Page 26

Rozdział 3: Uczący się dorośli i kwalifikacje do poziomu szkoły średniej II stopnia

Na przykład w Austrii ukończenie ogólnokształcącej szkoły średniej I stopnia (ISCED 2) jest warunkiem rozpoczęcia nauki w kolegium technicznym lub zawodowym średniego poziomu lub w akademickiej szkole średniej II stopnia. Ponadto bez uzyskania świadectwa ukończenia szkoły średniej I stopnia ma się stosunkowo niskie szanse na znalezienie możliwości odbycia praktyki. Podobnie jest w Polsce, gdzie bez uzyskania świadectwa ukończenia kształcenia obowiązkowego praktycznie nie ma możliwości kontynuowania nauki w obrębie systemu edukacji formalnej. W Holandii i Słowenii dorośli, którzy nie ukończyli szkoły średniej I stopnia, mogą uczestniczyć wyłącznie w krótkich programach kształcenia zawodowego na poziomie szkoły średniej II stopnia, ale nie mogą kształcić się w ramach dłuższych programów kształcenia i/lub szkolenia ogólnego bądź zawodowego na poziomie szkoły średniej II stopnia. Istnieją także państwa, w których ukończenie szkoły średniej I stopnia nie jest warunkiem koniecznym przejścia do szkoły średniej II stopnia i uzyskiwania kwalifikacji. W części z nich kształcenie w szkole średniej I stopnia (ISCED 2) nie kończy się uzyskaniem żadnego świadectwa (np. Belgia i Zjednoczone Królestwo). W innych krajach świadectwo wystawiane po ukończeniu szkoły średniej I stopnia nie jest wymagane przy rekrutacji do programów na poziomie szkoły średniej II stopnia. Na przykład we Francji zdanie egzaminu krajowego kończącego szkołę średnią I stopnia (brevet) nie jest warunkiem koniecznym do uzyskania wstępu do szkoły średniej II stopnia i uczestniczenia w kształceniu na tym poziomie. W Islandii do szkół średnich II stopnia wstęp mają wszystkie osoby, które osiągnęły wiek 16 lat – nie ma żadnych innych wymogów. W Finlandii placówki prowadzące kształcenie na poziomie szkoły średniej II stopnia mogą dobierać do 30% uczniów w ramach elastycznego systemu selekcji, tzn. na podstawie kryteriów wyznaczanych przez poszczególne placówki. Jednocześnie, jak się okaże w dalszej części niniejszego dokumentu, w kraju tym realizowane są formalne programy dla dorosłych, obejmujące program nauczania szkoły średniej I stopnia. W kilku państwach dorośli uczniowie, którzy nie ukończyli szkoły średniej I stopnia, mogą uzyskać świadectwo ukończenia takiej szkoły (lub podobny certyfikat dający dostęp do dalszego kształcenia w systemie formalnym) po ukończeniu programu kształcenia trwającego od roku do trzech lat. Tego rodzaju programy istnieją w takich państwach, jak Republika Czeska, Niemcy, Grecja, Włochy, Łotwa, Węgry, Polska, Rumunia i Słowacja. W niektórych przypadkach zawierają one element szkolenia zawodowego (np. na Łotwie, Węgrzech i Słowacji). W państwach nordyckich (Dania, Finlandia, Szwecja i Norwegia) dorośli uczniowie mogą wybrać naukę określonych przedmiotów lub zestawu przedmiotów celem ukończenia edukacji w zakresie podstawowym (odpowiadającym poziomom ISCED 1 i 2). W Danii kształcenie ogólne dorosłych składa się z kursów przedmiotowych, które można zakończyć egzaminem równoznacznym z egzaminami kończącymi Folkeskole (jednolitą strukturę kształcenia obowiązkowego). Istnieje też możliwość przystąpienia do ogólnego egzaminu prowadzącego do uzyskania świadectwa z pięciu przedmiotów: języka duńskiego, matematyki, języka angielskiego, przedmiotów przyrodniczych, a także do wyboru: języka francuskiego, niemieckiego, historii lub nauk społecznych. Po zdaniu tego egzaminu uczeń może przystąpić do programu przygotowawczego wyższego stopnia lub kursów przygotowawczych wyższego stopnia z odpowiednich pojedynczych przedmiotów (ISCED 3). W Finlandii kształcenie dorosłych w zakresie podstawowym opiera się na kursach. Osoby takie mogą uczyć się pojedynczych przedmiotów (np. języków) jako tzw. uczniowie przedmiotu lub przygotowywać się do egzaminów z kilku przedmiotów, kwalifikujących do przejścia na poziom ogólnokształcącej szkoły średniej II stopnia. W Portugalii i Hiszpanii – państwach charakteryzujących się stosunkowo niskim ogólnym poziomem udziału dorosłych w edukacji (więcej szczegółów – zob. podrozdział 1.1) – programy dla dorosłych do poziomu szkoły średniej I stopnia są podzielone na kilka etapów kończących się uzyskaniem

25

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement