Issuu on Google+

Eventbranche 1 april 2014 dinsdag

Verdwalen in festivalbeleving Opinie & Debat 2082 woorden Festivalbezoekers gaan niet meer alleen voor de muziek naar festivals. Verven, rolschaatsen, workshops, verkleedpartijtjes en wc-races: Je kan het zo gek niet bedenken of je kan het tegenwoordig doen op festivals. Gaan festivalbezoekers nog wel voor de muziek en artiesten naar festivals of komen ze alleen nog maar voor de festivalbeleving? Dit is een vraag die mij als jongprofessional in de evenementen branche bezig houdt. In dit essay zal duidelijk worden hoe deze verschuiving zich manifesteert in Nederland. Festivals Voordat we ons kunnen buigen over festivalbeleving is het handig om wat meer te weten te over festival. Om erachter te komen wat een festival is, gaan we eerst naar het grote geheel kijken. De evenementen wereld groeit en groeit, maar in welk deel van deze branche horen festivals thuis? Er zijn veel studies die zich hebben gebogen over evenementen. Evenementen zijn volgens deze studies op verschillende manieren in te delen in groepen. Zo zou je ze aan de hand van de grootte in kunnen delen in de volgende categorieĂŤn van groot naar klein: Mega-events, Hallmark events, Major events en Local events (Skoultsos & Tsartas, 2010). Een ander voorbeeld van het categoriseren van evenementen is aan de hand van de toegankelijkheid. Zo krijg je privĂŠ feesten, besloten evenementen en publieke evenementen. In het geval van het laatste voorbeeld zouden festivals bij de laatste categorie behoren omdat ze voor het grote publiek toegankelijk zijn. Nu we weten waar festivals thuis horen gaan we wat dieper in op festivals in het algemeen. Want wat een

festival precies is zijn de meningen over verdeeld. In de Nederlandse encyclopedie staat: feestelijk veel verschillende voorstellingen achter elkaar. Op een vergelijkbare site woorden-boek.nl staat: Muziekfeest. En op Wiktionary: een reeks optredens; een groot evenement met zang en dans en muzikale optredens (http://www.encyclo.nl). Aan de hand van deze begrippen en een aantal kenmerken ga ik het begrip festival omschrijven. Een festival vindt plaats op een publieke plek gedurende een afgebakende periode. Festivals zijn, ongeacht hun doel, gericht op het creĂŤren van een unieke ervaring oftewel beleving en hebben een feestelijk karakter. Ieder festival is door de plaats, tijd en activiteiten anders dus je moet er zijn geweest om het echt mee te hebben gemaakt. Tot slot vinden er op festivals niet-alledaagse situaties en handelingen plaats, waardoor voor bezoekers de mogelijkheid ontstaat om te ontsnappen aan de werkelijkheid en zich anders te gedragen dan normaal (Pieter VanBosseghem, 2011). Het aantal festivalbezoekers is de laatste jaren enorm toegenomen. Dit heeft meerdere redenen. Een reden die genoemd kan worden is dat Nederlanders door de economische crisis er steeds vaker voor kiezen om niet op vakantie te gaan in het buitenland, maar in plaats daarvan naar een aantal festivals te gaan in eigen land. Ook worden de buitenshuis activiteiten waaronder festivals volgens het Sociaal Cultureel planbureau met steeds meer personen gedaan (SCP, 2013). Deze redenen zorgen er onder andere voor dat er meer Nederlanders festivals bezoeken en festivals ook vaker uitverkocht zijn. Festivals als Lowlands, Tomorrowland en Pinkpop zijn zelfs binnen een paar uur uitverkocht en moeten een hoop festivalliefhebbers teleurstellen (Tomorrowland volledig uitverkocht, 2014)


Festivalbeleving Als we gaan kijken naar het begrip festivalbeleving is dat uit te leggen als het totaalplaatje dat een festivalganger krijgt bij het bezoeken van een festival. Hierbij zitten onder andere de locatie, de line-up, de aankleding, de activiteiten en het eten bij inbegrepen. Al deze aspecten samen vormen festivalbeleving bij de bezoeker en als organisatie moet je er tegenwoordig voor zorgen dat alles klopt in dit totaalplaatje want voor de bezoeker is de muziek alleen allang geen trekpleister meer om veel geld uit te geven voor een bepaald festival. Er zijn talloze dingen op te noemen die op een festival aanwezig zijn om een festival de moeite waard maken en die het verblijf op bijvoorbeeld een festivalcamping vergemakkelijken en aantrekkelijker maken. Zo hebben veel festivals met camping voortaan een eigen nieuwskrant die je dagelijks op kan halen. Hierin staan de hoofdlijnen van het programma van diezelfde dag, maar ook de ervaringen van de dag ervoor. Het kan dus zomaar zijn dat jij als bezoeker in het festivalkrantje verschijnt met een foto die een dag eerder is genomen. Op deze manier maakt de organisatie gebruik van een medium die een groot bereik heeft en dagelijks het nieuws verspreidt. Tegenwoordig hebben veel festivals ook een eigen unieke app die de bezoekers kunnen downloaden. In deze app vind je bijvoorbeeld het overzicht van de podia (wat ook bijdraagt aan het maatschappelijk verantwoord ondernemen omdat je als organisatie niet gebruik maakt van papieren plattegronden), de DJ’s en een plattegrond met zaken als toiletten en foodstands. Via een GPS systeem in je telefoon in combinatie met deze app kan je ook gemakkelijk je tent terugvinden op de camping. En kan je foto’s en video’s via de social media kanalen op deze app te delen (Jeroen Palings, 2013). Leuke en innovatieve manieren dus om je bezoekers te bereiken en te betrekken bij de communicatie rondom het festival. Trends Uit veel bronnen is gebleken dat de organisatoren van festivals op steeds verschillende manieren festival bezoekers naar zich toe proberen te trekken. In een bron uit 2013 staat als nummer 1 trend intimiteit beschreven (eventbranche, 2013). Waar deze trend

eerst al werd gespot bij zakelijke evenementen, is intimiteit nu ook een trend geworden op festivals. Zo worden op festivals intieme plekjes gecreëerd en zie je ook dat kleinschaligere festivals met een beperkt aantal kaarten grote successen opleverden. Een tweede trend die is gespot, is het centraal stellen van eten. Daar waar vroeger genoegen werd genomen met friet, snacks en ijs, wordt het eten nu meegenomen bij het ontwikkelen van concepten. Mensen betalen veel geld en verwachten meer en meer een totaalbeleving waar eten niet in weg te denken is. Het een na het andere festival komt met bijzondere en vaak ook gezondere en milieubewustere gerechten die wat extra’s toevoegen aan de festivalbeleving. Zo kon je afgelopen jaar op pinkpop chocolade fonduen en kreeftenschotel eten. Ook was er een glutenvrije catering waar je in de ‘Glutenvrije Super’ een uitgebreid aanbod van glutenvrije producten kon kopen (Pinkpop, 2013). Zo willen organisaties inspelen op de behoefte van bezoekers, die vaak gezonder eten en deze levensstijl ook willen doorvoeren op festivals. Kwaliteit staat tegenwoordig hoog in het vaandel en dit wordt niet alleen doorgevoerd in de kwaliteit van het eten maar ook de plaats waar je het kunt consumeren. Op Tomorrowland kunnen festivalgangers tegenwoordig inschrijven om te dineren in een chique restaurant op het festival terrein. Hier kun je even rustig zitten en bijkomen met een uitzicht op de mainstage (Jeroen Palings, 2013). Met de opkomst van foodfestivals in Nederland is het plaatje van festivals rondom eten compleet. Vooral evenementen waar gerechten op mobiele keukens aangeprijsd worden, zijn helemaal hip. Deze hype is overgewaaid vanuit Amerika en is zogezegd ontstaan door de economische crisis, waardoor verschillende chefs de vaste keuken verlieten of gedwongen moesten verlaten door ontslag en besloten mobiel rond te trekken. Deze nieuwe manier van ondernemen is creatief, geeft veel vrijheid, is makkelijk aan te passen aan verschillende concepten en je kan het zo duur maken als je zelf wilt. ‘Er wordt goed over eten nagedacht en er wordt over goed eten nagedacht’, aldus Igor Sorko, medeoprichter van het nieuwe concept ‘Rollende Keukens’ (Sigrid Stamkot, 2013). Het openbreken van de leeftijd kan ook als trend worden gezien. Je ziet steeds meer festivals waar ook kinderen toegestaan zijn. Als muziek liefhebbende ouder kan je ervoor kiezen om tijdens een festival weekend je kinderen mee te nemen. Op Solar is er sinds een aantal jaar ook een speciaal stuk van de


camping afgezet dat beschouwd kan worden als ‘familie camping’. Er wordt over het festival ook gezegd dat het kindvriendelijk is en dus geen probleem om je kinderen rond te laten dwalen. Maar niet alleen aan de jonge kant van de leeftijdslijn wordt de leeftijd opengebroken: Steeds vaker is de oude garde ook vertegenwoordigd op festivals. Hier zullen meer organisaties op in gaan spelen. Het is nog even wachten op de 65+ uitrusttent (eventbranche, 2013). De laatste trend in de wereld van festivals die ik met jullie wil delen is het stellen van een merk boven een artiest. Vroeger gingen festivalbezoekers naar festivals om hun favoriete artiesten te zien spelen. Dit is de afgelopen jaren erg veranderd. Tegenwoordig is de festivalbeleving belangrijker dan de namen die optreden. Bekende festivals hoeven voor de start van de kaartverkoop niet eens de line-up bekend te maken om uit te verkopen. Hoe komt het dat een festival kan uitverkopen zonder prijs te geven welke artiesten er zullen optreden? Dit heeft vooral te maken met de verwachting die wordt geschept en door de ervaring van bezoekers afgelopen jaren (eventbranche, 2013). Tegentrend Lowlands is vanaf 2010 vier keer op rij in één keer uitverkocht. Dit jaar niet: Er waren op 5 februari nog 5.000 kaarten over. Wordt dit een trend of was het eenmalig? Festivalgangers lijken in eerste instantie dit jaar de kat uit de boom te kijken voor ze zichzelf vastleggen voor een festival. Dit is niet heel raar want de afgelopen jaren is naast een paar grote namen in de festival wereld, het aanbod goede festivals flink gestegen. Daarnaast is een kaartje voor Lowlands al gauw €200,- waar men in de tijd van crisis diep voor in het buideltje moet tasten en waar willen zien voor hun geld. Ook was Lowlands voor de kaartverkoop van start ging niet erg positief uitgelicht op social media platvormen: De eerste namen die waren vrijgegeven werden namelijk erg hartelijk ontvangen omdat deze al veel vaker op Lowlands hebben opgetreden. Voor vaste Lowlands bezoekers komt dit om die reden niet goed binnen. De organisatie van Lowlands is er misschien teveel van uitgegaan dat de vaste groep bezoekers toch wel komen, ongeacht de line-up. Nu blijkt dat ook zij, een van de snelst uitverkochte festivals van afgelopen jaren, zich moet vernieuwen om de festivalgangers tevreden te houden en naar zich toe te blijven trekken. Hoe dit fenomeen zich gaat ontwikkelen de komende jaren zal de tijd ons leren. Maar feit is dat bezoekers niet elk jaar zitten te wachten op dezelfde artiesten (Marjolein de Wit, 2012)

Een tweede voorbeeld van een festival waarbij de tegen trend zich duidelijk voordoet is Pinkpop. Dit jaar staan de Rolling Stones op het programma. Hier is het duidelijk dat veel festivalgangers echt voor de artiest naar Pinkpop gaan. Met deze artiesten wordt niet alleen de jonge garde aangesproken, maar ook de liefhebbers van middelbare leeftijd die hun favoriete artiesten uit de tijd van hun jeugd graag nog een keer willen zien spelen. Als je naar dit voorbeeld kijkt lijkt het dat fans van bekende artiesten in de rock sector nog wel voor de muziek naar een festival gaan dan alleen voor de festivalbeleving (Pinkpop.nl 2014) How far can they take it? Op dit moment proberen organisatoren van festivals met allerlei innovatieve en creatieve elementen bezoekers te blijven trekken, maar waar houdt dit op? Want waar het nu ‘hoe gekker hoe beter’ is, zal op een gegeven moment geen overtreffende trap meer mogelijk zijn. Of wel? Ik voorspel een tegenbeweging waar festivals juist weer terug zullen moeten grijpen naar de basis waarbij er twee verschillende groepen ontstaan: De ene groep zal ervoor blijven kiezen om zich steeds weer te laten verbazen, waar het ‘hoe gekker hoe beter’ zich voor zal moeten blijven ontwikkelen en die technologische ontwikkeling omarmen. En de andere groep zal juist behoefte hebben aan ‘doe maar normaal dan doen we gek genoeg’. Dit zie je nu al terug in het dagelijks leven. Er is een stroming ontstaan die zich afzet tegen de digitalisering en de technologische ontwikkeling en probeert terug te gaan naar de basis. LP’s, camera’s en analoge apparaten winnen terrein. Deze groep heeft genoeg van de updates en de technologische snufjes. Ze willen terug naar de basis en hoe het vroeger was. Dit zullen we over een aantal jaar, en misschien zelfs al wel dit jaar terug gaan zien in festivals. Er zullen festivals zijn die terug gaan naar de basis, het klein willen houden en inspelen op de trend intimiteit. Daarnaast zullen de grote festivals zich ook blijven ontwikkelen en de festivalgangers zullen blijven proberen te verbazen. Hoe festivals er over tien jaar uitzien en wat er dan allemaal wordt gedaan om de festivalbeleving van bezoekers compleet te maken? Op dit moment lijken festivals al een top te hebben bereikt. Maar we weten allemaal dat er wel weer wat nieuws en wonderbaarlijks verzonnen gaat worden. De tijd zal het leren.


April 01, 2014 Gaby van Brunschot DUTCH, NEDERLANDS Web Eventbranche.nl Festivalbeleving - de waarde van publieksevenementen http://onderzoek.hu.redesign.nl.live.evident.nl/~/media/LLL/Docs/Publicaties/Boek%20Festivalbeleving%20-%20oktober%202012.pdf , Harry van Vliet (2012) Top 10 trends in festivals en publieksevenementen http://www.eventbranche.nl/nieuws/top-10-trends-in-festivals-en-publieksevenementen-8636.html , Sjoerd Weikamp (15-11-2013) Loyaliteit van festivalgangers http://loyaltyfacts.nl/reizen-a-toerisme/286-loyaliteit-van-festivalgangers , onbekend (2013) Lowlands favoriete festival onder jongeren volgens enquĂŞte festivalbezoek http://www.cultuurbewust.nl/muziek-57522-lowlands-favoriete-festival-onder-jongeren-volgens-enquete-festivalbezoek/?_s2m=mobile , Marjolein de Wit (22-11-2012) Palings, J. (2014, December 17) Tomorrowland [web log post] Retreived from http://jeroenpalings.wordpress. com/2013/12/17/tomorrowland/ Waarom tentsletjes en crowdsurfers naar festivals gaan http://www.scriptiebank.be/scriptie/crowdsurfers-tentsletjes-en-polsbandjesverzamelaars-een-onderzoek-naar-de-motivaties-van-fe , Pieter VanBosseghem (2011) Woodstock http://nl.wikipedia.org/wiki/Woodstock_(muziekfestival) , onbekend (12-03-2014) http://blog.youngworks.nl/trends/top-10-jongerentrends-voor-2013 , Marnienke van der Maal (21-12-2012) Festivalbeleving drift naar hoger niveau http://www.ans-online.nl/blogs-beeld/festivalbeleving-drift-naar-hoger-niveau , Pleuni de Wild (26-02-2014) Festivalbeleving gaat soms voor de muziek http://www.metronieuws.nl/entertainment/festivalbeleving-gaat-soms-voor-de-muziek/SrZmep!MoeLT5yvBZVQM/ , onbekend (16-05-2013) Vrijheid en voedsel in een http://www.adfactor.nl/blog/detail/foodfestivals/#sthash.9Irmi5vh.dpuf , Sigrid Stamkot (2013) Beleven en meten https://www.vsbfonds.nl/media/164610/artikel_publieksbeleving.pdf , Herman van den Muijsenberg & Roanne van Leijden (2013) Crisis of niet: veel festivals verkopen (razendsnel) uit http://www.hln.be/hln/nl/1313/Festivals/article/detail/1666867/2013/07/10/Crisis-of-niet-Veel-festivals-verkopen-razendsnel-uit.dhtml , Coen Brandhorst (10-07-2013) Definitie festival http://www.encyclo.nl/begrip/Festival , onbekend Tomorrowlan 2014 is volledig uitverkocht http://www.stubru.be/programmas/allareas/tomorrowland2014isvollediguitverkocht , onbekend (15-02-2014)


Essay