Page 27

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie

osobnych świadectw/kwalifikacji. Dzięki takiemu podejściu dorośli uczniowie o różnym poziomie wiedzy i umiejętności mogą zostać włączeni do procesu kształcenia i szkoleń. W Hiszpanii edukacja dorosłych do poziomu szkoły średniej I stopnia (co odpowiada 10 latom nauki w szkole na poziomie ISCED 1 i 2) składa się z sześciu etapów. Jest ona skierowana do osób w wieku powyżej 18 lat, które nie ukończyły edukacji obowiązkowej. Wiedzę i umiejętności odpowiadające szkole podstawowej (sześć pierwszych lat nauki, poziom ISCED 1) nabywa się w ramach programów podzielonych zasadniczo na dwa poziomy (choć w niektórych Wspólnotach Autonomicznych są to trzy poziomy): umiejętność czytania i pisania (poziom pierwszy) oraz ujednolicanie umiejętności podstawowych (poziom drugi). Edukacja na poziomie szkoły średniej I stopnia (ISCED 2) podzielona jest na trzy obszary: komunikacja, umiejętności społeczne oraz nauka i technologia. Każdy obszar dzieli się na moduły (módulos). Ukończenie wszystkich modułów we wszystkich obszarach odpowiada ukończeniu kształcenia na poziomie szkoły średniej I stopnia. W Portugalii kształcenie dorosłych odpowiadające poziomowi szkoły średniej I i II stopnia jest prowadzone w formie różnych projektów, zwłaszcza kursów EFA (Educação e Formação de Adultos), w których może uczestniczyć każda osoba w wieku powyżej 18 lat. Kwalifikacje związane z pierwszymi dziewięcioma latami nauki (poziom ISCED 1 i 2) zdobywa się na kursach o trzech poziomach, kończących się uzyskaniem świadectw odpowiadających czwartej, szóstej i dziewiątej klasie. Kursy te składają się z czterech głównych obszarów: język i komunikacja, matematyka w życiu codziennym, technologie informacyjne oraz umiejętności obywatelskie i zatrudnialność. Podczas opracowywania itresci nauczania bierze się pod uwagę szczególne potrzeby dorosłych. Kursy na trzecim poziomie obejmują komponent zawodowy i prowadzą nie tylko do uzyskania świadectwa ukończenia trzeciego cyklu kształcenia podstawowego, ale także certyfikatu zawodowego na poziomie 1 i 2. Kursy EFA mogą być łączone z poświadczaniem, potwierdzaniem i certyfikowaniem kompetencji uzyskiwanych w kontekście pozaformalnym i nieformalnym. Ogólnie rzecz biorąc, dość trudno jest ocenić stopień, w jakim władze państwowe w Europie dbają o prowadzenie kształcenia na poziomie podstawowym i średnim I stopnia dla osób dorosłych. W niektórych krajach ustawodawstwo bezpośrednio mówi o kształceniu obowiązkowym, podstawowym i średnim I stopnia, wyznacza organy odpowiedzialne za jego prowadzenie, a czasami określa zakres tej edukacji. W Polsce Ustawa o systemie oświaty (1991) zakłada, że system edukacji musi dawać osobom dorosłym możliwość ukończenia kształcenia ogólnego. Za prowadzenie tego rodzaju kształcenia odpowiedzialne są samorządy lokalne. W Szwecji każdy samorząd ma obowiązek prowadzenia kształcenia podstawowego (odpowiadającego poziomom ISCED 1 i 2) dla tych osób dorosłych, które nie uzyskały świadectwa ukończenia edukacji obowiązkowej. Podstawowe kształcenie dorosłych prowadzone przez samorządy obejmuje wiedzę i umiejętności odpowiadające poziomowi uzyskiwanemu w szkole podstawowej. Kończy się ono otrzymaniem świadectwa, o ile uczeń uzyska odpowiednie oceny z czterech kluczowych przedmiotów: języka szwedzkiego lub szwedzkiego jako drugiego języka, języka angielskiego, matematyki i przedmiotów społecznych. W Norwegii edukacja dorosłych na poziomie szkoły podstawowej oraz średniej I stopnia jest organizowana przez samorządy. Są one odpowiedzialne za ocenę potrzeb i prowadzenie placówek. Kształcenie na poziomie szkoły podstawowej i średniej I stopnia realizuje się jako specjalne kursy dostępne dla wszystkich osób w wieku co najmniej 16 lat, potrzebujących tego rodzaju edukacji. Kursy na poziomie szkoły średniej I stopnia obejmują przede wszystkim trzy ostatnie klasy kształcenia obowiązkowego i kończą się egzaminami z poszczególnych przedmiotów. Kilka państw informuje, że prowadzi stosunkowo dużo kursów kończących się uzyskaniem świadectwa ukończenia szkoły średniej I stopnia. Na przykład w Hiszpanii w roku 2008/09 w kształceniu na poziomie szkoły średniej I stopnia w formie bezpośredniej lub korespondencyjnej uczestniczyło około 140 000 osób. W Polsce edukację dorosłych na poziomie szkoły średniej I stopnia prowadzi około 148 placówek (w roku szkolnym 2009/10 uczestniczyło w nich 14 464 osób). W Grecji istnieje 57 szkół „drugiej szansy” (SDE) prowadzących kształcenie na poziomie szkoły podstawowej

26

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement