Page 50

Rozdział 4: Dorośli w szkolnictwie wyższym

W Szwecji od roku 2003 wszystkie instytucje szkolnictwa wyższego zostały zobowiązane do dokonywania na żądanie oceny nabytych kompetencji i doświadczenia kandydatów niedysponujących formalnymi kwalifikacjami. W 2006 roku około 5800 kandydatów poprosiło o akredytację dotychczasowego kształcenia pozaformalnego i nieformalnego – w przypadku prawie 2000 kandydatów uznano, że spełniają oni wymogi przyjęcia na programy lub kursy, na które aplikowali. Ze względu na konkurencję ostatecznie na studia przyjęto tylko około 1000 kandydatów niestandardowych. W Zjednoczonym Królestwie (Anglia, Walia i Irlandia Północna) najbardziej rozpowszechnioną formę kwalifikacji wstępnych na studia stanowią egzaminy A Level, ale akceptowana jest też szeroka gama innych kwalifikacji, ponadto wiele instytucji przyjmuje także dorosłych kandydatów dysponujących odpowiednim doświadczeniem przy braku kwalifikacji formalnych. Agencja Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (QAA) wydała zbiór zasad, który zakłada, że w ocenie możliwości ukończenia przez danego kandydata wybranego programu należy brać pod uwagę różnego rodzaju przesłanki. Mogą do nich należeć umiejętności, zdolności, kwalifikacje, iwcześniejsze kształcenie i doświadczenie w innej dziedzinie, w tym zdobywane w miejscu pracy. W Islandii, zgodnie z Ustawą o instytucjach szkolnictwa wyższego (2006), uczelnie mogą przyjmować studentów niedysponujących wymaganymi kwalifikacjami formalnymi, którzy wykazują się odpowiednią wiedzą i dojrzałością. Decyzja w tej kwestii należy do poszczególnych instytucji. W Norwegii kandydaci w wieku powyżej 23 lat, którzy są w stanie udokumentować przynajmniej pięć lat edukacji, szkoleń i/lub doświadczenia zawodowego, mogą spełnić wymogi wstępne szkół wyższych poprzez uzyskanie odpowiedniego poziomu z sześciu przedmiotów (język norweski, język angielski, historia, przedmioty społeczne, matematyka, przyroda). Ponadto od roku 2001 instytucje szkolnictwa wyższego mają prawo przyjmować studentów w wieku powyżej 25 lat niedysponujących odpowiednimi formalnymi kwalifikacjami wstępnymi. O tym, czy kandydat kwalifikuje się do danego programu studiów, decyduje odpowiednia iuczelnia na podstawie jego wcześniejszego kształcenia pozaformalnego i nieformalnego. Podejście do akredytacji wcześniejszej nauki w procesie rekrutacji na studia w danym państwie może bardzo różnić się w zależności od instytucji szkolnictwa wyższego. Na przykład w Finlandii nieco inne zasady dotyczą alternatywnych dróg dostępu do uniwersytetów i politechnik. Podobnie jest w Belgii (Wspólnota Francuska), gdzie istnieją różnice między alternatywnymi ścieżkami dostępu do uniwersytetów, hautes écoles i szkół artystycznych. W tym kontekście warto odnotować, że w kilku krajach bardzo elastyczne, jeśli chodzi o kwalifikacje wstępne, są szkoły artystyczne i programy związane ze sztuką. Dotyczy to nie tylko państw, w których akredytacja wcześniejszego kształcenia podczas rekrutacji na studia jest standardową praktyką (np. Wspólnota Francuska i Wspólnota Flamandzka Belgii, Dania i Niemcy), ale także tych, gdzie zasadniczo nie daje ono dostępu do studiów (np. Republika Czeska i Słowenia). Należy jednocześnie zauważyć, że w Republice Czeskiej uczniowie, którzy nie ukończyli szkoły średniej II stopnia, nie mogą uzyskać tytułu akademickiego. W państwach, w których istnieje centralny system rekrutacji na studia (np. Dania i Irlandia), kandydaci niestandardowi mają często możliwość bezpośredniego kontaktowania się z wybranymi instytucjami szkolnictwa wyższego, co pozwala na ocenę i uwzględnienie ich kształcenia pozaformalnego i doświadczenia zawodowego. W Danii dostępne miejsca na studiach wyższych rozdziela się na dwa systemy kwotowe. Miejsca w pierwszej grupie są dzielone między kandydatów posiadających świadectwo ukończenia szkoły średniej II stopnia na podstawie średniej ocen. Kandydaci ci ubiegają się o przyjęcie na studia poprzez Skoordynowany System Rekrutacji (KOT). Miejsca w drugiej grupie (10% wszystkich miejsc na uniwersytetach) przyznaje się kandydatom na podstawie indywidualnej oceny dokonywanej przez poszczególne instytucje. W tej grupie kandydaci, którzy nie mają kwalifikacji na poziomie szkoły średniej II stopnia, mogą zostać przyjęci na studia, jeśli instytucja uzna, że dysponują oni kompetencjami zbliżonymi do tych wymaganych w przypadku egzaminów w szkołach średnich II stopnia. W Irlandii większość instytucji przygotowuje pulę miejsc zarezerwowanych dla dorosłych studentów. Generalnie instytucje szkolnictwa wyższego wymagają, by dorośli studenci zgłaszali się w pierwszej kolejności przez Centralne

49

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement