debate nagusietan parte hartzeko printzipio nagusi batzuetan oinarritutako politika transbersalak lantzea: -Euskaraz: gaztelaniarekin batera gure lan eta zerbitzu hizkuntza dela ikusiz eta herritarrei erakutsiz. -Parekidetasunez: berdintasun politikak martxan jartzeaz haratago, berdintasun senetik lan eginez arlo guztietan. -Iraunkortasunez: ingurumena eta jasangarritasuna ez dira komisio bat osatzeko izenburuak. Arlo guztietan txertatu beharreko tresnak baizik. -Parte hartzean oinarrituz: hitz fetitxe baino zerbiat gehiago da. Kultura propio bat sortu eta herritarren hitza 4 urtez behin baino modu natural eta maizagoan errespetatzea.

Urretxuko udala

62


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

2014KO HELBURUAK ATALKA

Arlo soziala indartu Alternatiben eta kohesio sozialerako proiektuen egikaritza, mahai sozialaren bitartez: - Jatorri aniztasuna kontuan izango duen harrera plana gauzatu, bai udal barrukoa, baina batez ere, herri mailakoa. -Eskualdean sortu den koordinadora feministarekin elkarrizketa eta elkarlana handitzea, berdintasunaren aldeko politikek inpaktu handiagoa izan dezaten. -Eguneko zentruak ematen dituen zerbitzu eta eskaintza gehiago ezagutarazi -Norbanakoen laguntzak arautu, legeak uzten dituen aukerak ikusita. AESetatik kanpo gera daitezkeen kasuetarako.

Kulturgintza: Kohesio soziala eta ekonomia sustatzaile - Kultur arloko aurrekontuaren zati handi bat, herriko kultur eragileen urteko funtzionamentu eta ekitaldiak antolatzeko bideratzen da(100.000 euro). Hau izan da legealdi hasieratik jeitsi ez degun partida bakarra. -Kultur elkarteekin gertuko harremana mantendu. -Festen antolakuntzan ahalik eta jende gehienaren parte hartzea bultzatu eta parte hartze bide berriak aztertu(teknologia berriak) -Kontratazioak egiten ditugun garaian, bertako kultur agenteak kontratatzen saiatu.

Urretxuko udala

63


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

Euskalgintza Euskeraren kale neurketen berri eman: Euskeraren erabilerak gora egin du Urretxu-Zumarragan, 2009an %18,9tik 2013an % 23,4ra. (“Datu hauen irakurketa egitea komeni da”). Euskalgintza foroa: 2013an egindako lanketaren ondoren, “Transmisioan” eta “Kirol munduan” ikusi da eragiteko beharrik handiena. 2014ak lanketa teoriko hau, ekintzetara pasatzeko urtea izan behar du. Horretarako bi arlo hauetako eragileekin harremanetan jarri eta guztion artean helburu zehatzak jarri beharko ditugu. Udal barruko euskeraren erabilera handitu: Sail bakoitzean helburu zehatzak markatu euskeraren ahozko eta idatzizko erabilera handitzeko.

Hezkuntza eta kirola Mankomunitate mailan lantzen ari den BELDUR BARIK programa oso garrantzitsutzat hartzen dugu. Beldur Barik, indarkeria sexistaren aurkako programa bat da. Programa honek lehiaketak, topaketak eta hezkuntza ekimenak bultzatzen ditu, gazteen jabekuntza prozesua indartzeko. Inklusibidadea oinarria hartzen dugu. Beraz gurasoen laguntza eskatzen dugu proiektu txiki hau aurrera eramateko.Haur hezkuntzako 4 urteko gelatan ipuin bat kontatzeko. Era berean guraso eta irakasleentzat formazio bat eskaintzen da, gaian kokatu ahal izateko. Berez hau lehenengo urtea da haur hezkuntzan egiten dena eta hasiera besterik ez da. Espero dugu haur hezkuntzako zikloan txertatzea eta urtero egiten den programa bihurtzea. Kirol mailan urte hauetan emandako bilakaera grafiko ezberdinetan azalduko dugu. Hau dena laburbilduz honako hau esan dezakegu: -Kiroldegian azken urte hauetan erabiltzailearen kopurua igo egin da.

Urretxuko udala

64


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

-Kiroldegia eskaintzen ari den ikastaroetan jende kopurua mantendu egin da..Emakumeen partaidetza oso altua da. -Udalak antolatu dituen patin ikastarotan eta frontenisean herritarren erantzuna oso positiboa Eskola kirola eta kirol federatuaren partaidetza gora. Kirol instalazioak beteta dauzkagula.

Inbertsioak: auzo periferikoak-dibersifikazio eta lehentasunak markatu Iazko auzo dinamikak probetsuzkotzat jo ditugu, beraz 2014 rako auzoetarako partida bikoiztu egin da , merezi duen pisua emanaz. ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ8GDODUHQHJRHUDHNRQRPLNRDVDQHDW]HQMRDWHDNLQEHUWVLRWDUDNRDUQDVSLVNDWHPDQ digu. Kalerrota konpondu eta herriak argiterian duen kostua gutxitzeko , argiteri asuntoan LQEHUWLWXNRÂŹGXJX ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ$X]REXVDSURLHNWXD=XPDUUDJDUHNLQEDWHUDLQGDUW]HNRDVPRDHWDQDKLD8UUHW[XNR udalaren bitartez. ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ%HVWHPDQWHQXNRJDLHQDUWHDQLULVJDUULWDVXQDEHUPDW]HDULHNLQGLRJX.DQSRDX]RHtan, bizi den pertsonen adina altua den tokietan, heldulekuen bitartez sendotzen gabiltza OHKHQGLN]HXGHQÂŹHVNDLOHUDHWDSDVRDN$OGLEHUHDQKHUUL]HQWURDQHVSDORHLLD]KDVLWDNR tratamendu bereziak ematen jarraituko dugu,labainkortasun hori kentzeko. ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ%HVWHODNRLQEHUWVLRDNGLUXODJXQW]DHQPHQSHGLWXJXEHUD]KDXHNMDVRDKDODDXUUHLNXsitako irisgarritasun proiektuak gauzatuko dira. ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ7LSL7DSDSURLHNWXDQRLQDUULWX]KHUULNRSXQWXGHVEHUGLQHWDQEDQNXHWDDWVHGHQOHNX gehiago jarriko da. ÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹÂŹ.DOHJDUELNHWDNRHVOHLSHQEHUULDNJDLKRQHNKHUULDQVRUW]HQGLWXHQDUD]RHLLUWHQELGHD bilatuko die.

Urretxuko udala

65


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

Irimo Irimoren helburua Urretxuko zonalde bateko transformazio graduala bultzatzea da. Urretxuko udalak urteetan zehar gauza zonalde gatazkatsu bezala ikusi izan da, batak zein besteak oso modu monofuntzionalean antolatzen zuten eremua: edo etxebizitzak edo industria. Hau guztiau udaletako ateetatik kanpora ez da kasik herritarrekin konpartitu eta iruitzen zaigu hori ere hautsi egin behar dela, are gehiago orubearen zati handi bat publikoa denean. Beraz, transformazio gradual bat planteatzen den prozesu bat defendatzen genuen. Honelako eremu batetik abiatuta, erabilera asko nahastuta izango dituena; produkzioa, etxebizitzak, eta abar… leku urbano bat bihurtu daitekeela azalduz, guztiz herriari lotuta dagoena. Parte hartzea Etorkizunean zein eraldaketa mota egin daitekeen ikusteko; hau da, betiko plangintzetatik aldenduta, herriko hainbat eragile elkartuta eta lan ildo batzuk jarrita egin daitezkeen aldaketak. Izan ere, pixka bat industrialak izan da ere, guk aipatzen genuen, eraikin hauek badutela ondare izaera, beti ere, berrerabiltzen badira, eta ez baldin badira izoztuta edo irudi bat bezala gelditzen. Eredu berri bat: hiri soziala Zerbait berria egin behar bada, aurretik ezer ez dagoela pentsatu eta azkenean ekonomikoki oso produktiboak diren proiektuak egiten dira. Lehen ekonomikoki produktiboagoa zelako, etxebizitzak egiten ziren; baina gaur egun ez. Horregatik, garai apropos batean gaude birpentsatzeko nola aktibatu eraikin zahar horiek, baina ez kulturarako bakarrik, beste funtzio batzuetarako ere bai. Ingurumena: Lurra, ura, airea ¬¬¬DQHJLQ]HQ$JHQGDSODQDUHQGLDJQRVWLNRDEXUXWXNRGD+RQHNXUWHDUHQ bigarren seilabetean herritarrekin batera plan berria egiteko bidea emango digu. ¬¬¬¬¬Lurra: Hiru gai zentral hartu dira .  +RQGDNLQDNJDXUHJXQGXJXQJDLNDNRELONHWDPDLOD  ¬KREHW]HNRSODQteamendua.

Urretxuko udala

66


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

-Sortzen duguna baina gutxiago sortzea,tuper kanpina eta bigarren eskuko azokak. -Auto eta Auzo konpostari indarra eman. ¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ Airea:(XVNRMDXUODULW]DUHNLQPDUW[DQEHKDUOXNHHQ¬SODQDULMDUUDLSHQDHJLQ Ura: Erreka eguna indartu. ¬ Lehenbiziko sektorea indartu -Bertatik Bertara proiektuan definitu eta indartu. Sektoreak ez soilik elikaduran baizik eta gure kulturan eta ingurunean duen garranztia eman. -Elikadura Burujabetza zehaztu eta indartu. Kontsumitzaile eta ekoizleen artean zer behar nahi ditugun definitzea eta bideratzea .Gure eskualdearen beharrak, garaian garaikoa eta bertakoa orografiak ahalbideratzen duenarekin, identifikatu eta bertako ekoizleekin asetzea. -Sektore hau krisi egoera honen irtenbide gisa bisualizatze.

Iharduera ekonomikoa_ proiektu estrategikoak Legislatura honetako beste erantzukizun nagusi bat bizi dugun egoera sozioekonomiko zail edo ezkor honen aurrean instituzioetan gaudenok arduraz jokatzeko betebeharra daukagu. Eskualde honetan krisiari aurre egiteko Udalok garapen agentziarekin batera lan egiten dugu. Argi daukagu enplegua sortzea dela gure betebeharrik nagusiena, kalitatezkoa ahal bada eta ekonomia,gizarte eta ingurugiro iraunkortasunean oinarrituta. Urretxuko Udalari Mankomunitateko eta UGGASAren lehendakaritza hartzea ere tokatu zaio eta gure eginkizun nagusiena eskualdeko agente sozioekonomiko guztiak ezagutu eta orain arte izandako ereduaren gaineko hausnarketa kritikoa egitea izan da. Mentalitate aldaketa: gai hauetan eskumenak-baliabideak-ardurak dituztenak agente supramunizipalak, diputazioa, eusko jaurlaritza eta enpresariak soilik direla pentsatzetik, guk geuk geuretik,soluzioen ardura eta esfortzua gugan dagoela sinistera pasatzea.

Urretxuko udala

67


Aurrekontuak eta 2014ko helburuak

Garapen endogenoa hoixe da: protagonistak gu geu garela. Prozesu honek eskatzen du autokonfiantza, optimismoa, sormenerako eta eraikitzeko grina eta bi planotan (ideologia desberdinen eta Udal ezberdinen artean) norabide bera eta adostasunak lortzea, elkarlana eta eztabaida sustatuz. Eskualdean berebiziko garrantzia izan du honek bisio konpartitua eta helburu estrategikoak lantzerakoan udalaz gaindi finantziazioa eta babesa lortzeko Eusko Jaurlaritza eta diputazioko enplegu planak eta Berrikuntza eta Tokiko Garapeneko finantziazioa. Onbideratu proiektu soziosanitarioa: ortorpotesika, rehabilitazio eta laguntza teknikoetan eskualdeko posizionamendua lortzeko lehen urratsak ematen ari gara. Bertatik Bertara: tokiko produktuak bertan ekoitzi eta kontsumitzeko Internazionalizazio proiektuak eskualdeko enpresak, Foru Aldundia eta Gipuzkoako ganbararen hitzarmena Ekintzailetasun kultura sortu langabetuengan. Prozesua eta proiektu hauek epe luzera legitimizatzeko nahikoa oinarri badutela iruitzen zaigu eta hurrengo erronka litzateke: Saretzea. Prozesu hauek sozialago egitea, irekiagoak eta gobernantza estilo partehartzaileagoekin.

Urretxuko udala

68


2014ko udaberria

Kontuak garbi urretxu  
Advertisement