Page 33

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie

obecnej są głównymi ośrodkami prowadzącymi kursy w pełnym wymiarze godzin dla osób w wieku 16-19 lat, kończące się uzyskaniem takich kwalifikacji ogólnych, jak GCSE i GCE A Level. Jednakże kolegia dalszej edukacji nie są jedynymi instytucjami oferującymi kursy formalnego kształcenia dla dorosłych. W Anglii i Walii (nie wszystkie regiony) funkcjonują również ośrodki kształcenia dorosłych i lokalne ośrodki edukacyjne. Placówki te skupiają się na kształceniu pozaformalnym, ale mogą też prowadzić programy edukacji formalnej dla dorosłych. Są one finansowane przez władze lokalne i różnią się od kolegiów sektora dalszej edukacji także sposobem zarządzania i finansowania. Odrębną grupę stanowią organizacje prywatne lub wolontariackie dotowane ze środków publicznych. Programy kształcenia formalnego oferowane w kolegiach w Szkocji mogą kończyć się uzyskaniem różnych kwalifikacji formalnych, takich jak szkocki certyfikat kwalifikacji, certyfikat krajowy, wyższy certyfikat krajowy, wyższy dyplom krajowy i szkockie kwalifikacje zawodowe. Większość uczniów tych kolegiów to osoby dorosłe w wieku powyżej 25 lat. W większości państw europejskich formalna edukacja dorosłych może być prowadzona zarówno przez powszechne instytucje edukacyjne kształcące dzieci i młodzież, jak i przez placówki skupiające się na dorosłych. Taka kombinacja rozwiązań istnieje na przykład w Estonii, Hiszpanii, Francji, na Cyprze, Litwie, Łotwie, w Holandii, Austrii, Portugalii, Słowenii, Finlandii i Norwegii. Jednakże nie zawsze wszystkie programy są prowadzone we wszystkich instytucjach. W Hispzanii kształcenie na poziomie podstawowym (ISCED 1 i 2) oraz maturalnym (kształcenie ogólne na poziomie szkoły średniej II stopnia – ISCED 3) dla dorosłych może być prowadzone albo w szkołach kształcących dzieci i młodzież, albo w specjalnych szkołach dla dorosłych. Oba rodzaje instytucji oraz wyspecjalizowane szkoły zawodowe mogą też prowadzić programy kształcenia zawodowego na poziomie średnio zaawansowanym (ISCED 3). We Francji państwowe szkoły średnie I i II stopnia są łączone na zasadzie bliskości geograficznej, co pozwala na współdzielenie zasobów i prowadzenie programów kształcenia i szkolenia dorosłych. Każda grupa tworzy sieć GRETA (tzn. grupę instytucji). Obecnie istnieje prawie 300 sieci GRETA oferujących kursy w około 6500 miejscach. Sieci GRETA mogą też prowadzić działalność poza własnymi placówkami, na przykład w firmach i więzieniach. Kursy oferowane przez poszczególne GRETA zależą od potrzeb wyrażonych przez lokalne władze lub sektor prywatny. W odniesieniu do powszechnych kwalifikacji formalnych programy są zróżnicowane: od programów na poziomie szkoły średniej II stopnia do krótkich programów i kwalifikacji zawodowych na poziomie wyższym. Nauczyciele i instruktorzy to przede wszystkim profesjonaliści pracujący w obrębie systemu edukacji początkowej, ale każda sieć dysponuje też własnymi kadrami odpowiedzialnymi za planowanie, organizację i ogólną koordynację zajęć. Formalne kwalifikacje zawodowe, takie jak BEP i CAP (oba na poziomie ISCED 3), można też uzyskać za pośrednictwem Krajowego Stowarzyszenia Kształcenia Zawodowego Dorosłych (AFPA). AFPA ma 22 oddziały regionalne i składa się z 274 ośrodków szkolenia/poświadczania kwalifikacji i 207 ośrodków poradnictwa. Sieci GRETA funkcjonują pod nadzorem Ministerstwa Edukacji, natomiast AFPA podlega Ministerstwu Pracy i skupia się na osobach poszukujących zatrudnienia oraz innych zagrożonych wykluczeniem z rynku pracy. Na Cyprze dorośli mogą uczestniczyć w kursach kształcenia na poziomie szkoły średniej II stopnia w szkołach średnich II stopnia dla dorosłych (esperina gymnasia) oraz w technikum wieczorowym w Nikozji, oferującym czteroletni kurs kończący się uzyskaniem świadectwa odpowiadającego świadectwu ukończenia szkoły średniej II stopnia (apolytirion). Na Litwie formalne kształcenie dorosłych jest realizowane w 17 ośrodkach kształcenia dorosłych oraz 13 ogólnokształcących szkołach dla dorosłych. Ponadto w 33 ogólnokształcących szkołach dla dzieci i młodzieży prowadzone są specjalne klasy dla dorosłych. Ogólnokształcące szkoły dla dorosłych oraz szkoły z klasami dla dorosłych oferują programy szkół podstawowych, średnich I stopnia oraz średnich II stopnia. Na Łotwie dorośli mogą uczestniczyć w kształceniu na poziomie szkoły średniej albo w klasach wieczorowych w powszechnych szkołach ogólnokształcących, albo w szkołach wyspecjalizowanych zwanych szkołami wieczorowymi lub zmianowymi, które prowadzą edukację „drugiej szansy” dla wszystkich grup wiekowych.

32

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement