__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Rok XXXI Nr 3-4 (363-364)

Marzec-kwiecień 2021 24 strony + Biuletyn GKPiRPA

W numerze m.in.: Wstępniak Okres Wielkiej Nocy w Polsce i na ziemi garbowskiej Garbowskie palmy najpiękniejsze Jubileusz 60-lecia kapłaństwa ks. kan. Stanisława Wąsika Ucieczka z obozu na Majdanku grupy Stefana Iwanka Partyzancka dola Świąteczny czas Biblioteka poleca Sztuka w okresie pandemii Walne Zebranie TPZG Nowe książki w bibliotece do czytania i słuchania Podsumowanie projektu „Aktywizacja społeczno-zawodowa w Gminie Garbów Nasze samorządowe sprawy Fotorelacja z Przebudowy Oczyszczalni Ścieków w Garbowie XIX Sesja Rady Gminy Garbów Inwestycje Wieści z GTS Zawisza Garbów Kalendarz imprez kulturalnych oraz stałe rubryki...

fot. Katarzyna Oleszek

Niedziela Palmowa w Garbowie


fot. K. Miszczuk

fot. H. Bieniek


A po marcu kwiecień spieszy, początek wiosny wszystkich cieszy! Koniec zimy i wczesna wiosna to czas Wielkiego Postu i przednówek, niegdyś najtrudniejszy okres w roku dla mieszkańców wsi. Tak było przed laty, dzisiaj przednówek w całym tego słowa znaczeniu, nie istnieje, bo nie odczuwamy braku żywności, a półki sklepowe aż się uginają od towarów. Wiosna, to także czas wzmożonych prac w polu, w ogrodzie, pora siewu. Każdy sprząta otoczenie swego domu, przycina drzewa i krzewy, sadzi kwiaty. Bociany wracające z dalekich wędrówek i klangor wielu kluczy żurawi przelatujących nad naszą gminą, oznajmiły, że wiosna już do nas zawitała. Tymczasem pierwszy dzień wiosny przyniósł nam obfity śnieg i krótką, zjawiskową zimę. Kolejne dni były już deszczowe, zimne i pochmurne z przebłyskami słońca i opadami śniegu. W pełni kwietniową pogodę oddawało przysłowie „kwiecień plecień, bo przeplata, trochę zimy, trochę lata”. W marcu minął rok jak nasze życie toczy się w cieniu pandemii. Zmagamy się z trudnościami związanymi ze zdrowiem, nauką, pracą i obostrzeniami. Wprawdzie rozpoczęły się szczepienia przeciw COVID-19, jednak rekordowe wskaźniki zakażeń spowodowały konieczność wprowadzenia przez rząd, na terenie całej Polski, twardego lockdownu na okres od 27 marca do 9 kwietnia. Ograniczenia przedłużono do 25 kwietnia. Również w tym roku koronawirus pokrzyżował Polakom plany na święta, po raz kolejny spędzili Wielkanoc tylko w gronie najbliższych. Kolejny numer „Głosu Garbowa” ukaże się już po świętach Wielkiej Nocy, dlatego chcielibyśmy naszym Czytelnikom życzyć pogodnych Świąt, wiosennej radości, optymizmu oraz dużo zdrowia. Za sprawą pandemii wielu z nas zrozumiało, jak ważne jest ono dla każdego z nas, a także… odrobinę refleksji nad upływającym czasem. Redakcja „Głosu Garbowa”

Okres Wielkiej Nocy w Polsce i na ziemi garbowskiej Wielki Post

Przednówek

Obchody Wielkanocy poprzedza Post zwany Wielkim, zaczynający się od Niedzieli Popielcowej, nazwanej często Pop i e l c e m . Te g o d n i a obowiązuje ścisły post, a podczas mszy św. kapłani posypują głowy wiernych popiołem. Duchowni wypowiadają przy tym formułkę: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Te słowa przypominać nam mają o kruchości i przemijaniu życia ziemskiego.

fot. arch. parafii

Zdarza się, że najstarszy członek rodziny prosi o odrobinę popiołu do modlitewnika, aby „dawać Popielec” pozostałym w domu członkom rodziny. Tradycja ta jest kultywowana do dziś. Wielki Post jest synonimem umartwień, pobożności i dobrych uczynków. Dawniej postów przestrzegano bardziej rygorystycznie niż dziś, a i dni postnych wypadało więcej. Czas Wielkiego Postu to nic innego jak przednówek, okres oczekiwania na wiosnę i jej dary. Okres ten związany był z licznymi zwyczajami i wynikającymi z nich nakazami. Duża część dotyczyła pożywienia. Ograniczenia dotyczyły również zabaw, śpiewu i tańców.

Marzec-kwiecień 2021

Dla mieszkańców wsi był to najtrudniejszy okres w roku. Z zebranych na zimę zapasów niewiele zostawało, a na pożywienie z pól trzeba było jeszcze poczekać. Na przełomie XIX/XX wieku chłopi przestrzegali wszelkich postów, które były w dużej mierze związane z nauką Kościoła. W rodzinach zamieszkujących wsie post był naprawdę surowy, a jedzenie ubogie i skąpe. Jeszcze do połowy XX wieku ludzie starsi nie spożywali, w tym okresie, tłuszczów zwierzęcych, cukru ani produktów mlecznych. Słoninę i sadło zastępowano olejem, którym kraszono potrawy – zwykle lnianym bądź konopnym. Jednak osoby szczególnie religijne często rezygnowały nawet z takiej skromnej omasty. Do fot.postu K.O. wymuszonego biedą chętnie dokładano motywację religijną. Łatwiej było znosić surowy post, a nawet głód, na pamiątkę Męki Chrystusa i dla zbawienia duszy, niż tylko z niedostatku. Posiłki postne ludności wiejskiej stanowiły głównie ziemniaki, kapusta kiszona, biały barszcz, śledzie, kisiel owsiany, kasza jaglana polewana kompotem z suszonych owoców. Braki uzupełniano suszonymi grzybami, jagodami, roślinami zbieranymi latem i jesienią na łąkach. Najczęściej gotowano żur, zaliczany do najstarszych jadanych w Polsce potraw z mąki. W domach chłopskich mąki białej pszennej i pytlowej używano bardzo oszczędnie. Częściej korzystano z mąki razowej, mieszanej, gryczanej, owsianej i otrąb. Kiedy było mało mąki uzupełniano ją zmielonymi kasztanami, żołędziami, korą brzóz, korzeniem perzu, a do ciasta chlebowego dodawano gotowane ziemniaki czy dynię. Podczas długich wieczorów kobiety schodziły się na „wieczorynki” w domach sąsiadów. Jak było zimno i daleko do kościoła to w piątki gromadzono się w jednym miejscu na wspólne obchodzenie Drogi Krzyżowej, a w niedzielę – w mniejszych grupkach – zbierano się na śpiewanie Gorzkich Żalów. Były to modły ku czci Męki Pańskiej. Jedyną atrakcją świecką, jaka przerywała ciszę i powagę, było półpoście (inaczej: śródpoście). Oznaczało to połowę, przepołowienie Postu. W tym dniu młodzież wyprawiała różne psoty i figle. Specjalizowali się w tym głównie chłopcy, szczególnie w odniesieniu do domostw, w których mieszkały panny. Był jeszcze jeden szczególny dzień – Świętego Józefa, który obchodzono 19 marca. W tym dniu wyjątkowo można było organizować zabawy i nie obowiązywał post.

3


W oczekiwaniu na wiosenne święta W tradycji polskiej początek wiosny łączono przede wszystkim ze świętem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny – 25 marca. Święto to często kojarzyło się z początkiem wiosny o wiele bardziej, niż wcześniejsza o kilka dni i nam dziś dobrze znana data 21 marca, od której liczy się kalendarzowa wiosna. W tradycji i polskich ludowych wierzeniach religijnych, Matka Boska, której anioł z nieba zwiastował macierzyństwo, czczona była jako patronka i kreatorka wszelkiego, budzącego się na wiosnę życia. Święto Zwiastowania ustanowione zostało w V wieku. Przez długi okres, aż do średniowiecza, święto to zwane także Wcieleniem Boga zaliczało się do najważniejszych świąt Kościoła. W tradycji polskiej znakiem rozpoczynającej się wiosny są bociany, które właśnie w święto Zwiastowania NMP powinny powrócić z ciepłych krajów zgodnie z ludowym porzekadłem: „Na Zwiastowanie bocian na gnieździe stanie” lub „Na Zwiastowanie przybywaj bocianie”. Wierzono, że zaraz po Zwiastowaniu i pojawieniu się bocianów stopnieją śniegi, nastanie ciepła prawdziwie wiosenna pogoda.

Czas wicia palm Piękną tradycją jest wicie palm. Sposób ich robienia jest tradycją, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Przygotowania do Niedzieli Palmowej gospodynie z KGW Wola Przybysławska zaczęły już dużo wcześniej.

- D z i ę k u j ę członkiniom KGW z Woli Przybysławskiej za możliwość podglądania i dokumentowania ich pracy przy wykonaniu wielkanocnych palm. Tekst i fot. Hubert Bieniek

Niedziela Palmowa Zwyczaje związane z obchodami Świąt Wielkiej Nocy rozpoczynają się od Niedzieli Palmowej, która upamiętnia wjazd Jezusa do Jerozolimy. W tym dniu święci się palmy. Palma posiadała w wyobrażeniach i wierzeniach ludowych moc magiczną, wróżebną i leczniczą. Palma jako symbol płodności i urodzaju, strzegła domostwa wraz z ich mieszkańcami przed ogniem, chorobą, piorunem, czarownicami – czyli przed złem świata „zewnętrznego”. Zwyczaj przygotowania i święcenia palm przetrwał od czasów średniowiecza po dziś dzień. Na terenie ziemi garbowskiej palmy przygotowywane na Niedzielę Palmową miały najczęściej bardzo prostą formę i przeciętnie ok. 60 cm długości. Zwykle było to kilka gałązek wierzbowych z baziami, leszczyny i brzozy, przybranych zielonymi roślinami tzw. wiecznie zielonymi – barwinkiem, gałązkami borówek, cisu lub bukszpanu. Każda roślina miał swoją rolę do spełnienia. Gałązki brzozy, jak dawniej wierzono, mały chronić przed złymi duchami. Leszczyna i wierzba były symbolem odradzającego się życia i witalności. Bukszpan i gałązki drzew iglastych symbolizowały nieśmiertelność. Kwiaty i zioła były symbolem radości ze zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, bądź nadejścia wiosny.

Przez kilka tygodni gromadziły materiały, następnie spotykały się w świetlicy i robiły palmy.

– Do ich wykonania wykorzystujemy gałązki bukszpanu, borowiny, kocanki, suszonych traw, wierzbowych gałązek z baziami, następnie dekorujemy palmę własnoręcznie robionymi kwiatami z bibuły i krepiny. Każdą palmę zwieńcza czub (pióropusz) z bazi, trzciny i leszczyny – mówi Grażyna Adamczyk przewodnicząca Koła.

4

Ks. proboszcz Zenon Małyszek

fot. H. Bieniek

Tradycję wykonywania kolorowych, wysokich palm na procesję Niedzieli Palmowej zapoczątkował były proboszcz garbowskiej parafii ks. Stanisław Wąsik.

Głos Garbowa


Co roku parafianie gromadzą się przy Domu Sióstr Salezjanek skąd, po poświęceniu palm przez proboszcza parafii, rusza barwna procesja, podczas której panie, ubrane w stroje ludowe, niosą 2-3 metrowe p a l m y. W ś w i ą t y n i Przemienienia Pańskiego w Garbowie odprawiona jest msza święta, a nabożeństwo uświetnia Garbowska Orkiestra Dęta.

NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA Wielki Tydzień kończy Niedziela Zmartwychwstania, rozpoczynająca się mszą rezurekcją.

fot. A. Michalska

Również w parafii Macierzyństwa NMP w GarbowieCukrowni podczas procesji wokół kościoła członkowie KGW z Przybysławic i Zagród niosą wysokie palmy. Niedziela Palmowa stała się ważnym elementem dziedzictwa kulturowego naszej gminny i regionu.

Wielki Tydzień Po Niedzieli Palmowej nastaje Wielki Tydzień, czas skupienia i przygotowania do najważniejszych wydarzeń religijnych. Szczególne są to ostatnie dni – Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota, tworzące Triduum Paschalne.

Droga Krzyżowa ulicami Garbowa

Podczas uroczystej procesji niesiony jest krzyż, przyozdobiony czerwoną stułą oraz figurka Zmartwychwstałego Chrystusa. Panie z organizacji kościelnych i z KGW ubrane w stroje ludowe niosą feretrony i szarfy przy chorągwiach. Druhowie strażacy prowadzą kapłana, który niesie przed sobą monstrancję z Hostią. Podczas procesji dzwonią radośnie dzwony, niosąc wieść, że Chrystus zmartwychwstał i rozbrzmiewa pieśń „Wesoły nam dziś dzień nastał”.

fot. K. Oleszek

Nowe życie Powiał wietrzyk Wielkiej Nocy i poruszył na wskroś serca Święte Triduum, krzyż skrwawiony przy nim skruszony bluźnierca. Brzmi wciąż w uszach odgłos młotów wbijających tępe gwoździe głuchy jęk przeszywa duszę zapach krwi rozsadza nozdrza. Tyle bólu i udręki gdy zwątpienie górę brało w huku, przy grzmocie błyskawic nowe życie zajaśniało! Obumarłe Drzewo Krzyża nowe soki wypuściło i znów ufność z łoża wstała by odrodzić świat i miłość! I runęło cmentarzysko pogrzebanych w nim nadziei Słońce żarem zaświeciło Tyś Zmartwychwstał tej Niedzieli! Ewa Pochwatka

Marzec-kwiecień 2021

Garbowska Orkiestra Dęta – uświetnia grą Rezurekcję Po powrocie z kościoła rodzina siada do śniadania wielkanocnego, które poprzedza modlitwa i dzielenie się jajkiem ze „święconki”. Jajko jest symbolem odradzającego się życia i ma zapewnić nadzieję na lepsze czasy. Na stole królują szynki, kiełbasy wędzone, żurek z jajkiem i chrzanem, sałatki oraz puszyste drożdżowe baby i słodkie mazurki. Oba te ciasta symbolizują dobrobyt oraz pomyślną wróżbę, są także ukazaniem kobiecego kunsztu. has (fot. arch. parafii)

5


Garbowskie palmy najpiękniejsze! Wystawa pokonkursowa palm i pisanek w Skansenie Nagrodzeni w kategoriach

Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego, we współpracy z Wojewódzkim Ośrodkiem Kultury w Lublinie oraz Muzeum Wsi Lubelskiej, zaprosił do udziału w drugiej edycji konkursu na najpiękniejszą tradycyjną oraz współczesną palmę i pisankę wielkanocną. a) dzieci i młodzież poniżej 15 roku życia b) młodzież od 15 r. życia c) dorośli oraz praca zbiorowa. Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem, udział w nim wzięli reprezentanci gmin ze wszystkich powiatów. Na konkurs nadesłano około 2 tys. palm i pisanek. W ramach konkursu jury wybrało 600 eksponatów, a nagrodziło 41 prac i wyróżniło 29.

Pierwsza od lewej - najpiękniejsza palma Elżbiety Prażmo

- G a r b o w s k a p a l m a j e s t k o l o ro w a , b o g a t o przyozdobiona i bardzo pracochłonna. Ma ok. 60-70 cm. Oprócz tradycyjnego pióropusza ze srebrzystych bazi, trzciny i bukszpanu, przybrana jest 96 drobnymi kwiatami i szyszkami wykonanymi z krepiny, ułożonymi spiralnie. Wicie palm jest bardzo pracochłonne, praca przy robieniu kwiatków trwa ok. 3 godzin, następnie potrzeba 40 minut na złożenie palmy – mówi Elżbieta Prażmo – laureatka I nagrody konkursu wojewódzkiego. Rozdanie dyplomów laureatom w Muzeum Wsi Lubelskiej

Palmy zgłoszone na konkurs z gminy Garbów: - palma współczesna Elżbiety Prażmo - palma tradycyjna KGW z Garbowa i pisanki Ewy Wójcik Rozstrzygnięcie konkursu nastąpiło 27 marca 2021 roku w Muzeum Wsi Lubelskiej. Ze względu na obostrzenia zaproszono tylko laureatów konkursu, którzy odebrali dyplomy i nagrody. W kategorii palma wykonana techniką współczesną - I miejsce zajęła ELŻBIETA PRAŻMO z Garbowa. W kategorii palma wykonana techniką tradycyjną – praca zbiorowa - III miejsce zajęło KGW w Garbowie.

Serdecznie gratulujemy naszym Paniom!

6

Zdzisław Szwed – członek Zarządu Urzędu Marszałkowskiego Elżbieta Prażmo –„Garbowska kwiaciarka”, Beata Mazurek – europoseł, Artur Sępoch – dyr. WOK w Lublinie fot. WOK w Lublinie

Głos Garbowa


JUBILEUSZ 60-lecia KAPŁAŃSTWA ks. kan. STANISŁAWA WĄSIKA W niedzielę Miłosierdzia Bożego, 11 kwietnia 2021 roku, w Parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Garbowie przeżywaliśmy niecodzienną uroczystość. Diamentową rocznicę święceń kapłańskich obchodził ks. kanonik Stanisław Wąsik.

Mszę świętą dziękczynną z udziałem Szanownego Jubilata odprawiono o godzinie 9:00. Na wstępie ks. proboszcz Zenon Małyszek, który przewodniczył eucharystii, przypomniał etapy 60-letniej duszpasterskiej drogi Księdza Jubilata i powierzył Jego osobę opiece Bożej, na dalsze lata życia. We mszy świętej uczestniczyło wielu parafian, którzy przyszli, aby podziękować za dar życia, powołania i 42-letnią owocną pracę ks. kanonika w naszej parafii.

Po eucharystii przyszedł czas na życzenia i gratulacje. W imieniu władz samorządowych Pan Wójt Kazimierz Firlej w asyście Pani Wicewójt i Przewodniczącego Rady Gminy odczytał okolicznościowy list gratulacyjny. Były też kwiaty i życzenia od Rady Parafialnej, Akcji Katolickiej, strażaków, ministrantów, katechetów, Legionu Maryi, Koła Przyjaciół Radia Maryja, Kościoła Domowego, mieszkańców Woli Przybysławskiej, Ożarowa, a także od Wójta Gminy Radzyń Podlaski. Wszyscy w ciepłych słowach wyrażali swój szacunek, przywiązanie i głęboką wdzięczność za liczne owocne przedsięwzięcia, które wymagały gospodarności, pracowitości, konsekwencji w działaniu, a często też uporu i determinacji. Wypraszano błogosławieństwo i liczne łaski za wszelkie dobro, które było udziałem ks. Stanisława. Za to, że zawsze bliski był mu każdy człowiek, za okazywaną życzliwość, serdeczność, skromność, zrozumienie dla ludzkich upadków i wszelką okazywaną drugiemu człowiekowi pomoc w sytuacjach kryzysowych. Przekazywano życzenia zdrowia i wielu jeszcze lat wspólnej modlitwy przy eucharystycznym stole.

Marzec-kwiecień 2021

Ks. Stanisław Wąsik, kanonik honorowy kapituły lubelskiej i kapituły zamojskiej fot. K. Oleszek Na zakończenie zabrał głos ks. Jubilat, który podziękował za wszystkie życzenia, ciepłe słowa i wszelkie przejawy życzliwości. Przeprosił za ewentualne przykrości, których mógł być przyczyną i poprosił o modlitwę i pamięć. Mszę świętą uświetnił występ Garbowskiej Orkiestry Dętej, która koncertowała też po zakończeniu liturgii, przed wejściem do świątyni. Jubilat i wielu parafian z przyjemnością wysłuchali prezentowane utwory. Życzymy ks. kanonikowi Stanisławowi doczekania w dobrym zdrowiu brylantowego jubileuszu święceń. Na kolejne lata życia i posługi kapłańskiej niech towarzyszą mu słowa św. Pawła: „Stałem się słabym dla słabych, by pozyskać słabych. Stałem się wszystkim dla wszystkich… I wszystko czynię dla Ewangelii, by mieć w niej swój udział”. Katarzyna Chabros

Szanowny Jubilacie W tym szczególnym dniu, jakże pięknego jubileuszu pragniemy złożyć podziękowania i życzenia. Dziękujemy za odprawione msze św., za słowa nauki, za wspieranie naszej działalności regionalnej i kulturalnej. Na kolejne lata życzymy Księdzu: Bożej miłości i ludzkiej dobroci jak również niezawodnego zdrowia i wytrwałości w sprawowaniu roli przewodnika duchowego. Zarząd i Członkowie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Garbowskiej

7


Ucieczka z obozu na Majdanku grupy Stefana Iwanka Za próbę ucieczki z niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku groziła śmierć. Niepokorny więzień był wieszany na szubienicy stojącej na każdym z pól więźniarskich albo rozstrzeliwany. Ze 150 tys. więźniów, którzy przeszli przez obóz na Majdanku, na ucieczkę zdecydowało się co najmniej 512 osób. Wśród nich był Stefan Iwanek mieszkaniec Garbowa. W tym roku mija 77 lat od słynnej ucieczki z Majdanka.

Rodzina Iwanków z Garbowa Stefan Iwanek ur. 3 marca 1919 r. w Lublinie, mieszkał w Garbowie. Rodzice Marianna z d. Drozd i Stanisław Iwanek wychowywali pięcioro dzieci: syna Stefana i cztery córki: Krystynę, Jadwigę, Irenę i Janinę. Ojciec pracował w gminie Garbów jako dozorca (woźny). Mieszkali obok urzędu, w małym domku, gdzie w jednej izbie mieścił się areszt, a w drugiej – ich siedmioosobowa rodzina. Areszt gminny potocznie nazywano „kozą”, odsiadywano tam kary m.in. za drobne kradzieże, oszustwa, bójki, pijaństwo, znieważenie organów władzy, kłusownictwo, uchylanie się od świadczeń obowiązkowych.

Okres okupacji Po wybuchu II wojny światowej okupant młodych ludzi wysyłał na roboty na rzecz Niemiec. Stefan Iwanek został zatrudniony w niemieckiej firmie na ziemiach polskich. Gdy firma ta przeniosła się na wschód, na tereny zdobyte w Związku Radzieckim Stefan uciekł z miejsca p r a c y, z a c o z o s t a ł aresztowany. Przy życzliwej pomocy „granatowego policjanta” udaje mu się ponownie uciec. Jesienią 1942 r. wstępuje do Batalionów Chłopskich pod pseudonimem „Drzewiecki”. 12 marca 1943 r. Stefan Iwanek zostaje aresztowany za fot. http://www.majdanek przynależność do ruchu oporu – tym razem przez gestapo. Ciężko pobity na Zamku Lubelskim zostaje przewieziony do szpitala więziennego. Jest w grupie 50 więźniów przeznaczonych do Oświęcimia. Wysoka gorączka uniemożliwia transport. Niemcy zabierają więc tylko 49 i właśnie oni mają szczęście. Wszyscy zostają odbici przez partyzantów w akcji pod Celestynowem. 13 sierpnia 1943 r. przeniesiono Stefana Iwanka do obozu koncentracyjnego na Majdanku, został więźniem IV pola, otrzymał numer 5288 i przydział do komanda Gärtnerei (komando ogrodowe).

Ucieczka kanałami z Majdanka Minął rok i 16 dni od aresztowania. Grupa więźniów postanawia zorganizować ucieczkę. Plan przewidywał wydostanie się z obozu 28 marca 1944 r. kanałami z terenu pól uprawnych usytuowanych w zachodniej części obozu. Decyzję ułatwiła niespodziewana wiadomość, że kolegów nazwiska Jana Sarzyńskiego i Mikołaja Cabana znalazły się na plakacie obwieszczającym powieszenie dwunastu Polaków w odwecie za napad na esesmanów w Chełmie.

8

W tej sytuacji należało działać niezwłocznie. Pomysł zakładał wchodzenie do kanału dwóch osób co dziesięć minut. Po pokonaniu dziesięciu odcinków kanalizacji szczęśliwcy powinni znaleźć się poza terenem obozu. Trudność w zrealizowaniu planu tkwiła w tym, że poszczególne odcinki tej drogi przedzielone były metalowymi kratami, jakie zostały zamontowane w studzienkach znajdujących się na terenie obozu. Uciekinierzy podzielili się na 2 osobowe grupy, z których każda miała jakieś zadanie do wykonania. Na początek ruszyli Mikołaj Caban i Robert Skrzypczak. To oni mieli poprzecinać kolejne druty. Stefan Iwanek został w cieplarni, aby odwrócić uwagę kapo. W tym celu częstował go wódką - pół litra miało wystarczyć do momentu, gdy pierwsza dwójka pokona trzy odcinki. Ale kapo domagał się więcej. Na szczęście kolega miał jeszcze zapas. Jednocześnie trzeba też było pilnować, czy nikt nie podchodził do studzienek, w których piłowali kraty ich towarzysze. Gdy do jednej z nich zbliżył się esesman, uciekinier stojący „na czujce” nie wiedział co zrobić. Nagle doznał olśnienia. Zaczął jak opętany wrzeszczeć do kolegi, aby ten przestał się obijać i zabrał się za uczciwą pracę. Podziałało. Niemiec niczego nie podejrzewając, poszedł w swoją stronę. Do kanałów ostatecznie weszło dziewięciu więźniów z IV pola więźniarskiego. Mikołaj Cabana, Robert Skrzypczak, Tadeusz Czajka, Stefan Drozd, Władysław Gałasiński, Stefan Iwanek, Wiktor Piątkowski, Henryk Srebrzycki i Jan Sarzyński.

Trasa ucieczki kanałem z numerami studzienek (Escapes majdanek.eu)

Przemieszczanie się kanałami nie było łatwe. Rura, którą uciekali więźniowie, miała średnicę zaledwie sześćdziesięciu centymetrów i wypełniona była w znacznej mierze ściekami z obozu. Trasę trzeba było pokonać na czworaka. Ostre ścianki kanału i osadzony na jego dnie żwir raniły kolana i łokcie uciekinierów, a brudna woda zalewała oczy. Kolana i łokcie zaczynały krwawić. Wszędzie było pełno mułu i szlamu, i w kieszeni, i pod ubraniem, i na twarzy. Zmęczeni tracili orientację. Trzeba było po drodze zostawiać kolejne ubrania, żeby w ogóle przecisnąć się przez wąskie rury. Gdy wydawało im się, że już znajdują się w bezpiecznej odległości, jeden z nich wyjrzał przez studzienkę. Zobaczył w oddali buty esesmana. Opuścił klapę i ruszył dalej. Przy jednym z włazów natknęli się na szkielet człowieka, prawdopodobnie w ten sam sposób próbował znaleźć się na wolności. Dziesiąta studzienka znajdowała się już za drutami obozu. I tak cała dziewiątka znalazła się szczęśliwie na wolności. W pobliskich zabudowaniach dostali cywilne ubrania i trochę jedzenia.

Głos Garbowa


Stefan Iwanek odłączył się od grupy i skierował w stronę Lublina, gdzie pracowała jego siostra, zaś pozostała ósemka podążyła w pewnych odstępach od siebie drogą wskazaną przez chłopca. Do abramowickiego lasu dotarli, gdy zapadał już zmrok. W tym też momencie z Majdanka odezwały się syreny alarmowe informujące o ucieczce. Pogoda sprzyjała uciekinierom - padał śnieg, który zacierał ich ślady.

Alarm w obozie Po ogłoszeniu alarmu, brakujących więźniów przez długi czas szukano na terenie obozu. Na trop natrafiono, odnajdując koło północy ubrania pozostawione w jednej ze studzienek. Rankiem otoczono wieś Dziesiąta i wszystkich mieszkańców pognano na Majdanek, gdzie przebywali trzy dni. Niemcy próbowali dowiedzieć się czegoś co pomogłoby w schwytaniu uciekinierów, ale nic nie zdziaławszy musieli ich wypuścić. W kartotece odzieżowej, już po ucieczce Stefana Iwanka niemiecka administracja obozu dopisała mu do karty datę ucieczki i dorysowała „Fluchtpunkt”.

Na wolności… Stefan Iwanek udał się w stronę Lublina. Po drodze trafił na gospodarzy, którzy ofiarowali mu cywilne ubranie. Na ulicy udawał pijanego, dzięki temu nikt się zbytnio nie dziwił, że w trzaskający mróz wyszedł z domu bez płaszcza. Idąc ulicą 1 Maja wpadł na niemieckiego żołnierza, fakt, że ten wziął go za pijanego uratował go od wpadki. Dotarł do mieszkania siostry Krystyny, która mieszkała przy ulicy Dolnej Panny Marii, a pracowała w sklepie na 3 Maja. Nie zastawszy nikogo ruszył do wsi Sługocin, gdzie mieszkał jego kuzyn Edward Reszka. Ukrywał się jakiś czas u niego. Od rodziny dowiaduje się, że 21 stycznia 1944 roku Niemcy rozstrzelali jego ojca, jako zakładnika, za rozbrojenie przez partyzantów niemieckich żandarmów w Urzędzie Pocztowym w Garbowie. Gestapowcy wyprowadzili go przed dom i rozstrzelali, następnie wsiedli do samochodu i odjechali. Stefan wraca do Garbowa, ukrywa się i leczy rany. Później włączył się w działania partyzantki lubelskiej. Z bronią w ręku bierze udział w walce z okupantem. Stefan Iwanek i Maria Jędrejek, później M. GarbowskaKierczyńska – aktorka. W tym czasie Stefan ukrywał się w domu Jędrejków w Garbowie.

Partyzancka dola… Był moim stryjecznym bratem, starszym ode mnie o 5 lat, przez kilka lat wychowywaliśmy się razem, a więc był też moim starszym kolegą. Z natury łagodny, rzeczowy, zawsze pogodny i uśmiechnięty. Stach miał dwóch braci: Kazimierza i Józefa oraz dwie siostry Marię i Helenę. Po pożarze naszego domu, przez ponad pół roku mieszkaliśmy u jego rodziny. Wspólnie jedliśmy, paśliśmy krowy, organizowaliśmy różne gry i zabawy. Stach zginął w walce z Niemcami. Było to 29 marca 1945 roku. 25-osobowa grupa partyzantów, w skład której wchodził wujo Stacho, wracała z akcji. Wysadzili w powietrze niemiecki pociąg, jadący na trasie Lublin – Łuków. Był to pociąg z amunicją, wiezioną z Niemiec na front wschodni. Niezmiernie zmordowani dotarli nad ranem do miejscowości położonej wśród lasów kozłowieckich z zamiarem kilku godzin odpoczynku. Znaleźli się w enklawie leśnej w kształcie podkowy ze wszystkich stron otaczał ich las, tylko od wschodu były pola uprawne. W tej podkowie znajdowały się dwa domostwa z zabudowaniami. Postawili dwuosobową straż, pozostali zasnęli. Po godzinie zaczęło się. Niemcy otoczyli ich ze wszystkich stron, zostawiając otwartą przestrzeń na wschód i rozpoczęli atak od pocisków zapalających. Kryte strzechą zabudowania szybko się zapaliły. Partyzanci poderwali się i odpowiedzieli ogniem z karabinów. Zorientowali się o odcięciu drogi do lasu. Mieli kilka koni wierzchowych. Stacho z RKM-em jechał na jednym z nich. Ostrzeliwał się, ale Niemcy ukryci za drzewami razili ogniem z karabinów maszynowych. Mieli ułatwione zadanie, gdyż od płonących zabudowań zrobiło się jasno. Pierwszy pocisk ugodził Stacha w bok, ale ranny jeszcze jechał ostrzeliwując się. Następny pocisk trafił go w głowę. Wtedy mój Stacho spadł z konia. Koń pogalopował, jak szalony do przodu. Stach – dzielny partyzany został na lubartowskiej ziemi. Wiadomość o tragedii dotarła do nas następnego dnia. Z obawy przed dekonspiracją i doniesieniu sprawy do Niemców, fakt ten utrzymywaliśmy w ścisłej tajemnicy, pozorując jakoby nic się nie stało. Ciało Stacha zgodnie z postanowieniem rodziny, po pewnym wyciszeniu sprawy, w miesiącu maju przewieźliśmy z mogiły ziemnej na cmentarz w Garbowie, gdzie zostało pochowane. Tak zginął wujek Stacho Gnieciak na cztery miesiące przed wyzwoleniem i zakończeniem wojny, miał zaledwie 24 lata. Zenon Gnieciak

Fot. zbiory Marii GarbowskiejKierczyńskiej.

Po wyzwoleniu wstępuje w szeregi MO, lecz stan zdrowia nie zezwala mu na kontynuowanie tej służby. Zostaje zdemobilizowany. Należy do Związku Inwalidów Wojennych. Zostaje uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Materiały zebrała H.S. Źródła: Tadeusz Czajka, Czerwone punkty, Lublin 1962 „Ucieczki”. Odcinek 7. Ucieczka kanałami http://www.majdanek.eu/pl/news/ucieczki Małgorzata Szlachetka, 18.03.2016 https://naszahistoria.pl/

Marzec-kwiecień 2021

9


Świąteczny czas… Przed nami kolejne święta, inne niż te do jakich przywykliśmy przez lata… I chociaż wciąż choruje wiele osób, to coraz bliżej nadzieja na zwycięstwo w tej trudnej walce, w postaci szczepionki. W tegoroczne Święta Wielkanocne może zabraknąć nam bliskości fizycznej, kompletu osób przy stole, wspólnego śniadania Wielkanocnego, ale to nie oznacza, że nie ma szans na bliskość emocjonalną. Może być inaczej, ale wcale nie gorzej. Święta są w naszym życiu przystankami, które pozwalają nam przestać pędzić… Spróbujmy zaakceptować to, czego nie możemy zmienić i cieszyć się z tego co mamy. Czy da się przeżyć naprawdę dobrze te święta na odległość? Na pewno możemy się do tego przygotować, czegoś nowego nauczyć, zastanowić się, co możemy z siebie dać bliskim i nie tylko. Pomimo trudności w zachowaniu tradycji wielkanocnych i ograniczeń możliwości uczestniczenia w nabożeństwach, być może właśnie teraz bardziej niż kiedykolwiek ważne jest, aby zadbać o więzi rodzinne i poczucie bliskości. Możemy wspólnie z dziećmi upiec i udekorować babę wielkanocną lub mazurka, zrobić zdjęcie i pochwalić się swoim dziełem w mediach społecznościowych. Wypróbować stary rodzinny przepis na potrawę wielkanocną, po konsultacji w tej sprawie z babcią lub ciocią. Warto przypomnieć najmłodszym o dawnych tradycjach i zwyczajach wielkanocnych. Nie skupiajmy się na czytaniu, czy oglądaniu wiadomości, ograniczmy je do niezbędnego minimum. Szczególnie zadbajmy o to, żeby nasze dzieci nie spędziły świąt przed tabletami i ekranami komputerów! Grajmy w różnego rodzaju gry planszowe, słuchajmy ulubionej muzyki, zróbmy coś nowego, czego jeszcze nie robiliśmy.

W i o s n a to doskonała pora na czytanie książek

Biblioteka poleca: Jacek Galiński Kółko się pani urwało To komedia kryminalna. Bohaterką jest starsza pani – Zofia Wilkońska. To osoba jakich wiele, z bolącym biodrem, nadciśnieniem, niezauważalna w naszym społeczeństwie. Wracając z zakupów zauważa, że w jej domu dokonano włamania i rabunku. Wzywa policję, ale ich sposób postępowania budzi w niej wiele zastrzeżeń i postanawia pomóc w śledztwie... Ta nieporadna pani pokona wszystko, gdy dowiaduje się, że pewni adwokaci chcą wykupić kamienicę, w której mieszka. Tom I cyklu. Wydawnictwo W.A.B. Arnold Lobel Żabek i Ropuch. Przyjaźń Ropuch poczuł się źle, bo zgubił swój duży, biały guzik od kurtki. Kto pomógł mu go szukać? Jego przyjaciel Żabek. Innego dnia Żabek poczuł się źle – zachorował. Kto zaparzył mu herbaty? Jego najlepszy przyjaciel Ropuch. Oto książka, którą dzieci będą czytać z zainteresowaniem. Wydawnictwo Literackie

Zofia Mąkosa Wendyjska winnica. Cierpkie grona

Stawy za cukrownią

Szczególnie pamiętajmy o aktywności fizycznej – wspólne spacery, ćwiczenia i taniec. Korzystajmy z boisk, placów zabaw i siłowni zewnętrznych, na pewno przyniosą korzyści zarówno ciału jak i psychice! Może wykorzystajmy ten czas, żeby zaangażować nasze dzieci i młodzież w pomoc seniorom – mogą zrobić zakupy, posprzątać w ogródku lub wyprowadzić psa. Zróbmy dla nich kartkę świąteczną lub piękny wiosenny bukiet. Zadbajmy o swoich starszych sąsiadów (pamiętając o przestrzeganiu podstawowych zasadach bezpieczeństwa i higieny). W okresie świątecznym taka pomoc będzie szczególnie mile widziana. Życzę Państwu, aby te Święta Wielkanocne przepełnione były pokojem, miłością i odpoczynkiem w gronie najbliższych. Niech radosny dzień Zmartwychwstania Pańskiego odnowi naszą wiarę i wniesie nadzieję, a powracająca do życia natura będzie natchnieniem w codziennym życiu. Agnieszka Stępniak-Łuczywek, psycholog

10

Jest rok 1938 tuż przed wybuchem wojny. Na pograniczu polskoniemieckim żyją ostatni potomkowie Słowian, Wendowie. Marta Neumann wraz z córką i kuzynką mieszka na wsi, w gospodarstwie odziedziczonym po rodzicach. Mąż jest urzędnikiem partyjnym. Jej szwagierka usiłuje przeżyć w Berlinie. Pewnego dnia wojna wkracza do Chwalimia i wszystko się zmienia. Tom I trylogii. Wydawnictwo Książnica Anna Stryjewska Dopóki biło serce. Zośka. Oparta na faktach powieść pokazuje życie małej społeczności wiejskiej lat 60. w Polsce. Zośka to 18-letnia dziewczyna, która mieszka razem z rodzicami i siostrą na wsi. Wychowana w domu, gdzie brakowało pieniędzy i matczynej miłości. Ta ambitna dziewczyna ma swoje marzenia, lubi szyć i projektować. Aby zrealizować swoje marzenia musi wyrwać się z tego środowiska. Czy jej się to uda? Tom I. Wydawnictwo Szara Godzina

Głos Garbowa


Sztuka w okresie pandemii Ostatnio przeżywaliśmy trudne okresy pandemiczne, które spowodowały wstrzymanie różnych dziedzin gospodarczych, w tym też dotknęły kulturę, sztukę, malarstwo. Sytuacja ta miała duży wpływ na odczucia malarzy i wpłynęła na percepcję postrzegania otaczającej rzeczywistości. Kiedy poluzowano obostrzenia, w galeriach artystycznych zauważyło się ponownie tętniące życie wśród artystów malarzy jak i osób zainteresowanych sztuką. Galeria „Przy Bramie” w Lublinie prezentowała wystawy członków TPSP. Świadczy to również o tym że sztuki piękne dają malarzom możliwość realizacji ambicji twórczych i cieszą się stałym zainteresowaniem społeczeństwa. Ostatnie wystawy jakie miały miejsce w Galerii „Przy Bramie” to zbiorowa wystawa pt. „Drzewa” eksponowana od 29 stycznia do 17 lutego 2021 r., na której prezentowano prace 27 autorów. Druga wystawa pt. „Przegląd Wiosenny” od 19 lutego do 10 marca i prezentowano na niej prace 19 autorów. W obu wystawach brały udział prace mojego autorstwa: obrazy olejne „Z cyklu Drzewa” oraz obraz „W Stronę Słońca”.

Krystyna Zlot, Z cyklu Drzewa 1 2021, akryl, płótno 70x50

Walne Zebranie TPZG W dniu 23 marca 2021 r. odbyło się Walne Zebranie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Garbowskiej. Otwarcia dokonała prezes Zarządu, która powitała wszystkich przybyłych. Spotkanie odbyło się stacjonarnie z zachowaniem zasad reżimu sanitarnego i zdalnie. Przewodniczącym zebrania został wybrany Stanisław M. Stępniak, a sekretarzem – Agnieszka Mazur. Przewodniczący zebrania przedstawił porządek obrad, który został przyjęty jednogłośnie. Do komisji uchwał i wniosków zostali wybrani: Katarzyna Miszczuk, Małgorzata Drozd i Hubert Bieniek. Prezes TPZG Halina Stępniak przedstawiła zebranym sprawozdanie z działalności TPZG za 2020 rok. Skarbnik Elżbieta Chyż - zapoznała ze sprawozdaniem finansowym za 2020 rok. Przewodnicząca Komisji Rewizyjnej Katarzyna Miszczuk odczytała sprawozdanie Komisji za rok 2020. Komisja nie stwierdziła nieprawidłowości w finansach i wnioskowała o udzielenie absolutorium Zarządowi za 2020 r. W tej części obrad głos zabrał Wójt Gminy Garbów Kazimierz Firlej. Podziękował prezes Halinie Stępniak oraz red. nacz. „Głosu Garbowa” Stanisławowi M. Stępniakowi za ich zaangażowanie i duży wkład pracy. Stwierdził, że miniony rok 2020 był trudny z powodu pandemii, ale udało się zrealizować wiele działań, jednym z nich jest systematyczne wydawanie „Głosu Garbowa”. Podkreślił ważną rolę tego czasopisma dla gminy i jej mieszkańców. Podczas dyskusji padł wniosek, aby Urząd Gminy wystąpił do Spółdzielni Rolniczo - Handlowej w Garbowie o postawienie tablicy przy Delikatesach na zamieszczanie tam ogłoszeń, gdyż drzewa przy parkingu, w tej części parku, są oblepione reklamami i niszczone. Przewodniczący zebrania przedstawił treść uchwał, które zostały przyjęte jednogłośnie. Zarząd otrzymał absolutorium z pracy za rok 2020 – jednogłośnie. Na tym program zebrania został wyczerpany. Przewodniczący podziękował obecnym i zamknął obrady. Agnieszka Mazur

Z cyklu Drzewa 2 2021, akryl, płótno 70x50

Wywieś lagę na Święto Chrztu Polski!

Krystyna Zlot, „W Stronę Słońca”, akryl, płótno Prace na wystawie były różnorodne w tematyce i sposobie malowania niejednokrotnie pobudzały ciepłem i dobrą energią.

Sejm RP w 1919 r. ustanowił Święto Chrztu Polski w dn. 14 kwietnia. W założeniu ma ono na celu „upamiętnienie chrztu Polski dokonanego 14 kwietnia 966 r., zważywszy na doniosłość decyzji Mieszka I, cywilizacyjną wagę tego wydarzenia, kluczowe znaczenie dla rozwoju naszej Ojczyzny, a jednocześnie znikomą obecność tego historycznego faktu w społecznej świadomości”. Święto ma stać się okazją do refleksji nad odpowiedzialnością za przyszłość polskiego narodu. Na podst. badań historycznych, data ta jest uznana jako dzień narodzin Państwa Polskiego z racji przyjęcia przez Mieszka I chrztu. Jest to jedna z najważniejszych dat w historii Polski: rozpoczęła jej chrystianizację i dała początek państwowości. Święto to obchodzone jest w Polsce dopiero po raz trzeci, dlatego nie jest ono jeszcze powszechnie przyjęte przez polskie społeczeństwo.

Tekst i fot. Krystyna Zlot

Marzec-kwiecień 2021

11


Nowe książki w bibliotece do czytania i słuchania W 2020 roku Gminna Biblioteka Publiczna im. Bronisława Pietraka w Garbowie zakupiła 2 104 woluminy książek i 27 audiobooków, na łączną kwotę 54 525,09zł.

Z e ś ro d k ó w f i n a n s o w y c h M i n i s t r a K u l t u r y i Dziedzictwa Narodowego pozyskana została dotacja w wysokości 25 000 zł w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa, Priorytet 1. Zakup nowości wydawniczych dla bibliotek publicznych. Wkład własny wynosił 25 000 zł. Biblioteka główna w Garbowie wzbogaciła swoją ofertę czytelniczą o 977 woluminów książek i 27 audiobooków, filia w Bogucinie zyskała 416 książek, filia w Piotrowicach Wielkich 318, a filia w Przybysławicach 393 książki. Zapraszamy do korzystania z bogatej oferty czytelniczej. Tekst i fot. Małgorzata Poleszak, dyr. GBP

Międzynarodowy Dzień Kobiet

„Rok Baczyńskiego” W uznaniu zasług dla ojczyzny Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz za jego wkład w rozwój literatury i sztuki Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w 100-lecie narodzin poety, ogłosił rok 2021 ,,Rokiem Krzysztofa Kamila Baczyńskiego”. Młodzież ze Szkoły Podst. w Woli Przybysławskiej postanowiła wziąć udział w obchodach tej rocznicy. Uczniowie kl. 7. uczestniczyli w ogólnopolskim projekcie „Baczyński”. W związku z tym, na lekcjach języka polskiego omawialiśmy twórczość poety. Każdy miał możliwość wyboru ulubionego wiersza i zaprezentowania go na forum klasy. Uczniowie, w celu zgłębienia wiedzy na temat twórczości K.K. Baczyńskiego, przygotowali prezentacje multimedialne, wykorzystując różnorodne programy komputerowe. Kolejnym etapem przedsięwzięcia było przygotowanie quizów dotyczących życia i twórczości poety. Zwieńczeniem działań podjętych w ramach realizacji projektu jest trwająca obecnie akcja „Przygarnij wiersz”.

Szkoła Podstawowa w Woli Przybysławskiej we współpracy z Gminną Biblioteką Publiczną im. Bronisława Pietraka zorganizowała wystawę twórczości Baczyńskiego w postaci wierszy zawieszonych na korytarzu przed drzwiami czytelni. Nietypowość tej akcji polega na tym, że każdy kto odwiedzi bibliotekę może przyjrzeć się z bliska twórczości poety oraz zabrać ze sobą wybrany utwór. W ten sposób każdy może się włączyć w proces propagowania literatury pięknej, czytania i odkrywania jej na nowo w oparciu o własne doświadczenia i refleksje. Mamy nadzieję, że wszyscy zainteresowani znajdą tam coś, co szczególnie przypadnie im do gustu. Zapraszamy. Wystawa potrwa przez najbliższe dwa tygodnie. Tekst i fot. Agnieszka Sulej

120. rocznica urodzin 6.04. - Marian Hemar, urodzony jako Jan Marian Hescheles (ur. 6 kwietnia 1901 we Lwowie, zm. 11 lutego 1972 w Dorking) – polski poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz poezji, autor tekstów piosenek. Marian Hemar był autorem tekstów ponad dwóch tysięcy piosenek, m.in. takich szlagierów jak „Kiedy znów zakwitną białe bzy”, „Czy pani Marta jest grzechu warta”, „Ten wąsik”, „Nikt, tylko ty”, „Może kiedyś innym razem”, „Upić się warto”, „Jest jedna, jedyna”.

12

Głos Garbowa


Wiosna 2021

Numer 1/77


,


Anna Butryn, Wiosenne akwarele


Podsumowanie I części projektu ,,Aktywizacja społeczno-zawodowa w Gminie Garbów” Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Garbowie 15.03.2021 roku zakończył realizację pierwszej części projektu ,,Aktywizacja społeczno-zawodowa w Gminie Garbów” realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Oś priorytetowa 11 Włączenie społeczne, Działanie 11.1 aktywne włączenie, łączna wartość projektu wyniosła 347 067,70 zł, dofinansowanie z Unii Europejskiej 295 007,54 zł. Uczestnikami projektu były osoby bierne zawodowo, bezrobotne, zagrożone wykluczeniem społecznym lub ubóstwem, rolnicy. Mimo początkowych trudności związanych z sytuacją pandemiczną, wprowadzonymi ograniczeniami dziesięcioro uczestników nabyło nowe umiejętności zawodowe. W ramach projektu odbyły się szkolenia i kursy zawodowe: wizaż z przedłużaniem rzęs metoda 1:1 oraz 2D:6D (dwie kobiety), florystyka I i II stopnia z egzaminem wewnętrznym (dwie kobiety) oraz cukiernik (jedna kobieta) oraz spawanie MIG–moduły II i III (trzech mężczyzn), specjalistyczny kurs w zakresie uprawnień kierowców C+E (dwóch mężczyzn). Wszyscy uczestnicy w trakcie trwania projektu objęci byli wsparciem psychologicznym oraz doradztwem zawodowym, otrzymali wsparcie finansowe (zasiłki celowe i celowe specjalne w wysokości 2.092,00 zł na osobę, stypendium szkoleniowe oraz dwie osoby stypendium stażowe). Wszyscy uczestnicy projektu otrzymali certyfikaty i zaświadczenia potwierdzające ukończone kursy i szkolenia. W lutym 2021 roku zakończono rekrutację do drugiej części projektu, zakwalifikowano 10 osób, które oczekują na rozpoczęcie szkoleń.

I ty możesz pomóc chorym dzieciom Akcja pomocy dzieciom chorym z Hospicjum Małego Księcia w Lublinie, jak co roku – została zorganizowana w kościele Macierzyństwa NMP w Garbowie-Cukrowni, przy wsparciu proboszcza ks. Mariana Szuby.

Dzieci z Oratorium przygotowały ozdoby świąteczne, panie wykonały stroiki oraz upiekły ciasto. Pieniądze ze sprzedaży zostały przekazane na Hospicjum Małego Księcia. red. (fot. arch. parafii)

Literacka podróż do Poznania Uczniowie SP im Wandy Chotomskiej w Bogucine wraz z Filią Biblioteczną wzięły udział w akcji czytelniczej organizowanej pod hasłem Ogólnopolskie czytanie Jeżycjady Małgorzaty Musierowicz. Do głośnego czytania wybranych fragmentów zaproszeni zostali uczniowie kl. III, V, VI.

Ogłoszenie Przypominamy, że wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego 500+ w formie papierowej przyjmowane są od 1 kwietnia 2021 r. w siedzibie GOPS w Garbowie, ul. Krakowskie Przedmieście 54, na okres zasiłkowy 2021/2022 (od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r.). Nadal można składać wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego 500+ drogą elektroniczną (od 1 lutego 2021r.) za pośrednictwem Portalu Informacyjno-Usługowego Empatia na stronie http://empatia.mpips.gov.pl/, przez bankowość elektroniczną, portal PUE ZUS oraz za pośrednictwem platformy E-PUAP. Wniosek papierowy można pobrać ze strony www.gopsgarbow.naszops.pl Wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego należy złożyć do gminnego organu właściwego na miejscu zamieszkania wnioskodawcy.

Pomoc żywnościowa Pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Garbowie od 8 marca, następnie od 20 kwietnia 2021 roku wydawali paczki żywnościowe dla osób, które otrzymały skierowania na artykuły żywnościowe z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej.

Marzec-kwiecień 2021

Wcześniej dzieci zapoznały się z twórczością pisarki. Następnie chętne osoby prezentowały wybrany fragment książki. Jeżycjada – powieść mieszcząca się w 22 tomach – opowiada o losach najbardziej znanej poznańskiej rodziny Borejków i ich przyjaciół. Są jedną z ulubionych literackich rodzin od ponad 40 lat. Saga rodziny bawi i wzrusza kolejne pokolenia Polaków i czytelników na całym świecie. Na podstawie Jeżycjady powstał specjalny przewodnik po Poznaniu zgodny z wydarzeniami umieszczonymi w powieści. Jeżycjada była również inspiracją do powstania książki kucharskiej „Łasuch literacki”, w której zawarto przepisy na potrawy spożywane przez bohaterów. Akcja czytania Jeżycjady miała na celu promocję czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, zwłaszcza książek Małgorzaty Musierowicz. Mamy więc nadzieję, że podróż śladami Borejków pobudziła wspomnienia tych, którzy znają już cykl powieściowy oraz zachęciła tych, którzy jeszcze nie mieli okazji go poznać. Tekst i fot. Aneta Wolińska

13


NASZE SAMORZĄDOWE SPRAWY Budżet Gminy Garbów na rok 2021 uchwalony na sesji w dniu 25.03.2021. DOCHODY (wszystkie kwoty brutto podane w PLN) Dochody budżetu gminy zostały zaplanowane w kwocie 49.147.598. Dochody majątkowe: 8.947.120 Dochody bieżące 40.200.478. Na tę kwotę składają się następujące rodzaje dochodów: 1. Subwencja ogólna z budżetu państwa – 14.425.747, w tym: - część oświatowa 8.542.674, - część wyrównawcza 5.870.909. 2. Podatki i opłaty lokalne oraz udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych (są to tzw. dochody własne gminy) – 9.675.566, w tym: - udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych – 5.405.046; - udziały w podatku dochodowym od osób prawnych – 44.000, - podatek od nieruchomości – 2.030.000; - podatek rolny – 855.920; - podatek leśny – 42.500; - podatek od środków transportowych – 774.000; - podatek od działalności gospodarczej osób fizycznych płatny w formie karty podatkowej –3.500; - podatek od spadków i darowizn – 25.000; - wpływy z opłaty skarbowej – 45.000; - wpływy z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu – 126.000; - wpływy z innych opłat lokalnych – 39.000; - podatek od czynności cywilno - prawnych – 240.000; - odsetki od nieterminowych wpłat z tytułu podatków i opłat – 19.000; 3. Pomoc społeczna – 469.800 w tym: - wpływy z usług opiekuńczych – 40.000; - dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na realizacje zadań własnych – 429.800; - dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej – 12.000; - dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na realizacje zadań bieżących z zakresu administracji rządowej – 17.800. 4. Opłaty za dostawę wody – 964.336. 5. Opłaty za dzierżawę obwodów łowieckich – 1.570. 6. Opłaty za zajęcie pasa drogi gminnej – 19.000. 7. Gospodarka mieszkaniowa – 139.826 w tym: - opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu – 14.826; - opłaty z tytułu dzierżawy gruntu oraz najmu lokali – 68.000; - opłaty za dostawę ciepła – 57.000. 8. Odsetki od środków zgromadzonych na rachunku bankowym urzędu gminy –13.000. 9. Dotacja celowa na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej – 68.233. 10. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska – 1.096.664, w tym: - opłata za odbiór śmieci – 834.664; - opłata za ścieki – 250.000; - wpływy z różnych opłat – 12.000. 11. Rodzina – 12.505.500, w tym: - dotacje z budżetu państwa związane z realizacją świadczenia wychowawczego w ramach programu rodzina 500+ - 9.146.000 - dotacja celowa z budżetu państwa na zadania bieżące (fundusz alimentacyjny, świadczenia rodzinne, składki na ubezpieczenia emerytalne) – 3.359.500; - refundacja z budżetu państwa za wykonywanie zadań zleconych - 12.000.

14

12. Administracja publiczna - dotacja z powiatu na stanowisko geodety – 23.178. 13. Dochody związane z wykonywaniem zadań oświatowych: - refundacja przez inne gminy kosztów kształcenia ich mieszkańców w przedszkolach na terenie gminy Garbów – 192.000; - dotacja celowa z budżetu państwa na realizację wychowania przedszkolnego – 364.000; - dotacja celowa z Unii Europejskiej na realizację projektu „Aktywizacja społeczno-zawodowa w gminie Garbów” – 147.503, - dotacja celowa z Unii Europejskiej na realizację projektu „Partycypacja w planowaniu przestrzennym” – 47.590; - dotacja celowa z Unii Europejskiej na realizację projektu „Aktywizacja zawodowa” – 295.000. 14. Dotacje majątkowe – w tym: - dotacja celowa z budżetu UE na realizację projektu „Przebudowa i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Garbowie”. – 3.599.978; - dotacja celowa z budżetu UE na przebudowę dróg gminnych w Gutanowie 607.774. - dotacja celowa z budżetu UE na termomodernizację budynku SP w Garbowie 1.853.884. - dotacja celowa z budżetu UE na zagospodarowanie przestrzeni publicznej w zabytkowym Zespole pałacowoparkowym w Garbowie 497.655.

WYDATKI Planowane wydatki budżetu gminy na rok 2020 wynoszą – 53.630.934, z tego wydatki bieżące 38.412.687 i wydatki majątkowe – 15.218.247. Kwota planowanego deficytu 4.483.336. Kwota planowanych kredytów 4.780.000

Na tę kwotę składają się: 1. Środki dla Gminnej Spółki Wodnej – 10.000; 2. Schroniska dla zwierząt – 35.000; 3.Wydatki związane z bieżącym utrzymaniem stacji wodociągowych i oczyszczalni ścieków – 897.500; 4. Obowiązkowe wpłaty do Lubelskiej Izby Rolniczej – 17.896; 5. Wynagrodzenia za doręczanie faktur oraz inkaso należności z tytułu opłat za wodę – 35.000; 6. Zakup wody dostarczanej przez spółkę Drimagine do wodociągu gminnego – 120.000 7. Bieżące utrzymanie i doraźne remonty dróg gminnych – 184.090; 8. Wydatki bieżące związane z zarządzaniem mieniem komunalnym – 166.691; 9. Zapłata za opracowanie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – 102.500; 10. Wydatki na Radę Gminy – 108.100; 11. Utrzymanie Urzędu Gminy – 2.190.000; 12. Promocja gminy – 46.000; 13. Straże pożarne – 355.400; 14. Zarządzanie kryzysowe – 121.170; 15. Odsetki od zaciągniętych kredytów – 54.334; 16. Rezerwa ogólna – 55.000; 17. Oświata i wychowanie – 15.005.049, w tym: - szkoły podstawowe – 9.965.665;

Głos Garbowa


- oddziały przedszkolne przy szkołach podstawowych – 1.282.052; - przedszkola – 1.807.866; - inne formy wychowania przedszkolnego – 406.880; - dowóz uczniów do szkół – 445.000; - Obsługa administracyjna szkół – 190.000; - dokształcanie i doskonalenie nauczycieli – 47.950; - stołówki szkolne i pozostała działalność – 299.200; - organizacja specjalnej nauki w oddziałach przedszkolnych – 82.719; - organizacja specjalnej nauki w szkołach podstawowych i średnich – 544.216; - wczesne wspomaganie rozwoju dziecka – 63.017; 18. Rodzina 12.505.500 w tym: - świadczenia wychowawcze, rodzina 500+ - 9.146.000; - świadczenia rodzinne, fundusz alimentacyjny, składki na ubezpieczenia emerytalne – 3.347.000; 19. Ochrona zdrowia – 146.000 w tym: - zwalczanie narkomanii – 16.000; - przeciwdziałanie alkoholizmowi – 110.000; - programy profilaktyczne – 20.000; 20. Pomoc społeczna – 1.582.361 w tym: - pomoc w zakresie dożywiania – 60.000; - domy pomocy społecznej –324.000; - zasiłki i pomoc w naturze – 127.000; - dodatki mieszkaniowe – 27.000; - zasiłki stałe – 162.000; - utrzymanie GOPS – 446.161; - usługi opiekuńcze – 409.900; - pozostała działalność – 6.500; - składki na ubezpieczenie społeczne – 17.800; - przemoc w rodzinie – 2.000; 21. Pozostała działalność w zakresie polityki społecznej – 238.533; 22. Edukacyjna opieka wychowawcza – 544.856 w tym: - świetlice szkolne – 434.900; - kolonie, obozy – 26.939; - pomoc materialna dla uczniów – 20.000; 23. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska – 3.268.847, w tym: - gospodarka odpadami – 1.315.000; - utrzymanie zieleni – 12.000; - oświetlenie uliczne – 450.000; - sprzątanie ulic – 80.000; - remonty instalacji solarnych i fotowoltaicznych – 77.424; - opłaty za korzystanie ze środowiska – 7.500; 24. Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – 569.476, w tym: - biblioteki – 324.000; - pozostała działalność – 171.976; 25. Kultura fizyczna – 201.000; 26. Zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej – 68.233; 27. Utrzymanie gminnej grupy technicznej – 533.834;

Wydatki na zadania inwestycyjne – 15.218.247, w tym: 1. Infrastruktura wodociągowa i sanitacyjna wsi – 7.112.981: - przebudowa i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Garbowie5.942.981; - rozbudowa sieci wodociągowej w Garbowie – ul. Makowa – 70.000; - rozbudowa sieci sanitarnej w Garbowie – ul. Warszawska – 730.000; - wypłata odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod budowę oczyszczalni ścieków w Zagrodach – 300.000; - przebudowa sieci sanitarnej w Garbowie, ul. Szkolna – 70.000;

Marzec-kwiecień 2021

2. Transport i łączność – 3.674.550: - przebudowa drogi gminnej Leśce-Borków – 921.556; - przebudowa drogi gminnej w Leścach – 308.850; - przebudowa dróg gminnych w Gutanowie – 958.180; - przebudowa drogi gminnej w Mesznie – 129.184; - przebudowa drogi gminnej w Woli Przybysławskiej – 222.596; - przebudowa drogi gminnej w Gutanowie – 5.000; - budowa podbudów betonowych w Leścach – 18.172; - przebudowa ul. Brzozowej w Zagrodach – 100.000; - przebudowa dróg gminnych – 890.000; - opracowanie dokumentacji na budowę parkingu przy ul. Cisowej w Zagrodach – 7.000; - montaż progu zwalniającego na ul. Kalinowej w Zagrodach – 16.000; - budowa przystanków autobusowych w Zagrodach i w Garbowie – 60.000; 3. Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa – 29.037: - wykonanie elewacji na budynku OSP w Woli Przybysławskiej – 16.000; - budowa remizy OSP w Janowie – 13.037; 4. Rezerwa ogólna na wydatki majątkowe – 40.000; 5. Oświata i wychowanie – 2.580.000: - ogrodzenie budynku SP w Bogucinie – 10.000; - termomodernizacja budynku SP w Garbowie – 2.570.000; 6. Budowa budynku ośrodka zdrowia wraz ze stacją wyjazdową pogotowia ratunkowego – 675.000; 7. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska – 1.090.677: - zagospodarowanie parku w Garbowie – 965.849; - budowa oświetlenia wydzielonego z oświetleniem pdp na ul. Warszawskiej w Garbowie – 10.000; - projekt oświetlenia ul. Kościelnej w Garbowie – 17.276; - projekt oświetlenia ul. Jarzębinowej w Garbowie – 17.276; - projekt oświetlenia drogowego w Piotrowicach Wielkich – 9.000; - projekt i budowa oświetlenia przy drodze gminnej w Przybysławicach – 41.276; - opracowanie dokumentacji i budowa oświetlenia przy drodze gminnej w Woli Przybysławskiej – 20.000. 8. Kultura fizyczna – zakup kosiarki na boisko w Bogucinie – 16.000. Kazimierz Firlej, Wójt Gminy Garbów

Dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych - 1,5 mln uzyskanego wsparcia na budowę Publicznego Ośrodka Zdrowia wraz ze Stacją Wyjazdową Pogotowia Ratunkowego w Garbowie Na liście dofinansowanych projektów w ramach drugiego naboru wniosków ogłoszonego w grudniu 2020r. z Rządowego Funduszu Inicjatyw Lokalnych znalazł się projekt gminy Garbów BUDOWA BUDYNKU SPZOZ W GARBOWIE ZE STACJĄ WYJAZDOWĄ POGOTOWIA RATUNKOWEGO. Gmina wnioskowała o kwotę 3,5 mln na realizację nowego obiektu dla SP ZOZ, aktualnie na budowę tego obiektu przyznane zostało dofinansowanie w wysokości 1,5 mln zł.

15


PRZEBUDOWA OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW W GARBOWIE Gmina Garbów zakończyła inwestycję pn. „Przebudowa i Rozbudowa Oczyszczalni Ścieków w Garbowie”, współfinansowaną z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020 (RPO WL 2014-2020), Oś Priorytetowa 6 Ochrona Środowiska i Efektywne Wykorzystanie Zasobów, Działanie 6.4 Gospodarka wodno-ściekowa. Gmina pozyskała dofinansowanie z RPO WL 2014 -2020 w wysokości 3 586 803,15 zł. Koszt robót budowlanych wynosił 5 826 500 zł. W ramach tego projektu Gmina dokonała generalnej przebudowy dotychczas istniejącej oczyszczalni, działającej w oparciu o przestarzałą technologię, co stanowi realizacją zobowiązań zapisów w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych w aglomeracjach o równoważnej liczbie mieszkańców od 2000- 9999 RLM. Wykonawca robót budowlanych realizował wszystkie prace zapewniając ciągłość procesu oczyszczania ścieków. Zlikwidowane zostały laguny osadowe, wybudowane zostały dwa nowe reaktory biologiczne, budynek techniczno-socjalny, pompownia główna, punkt podczyszczania, punkt zlewny, wiaty. Wykonana została instalacja odwadniania osadu, sieci sanitarne i technologiczne, nawierzchnia z kostki brukowej, ogrodzenie, oświetlenie terenu. Działanie oczyszczalni jest zautomatyzowane, wyposażone w system monitoringu i wizualizacji pracy podstawowych urządzeń technologicznych. Powstał całkowicie nowy obiekt, składający się z dwóch ciągów technologicznych o wydajności Q dśr = 2x 160m3/d = 320 m3/d, co zapewni możliwość przyłączania do sieci kolejnych odbiorców. Zastosowane nowe rozwiązania technologiczne i urządzenia w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni zapewniają uzyskanie redukcji poziomu zanieczyszczeń oczyszczonych ścieków do parametrów wymaganych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych oraz Dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. W ramach projektu zakupione zostały nowe wodomierze wraz z oprogramowaniem oraz urządzeniem umożliwiającym zdalny odczyt w terenie.

fot. Kazimierz Firlej

Fundusze Europejskie Program Regionalny

16

Unia Europejska Europejski Fundusz Społeczny

Głos Garbowa


Fotorelacja z przebudowy oczyszczalni ścieków w Garbowie

fot. S.M. Stępniak

Marzec-kwiecień 2021

17


XIX Sesja Rady Gminy W dniu 25 marca 2021 roku odbyły się obrady XIX sesji Rady Gminy Garbów. Po przyjęciu porządku obrad głos zabrał wójt składając sprawozdanie z działalności gminy między sesjami, tj. od 30 grudnia 2020 do 25 marca 2021 roku. Informacje na ten temat są zamieszczone w poprzednim i bieżącym „Głosie Garbowa”. Następnie rada podjęła uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2021- 2024. W kolejnym punkcie obrad przystąpiono do procedury uchwalenia budżetu gminy na rok 2021. W pierwszej kolejności skarbnik gminy Katarzyna Miszczuk zaprezentowała projekt budżetu. Następnie została przedstawiona opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie o przedłożonym projekcie uchwały budżetowej. W dalszej kolejności opinie i wnioski przedstawiła Komisja Finansów i Rozwoju Gospodarczego Gminy oraz pozostałe stałe komisje Rady Gminy. Następnie odbyła się dyskusja i głosowanie nad wnioskami złożonymi do budżetu. Po wyczerpaniu całej procedury związanej z uchwaleniem budżetu Rada Gminy jednogłośnie podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu gminy na 2021 rok. W toku dalszych obrad rada podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie gminy Garbów do współpracy w ramach LOM i zawarcie porozumienia pomiędzy gminą Garbów i pozostałymi jednostkami samorządu terytorialnego LOM. W kolejnych punktach obrad rada podjęła uchwałę w sprawie uznania petycji złożonej przez pana Ryszarda Zajączkowskiego za niezasługującą na uwzględnienie, która dotyczyła, najogólniej mówiąc, szczepień przeciwko wirusowi SARS-COV-2. Uzasadniono to tym, że rada nie jest upoważniona do podejmowania powyższych działań, nie mając upoważnienia wynikającego z ustawy. Rada podjęła uchwałę w sprawie uznania petycji za niezasługującą na uwzględnienie, którą wniósł Krzysztof Kukliński. Petycja zawiera żądanie podjęcia przez samorząd działań, do których samorząd nie jest upoważniony ustawowo. Rada podjęła uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność kierownika GOPS w Garbowie. Rada uznała, że skarga jest bezzasadna. Zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. W toku dalszych obrad rada podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy Garbów. Środki finansowe przeznaczone na realizację zadań wynikających z programu wyniosą w 2021 roku - 47.000zł. W kolejnym punkcie obrad rada podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2021. Głównym zadaniem programu jest stworzenie warunków służących zmniejszeniu szkód społecznych i ekonomicznych związanych z nadużywaniem alkoholu i zapobieganiu marginalizacji i wykluczeniu społecznemu uzależnionych i współuzależnionych mieszkańców gminy Garbów. Na realizację zadań są przeznaczone środki uzyskiwane z tytułu wydawanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w kwocie 134.000 zł. W toku dalszych obrad rada podjęła uchwałę dotyczącą nieodpłatnego nabycia od powiatu lubelskiego na rzecz gminy Garbów nieruchomości Dom Dziecka „Dworek” w Przybysławicach wraz z parkiem. (tekst jest rozsypany) Dworek wraz z parkiem o powierzchni 3,09 ha będzie służył zaspokojeniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy Garbów w szczególności Przybysławic i Zagród w zakresie

18

kultury, usług socjalnych, polityki senioralnej, opieki nad dziećmi, wypoczynku i rekreacji. Następnie przewodniczący zapoznał radnych z pismami jakie wpłynęły na jego ręce do Rady Gminy od poprzedniej sesji. Po przyjęciu protokołu z ostatniej sesji i wyczerpaniu porządku obrad przewodniczący Piotr Adamczyk podziękował radnym za aktywny udział w obradach i złożył życzenia zdrowych, spokojnych Świąt Wielkanocnych. Kazimierz Firlej

Inwestycje Zakończyła się realizacja największej pod względem wartości finansowej inwestycji w gminie w ciągu ostatnich lat, tj. „Przebudowa i Rozbudowa Oczyszczalni Ścieków w Garbowie”. Wartość robót budowlanych wyniosła 5.826.500 zł, z czego dofinansowanie z UE wyniesie 3.586.803 zł. Wykonawcą robót była firma AQUA Sp. z.o.o. z Tomaszowic Kolonii. Dotychczas istniejąca oczyszczalnia ścieków typu hydroeko wybudowana w latach 90 została przebudowana na nowoczesną mechaniczno-biologiczną oczyszczalnie ścieków działającą w oparciu o nitryfikująco-denitryfikujący osad czynny z tlenową stabilizacją osadu w układzie przepływu ciągłego.

W skład oczyszczalni wchodzą dwa niezależnie pracujące ciągi technologiczne o wydajności średniej 2x 160 m3 = 320 m3/ na dobę, wydajność maksymalna 2 x 210 m3=420 m3/ na dobę. W ramach inwestycji zostały wykonane: - reaktory biologiczne, zbiornik osadu, zbiorniki uśredniające, pompownia, studnia pomiarowa, - budynek techniczny, - wiata na agregat prądotwórczy, - stacja zlewcza FEK-PAK z tacą najazdową, - zadaszenie składowiska osadów, - instalacje sanitarne wewnętrzne, - sieci sanitarne i technologiczne, - ogrodzenie, zieleń, drogi. Polska Spółka Gazowa Oddział w Lublinie realizuje rozbudowę sieci gazowej w Garbowie, trwają prace budowlane przy ulicy Szkolnej, Dolnej i Łąkowej. Wykonywane są bieżące remonty dróg gminnych w zakresie ujawnionych uszkodzeń po zimie. Kazimierz Firlej, Wójt Gminy Garbów

Głos Garbowa


KONSULTACJE STRATEGII ROZWOJU PONADLOKALNEGO LUBELSKIEGO OBSZARU METROPOLITALNEGO

Zaproszenie W związku z przystąpieniem Gminy Garbów do współpracy w ramach Lubelskiego Obszaru Metropolitalnego i zawarciem porozumienia pomiędzy Gminą Garbów i pozostałymi jednostkami samorządu terytorialnego Lubelskiego Obszaru Metropolitalnego informuję i zapraszam mieszkańców naszej gminy do udziału w konsultacjach społecznych. Konsultacje społeczne trwają od 1 kwietnia do 5 maja 2021 roku. Celem jest zebranie potrzeb, pomysłów oraz opinii od mieszkanek i mieszkańców Lubelskiego Obszaru Metropolitalnego w zakresie współpracy jednostek samorządu terytorialnego (22 gmin i 5 powiatów) przy realizacji wspólnych działań we wskazanych obszarach tematycznych i planowanej Strategii Rozwoju Ponadlokalnego. Zebrany materiał będzie stanowił podstawę diagnozy i założeń do stworzenia dokumentu strategicznego na przyszłe lata - Strategii Rozwoju Ponadlokalnego Lubelskiego Obszaru Metropolitalnego. Dodatkowo konsultacje pomogą zweryfikować: co mieszkanki i mieszkańcy wiedzą o współpracy ponadlokalnej i jak ją opiniują. Komórką organizacyjną wyznaczoną do przeprowadzenia konsultacji społecznych jest Biuro Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Urzędu Miasta Lublin. Link do strony z ogłoszeniem: https://lublin.eu/mieszkancy/partycypacja/konsultacjespoleczne/konsultacje-trwajace/ruszaja-konsultacje-strategiirozwoju-ponadlokalnego,121,692,1.html Link do ankiety on-line: https://www.research.net/r/LOM W ramach konsultacji społecznych zaplanowano: - Przyjmowanie opinii w formie ankiety on-line i na piśmie Formularz on-line ankiety umieszczony zostanie na stronie www.lublin.eu. Ankiety na piśmie będzie można pobrać w formie pdf, wydrukować, wypełnić odręcznie i przesłać skan na adres zit@lublin.eu - Dyżur konsultacyjny Przyjmowanie opinii telefonicznie (wypełnienie ankiety przy wsparciu pracownika Biura Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych). Dyżury konsultacyjne prowadzone będą od 12 kwietnia do 5 maja br. w każdy poniedziałek i wtorek, w godz. 8.30-14.00 pod nr telefonu 81 466 16 20 - Protokołowane otwarte spotkania konsultacyjne z Mieszkańcami prowadzone on-line. Linki do spotkań: ➢12 kwietnia br. godz. 17:00 https://zoom.us/j/99784111997 ➢20 kwietnia br. godz. 12:00 https://zoom.us/j/98075469069 Wójt Gminy Garbów Kazimierz Firlej

Marzec-kwiecień 2021

UCHWAŁA ANTYSMOGOWA DLA WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Smog to efekt równoczesnego wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych i dużego zanieczyszczenia powietrza. W jego skład wchodzą: pyły zawieszone PM 2,5 i PM 10, para wodna, tlenki azotu i węgla oraz dwutlenek siarki. Tzw. uchwała antysmogowa, czyli uchwała Sejmiku Województwa Lubelskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa lubelskiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, została uchwalona 19 lutego 2021 roku. Uchwała zakłada stopniową wymianę przestarzałych, „trujących” instalacji o mocy mniejszej niż 1 MW. Te najgorsze, bezklasowe i klasyfikowane do 1 i 2 klasy mają zostać wymienione do 2024 roku. Do 1 stycznia 2030 roku wszystkie kotły na paliwa stałe będą musiały spełniać wymagania w zakresie sezonowej sprawności i emisji zanieczyszczeń określone w rozporządzeniu komisji UE 2015/1189. Ważniejsze zapisy z uchwały „antysmogowej”: I. Terminy wymiany instalacji wchodzą w życie: - z dn. 1 stycznia 2024 r. – kotły bezklasowe i instalacje klas 1 i 2 wg normy PN-EN 303-5:2002; - z dn. 1 stycznia 2027 r. – instalacje klas 3 i 4 wg normy PN-EN 303-5:2012; - z dn. 1 stycznia 2030 r. – instalacje klasy 5 wg ww. normy. II. Zakazuje się stosowania następujących paliw: 1. miałów i mułów węglowych, flotokoncentratów oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem; 2. węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem; 2. węgla kamiennego, który nie spełnia któregokolwiek z wymagań określonych prawem, oraz paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem; 4. biomasy, której wilgotność przekracza 20%. III. Zakazuje się użytkowania instalacji na paliwo stałe w nowo budowanych budynkach mających dostęp do sieci ciepłowniczej lub gazowej (po 1 maja 2021 r.). I V. O g r a n i c z e n i a i z a k a z y d o t y c z ą p o d m i o t ó w eksploatujących instalacje. V. Ograniczenia i zakazy obejmują cały rok kalendarzowy. Do pobrania: https://www.lubelskie.pl/.../uchwala-antysmogowa-uchwalona/ https://czystepowietrze.gov.pl/.../CZP-Ulotka-A5-Pa%C5... http://www.wfos.lublin.pl/czyste-powietrze.html

MINĘŁY DWA MIESIĄCE 1.03. Dzień Żołnierzy Wyklętych 8.03. Międzynarodowy Dzień Kobiet 11.03. Dzień Sołtysa 12.03. Posiedzenie Komisji Skarg i Wniosków 18.03. Zebranie Rady Społecznej SP ZOZ w Garbowie 21.03. Kiermasz wielkanocny zorganizowany przez GBP. 23.03. Sesja sołtysów 23.03.Walne Zebranie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Garbowskiej 25.03. XIX sesja Rady Gminy 28.03. Niedziela Palmowa 30.03. Posiedzenie Komisji Urbanistycznej 4-5.04. Wielkanoc 11.04. 60-lecie święceń kapłańskich ks. kan. Stanisława Wąsika 22.04. Międzynarodowy Dzień Ziemi 23.04. Odpust parafialny na św. Wojciecha w Garbowie

19


Światowy Dzień Kolekcjonera HP 5 marca już po raz trzeci obchodziliśmy Światowy Dzień Kolekcjonera HP! Z tej okazji ogłoszony został konkurs, w którym można było wygrać jeden z trzech egzemplarzy książki Harry Potter i kamień filozoficzny w języku Maori prosto z Nowej Zelandii. Gratka dla kolekcjonerów i miłośników serii!!! Aby wziąć udział w konkursie należało w komentarzu pod postem na facebooku dodać jedno zdjęcie swojej ulubionej książki z serii, całej kolekcji książek, figurek lub innych przedmiotów i gadżetów związanych z Harrym Potterem ze swojej biblioteczki. A następnie otrzymać największą ilość lajków. W konkursie wzięło udział 26 maniaków Harrego Pottera w tym mieszkanka naszej gminy Karolina Poleszak, która dzięki nieocenionemu wsparciu przyjaciół i osób nieznajomych zebrała ponad tysiąc polubieni w bardzo krótkim czasie. Dokładnie 1020 lajków w ciągu trzech dni. Tym samym została laureatką Konkursu.

Miejsca, które warto odwiedzić Wieś Wielkanoc W okresie wielkanocnym przyciąga wielu gości, jedyna w Polsce miejscowość ‒ Wielkanoc. znajdująca się w gminie Gołcza, w woj. małopolskim. Nazwa Wielkanoc przysługuje tylko trzem miejscom na świecie, a jedna z nich to właśnie wieś w Polsce. Pierwsze wzmianki o tej wiosce pochodzą z kronik sądowych z 1382 r. Nazwa miejscowości wbrew pierwszemu skojarzeniu nie nawiązuje do świąt, a do nazwiska rodziny Wielkanockich, którzy dawniej zamieszkiwali te ziemie. Do tej małej, podkrakowskiej wioski o wschodzie słońca w Wielki Piątek przybywa sporo osób, aby w źródełku przemyć twarz. Ponoć woda ta ma magiczne właściwości. Dzięki obmyciu się w niej, pomaga stanąć w prawdzie… Historia głosi, że w pobliżu mieszkał rycerz z dworu Kazimierza Wielkiego, Niemierza z Gołczy, który przy wielkanocnym źródełku miał spotykać się z przyszłą żoną Cudką. Choć miejscowość jest niepozorna i przybyli turyści nie mogą liczyć na szczególne atrakcje, to wciąż przyjeżdżają tutaj tylko dla samej nazwy tej miejscowości! Wielkanoc jest też nazwą kulturową oznaczającą, że w tej miejscowości był mocno rozwinięty kult Wielkanocy.

Wieś Pisanki „Mniejsze zainteresowanie budzi wieś Pisanki. Może dlatego, że trudniej do niej dojechać. Ukryta na Podlasiu ta mała miejscowość, z pewnością nie jest turystyczną mekką, a sama świąteczna nazwa, to za mało, żeby przyciągnąć gości. A szkoda… Na wschodzie Polski wielkanocne tradycje są wciąż żywe, a tutejsza kuchnia to kwintesencja staropolskich smaków. Może jednak warto w czasie Wielkanocy zajrzeć na Podlasie, a po drodze odwiedzić malutkie Pisanki?” Na podst. prasy

Kolekcję książek i gadżetów Harrego Pottera Pani Karoliny będzie można zobaczyć w GBP im. Bronisława Pietraka w Garbowie 2 maja, podczas Światowego Dnia Harrego Pottera. Serdeczne podziękowania dla wszystkich, którzy oddali swój głos i przyczynili się do sukcesu.

Wiadomości z parafii

Tekst i fot. Małgorzata Poleszak, dyr. GBP

Kiermasz Wielkanocny W dn. 21 marca, w namiocie ustawionym przed Urzędem Gminy, miał miejsce Kiermasz Wielkanocny, na którym swoje rękodzieło: palmy, stroiki, pisanki, serwetki, prezentowały twórczynie: Anna Chojnowska, Beata Chołżyńska, Agata Łuczycka, Ewelina P a w l a k i E w a Wi d z . Kiermasz zorganizowała GBP w Garbowie.

Do odnowionej zakrystii kościoła w Garbowie powrócił pierwszy z mebli oddanych do renowacji – kredensja. fot. arch. parafii

fot. M. Poleszak

Rekolekcje wielkopostne 9–12 marca 2021 r. w parafii Garbów rekolekcje prowadził ks. dr Andrzej Krasowski - proboszcz parafii w Świdniku. 19–21 marca w parafii Garbów – Cukrownia rekolekcje prowadził ks. Tomasz Boguta, proboszcz parafii p.w. Sainte Gertrude w Tubize w Belgii.

20

Msza św. w archikatedrze lubelskiej, w intencji Jubilatów W piątek 9 kwietnia 2021 r. o g. 12.00 w archikatedrze lubelskiej, dziękczynną Mszę św. sprawowali kapłani, którzy w tym roku przeżywają swoją 60. rocznicę święceń. Liturgii przewodniczył biskup Ryszard Karpiński. Do grona Dostojnych Jubilatów należy m.in. były wieloletni proboszcz parafii Garbów ks. kan. Stanisław Wąsik. 9 kwietnia 1961 roku w Katedrze Lubelskiej ówczesny biskup Piotr Kałwa udzielił święceń kapłańskim diakonom diecezji lubelskiej, wśród nich m.in. był ks. Stanisław Wąsik.

Głos Garbowa


Wieści z GTS Zawisza Garbów Utarło się, że piłka nożna to sport typowo męski. Jednak coraz częściej do głosu w futbolu zaczynają dochodzić dziewczęta. Piłka kobieca stale zyskuje na popularności. Nikogo nie dziwi rosnąca liczba zawodniczek czy też pań zajmujących się sędziowaniem spotkań. Moda na futbol kobiecy nie ominęła również Garbowa. W przeszłości mieliśmy drużynę żeńską prowadzoną przez trenera Marka Klimka, występującą w III lidze kobiet. Po rozwiązaniu zespołu zawodniczki kontynuują przygodę w innych klubach oraz w rozgrywkach akademickich. W naszych szeregach w dalszym ciągu pozostają jednak kontynuatorki trendu zapoczątkowanego przez starsze koleżanki. Jedna z naszych wychowanek Patrycja Drozd, będąc na wypożyczeniu w Perłach Lublin, w ostatnich dniach uzyskała wraz z zespołem awans do Centralnej Ligi Juniorów U-15. Gratulujemy! Patrząc na zaangażowanie dziewczyn, jesteśmy przekonani, że w przyszłości równie ciekawą przygodę ze sportem mogą zaliczyć młodsze koleżanki Patrycji, terminujące w naszym klubie: Maja Kawiak (rocznik 2009) oraz Jowita Zgierska (2013), Natalia Ziółkowska (2013), Natalia Drozd (2014). Tak więc do wstąpienia w szeregi Zawiszy zachęcamy nie tylko okolicznych chłopców, ale także dziewczynki. Wszystkie chętne osoby znajdą u nas miejsce. Grupy młodzieżowe Zawiszy Garbów w rundzie wiosennej obecnego sezonu: Trampkarze (ur. 2006 - 2007) Młodzicy (ur. 2008 - 2009) Orlicy (ur. 2010 - 2011) Żaki (ur. 2012 - 2013) Skrzaty (ur. 2014 i młodsi) Obowiązujące wytyczne sanitarne dopuszczają możliwość współzawodnictwa dzieci i młodzieży. Nasze drużyny regularnie trenują oraz biorą udział w rozgrywkach młodzieżowych. W ostatnich miesiącach rozgrywaliśmy mecze towarzyskie oraz braliśmy udział w kilku turniejach halowych (w Stężycy, Kraśniku, Wilkołazie, Karczmiskach), gdzie rywalizowaliśmy z innymi zespołami z terenu województwa lubelskiego. Jesteśmy przekonani, że możliwość uprawiania sportu i kontaktu z rówieśnikami przełoży się na dobrą kondycję psychofizyczną, mająca niebagatelny wpływ na prawidłowy rozwój dzieci w tych trudnych czasach pandemii. Przygotowania do rundy wiosennej rozpoczęła też drużyna seniorów. W pierwszym meczu sparingowym Zawisza zremisował 0:0 z Żyrzyniakiem Żyrzyn. Nasz klub konsekwentnie buduje zespół o wychowanków i zawodników miejscowych. Liczymy na udaną rundę rewanżową i awans do wyższej klasy rozgrywkowej Tekst i fot. Piotr Chabros

Z okazji Dnia Sołtysa, życzymy wszystkim Sołtysom Gminy Garbów zdrowia, nieustającej energii do działania na rzecz lokalnej społeczności, owocnej współpracy z mieszkańcami oraz wielu sukcesów w życiu prywatnym i zawodowym. Jednocześnie dziękujemy za dotychczasowy trud i wysiłek w pełnieniu tej zaszczytnej funkcji. Przewodniczący Rady Gminy Piotr Adamczyk

Marzec-kwiecień 2021

Wójt Gminy Garbów Kazimierz Firlej

21


Kalendarz imprez kulturalnych Garbów 2021 Miesiąc

STYCZEŃ

LUTY

MARZEC

KWIECIEŃ

MAJ

CZERWIEC

LIPIEC SIERPIEŃ

WRZESIEŃ

PAŹDZIER NIK

LISTOPAD

GRUDZIEŃ

Impreza Święto Trzech Króli w kościele pw. Przemieniania Pańskiego w Garbowie, konkurs dla dzieci – z nagrodami Wystawa „Patroni Roku 2021” Podsumowanie Konkursu „Planistyczne Future City Game” dla uczniów szkół z terenu gm. Garbów z Garbowa, Bogucina, Przybysławic Walentynki Dzień Kobiet 29.03. Kiermasz wielkanocny Wystawa „Żołnierze Wyklęci” Wystawa na świętego Patryka 28.03. Niedziela Palmowa

Odpowiedzialny Parafia Garbów, KSM, UG GBP

Ktoś powiedział, że zdjęcie to bardzo krótka chwila zatrzymana na wieczność i to jest prawda. Wszyscy mamy w domach stare fotografie, widnieją na nich nasi rodzice, dziadkowie, pradziadkowie lub ważne miejsca związane z naszym dzieciństwem i młodością. Wielką stratą byłoby, gdyby te fotografie, często zapomniane, zalegały jedynie półki i szuflady. Zachowane obrazy na starych zdjęciach mogą być świetną lekcją historii z życia rodziny i miejsca, w którym żyli. Warto z ich historią podzielić się z naszymi Czytelnikami.

Urząd Gminy i szkoły

GBP UG GBP GBP Parafie, KGW

Wystawa rocz. śmierci Jana Pawła II 60-lecie kapłaństwa ks. kan. Stanisława Wąsika Międzynarodowy Dzień Ziemi Wernisaż wystawy obrazów Krystyny Zlot

GBP

Rocznica Konstytucji 3 Maja Gminne Zawody Pożarnicze Promocja tomiku poezji „W rozterce” A. Muszyńskiego Tydzień Bibliotek

UG OSP Autor i TPZG

Boże Ciało Podziękowanie władz samorządowych laureatom konkursów przedmiotowych organizowanych przez LKO

Parafie, KGW

19-22.08. Spotkania Młodych Diecezji Lubelskiej SMAL 2021 Dożynki Gminno-Parafialne

KSM, Parafia UG Garbów, KGW

Rocz. wybuchu II wojny światowej Dożynki Wojewódzkie Narodowe Czytanie „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej 30-lecie TPZG i „Głosu Garbowa” Promocja książki „Miejsca pamięci w Gminie Garbów”

UG, Wójt Kombatanci UW GBP i szkoły

Wojewódzki konkurs recytatorski „Bronisław Pietrak - chłopski piewca Lubelszczyzny” Noc Bibliotek

SP w Garbowie

11 listopada - Rocz. Odzyskania niepodległości Turniej Wiedzy „Wielcy Polacy – Aleksander Fredro”

Fotogaleria starej fotogra ii

Parafia Garbów Szkoły Krystyna Zlot GBP, TPZG

GBP

Władze samorządowe

Zdjęcie pochodzi z lat powojennych, mogą być to lata pięćdziesiąte XX w. Zostało zrobione na podwórku mojego dziadka Andrzeja Bieńka w Bogucinie, po lewej stronie widać jego drewniany dom. W tym budynku mieściła się przed wojną szkoła podstawowa. Dziadek udostępnił pomieszczenia, które zostały przeznaczone do nauczania dzieci. Może ktoś rozpozna tu swoich bliskich lub znajomych! Czekamy na informację.

Serdecznie zapraszam do udostępniania dawnych zdjęć z ich opisem w „Głosie Garbowa”. Może uda się zobaczyć więcej twarzy dawnych mieszkańców naszej gminy i utworzyć Fotogalerię starej fotografii. Pamięć ludzka jest zawodna – daty, nazwiska, zdarzenia dość szybko z niej ulatują, dlatego warto zapisywać ważne wydarzenia. Hubert Bieniek huba1804@wp.pl lub glosgarbowa@o2.pl

Sprzątanie Świata 2021 Od kilku lat apelujemy, aby nie wyrzucać śmieci do lasu, rowów przydrożnych i na cudze posesje. Niestety zjawisko wyrzucania odpadów nie ustało, mimo że zorganizowany jest wywóz śmieci.

TPZG TPZG

GBP UG i OSP SP w Bogucinie

19.12. Kiermasz bożonarodzeniowy GBP Mikołajki w Bibliotece

Chciałby podziękować mieszkańcom Woli Przybysławskiej, części Zakopaniny za zorganizowanie i przeprowadzenia akcji sprzątania swojej okolicy. Efektem tej pracy było kilkanaście zebranych worków z odpadami oraz czysta i zadbana okolica. To bardzo miły i potrzebny gest w stronę czystego środowiska, jak też schludnego wizerunku naszej okolicy. Gratulujemy inicjatywy. Zapraszamy chętnych mieszkańców Małych i Dużych do podejmowania podobnych akcji. Kazimierz Firlej, Wójt Gminy Garbów

22

Głos Garbowa


Wielkanoc w parafii Garbów-Cukrownia

fot. A. Michalska

i w parafii Garbów

fot. S.M. Stępniak "GŁOS GARBOWA"- MIESIĘCZNIK. Redaguje kolegium w składzie: Redaktor naczelny - Stanisław M. Stępniak, sekretarz redakcji - Halina Stępniak Współpracują: Kazimierz Firlej, Małgorzata Sanaluta, Edyta Kramek, Marta Plecha, Elżbieta Stodulska, Piotr Chabros, Hubert Bieniek WYDAWCA: Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Garbowskiej, 21-080 Garbów, tel. kom. 537 496 490, e-mail: glosgarbowa@o2.pl DRUK: INTERGRAF, www.intergraf-lubartow.pl; nakład 550 egz.; Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych oraz zastrzega sobie prawo opracowania tekstów i zmiany tytułów


Fotorelacja z obchodów Niedzieli Palmowej w Garbowie

fot. Hubert Bieniek

Profile for garbow

Głos Garbowa marzec-kwiecień 2021  

Głos Garbowa marzec-kwiecień 2021  

Profile for garbow
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded