Page 35

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie

szkoły średniej II stopnia o orientacji zawodowej realizują przede wszystkim placówki kształcenia korespondencyjnego dla młodzieży. W Niemczech kształcenie ogólne dorosłych jest prowadzone przez odrębne instytucje zajmujące się przede wszystkim uczącymi się dorosłymi, podczas gdy zawodowe programy dla dorosłych na poziomie szkoły średniej II stopnia realizują placówki prywatne wspierane przez Federalną Agencję Zatrudnienia, a w mniejszym stopniu także instytucje oferujące programy kształcenia korespondencyjnego dla młodzieży. W Estonii dorośli mogą uzyskać wykształcenie podstawowe i ogólnokształcące na poziomie szkoły średniej II stopnia albo w 16 szkołach średnich II stopnia założonych specjalnie z myślą o dorosłych (täiskasvanute gümnaasium), albo w 18 oddziałach dla dorosłych utworzonych w zwykłych szkołach ogólnokształcących. Kształcenie zawodowe na poziomie szkoły średniej II stopnia może odbywać się w powszechnych szkołach zawodowych. Należy też odnotować, że placówki prowadzące formalne programy dla dorosłych uczniów należą w wielu państwach do najważniejszych instytucji oferujących kształcenie pozaformalne. W niektórych krajach określone placówki nie tylko prowadzą edukację formalną i pozaformalną, ale także oferują dodatkowe usługi związane z edukacją, m.in. w zakresie poradnictwa lub poświadczania kształcenia pozaformalnego i nieformalnego. Na przykład do działań prowadzonych przez sieci GRETA we Francji mogą należeć programy formalne, kursy pozaformalne, poświadczanie kształcenia pozaformalnego i nieformalnego, kursy opracowywane z myślą o określonych przedsiębiorstwach oraz usługi poradnictwa dla ich uczestników. Wreszcie, choć niniejszy zarys nie uwzględnia w szczególny sposób roli pracodawców i przedsiębiorców w opracowywaniu programów edukacji formalnej, należy odnotować, że oprócz programów praktyk, w których czas spędzany w instytucjach edukacyjnych przeplata się z pracą zawodową, programy formalne mogą być też prowadzone wyłącznie przez pracodawców. Na przykład w Zjednoczonym Królestwie programy kończące się uzyskaniem ogólnokrajowych kwalifikacji, zwłaszcza zawodowych, takich jak Ogólnokrajowe Kwalifikacje Zawodowe (NVQ), mogą być realizowane w zakładzie pracy przez instytucje prowadzące tam kształcenie lub bezpośrednio przez pracodawców. Wiele takich programów jest finansowanych w całości lub części przez państwo, a koszty innych pokrywają w całości pracodawcy. Podobna sytuacja występuje w Niemczech, gdzie osoby w wieku powyżej 18 lat nie mają obowiązku uczęszczania do placówek kształcenia zawodowego w czasie szkoleń zawodowych.

3.2. Dostosowanie edukacji formalnej do potrzeb dorosłych Skuteczna adaptacja programów formalnego kształcenia i szkoleń do potrzeb uczących się dorosłych może odgrywać istotną rolę w usuwaniu przeszkód w uczestnictwie w tego rodzaju zajęciach. Istnieją różne sposoby na osiągnięcie tego celu. Na przykład elastyczność programów można poprawić poprzez podział na moduły lub wprowadzenie alternatywnych sposobów realizacji, takich jak klasy wieczorowe, kształcenie korespondencyjne i e-nauczanie. Dorosłym uczniom oferuje się niekiedy usługi indywidualne, m.in. w zakresie poradnictwa lub poświadczania kwalifikacji zdobytych w kontekście pozaformalnym i nieformalnym. Niniejszy podrozdział zawiera zarys różnych inicjatyw związanych z modularyzacją programów formalnych, poświadczeniem wcześniejszej nauki (z możliwością uzyskania formalnych kwalifikacji), a także kształcenia na odległość i e-nauczania. Opisujemy w nim też, w jaki sposób kształcenie nauczycieli i instruktorów jest przystosowywane do potrzeb dorosłych uczniów.

3.2.1. Modularyzacja programów i zwiększenie elastyczności ścieżek kształcenia Modularyzacja jako metoda planowania programów kształcenia i szkoleń przyczynia się do indywidualizacji i różnicowania ścieżek kształcenia. Podział programów na kilka odrębnych modułów lub bloków umożliwia osobom uczącym się zdobywanie różnych kompetencji we własnym tempie

34

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement