Page 20

Rozdział 2: Definicja koncepcji formalnej edukacji dorosłych

Przy porównywaniu obu zestawów definicji da się zauważyć pewne różnice koncepcyjne między kształceniem formalnym, pozaformalnym i nieformalnym. Zgodnie z glosariuszem CEDEFOP (CEDEFOP, 2008) idea nauczania formalnego jest stosunkowo pojemna: obejmuje ono zajęcia odbywające się w „zorganizowanym, ustrukturyzowanym środowisku”, w ramach zajęć „przygotowanych wprost jako nauczanie”. Nauczanie pozaformalne jest natomiast „uwzględnione w planowanych zajęciach”, ale zajęcia te „nie są wprost planowane jako nauczanie”. Oznacza to, że w ramach tej koncepcji nauczanie formalne obejmuje nie tylko szkoły lub programy studiów wyższych kończące się uzyskaniem głównych kwalifikacji krajowych (takich jak świadectwo ukończenia szkoły średniej II stopnia, dyplom licencjata itp.), ale też różne krótkie formy kształcenia i szkolenia prowadzące do otrzymania różnego rodzaju świadectw. Definicja kształcenia formalnego zawarta w podręczniku Klasyfikacja zajęć edukacyjnych (Eurostat, 2006) jest bardziej restrykcyjna. Można z niej wyprowadzić wniosek, że kształcenie formalne obejmuje programy kończące się uzyskaniem najważniejszych krajowych kwalifikacji szkolnych lub akademickich, podczas gdy termin „edukacja pozaformalna” odnosi się do krótkoterminowych kursów szkoleniowych i edukacyjnych (np. kursów czytania i pisania dla dorosłych) przygotowujących do uzyskania różnego rodzaju świadectw . Należy jednak podkreślić, że oprócz głównych przywołanych tu definicji Eurostat wprowadza szereg kryteriów pozwalających na odróżnienie kształcenia formalnego od pozaformalnego. Kryteria te, poszerzające zakres kształcenia formalnego na inne zajęcia edukacyjne, zostały omówione w podrozdziale 2.2 niniejszego dokumentu. Kolejna różnica między przywołanymi zestawami definicji dotyczy nauczania nieformalnego. Glosariusz CEDEFOP określa kształcenie nieformalne jako nauczanie, „które w większości wypadków nie jest zamierzone przez osobę uczącą się”, podczas gdy podręcznik Eurostatu określa ten sam tryb jako „zamierzony, ale (…) mniej zorganizowany i mniej ustrukturyzowany”. Jeśli chodzi o nauczanie niezamierzone, Eurostat wprowadza uzupełniający termin „nauczania incydentalnego” i wyklucza ten rodzaj nauki z obserwacji statystycznej. Choć wspomniane wyżej różnice w definiowaniu kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego mogą wydawać się dość znaczące, wynikają one przede wszystkim z faktu, że oba dokumenty powstały w innych celach. Podręcznik Eurostatu miał być narzędziem służącym do kompilowania i przedstawiania porównywalnych statystyk i wskaźników dotyczących zajęć edukacyjnych (zarówno w obrębie danego kraju, jak i między państwami), podczas gdy głównym celem glosariusza CEDEFOP była identyfikacja i zdefiniowanie kluczowych terminów potrzebnych do zrozumienia bieżących regulacji dotyczących edukacji i szkoleń w Europie. Biorąc pod uwagę istnienie pewnych różnic koncepcyjnych w definiowaniu kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego, w podrozdziale 2.2 skupiamy się na koncepcji edukacji formalnej w ramach Badania Edukacji Dorosłych.

2.2. Edukacja formalna w ramach Badania Edukacji Dorosłych Jako baza koncepcyjna Badania Edukacji Dorosłych miał służyć podręcznik Eurostatu Klasyfikacja zajęć edukacyjnych (Eurostat, 2006). Oprócz podstawowych definicji kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego (zob. podrozdział 2.1) zawiera on szczegółowe informacje dotyczące kryteriów operacyjnych pozwalających na rozróżnienie poszczególnych rodzajów zajęć edukacyjnych. Jeśli chodzi o kształcenie formalne, od kształcenia pozaformalnego odróżnia je jedno kluczowe kryterium. Dotyczy ono tego, czy dane zajęcia mają prowadzić do wyniku dydaktycznego, który można odnaleźć w krajowych ramach kwalifikacji. Krajowe ramy kwalifikacji określane są jako:

19

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  
Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie  

Raport EURYDICE Dorośli w systemie edukacji formalnej: Polityka i praktyka w Europie przedstawia sytuację będącą następstwem realizacji Plan...

Advertisement