Issuu on Google+


του Ηλία Σεφέρογλου eliasseferoglou@freevox.gr

editorial # 51

Ιανουάριος 2012 ΤΕΥΧΟΣ ΠΕΝΗΝΤΑ ΕΝΑ

Ίσως τα δυσκολότερα Χριστούγεννα για αρκετούς συνανθρώπους μας. Η κατάσταση της Ελλάδας παραμένει τραγική. Τα «πράγματα» εξακολουθούν να απογοητεύουν τους πολίτες αυτής της χώρας. Η παραγωγικότητα, η φαντασία της γενιάς μας και η ελπίδα, έχουν σταματήσει εδώ και καιρό. Ο άνθρωπος μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες σκληραίνει. Σκληραίνει και αντιμετωπίζει τον διπλανό του σαν εχθρό μόνο και μόνο για να καταφέρει να επιβιώσει. Είναι το μόνο πράγμα που δεν μπορώ αυτές τις ημέρες. Η ψεύτικη αγάπη, που το πλαστό κλίμα των ημερών επιβάλει. Πρόσκαιρο ενδιαφέρον για το διπλανό σου, στον οποίο θα πρέπει να του πεις «καλημέρα, τι κάνεις, χρόνια πολλά». Κι όμως, αυτή η λέξη που κάνει τους ανθρώπους να μη σταματάνε να ονειρεύονται είναι που κρατάει την ανάγκη για συνύπαρξη με τον διπλανό μας ζωντανή.

Ελπίδα! Όταν τα πάντα πάνε απ’ το κακό στο χειρότερο, όταν δεν ξέρεις τι θα σου ξημερώσει την επόμενη μέρα, όταν δεν ξέρεις τι φταίει και καταντήσαμε έτσι, η λύση είναι μία. Να κοιτάξεις τον συνάνθρωπό σου, τον δίπλα σου στα μάτια και να του πεις:

«Μη φοβάσαι, πάμε μαζί!» Ίσως το μήνυμα που θα έπρεπε να περνάνε οι «γιορτές» να ήταν κάτι διαφορετικό και όχι ελάτε να «αγαπηθούμε» για καμιά βδομάδα, να καταναλώσουμε όσα δεν καταναλώνουμε ολόκληρη τη χρονιά και από 02/01 πάλι τα ίδια. Ξέρεις, οι άνθρωποι είναι ικανοί να παλεύουν μια αιωνιότητα για να καταφέρουν να ζήσουν μια στιγμή ενθουσιασμού. Μια στιγμή ευτυχίας. Δεν είναι ανάγκη να περιμένουν ούτε γιορτές, ούτε αργίες. Έχουν όμως ανάγκη να ξέρουν πως αν πέσεις θα έρθει κάποιος και θα σε σηκώσει, κάθε μέρα, κάθε στιγμή.

Εμπιστοσύνη! Ίσως, το μήνυμα των Χριστουγέννων έπρεπε να τονίζει πόσο απαραίτητο είναι να είμαστε αλληλέγγυοι, προς αυτούς που το έχουν πραγματική ανάγκη, κάθε μέρα. Να ξυπνάς και να τους λες:

Χρόνια πολλά!

51

Id The Oscar goes to: Για την επιτυχία αυτού του τεύχους θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους φίλους και τους αναγνώστες μας, αυτούς που μας στήριξαν στις γκρίνιες και τα ξενύχτια μας για την υπομονή τους και τους: Εκδότης: Ηλίας Σεφέρογλου eliasseferoglou@freevox.gr Διευθυντής Εντύπου: Νικόλας Λουκάκης nloukakis@freevox.gr Αρχισυντάκτης: Μάνος Λυπάκης m.lypakis@freevox.gr Σύμβουλος έκδοσης: Αντώνης Σπανάκης aspan@freevox.gr Marketing manager: Κωσταντίνος Σταυρακάκης konstantinos.stavrakakis@freevox.gr Συντάκτες: Αδαμάκη Ζωή, Αλευρά Φωτεινή, Δημόπουλος Θοδωρής, Καραδήμας Μανόλης, Καρουζάκης Στέφανος, Κοντομήτρος Θάνος, Κουτρούλης Κώστας, Κριτζάς Βύρων, Μανιάς Βασίλης, Μεσσαριτάκης Μάριος, Ντάλλη Κατερίνα, Παπαδακάκης Γιώργος, Παπαδάκη Ρούλα, Παπάζογλου Ρένα Creative art direction: Ground Branding Agency www.ground-co.gr Επιμέλεια Κειμένων: Ground Branding Agency www.ground-co.gr Διαχείρηση web: WebCare.gr

Κάθε μέρα… FREEVOX MAGAZINE Ηράκλειο // Αργυράκη 14 // 71201 tel & fax 2815 007391 www.freevox.gr // info@freevox.gr ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ

02


01


INDEX 51

Ιανουάριος 2012 ΤΕΥΧΟΣ ΠΕΝΗΝΤΑ

10 (ΣΟΥ ΕΥΧΟΜΑΙ ΝΑ ‘ΧΕΙΣ) ΠΙΣΤΗ 12 ΦΟΥΣΚΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΓΙΑΓΙΑ 14 BLUE 16 ΑΠΕ: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ 18 Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΣΙΕΡΑ ΛΕΟΝΕ 20 MERRY KISSMAS 31 ΓΙΟΡΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΠΑΜΕ ΥΠΑΙΘΡΟ 03 ΣΙΓΟΥΡΑ ΜΙΑ ΟΜΟΡΦΗ ΜΕΡΑ ΞΕΚΙΝΑ… 04 ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 12 ΚΡΗΤΗ ΜΟΥ ΟΜΟΡΦΟ ΧΩΡΙΟ! 16 ΤΕΛΙΚΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ; 18 ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤ’ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ! 24 ΚΡΗΤΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ ----------- ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ -----------------------------------------------------------------------------------------------------------10 11 12 14

06

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΛΙΓΟ SIMON SAYS PACMAN THIS & THAT

16 18 20 22

ΕCO² ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΒΙΝΙΕΤΕΣ GET A LIFE ART STORIES


Διαγωνισμός

FREEVOX Το FREEVOX magazine και το φυτώριο «Πιάσε Πράσινο» σε μια προσπάθεια να έρθει η φύση πιο κοντά στον άνθρωπο, αφού ο άνθρωπος της έχει γυρίσει την πλάτη, κληρώνει αυτόν το μήνα μιά πήλινη ζαρντινιέρα με βότανα! Γίνε φίλος του FREEVOX magazine στο facebook, δήλωσε το ενδιαφέρον σου στην αντίστοιχη εκδήλωση, «Πιάσε Πράσινο» και κέρδισε! Η κλήρωση θα γίνεται κάθε μήνα με την έκδοση του τεύχους του FREEVOX magazine. Τα δώρα θα παραλαμβάνονται είτε από το χώρο του φυτωρίου είτε από τα γραφεία του FREEVOX magazine. Μου αρέσει! · Σχολιάστε · Κοινοποιήστε

Άλμπουμ: Διαγωνισμοί Αποθηκεύστε τη στον υπολογιστή

Αναφορά φωτογραφίας Διαφήμιση


το μακρύ το κοντό μας ● Ζωή Αδαμάκη

Για το 2012: θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση. Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους. Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων... Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται. (Mario de Andrade)

● Ρένα Παπάζογλου

Πρόσεξε… την κακία μπορείς να την διαλέξεις εύκολα μέσα από ένα σωρό. Ευθύς είναι ο δρόμος της και πολύ κοντά εκεί που μένει. Αλλά μπροστά στην αρετή, οι αθάνατοι Θεοί έχουν τοποθετήσει τον ιδρώτα του ανθρώπου κι ο δρόμος που βγάζει εκεί είναι μακρύς κι ανηφορικός κι ανώμαλος στην αρχή. (Ησίοδος)

● Ηλίας Σεφέρογλου

Άγιε Βασίλη, αναφορικά με φέτος, άσε με να σου εξηγήσω...

● Αντώνης Σπανάκης

Αγ. Βασίλης: Hλία, συγκεκριμένα φέτος, ξέχνα το. Του χρόνου έχει ο Θεός (αν υπάρχει ακόμη).

● Νικόλας Λουκάκης

«Δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα από το να κατευθύνεις έναν άνθρωπο που ευημερεί, ενώ είναι απ’ τα πιο εύκολα πράγματα το να επιβληθείς σ’ έναν που ατύχησε.» (Πλούταρχος)

● Μανόλης Καραδήμας

«Παράξενο, αλλά… τις μεγάλες ψυχές γέννησαν η φτώχεια και η δυστυχία. Η ευημερία και η γαλήνη έφεραν μόνο την παχυσαρκία και την αδιαφορία». Σοϊλεμεζίδης Γ.

08

● Κατερίνα Ντάλλη

Περπατώ και χαμογελώ. Κάνω βόλτα στη στολισμένη και λουσμένη στο φως της πανσελήνου Θεσσαλονίκη. Οι δρόμοι σχεδόν άδειοι. Λιγοστός κόσμος κι εγώ απολαμβάνω τη βόλτα μου. «Κορίτσι μου, πεινάω. Σε παρακαλώ». Το χαμόγελο μου εξαφανίζεται καθώς βλέπω έναν κύριο να ικετεύει για λίγα ψίχουλα...

● Θάνος Κοντομήτρος

Μένω μονάχος στο παρόν μου να σώσω οτιδήποτε -αν σώζεται- κι ας έχω τις συνέπειες του νόμου, συνένοχο στο φόνο δε θα μ’ έχετε.

● Γιώργος Παπαδακάκης

Λοιπόν απ’τον Άγιο Βασίλη (της κοκακόλας), θέλω φέτος για τις γιορτές την παλιά μου ζωή πίσω. Θέλω τα φράγκα μου, τη δουλειά μου, την τηλεόραση μου, την ησυχία μου. Θέλω να πάω να ψηφίσω. Και μετά θέλω να μην αλλάξει τίποτα. ΄Αντε πια. Καλή χρονιά.

● Μάνος Λυπάκης

Δυστυχώς Γιώργο δεν θέλω να σου χαλάσω το Χριστουγεννιάτικο πνεύμα, αλλά η Coca Cola έφυγε για Βουλγαρία. Οπότε απευθύνσου στον τοπικό Άγιο Βασίλη της Φήμη. Για φράγκα δεν σου τάζω, ίσως κάτι γίνει με την τηλεόραση.


CRISIS PHOTOGRAPHY CONTEST Το FREEVOX magazine διοργανώνει φωτογραφικό διαγωνισμό με θέμα την κρίση. Ανεργία, απογοήτευση, «λουκέτα», πορείες, απεργίες, επεισόδια αλλά και η αναγκαστική επιστροφή στις ρίζες και σε παλιές συνήθειες, όπως και ευφάνταστες ιδέες ή αισιόδοξα μηνύματα διεξόδου, είναι μερικές από τις εικόνες που βιώνει ο «άνθρωπος» στην Ελλάδα και τον υπόλοιπο πλανήτη. Με χιούμορ ή χωρίς, όπως εσύ νομίζεις…. Αποθανάτισε μερικές από αυτές τις στιγμές και δείξε στον κόσμο την κρίση μέσα από τη δική σου οπτική ματιά. Στείλε μας την καλύτερή σου φωτογραφία στο: info@freevox.gr και πάρε μέρος στο διαγωνισμό. Στοιχεία Διαγωνισμού: Ο διαγωνισμός ξεκινά στις 5 Δεκεμβρίου 2011 και η τελευταία ημέρα υποβολής συμμετοχών είναι στις 31 Ιανουαρίου 2012. Όλες οι υποβληθείσες φωτογραφίες θα δημοσιευθούν στη σελίδα του FREEVOX magazine στο facebook για το διάστημα 1 Φεβρουαρίου 2012 μέχρι 28 Φεβρουαρίου 2012. Σε αυτό το χρονικό διάστημα οι φωτογραφίες θα αξιολογούνται στο facebook από τον κόσμο μέσω like που θα μπορεί να ψηφίζει όσες φωτογραφίες θέλει. Θα βραβευτούν οι 3 πρώτες φωτογραφίες με τα περισσότερα likes. Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στο facebook και στο freevox.gr στη 1 Μαρτίου 2012. Μετά το διαγωνισμό θα ακολουθήσει αφιέρωμα στο FREEVOX magazine, σχετικό με το πως βλέπει ο κόσμος την κρίση μέσα από το φωτογραφικό φακό, στο οποίο θα δημοσιευθούν οι βραβευμένες φωτογραφίες του διαγωνισμού. Ενημερωθείτε στο freevox.gr και στη σελίδα του FREEVOX magazine στο facebook σχετικά με τους όρους συμμετοχής

Δώρα Διαγωνισμού

1ος Νικητής

2ος Νικητής

3ος Νικητής

 Δύο διανυκτερεύσεις στο παραδοσιακό xωριό Βάμος στον Αποκόρωνα Χανίων.

 Ψηφιακή κορνίζα υψηλής ανάλυσης από την Electronet Πιτσουλάκης-Ρομπογιαννάκης.

 Χορηγία σειράς Pocket Coffee Table Books από τις εκδόσεις Ίτανος: Χανιά - Ρέθυμνο Ηράκλειο - Αγ. Νικόλαος - Ιεράπετρα - Σητεία.

 Χορηγία 1 τίτλου από τις εκδόσεις Ίτανος: «ΚΡΗΤΗ, μια γη στο μέσο βαθύχρωμου πελάγους».

στους τρεις νικητές θα δοθεί δώρο, χο*Και ρηγία του pinakas.gr, η εκτύπωση της φωτο-

 Χορηγία 2 τίτλων από τις εκδόσεις Ίτανος: «ΙΧΩΡ, Ταξίδι στις φλέβες του γίγαντα» & «Υπόγεια Ποτάμια».

γραφίας τελαρωμένη σε καμβά στις ανάλογες διαστάσεις.


του Γιώργου Παπαδακάκη liquidgrass@gmail.com

(σου εύχομαι να ‘χεις)

Πίστη

σήμερα ο μήνας έχει εννιά -παγκόσμια μέρα κατά της διαφθοράς- // αναρωτιέμαι αν γιορτάζεται σε αυτήν την χώρα // καλές γιορτές όπως και να ‘χει // στολίζονται οι δρόμοι και τα σπίτια για κάθε ενδεχόμενο // δε θα σε απασχολήσω πολύ // θέλω μόνο να σου ευχηθώ καλές γιορτές // καλό κουράγιο // και να ‘χεις πίστη: ο Άγιος Βασίλης θα έρθει νωρίς φέτος και μάλιστα από την πόρτα // γιατί τα τζάκια θα καίνε μόνιμα // πού να βρούμε λεφτά να βάλουμε πετρέλαιο έκλεισα την τηλεόραση // που μίλαγε για την Ευρώπη (των δεν ξέρω πια πόσων) // και άρχισα να πηγαινοέρχομαι στο πατρικό μου // στολισμένες κάρτες // χριστουγεννιάτικο δέντρο // μελομακάρονα στο τραπέζι // έφαγα ένα // μια παρόρμηση με οδήγησε στο υπόγειο του σπιτιού // όπου έτυχε να βρω ένα παλιό βιβλιαράκι -χωράει μέσα σε μια παλάμη- // παραπεταμένο μέσα σε ��ια κούτα με πράγματα που ποτέ δεν θα ξαναστολίσω // ένα μικρό ποίημα γραμμένο σε 35 γλώσσες // μου το ‘χε φέρει ο αδερφός μου από Βουλγαρία // πριν πολλά χρόνια // και το καταθέτω σε μια «πειραγμένη» μετάφραση // για να αντισταθμίσω την έλλειψη πολυτονικού στην σήμερον εποχήν (αχ βρε Άδωνι, του Αδώνιδος - ώ, Αδών μου - πώς θα γίνει να φέρουμε πίσω την οξεία και την περισπωμένη πέρα από τις ταμπέλες στο Υπουργείον;) Αφιερωμένο στην χριστουγεννιάτικη ληστεία που έρχεται - και σε αυτές που θα ακολουθήσουν αμέσως μετά. «Ω, νά - ανασαίνω // δουλεύω, υπάρχω // το στίχο σμιλεύω // (κατά πως μπορέσω) Στα μάτια αγριάδα // και φάτσα με φάτσα // ζωή σε κοιτάζω // και συ με κοιτάζεις. Παλεύω, κρατιέμαι // μαζί σου χτυπιέμαι. Ζωή - στα μαχαίρια // μαζί σου - μα όχι! // κανείς μην νομίσει // πως σου ‘χω και μίσος. Καθόλου, καθόλου! // κι αν ίσως πεθάνω // ζωή - που με χέρια // βαριά - ατσαλένια χτυπάς με // εγώ πάντα - εσέ θ’αγαπάω, εσέ θ’αγαπάω!

Ας πούμε - πως τώρα // θηλιά μου περνάνε // σκοινιού // και ρωτάνε: «τι λες, θες μιαν ώρα - ακόμη να ζήσεις;» // εγώ θα σκληρίσω: Αμέσως, αμέσως! // Εμπρός // την θηλιά μου // κακούργοι να βγάλτε! Ζωή - ναι για σένα // θα τα ‘κανα όλα // Ψηλά θα πετούσα // για να δοκιμάσω // μηχάνημα νέο. Θέ να ‘μπαινα μόνος // εγώ σε ρουκέτα // να βρω // θα πετούσα στο χάος, στο χάος // τον πιο μακρυσμένο // πλανήτη // τ’απείρου. Και όμως - θα νιώθω // και πάλι ένα χάδι // σα βλέπω ανώθεν // γαλάζια μια λάμψη. Και όμως - θα νιώθω // σαν ήμερο χάδι // ακόμα πως είμαι // πως ζω και υπάρχω. Μα τώρα - ας πούμε // μου παίρνετε - πόσα; // να, ένα σπειράκι // της πίστης μου όλης, Θα ούρλιαζα τότες // με ούρλιασμα πόνου // ωσά λαβωμένο // στο στήθος αγρίμι. Τι τάχα - θα μείνει // από μένανε τότε // μετά την ληστεία; Θα μείνω πια τότες // φτωχός σα ζητιάνος // μετά την ληστεία // θα είμαι μια νούλα. Θα θέλατε - ίσως // και να μου σκοτώστε // την πίστη που έχω // για όμορφες μέρες; την πίστη πως θα’ ρθει // ζωή πιο ωραία // ζωή πιο γεμάτη; Με τι θα χτυπήσετε; // Θα ρίξετε μολύβι; // Ποτέ!! // δεν μπορείτε! // οι σφαίρες δεν κάνουν Σε θώρακα είναι // η ζωή φυλαγμένη // και σφαίρα γι’ αυτήνε δεν βρέθηκε ακόμη, δεν βρέθηκε ακόμη!»

Νικολά Βαπτσάροφ (1909-1942) Υ.Γ.: Καλά χριστούγεννα και σε σένα, φανταστικέ Άγιε Βασίλη -το δώρο που μου έφερες- από νωρίς- φέτος ήταν απίστευτο! Μιλάμε, δεν υπάρχεις! Θέλω να σου στείλω και ‘γω με τη σειρά μου μακαρόνια, έμαθα πως σ’αρέσουν.

10


του Ηλία Σεφέρογλου eliasseferoglou@freevox.gr

Ήρθε η συγκυβέρνηση που λες, ρόλαρε, έφτασαν τα Χριστούγεννα και όπως αναμενόταν η δουλειά γίνεται σωστά. Δε λειτουργεί τίποτα και σε κανένα επίπεδο. Μια από τα ίδια… Πήραν το χρόνο που ήθελαν, κότσαραν τρεις από την ακροδεξιά, για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο, πέταξαν και εξ ολοκλήρου εκτός παιχνιδιού την αριστερά κι έτσι έτοιμη η πάστα. Πλέον, για ό,τι και αν συμβεί φταίει η κοινωνία. Φταις εσύ που ξέχασες πώς είναι να ξεπουλιέται η χώρα σου. Ξέχασες πως το έχεις ξαναζήσει. Ξέχασες πως για να ζήσεις αξιοπρεπώς, θα πρέπει να παλέψεις ξανά και ξανά για να κερδίσεις όλα τα αυτονόητα. Προτεκτοράτο η Ελλάς… Δεν είναι καινούργιο αυτό… Πάμε πάλι απ την αρχή… Οι θυσίες σου λαέ δεν πιάνουν τόπο γιατί δυστυχώς δε μπορούν να εφαρμοστούν, δεν υπάρχει, λέει, η απαραίτητη οργάνωση. Αν θέλεις όμως, έλα να πληρώσεις τη μία και μοναδική γκαρσονιέρα που έχεις στα Καμίνια για να μη σου κοπεί το ρεύμα του σπιτιού σου στις Μεσαμπελιές (ΝΤΟΟΟΟΟΟΪΝΚ). Από την άλλη, το 50% των νέων μέχρι 28 ετών δεν έχουν δουλειά. Παρόλα αυτά οι δημοσκοπήσεις δείχνουν καταλληλότερο για πρωθυπουργό τον Σαμαρά (χαχχαχαχαχαχαχα) ενώ, το 60% του λαού μας είναι ευχαριστημένο με την συγκρότηση αυτής της νέας κυβέρνησης η οποία έχει για πρωθυπουργό έναν ουσιαστικά άγνωστο, στο μέσο πολίτη, τεχνοκράτη και τρεις από αυτούς που μια ζωή απεχθανόμασταν μέχρι και να τους αναφέρουμε.

Τώρα θα μου πεις… Ας μπούμε στα Χριστούγεννα, που μας γεμίζουν με ελπίδα και βλέπουμε… Μα, απ’ ότι έμαθα φέτος ο Αγ. Βασίλης (και η ελπίδα μαζί) δε θα έρθει γιατί δεν έχει να πληρώσει τέλη - διόδια βενζίνες κ.λπ… Τέλοσπάντων… Δεν πειράζει και μόνοι μας θα τα καταφέρουμε. Λέω εγώ τώρα… Θα τα καταφέρουμε χωρίς δώρο Χριστουγέννων, χωρίς στον Ήλιο μοίρα… Ουφ κουράστηκα, δεν αντέχω άλλο αυτή τη μίζερη κατάσταση… Ξέρεις τι θα κάνω; Θα πάω να κλειστώ και εγώ μέσα στο σπίτι μου, θα βάλω στη διαπασών Sinatra και βούουουουρ θα στολίσω το προπέρσινο δεντράκι μου, με τις παμπάλαιες μπάλες 6-7 χρόνων. Σιγά μην τους κάνω τη χάρη. Το ξανασκέφτηκα… Λέω να πάρω το δεντράκι, να το στείλω σε αυτούς τους Ευρωπαίους να το στολίσουν… Εγώ λέω να βγω μια βόλτα, ελπίζω όταν θα γυρίσω να είναι όλα διαφορετικά. Να υπάρχει μία ταχύτατη ευημερία και όλοι μα όλοι οι άνθρωποι να είναι ευτυχισμένοι και δίκαιοι... ΧΑΧΑΧΑ και μετά γύρισα πλευρό και ξύπνησα. Αυτά για την ώρα. Πάω, πάω γιατί θα χάσω το αεροπλάνο για Σουηδία, πάω να δω πώς δουλεύει εκεί το σύστημα και θα σας πω. Είναι λέει, καλύτερα τα πράγματα. Εκεί θα έχει και φέτος ‘Αι Βασίλη. Το μόνο που θα λείπει θα είναι αυτός ο Κυριακάτικος ήλιος της Ελλάδας. Α και τώρα που το θυμήθηκα… Ρε συ, Ηράκλειο - Αθήνα - Ηράκλειο, τιμή_150,00€ και Αθήνα - Στοκχόλμη - Αθήνα, τιμή_135,00€. Τα συμπεράσματα δικά σας και… Καλά μας Χριστούγεννα

11


του Μάνου Λυπάκη m.lypakis@freevox.gr

12


Το χρήμα, Γιαγιά, λένε δεν υπάρχει.

Το είδες πουθενά σε πολλές δέσμες κοντά σου, εκτός από την εκπομπή του Αρναούτογλου; Ακόμα κι εκεί θα χουν βάλει ένα πενηντάευρω από την έξω πλευρά κι από μέσα θα ‘χει χαρτονομίσματα της Monopoly. Πού είναι τα μασούρια που έβαζες κάτω από το στρώμα ή μέσα στην τηλεόραση;

To χρήμα, Γιαγιά, λένε είναι εικονικό, είναι ψηφιακό.

Δεν το μετράμε στο χέρι με εκείνο τον ωραίο τρόπο που χάζευα μικρός που το μέτραγε ο παππούς, σαλιώνοντας τα δάχτυλά του. Τώρα το βλέπουμε μόνο με νούμερα σε οθόνες, σε κάρτες, σε χαρτιά, σε κωλόχαρτα. Η ατμόσφαιρα που αναπνέουμε πέρα από μπόχα έχει και ψηφία που πετάνε με αστραπιαία ταχύτητα από δω κι από κει. Περπατάμε στο δρόμο κι ένα 9 στριφογυρίζει στο αυτί μας. Πίνουμε καφέ κι ένα 6 κάθεται στην κούπα μας. Τρώμε σουβλάκι κι ένα 5 προσπαθεί να στριμωχτεί στην πίτα. Κάνουμε σεξ κι ένα 3 έχει κάτσει σαν μύγα στη μύτη μας και ακτινοβολεί απελπισία. Το δε 0 πιο περήφανο και δημοφιλές από ποτέ, έχει κάνει αρμένικη βίζιτα πάνω στο κεφάλι μας. Στον υπολογιστή τα νούμερα φεύγουν από το πληκτρολόγιο, στο τάβλι ξεκολλάνε από τα ζάρια. Μην τρελαίνεσαι με τον τρελαμένο απέναντι που χτυπάει σαν τρελός τα χέρια του στον αέρα χτυπώντας ανύπαρκτα μυγιαλούδια. Ψηφία είναι.

Το χρήμα, Γιαγιά, λένε είναι φούσκα.

Δουλεύουμε με τις ώρες και παίρνουμε φούσκες. Πληρώνουμε με φούσκες τους λογαριασμούς μας, αγοράζουμε με φούσκες, μας δίνουν ρέστα φούσκες, μας χρωστάνε φούσκες. Το βράδυ όταν γυρνάμε σπίτι βάζουμε το iphone κάτω, κάτι σαν το τεφτέρι γιαγιά, και

υπολογίζουμε πόσες φούσκες μας χρωστάνε και πόσες χρωστάμε. Από τα χέρια μας δεν περνάει τίποτα πέρα από κοπανιστό αέρα. Βάλαμε τον κοπανιστό αέρα στο γουδί και δώστου τον κόπανο. Κοπανάγαμε και ψηλώναμε. Κοπανάγαμε και γινόμασταν άντρες. Κοπανάγαμε και βάλαμε Dolce & Armani. Κοπανάγαμε και κάναμε τα μαλλιά κόκκινα περμανάντ, βάλαμε στο στήθος μας Wonderbra. Να αγγίξουμε το όνειρο, άβυζοι με στήθος, φαλακροί με μαλλιά, σπυριάρηδες με μεταξένια επιδερμίδα. Αναπτυχθήκαμε λέει. Αγοράζαμε κι αγοράζαμε. Κινητά, ακίνητα, αυτοκίνητα, αγαλματάκια ακούνητα μέρα ή νύχτα. Με ουρανοκατέβατα ψηφία παραγγείλαμε γήπεδα, πισίνες, αεροδρόμια, ξενοδοχεία, όπλα, μουσεία και μεταξωτά βρακιά. Όλα χρεωμένα από γαλλική μπουτίκ, πληρωμένα από Σαββατιάτικη λαϊκή. Και γίναμε πολυτελής χέστρα της Δύσης από Λιμόζ πορσελάνη, Ιταλική φινέτσα, Γερμανική ακρίβεια, Αμερικάνικο όνειρο και μια ανατολίτικη αίσθηση από Ρωσία. Κι αφού γεμίσαμε τις κοιλιές μας με 1ο πιάτο, 2ο πιάτο λαχταριστό αέρα κι απολαμβάναμε ορεκτικό ένα γκουρμέ βοριαδάκι με την αίσθηση του καλύτερου θαμώνα μαγαζιού, μας δίνουν λογαριασμό, λέγοντάς μας «Κλείνουμε κύριε». Και τρέχουμε φαγωμένοι και νυσταγμένοι τώρα να προλάβουμε να ξεπληρώσουμε μια ζωή που ποτέ δεν ζήσαμε και που ακριβοαγοράσαμε με λεφτά που ποτέ δεν είχαμε. Και στεκόμαστε, άντρες και γυναίκες, μπροστά στον καθρέφτη μας, και φτύνουμε καθημερινά στη μούρη αυτού που υπήρξαμε τη ροχάλα αυτού που είμαστε.

Φούσκες είμαστε κι εμείς, Γιαγιά. Και σαν φούσκες θα σπάσουμε.

13


του Αλέξη Φραγκάκη alfrtattoo@yahoo.gr

Δε θα προσπαθήσω να δώσω μια επιστημονική προσέγγιση στο θέμα. Δεν είμαι άλλωστε ο αρμόδιος. Τα παρακάτω είναι από την προσωπική μου σκοπιά και οπτική. Όλοι μας έχουμε περάσει κάποια αντίστοιχη κατάσταση και μην πει κανείς το αντίθετο. Να λέμε διπλωματικά ψέματα, μπορώ να το καταλάβω. Ή μάλλον, μπορώ να το δικαιολογήσω. Προφανώς το αμυντικό μας ένστικτο εκπέμπει S.O.S. Αλλά να λέμε και στον εαυτό μας ψέματα; Τσου. Η αυτοκριτική είναι καυτή διαδικασία.

Blue Είναι προφανές ότι η καθημερινότητα του Έλληνα έχει γίνει από δύσκολη εώς δυσβάσταχτη. Ναι, η Ελλάδα έχει πτωχεύσει (κι ας υποστηρίζουν το αντίθετο), τα χαράτσια φεύγουν σαν σφαίρες και οικογένειες πραγματικά ζορίζονται. Γνωστά όλα αυτά. Αλλά τα τελευταία χρόνια κάτι ακόμα έχει αλλάξει. Ο κόσμος είναι βαρύς. Σκυθρωποί στο δρόμο, σκεπτικοί. Πολλή κατήφεια ρε παιδί μου. Κάτι πρέπει να γίνει. Να αλλάξει.

14

Παρατηρώ ακόμα ότι, οι περισσότεροι αεργούν και τα πράγματα δεν θα φτ��άξουν από μόνα τους. Κλαίνε τη μοίρα τους και περιμένουν το Άγιο Πνεύμα. Μα πώς θα αλλάξει κάτι αν δεν το προκαλέσουμε; Πώς θα αλλάξει κάτι, αν εμείς οι ίδιοι δεν αλλάξουμε πρώτα τους εαυτούς μας; Πρέπει να ενεργοποιηθούμε. Να ορίζουμε στόχους, να προσπαθούμε με περισσότερη επιμονή. Όλα αυτά τα λέω, μήπως και αναθεωρήσουμε λίγο την οπτική μας. Μήπως δεν έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε; Μήπως ξαφνικά πρέπει να δουλέψουμε και γονατίσαμε; Ερωτήματαχαστούκια για μερικούς. Θυμάμαι τη δική μου περίπτωση, μικρότερος ηλικιακά, άραζα χαλαρός και δε με ένοιαζε τίποτα. Ήμουν ξεκούραστος. Τώρα πια, τρέχω σε χίλια πράγματα καθημερινά, κουράζομαι πολύ, αλλά είμαι πολύ πιο χαρούμενος. Δυσκολεύομαι, αλλά γουστάρω περισσότερο. O Albert Camus, είχε πει ότι ο 20ος αιώνας ήταν ο αιώνας του άγχους και ο 21ος της κατάθλιψης. Ας αφήσουμε πίσω μας αυτή τη δυσθυμία. Και μην βλέπετε όσους δεν έχουν πάρει χαμπάρι τι γίνεται. Απλά κάποιος άλλος σπρώχνει για αυτούς. Θα έρθει η ώρα τους κι εκείνων. Περισσότερα χαμόγελα ρε. Να περνάτε καλά!


του Μανόλη Καραδήμα m.karadimas@freevox.gr

eco2 Καινοτομίες στις ΑΠΕ

Η τελευταία λέξη της μόδας Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχουν διαφημιστεί αρκετά τα τελευταία χρόνια. Κυρίως λόγω της οδηγίας της ΕΕ για μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 20% μέχρι το 2020. Καθόλου κακό βέβαια αν αναλογιστούμε ότι οι ΑΠΕ αποτελούν τη βασική διέξοδο από την εξάρτησή μας σε ορυκτά καύσιμα και την ευκαιρία να γίνουμε πιο φιλικοί προς το περιβάλλον. Στην Ελλάδα έχουμε εστιάσει κυρίως στα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά συστήματα προς το παρόν. Όμως, οι επιστήμονες ανά τον κόσμο ποτέ δεν είναι ευχαριστημένοι με τις ήδη υπάρχουσες τεχνολογίες, αφού σχεδόν πάντα κάτι «καλύτερο» μπορεί να γίνει. Έτσι προσπαθούν να βρουν καινοτομίες σε όλες τις ανανεώσιμες πηγές ώστε να γίνουν αποδοτικότερες, «καθαρότερες» και πιο καθημερινές.

Αιολική ενέργεια μεγάλου υψομέτρου (HAWE) Η τεχνολογία στον τομέα της αιολικής ενέργειας πήγε ένα βήμα παραπέρα με τη χρήση των υπεράκτιων ανεμογεννητριών. Πλέον είναι δυνατόν πυκνοκατοικημένες παράκτιες περιοχές να καλύπτουν την ενεργειακή τους ζήτηση από ανεμογεννήτριες εγκατεστημένες μέσα στη θάλασσα. Όμως η καινοτομία της αιολικής ενέργειας μεγάλου υψόμετρου (HAWE) υπόσχεται να την κάνει ακόμα πιο αποτελεσματική. Η τεχνολογία αυτή εκμεταλλεύεται τους αιολικούς πόρους άνω των 2 χιλιομέτρων, όπου τα ρεύματα του αέρα είναι πιο σταθερά και πιο γρήγορα, με την ενέργειά τους να φτάνει τα 850 TW. Ούτε λίγο-ούτε πολύ, 22 εταιρείες έχουν ανακοινώσει τα σχέδιά τους για την ανάπτυξη πρωτοτύπων για την αξιοποίησή της. Μία από τις πρώτες εταιρείες του τομέα είναι η αμερικάνικη Joby Energy. Οι ιπτάμενες ανεμογεννήτριες της Joby έχουν σχήμα παραλληλόγραμμων χαρταετών, οι οποίοι έχουν έλικες καταμήκος των πλευρών τους. Οι χαρταετοί είναι δεμένοι στο έδαφος μέσω ενός μηχανικού συστήματος που αξιοποιεί την κινητική ενέργεια του ανέμου, μετατρέποντάς την σε ηλεκτρική. 16

Ηλιακά κτίρια Τα φωτοβολταϊκά στις στέγες διαδίδονται σε μεγάλο βαθμό και στην Ελλάδα. Στόχος η δημιουργία «ηλιακών» κτιρίων που είναι ενεργειακά ανεξάρτητα. Η Dow Solar έχει προχωρήσει στη μαζική παραγωγή «ηλιακών» σανίδων. Οι λεπτές σανίδες με τα ενσωματωμένα φωτοβολταϊκά τοποθετούνται στη στέγη και έχουν αρκετά υψηλή απόδοση. Η τεχνολογία Thin Film με φωτοβολταϊκά στοιχεία λεπτού υμενίου έχει αρχίσει να απασχολεί όλο και περισσότερο. Μπορεί να μην φτάνει τη μέγιστη απόδοση των φωτοβολταϊκών στοιχείων πυριτίου, αλλά είναι ιδιαίτερα αποδοτικό σε περιοχές με υψηλή θερμοκρασία. Τα μεγάλα τους πλεονεκτήματα είναι το ιδιαίτερα λεπτό πάχος τους και ότι μπορούν να είναι διαφανή, ώστε να τοποθετούνται ακόμα και σε παράθυρα σπιτιών και γραφείων. Η ισπανική εταιρεία EnSol έχει κατοχυρώσει το δικαίωμα ευρεσιτεχνίας για τον ψεκασμό ηλιακών στοιχείων Thin Film σε επιφάνειες όπως οι τοίχοι και τα παράθυρα. Η πατέντα της EnSol θα βγει στην αγορά το 2016 και υπόσχεται ενεργειακά ανεξάρτητα κτίρια «περιτυλιγμένα» με διάφανο Thin Film.


Ηλεκτρικοί δρόμοι

Τεχνητή Φωτοσύνθεση

Βασιζόμενος στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και στους τρόπους που μπορεί να γίνουν πιο αποδοτικά, ο Scott Brusaw, μηχανικός από το Idaho των ΗΠΑ, εφηύρε τους ηλεκτρικούς δρόμους. Πρόκειται για ένα οδόστρωμα φτιαγμένο από εξαιρετικά ανθεκτικό γυαλί. Κάτω από το στρώμα γυαλιού έχουν τοποθετηθεί ηλιακές κυψέλες που τροφοδοτούνται με την ηλιακή ενέργεια. Με την ενέργεια που θα παράγουν οι κυψέλες θα θερμαίνεται το οδόστρωμα, ώστε να καθαρίζει από τυχόν πάγο και θα τροφοδοτείται ο οδικός φωτισμός και οι σηματοδότες. Ταυτόχρονα θα μπορούν να φορτίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και να τροφοδοτήσουν με ηλεκτρική ενέργεια και τα κοντινά σπίτια. Όμως, το κόστος για την κατασκευή ενός τέτοιου έργου είναι εξαιρετικά υψηλό ακόμα. Υπολογίζεται πως για τη δημιουργία ενός χιλιομέτρου χρειάζονται περίπου 2 εκατ. ευρώ, που παραμένει αποθαρρυντικό παρότι ο δρόμος θα κάνει απόσβεση σε κάποια χρόνια. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμμερίζεται τις προσδοκίες της νέας τεχνολογίας και στο MIT έχουν ξεκινήσει ήδη έρευνες και για την κατασκευή ηλεκτρικών πεζοδρομίων. Στην πόλη Κρόμενι της Ολλανδίας, πάντως, έχουν ξεκινήσει την κατασκευή ηλιακού ποδηλατόδρομου και αναμένεται να δοθεί για κυκλοφορία μέσα στο επόμενο έτος.

Οι επιστήμονες προσπαθούν πολλές δεκαετίες να δημιουργήσουν ένα αποδοτικό ηλιακό φυτό που θα λειτουργεί με μεθόδους τεχνητής φωτοσύνθεσης. Πλέον μια επιστημονική ομάδα του MIT κατάφερε να τροποποιήσει πλήρως έναν «άκακο» ιό, ο οποίος μπορεί να μιμηθεί τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης και να δημιουργήσει ένα ηλιακό κύτταρο που θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Το ηλιακό κύτταρο έχει σχήμα τραπουλόχαρτου αλλά με πιο μικρό πάχος. Χρησιμοποιεί τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, όχι για να τραφεί σαν τα φυτά αλλά για να διασπάσει τα μόρια του νερού σε υδρογόνο και οξυγόνο. Το υδρογόνο και το οξυγόνο αποθηκεύονται σε ξεχωριστή κυψέλη καυσίμου, η οποία παράγει τον ηλεκτρισμό. Το ηλιακό φύλλο αποτελείται από πυρίτιο, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και καταλύτες από νικέλιο και κοβάλτιο, για να επιταχυνθούν οι χημικές αντιδράσεις. Τα υλικά αυτά είναι σχετικά φθηνά και ευρέως διαθέσιμα, ενώ μια τέτοια συσκευή τοποθετημένη σε 5 λίτρα νερό μπορεί να τροφοδοτήσει με ηλεκτρισμό μέχρι και ολόκληρο το σπίτι.

«Πράσινες» πτήσεις

«Υποβρύχιος Χαρταετός» Πρόκειται για τη γεννήτρια Deep Green της σουηδικής εταιρείας Minesto, που αξιοποιεί την κυματική και παλιρροιακή ενέργεια των ωκεανών ακόμα και σε χαμηλότερα ρεύματα. Η Deep Green, που πλεονεκτεί σε μέγεθος, αποτελείται από ένα πτερύγιο 12 μέτρων που έχει σχήμα χαρταετού και έχει πάνω του προσκολλημένη μία γεννήτρια που το μέγεθός της δεν ξεπερνά το ένα μέτρο. Το πτερύγιο συνδέεται μέσω ενός καλωδίου, μήκους περίπου 100 μέτρων, με ένα πηδάλιο που είναι δεμένο στον πυθμένα του ωκεανού. Η κίνηση του «υποβρύχιου χαρταετού» ενεργοποιεί τη γεννήτρια, η οποία με τη σειρά της δεσμεύει την ενέργεια των παλιρροιακών ρευμάτων και τη μετατρέπει σε ηλεκτρική. Η Minesto έχει καταφέρει να λάβει χρηματοδότηση για την εγκατάσταση «υποβρύχιων χαρταετών» στις ακτογραμμές της Β. Ιρλανδίας. Αν το εγχείρημα πετύχει, σχεδιάζει να τους επεκτείνει στις υπόλοιπες ακτογραμμές της Μ.Βρετανίας για την παραγωγή 530 GWh ετησίως μέχρι το 2020.

Η αεροπορική βιομηχανία εκπέμπει με τις πτήσεις της κάθε χρόνο περίπου 3,5 φορές περισσότερο CO2 απ’ ότι όλη η ηφαιστειακή δραστηριότητα όλων των ηφαιστείων του πλανήτη. Για να περιοριστούν αυτές οι εκπομπές έχουν ήδη μπει σε εφαρμογή οι «πράσινες» πτήσεις. Από τον Οκτώβριο τα αμερικάνικα επιβατικά αεροπλάνα ξεκίνησαν μόνιμες πτήσεις με βιοκαύσιμα από άλγη και μαγειρικά έλαια, ενώ και η KLM χρησιμοποιεί στις πτήσεις που συνδέουν το Άμστερνταμ με το Παρίσι βιοκηροζίνη από μαγειρικά έλαια. Η Lufthansa έχει αρχίσει τη χρήση βιοσυνθετικής κηροζίνης σε πτήσεις του εσωτερικού. Η βιοσυνθετική κηροζίνη παράγεται από καθαρή βιομάζα που προέρχεται από τα φυτά jatropha, camelina και από ζωικά λίπη. Οι περισσότερες αεροπορικές εταιρείες έχουν βάλει στο πρόγραμμά τους τις πράσινες πτήσεις, όπως η Virgin Atlantic που σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει, μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια, υβριδικά καύσιμα που προέρχονται από τα αέρια απόβλητα των χαλυβουργείων.

17


με τη Μαρία Τσόλκα

Η μυστική Σιέρα Λεόνε Τον Αύγουστο του 2008 μπήκα σε ένα αεροπλάνο με τη βαλίτσα μου γεμάτη ρούχα και πράγματα για ένα χρόνο ζωής στην επαρχία Κένεμα της Σιέρα Λεόνε. Η περίοδος αυτή ήταν μια απο τις πιο συγκλονιστικές της ζωής μου. Κάθε μέρα μια καινούργια περιπέτεια. Κάθε μέρα μια πρωτόγνωρη εμπειρία σε μια απο τις χώρες με την πιο υψηλή παιδική θνησιμότητα στον πλανήτη. Ένας τόπος που η καθημερινή διαβίωση είναι ένας αγώνας επιβίωσης που δεν έχω συναντήσει όμοιό του σε άλλα ταξίδια μου. Χιλιάδες ιστορίες που θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας. Δύσκολο να τις συνοψίσω σε μία παράγραφο. Θέλω μόνο να κεντρίσω το ανθρωπολογικό σας ενδιαφέρον στο φαινόμενο που ονομάζεται «Secret societies της Σιέρα Λεόνε». Πρόκειται για αρχαία κοινωνικά ιδρύματα στην ακτή της Δυτικής Αφρικής, που πρωταρχικός

18

σκοπός τους είναι η ρύθμιση της σεξουαλικής ταυτότητας και κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων. Οι «μυστικές κοινωνίες» παραμένουν καθοριστικός παράγοντας, μολονότι κρυφός, στις πολιτικές σχέσεις μεταξύ πόλης και υπαίθρου αλλά και μεταξύ ανδρών και γυναικών. Κάθε μία έχει ένα κρυφό «όπλο» και τα μέλη της προστατεύονται από αυτή την ιδιαίτερη δύναμη. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου το 1991 με 2002, τα μέλη μιας από τις ομάδες του RUF (Revolutionary United Front) ισχυριζόταν πως η «μυστική κοινωνία» τους, τους έκανε αόρατους στις σφαίρες των εχθρών. Τελετές στα βάθη της ζούγκλας συνδεδεμένες με τις «μυστικές κοινωνίες», σχετίζονται επίσης με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά FGM (Female Genital Mutilation) στον κόσμο, με 97% των γυναικών να έχουν υποστεί κλειτοριδοεκτομή σε ηλικία 9-10 ετών.


art music cine book alley

19


της Ζωής Αδαμάκη zadamaki@freevox.gr

Merry Kissmas Oh, yes… Έρχονται τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά και το κρίστμας σπίριτ αρχίζει να διαχέεται παντού γύρω μας, τριγύρω μας, μέσα μας, έξω μας και εμείς τα τετράχρονα χαιρόμαστε πολύ με κάτι τέτοια. Κάτι υπάρχει στον αέρα σαν να μου φαίνεται και παράλληλα με όλα τα περίεργα, τα ανησυχητικά και τα νταουνιασμένα, ήταν ό,τι έπρεπε τα τρίγωνα/κάλαντα να κάνουν εμφάνιση τώρα μπας και γίνει κάτι ρε παιδάκι μου και αλλάξει λίγο το ατμοσφαιρικό μας. Κάτι τα στολισμένα σπίτια (στολίστε λίγο ακόμα, δεν φαίνεστε από τον Άρη…), κάτι τα γιορτινά τραγούδια (όχι άλλο Λαστ-Κριστμας-αι-γκειβγιου-μαϊ-χαρτ, θα πυροβολήσω τον πιανίστα), κάτι τα γλυκά που πάνε κι έρχονται στο γραφείο και το «βαθύ» γκλιν-γκλιν-γκλιν με κυνηγάει να με λούσει με γιορτινή αστεροχρυσόσκονη. Δεν ξέρω αν είμαι η μόνη αλλά, καλά θα κάνετε να αρχίσετε σιγά - σιγά να το νιώθετε κι εσείς. Γιατί θέλω παρέα, γελάκια και ζουζουνιές. Και πολύ φυσιολογικά (!) μου ‘ρχονται στο μυαλό γιορτινές στιγμές, αγκαλιές, φιλιά και το δώρο που θα ζητήσω από τον ‘Αι Βασίλη. Κι επειδή όλα τα άλλα (νομίζω πως)

20

τα έχω, σκέφτηκα να του ζητήσω να μου στείλει κάτι σε εμπειρία για φέτος. Κάτι όπως την εμπειρία του τέλειου φιλιού, ας πούμε. Δεν ξέρω ακόμα, είναι υπαρκτό ή είναι ιδέα; Μου έχει συμβεί ή θα γίνει; Εξάλλου το ένα δεν αποκλείει το άλλο, έτσι δεν είναι; Λένε ότι το φιλί είναι αναμφίβολα η πιο διεθνής γλώσσα. Ε, ναι, λοιπόν δεν είναι μόνο… γαλλικό (οι Γάλλοι βέβαια το λένε «φιλί της ψυχής» γιατί και καλά αναμειγνύονται οι ψυχές των εραστών…). Και παρότι το φιλί στις δυτικές κοινωνίες είναι έκφραση αγάπης, στοργής ή ερωτικής επιθυμίας, σε άλλα μέρη του κόσμου έχει άλλα νοήματα (π.χ. οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι ποτέ δε φιλούσαν στο στόμα αλλά στη μύτη!) και σε ορισμένους πολιτισμούς δεν χρησιμοποιείται καν! Αλλά ας μείνουμε στα δικά μας. Δεν ξέρω τι, πώς και γιατί, πάντως, εφόσον ως μέσος άνθρωπος θα περάσω 20.160 λεπτά κατά τη διάρκεια της ζωής μου φιλώντας (κάποιον) και ταυτόχρονα γυμνάζοντας και τους 32 μυς του προσώπου μου, και δεδομένου ότι το φιλί μειώνει το στρες, την πίεση,

διατηρεί το μυαλό σε νορμάλ κατάσταση και το πιο σημαντικό είναι 10 φορές πιο καταπραϋντικό από τη μορφίνη στην καταπολέμηση του πόνου, (μάλιστα, να τα λέμε κι αυτά) θέλω να είναι τέτοιο που να μου παίρνει τα μυαλά. Να χτυπάει η καρδιά με τρέλα. Ταυτόχρονα, να μου κόβει την ανάσα και τα γόνατα. Και όλα αυτά για να τσεκάρω αν πραγματικά είναι το αντίδοτο για καλή υγεία, πού πήγε το μυαλό σας. Και επειδή σε αυτή τη ζωή, ακόμα μαθαίνω κι εγώ, αναρωτιέμαι που και που αν το «τέλειο φιλί» είναι θέμα χημείας μεταξύ μας ή αριστοτεχνικής κίνησης ή πάθους ή αγάπης ή έρωτα ή του απόλυτου «κάτι» ή όλα τα παραπάνω μαζί. Ένα είναι σίγουρο: αν το βρεις, μην το αφήσεις. Don’t push your luck, ίσως και να συμβαίνει μία φορά in a lifetime. Με μια βασική λεπτομέρεια/προϋπόθεση: αυτή την αίσθηση της απόλυτης μοναδικότητας να την έχουν αμοιβαία και οι δύο (που φιλιούνται, ντε!).


culture art music cine agenda book alley


από την Κατερίνα Ντάλλη k.ntalli@freevox

ART

art stories

«Έχουμε πολλά να πούμε. Να διαβάσουμε, να ανακαλύψουμε, να δούμε…» To 1ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης με τη συμμετοχή νέων συγγραφέων έως 35 ετών με έναν ή δυο τίτλους βιβλίων, 9 & 10 Δεκεμβρίου. Πλήθος εκδηλώσεων συμπληρώνουν δημιουργικά το φεστιβάλ όπως θεατρικά και μουσικά δρώμενα, εκθέσεις, διαγωνισμοί, εργαστήρια, μαραθώνιος ανάγνωσης. Δείτε περισσότερα: www.festivalneonlogotechnon.gr Το βραβείο Θερβάντες 2011 απονεμήθηκε στον 93ο Χιλιανό ποιητή Νικανόρ Πάρα.

Το Bicycle Film Festival έκανε στάση για 2η φορά στην Αθήνα 8-11 Δεκεμβρίου και έφερε προβολές, ανοιχτές συζητήσεις, εικαστική έκθεση με επίκεντρο το ποδήλατο. Περισσότερες πληροφορίες: www.bicyclefilmfestival.com/athens Το Βραβείο Αναγνωστών 2011 που διοργανώθηκε για 7η φορά από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και την ΕΡΤ, απονεμήθηκε στον Ισίδωρο Ζουργό για το βιβλίο του «Ανεμώλια», με «Τα Σακιά» της Ιωάννας Καρυστιάνη να έρχεται δεύτερο στις προτιμήσεις των αναγνωστών και τρίτο το βιβλίο «Για μια χούφτα βινύλια» της Χίλντα Παπαδημητρίου.

Σημαντικό βραβείο για Έλληνα γραφίστα. Ο Στέφανος Μιχαηλίδης από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος εργάζεται ως γραφίστας στο free press Εξώστης, κέρδισε το δεύτερο βραβείο στον παγκόσμιο διαγωνισμό της οργάνωσης International Freedom of Expression Exchange (Διεθνής Ανταλλαγή Ελεύθερης Έκφρασης). Ο διαγωνισμός αφορούσε το σχεδιασμό μιας αφίσας για την Παγκόσμια Ημέρα Κατά της Ατιμωρησίας.

Πάμε Τζάμπα

Γίνε φίλος του FREEVOX magazine στο facebook,

δήλωσε το ενδιαφέρον σου στην αντίστοιχη εκδήλωση και κέρδισε:

Τζάμπα Σινεμά

• 15 μονές προσκλήσεις για οποιαδήποτε ταινία στις κινηματογραφικές αίθουσες του Τεχνόπολις και του Βιτσέντζου Κορνάρου • 5 διπλές προσκλήσεις για οποιαδήποτε ταινία της Νέας Κινηματογραφικής Λέσχης Ηρακλείου

22

Η κλήρωση θα γίνεται κάθε μήνα με την έκδοση του τεύχους του FREEVOX magazine. Τα εισιτήρια ισχύουν για ένα μήνα, μέχρι και τον επόμενο διαγωνισμό.


ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ:


MUSIC

προτείνει ο Μάριος Μεσσαριτάκης oasis@freevox.gr www.mariomessa.gr

Fresh Albums

σιά. Σε 7 μακροσκελείς αλλά απλές συνθέσεις, καταφέρνει να σου δημιουργήσει αναμνήσεις από περασμένες, πιο αθώες εποχές και ηλικίες, έχοντας μια μαγευτικά χριστουγεννιάτικη αύρα. Δεν περίμενα με τίποτα ότι θα μπορούσα να ανατριχιάσω τόσο με τη φωνή του Elton John. Το μόνο που θες είναι να φιλήσεις τις φωνητικές χορδές της Bush.

EL CAMINO

DAN MANGAN

The Black Keys

Oh Fortune

Blues-rock, garage rock

Indie folk, Indie rock

9/10

To “El Camino” είναι το νέο άλμπουμ από τo αμερικανικό δίδυμο The Black Keys. Είχε προηγηθεί το σινγλάκι “Lonely Boy”, το οποίο κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο. Αισθάνομαι αρκετά παράξενα επειδή θέλω να γράψω μόνο θετικά, αλλά οι The Black Keys έχουν αναμφίβολα γίνει η μεγάλη ελπίδα της Rock μουσικής. Το τελευταίο άλμπουμ τους “Brothers” κέρδισε τρία βραβεία Grammy (Best Alternative Album, Best Performance Rock και Best Recording Package) και έχει πουλήσει πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα παγκοσμίως. Πώς όμως αυτοί οι blues-rockers από το Άκρον του Οχάιο, ξαφνικά έχουν πάρει τόσο μεγάλη αξία; Μια πειστική θεωρία είναι ότι έχουν κληρονόμησει το fanbase των “White Stripes”. Με τον Jack και την Meg να τα παρατάνε ένα μεγάλο κενό δημιουργήθηκε στον κόσμο της κιθάρας έτσι με μια ονομασία παρόμοια (Black Keys) έσπευσαν να το συμπληρώσουν. Στην πραγματικότητα, έχουν παραμερίσει τις άλλες μπάντες και με 7 αλμπουμ σε 9 χρόνια έχουν αναλάβει τα ηνία του είδους τους.

KATE BUSH

50 Words For Snow

Art rock, alternative rock

7.5/10

CHARTS

Η Kate Bush μετά από 6 χρόνια κυκλοφόρησε το “Words for Snow” ένα άλμπουμ μοναχικό και παγωμένο, οι ερμηνείες της Bush όμως αποπνέουν μια τρομερή οικειότητα και ζεστα-

24

7/10

Κάτι συνέβη στον Dan Mangan. Με το νέο άλμπουμ του, ο νεαρός μουσικός από το Βανκούβερ έδειξε ότι πραγματικά έχει ταλέντο. Μερικές φορές, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ακούει τον ίδιο τύπο που έγραψε το 2009, το “Nice, Nice, Very Nice”. To “Οh Fortune” είναι βαθύ και πλούσιο και βρίσκει τον Mangan να αφήνει πίσω το σοβαρό αγοράκι με τα τρελά γρατζούνισματα στην κιθάρα και να προσέγγιζει ένα επικό ορχηστρικό indie ροκ. Κάθε μελωδία είναι πολυδιάστατη και προσεκτικά δομημένη ενώ λαμβάνεις συνέχεια το πάθος του Mangan για την μουσική.

AMY WINEHOUSE

Lioness: Hidden Treasures R&B, soul, jazz, pop, neo soul

7,5/10

Είναι ο τίτλος του πρώτου άλμπουμ μετά θάνατον της Αmy Winehouse. Το άλμπουμ περιέχει τραγούδια τα οποία επιλέχθηκαν από τον Mark Ronson, τον Salaam Remi και την οικογένειά της. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε για φιλανθρωπικό σκοπό του Ιδρύματος Αmy Winehouse και περιλαμβάνει δώδεκα τραγούδια: τα τρία είναι επανεκτελέσεις και τα υπόλοιπα τραγούδια είναι ανέκδοτα ή demo από προηγούμενες επιτυχίες της Γουάινχαουζ. Το άλμπουμ περιέχει το τελευταίο τραγούδι της Winehouse με τον Τόνι Μπένετ, ‘’Body & Soul’’ το οποίο έχει κάνει μεγάλη επιτυχία στην Αμερική.

UK Album charts* 1. Olly Murs - In Case You Didn’t Know 2. Michael Bublé - Christmas 3. Rihanna - Talk That Talk 4. One Direction - Up All Night 5. Adele - 21 6. Il Divo - Wicked Game 7. Ed Sheeran - + 8. Coldplay - Mylo Xyloto 9. Westlife - Greatest Hits 10. Bruno Mars - Doo Wops & Hooligans

Ελληνικά charts* 1. Βέρτης Νίκος - Είμαι μαζί σου 2. Coldplay - Mylo Xyloto 3. Lou Reed - Metallica - Lulu 4. Various Artists - Coupe de Peigne 5. Ευρυδίκη - Ονειρεύομαι ακόμα… μαμά 6. Michael Jackson - Immortal 7. Evanescence - Evanescence Dig 8. Οικονομόπουλος Νίκος - Δώρο για σένα 9. Μπικάκης Στέλιος - Στην Κρήτη του χθες και του σήμερα 10. Various - Listen up

* επίσημες πωλήσεις στη Αγγλία σύμφωνα με ΒΒC

* επίσημες πωλήσεις στη χώρα μας σύμφωνα με IFPI


DVD (How to Train your Dragon)

REVIEW

Πώς να εκπαιδεύσετε το δράκο σας

I C

E N

από τον Vasilako www.vasilakos.org

Σκηνοθεσία: Ντιν Ντεμπλουά, Κρις Σάντερς Σενάριο: Γουίλιαμ Ντέιβις Φωνές: Τζέι Μπαρουσέλ, Τζέραρντ Μπάτλερ, Αμέρικα Φερέρα, Τζόνα Χιλ, Κρεγκ Φέργκιουσον Η.Π.Α. | 2010 | Κινούμενο Σχέδιο Περιπέτεια | 98’ | Dreamworks Κακή ■ Αδιάφορη * Μέτρια** Καλή *** Πολύ Καλή**** Εξαιρετική *****

Σκηνοθεσία: Λόνε Σέρφιγκ

Μια ημέρα (��ne Day) ***

Σενάριο: Ντέιβιντ Νίκολς Παίζουν: Τζιμ Στέρτζες, Αν Χάθαουεϊ Η.Π.Α. | 2011 | Δραματική κομεντί 107’ | Odeon

Η πιο ρομαντική και δακρύβρεχτη ιστορία για το 2011. To Οne Day αφηγείται την ιστορία δύο νέων πάνω σε μια ιδιαίτερα πρωτότυπη ιδέα. Την αποτύπωση μίας και μόνο ημέρας κάθε έτους και συγκεκριμένα της 15ης Ιουλίου σε ένα φάσμα χρόνου που φτάνει τα είκοσι χρόνια στο παρελθόν. Η Εμμα και ο Ντεξτερ γνωρίζονται για πρώτη φορά τη μέρα της αποφοίτησής τους από το πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου στις 15 Ιουλίου του 1991 και κάνουν τη συμφωνία να παραμείνουν φίλοι έπειτα από μια αποτυχημένη ερωτική προσπάθεια. Η Έμμα, ως φτωχή, άτυχη και άσχημη σερβιτόρα σε μεξικάνικο εστιατόρια ζει για πολλά χρόνια έναν κρυφό και ανεκπλήρωτο έρωτα για τον φίλο της, τη στιγμή που αυτός κάνει τη ζωή του, υπολογίζοντάς την μόνο ως το ψυχολογικό του αποκούμπι. Με το πέρασμα όμως του καιρού, οι καταστάσεις σιγά σιγά αντιστρέφονται και ο Ντέξτερ έρχεται όλο και πιο κοντά στη φίλη του, η οποία όμως την κρίσιμη στιγμή, εκφράζει διαφορετική άποψη για τη διαμορφωθείσα σχέση τους. Και τότε τα πράγματα παίρνουν έναν εντελώς αλλοπρόσαλλο δρόμο. Η ταινία διαθέτει αρκετές ανατροπές δείχνοντάς μας ότι πράγματα τα οποία σήμερα θεωρούμε ως αδιαπραγμάτευτα, στο πέρασμα του χρόνου φτάνουμε όχι μόνο στο σημείο να τα ξεπερνάμε αλλά και να αδυνατούμε να συλλάβουμε πως είναι δυνατόν να τα υποστηρίζαμε με τόσο σθένος στα χρόνια που πέρασαν. Παρά το εξαιρετικό σενάριο, η ταινία δεν κάνει το μεγάλο μπαμ. Αν και έχει πολύ ομαλή ροή και ορισμένα πολύ καλοφτιαγμένα μέρη, νομίζω ότι στο τέλος κάτι χάνεται στη γενική της εικόνα. Παρόλα αυτά πρόκειται για την απόλυτη ταινία για ζευγάρια για το 2011. Επίσης είναι εξαιρετική και για πρώτο ραντεβού!

26

Μια από τις καλύτερες ταινίες του 2010! Νεαρός Σκανδιναβός φιλόζωος μελαχρινός Βίκινγκ, γιος του Βάρβαρου και Αιμοσταγή Αρχηγού της φυλής, μετά από συνεχόμενες γκάφες και αναποδιές που τον εκθέτουν στο χωριό του, αναλαμβάνει την ευθύνη να εκπαιδευτεί στο κυνήγι ιπτάμενων δράκων, περνώντας με αυτόν τον τρόπο από την παιδική ηλικία στην εφηβική, ικανοποιώντας έτσι και το όνειρο του πατέρα του να τον δει κάποια στιγμή να γίνεται σκληροτράχηλος πολεμιστής όπως και αυτός! Και ενώ η φυλή του βρίσκεται σε πόλεμο με τα ιπτάμενα τέρατα, ο Χίκαπ (Λόξυγγας στα Ελληνικά…) έρχεται τυχαία σε επαφή με το πιο σπάνιο κι άγριο είδος δράκου, το οποίο στο πέρασμα του χρόνου γίνεται το πιο υπάκουο κατοικίδιό της Σκανδιναβικής γης! Με σύνθημά του την αγάπη προς το συνάνθρωπο κ την αποδοχή της διαφορετικότητας, η ταινία είναι ένας ύμνος στη φιλία περνώντας το μήνυμα του σεβασμού προς οτιδήποτε μας περιβάλει, ανεξάρτητα με το πόσο διαφορετικό μπορεί αυτό να φαίνεται στα μάτια μας. Ο μικρός αδύναμος κ ευγενής Hiccup ο οποίος έχει από τα πλέον επιτυχημένα ονόματα στην ιστορία των κινουμένων σχεδίων ερμηνεύεται υ π έ ρ ο χ α από τον Jay Baruchel (The Sorcerer’s Apprentice) την ώρα που η φωνή του Gerard «This is Spartaaa» Butler κολλάει γάντι στον αχώνευτο πολεμοχαρή πατέρα του. O Τοοthless, πρωταγωνιστής «κακός» Δράκος είναι σχεδιασμένος στα πρότυπα του πιο όμορφου και συμπαθητικού κουταβιού της εγκυκλοπαίδειας των ζώων και σε γενικές γραμμές η ταινία δεν αφήνει ποτέ το χαμόγελο να φύγει από το πρόσωπό του θεατή. Να συμπληρώσουμε ότι το τέλος είναι μια «βόμβα συγκίνησης» κι ότι θα κλάψετε όπως τότε που πρωτοείδατε τη σκηνή του τέλους στον «Κύκλο των Χαμένων Ποιητών».


Καζαμπλάνκα / (Casablanca)

Σκηνοθεσία: Μάικλ Κέρτιζ / Σενάριο: αδελφοί Επστάιν και Χάουαρντ Κοτς / Παίζουν: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Ίνγκριντ Μπέργκμαν / Η.Π.Α. / 1942 / Αισθηματική, Δράμα / 102’

Αλήθεια, τι μπορεί να γράψει κάποιος για μια ταινία του 1942 που κατάφερε μέσα σε μόλις 100 λεπτά να συγκεντρώσει αξιωματικούς των Ναζί, ένα στριφνό Αμερικανό ζεν πρεμιέ αντι(υπερ)ήρωα, μια πανέμορφη γυναίκα της Αντίστασης, τον πιο γνωστό πιανίστα όλων των εποχών, μια μελωδία που έχουμε σιγοψιθυρίσει όλοι, και μια σκηνή αποχαιρετισμού δίπλα στους έλικες ενός αεροπλάνου που έχει χαραχτεί με χρυσά γράμματα στην Κινηματογραφική Βίβλο. H Casablanca συμπληρώνει το 2012 70 χρόνια από την κυκλοφορία της και όπως και το soundtrack της δηλώνει γίνεται όλο και καλύτερη “As time goes by”. O Humphrey Bogart, ιδιοκτήτης νυχτερινού μαγαζιού στην Casablanca έρχεται μέσα σε μια νύχτα αντιμέτωπος με το παρελθόν του και διχάζεται ανάμεσα στην καρδιά και τη λογική του. Η Ιngrid Bergman, ο έρωτας της ζωής του που έχασε μέσα στη δίνη του πολέμου και ξανασυνάντησε ξαφνι-

κά εκείνο το βράδυ, πρέπει πάση θυσία να εγκαταλείψει άμεσα την πόλη, παρέα με τον αντιστασιακό σύζυγό της. Θα τη βοηθήσει; Ή μήπως... Το σημαντικό με την Καζαμπλάνκα είναι ότι ο καθένας μπορεί να τη λατρέψει για διαφορετικούς λόγους. Άλλος για την εκπληκτική της ατμόσφαιρα. Άλλος για το love story ανάμεσα στον Rick και την Ilsa. Άλλος για τα κουστούμια της. Άλλος για τον περίφημο διάλογο ανάμεσα σε Sam και Ilsa που κλείνει με το “Play it Again Sam”. Προσωπικά όμως, θέλω να ξεχωρίζω μία σκηνή. Η Ilsa έχει φύγει από το μπαρ, o Sam αναζητάει τον Rick και τον βρίσκει στα σκοτάδια αγκαλιά με ένα μπουκάλι ουίσκι. Όταν λοιπόν του ζητάει να φύγουν, να τα παρατήσουν όλα και να μην κοιτάξουν πίσω, ο Rick, βρισκόμενος μέσα στην ένταση του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου και όντας στο στόχαστρο όλων

(συμμάχων και ναζί), μπορεί και σκέφτεται ΜΟΝΟ ένα πράγμα: “Of all the Gin joints in all the towns in all the world... She had to walk into mine!”.

27


από τη Ρούλα Παπαδάκη culture@freevox.gr

AGENDA

Ηράκλειο

21/12

6 ΥΕARS BLOW UP ANNIVERSARY Βραδιά αφιερωμένη σε μουσική που ακούσατε όλο το 2011 αλλά και που θα ακούσετε για πρώτη φορά.130 CD με τα καλύτερα τραγούδια του 2011 περιμένουν τους πρώτους που θα έρθουν. Blow up bar Ώρα έναρξης: 22:00

22/12

ANALOG WAY #3

23/12 & 30/12

HIGH TECH SESSIONS 3... a blend of deep tech house & groovy techno

23/12

Dj Pith, Dj Jem, Pj Tommie, Gi Ant

30/12

Thomas K, Pj Tommie, Minitone, Legna Παγοποιείον First Flour Undergound Ώρα έναρξης: 23:00

25/12

djtzinas W/ MRBiGK

Rafinaria Club (Ηράκλειο)

Dancefloor moods with reggae/mushup/hip hop/ latin/dnb and dubstep vibes!

23/12

Παγοποιείον First Flour Undergound Ώρα έναρξης: 23:00

Ο Νίκος Παπάζογλου και η Μαρία Πολίτη στα decks

KEEP CALM AND CARRY ON – IT’S A MODS LIFE On Decks: Eleanna Daskalaki & Theodore Kolokotronis Blow up bar

25/12

03-07/01

Maria Politi - Denny Kem Kostas Dimitrokalis

Πύλη Αγίου Γεωργίου

Happy Early Sundays

Room 109 In The City 18:00-02:00

NO MIND & AAS punk, garage & rockabilly Rolling Stone

ΑΝΤΑΛΛΑΖΟΥΜΕ ΑΓΟΡΑΖΟΥΜΕ

24-25/12 Αναδρομές live

29/12

Ζαφείρης Μελάς Ηράκλειο

ΨΑΡΟΓΙΩΡΓΗΣ «Θεωρείον» Ώρα έναρξης 22:00

28

Γενική είσοδος: 10 Ευρώ

Η παράσταση είναι ακατάλληλη για ανηλίκους κάτω των 15 ετών

Έως 31/01 «Καθαροί πια» ΔΕΝ

Το Προσκοπικό Δίκτυο Ηρακλείου ανταλλάζει μεταχειρισμένα ή όχι αντικείμενα με συσκευασμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας. Την εκδήλωσή μας θα ντύσουν μουσικά συγκροτήματα ρoκ και έντεχνης ξένης και ελληνικής μουσικής. Λότζια Ηρακλείου 18:00 - 21:00

3,5&6/1: 21:30, 4&7/1: 20:00 και 22:00 Τηλ. Κρατήσεων: 2810 223333, 2810 324711, 6936 771593

26/12

27/12

«117 Ξεκλειδώματα» Από την Jam Art Company

Κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή η Θεατρική Ομάδα Ιυττός παρουσιάζει το έργο της Sarah Kane για περιορισμένες παραστάσεις. Art Box (Βάσου Στρατηγού 8, Ηράκλειο)

Ώρα έναρξης: 22:00 Πληροφορίες, κρατήσεις: 6947890281

Κάθε Τετάρτη

REVOLT Wednesdays MR.ROUSSOS & FRIEND Plastelina Alchohol & Music Democracy


Κάθε Πέμπτη  CUBA NIGHTS

Χορευτικές βραδιές πλημυρισμένες με Κουβανέζικους ρυθμούς, με τη συμμετοχή πολλών χορευτικών ομάδων από Ηράκλειο Ρέθυμνο και Χανιά. La Brasserie Ώρα έναρξης 22:00

Κάθε Λασίθι Παρασκευή Νύχτες με rock και hard 22/12 rock μουσική «4 εποχές» Χανιά

Ρέθυμνο

13-29/12 Χανιά

Έως 05/01 «Ο χώρος του χρόνου»

Μεγάλη αναδρομική έκθεση ζωγραφικής του Μιχάλη Μανουσάκη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων

Κάθε Τετάρτη VINTAGE PARTY Απών bar Χανιά

«Η Βασίλισσα του Χιονιού»

Ο Θεατρικός Περίπλους παρουσιάζει την παράσταση του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Παιδική Σκηνή (Κουρμούλη 127) Πληροφορίες, κρατήσεις: 6945458516 Ρέθυμνο

Κάθε Πέμπτη

“PIGS AND DIAMONDS” Μουσική από τα 80’s και τα 90’s IceProject Ώρα έναρξης: 23:30

PRE XMAS - NO RABBITZ & FRIENDS DalMare 23:30- 06:00 Ελευθερίου Βενιζέλου Σητεία

23/12

Efrén López & Στέλιος Πετράκης «Το Καφέ» Ώρα έναρξης: 22:00 Σητεία

24/12

Κάθε Κυριακή

THE MADDEST MUSIC IN THE CITY Seven club Ώρα έναρξης: 21:30 Ιεράπετρα

Κάθε Παρασκευή  TODAY’S BEST GREEK HITS!

Βραδιές γεμάτες με όλα τα ελληνικά hits της τελευταίας 20ετιας, 90s & 00s Lotus night sensation Άγιος Νικόλαος

X-MAS EVE Μaria Politi on dexx Candia Bar Aγιος Νικόλαος Ώρα έναρξης: 24:00

Κάθε Κυριακή

LATIN ΒΡΑΔΙΕΣ Molo Cafe Bar Ώρα έναρξης: 21:00  Άγιος Νικόλαος

Ρέθυμνο

29


Βιβλιοκριτικές από το Βύρων Κριτζά b.kritzas@freevox.gr

1. Το νήμα

της Victoria Hislop Εκδόσεις Διόπτρα, 2011 607 σελ. Τιμή: € 19,00

1

Η Βικτόρια γλυκάθηκε με την ελληνική ιστορία και σκέφτηκε να γράψει άλλο ένα βιβλίο με απώτερο σκοπό και κρυφό πόθο να γίνει σήριαλ σε κάποιο από τα μεγάλα κανάλια της TV. Οπότε διάβασε το μάθημά της, έκανε την έρευνά της και λόκαρε την Θεσσαλονίκη του 1917 με την μεγάλη πυρκαγιά όπου κάηκαν μέσα σε 32 ώρες, 9.500 σπίτια, βάλε και λίγο ανταλλαγή πληθυσμών και μια δόση έρωτα και έδεσε το γλυκό. Το βιβλίο της πουλάει σαν το ζεστό ψωμί. Όπως δηλώνει σε μια συνέντευξή της, δεν γνώριζε τίποτα για όλα αυτά και ρωτούσε από περιέργεια τι δουλειά έχουν οι μιναρέδες στη συμπρωτεύουσα όταν βρέθηκε εκεί για μια ομιλία.

2. Το τανγκό των Χριστουγέννων του Γιάννη Ξανθούλη

Εκδόσεις Καστανιώτη, 2011 173 σελ. Τιμή: € 12,78

2

3

Επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη το βιβλίο του Γιάννη Ξανθούλη. Μάλιστα σύντομα το περιμένουμε και στις αίθουσες με ενδιαφέρον καστ. Το «τανγκό» πραγματεύεται την τρέλα ενός μονόχνωτου υπολοχαγού για τη νεαρή σύζυγο του αντισυνταγματάρχη Λόγγου. Όλα αυτά με φόντο τ�� στρατόπεδο Βάτη στον Έβρο το 1970. Ο Ξανθούλης αναφέρει πως το Τανγκό των Χριστουγέννων αρχικά ήταν ένα διήγημα-παραγγελία του περιοδικού PLAYBOY (!!) για το Πάσχα. Ξεκίνησε ως Τανγκό το Πάσχα κι όταν το 2003 ο Καστανιώτης του ζήτησε μια χριστουγεννιάτικη νουβέλα, που θα κυκλοφορούσε με κάθε γιορταστική καλλιέπεια, το Πάσχα μεταλλάχτηκε σε Χριστούγεννα, με ανάλογη ανάπτυξη των ηρώων.

3. Το τελευταίο γράμμα από τον εραστή σου της Τζότζο Μόις

Ωκεανίδα, 2011 664 σελ. Τιμή: € 20,00

4

30

Η δημοσιογράφος Έλι ψάχνει στα αρχεία της εφημερίδας όπου εργάζεται να βρει μια ιστορία, αν και δεν πιστεύει ότι θα

βρει κάτι ενδιαφέρον. Όταν ανακαλύπτει το γράμμα κάποιου εραστή, γραμμένο το 1960, με το οποίο ο άντρας ζητάει από τη γυναίκα να αφήσει το σύζυγό της, παγιδεύεται από τη γοητεία της ξεχασμένης ερωτικής ιστορίας. Ίσως επειδή ζει κι αυτή τη δική της ρομαντική ιστορία με ένα παντρεμένο άντρα. Η Τζένιφερ μετά από ένα ατύχημα ανοίγει τα μάτια της σ’ ένα νοσοκομείο. Δε θυμάται τίποτα -τον άντρα της, το φίλο της, ποια ήταν. Όταν γυρίζει σπίτι της, ανακαλύπτει ένα κρυμμένο γράμμα, κι αρχίζει να θυμάται τον εραστή για τον οποίο ήταν έτοιμη να διακινδυνέψει τα πάντα. Οι ιστορίες έρωτα, πάθους, μοιχείας κι απώλειας της Έλι και της Τζένιφερ εμπλέκονται σ’ ένα πλούσιο συγκινησιακά μυθιστόρημα διανθισμένο με πραγματικά ερωτικά γράμματα. Όλα αυτά μετουσιώνονται στο βραβείο καλύτερου ρομαντικού μυθιστορήματος για το 2011.

4. Πασαδόροι και βαστάζοι

της Αθηνάς Κακούρη

Εκδόσεις Καστανιώτη, 2011 302 σελ. Τιμή: € 15,98

Σε μια πόλη όπου το ρεύμα έχει κοπεί λόγω της πολυήμερης απεργίας της Εταιρείας Ηλεκτρισμού, μια παρέα ετερόκλητων ανθρώπων ξαναζεί το κλίμα της παλαιάς γειτονιάς. Χωρίς σύγχρονες πολυτέλειες, χωρίς τηλεόραση, ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή ασανσέρ, επιστρέφουν σε μια ατμόσφαιρα ρομαντική αλλά απρόβλεπτη, όπου συμβαίνουν διάφορα περίεργα και μυστηριώδη, κατανοητά ή ακατανόητα. Ένα δαχτυλίδι εξαφανίζεται, μια παντρεμένη φλερτάρει με έναν άγνωστο, μια γυναίκα επιτίθεται με το αυτοκίνητο της σε έναν ανυποψίαστο γιατρό, ένας άντρας βγαίνει εκτός εαυτού, ένα ζευγάρι παπουτσιών διαταράσσει την καθημερινότητα ενός ζευγαριού ανθρώπων, μια γυναίκα διχοτομείται, ένας ερασιτέχνης αστροφυσικός γίνεται θύμα ενός «κόκκινου γίγαντα», και άλλα πολλά παράξενα, τραγικά και κωμικά από το παρελθόν ή από το μέλλον, που συναρπάζουν τα μέλη της παρέας και τα καθηλώνουν υπό τό φως των κεριών. Όταν όμως κάποια στιγμή η απεργία τελειώνει, η ζωή τους θα έχει αλλάξει για πάντα, και όταν η τάξη αποκατασταθεί, τίποτα δεν θα είναι όπως πριν...


του Στέφανου Καρουζάκη s.karouzakis@freevox.gr

&

Γιορτινό τραπέζι

Τίποτα

«Έρχονται μέρες γιορτινές κι η διάθεση αλλάζει, ο νους μας σκέφτεται όμορφα μα εμένα με τρομάζει».

Κρεμμυδόπιτα με απάκι

Αυτά τα Χριστούγεννα νιώθω χαρούμενος, ευτυχισμένος και ασφαλής. Δεν σας κρύβω ότι πολλά χρόνια τώρα είχα χάσει το νόημα των εορτών... του ερχομού του Μεσσία και Λυτρωτή, που θα ηγηθεί στο δρόμο του φωτός και της ευημερίας. Νιώθω χαρούμενος και ευτυχισμένος λοιπόν, αφού διαπίστωσα πως όλοι μας έχουμε πλέον βρει το ουσιαστικό νόημα των Χριστουγέννων περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Όχι, δεν είναι καθόλου παράξενο το σκεπτικό μου, αφού οι περισσότεροι θα περάσουμε ίσως τα πιο δυσκολά Χριστούγεννα και παρόλα αυτά περιμένουμε την εμφάνιση ενός Σωτήρα - Λυτρωτή - Μεσσία, για να μας οδηγήσει έξω, μακριά σε μια άλλη πραγματικότητα. Δεν είναι τίποτα, λέγεται Μεσσιανισμός και εύχομαι να περάσει γρήγορα. Η πραγματικότητα όμως είναι γνωστή κι ας είναι «ακόμα» μακριά από τον κ... μας. Πολλοί περισσότεροι συνάνθρωποί μας, βίαια βρίσκονται σε δυσχερή θέση που δεν τους επιτρέπει να σκεφτούν γιορτές, δώρα, και εορταστικά τραπέζια. Στόχος μου ήταν να επικεντρωθώ στα ιδιαίτερα αυτά τραπέζια εθιμοτυπικού χαρακτήρα και μάλιστα ξενόφερτου όπως έχουν εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Τώρα στόχος μου είναι να επισημάνω, πόσο σημαντικό είναι σ’ αυτές τις γιορτές να πετάξουμε όσο λιγότερο φαγητό γίνεται, να σκεφτούμε τους συνανθρώπους μας και να ΔΡΑΣΟΥΜΕ σύμφωνα με την τρέχουσα κατάσταση. Παλαιότερα οι παραδόσεις παρά το γενικό χαρακτήρα που είχαν και έχουν, διέθεταν και μια τοπική ταυτότητα η οποία καθόρισε τους τρόπους με τους οποίους συνήθιζε να πραγματοποιείται μια γιορτή. Τις περισσότερες φορές η ανάγκη ήταν αυτή που καθόρισε το πώς θα παρακευαστεί ένα «εορταστικό» φαγητό. Η ανάγκη για επιβιώση και η ανάγκη για πίστη. Για παράδειγμα τα πολύ γνωστά λουκάνικα, το απάκι, η πηχτή (τσιλαδιά), που σε όλους μας θυμίζουν Χριστούγεννα, δημιουργήθηκαν από την ανάγκη να αξιοποιήσουν πλήρως και να διατηρήσουν το χοιρινό κρέας που συνήθισαν να σφάζουν λίγο πριν την περίοδο των εορτών. Δυστυχώς στις μέρες μας όχι μόνο δεν κοιτάμε να αξιοποιήσουμε πλήρως αυτά που εξακολουθεί μαρτυρικά να μας προσφέρει ο τόπος μας, αλλά επιλέγουμε ολοένα και περισσότερα ξενόφερτα προϊόντα που σε καμία περίπτωση δεν κατανοούν τις ανάγκες μας. Εύχομαι λοιπόν σ’αυτές τις γιορτές να κατανοήσουμε όλοι μας πως δεν έχουμε ανάγκη κανέναν Μεσσία και ειδικά τους δικούς τους Μεσσίες. Επίσης, εύχομαι να στηρίξουμε τον τόπο μας, όσο ακόμα είναι δικός μας και να βοηθήσουμε τον συνάνθρωπο μας όπως μπορούμε.

δεν πάει χαμένο

Υλικά:

για τη ζύμη

• 500 γραμμ. περίπου αλεύρι για ψωμί • 350 ml χλιαρό νερό • 1 φακελάκι (8 γραμμ.) ξηρή μαγιά • 1 πρέζα ζάχαρη • 4 κ.σ. ελαιόλαδο • 1½ κ.γλ. αλάτι

Υλικά: για τη γέμιση • 1 κιλό κρεμμύδια ψιλοκομμένα • 1 φλιτζάνι ελαιόλαδο • 100 γρ. γραβιέρα Κρήτης • 2 αβγά • 300 γρ. απάκι ή οποιοδήποτε κρέας που έμεινε • 2 μέτριες ντομάτες κομμένες σε κύβους • αλάτι, πιπέρι

Διαδικασία παρασκευής:

Σε μπολ βάζουμε το χλιαρό νερό, τη μαγιά, τη ζάχαρη, το ελαιόλαδο και ανακατεύουμε. Αφήνουμε 5΄-10΄ να αφρίσει η επιφάνεια, δείγμα ότι ενεργοποιήθηκε η μαγιά. Ρίχνουμε το αλεύρι και το αλάτι ανακατεύοντας. Όταν η ζύμη αρχίσει να μαζεύει τη μαζεύουμε σε μπάλα με το χέρι. Την αδειάζουμε σε αλευρωμένη επιφάνεια και τη ζυμώνουμε για 5΄-10΄. Λαδώνουμε ελαφρά ένα βαθύ μπολ και βάζουμε μέσα τη ζύμη. Σκεπάζουμε με νωπή πετσέτα ή μεμβράνη και την αφήνουμε να διπλασιαστεί σε όγκο για περίπου μία ώρα σε ζεστό μέρος. Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 180°C. Κόβουμε το απάκι σε λεπτές φέτες και το περνάμε από το τηγάνι με λίγο ελαιόλαδο. Σοτάρουμε τα κρεμμύδια με το ελαιόλαδο για 5 λεπτά και τα αποσύρουμε από τη φωτιά. Ρίχνουμε τα αβγά, αλάτι, πιπέρι, το απάκι, τη γραβιέρα και ανακατεύουμε. Λαδώνουμε ένα ταψί, στρώνουμε μέσα το ζυμάρι, ρίχνουμε τη γέμιση από το τηγάνι και την απλώνουμε καλά. Καλύπτουμε το ταψί με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε στους 180°C για 10-15 λεπτά. Αφαιρούμε το αλουμινόχαρτο και ψήνουμε για 10-15 λεπτά επιπλέον. 31


GET OUT OF HERE

Taste Ηράκλειο Ο Σπόρος

Πλατεία Δασκαλογιάννη

Καφενείο, στέκι από το πρωί για καφέ, τσικουδιά ή ούζο πάντα με τον ανάλογο μεζέ.

Λίγο κρασί… λίγο θάλασσα

Μαρινέλη & Μητσοτάκη 2810 300501

Υπέροχη θέα, φοβεροί ψαρομεζέδες που συνδυάζονται με το Κυριακάτικο ουζάκι...

Λούκουλος

Κοραή 5, 2810 224435

Διαχρονικό εστιατόριο στο κέντρο της πόλης. Από το καλύτερο φαγητό που θα μπορούσατε να βρείτε.

Καγιαμπής

Μονοφατσίου 12, 2810 226286

Μεζεδοπωλείο με εξαιρετικούς μεζέδες!!! Κλασικό πια στέκι για όμορφες «μεσημεριανές».

Τα πράσσειν άλογα

Χάνδακος & Κυδωνίας 21 2810 283429

Απολαύστε τις gourmet γεύσεις του.

Έργανος

Γ. Γεωργιάδη 5, 2810 285629

Ταβέρνα/εστιατόριο με απόλυτη έμφαση στην κρητική κουζίνα. Πιλάφι, απάκι, λουκάνικο κ.α. είναι μερικά από τα πιάτα που θα γευθείτε στην έργανο δίπλα στο τζάκι.

Ο Παρασκευάς

Γρεβενών 1, 2810 244024

Πολύ καλό, ποιοτικό, δοκιμασμένο φαγητό.

Νότιο Σέλλας Μεραμβέλλου 13 2810 240027

Μεζεδοπωλείο - ρακάδικο, σημείο προτίμησης πολλών νέων.

Η πλάνη

Πασιφάης 8

Δοκιμάστε τις πρωτότυπες γεύσεις.

Οι κούπες

Ο Ιππόκαμπος

Golden Dragon

Ευγενικού 4, 2810 283770

Κινέζικη κουζίνα σε ανάλογο περιβάλλον… Σερβίρεται και sushi!

Γιακουμής

Θεοδοσάκη 8 & Έβανς 2810 284039

Πανσέτα «παραδοσιακά» μέσα στα «γρουσουζάδικα»… και μαγειρευτό.

Αγ. Τίτου 22, 6977 259038

Σ. Βενιζέλου, 2810 280240

Ψαρομεζέδες πάνω στη θάλασσα! Ό,τι πρέπει για ουζάκι.

Chop Sticks

Το πρώτο μεζεδοπωλείο του πεζόδρομου... Αυτό λέει πολλά.

Λίγο απ’ όλα

Στου Τερζάκη

Από τα καλύτερα κινέζικα εστιατόρια της πόλης. Έχει και delivery…

Ευρώπης 26

Το νεοκλασικό, μας υπόσχεται υπέροχες γεύσεις...

Οι εφτά θάλασσες

Ηρακλείτου και Ηροδότου 2810 342945

Φρέσκο ψάρι και υπέροχα gourmet πιάτα...

Άλλα κι άλλα

Καγιαμπή 16, 2810 220760

Λιτές καταστάσεις αλλά διαχρονικές.

50-50

Πλ. Αγίου Δημητρίου 2810 221444

Από τα πρώτα ουζερί στο Ηράκλειο στον πεζόδρομο του Αγίου Δημητρίου. «Άπειρες» επιλογές με βάση τα ψαρικά.

Βρανάς

Ψαραγορά

Ψάρι φρέσκο μέσα στην ψαραγορά. Το ότι η ίδια οικογένεια έχει και δυο τρία «ψαράδικα» νομίζουμε ότι τα λέει όλα.

Σιγά - σιγά

Μινωταύρου 2, 2810 227779

Σαπφούς 1 & Επιμενίδου 2810 282861

Baltas

Πλ. Ελευθερίου Βενιζέλου 2810 282356

Καφενείο «Λάκουβα» Κόσμά Ζώτου 11 Πλατεία Αγ. Δημητρίου

Καινούργιο, ωραίο και μερακλίδικο. Ένα από τα πιο «ενημερωμένα» καφενεία της πόλης σ’ ένα ήσυχο πεζόδρομο δίπλα στο λιμάνι.

Pepe Nero

Χάνδακος 63, 2810 287863

Εστιατόριο αυθεντικών ιταλικών γεύσεων. Η ποιότητα και οι γεύσεις μας μεταφέρουν από το Ηράκλειο στην όμορφη γραφικότητα της Ιταλικής παραδοσιακής κουζίνας.

Χανιά

Στο κεντρικότερο σημείο της πόλης, με θέα την Κρήνη του Μοροζίνι (Λιοντάρια). Δoκιμάστε τις… κρητικές του γεύσεις αλλά και το καταπληκτικό κότσι…

Αποστόλης

Κουζεινερί

Θαλασσινό Αγέρι

Λοχαγού Μαρινέλλη 11 2810 346452

Ωραίο περιβάλλον, έτοιμο να δεχθεί όσους επιθυμούν να φάνε κρητικούς, πρωτότυπους μεζέδες. Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε το «κότσι»

Λιμάνι, 28210 49470

Τα ψαροκάικα «δένουν» απ’ έξω και ο Αποστόλης παίρνει τα καλύτερα. Το ψάρι πιο φρέσκο δε γίνεται.

Ταμπακαριά 28210 56672, 51136

Πάνω στο κύμα στην παλιά συνοικία των Ταμπακαριών βρίσκεται το Θαλασσινό Αγέρι που πάντα έχει φρεσκο ψάρι. Η καλύτερη ώρα είναι στο ηλιοβασίλεμα…

Μέσα στην αγορά

Κρεατομεζέδες μετά ελληνικής μουσικής.

Στέκι για ουζάκι και ρακί μέσα στο κέντρο της πόλης. Δοκιμάστε και τις ποικιλίες κρεάτων.

Παρασιές

Μεράστρι

Όταν σκέφτεστε για φαγητό καπνιστή χοιρινή μπριζόλα ή σταβλίσια μοσχαρίσια στις Παρασιές πρέπει ν΄ αποτανθείτε...

Εστιατόριο προδιαγραφών με εκλεκτή κρητική κουζίνα. Για τους πιο απαιτητικούς.

Απολαύστε νέες γεύσεις με ποιότητα. Διανομή κατ’ οίκον.

The Mexican

Αγορά

1866 αρ 26, 2810 240777

Aκρολίμανο

1866, 2810 223848

+ ΟΥΣΙΑ

Παλιά ψαροταβέρνα από τις καλύτερες στην πόλη των Χανιών. Είκοσι χρόνια τώρα ταΐζει τους καλούς ψαροφαγάδες των Χανίων…

Πλ. Ιστορικού Μουσείου 2810 225009

Χάνδακος 71, 2810 220334

Μεξικάνικα πιάτα, coctails με βάση την tequila στον πεζόδρομο της Χάνδακος.

Παλιό καφέ

Καγιαμπή 13, 2810 289547

Από τα καφενεία με άποψη. Μικρός ζεστός χώρος και μεζέδες για την τσικουδιά πάντα ανάλογα με την εποχή.

Alfredo

Γ. Γεννηματά 2, 2810 214141

Ο Ιταλός μαγειρεύει ιταλική κουζίνα! Το πιο αυθεντικό ιταλικό εστιατόριο της πόλης.

Βράκας

Λ. Μαρινέλη 1, 2810 243243

Παλιό στέκι των ψαράδων σήμερα στέκι των (ψαρό)καλοφαγάδων.

Χρυσοστόμου 17 2810 221910

Γνωστό παραδοσιακό κρητικό στέκι με λαχταριστές νοστιμιές του τόπου μας.

Petrou & Pavlou

Σοφοκλή Βενιζέλου 19 2810 301448

Πραγματικά καλό φαγητό και προσεγμένο σέρβις.

Η κουζίνα της Πόπης Σμύρνης 19, 2810 222124

Εξαιρετικός χώρος και εξαιρετική κουζίνα… Πίσω από το ταχυδρομείο η κουζίνα της Πόπης είναι το ιδανικό μέρος για ένα Κυριακάτικο μεσημεριανό γεύμα.

Κυριάκος

Δημοκρατίας 53, 2810 222464

Εστιατόριο από τα παλιά… Για φαγητό εγγυημένα καλό…

Το αλατοπίπερο

Κορωναίου 21, 2810 223552

Η παράγκα της αγοράς Παίρνουμε μπόλικη επαγγελματική υπερηφάνεια. Τη ζυμώνουμε με ευτυχισμένες παιδικές αναμνήσεις και την απλώνουμε στο ταψί. Τα υπόλοιπα είναι περριτά.

1866 αρ 11, 2810 390667

Κλασικό μεζεδοπωλείο στην αρχή της παλιάς αγοράς του Ηρακλείου. Εκπληκτικοί μεζέδες σας περιμένουν να τους γευτείτε απ’ το πρωί μέχρι αργά το βράδυ.

Eiffel

Παπανδρέου & Ιωνίας 11

Ίσως το πιο αυθεντικό ζαχαροπλαστείο της πόλης. Τα γλυκά ετοιμάζονται μπροστά σας. Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε το λαχταριστό, «ζεστό» μιλφέιγ συνοδεύοντάς το με ένα από τα ποιοτικά ροφήματα.

Ταμάμ

Παλιά πόλη, 28210 96080

Από τα πιο όμορφα μαγαζιά με εξίσου καλό φαγητό.

Τέρμα Αγία Κυριακή Ταμπακαριά 28210 50233 6977 603484

Πόρτες

Πόρτου 48, 28210 76261

Σ’ ένα από τα όμορφα σοκάκια της παλιάς πόλης με πολύ καλό φαγητό…

Πίτσες μπλε

Χατζημιχάλη Νταλιάνη 41 28210 23102

Μαγαζί με ιδιόμορφο όνομα και με πολύ καλή πίτσα. Στο πίτσες μπλε μαζεύεται όλη η πόλη για πίτσα και για μπύρες!

Κουζίνα επε

Δασκαλογιάννη 25 28210 42391

Εδώ θα φας καλά, θα πιεις καλά και θα πληρώσεις λίγα. Ο Μάνος και η μητέρα του έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά και 2 χρόνια τώρα το «Κουζίνα επε» έχει γίνει το αγαπημένο μαγαζί των νέων αλλά και των μεγαλύτερων της πόλης. Εμείς όποτε πάμε εκεί τρώμε…

Ρέθυμνο Πρίμα Πλώρα

Ακρωτηρίου 4, 28310 56990

Εξαιρετικές πρώτες ύλες, από μικρούς παραγωγούς της Κρήτης και πολλά βιολογικά προϊόντα. Ένα θαυμάσιο εστιατόριο πάνω στη θάλασσα με απίθανη θέα και εξαιρετικό φαγητό. «Όλα πρίμα».

32


Το αυγό του κόκορα

Παλιά πόλη, 28310 35790

Μεζεδοπωλείο για νεανικές παρέες και όχι μόνο με αρκετά ευφάνταστα πιάτα.

Ουσίες

Παλιά πόλη, 28310 56643

Μεζεδοπωλείο στην Παλιά πόλη. Συχνά και με ζωντανή μουσική.

Veneto

Επιμενίδου 4, 28310 56634

Σίγουρα ένα από τα καλύτερα εστιατόρια της πόλης. Αν θέλετε να φάτε πολύ καλά είναι μία από τις εγγυημένες σας επιλογές.

Αυλή

Ξανθουδίδου 22 Παλιά πόλη, 28310 26213

Σ’ ένα παλιό βενετσιάνικο αρχοντικό που μεταξύ άλλων μπορείτε και να βρείτε κατσίκι φουριάρικο. Πανέμορφος και πολύ προσεγμένος χώρος…

Λεμονόκηπος

Εθνικής Αντιστάσεως 100 Παλιά πόλη, 28310 57087

Φαγητό εξαιρετικό σε μια αυλή διάσπαρτη από λεμονιές. Εξ’ ου και ο λεμονόκηπος.

Day &

DRAFT

Αρκολέωντος 9, 2810 301341

Συνδυάστε τον καφέ με υπέροχα snacks... Δοκιμάστε αρκετές γεύσεις μπύρας.

Night

VENETO

Ηράκλειο

Παγοποιείον

Il bareto

Δίπλα στα λιοντάρια

Πρόσφατο αλλά πολύ γρήγορα αναδείχθηκε σ’ ένα από τα καλύτερα μπαρ της πόλης.

London the capital bar

Αρχ. Μακαρίου & Σοφ. Βενιζέλου 11

Νέος χώρος, νέα φιλοσοφία. Από τις 10:00 το πρωί για καφέ, τσάι & ιδιαίτερες γεύσεις ως το βράδυ για κρασί, ποτό & ξεχωριστά cocktails.

Επιμενίδου 45, 2810 223686

Για «κουλτουριάρικό» καφέ ή «φίνο» κρασάκι με θέα το λιμάνι του Ηρακλείου.

Central park

Αρκολέωντος 19 2810 346500

Κοσμικό. Για εσάς που θέλετε να πιείτε έναν καλό καφέ και παράλληλα να δείτε όλους αυτούς που έχετε να δείτε καιρό. Και για ποτό.

Galleraki

Ιδαίου Άνδρου 11

Αγ. Τίτου, 2810 346028

Το πιο «εναλλακτικό» café - bar - εστιατόριο της πόλης δίπλα στον Άγιο Τίτο.

Από τη Θεσσαλονίκη τώρα και στο Ηράκλειο έφτασε το Galleraki mou, το νέο στέκι στο κέντρο της πόλης. Χαλαρά από το πρωί για καφέ, μέχρι αργά το ξημέρωμα για δροσιστικά ποτά και cocktails!

Habanero

Το Μήλο της Έριδος

Ένα εναλλακτικό bar το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα να καταλάβουμε τις ικανότητές μας στο χορό.

Ήσυχο καφέ με φόντο την πλατεία Κοραή.

Χάνδακος 55

E2

Θεοτοκοπούλου 14 6936 404052

Καφενείο με ενημερωμένη κουζίνα, εξαιρετική μουσική, θαυμάσια αυλή και «φίνα» ποτά. Πολύ συχνά γίνονται και προβολές ταινιών και ντοκιμαντέρ…

Κοραή 18, 2810 241820

Ουτοπία

Χάνδακος 51, 2810 341321

Η πασίγνωστη σοκολατερί της πόλης μας με τα πληθωρικότατα fondue...

Route 66

Χάνδακος 66

Ροκ καταστάσεις café-bar… εκεί όπου πολλοί ενηλικιώθηκαν.

Guernica Κρήτης 2

Είκοσι χρόνια στέκι. Ένα από τα πιο διαχρονικά μπαρ του Ηρακλείου.

Μπισκότο

Χάνδακος 36Γ 2810 288977

Αν θες cocktail εδώ πρέπει να έρθεις. Από τα αγαπημένα μας!

Ένα από τα ωραιότερα καφέ της πόλης. Διακοσμημένο με μεράκι και με μουσική χαλαρή, είναι το κατάλληλο μέρος για ένα χαλαρωτικό ρόφημα με μπισκότο. Ιδανικό για αντικαπνιστές.

La brasserie

Τίτα μπρίκι

Το πολύχρωμο bar-café της πόλης με τους Jazz, Rock, Alternative, Funk και Punk ήχους.

Το στέκι που αγάπησαν όλοι τα τελευταία χρόνια για τις εναλλακτικές του μουσικές βραδιές.

PLASTELINA Ιδαίου Άνδρου 5

Κοραή 15, 2810 223580

Μεραμπέλου 16

Άγιος Νικόλαος Τα κάτω καφενεία Λίμνες, 28410 33323

Σουβλακι: Μια επίσκεψη είναι αρκετή για να σας μείνει αξέχαστο. Μέσα στα γραφικά σοκάκια του χωριού απολαμβάνετε το φαγητό σας, εγγυημένα χωρίς πολλα εξοδα.

Καρνάγιο

Αγιος Νικόλαος, 28410 25968

Με θέα τη λίμνη του Αγίου Νικολάου μπορείτε να απολάυσετε ποικιλία φαγητών σε σχετικά λογικές τιμές.

Πέλαγος

Στρατηγού Κόρακα & Κατεχάκη 10, 28410 25737

Ένα από τα πιο καλά εστιατόρια του Αγίου Νικολάου. Μεσογειακή κουζίνα και πάντοτε φρέσκο ψάρι!

Το Πεύκο

Πλάκα Ελούντας

Ίσως το μοναδικό οικονομικό μεζεδοπωλείο στην Πλάκα μετά την επιτυχημένη σειρά «το νησί» για να απολάυσετε τα ουζάκια και τους μεζέδες σας μετά από το μπάνιο ή αργά το βράδυ.

Ερωτόκριτος

Λιμνες, 28410 34073

Από τις λίγες πιτσαρίες στην περιοχή του Αγίου Νικολάου που κρατάνε ποιότητα/κόστος σε πολύ καλη αναλογία.

Το περιγιάλι

Ελουντα, 28410 42509

Δίπλα στη θάλασσα προσφέρει κρέατα άριστης ποιότητας (εφόσον διατηρεί και κρεοπωλείο), καθώς και θαλασσινά και όλα σε τιμές πιο οικονομικά απ’ όσο μπορείτε να φανταστείτε.

33


Avant Garde

Θεοτοκοπούλου 26 πάρκο ΟΤΕ 2810 336346

Εναλλακτικό καφέ-αναγνωστήριο σε έναν από τους πιο ήσυχους χώρους στο κέντρο. Φιλοξενούνται καλλιτεχνικές εκθέσεις, ενώ οι cocktail βραδιές αλλάζουν τους ρυθμούς και τη διάθεση.

Take 5

Αρκολέοντος 7 2810 226564

Το γνωστό καφέ του πάρκου, που τα βράδια μεταμορφώνεται σε ένα υπέροχο bar.

Πάρκο Γεωργιάδη

Ο πιο ήρεμος καφές στο πιο ανθρώπινο περιβάλλον μέσα στην πόλη. Τα σκυλιά το λατρεύουν επίσης.

Gallery

Καπετάν Χαραλάμπη 3 - όπισθεν ΟΤΕ

Φίνα ποτά και εξαιρετική μουσική σε ένα από τα πιο όμορφα κτήρια της πόλης.

K1

Καλλεργών 1, Λιοντάρια

Καφέ και ποτό στο κεντρικότερο σημείο του Ηρακλείου. Μπροστά του απλώνεται όλος ο πεζόδρομος της 25ης Αυγούστου.

Ενοδία

Κοραή 2 2810 226085

Το διαχρονικό rock στέκι της πόλης.

Dish bar

Fagotto ανανεώμενο

Ρέθυμνο

Αγαπημένο fashion party restaurant με νέες γευστικές προτάσεις έτοιμες να σας ξαφνιάσουν ευχάριστα.

Μουσική άψογη και καλά ποτά! Το παλιό Fagotto ανανεωμένο!

Figaro

Maesa Mema bar

Το στέκι του Ρεθύμνου. Ροκ ακούσματα στο κλασικότερο μπαρ της πόλης του Ρέθυμνου…

Αγίου Τίτου 1 2810 227118

Blow up Κρήτης 4

Old time classic bar με underground ρυθμούς.

Φιξ

Αρετούσας 2 & Μεραμβέλου γωνία, 2810 289023

Σε νέα διεύθυνση, στο πάρκο 626, απολαμβάνεις καφέ, μπύρα, ποτό και μουσικές του κόσμου, υπό σκιά! Γιατί... και το καινούριο Φιξ, κάνει καλό!

Χανιά Ιπποπόταμος Σαρπηδόνος 6

Ζωντανό και όμορφο μαγαζί σ’ ένα από τους πιο γνωστούς για τα μπαρ του δρόμους των Χανιών.

Δύο Λουξ

Σαρπηδόνος 8

Στέκι για καφέ, ποτό και παγωμένη μπύρα. Από τα πιο γνωστά στέκια των Χανίων…

bar raki στο λιμάνι (λυράκια)

Μεζέδες νεολαία και ρακόμελα μέχρι το πρωί!

Αγγέλου 16 28210 71877

Αγίων Δέκα 21

Από μουσικούς για μουσικόφιλους! Τζαζ ακούσματα και άλλα πολλά σ’ ένα από τα πιο ενημερωμένα μουσικά «μαγαζιά» των Χανίων…

Κάτω Ασίτες, 2810 861528

Εμμανουήλ Βερνάδου 21 -23 28310 29431

Από τις καλύτερες ταβέρνες στο νομό Ηρακλείου και σίγουρα «υποψήφια» για την καλύτερη θέα προς την πόλη του Ηρακλείου. Μεταξύ άλλων δοκιμάστε το αντικρυστό του Γιώργου και τα πιτάκια της Μαρίας... έχει και θαυμάσιους ξενώνες…

Bar code

Αγροικίες

Ένα πολύ καλά «ενημερωμένο» café/bar στην παραλιακή του Ρεθύμνου. Πολύ καλά ποτά καλή μουσική και εξ’ ίσου καλή διακόσμηση.

Παραδοσιακό φαγητό σε πανέμορφο μέρος. Έχει και πολύ περιποιημένους, καλαίσθητους ξενώνες.

Ελευθερίου Βενιζέλου 8 28310 27450

Άγιος Θωμάς 28940 22365-6

Στο χώρο του παλιού Μοναστηριού, σήμερα ένα πάρα πολύ όμορφο café bar!

Escobar Beers & More

Παραδοσιακό καφενείο

Μινιατούρα Bar

Στην παραλιακή του Ρεθύμνου μία μπυραρία με τους ανάλογους «μεζέδες» και μεγάλη ποικιλία στις μπύρες… Πολύ συχνά γίνονται και live!

Το Μοναστηρι του Καρόλου

Χατζημιχάλη Νταλιάνη 22 28210 50172

Χατζημιχάλη Νταλιάνη

Μικρό στο μάτι, αλλά… Το μινιατούρα μπορεί να βάζει λίγους ανθρώπους μέσα αλλά είναι ένα από τα καλύτερα after μαγαζιά της πόλης.

Το κλειδί

Πλατεία της Σπλάντζιας

Θέλεις να βρεις Pisco από το Περού ή καλή βότκα από τα υψίπεδα της Ρωσίας (?), αν ναι τότε το κλειδί για αυτές τα εξεζητημένα ποτά θα το βρεις στην πλατεία της Σπλάντζιας. Δε θα δυσκολευτείς πήγαινε απλώς στο μαγαζί Κλειδί!

Έλ. Βενιζέλου 36 & Θερίσου 6992 014258

Άγιος Νικόλαος

Νύβριτος, 28940 31296

Μπορεί να λέγεται παραδοσιακό καφενείο αλλά στο χώρο του Δημήτρη κανείς δε θα μείνει παραπονεμένος. Φεύγοντας, μην παραλείψετε ν’ αγοράσετε και βότανα που είναι μαζεμένα από την ευρύτερη περιοχή.

Στουςγιούστους η ταβέρνα

Φόδελε, 2810 521224

28ης Οκτωβρίου 17 28410 22711

Απόλυτα Κρητικές γεύσεις πάνω από ποτάμι με τσοι πάπιες και τσοι κύκνους, στην καρδιά του πανέμορφου Φόδελε... Ανακαλύψτε άπειρα παραδοσιακά αντικείμενα διάσπαρτα στο χώρο. Ανοικτά Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή όλη μέρα.

Πολυχώρος Περίπου

Παραδοσιακος ξενώνας/ταβέρνα Θαλώρη

Café Du Lac

Εξαιρετικό café με θέα τη λίμνη του Αγίου Νικολάου. Από τα πιο νεανικά στέκια της πόλης και πάντα με πολύ καλή μουσική…

28ης Οκτωβρίου

Αν θες να αγοράσεις ένα βιβλίο ή ένα cd και παράλληλα να πιεις και τον καφέ σου το Περίπου σε περιμένει. Αν πάλι δε θες πάλι σε περιμένει. Και σ’ αυτό υπέροχη θέα προς τη λίμνη.

Ζυγός

Πάνω στη λίμνη κάτω από τους ναυτοπροσκόπους.

Από τις παλιές καφετέριες της περιοχής.

Μιγόμης

Νικολάου Πλαστήρα 24 28410 23904

Με θέα τη λίμνη για φαγητό ποτό και καφέ. Καμιά φορά και υπό την συνοδεία πιάνου.

Φαγητό

έξω

από την πόλη Ηράκλειο Το στέκι του Χοχλιού Πλουτή, 28920 96352

Παραδοσιακό φαγητό δίπλα στο τζάκι… έχει και εξαιρετικούς χοχλιούς.

34

Εαρινό

Καπετανιανά, 28930 41762 & 6976 994896

Σ’ ένα από τα πιο όμορφα μέρη της Κρήτης θα βρείτε πραγματικά παραδοσιακό φαγητό από εξαιρετικές πρώτες ύλες.

Ταβέρνα «Μύρος» Άνω Καπετανιανά 6978242672

Με «πιάτο» το Λιβυκό πέλαγος ο Μύρος είναι μία από τις καλύτερες επιλογές για φαγητό στ’ Αστερούσια.

Λίμνη

Ζαρός, 28940 31338

Στη λίμνη του Ζαρού, λοιπόν, για καλό φαγητό.

Βότομος

Ζαρός 28940 31666

Πέστροφα και σολομός από τη μοναδική ιχθυοκαλλιέργεια γλυκού νερού της Κρήτης.

Ελιά και Δυόσμος

Σκαλάνι, 2810 731283

Βραβευμένο εστιατόριο με εναλλακτική κρητική κουζίνα. Η Αργυρώ, η ιδιοκτήτρια, είναι σίγουρα μια από τις καλύτερες μαγείρισσες της πόλης.

Η ταβέρνα του Νίκου

Σκαλάνι, πριν την κεντρική πλατεία του χωριού

Άλλη μία βραβευμένη ταβέρνα δίπλα από το Ηράκλειο. Πολύ καλό φαγητό.


Χωριάτικη ταβέρνα «Αφροδίτη» Κάτω Σύμη, Βιάνου 28950 31463

Εξαιρετική ταβέρνα με ντόπια προϊόντα σε μία λαγκαδιά κατάφυτη και διάσπαρτη από πάμπολλα ρυάκια. Ό,τι κι αν δοκιμάσετε εδώ θα σας ενθουσιάσει.

Χανιά Λουτρό

Φρες Αποκορώνου 28250 71595

Κάτω από την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής στο δρόμο που ενώνει το Φρε με τις Βρύσσες βρίσκεται η ταβέρνα του Σήφη και της οικογενείας του. Εδώ δοκιμάστε οπωσδήποτε τα παϊδάκια… Θα μας θυμηθείτε.

Η Στέρνα του Μπλουμοσήφη Βάμος, 28250 83220 & 28250 23251

Μια από τις καλύτερες ταβέρνες στο νομό Χανίων. Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε χοιρινό με στάκα και αρνί στον ξυλόφουρνο (!), όπως και μην παραλείψετε να ζητήσετε από το Σπύρο κάποιο τραγούδι της αρεσκείας σας… Έχει σχεδόν τα πάντα (!)

Κανάκης

Ασκύφου, 6942403646 & 28250 95346

Αχ Σοφία με τις πατάτες σου και τους φασιανούς σου!!! Ναι καλά διαβάσατε, σ’ αυτήν ταβέρνα θα βρείτε μεταξύ άλλων και φασιανό. Αν θελήσετε σπιτικό εξαιρετικό φαγητό και καλή παρέα η ταβέρνα του Κανάκη είναι ιδανικός προορισμός.

Το Πανόραμα

Ασκύφου, 28250 95492

Το λέει και το όνομα, το Πανόραμα με θέα όλο το οροπέδιο του Ασκύφου είναι σίγουρα μια από τις καλύτερες ταβέρνες του νομού. Έχει πάρει και τις ανάλογες διακρίσεις/βραβεύσεις σε σχέση με την παραδοσιακή κρητική κουζίνα.

Τα τρία Αδέρφια Ανώπολη Σφακίων 28250 91150

Απομακρυσμένο αλλά πολύ καλό. Όλα τα προϊόντα είναι δική τους παραγωγής. Αν ο δρόμος σας βγάλει προς τα κει το συνιστούμε ανεπιφύλακτα.

Το Εξάρι

Ομαλός, 28210 7-67181

Στα 1100 μέτρα σ’ ένα από τα πιο όμορφα οροπέδια της Κρήτης. Καλό φαγητό έχει και δωμάτια…

Ντουνιάς

Δρακώνα 28210 65083, 6974 989 248

Εξαιρετικό εστιατόριο/ταβέρνα έξω από την πόλη των Χανιών. Ό,τι φάτε εδώ θα το βρείτε αρίστης ποιότητας αφού όλα τα προϊόντα είναι βιολογικά και μάλιστα δικής τους παραγωγής…

Πατρελαντώνης

Μαράθι, 28210 63337

Πάνω στην παραλία Μαράθι βρίσκεται η ψαροταβέρνα Πατρελαντώνης. Για φρεσκότατο ψάρι!

Μύλος του Κερατά

Πλατανιάς, 28210 68578

Ευφάνταστα πιάτα με βάση την κρητική και μεσογειακή κουζίνα. Άψογο σέρβις…

Ρέθυμνο

Ντελίνα

Ανώγεια 28340 31701, 6942058170

Χώρος μεγάλος αλλά και μικρός απέναντι στο καλόγουστο πετρόχτιστο καφενεδάκι. Φαγητό πολύ καλό που πολύ συχνά συνοδεύεται και από την λύρα του Βασίλη Σκουλά και αν θέλετε για κάτι παραπάνω δεν έχετε παρά να μείνετε και στους ξενώνες/σουίτες που βρίσκονται πίσω από την ταβέρνα. Έχει και θερμαινόμενη πισίνα.

Ο Αετός

Ανώγεια, 28340 31262

Παλιό και γνωστό για το αντικρυστό του.

Λασίθι Μοναστηράκι

Μοναστηράκι, 28420 93565

Στην έξοδο του φαραγγιού του Χα, στον παραδοσιακό οικισμό Μοναστηρακι ένα εξαιρετικό καφενείο/ταβέρνα με υπέροχη κρητική κουζίνα. Ανοιχτό μετά τις 19:00.

Βιλαέτι Του Ζήση

παλιά εθνική οδός Ρεθύμνου, 28310 28814 Μαγειρείο παλιό και αγαπημένο στους καλοφαγάδες του Ρεθύμνου. Μην αμελήσετε να δοκιμάσετε τους λαχανοντολμάδες του.

Το Ζύγωμα

Ανώγεια, 28340 31407 31333, 6944884715

Αγ. Κων/νος Οροπέδιο Λασιθίου 28440 31983, 6974 469594

Το παλιό πετρόχτιστο του «Σταυρονικολή» έγινε ένας θαυμάσιος ξενώνας και μία εξίσου θαυμάσια ταβέρνα… Η Αλίκη και ο Γιώργος θα σας «ταϊσουν» και με το φαγητό τους θα σας θυμίσουν το φαγητό και τις γεύσεις που ίσως να θυμάστε από τη γιαγιά σας…

Κρούστας

Κρούστας, 28410 51362

Από τις καλύτερες ταβέρνες της περιοχής. Μην παραλείψετε να φάτε σκιουφιχτά μακαρόνια και να δοκιμάσετε και το εφτάζυμο ψωμί τους.

Σπηλιά του Δράκου

στο δρόμο προς τη Μονή Καψά μετά το Μακρύγιαλό 28430 51494

Τα πάντα ή τα περισσότερα είναι παραγωγής τους. Ζυμωτό ψωμί και απίθανο φαγητό.

Πιπεριά

Πεύκοι δήμος Μακρύγιαλού 28430 52471, 6936 775069

Ζέρβας

Οροπέδιο Καθαρού 28410 51223

Στη σκιά των Λασιθιώτικων βουνών και σε υψόμετρο 1100 μέτρα ο Ζέρβας, χειμώνα καλοκαίρι, σερβίρει λίγα πράγματα αλλά πάντα καλά. Τυρι, πατάτα στο γκάζι, βραστό, σαλάτα, ομελέτα και καμία ξυδάτη μπριζόλα. Τι άλλο θέλεις… Όλα είναι τέλεια.

Αργουλιάς, Κουρίτες

Τζερμιάδο, Οροπέδιο Λασιθίου 28440 22054 & 22754

Περιποιημένοι ξενώνες με θεα σ’ όλο το Οροπέδιο και φαγητό πάντα πολύ καλό.

Άλλη μια βραβευμένη ταβέρνα για το εξαιρετικό της φαγητό. Η μητέρα του ιδιοκτήτη Φάνη μαγειρεύει και οι πάντες μένουν απλώς άναυδοι απολαμβάνοντας από ψηλά τη θέα προς το φαράγγι των Πεύκων και κατ’ επέκταση προς το Λιβυκό πέλαγος.

Σκαπάνης

Στεφανής

Γιώργος

Κράσι 6937 507148, 28970 51576

Ο ξυλόφουρνός ζεστός, το φαγητό θαυμάσιο σ’ ένα από τα πιο «πράσινα» χωριά της ανατολικής Κρήτης.

Αποσπερίδα

Κάτω Περβολάκια 28430 31010

Σ’ ένα πανέμορφο μικρό χωριό, στην αρχή του φαραγγιού των Περβολακίων -ή Καψα- ο Μανώλης και η γυναίκα του έκαναν μια ταβέρνα που και μόνο για το φαγητό της αξίζει να κάνεις πολλά χιλιόμετρα.

στο δρόμο προς Άγιο Νικόλαο πάνω από το χωριό Μεσα Λασίθι, Οροπέδιο Λασιθίου 6944 316520

Στο ψηλότερο σημείο πάνω από το οροπέδιο με σπιτικό φαγητό. Υπάρχουν πιθανότητες να βρείτε και τυρί της «τρύπας».

Πλάκα Ελούντας 28410 41353

Φρέσκο ψάρι με θέα την Σπιναλόγκα. Στις μέρες μας η περιοχή γνωρίζει στιγμές μεγάλης δόξας οπότε μία κράτηση από πριν θα ήταν λογική.

Οροπεδίου γεύσεις

Τζερμιάδο, Οροπέδιο Λασιθίου 6974 019827 Εδώ βρίσκεις τα πάντα και αν είναι η εποχή τους ο Μανώλης θα έχει και άγριους «αμανίτους»…

Όπως και στον «Αετό» έτσι και εδώ θα φάτε και θα πιείτε καλά.

Χρυσούλα

Αδελιανός Κάμπος 28310 71479

Έξι χιλιόμετρα από την πόλη του Ρεθύμνου. Ελάτε εδώ για να γνωρίσετε την κρητική παραδοσιακή κουζίνα!

Κάστρο

Πάνορμο, 28340 51362

Σ’ ένα πολύ όμορφο περιβάλλον, στην παραλιακή του Πανόρμου για πολύ καλό φαγητό…

Πάνακρον

Δίπλα στη Σχολή Ασωμάτων 28330 22120

Αν σας βάλει ο δρόμος προς τον κάμπο του Αμαρίου είναι μάλλον μια από τις καλύτερες επιλογές για πολύ καλό φαγητό.

Το Μετερίζι

Θέρισος, 28210 78930

Σε περιοχή που φημίζεται για την ιστορία της αλλά και για το φαγητό της. Μια πολύ καλή ταβέρνα.

το Λημέρι

Θέρισος, 28210 77884 6974 767785

Όλα όσα θα βρείτε στο Λημέρι είναι πολύ καλά. Φροντίστε να πάτε πεινασμένοι.

Του Βοσκού

Θέρισος, 28210 78444

Όπως και στα δύο παραπάνω έτσι και εδώ το φαγητό είναι πολύ καλό. Γενικά οι ταβέρνες στο Θέρισο αξίζουν μία επίσκεψη σας.

35


ARTISTIC VIEW Εκφράσου μέσα από τη στήλη μας Στείλε τη δική σου καλλιτεχνική έμπνευση-φωτογραφία, ζωγραφιά, σκίτσο, σχέδιο, ποιήμα- που θα δημοσιεύεται κάθε μήνα στη στηλη artistic view.

Artist: Dina Avila Είμαι επαγγελματίας φωτογράφος διατροφικής κουλτούρας και ειδικεύομαι στη φωτογραφία με φυσικό φως. Η βάση μου είναι το Πόρτλαντ του Όρεγκον ενώ στο blog leeksoup.wordpress.com προσπαθώ να καταγράψω το πάθος για το φαγητό μέσα από διάφορες γαστρονομικές εξερευνήσεις. Πιάστε ένα κουτάλι και σκάψτε μέσα! 36


55


του Νικόλα Λουκάκη nloukakis@freevox.gr

Πάμε ύπαιθρο

σίγουρα μια όμορφη μέρα ξεκινά… «Πώς να στο πω…» Είναι πες, η ζεστασιά της ξυλόσομπας που νιώθω πανέμορφα, είναι ίσως και το μοσχομυριστό ελληνικό καφεδάκι που μόλις έχει «αποχωριστεί» το μπρίκι και έχει ευωδιάσει την ατμόσφαιρα του πετρόχτιστου ορεινού καφενείου. Είναι μάλλον και το περιβάλλον, που έξω ψιλοβρέχει και ένα ελαφρύ βοριαδάκι έχει αρωματίσει την ατμόσφαιρα «φρεσκοπλυμένο» χώμα… Δεν ξέρω… Ίσως να είναι και όλα αυτά μαζί που με κάνουν να νιώθω υπέροχα και μ’ έχουν απορροφήσει και μαγέψει τόσο που δε θυμάμαι σχεδόν κανένα από τα καθημερινά μου προβλήματα.

Αφιέρωμα στην κρητική ύπαιθρο

Αυτά είναι που με προστάζουν να βγω «έξω» και να ξεχυθώ στις ομορφιές της κρητικής υπαίθρου, να προσεγγίσω γωνιές του νησιού -που τώρα έχω το χρόνο να το κάνω- και ν’ αφουγκραστώ ιστορίες, να γνωρίσω ήθη και έθιμα αλλά και να ιδρώσω -γιατί όχι- βοηθώντας στο μάζεμα της ελιάς, στην παρασκευή του καθιερωμένου χριστουγεννιάτικου χοίρου ή ακόμα και να περπατήσω σ’ ένα από τα χιλιάδες μονοπάτια που οργώνουν απ’ άκρη σ’ άκρη την πανέμορφη κρητική ύπαιθρο με τη «χειμωνιάτική φορεσιά» της. Κάπως έτσι, ξέγνοιαστος και χαρούμενος ανοίγω την πόρτα και με την πρώτη ανάσα γι άλλη μια φορά αντιλαμβάνομαι ότι σήμερα είναι μια ξεχωριστή μέρα. «Σήμερα» θα αφεθώ στις ομορφιές που με περιβάλουν. «Σήμερα» θα ζήσω την κρητική ύπαιθρο μέσα από τους ανθρώπους της και τις συνήθειες τους. «Πώς να στο πω…» Μια ιστορία αγροτουριστική και ό,τι θελει ας προκύψει. Θα είναι μια όμορφη μέρα!

Πάμε

ύπαιθρο

03


προτάσεις από το Νικόλα Λουκάκη nloukakis@freevox.gr

Πάμε

ύπαιθρο

04

Από παλιά μου άρεσε να κάνω βόλτες στην κρητική ύπαιθρο, να μένω σε όμορφα μέρη, να περιηγούμαι σε θαυμάσια μονοπάτια και να ξεναγούμαι σε ήθη και έθιμα που στην πόλη από πολύ παλιά έχουν εκλείψει. Όλα αυτά προϋπέθεταν και διαμονή σε σπίτια φίλων ή σε ιδιαίτερους ξενώνες με μια κοινή φιλοσοφία. Την αγάπη και το σεβασμό για τον τόπο που βρίσκονταν. Σήμερα λοιπόν, θέλοντας να κάνω μια αναφορά στους ξενώνες της κρητικής γης αποφάσισα να σας προτείνω, αν θέλετε, μια λίστα από τέτοιες αξιόλογες προσπάθειες. Ένα μικρό πρακτικό οδηγό για τους αγροτουριστικούς ξενώνες της κρητικής γης που ελπίζω να σας φανεί χρήσιμος… Ευχή μου να γίνουν πολύ περισσότεροι… Καλή διαμονή...


Αργουλιάς

(Τζερμιάδο, Οροπέδιο Λασιθίου) Τ. 28440 22754 www.argoulias.gr Με θέα όλο το οροπέδιου Λασιθίου με ένα εξαιρετικό εστιατόριο αλλά και με πολύ περιποιημένα παραδοσιακά διαμερίσματα. Στη γειτονιά «Αργουλιάς» του χωριού Τζερμιάδο ο ξενώνας αυτός αποτελεί μια από τις καλύτερες επιλογές.

Βιλαέτι

(Άγιος Κωνσταντίνος, Οροπέδιο Λασιθίου) Τ. 28440 31983 www.vilaeti.gr Άλλη μια πρόταση για το οροπέδιο Λασιθίου με πολύ καλό φαγητό και εξίσου εξαιρετικά διαμερίσματα. Η Αλίκη με το Γιώργο θα φροντίσουν για μια θαυμάσια παραμονή σας στην περιοχή.

Κρήσσα γειτονιά (Σφάκα Σητείας) Τ. 28430 29040 www.hotel-crete.gr

Αναπαλαιωμένα κτίσματα που έγιναν ένας νέος υπέροχος καλαίσθητος ξενώνας στο κατάκορφο χωριό Σφάκα της Σητείας.

Άσπρος Ποταμός

(Μακρύγιαλός) Τ. 28430 51694 www.asprospotamos.com Η Μυρτώ και η Αλέκα σας περιμένουν σ’ έναν από τους πιο ιδιαίτερους ξενώνες της ανατολικής Κρήτης. Στο τέρμα του φαραγγιού των Πεύκων ο Άσπρος Ποταμός αναβιώνει εικόνες από μια άλλη εποχή. Μια εποχή που τα σπίτια φωτίζονταν μόνο με τις λάμπες πετρελαίου και με το λιγοστό φως από το τζάκι του σπιτιού.

Villa Mala

(Μάλες, Ιεράπετρας) Τ. 28420 91382 www.villamala.gr Λίγο πριν το δάσος του Σελάκανου στο ορεινό χωριό Μάλες, άλλη μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση για ήσυχες διακοπές και για πολύ όμορφες εξορμήσεις…

Μετόχι Βάι

(Δήμος Ιτάνου, Σητεία) Τ. 28430 29610 www.palaikastro.com/metohivai

Πολύ περιποιημένος ξενώνας στεγασμένος σε αναπαλαιωμένο μετόχι. Υπάρχει και πολύ καλή ταβέρνα. Ιδανικό σημείο αφετηρίας για μια βαθιά γνωριμία με τις ομορφιές της ανατολικής Κρήτης…

Πεζούλια

(Σελάκανο) Τ. 28420 89500, 6945 390800 www.pezoulia.gr Αυτός κι αν είναι εξαιρετικός ξενώνας. Στο πανέμορφος δάσος Σελάκανο, στη σκιά της κορυφής Σπαθί του όρους Δίκτυ τα Πεζούλια αποτελούν μια από τις καλύτερες προτάσεις για ήσυχες ορεινές διακοπές στην ανατολική Κρήτη…

05


(Κάτω Ασίτες) Τ. 2810 861528 www.earino.gr

Εαρινό

(Κάτω Ασίτες) Τ. 2810 861580 www.asion.gr

Άσιον Λίθος

Αγιόκλημα

Εδώ στις παρυφές του Ψηλορείτη, ο Νίκος με τον Γιώργο κάνουν τα πάντα για να περάσετε όμορφα. Πάρα πολύ καλό φαγητό και θαυμάσια διαμερίσματα. Πολύ καλή επιλογή δίπλα στην πόλη του Ηρακλείου. Εξαιρετικός!

Μία πολύ ιδιαίτερη και προσεγμένη προσπάθεια δίπλα στο Ηράκλειο. Ο Νίκος έχει φτιάξει ένα υπέροχο ξενώνα και είναι ό,τι πρέπει για ένα Σαββατοκύριακο διαφυγής…

Ένας μικρος ξενώνας σ’ ένα πολύ όμορφο χωριό. Η κυρία Νίκη έχει κάνει εξαιρετική δουλειά και ο ξενώνας της «προσφέρει» υπέροχη φιλοξενία.

Βιγλάτορας

Παραδοσιακό χωριό

Θαλώρη

(Καπετανιανά) Τ. 289 30 41762 & 6976 994896 www.thalori.com

Εδώ ο Μάρκος πραγματικά έχει κάνει τα αδύνατα δυνατά. Πρέπει να είναι ένας από τους καλύτερους ξενώνες της Κρήτης και σίγουρα ένας από τους ομορφότερους της Ελλάδας. Σε όποιον αρέσει η υπάιθρος, τον συνιστώ ανεπιφύλαύπαιθρο κτα…

Πάμε

06

(Σάρχος) Τ. 2810 252581 & 2810 711332 www.viglatoras.gr Άλλος ένας πολύ καλός ξενώνας στο μικρό χωριό Σάρχο της επαρχίας Μαλεβιζίου… Ένα πολύ όμορφο κτήριο με πολύ προσεγμένα διαμερίσματα.

(Πετροκέφαλο) Τ. 2810 223861 www.agioklima.gr

Αρόλιθος

Τ. 2810 821050 & 821051 www.arolithosvillage.gr Μία από τις πιο ολοκληρωμένες προτάσεις στο νομό Ηρακλείου δίπλα στο χωριό Τύλισος. Γνωστό στο Ηράκλειο από πολύ παλιά.

Αροδαμός

Βίλα Κεράσια

Στο Λιβάδι Κρουσώνα, η οικογένεια Τσικανδιλάκη έχει φτιάξει έναν από τους ωραιότερους ξενώνες της ορεινής Κρήτης. Η παραμονή σας εδώ συνδυάζεται με πλήθος δραστηριοτήτων και με πολύ καλό φαγητό.

Αναπαλαιωμένο αρχοντικό με θέα το Ηράκλειο σ’ ένα μέρος κατάφυτο από ελαιώνες. Το Bίλα Κεράσια είναι μια πολύ καλή επιλογή για λίγες στιγμές χαλάρωσης και ξεκούρασης.

(Λιβάδι Κρουσώνα) Τ. 2810 254611 & 6932 602671 www.arodamoslivadi.gr

(Κεράσια) Τ. 2810 791021 www.villa-kerasia.gr


Akros oreon

Ελαιώνας

Σ’ ένα από τα πιο όμορφα μέρη της Κρήτης, στο δάσος της Σύμης κάτω από τον Ομαλό Βιάνου, στις παρυφές του όρους Δίκτυ αυτός ο νέος ξενώνας είναι σίγουρα μια πολύ, μα πολύ(!) καλή επιλογή…

Δίπλα στη λίμνη Βότομος άλλος ένα πολύ καλός ξενώνας... Η περιοχή προσφέρεται και για πολύ όμορφο περπάτημα αφού έχει πολύ καλά «διατηρημένα» μονοπάτια…

(Σύμη, Βιάνος) Τ. 6945 047759 & 6909 428225 www.akrosoreon-crete.gr

(Ζαρός) Τ. 28940 31239 & 6976 670002 www.eleonas.gr

37


Έναγρον

(Αξός Μυλοποτάμου) Τ. 28340 61611 www.enagron.gr Ο κύριος Γιάννης και η κυρία Φανή φτιάξαν με μεράκι ένα εξαιρετικό ξενώνα που προσφέρεται για πολλές δραστηριότητες. Στο Έναγρον θα βρείτε και υπέροχο φαγητό που μπορείτε να το συνδυάσετε με μια πολύ ενημερωμένη κάβα…

Ντελίνα

(Ανώγεια) Τ. 28340 31701 www.delina.gr Η οικογένεια Σκουλά στις παρυφές του Ψηλορείτη, στο δρόμο που ανεβαίνει προς το οροπέδιο της Νίδας έφτιαξε έναν ξενώνα που παρέχει πολυτελείς υπηρεσίες και μέσω αυτού προσφέρονται και πολλές δραστηριότητες.

Villa kynthia

Kapsaliana village-hotel

(Αρκάδι) Τ. 28310 83400 www.kapsalianavillage.gr Παλαιό ελαιοτριβείο της Μονής Αρκαδίου το οποίο ανακαινίστηκε και μετατράπηκε σε πανέμορφα πέτρινα σπιτάκια, τα οποία έχουν κρατήσει τα χαρακτηριστικά των σπιτιών που κατοικούσαν οι εργάτες του παλιού ελαιοτριβείου. Μια εκδρομή προς τη Μονή Αρκαδίου φυσικά είναι επιτακτική.

Ροδίαλος

(Πάνορμο) Τ. 28340 51310 www.rodialos.gr Άλλη μια πολύ ιδιαίτερη πρόταση σ’ ένα βιοκλιματικό κτήριο της κυρίας Μάιρης. Θα σας πρότεινα να πάτε με καλή και μεγάλη παρέα. Κι αυτό δίπλα στη θάλασσα.

(Πάνορμο) Τ. 2810 228723 www.villakynthia.gr

Αραβανές

Εδώ η Κορίνα αναπαλαίωσε το παλιό αρχοντικό και προσφέρει πραγματικά πολύ όμορφη φιλοξενία. Γι’ αυτούς που τους αρέσει η θάλασσα το χειμώνα…

Ένας συμπαθητικός ξενώνας με πολύ καλό φαγητό στην ταβέρνα του. Αν έρθετε ζητήστε από τον κύριο Λάμπρο να σας δώσει και φλισκούνι.

Πάμε

ύπαιθρο

08

(Θρόνος Αμαρίου) Τ. 28330 22760


Άμπελος villa

(Ρούστικα) Τ. 28310 91595 & 6970 096206 www.abelos.gr Πολύ περιποιημένα διαμερίσματα που προσφέρουν όλες τις ανέσεις, λίγα χιλίομετρα έξω από την πόλη του Ρεθύμνου.

Το σπίτι των Κουρητών (Τζανακιανά) Τ. 28340 92359 www.kouritonhouse.gr

Στο πανέμορφο χωριό Τζανακιανά ένα παλιό αρχοντικό του 1750 σήμερα έγινε ένας θαυμάσιος ξενώνας. Αν σας ενδιαφέρει προτείνονται και γαστρονομικές αλλά και πολιτιστικές εκδρομές…

Arcus Luxury suites (Αργυρούπολη) Τ. 28310 81104 www.arcusvillas.gr

Μία παλιά γειτονιά από βενετσιάνικα αρχοντικά του 14ου και του 15ου αιώνα είναι σήμερα ένας εξαιρετικός ξενώνας…. Η αναπαλαίωση των κτηρίων είναι θαυμάσια.

09


Βάμος

παραδοσιακοί ξενώνες (Βάμος) Τ. 28250 23100 & 23251 www.vamossa.gr

Μια από τις πρώτες αγροτουριστικές επιχειρήσεις της Κρήτης και της Ελλάδας. Εδώ θα βρείτε τα πάντα και θα μείνετε σε θαυμάσιους ξενώνες… Προσωπικά μου αρέσουν οι Φάμπρικες… Πριν έρθετε εδώ, εφοδιαστείτε με όρεξη για παρέα, καλό φαγητό και καλό ποτό…

Eυτραπελιά

(Πρόβαρμα Αποκορώνου) Τ. 28250 41857 www.eftrapelia.gr Άλλος ένας πολύ καλός ξενώνας που στο χώρο ο Αντώνης ο Λιοδάκης πραγματοποιεί πολλά σεμινάρια ποικίλων θεμάτων.

Πάμε

ύπαιθρο

10

Καμάρες

Ελιά

Καμάρες όνομα και πράμα! Σχεδόν στην έξοδο του φαραγγιού των Μαχαιρών ένας από τους ομορφότερους ξενώνες του Αποκόρωνα…

Άλλος ένας ιδιαίτερος ξενώνας της υπάιθρου που προσφέρει και υπηρεσίες spa. Ιδανικός για πραγματική χαλάρωση.

(Μαχαιροί) Τ. 28210 44134 www.kamares-houses.gr

Μηλιά

(Μηλιά) Τ. 28220 51569 www.milia.gr Γνωστό και από τα πρώτα. Ο Γιώργος και ο Τάσος πήραν αυτό τον εγκαταλειμμένο οικισμό και με σεβασμό του δώσανε ζωή. Αναμεσα σε καστανιές και σε κρύες νύχτες δίπλα στο τζάκι με το φως από τις λάμπες πετρελαίου και με πολύ καλό φαγητό… Τι άλλο να πω…

(Άνω Βούβες, Κολυμβάρι) Τ. 28240 83056 & 83057 www.elia-crete.com.gr

Λευκορίτης

(Ασκύφου) Τ. 28250 95455 www.lefkoritis.com/gr Ορεινός ξενώνας με θέα όλο το οροπέδιο του Ασκύφου. Δραστηριότητες όπως η ιππασία ή η σκοποβολή είναι κάποιες από τη μεγάλη λίστα που παρέχονται.

Ασκύφου βίλα (Γωνί Ασκύφου) Τ. 28310 26962

www.creta-info.gr/villa-askyfou

Άλλος ένας πετρόχτιστος, πολύ περιποιημένος ξενώνας στο οροπέδιο του Ασκύφου. Μια εξαιρετική «δουλειά».


37


του Κωνσταντίνου Σταυρακάκη konstantinos.stavrakakis@freevox.gr

Κρήτη μου όμορφο... χωριό! ...Kρήτη του Παραδείσου Ξεκίνησα να γράφω με σκοπό να μοιραστώ μαζί σας τον προβληματισμό μου, ελπίζοντας, μέσα από την αναμόρφωση της συνείδησης μας και των πράξεων μας, να συμβάλλουμε όλοι στην αναμόρφωση του τόπου μας. «Κρήτη μου όμορφο νησί... Κρήτη του παραδείσου», λέει ένα παραδοσιακό κρητικό άσμα. Και όντως η Κρήτη είναι ένας τόπος που υπήρξε, και - εν δυνάμει - είναι παράδεισος. Διαθέτει όλες τις πρώτες ύλες για αυτό: καλό κλίμα, φυσική ομορφιά, μακραίωνη ιστορία, φιλόξενους ανθρώπους, πολιτιστική κληρονομιά και δεκάδες άλλα «καλούδια». Όλα αυτά ανέδειξαν την Κρήτη, όχι τυχαία αλλά ούτε απαραίτητα και για πάντα, σε ένα δημοφιλή τουριστικό προορισμό, γεγονός που αποτελεί και τον «υπ’ αριθμόν ένα» οδηγό οικονομικής ανάπτυξης του τόπου. Στο μεταξύ, ωστόσο, η διαφαίνουσα τάση, είναι αυτή της άνομης και χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό εκμετάλλευσης αυτών των πόρων, παρά η διαφύλαξη, ανάδειξη και αναπαραγωγή τους. Ήδη, στις περισσότερες των περιπτώσεων και κατα κόρον στις ανεπτυγμένες τουριστικά - παραθαλάσσιες κυρίως - περιοχές κυριαρχεί η αναρχία, η κακογουστιά και η έλλειψη σεβασμού στο περιβάλλον, την ιστορία και τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση των τόπων αυτών και συνολικά του τ(ρ) όπου που ζούμε. Για να γίνω όμως πιο συγκεκριμένος ως προς το θέμα μου, θα σταθώ στο εξής: έχουμε όλοι σίγουρα ακούσει κάποια στιγμή πως για να βιώσεις την Κρήτη, πρέπει να βιώσεις την ενδοχώρα…τα χωριά της. Πράγματι, εκεί είναι κρυμμένη όλη η ουσία, η ιστορία, η πολιτιστική κληρονομιά, η ψυχή της και όλα αυτά τελοσπάντων, για τα οποία όλοι εμείς είμαστε περήφανοι για την καταγωγή μας, και οι υπόλοιποι μας επισκέπτονται για να γνωρισουν. Και κάπου εδώ μπαίνουμε στο θέμα μας, που αφορά τη διαφύλαξη - ανάδειξη των παραδοσιακών οικισμών, της τοπικής αρχιτεκτονικής και των παραδοσιακών στοιχείων τρόπου ζωής στο πλαίσιο μιας αειφόρου ανάπτυξης,

Πάμε

ύπαιθρο

12

τόσο ως μέσο αισθητικής, και ποιοτικής κατ’ εμέ, αναβάθμισης του τ(ρ)όπου που ζούμε, όσο και δημιουργίας ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και υπεραξίας ως τουριστικού προϊόντος, που με μια απλή συστηματική θεώρηση και υπό προϋποθέσεις, μπορεί να αναβαθμίσει περαιτέρω τον τ(ρ)όπο που ζούμε μέσω της οικονομικής ανάπτυξης. Η Κρήτη δε διαθέτει πολλούς παλιούς παραθαλάσσιους οικισμούς, καθώς ο φόβος των πειρατών και των κατακτητών οδήγησε ιστορικά τους ανθρώπους στην ασφάλεια που παρείχαν τα βουνά και οι οχυρές πόλεις... άλλοτε οχυρές θέσεις, που δεν κατάφεραν όμως να προστατεύσουν τους οικισμούς από τη σύγχρονη, ανθρώπινη υποβάθμιση. Έτσι, λίγοι από αυτούς έχουν καταφέρει να διατηρήσουν το παραδοσιακό τους χρώμα και την πολιτιστική τους αξιά μέχρι σήμερα. Η Κρήτη αριθμεί περίπου 1.000 χωριά στην ενδοχώρα της, εκ των οποίων, περίπου 100 έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακοί οικισμοί. Ωστόσο, ενώ κατα καιρούς δίνονται κίνητρα για έργα και δράσεις από επιδοτούμενα προγράμματα, δεν έχει παράλληλα θεσπιστεί - παγιωθεί ένα θεσμικό πλαίσιο που να παροτρύνει και να επιβάλλει μια οργανωμένη και με σχέδιο οικιστική, αειφόρο ανάπτυξη, οδηγώντας μοιραία πολλά χωριά σε υποβάθμιση - από άναρχες και αντιαισθητικές, αστικού τύπου, παρεμβάσεις - πολιτικοκοινωνική περιθωριοποίησή και εγκατάλειψη. Κόντρα στον κανόνα, και πέρα από τα καλώς σχετικά διατηρημένα, ιστορικά κέντρα των Χανίων και του Ρεθύμνου, προβάλλουν ως εξαιρέσεις αξιόλογες προσπάθειες, ιδιωτικής κυρίως φύσεως, όπως για παράδειγμα στον Άσπρο ποταμό, στη Μηλιά, στα Καπετανιανά, στα Καψαλιανά ή στο χωριό Σφάκα Σητείας αλλά και συνολικές προσπάθειες όπως σε χωριά του Αποκόρωνα Xανίων, στον βραβευμένο - πρότυπο οικισμό των Αρχανών ή εν μέρει, στον ξακουστό, αν και λαβωμένο αρχιτεκτονικά, ιστορικό οικισμό των Ανωγείων κ.λπ. Οι περισσότερες προσπάθειες βασίστηκαν σε μια προσέγγιση ήπιας, εναλλακτικής τουριστικής ανάπτυξης, όπου αξιοποιώ-


ντας - και διατηρώντας έτσι ταυτόχρονα - την κληρονομιά του τόπου προσφέρουν στους επισκέπτες την ευκαιρία να έρθουν σε αμεσότερη επαφή με την φύση, την ιστορία, την κουλτούρα και την γαστρονομία της Κρήτης καθώς επίσης με την αληθινή κρητική φιλοξενία, τον αυθεντικό τρόπο ζωής και το γνήσιο κρητικό πνεύμα. Στις πεδιάδες του νομού Ηρακλείου, στον Αποκόρωνα ή στα ημιορεινά του νομού Ρεθύμνης και γενικότερα στις ρίζες των ορεινών όγκων, έχουν δημιουργηθεί ολόκληρα συστήματα από αναπαλαιωμένα κτίσματα, ποιοτικούς ξενώνες, παραδοσιακά ταβερνεία και καφενεία, περίτεχνα μαγαζάκια, μουσεία και εργαστήρια, οινοποιεία, συνεταιρισμούς αγροτικών και παραδοσιακών προιόντων, εταιρείες υπαίθριων δραστηριοτήτων, αξιοθέατα κ.λπ. που λειτουργούν παράλληλα ως μοχλοί πολυεπίπεδης ανάπτυξης και ευημερίας της ευρύτερης περιοχής.

Στην αντίπερα όχθη, στέκουν υπομονετικά - διατηρώντας ακόμη αναλλοίωτα στοιχεία του παρελθόντος - οικισμοί που έχουν σχετικά διασωθεί μέχρι σήμερα, επειδή «ευτυχώς», δεν υπήρχαν κίνητρα να «αναπτυχθούν»

Πάμε

ύπαιθρο

14

Στην αντίπερα όχθη, στέκουν υπομονετικά διατηρώντας ακόμη αναλλοίωτα στοιχεία του παρελθόντος - οικισμοί που έχουν σχετικά διασωθεί μέχρι σήμερα, επειδή «ευτυχώς», δεν υπήρχαν κίνητρα να «αναπτυχθούν», όπως ενδεικτικά: οικισμοί στην ενδοχώρα του Νομού Ηρακλείου (π.χ. Πατσιδερός, Σίβα, Εθιά, Άγιος Αντώνιος, Παναγιά, Φαρί, Άγιος Θωμάς κα), Ρεθύμνης (π.χ. Άμνατος, Ρούστικα, Μούντρος, Μαρουλάς, Αμάρι, Βυζάρι κα) και κυρίως του Νομού Λασιθίου (π.χ. Βραχάσι, Πάνω Ελούντα, χωριά του οροπεδίου, Κρούστας, Ανατολή, Μοναστηράκι, Πεύκοι, Χαμαιτόπουλο κ.α.) που χρήζουν άμεσα της προσοχής μας. Κάπου εδώ, πρέπει να παραδεχθούμε ότι η εγκατάλειψη ενος παραδοσιακού οικισμού ήταν τελικά προτιμότερη, δεδομένης της έλλειψης παιδείας και κουλτούρας, από την «ανάπτυξη - αλλοίωση» του με μικροαστικές και άνευ σχεδίου παρεμβάσεις. Τασσόμαστε υπέρ των σύγχρονων παρεμβάσεων, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτές βασίζονται σε παραδοσιακά πρότυπα, συμβαδίζουν με ένα σχέδιο και εντάσσονται αρμονικά στο ευρύτερο περιβαλλοντικό και οικιστικό πλαίσιο. Είναι ευοίωνο το γεγονός, πως σε πολλά χωριά παρατηρούνται σιγά - σιγά δεκάδες, μεμονωμένων κυρίως, δράσεων και έργων με μεράκι, όπως σύγχρονα κτίσματα λαϊκής αρχιτεκτονικής ή προσομοιώσεις παραδοσιακών οικισμών, αγροτουριστικού χαρακτήρα επιχειρήσεις αλλά κυρίως αξιόλογες αναπαλαιώσεις κτισμάτων παρότι, δυστυχώς ή ευτυχώς, πολλές προέρχονται από ξένους, οι οποίοι φαίνεται να εκτιμούν περισσότερο από το ντόπιο πληθυσμό την παραδοσιακότητα και τον χαρακτήρα των οικισμών, με λαμπρά ωστόσο αποτελέσματα. Οι περισσότεροι από τους μακροπρόθεσμα επιτυχημένους τουριστικούς προορισμούς έχουν εκτός των άλλων, ένα κοινό χαρακτηριστικό: έχουν σαν βάση τη διατήρηση, ανάδειξη και αναπαραγωγή των τοπικών παραδοσιακών χαρακτηριστικών τους. Από το Παρίσι, τη Ρώμη και τη Βαρκελώνη μέχρι την Τοσκάνη, τα Ζαγοροχώρια και κάποια, ακόμη, από τα ελληνικά νησιά, σου δίνεται η εντύπωση ότι ζεις σε μια άλλη εποχή... και αυτό δεν είναι τυχαίο. (Aρκεί μια επίσκεψη στο Pueblo Espanol της


Βαρκελώνης για να καταλάβεις πόσο αδιανόητα λάθος ήταν η καταστροφή των σκηνικών της σειράς «το Νησί» στην Πάνω Ελούντα). Τόποι που διατηρούν ακόμη το χρώμα τους και την αισθητική τους, το διατηρούν γιατί εκεί υπήρχε εξαρχής σχέδιο, έγιναν επενδύσεις και μπήκαν από πολύ νωρίς αυστηρότατα περιοριστικά μέτρα με ανάλογους ελεγκτικούς μηχανισμούς από αρμόδιους φορείς, γεγονός που παράλληλα συντέλεσε και στην μετάδοση κουλτούρας και παιδείας στις επόμενες γενιές. Στα Ζαγοροχώρια, στην Ύδρα και στο Πήλιο για παράδειγμα υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι δόμησης, από τα υλικα που θα χρησιμοποιηθούν (π.χ. ντόπια πέτρα, ξύλο κ.λπ.) μέχρι και τις διαστάσεις των παραθύρων ή το χρώμα - ενώ παράλληλα οργανώνονται εκπαιδευτικά ταξίδια για τους επιχειρηματίες της περιοχής σε πρότυπους προορισμούς του εξωτερικού προς παραδειγματισμό - καταλήγοντας έτσι σε ένα μεθοδευμένο, ομοιόμορφο και αισθητικά άρτιο αποτέλεσμα. Όμως μεταξύ μας, όπως λέμε ότι «κανείς δε θα μας βοηθήσει αν δεν βοηθήσουμε πρώτα εμείς τον εαυτό μας», ανάλογα δεν θα έπρεπε να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στις όποιες, αν και αναγκαίες, δράσεις και υποδείξεις της πολιτείας, αλλά να παραδειγματιστούμε από καλές πρακτικές, να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και να πράξουμε υπέρ το δέον. Το ζήτημα ίσως δεν είναι να προστατέψουμε τους παραδοσιακούς οικισμούς και την πολιτιστική μας κληρονομιά αλλά απλώς, να τα αφήσουμε να μας διδάξουν... αισθητική, πρακτική, βιοκλιματική, ανθεκτι-

κή και οικονομική ως προς τα μέσα και τις μορφές αρχιτεκτονική, με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο - εν αντιθέσει με την σύγχρονη, ως επί το πλείστον, εφήμερη και αυθαίρετη αρχιτεκτονική της «επίδειξης». Μήπως - αναρωτιέμαι - στην κοινωνία της αφθονίας των μέσων του σήμερα έχουμε λιγότερη κουλτούρα, ενώ παλιά είχαν λιγότερα μέσα αλλά άφθονη κουλτούρα; Όπως και να ‘χει, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως ο μαζικός τουρισμός στην Κρήτη έχει φτάσει σε ένα τέλμα καθώς, έτσι όπως τουλάχιστον τον διαχειριζόμαστε, περισσότερο συντελεί στην αλλοίωση και υποβάθμιση του τόπου, παρά στην γενικότερη αναβάθμιση του, ενώ ταυτόχρονα, μειώνεται η ποσότητα και ποιότητα των επισκεπτών μας. Έτσι, η διαφύλαξη των αγνών τόπων και σοφών έργων που κληρονομήσαμε είναι αφενός, ένα πρωταρχικής σημασίας βήμα ώστε να διαιωνιστούν η ομορφιά, οι αξίες και πολιτισμός του τόπου και αφετέρου, ο οδηγός για την αναβάθμισή του, τη δημιουργία υπεραξίας και την προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού και επενδύσεων με μακροπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης που θα συμβαδίζει με την ωριμότητα μας ως προς την διαχείριση της. Όλα αυτά όμως είναι θεωρίες... θεωρίες που πρέπει να μετουσιώθούν σε πράξεις. Θα μπορούσαμε να γεμίσουμε ένα ολόκληρο τεύχος του περιοδικού, γράφοντας «τι πρέπει να γίνει»… όμως μια αράδα εικόνες, και μια επίσκεψή στους υποδειγματικούς οικισμούς της Κρήτης... έχουν σίγουρα να μας πουν περισσότερα.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία για τους παραδοσιακούς οικισμούς και την λαική αρχιτεκτονική της Κρήτης:

Πάμε

«Παραδοσιακή Ελληνική Αρχιτεκτονική: Κρήτη», εκδόσεις Μέλισσα (1984) Το κρητικό σπίτι: αυτό το καταφύγιο κι αυτό το ορμητήριο», Δ. Βασιλειάδης, εκδόσεις Εστία (1983) «Η δημιουργία του Κρητικού τοπίου», Rackham Oliver & Jennifer Moody, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (2004) «Λαϊκή αρχιτεκτονική στην Κρήτη», M. Ζαγορησίου, Μουσείο Μπενάκη (1996)

ύπαιθρο

15


Τελικά τι είναι αγροτουρισμός; Συνέντευξη του Νίκου Φραντζεσκάκη στο FV magazine Για το Νίκο Φραντζεσκάκη από το Βάμο Αποκορώνου θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της αγροτουριστικής «ιδέας» στην ελληνική περιφέρεια. Ένας άνθρωπος που με αγάπη, όρεξη και όραμα μαζί με άλλους φίλους, δημιούργησε τη «Βάμος Α.Ε.» και ξεκίνησε μια επιτυχημένη προσπάθεια αναπαλαίωσης και ανάδειξης της παλιάς γειτονιάς του χωριού σε συνδυασμό με πλήθος δραστηριοτήτων. Σήμερα, χρόνια μετά από την έναρξη αυτού του αγροτουριστικού εγχειρήματος είναι εδώ για να μας πει λίγα λόγια για το τι είναι αγροτουρισμός, τι πρεσβεύει και ποια ενδεχομένως είναι τα προβλήματα που σήμερα θα αντιμετωπίσει ένας νέος που θέλει ν’ ασχοληθεί με το αντικείμενο αυτό.

Πάμε

ύπαιθρο

16


1.Κατ’ αρχάς τι είναι αγροτουρισμός και κατά πόσο έχει απήχηση αυτό το είδος τουριστικής ανάπτυξης στην Κρήτη;

2. Σε ποιους απευθύνεται ο αγροτουρισμός και για ποιο λόγο ένας «νέος» να επέλεγε αυτό το είδος τουρισμού για τις διακοπές του;

Αγροτουρισμός είναι μία ήπια μορφή βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και πολυδραστηριότητας στον αγροτικό χώρο η οποία έχει ως στόχους:

Απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας και οικονομικής τάξης με μία προϋπόθεση, να έχουν την κουλτούρα του περιηγητή. Απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να ανακαλύψουν και να γνωρίσουν τα ιδιαίτερα αγροτικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε αγροτουριστικού προορισμού και αναδεικνύουν τις ιδιαιτερότητές του.

Να συμβάλλει ώστε ο επισκέπτης να γνωρίσει τις «αγροτικές» περιοχές, τις αγροτικές ασχολίες, τα τοπικά προϊόντα, την παραδοσιακή κουζίνα, την καθημερινή ζωή των κατοίκων καθώς και τα πολιτισμικά στοιχεία και τα αυθεντικά χαρακτηριστικά των εκάστοτε τοπικών κοινωνιών. Να φέρει τον επισκέπτη σ’ επαφή με τη φύση καθώς και με τις δραστηριότητες στην ύπαιθρο, που κατά τη διάρκεια τους να ψυχαγωγηθεί και να νιώσει τη χαρά της περιήγησης, της γνώσης και της ανακάλυψης. Τώρα, αγροτουριστικές επιχειρήσεις είναι τα αγροτουριστικά καταλύματα, πρατήρια, εκθετήρια αγροτουριστικών προϊόντων όπως και τα αγροτουριστικά κέντρα εστίασης και αναψυχής όπως και επιχειρήσεις που προσφέρουν υπαίθριες δραστηριότητες με οικοτουριστικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον. Με λίγα λόγια επιχειρήσεις που προσφέρουν μια γνωριμία με παραδοσιακά επαγγέλματα, αγροτικές μεθόδους παραγωγής και καλλιέργειας καθώς και παραγωγικές διαδικασίες που σήμερα έχουν εκλείψει.

Επιπλέον για τους νεότερους, είναι θελκτικές και δελεαστικές οι προτάσεις για αναρρίχηση, διάσχιση φαραγγιών/ μονοπατιών και πολλές άλλες δράσεις που τους φέρνουν πιο κοντά στη φύση.

3. Είναι το «μέλλον» της τουριστικής ανάπτυξης ο αγροτουρισμός και γιατί; Με δεδομένο ότι ο αγροτουρισμός δεν είναι μαζικός τουρισμός δε θα μπορούσε να αποτελεί και το μέλλον όλου του τουριστικού προϊόντος, όχι για τίποτα άλλο, απλώς επειδή η ανάπτυξη του αγροτουρισμού πρέπει να είναι ήπια και να σέβεται τη φέρουσα ικανότητα ενός μικρού τόπου ώστε να μην αλλοιωθούν τα μικρά γραφικά χωριά μας. Όμως, ο αγροτουρισμός στις σημερινές κρίσιμες στιγμές αποτελεί το μέλλον για την ανάπτυξη της «περιφέρειας»

όπου σε συνεργασία με την ανάπτυξη του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα -δηλαδή παραγωγή και τυποποίηση γεωργικών προϊόντων- αποτελεί μια αισιόδοξη διέξοδο.

4. Τι θα έλεγες σ’ όσους ήδη ασχολούνται με τον αγροτουρισμό και τι θα πρότεινες σε εκείνους που θα επιθυμούσαν να δραστηριοποιηθούν σήμερα; Σε όσους ασχολούνται ήδη με τον αγροτουρισμό έχω να πω τα εξής. Για να έχει προοπτική η δραστηριότητα που έχουν πρέπει να συντονιστούν μέσα από τις ενώσεις αγροτουρισμού ώστε να διεκδικήσουν το θεσμικό πλαίσιο και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που επιβάλλονται να χαρακτηρίζουν μια αγροτουριστική επιχείρηση. Σε αυτούς που σκέπτονται να ξεκινήσουν τώρα μια αγροτουριστική δραστηριότητα ότι πρέπει να γνωρίζουν πως αυτές οι δραστηριότητες πρώτα απ’ όλα επιβάλλεται να περιέχουν μια κουλτούρα για την ιστορία, τον πολιτισμό, το περιβάλλον και την αρχιτεκτονική της περιοχής που σκέπτονται να δραστηριοποιηθούν. Δηλαδή πολύ αγάπη για τον τόπο τους… Κατά δεύτερο λόγο είναι μια επιχειρηματική δραστηριότητα η οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων συμπληρώνει ένα εισόδημα και θα αντιμετωπίσουν μια πολιτεία σταθερά αδιάφορη και «άσχετη» παρά τις φανφάρες και τα μεγάλα λόγια που εκστομίζουν οι «δήθεν ιθύνοντες»…

Πάμε

ύπαιθρο

17


Πάμε

ύπαιθρο

18


Οδοιπορικά με το Νικόλα Λουκάκη nloukakis@freevox.gr

ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ

ΣΤ’ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ! Καλεσμένος σ’ ένα ταξίδι με παρέα τ’ αστέρια… …πάνω από το νοτιότερο ορεινό όγκο της Ευρώπης Τόπος «αρχέγονος», ατόφιος, προικισμένος με άγρια απροσδόκητη και ακαταμάχητη ομορφιά... Με λίγα λόγια, τόπος σπάνιος που με σπάνια ιδανικά και χαρακτηριστικά έχει ανάλογα προικίσει και τους ανθρώπους του. Κάπου άκουσα πως «ένας τόπος είναι οι άνθρωποί του» και πραγματικά μιλώντας γι αυτήν την περιοχή της νότιας Κρήτης στο νομό Ηρακλείου δεν έχω να πω κάτι άλλο. Εδώ μάλλον, θα ήρθε αυτός που το πρωτοείπε και θα ένιωσε ανάλογα με μένα ώστε να πει κάτι τέτοιο… Τόπος λοιπόν προικισμένος με ανθρώπους -λίγους και καλούς- και τόπος μάλλον καταφύγιο και γι άλλους που μπορεί να μην κατάγονται από «εδώ» αλλά τον θεώρησαν ιδανικό μέρος για να βρουν αυτήν την ησυχία και τη γαλήνη που όλοι μας κατά βάθος επιζητάμε αλλά δεν ξέρουμε που και πώς να τη βρούμε.

ανέλπιστα τον επιούσιο για φαγητό ή ότι σήμερα, ακατάλληλη «περασμένη» ώρα, πήγα στο Μύρο -στην ταβέρνα πιο πάνω- να ζητήσω μια μποτίλια κρασί, ενώ κανονικά θα τον ενοχλούσα (!) και παρέα της μου φίλεψε και ένα εξαιρετικό κομμάτι απάκι… έτσι για το μεζέ! Γεια σου Μύρο!

Η κρητική φιλοξενία σε όλο της το μεγαλείο!

Ο ΤOΠΟΣ Ο μακρόστενος ορεινός όγκος των Αστερουσίων με το μοναδικό ήπιο κλίμα του βρίσκεται μεταξύ του κάμπου της Μεσαράς και του Λιβυκού πελάγους στη νότια Κρήτη. Η υψηλότερη κορυφή του βουνού είναι ο Κόφινας (1231μ.) με το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού.

Στ’ Αστερούσια μάλλον συνδυάζονται άψογα και τα δυο και όπως μπορούμε να βρούμε την ησυχία και τη γαλήνη μας για λίγες στιγμές, έτσι, ανάλογα, μπορούμε εν τέλει να ζήσουμε σ’ ένα θαυμάσιο τοπίο αυλακωμένο από πλήθος πανέμορφων φαραγγιών και διακοσμημένο με πανέμορφες κορυφές και κορυφογραμμές, στέγη του «έναστρου» Λιβυκού πελάγους…

Αν μπορούσατε να δείτε από ψηλά την περιοχή θα παρατηρούσατε ένα εντελώς απόκοσμο, άνυδρο και άγριο τοπίο «χαρακωμένο» από δεκάδες μικρά ή μεγαλύτερα φαράγγια και μόνο σε λίγες περιοχές, κάποιες «οάσεις» πρασίνου όπως στη νότια πλευρά του Κόφινα με το θαυμάσιο πευκόδασος ή όπως στην περι��χή του Αγίου Νικήτα με το υπέροχο αυτοφυές φοινικόδασος.

Τέλοσπάντων, μάλλον που περνάω υπέροχα γράφοντας αυτές τις γραμμές μπροστά στο τζάκι -στα Καπετανιανά- ενώ έξω ο αέρας λυσσομανάει και, όπως και να χει -και πρέπει να το πω- δεν μπορώ να παραβλέψω ότι ο κύριος Μιχάλης εχθές μου έφερε

Παρότι, λοιπόν, επιφανειακά φαίνεται παντελώς αφιλόξενο αυτό το ιδιαίτερο μέρος, στην ουσία φιλοξενεί κάποια από τα σπανιότερα είδη πτηνών παγκοσμίως και πολλά από τα ενδημικά είδη χλωρίδας και πανίδας της κρητικής υπαίθρου…

Πάμε

ύπαιθρο

19


«Από εδώ η θέα προς το ψηλότερο βουνό του νησιού, τον Ψηλορείτη, είναι μαγευτική».

Πάμε

ύπαιθρο

20


Πάμε

ύπαιθρο

21


Μεταξύ των 192 ειδών πτηνών που έχουν καταγραφεί στην περιοχή -κάποια μεταναστευτικά- πρέπει ν’ αναφέρουμε το «μαυροπετρίτη» (falco eleonore), τη «σκάρα» (gyps fulvus), τον Σπιζαετό ή «φιλάδελφο» (Hieraaetus fasciatus) και βέβαια τον «κοκαλά» (gypaetus barbatus), το «βασιλιά» των πτηνών που είναι το σπανιότερο όλων και έπειτα από 20 και πλέον χρόνια παρατηρήθηκε αναπαραγωγική δραστηριότητα, εκεί κάπου στα νότια του βουνού… Κάτι τέτοια ακούμε και λέμε πως υπάρχει ελπίδα για την σπάνιας ομορφιάς κρητική φύση. Τώρα αν αναρωτιέστε γιατί τον λέμε κοκαλά, είναι γιατί τρέφεται κυρίως με το μεδούλι από τα οστά των νεκρών ζώων τα οποία και τα πετάει σε βράχους από μεγάλο υψόμετρο, για να σπάσουν και να «πάρει το γεύμα του…». Τ’ Αστερούσια είναι μια κιβωτός που αντίθετα με άλλες περιοχές της Ελλάδας -ευτυχώς για όλους μας- έχει διαφυλάξει τον φυσικό πλούτο της πάλαι ποτέ ελληνικής υπαίθρου…

ΔΡΑΣΤΗΡΙOΤΗΤΕΣ, ΔΙΑΔΡΟΜEΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΘEΑΤΑ Η ιδανικότερη αφετηρία, σημείο κεντρικό και κομβικό για να γνωρίσετε απ’ άκρη σ’ άκρη τ’ Αστερούσια δεν είναι άλλη από το χωριό Καπετανιάνα (άνω και κάτω Καπετανιανά) με τους 70 περίπου μόνιμους και φιλόξενους κατοίκους του. Τα Καπετανιανά, χωριό με ηγετικό όνομα που κρατάει από τους «καπετάνιους» της εποχής της τουρκοκρατίας, βρίσκονται στα 850 μέτρα υψόμετρο στη «σκιά» της ψηλότερης κορυφής, τον Κόφινα και συνδέονται με τις υπόλοιπες απόμακρες περιοχές μ’ ένα τεράστιο δίκτυο χωματόδρομων και μονοπατιών, ό,τι πρέπει για εκείνους που αγαπάνε την εξερεύνηση και την περιπέτεια… Αν σας βάλει ο δρόμος στην περιοχή και οι μέρες που έχετε στη διάθεσή σας δεν είναι πολλές -που μάλλον ποτέ δεν είναι και αρκετές- τότε μία από τις περιηγήσεις που θα πρέπει να κάνετε είναι η ανάβαση στον Κόφινα περνώντας από τα ερείπια της Μονής των Τριών Ιεραρχών στο Λουσούδι (14ος αιώνας), το «πανεπιστήμιο» της Αριστοτελικής σχολής επί Ενετοκρατίας, όταν η ελληνική

Πάμε

ύπαιθρο

22


γλώσσα απαγορεύονταν και να συνεχίσετε ως το μικρό εκκλησάκι της Παναγίας στη βάση της απόκρυμνης κορυφής. Από εκεί μ’ ένα μικρό αλλά απότομο μονοπάτι -υπάρχει σήμανση- σε 10 με 20 λεπτά θα βρεθείτε στο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού -το ιερό της Μονής του Κόφινα, το αρχαιότερο του μινωικού κόσμου στην κορυφή του βουνού- και θα απολαύσετε ένα από τα πιο αποστομωτικά τοπία που έως τώρα έχετε συναντήσει… Αλλά πολύ όμορφα μονοπάτια είναι εκείνο που ενώνει τον Άγιο Ιωάννη με την ιστορική Μονή Κουδουμά ή το «πάνω» μονοπάτι που περνάει δυτικά κάτω από την κορυφή του Κόφινα, διασχίζει το πανέμορφο πευκόδασος και καταλήγει κι αυτό με την σειρά του στην εν λόγω Μονή. Αν είναι μέρες ζεστές και θέλετε να ρίξετε και μια βουτιά στα πεντακάθαρα νερά του Λιβυκού τότε μια άλλη εξίσου δελεαστική πρόταση είναι το μονοπάτι που ενώνει τον Άγιο Ιωάννη με τη θαυμάσια παραλία Βουρλίδια και κατ’ επέκταση και την παραλία κατάρτι. Αυτή η διαδρομή περνάει και από την περιοχή με το τοπωνύμιο Σαλαμιάς με το αρχαίο ορυχείο χρυσού όπου σήμερα οι ντόπιοι βγάζουν το φημισμένο αλάτι της περιοχής. Με το αυτοκίνητο -προς τ’ ανατολικά- μην παραλείψετε να επισκεφθείτε τον οικισμό της Εθιάς, να δείτε το θεόρατο καταρράκτη του φαραγγιού του Αμπά και να επισκεφθείτε τον Άγιο Νικήτα με το φημισμένο φοινικόδασος.

EΝΑΣ ΜΙΚΡOΣ ΕΠIΛΟΓΟΣ… Υπέροχες στιγμές σ’ ένα πανέμορφο τόπο που ας ελπίσουμε να παραμείνει τόπος μαγικός κι έτσι ονειρεμένος για πολλά χρόνια ακόμα… Και λέω ας ελπίσουμε αφού τα σχέδια των προύχοντων είναι μάλλον πολύ διαφορετικά... Αυτή η περιοχή, όπως και όλη η υπόλοιπη Κρήτη έχει επιλεχθεί για να στηθεί ένα τεράστιο αιολικό πάρκο, παράλογο και απολύτως καταπατητικό, αψηφώντας τις όποιες περιβαλλοντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις θα έχει. Ένα αιολικό πάρκο που ο αέρας που θα χρησιμοποιεί θα παρασύρει και θα σκορπίσει μια για πάντα και όλη αυτήν την ομορφιά των Αστερουσίων αλλά και της υπόλοιπης Κρήτης. Κάτι τέτοιο επουδενί δε θα πρέπει να το επιτρέψουμε αλλά μ’ αυτό το θέμα θ’ ασχοληθούμε στο επόμενος τεύχος. Προς το παρόν, λοιπόν, καλές γιορτές και αξέχαστες περιηγήσεις.

Ενώ, αν η κατεύθυνση σας θέλετε να είναι προς τα δυτικά περάστε δίπλα από την κορυφή «του Αδάμη το κορφάλη» με τον προανακτορικό μινωικό οικισμό, πηγαίνετε στην παραλία της Τρυπητής με το εκκλησάκι της Παναγίας που είναι χτισμένο μέσα σε σπηλιά και συνεχίστε ακόμα δυτικότερα προς το λιμάνι της Λούτρας περνώντας από την Παναγία τη Βήθηνα. Αν θέλετε να περπατήσετε, εκεί λίγο πιο κάτω και στ’ αριστερά σας θα δείτε και τον «Τράχουλα», ένα μικρό φαράγγι που καταλήγει σ’ εξαιρετική παραλία και σήμερα αποτελεί πηγή έλξης για δεκάδες αναρριχητές. Αν σκοπός σας ήταν απλώς μία διαδρομή 4x4 δεν έχετε παρά να συνεχίσετε ακόμα δυτικότερα, να προσπεράσετε το Λέντα, να πλησιάσετε προς τη Μονή Οδηγητρίας και να φτάσετε ως και το ακρωτήριο Λίθινο γνωστό και ως «Κεφάλι», αφού όμως πρώτα θα έχετε προσπεράσει παραλίες θαυμάσιες και σήμερα γνωστές, όπως το Αγιοφάραγγο, το Βαθύ και το Μάρτσαλο… Μια άλλη δραστηριότητα που απευθύνεται σε λάτρεις του σπορ και που προσφέρεται απλόχερα στην «καρδιά» αλλά και σε κάποιες από τις παραλίες των Αστερουσίων είναι η αναρρίχηση. Μεγάλος αριθμός αναρριχητικών διαδρομών ανεξαρτήτου αναπτύγματος και βαθμολογίας είναι εκεί και σας περιμένουν. Όσοι αγαπάνε λοιπόν την αναρρίχηση ας σπεύσουν, όπως και λόγω του ιδιαίτερου αναγλύφου η περιοχή προσφέρεται και για canyoning (μέθοδος κατάβασης δύσβατων φαραγγιών με τεχνητά μέσα, δηλαδή με σχοινί). Τώρα, αν δεν έχετε σκοπό και όρεξη να κάνετε τίποτα απ΄ όλα τα παραπάνω απλώς ανάψτε το τζάκι σας και απολαύστε μέσα από το παράθυρο του δωματίου σας την πανέμορφη θεα. Ό,τι κι αν κάνετε σίγουρα θα περάσετε υπέροχα και αλησμόνητα…

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Ξενώνας Θαλώρη (Κάτω Καπετανιανά) Τηλ.: 28930 41762 Ο ξενώνας του Γκούναρ και της Λουίζας (Άνω Καπετανιανά) Τηλ.: 28930 41440

Πάμε

ύπαιθρο

Η ταβέρνα του Μύρου (Ανω Καπετανιανά) Τηλ.: 6978 242672 23


της Κατερίνας Ντάλλη k.ntalli@freevox.gr

ΚΡΗΤΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟΣ

ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ Τίποτα δε γίνεται αν πρώτα δεν ονειρευτούμε Πάντα με γοήτευαν τα ταξίδια σε μη τουριστικούς προορισμούς και η επαφή με τους ντόπιους ανθρώπους. Από αυτούς κάποιοι δεν έχουν εγκαταλείψει ποτέ τον τόπο τους κι άλλοι επιστρέψανε μετά από χρόνια απουσίας. Εκεί βρίσκεται ίσως η πραγματική Ελλάδα, εκεί όπου η ανιδιοτέλεια, η συλλογικότητα και η αλληλεγγύη είναι αξίες αδιαπραγμάτευτες. Εκεί όπου η ζωή κυλάει σε φυσιολογικούς ρυθμούς και σε αρμονία με το περιβάλλον. Είναι αξιοθαύμαστη η δράση των ανθρώπων σε αυτούς τους τόπους. Δημιουργία με αγάπη και αυθεντικότητα που πάντα συνδέεται με τη διάθεση συνέχισης της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ό,τι κι αν κάνουν, είτε πρόκειται για τη διαχείριση κάποιου ξενώνα, είτε την απασχόληση σε ένα παραδοσιακό επάγγελμα, είτε τη δημιουργία διάφορων εδεσμάτων όπως γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, παξιμάδια, τουρσί, λάδι, κρασί, ρακί και ό,τι λογής καλούδια μπορεί να φανταστεί κανείς. Θαυμάζω την προσπάθεια τους για αυτάρκεια. Οι δυσκολίες πολλές αλλά νομίζω πως η αγάπη για την παράδοση και τη διάδοση των συνταγών που μάθανε από παππούδες και γιαγιάδες είναι συνήθως η αφορμή για το ξεκίνημα. Το μεράκι και η ενέργεια γι’ αυτό που κάνουν είναι συστατικά για την επιτυχία. Κι επιτυχία εδώ είναι να βλέπεις τον επισκέπτη να χαμογελά μόλις γευτεί κάποια λιχουδιά. Συχνά παρατηρείται η οργάνωση ομάδων καλλιεργητών. Στην Κρήτη δραστηριοποιούνται πολλοί συνεταιρισμοί. Πέρα από τις συλλογικές προσπάθειες όμως, πρέπει να θίξουμε και προσωπικές δράσεις οι οποίες είναι άξιες επαίνου. Προσπαθήσαμε να καταγράψουμε τέτοια σπουδαία εγχειρήματα και σας τα παρουσιάζουμε.

Ας ξεκινήσουμε:

Ιδαία Γη

Κρουσσανιώτισσα

Από τους δραστήριους συνεταιρισμούς της Κρήτης. 10 γυναίκες από τη Γέργερη, χωριό του Ψηλορείτη στο νομό Ηρακλείου, φτιάχνουν με μεράκι βουτήματα, παξιμάδια, γλυκά του κουταλιού, γλυκά όπως καλιτσούνια και ξεροτήγανα, μαρμελάδες και ό,τι άλλο πιάνει το χέρι τους.

Αποτελεί τον πρώτο Γυναικείο Αγροτοβιοτεχνικό Συνεταιρισμό του νομού Ηρακλείου. Έδρα του ο περίφημος Κρουσώνας, όπου οι 20 γυναίκες που τον αποτελούν παρασκευάζουν παξιμάδια, γλυκά του κουταλιού, χυλοπίτες, γλυκά ταψιού, λικέρ όλα με παραδοσιακά ντόπια υλικά από το οροπέδιο «Λιβάδι».

Πάμε

Υπεύθυνη: κα Κοκολάκη Τηλ.Επικοινωνίας: 28940 416 00 Facebook: «ΙΔΑΙΑ ΓΗ» ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ

ύπαιθρο

24

Θέλετε να μάθετε περισσότερα; www.krousaniotissa.gr Τηλ.Επικοινωνίας: 2810 711 989 Email: info@krousaniotissa.gr

Το «Ραέτι» Αγροτικός οικοτεχνικός συνεταιρισμός Ανωγείων που παράγει κυρίως παραδοσιακά γλυκά και α��τοσκευάσματα όπως ξομπλιαστό κουλούρι, σαρικόπιτες, κρασοκούλουρα, βουτήματα. Τηλ. Επικοινωνίας: 28340 318 20 / 318 10

Η Πρόοδος Από τους σημαντικότερους αγροτικούς - γαλακτοκομικούς συνεταιρισμούς που μετρά 40 χρόνια δραστηριότητας, με έδρα τα Ανώγεια. Η Πρόοδος απασχολεί 20 άτομα και παράγει κτηνοτροφικά αγαθά. Τηλ.Επικοινωνίας: 28340 312 66

Μίνως Αγροτικός συνεταιρισμός Αγγειοπλαστών Θραψανού, ο οποίος ιδρύθηκε το 1977 και είναι ιδιαίτερα δημοφιλής. Προσφέρει καλαίσθητα και διαφορετικά σχέδια κεραμικών. Περισσότερες πληροφορίες: www.minos-ceramics.gr Τηλ.Επικοινωνίας: 28910 415 98

H Άρτεμις Γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, λικέρ, πετιμέζι με χαρούπι και σταφύλια, σαπούνι ελαιολάδου περιλαμβάνονται στη λίστα των αγαθών που προετοιμάζουν οι γυναίκες στον Άγιο Κωνσταντίνο στα Ρούστικα Ρεθύμνης. Τηλ.Επικοινωνίας: 28310 912 20


Πάμε

ύπαιθρο

25


Η Συνεργασία Στον όμορφο τόπο των Τοπολίων, 47 χλμ από την πόλη των Χανίων, ο αγροτικός συνεταιρισμός γυναικών του χωριού παράγει προϊόντα όπως χυλοπίτες, ξινόχοντρο, ελιές, ξεροτήγανα, πετιμέζι, μαρμελάδες, μουσταλευριά, παραδοσιακά υφαντά και κεντήματα. Η Συνεργασία ιδρύθηκε το 1988 από 20 γυναίκες του χωριού. Τηλ.Επικοινωνίας: 28220 235 15

Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός Γαβαλοχωρίου Ο συνεταιρισμός γυναικών Γαβαλοχωρίου ιδρύθηκε το 1993 με κύριο σκοπό τη διατήρηση της τέχνης του κοπανελιού (είδος χειροποίητης δαντέλας). Μεταξύ των προϊόντων που παράγουν οι γυναίκες του χωριού συμπεριλαμβάνονται βότανα, κουλουράκια, παραδοσιακά γλυκά, γλυκά του κουταλιού. Τηλ.Επικοινωνίας: 28250 220 38

Συνεταιρισμός Γυναικών Παραδοσιακής Χειροτεχνίας Επαρχίας Κισσάμου Στην εξαιρετικής ομορφιάς επαρχία του Κισσάμου η δραστηριότητα 20 γυναικών για την ανάγκη διατήρησης της πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου είναι αξιέπαινη. Στην λίστα των προϊόντων που παράγουν περιλαμβάνονται υφαντά, παραδοσιακές φορεσιές, διακοσμητικά, ελιές και αρωματικά φυτά. Τηλ.Επικοινωνίας: 28220 220 05

Αγροτικός Συνεταιρισμός Κριτσάς Αποτελεί έναν από τους πιο δραστήριους συνεταιρισμούς στη χώρα με πολλά βραβεία στο ενεργητικό του όπως αυτά της γεύσης και της ποιότητας. Λειτουργεί από το 1927 και αριθμεί 890 μέλη περίπου. Το εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδο, που παράγεται σε έναν από τους πιο αρχαίους ελαιώνες, έχει γίνει γνωστό ανά τον κόσμο. Περισσότερα: www.kritsacoop.gr

Πάμε

Τηλ.Επικοινωνίας: 28410 512 13 Email: kritsa@agn.forthnet.gr

ύπαιθρο

26


Στιβάνια Την τέχνη της κατασκευής στιβανιών κληρονόμησε από το θείο του ο Ιερώνυμος Γιαλές, ένας από τους εναπομείναντες τεχνίτες στιβανιών. Το εργαστήρι του βρίσκεται στο όμορφο Ασκύφου του νομού Χανίων. Τηλ. Επικοινωνίας: 28250 95358

Νύβριτος Η οικογένεια Τσακαλάκη συλλέγει με τα χέρια και συσκευάζει βότανα από τα βουνά της Κρήτης. Επίσης στα προϊόντα Νύβριτος θα βρείτε και μέλι, μπαχαρικά και λάδι. Περισσότερες πληροφορίες: http://nivritosherbs.gr

Μονή Τοπλού Συναντάς την ιστορική Μονή Τοπλού σε μια θαυμάσια τοποθεσία στο δρόμο για το φοινικόδασος του Βάι. Πολλοί το προσπερνάνε, όμως αξίζει να κάνετε μια στάση προτού συνεχίσετε την περιήγηση σας. Στη Μονή παράγονται εξαιρετική ποιότητας λάδι, ρακί και κρασί βιολογικής καλλιέργειας.

Εργαστήρι «Κεραμείον» Στο χωριό Μαργαρίτες Ρεθύμνου, που φημίζεται για την αγγειπλαστική τέχνη, ο Γιώργος Δαλαμβέλας έχει δημιουργήσει το δικό του εργαστήριο από το 1996. Στο Κεραμείον θα βρείτε χειροποίητα σκεύη εμπνευσμένα από την Κρητική παράδοση. Τηλ.Επικοινωνίας: 28340 921 35

Εργαστήρι μουσικών οργάνων Αντώνης Στεφανάκης Ο Αντώνης Στεφανάκης ασχολείται πολλές δεκαετίες πλέον με την κατασκευή παραδοσιακών μουσικών οργάνων. Το εργαστήρι του βρίσκεται στο Ζαρό όπου μπορείτε να βρείτε λύρες, μαντολίνα, βιολιά, λαούτα, θιαμπόλι, ασκομαντούρα όλα φτιαγμένα στο χέρι με μεράκι. Περισσότερες πληροφορίες: www.stefanakis-antonis.gr Τηλ.Επικοινωνίας: 28940 315 27

Καλλιτεχνικό

Χωριό «Βερέκυνθος» Ο Βερέκυνθος αποτελεί ένα διαφορετικό χωριό, ένα μέρος όπου αναδεικνύονται οι τέχνες που ήταν συνυφασμένες με τον Κρητικό πολιτισμό με τον καλύτερο τρόπο. Στον χώρο λειτουργούν εργαστήρια κοσμήματος, ζωγραφικής, αγιογραφίας, κεραμικής, υαλουργίας, κατασκευής παραδοσιακών μαχαιριών και πολλές άλλες ενδιαφέρουσες δραστηριότητες. Περισσότερα: www.verekinthos.com Τηλ.Επικοινωνίας: 28210 891 01 / 803 74

Φάρμα Agreco Ελαιοτριβείο, ρακοκάζανο, πατητήρι, ξενώνες, παραδοσιακές καλλιέργειες, παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων, εργαστήρια, εστιατόριο και άλλα πολλά περιλαμβάνει το μοναδικό αγρόκτημα στο Άδελε Ρεθύμνου. Το κτήμα λειτουργεί Μάιο έως Οκτώβρη με κρατήσεις. Περισσότερες πληροφορίες: www.grecotel.com/crete/agreco

«Η τέχνη του να ζεις» Στo όμορφο εργαστήριο ¨the art of living¨, στο Κόκκινο Χωριό Αποκορώνου Χανίων, μπορείτε να βρείτε διάφορα διακοσμητικά ή χρηστικά αντικείμενα φτιαγμένα από φυσητό γυαλί. Πληροφορίες: www.artofliving.gr Τηλ.Επικοινωνία: 28250 311 94

Παραγωγή παραΜυραγάπη, Παραδοσιακό δοσιακού φύλλου Ρακοκάζανο Ένα όνομα, μια ιστορία! Ο κύριος Γιώργος Χατζηπαράσχος εδώ και 65 χρόνια παρασκευάζει με τον πατροπαράδοτο τρόπο παραδοσιακά φύλλα για μπακλαβά και κανταΐφι. Σας περιμένει μαζί με την κυρία Κατερίνα μαγαζάκι του στην Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου. Διεύθυνση: Εμμανουήλ Βερνάρδου 30 Τηλ.Επικοινωνίας: 28310 294 88

Όταν βρεθείτε στη Μυραγάπη θα ‘ναι σα να γύρισε ο χρόνος πίσω. Η αγάπη της οικογένειας Κόρσαβα για την παράδοση και τον αυθεντικό τρόπο ζωής οδήγησε στη δημιουργία ενός υπέροχου χώρου. Εδώ όλα είναι αλλιώς. Θα γνωρίσετε και θα ζήσετε τα έθιμα και την κουλτούρα των παλιότερων. Ρακοκάζανο, λιοτρίβι, αλευρόμυλο, βοτανικό παρτέρι, χωριάτικο κελάρι περιλαμβάνει το όμορφο αυτό χωριό.

Καλλιτεχνικό Εργαστήρι Σταούσα Ο Μάκης και η Μαρία έχουν φτιάξει ένα διαφορετικό εργαστήρι. Συλλέγουν παλιά ξεβρασμένα ξύλα που αφέθηκαν από κάποιο Νοτιά και τους δίνουν χρώμα, βάθος και ζωντάνια. Μπορείτε να δείτε έργα τους και να τους αναζητήσετε στο εργαστήρι τους στον Άσπρο Ποταμό Λασιθίου. Περισσότερες Πληροφορίες: www.xerocamboscreta.com/ Stausa%20gr.htm

Παραδοσιακό

Γαστρονομικό Κέντρο «ΝΤΟΥΝΙΑΣ» Αναμνήσεις από τα προσωπικά παιδικά βιώματα φέρνει στο νου μια επίσκεψη στην ταβέρνα Ντουνιάς. Τα φαγητά προετοιμάζονται σε ξυλόσομπες, παρασιές και ξυλόφουρνο είτε με προϊόντα που παράγει η ίδια η οικογένεια του Στέλιου Τριλυράκη είτε με προϊόντα από τις γύρω περιοχές. Το γαστρονομικό κέντρο βρίσκεται στη Δρακώνα Κεραμειώ, μόλις 18χλμ από τα Χανιά. Περισσότερες πληροφορίες: www.ntounias.gr

Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Αποκορώνου - Σφακίων Η ένωση των αγροτικών συνεταιρισμών Αποκορώνου - Σφακίων δημιουργήθηκε το 1949 και αριθμεί περίπου 8000 ελαιοπαραγωγούς. Κύριο προϊόν που παράγει είναι το ελαιόλαδο, εξαιρετικό παρθένο, βιολογικής καλλιέργειας, ΠΟΠ. Περισσότερες πληροφορίες: www.easap.gr

Πάμε

Περισσότερες πληροφορίες: www.stironas.gr

ύπαιθρο

27



FREEVOX #51