Issuu on Google+

T

I

R

A

N

A

E PËRJAVSHME NO.07 VITI I IRË I BOTIMIT 5 - 11 SHKURT 2011

VLON MESDHEU


A

5 SHKURT 2011

T

I

R

A

N

07

4

NewsTicker

9

Aktualiteti

Shteti i ri prej një milionë “banorë” Sociologu: Facebook ka bërë praktike jetesën një një fshat global

9

Disa gjëra që duhet të dini për Facebook-un

14

19

19

Lifestyle

Shqiptarëve nuk u mungon asnjëherë dëshira për të kënduar

Shëndeti

Disa këshilla për “mikun” tuaj më të mirë Si mund të rrisim një fëmijë në mënyrën e duhur

24

Sociale I huaj në vendin tënd

28

24

30

32

5

NË KOPERTINË

VLON MESDHEU Gazetarët e Kanalit 5 të rrjetit Mediaset në Itali kanë realizuar një reportazh në Shqipëri në këto ditë të trazuara. Reportazhi është transmetuar në emisionin “Terra”, një nga më të ndjekurit në Itali. Gazeta “Free Press” sjell tek ju këtë reportazh që analizon shkaqet pse Shqipëria rrezikon të zhytet sërish në një spirale dhune FOTOGRAFIA: LSA

Art

Devis Muka: Aktorët në Shqipëri janë “heronj”

Televizion

Ermal Mamaqi: Këngën tjetër do ia dedikoj Obamas

ShowBiz Eneida Tarifa: Eurovizioni nuk më josh

18 Kryeredaktor: Enton Palushi. Gazetarë: Bledar Lumani, Jonida Late, Fatma Myrte, Gerti Katro, Amarildo Lumani. Design: Dritan Lleshi. Foto: Blerta Kambo, LSA Marketing: Aina Hoti. E-mail: freepressal@gmail.com Adresa: Rruga Vaso Pasha, P. 13/1, Kati i Zyrave, Nr. 3. Tiranë 2 F.P. 5/02 - 11/02/11

34

NightLife

37

Sport

42

Auto

46

Vështirësitë për të sjellë këngëtarë të huaj në Shqipëri Futbolli shqiptar dhe ai botëror në fokusin e Redi Jupit Femrat kanë 20% të makinave në Shqipëri

Eros Çfarë duan gratë

33 SHOWBIZ

Top- modelja shqiptare, Angela Martini, pozon për revistën e meshkujve “Esquire”


OPINION

aktualitetFP (1)

EDITORIAL

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Foto Blerta Kambo

AJO QË PËRPIQET TË BËJË KRYEMINISTRI ËSHTË E FRIKSHME PËR TURISTËT. AI PO FLET PËR SHQIPTARË ME ARMË TË SOFISTIKUARA, PËR ÇADRA- PISTOLETË, PËR STILOLAPSA- PISTOLETË, PËR NJERËZ QË ME  EURO JANË GATI TË RRËZOJNË QEVERINË, PËR KOKËPALARË E MORRACAKË TË DHUNSHËM, POLICIA FLET PËR NJERËZ QË PËR NJË MAKINË DUAN TË VRASIN LIDERIN E OPOZITËS

Punë imazhi NGA ENTON PALUSHI

K

a shumë njerëz që janë të bindur se protesta e  janarit i ka shkaktuar një dëm shumë të madh imazhit të Shqipërisë në sytë e të huajve. Prej vitesh vendi kishte qëndruar i veçuar larg vëmendjes së ndërkombëtarëve e sidomos larg syrit të medias së huaj, e prirur për të ndërtuar realitete mbështetur vetëm në stereotipe. Disa herë pas protestës së  janarit kryeministri e ka përmendur se vendit i është shkaktuar një dëm i madh. Madje ai e ka quajtur të qëllimshëm veprimin e opozitës, për të dëmtuar imazhin e vendit në një moment kur në mbarë botën po shpallet si një nga destinacionet më të rëndësishme turistike. Me këtë Berisha i referohet renditjes së Shqipërisë nga agjencia e guidave turistike Lonely Planet si destinacioni kryesor për turizëm në vitin . Po ashtu edhe rrjeti ndërkombëtar CNN e renditi

Shqipërinë në vendin e gjashtë si destinacion që duhet vizituar në këtë vit që sapo kemi nisur. Përshkrimi që i bën Shqipërisë Lonely Planet dhe CNN sigurisht të jep përshtypjen se vendi akoma nuk ka hyrë në hartën e vendeve ku mund të bëhet turizëm familjar, çka do të sillte dhe të ardhura masive, por vazhdon të mbetet një vend që mund të vizitohet nga ata që quhen backpackers, të rinj me çanta në shpinë, që flenë nëpër hane (auberge), e janë aventurierë. Megjithatë edhe kaq është mjaft e rëndësishme për vendin tonë, të etur për turistë. Qeveria e kërkon me ngulm shtimin e turistëve pasi e sheh si një mundësi të artë për të rregulluar parametrat ekomikë, të shkatërruara rëndë prej krizës ekonomike dhe prej gropës së zezë që ka hapur ndërtimi i rrugës “Durrës- Kukës”. Tani lind pyetja se sa do ndikojnë ngjarjet e  janarit tek turistët që mund të vijnë në vendin tonë. Berisha i mëshon fort idesë se ka frikësuar turistët. A është e vërtetë një gjë e tillë? Ka shumë vende në botë që kanë një turizëm mjaft të zhvilluar e megjithatë kanë qeveri despotike. Edhe Tunizia e Egjipti kanë turizëm të zhvilluar, por me regjime diktatoriale. Askush nuk i ka

penguar njerëzit që të shkojnë atje. Vetëm në momentet e shpërthimit ata janë larguar. Tunizianët e egjiptianët janë miqësorë me turistët, ashtu siç janë shqiptarët. Ndaj ngjarjet me karakter politik si demonstrata e  janarit nuk do thotë se ndryshojnë thelbin e asaj çka janë shqiptarët: bujarë dhe mikpritës. Ajo që përpiqet të bëjë kryeministri është e frikshme për turistët. Ai po flet për shqiptarë me armë të sofistikuara, për çadra- pistoletë, për stilolapsa- pistoletë, për njerëz që me  euro janë gati të rrëzojnë qeverinë, për kokëpalarë e morracakë të dhunshëm, policia flet për njerëz që për një makinë duan të vrasin liderin e opozitës. Ai po na nxjerr namin e zi sepse po na nxjerr si njerëz të egjër. Turistët nuk kanë frikë të vijnë në një shoqëri që ngrihet kundër qeverisjes. Ata kanë frikë të vijnë në një shoqëri të kriminalizuar në palcë, ashtu siç po e paraqet kryeministri.

5/02 - 11/02/11 F.P. 3


NewsTicker 4

01

02

03 04 05

06

4 F.P. 5/02 - 11/02/11

Nga Enton Palushi

Si do zgjidhet? Pas ngjarjeve të  janarit, situata në vend duket më e tensionuar se kurrë. Pyetja që bëhet rëndom nga të gjithë është se si pritet të zgjidhet kjo situatë, kur palët kanë arritur kulmin e kanë shkuar në një pikë që duket pa kthim. Disa zëra ndërkombëtarë kanë nisur që të artikulohen për nevojën e zgjedhjeve të parakohshme, por sërish nuk ka qëndrime të qarta. Pyetja që lind është se si do vijojmë marrëdhëniet në këtë shtet mes pushteteve në një kohë që kryeministri ka deklaruar se presidenti, kryeprokurorja e kryetari i opozitës janë puçistë?

Gazetarët janë të dyshuar Komisioni hetimor për ngjarjet e  janarit, i ngritur nga mazhoranca, po bëhet epiqendra e debatit në këtë javë. Shkak janë bërë disa kërkesa të tij për të marrë tabulatet telefonike të krerëve të shtetit dhe të gazetarëve. Kërkesat për hetim të telefonatave kanë shkaktuar një tërmet në Perëndim. I dërguari i Bashkimit Europian, Miroslav Lajçak ka thënë se nuk mund të jetë një komision njëngjyrësh që të hetojë për ngjarjet e  janarit, por duhet të jetë prokuroria që duhet ta bëjë një gjë të tillë. Organizatat botërore të medias kanë kërkuar që të mbrohet liria e medias. Disa prej këtyre organizatave thonë se janë të terrorizuara për faktin se në  janar është ushtruar një dhunë e pashembullt mbi gazetarët. Madje në një rast është qëlluar mbi një gazetar, edhe pse i ka shpëtuar vdekjes për pak milimetra.

Dëshmitë e Berishës dhe të Bashës Kryeministri dhe Ministri i Brendshëm kanë dëshmuar përpara komisionit hetimor duke thënë se ngjarjet e  janarit ishin një grusht i qartë shteti, i udhëhequr nga kryetari i PS, i ndihmuar nga kryeprokurorja Ina Rama dhe presidenti Bamir Topi. Ky i fundit ka reaguar me anë të një mesazhi, duke bërë thirrje për paqe e qetësi. Topi ka kërkuar gjithashtu hetim dhe nxjerrje të përgjegjësive për ngjarjet e  janarit.

Shqipëria e tulatur Tirana ka nisur të ringjallet pas dy javësh të tensionuara. Rrugët kanë qenë më të qeta këto dy javë, por tashmë normaliteti është rikthyer. Në një numër intervistash, njerëz të të gjitha fushave, thonë se dhuna ka pasur ndikim në jetën e tyre, si profesionale, ashtu edhe në atë familjare.

I akuzuari për krime do bëjë qeveri Shumica e medieve të huaja e titullojnë kështu lajmin për ndarjen e mandateve nga KQZ në Kosovë për zgjedhjet e fundit parlamentare. PDK e Hashim Thaçit udhëheq dhe është gati që të krijojë një koalicion qeverisës, edhe pse ka shumë pikëpyetje. Drejtuesi i LDK, Isa Mustafa, thotë se një koalicion i tillë nuk do jetojë katër vite në pushtet. Por më të ashpra janë mediat e huaja, që nuk e besojnë se një njeri i akuzuar për krime monstruoze do krijojë qeveri në Kosovë. Një gjë është e sigurt, se pavarësisht se mediat nuk vendosin fatin politik të Kosovës, imazhi i shtetit më të në Europë është goditur rëndë. Madje ai ka humbur edhe statusin e privilegjuar të shtetit më të ri në botë. Sudani Jugor do e spostojë Kosovën në vend të dytë.

Për hir të stabilitetit Ajo që po ndodh në Egjipt është interesante për të gjithë studiuesit e politikës. Prej rreth  vitesh, një individ drejton vendin me dorë të hekurt, duke pasur edhe mbështetjen e perëndimit. Shkak është mbështetja që i jep ai Perëndimit në luftën kundër terrorizmit. Duke shfrytëzuar një mbështetje të tillë, ai ka abuzuar me pushtetin. Tashmë është koha që Perëndimi të flasë qartë me të. Por a mundet Perëndimi të jetë i besueshëm në këtë rast? Disa analistë thonë se ata kanë një arsye pse janë kaq të rezervuar. Shkak është mundësia që në pushtet në Egjipt të vijë Vëllazëria Myslimane, një forcë politike radikale. Por një gjë është e sigurt, banorët e këtij vendi meritojnë më shumë se ajo që u jep Mubaraku. Mbi të gjitha ata kanë nevojë të besojnë tek demokracia.


Aktualiteti 5-­8

Vlon Mesdheu Gazetarët e Kanalit 5 të rrjetit Mediaset në Itali kanë realizuar një reportazh në Shqipëri në këto ditë të trazuara. Reportazhi është transmetuar në emisionin “Terra”, një nga më të ndjekurit në Itali. Gazeta “Free Press” sjell tek ju këtë reportazh që analizon shkaqet pse Shqipëria rrezikon të zhytet sërish në një spirale dhune.

K

emi zgjedhur Tiranën, kryeqytetin e Shqipërisë, që është përfshirë nga trazirat këto ditë të fundit, për të shpjeguar atë që po ndodh në Mesdhe. Jemi në Shqipëri, por nuk mund të mos mendojmë as Greqinë që është ngjitur, e cila prej kohësh është e përfshirë nga trazirat e dhunshme, si pasojë e krizës ekonomike dhe financiare, pastaj zbresim në Libi, që nuk është se ka pasur shumë trazira, duke vazhduar në Egjipt, Tunizi, Algjeri dhe në vende të tjera, në të cilat ndoshta do të ketë trazira në ditët në vijim. Mund të pyesni se çfarë kanë të përbashkët të gjitha këto raste? Ndoshta nuk kanë shumë të përbashkëta, por ka dy gjëra të përbashkëta: një zemërim dhe revoltë popullore dhe një kërkesë për më shumë demokraci, më shumë transparencë, më shumë pjesëmarrje. Normalisht që nuk mund të flasim dhe t’i shtjellojmë të gjitha këto deri në fund, por mund të sqarojmë disa gjëra, sidomos në Shqipëri dhe Egjipt.

Egjipti Siç e dini, Egjipti po jeton ditët më të vështira gjatë dekadave të fundit. Mijëra të rinj, por jo vetëm, kanë zbritur në rrugët e Egjiptit për të kërkuar liri dhe një të ardhme ndryshe, duke sfiduar një regjim që është në pushtet prej  vjetësh, por edhe forcat e sigurisë. Ne kemi dëshmitë e shumë personave dhe rasteve të dëshpëruara, që kërkojnë ndryshim. Është një numër, që pavarësisht kërkesës së ndryshimit, nuk mund të justifikohet. Është numri  persona, të cilët kanë vdekur gjatë protestave për ndryshim në Egjipt. Por të gjitha të dhënat e viktimave, të plagosurve, të arrestuarve, janë provizore. Por fakt është që kanë vdekur qindra persona gjatë përplasjeve dhe një pjesë e tyre janë vrarë nga policia. Për të ndryshuar një regjim që askush nuk e do më, kushton. Dhe jetët e tyre janë çmimi për ndryshimin. Rrugët e Kajros, Aleksandrisë dhe qyteteve të tjera të Egjiptit nuk kanë qenë kurrë bosh gjatë këtyre ditëve, madje edhe kur policia hapte zjarr ndaj turmave. Gra, burra, fëmijë, pleq, të rinj, të dallimeve dhe mendimeve të ndryshme, kanë dalë në rrugët e Egjiptit. Vetëm një moto dëgjohet në rrugë: populli kërkon ndryshimin e regjimit.

Populli kërkon largimin e Mubarakut. Por ai nuk dëgjon se cili është vullneti i popullit. Për ta zbutur zemërimin, Mubaraku ka shkarkuar qeverinë dhe ka miratuar një tjetër. Populli egjiptian nuk do më që të vazhdojë të paguajë për korrupsionin, nuk do që të jetojë nën një situatë emergjente. Një revoltë, që më shumë se tek fjalët, është e bazuar tek veprat. Në revoltë është përfshirë edhe El Baradeji, personi që ka fituar çmimin Nobel për Paqe, i cili është ngarkuar nga ana e opozitës që të formojë një qeveri të shpëtimit kombëtar. Si në të gjitha revolucionet, në fillim njerëzit kanë qenë pak, pastaj janë shtuar shumë e më shumë. Njerëzit që rrinin në shtëpi dhe vëzhgonin nga larg, tashmë kanë zbritur në rrugë. Madje, edhe ata që nuk

zbresin nga shtëpitë e tyre, me veprime të ndryshme kontribuojnë për kauzën: një rrotë letre higjienike e hedhur nga ballkoni për t’u mbrojtur nga gazi lotsjellës, peshqirë me ujë dhe inkurajime. Gjithë populli tashmë është me ta. “Unë do të shkoj të protestoj me miqtë e mi në shesh dhe nëse do të më ndodhë ndonjë gjë, për mua do të jetë një nder”, shprehet Aser. Fjalë të forta këto në gojën e një gruaje borgjeze, me dy fëmijë, e cila nuk ka asnjë problem ekonomik apo social. Ajo ka qenë ish-gazetare, ndërsa tani ka një blog të famshëm në Kajro. “Nuk do të ndalojmë kurrë. Mubarak është një president ilegal. Në Egjipt është një histori që tregon për një vajzë që martohet me një djalë që nuk e do.

5/02 - 11/02/11 F.P. 5


AktualitetiFP

Historia e kësaj vajze është njësoj si ajo e Egjiptit. Historia është bërë film dhe në fundin e filmit, gjithë fshati i vajzës del në shesh dhe thërret “botten”, që do të thotë është ilegale. Për këtë arsye edhe ne e kemi kthyer në një moto këtë fjalë, pasi Mubarak është ilegal”, shprehet Aser. Kjo e fundit jeton në një prej lagjeve borgjeze në Kajro, ku fëmijët shkojnë nëpër shkolla amerikane. E megjithatë, ajo kërkon ndryshim. “Ne duam ndryshime. Duam që Mubarak të largohet. Duam që ligjet të ndryshojnë. Nuk ka asgjë të ngjashme në botë me Egjiptin, pasi Mubarak është në pushtet prej  vjetësh. Mbesa ime, që studion në Dubai, ka njohur vetëm një politikan që është në pushtet gjatë jetës së saj dhe ai është Mubarak. Ne e meritojmë që të ketë ndryshim. Ai nuk është mbret, pasi kjo është një Republikë,” thotë Aser. “Përse policia ushtron dhunë dhe bën presion që mos të dalim në protesta? Përse pyesin se për kë kemi votuar? Kujtoj atë që më ka thënë njëherë im atë: “vendi do na shpërthejë në fytyrë shumë shpejt”. Dhe tani kjo gjë po ndodh”, pohon blogerja e njohur në Kajro. Edhe e gjithë kjo, falë korrupsionit. “Këtu për çdo shërbim duhet të paguash ryshfet, madje edhe për të rinovuar patentën. Kjo është e papranueshme”, thotë Aser. “Ne paguajmë ryshfet në çdo hap që bëjmë dhe për çdo gjë. Të gjithë në pushtet janë të korruptuar. Të gjithë marrin ryshfet, edhe Mubaraku”, tregon e revoltuar Aser. Revolucioni në Egjipt ka bashkuar të krishterë dhe myslimanë, ku mund të dëgjohet dhe të ndiqet madje edhe zëri i një vajze. “Në këtë lëvizje janë përfshirë të gjithë, të krishterë dhe myslimanë. Unë jam kundër shamisë, por kjo nuk është një protestë fetare”, shprehet Aser, e cila ka dy vajza të vogla, të cilat, pavarësisht trazirave, nuk kanë frikë dhe vazhdojnë që të luajnë në tarracën e pallatit. Ajo thotë se i mëson vajzat e veta që të kërkojnë të drejtat e tyre. Aser thotë se ato kërkojnë që të jenë të lirë. “Kemi nevojë që të ketë ndryshime. Jeta këtu duhet të ndryshojë. Nëse hedh një sy rreth protestuesve, sheh njerëz të varfër, të pasur, të vegjël, të mëdhenj, gra dhe burra, të gjitha shtresat e popullsisë”, shprehet një prej protestuesve. Te protestuesit nuk ka frikë, por një lodhje përballë forcës së pushtetit të Mubarakut. Një grup të rinjsh janë mbledhur në një pallat dhe janë mundur që të thyejnë bllokadën që qeveria ka firmosur ndaj internetit, edhe pse shumë prej tyre janë kërcënuar dhe arrestuar, si -vjeçari i quajtur Ali, që u mbajt tre ditë në burg. Aty ndodhen të rinj të shtresave të ndryshme, mësues, inxhinierë, bankierë. “Jeni i veshur shumë mirë, bankier je?” pyet gazetarja e Mediaset një prej të rinjve të pranishëm. “Po. Nga e dini”, përgjigjet i riu, që shprehet se “fakti që unë interesohem se çfarë ndodh në vendin tim, nuk do të thotë se duhet të jem i varfër. Ne kërkojmë liritë dhe të drejtat tona. Ne luftojmë për të drejtat që duhet të kenë njerëzit në këtë vend. Është e vërtetë, unë punoj dhe nuk kam shumë probleme, por edhe unë kam të drejta. Duhet të pyes se kush është presidenti në këtë vend, si zgjidhet. Nuk është vetëm çështje parash, pasi unë kam një jetë të mirë, një pagë goxha të madhe, një makinë dhe shtëpi të bukur. Por kjo nuk më intereson shumë. Ajo që dua të them është se ne nuk po luajmë këtu, por ne duam që të ndryshojmë regjimin.  vjet na mjaftojnë nën drejtimin e një njeriu. Kur është boll, është boll. Unë kam lindur në vitin . Kjo do të thotë se gjatë gjithë jetës sime kam jetuar nën ligjin e emergjencës. Jam rritur, kam luajtur, kam mësuar dhe çdo gjë tjetër që kam bërë në jetë, e kam bërë nën një regjim që ka imponuar një gjendje emergjente. Asgjë në jetën tonë nuk është normale. Çdo gjë është emergjente, kështu që unë nuk mund të pres që të vdes nën ligjin e emergjencës. Jo”, shprehet një prej të rinjve të përfshirë në lëvizjen kundër Mubarakut, i cili është i veshur me një kostum mjaft të shtrenjtë. “Ne nuk duam njerëz të lidhur me biznesin në qeveri. Nuk duam që të na kontrollojnë më. Ministrat nuk mund të jenë njerëz biznesmenë, në rregull”, shprehet një prej protestueseve e revoltuar. Mungesa e lirive

6 F.P. 5/02 - 11/02/11

dhe një krizë e thellë ekonomike, nga gazetari dhe drejtuesi i qendrës për studime politike “Al Aran”, përkufizohet kështu: “Ka vetëm një gjë që është e sigurt, që manifestuesit do të vazhdojnë të qëndrojnë në shesh. Duan të arrijnë atë që kërkojnë, ndryshimin”. “Njerëzit e Egjiptit janë shumë të varfër për shkak të një njeriu të vetëm, që quhet Mubarak”, thotë një prej demonstruesve. Ahmed, taksist, mund të tregojë shumë më mirë realitetin në Egjipt, sa kushton të ushqehesh, të furnizosh automjetin me karburant etj. “Jemi si në Indi, një pjesë e njerëzve janë shumë të pasur, ndërsa pjesa tjetër nuk ka asgjë. Këtu ekziston mafia, Mubarak dhe klubi i tij i njerëzve, miliarderët. Dhe njerëzit e thjeshtë e kanë shumë të vështirë që të ushqehen, pasi prej - vjetësh ushqimi kushton. Çdo gjë rritet vit pas viti. Mishi për shembull është shtrenjtuar aq shumë, sa njerëzit e kanë shumë të vështirë që ta blejnë”, shprehet taksisti Ahmed. “Jam  vjeç dhe studioj për arkitekturë. Nuk kam punë dhe nuk kam para për të përfunduar studimet. Çdo ditë mendoj që të largohem nga Egjipti, sepse këtu nuk kam asnjë shans. Prandaj duhet të bëhemi të fortë dhe nuk lëvizim deri sa Mubarak dhe familja e tij të largohen nga pushteti së bashku me qeverinë. Kjo është e gjitha”, pohon një prej protestuesve.

Shqipëria Tani kthehemi tek Shqipëria. Gjatë një demonstrate të zhvilluar para disa ditësh para kryeministrisë u vranë tre persona. Demonstrata u udhëhoq nga opozita kundër një njeriu, që prej  vitesh është njeriu më i rëndësishëm në Shqipëri dhe ka udhëhequr vendin, Sali Berisha. Një njeri që ka qenë i lidhur me regjimin e vjetër komunist. Por cili ishte motivi kryesor i protestës? Ata njerëz dolën në shesh për t’i thënë jo korrupsionit, që prej vitesh është duke e përndjekur Shqipërinë. Një tjetër demonstratë, po me synimin kundër luftës ndaj korrupsionit, u zhvillua edhe më  janar, një javë pas demonstratës që shkaktoi vrasjen e tre personave. Marko Corrias na shpjegon motivet e kësaj proteste, por mbi të gjitha, gjendjen e këtyre njerëzve.


AktualitetiFP

* * *  ditë pas vrasjes së tre demonstruesve, Tirana zbriti në shesh. “Jam këtu sepse kanë vrarë vëllanë tim. Kam ardhur me familjen time dhe shkova tek vendi ku kanë vrarë vëllanë tim”. Në të ditën e shtatë, shpirti i shqiptarëve del nga trupin, nga dhimbja për vdekjen e tre demonstruesve, të cilët u vranë nga ana e trupave të Gardës së Republikës. Në një shtëpi të bardhë dhe modeste, në një fshat të humbur të Tiranës, babai i Hekuranit pret vizitat e ngushëllimit. “Kisha nëntë fëmijë, tani kam vetëm tetë. Djalit tim nuk i interesonte asnjë parti. Ishte emigrant në Greqi. Ishte kthyer në Shqipëri prej një muaji dhe kishte shkuar në demonstratë vetëm për të parë. Ne jemi një familje që nuk jemi përfshirë kurrë me

punët e qeverisë dhe politikës. Ne jemi një familje që merremi me punimin e tokës”, shprehet babai i Hekuranit të vrarë më  janar. Hekurani ka dy fëmijë dhe prej  vitesh jetonte dhe punonte në Greqi si emigrant, ku kishte shkuar me mikun e tij të përhershëm. Me atë ishte kthyer në Shqipëri dhe me të kishte shkuar në demonstratë. “Shkuam për një protestë paqësore, për të protestuar kundër varfërisë së popullit si të gjithë shqiptarët. Ishte pothuajse fundi i protestës dhe ne do të ktheheshim në shtëpi. Unë po filmoja me celular dhe në një moment u ktheva dhe pashë mikun tim me një plumb në ballë. Pashë të qëllonin nga dritaret e kryeministrisë. Përse duan që ta mohojnë të vërtetën? Kjo nuk është demokraci. Unë kam votuar për Berishën në zgjedhje, por tani më vjen turp për këtë që kam bërë”. Një javë e tërë kaloi nën kërcënime, fyerje, tensione, për të

“Kryeministria u rrethua për pesë orë nga disa maskarenj, vagabondë, banditë, kriminelë, të armatosur me armë, pistoleta dhe shkopinj. Provoje edhe njëherë dhe do të vuash pasoja që as mund t’i imagjinosh”, ishte përgjigjja e Berishës ndaj protestave të udhëhequra nga Edi Rama

mbërritur në homazhin që u mbajt para kryeministrit Berisha, i cili është i vendosur që të qëndrojë si kryeministër i vendit, edhe duke vrarë. Një ditë pas vrasjeve të tre demonstruesve, kishte akuzuar opozitën socialiste dhe aleatët e vet, që udhëhiqen nga kryebashkiaku i Tiranës se kishin përgatitur të njëjtin skenar si Tunizia. Berisha akuzoi madje edhe manifestuesit, duke i quajtur kriminelë, drogaxhinj dhe terroristë, të cilët kërkonin t’i merrnin karrigen. Kishte mohuar edhe faktin që forcat e gardës kishin qëlluar ndaj demonstruesve, derisa e vërteta doli në një video të filmuar nga gazetari kurajoz, Artan Hoxha, që bën emisionin “Xhungël”. Video e tij rrëzoi variantin e kryeministrit. “Shkova të dëshmoja për të vërtetën e vrasjeve. Para se të dëshmoja, në televizor pashë që jepej vetëm versioni i qeverisë”, thotë Artan Hoxha. Versioni i qeverisë ishte se demonstruesit u qëlluan nga vetë demonstruesit e tjerë. “Një ditë më pas kryeministri e pranoi se kishin qëlluar forcat e gardës, por mua më akuzoi si një çakall të shërbimit komunist. Më vjen keq për këto akuza, pasi kur ra komunizmi unë isha vetëm  vjeç”, shprehet Hoxha. Një ditë pas homazhit, një person shkoi dhe trokiti në derën e Artanit. “Një ditë pas homazhit një person erdhi në shtëpinë time dhe atij i doli djali im, që është  vjeç, duke i thënë që nuk isha në shtëpi. Ky person i la djalit tim një zarf të bardhë dhe aty brenda ishin dy plumba  milimetra, si ata që u përdorën për të vrarë demonstruesit dhe ata që përdorin forcat speciale”, pohon gazetari Artan Hoxha. Shqipëria e sotme duket sikur është kthyer në normalitet. Por përplasjet e forta politike mes mazhorancës së djathtë të udhëhequr nga Sali Berisha dhe opozita e udhëhequr nga Edi Rama, rrezikojnë që të jenë fatale. Prokuroria e Përgjithshme ka lëshuar  urdhër-arreste për krerët e Gardës së Republikës. Asnjë prej tyre nuk është arrestuar. Qeveria shqiptare akuzohet për korrupsion, për mungesë të zbatimit të ligjit, për vjedhjen e zgjedhjeve të vitit  dhe që e ka zhytur vendin në një varfëri të madhe. “Në këtë momente ekonomia shqiptare është në vështirësi të mëdha, pasi kanë munguar paratë që vinin zakonisht nga ana e emigrantëve shqiptarë në Itali dhe Greqi. Pra, kriza ekonomike në Greqi dhe Itali ka ndikuar negativisht edhe në ekonominë shqiptare”, shprehet Carlo Alberto Rossi. Opozita kërkon dorëheqjen e Berishës. Por Berisha vazhdon që të qëndrojë i fortë në disa rrethina si Kamza, e cila është e gjitha me flamuj blu, por kontrollon edhe disa media. “Kryeministria u rrethua për pesë orë nga disa maskarenj, vagabondë, banditë, kriminelë, të armatosur me armë, pistoleta dhe shkopinj. Provoje edhe njëherë dhe do të vuash pasoja që as mund t’i imagjinosh”, ishte përgjigjja e Berishës ndaj protestave të udhëhequra nga Edi Rama. Diplomacia ndërkombëtare, duke nisur që nga ambasadori i BE-së, Etore Sequi, u vu në alarm nga situata e krijuar. “Shqiptarët prej pak kohësh mund të lëvizin lirshëm në Europë, pas liberalizimit të vizave. Por ky është vetëm një hap. Shqipërisë i janë vënë  kushte nga ana e BE-së, siç është dialogu politik, lufta ndaj korrupsionit, vendosja e shtetit të së drejtës dhe gjëra të tjera”, u shpreh ambasadori i BE-së në Tiranë. Rexhepi, mik i familjes Deda, është shembulli më i mirë i

5/02 - 11/02/11 F.P. 7


AktualitetiFP Qeveria italiane e drejtuar nga Romano Prodi vendosi bllokimin e kufirit detar, duke qenë se Italia rrezikohej nga emigrantë të paligjshëm shqiptarë, të cilët mësynë në masë të madhe. Gjatë asaj kohe ndodhi edhe drama e madhe, kur një anije shqiptare u fundos pas përplasjes me anijen italiane “Sibila” dhe për pasojë dhjetëra persona humbën jetën

* * *

Klasa jonë politike vjen nga një mentalitet komunist. Ne nuk kemi zgjedhje të lira dhe demokratike, nuk kemi vendosur ende institucionet demokratike

8 F.P. 5/02 - 11/02/11

krizës që ekziston në Shqipëri. Ai ishte emigrant prej  vitesh në Firence dhe një vit më parë u rikthye në Shqipëri. Por ende nuk ka gjetur një punë. “Që të fitosh një vend punë në Shqipëri duhet që të kesh miq dhe para. Edhe nëse e gjen një punë të tillë, kur ndërrohet sistemi të flakin tutje”, shprehet ai. Se sa delikate është situata në Shqipëri, këtë e thotë shoqëria civile, mes të cilëve edhe dy ish-presidentë, drejtori i Teatrit dhe Operas, por dhe ish-deputeti i maxhorancës. “Klasa jonë politike vjen nga një mentalitet komunist. Ne nuk kemi zgjedhje të lira dhe demokratike, nuk kemi vendosur ende institucionet demokratike. Unë kam pasur një përplasje me Berishën për shkak të demokracisë brenda Partisë Demokratike”, shprehet Aleksandër Biberaj. “Prej  vjetësh kemi një person që dominon skenën politike shqiptare, kryeministri Sali Berisha, që ka pasur shumë histori dhe mbi shpatullat e veta mban edhe ngjarjet e vitit , të cilat ishin revolta popullore të armatosura kundër tij dhe për faj të tij. Këtu ka një sistem demokratik që nuk funksionon, ka zgjedhje që nuk funksionojnë, kështu që nuk zgjidhen njerëzit që kërkon populli. Këtu tek ne është gjithmonë dhe gjithmonë Berisha, që nuk është një figurë shumë e besueshme, pasi është i dhunshëm, nuk është i civilizuar. Prej  vjetësh fëmijët tanë janë rritur duke dëgjuar dhe parë fytyrën e Berishës, i cili përcjell vetëm mesazhe dhunë”, shprehet historiani Pëllumb Xhufi. “Televizionet treguan se vëllai im ishte me duar në xhepa. Në qoftë se do të kishte hedhur edhe një gur të vetëm, unë do të kisha kërkuar falje ndaj policisë, por nuk e bëj. Vëllai im nuk ishte kriminel. Nuk ishte as i droguar dhe as i alkoolizuar, trupin e tij e kishin në spital dhe mund ta verifikonin. Unë do të kërkoj drejtësi deri në Gjykatën e Strasburgut”, shprehet vëllai i Hekuranit.

Ekziston gjithmonë një lidhje e fortë mes Italisë dhe Shqipërisë, edhe për shkakun se na ndan vetëm një det. Pastaj ka një tërheqje gati fatale të shqiptarëve ndaj Italisë. Në vitin ‘, kur ra dhe sistemi i fundit komunist në Europë, një pjesë e madhe e shqiptarëve u dyndën në masë drejt Italisë. E mbani mend zbarkimin e shqiptarëve  vjet më parë në Bari. Duam që ta rikujtojmë sërish këtë, duke qenë se Shqipëria vazhdon që të jetë mes së ardhmes dhe frikës prej  vjetësh. Para  vjetësh, vetëm një fjalë na shoqëronte në jetët tona, ndonjëherë edhe në mënyrë obsesive, shqiptarë. Ata mësynë Italinë nga të gjitha anët. Anije të mëdha u nisën nga Shqipëria, të mbushura plot e përplot me njerëz, një pjesë e të cilëve vdiqën gjatë rrugës. Gjatë asaj kohe pati polemika të shumta për trajtimin e shqiptarëve, sidomos për faktin se u mbyllën në stadiumin e Barit sikur të ishin guerilas të Pinoçetit. Për shqiptarët Italia ishte Amerika e tyre dhe vit pas viti zbarkonin. Fjala shqiptar gjatë atyre viteve ishte bërë sinonim i përçmimit. Mjaft prej tyre nuk arrinin që të integroheshin dhe iu kthyen rrugës së krimit. Që atëherë, shqiptarët njiheshin si shpërndarës droge dhe persona që merreshin me shfrytëzim prostitucioni. Kohët kaluan dhe Shqipëria arriti që të ecte përpara deri sa në ditët e sotme kërkon që të integrohet në Bashkimin Europian. Qytetarët e këtij vendi që nga ky vit mund të lëviznin lirshëm në Europë, pas liberalizimit të vizave. Por është edhe një vend, që vetëm pak ditë më parë u përfshi nga trazira të mëdha, të cilat çuan në vrasjen e tre personave. Qeveria shqiptare konsiderohet si një nga më të korruptuarat e Europës. Dikatori Enver Hoxha e kishte kthyer Shqipërinë në një nga vendet komuniste më të izoluara në botë. Në vitin  Shqipëria u trondit në një luftë civile, për shkak të piramidave. Berisha, që sot është sërish në pushtet, u detyrua që t’ia linte pushtetin Fatos Nanos, një ish-komunisti, të cilin e kishte futur në burg. Por viti i revoltës ishte gjithashtu edhe një arratisje e re në masë në drejtim të Italisë. Këtë radhë destinacioni ishte Brindizi dhe jo Bari. Qeveria italiane e drejtuar nga Romano Prodi vendosi bllokimin e kufirit detar, duke qenë se Italia rrezikohej nga emigrantë të paligjshëm shqiptarë, të cilët mësynë në masë të madhe. Gjatë asaj kohe ndodhi edhe drama e madhe, kur një anije shqiptare u fundos pas përplasjes me anijen italiane “Sibila” dhe për pasojë dhjetëra persona humbën jetën. Në vitin , Shqipëria u përball sërish me një ngjarje të rëndë, pasi Berisha u përpoq të merrte pushtetin me dhunë. Një vit më vonë ndodhi një tjetër ngjarje që tronditi shqiptarët, pasi qindra mijëra kosovarë u dëbuan nga Kosova dhe shkuan në Shqipëri për t’u strehuar. Shqipëria pas atyre viteve u duk se gjeti një qetësi, por tashmë rrezikon sërish të futet në një luftë civile, pasi gjendja ekonomike është vështirësuar, si rrjedhojë edhe e problemeve në vendet e tjera, gjë që ka ndikuar që emigrantët të sjellin më pak para. Kjo u pa edhe gjatë demonstratës së  janarit, kur u vranë tre persona. Evropa ndërkohë vazhdon që të presë Shqipërinë.


DosjaeJavës 9-­13

Nga Bledar Lumani

SHTETI I RI

Një milion “banorë” Rrjeti social i njohur Facebook ka arritur të ketë plot 1 milionë përdorues në Shqipëri

P

ara disa kohësh një gazetar i njohur amerikan do shkruante se kishte arritur një sukses të madh: kishte bërë gjithsej  miq, një gjë që nuk do e kishte menduar kurrë në jetë. Por miqtë e tij ishin shumica virtuale. “Ndërsa rri këtu përpara kompjuterit në dhomën tim, kam gjithsej  miq përpara, por birrën po e pi i vetmuar”, do shkruante gazetari amerikane. Ndërsa vetëm para pak ditësh, një vajzë në Angli u vetëvra në “sytë” e të gjithë miqve të saj në Facebook dhe askush nuk “u ngrit” ta ndihmonte. Çfarë po ndodh? Bota nuk është më si më parë. Rrjetet sociale kanë sjellë një revolucion të vërtetë në jetën e njerëzve. Facebook po kalon  milion banorë dhe shumë shpejt mund të bëhet “shteti” më i madh në botë. Një gjigand i frikshëm. Por ethet e “Facebook” kanë përfshirë rëndshëm edhe vendin tonë. Sipas statistikave, të paktën një në tre persona ka një llogari në Facebook dhe e përdor atë në mënyrë të rregullt. Duke përjashtuar fëmijët e të moshuarit, i bie pak a shumë që thuajse çdo shqiptar nga mosha  deri në  vjeç të jetë në Facebook. Të dhënat flasin për një depërtim në shoqëri në masën  përqind, një nga më të lartët madje edhe në Bashkimin Europian. Por përse kjo dashuri e pamasë për rrjetin social? Mund të jetë pasioni për të renë, për komunikimin. Mos harroni që jemi një vend me numër shumë të madh përdoruesish të telefonave celulare. Edhe pse jemi  milion, kemi  milionë numra telefoni në përdorim. Gjithashtu bëhet fjalë për një shtet, shumica e banorëve të të cilit janë shumë të shpërndarë nëpër botë. Ndaj një rrjet i tillë social i ndihmon të mbajnë kontakte me miqtë e të afërmit kudo që ndodhen. Kjo duhet të jetë një arsye tjetër. Së fundmi gojët e liga flasin edhe për një virus që përhapet me shpejtësi ndër shqiptarë, ku secili kopjon atë që bën tjetri. Sidomos komshiu.

meshkuj

%

femra

%

PËRQINDJA E PËRDORUESVE FEMRA DHE MESHKUJ NË SHQIPËRI

Shqipëria Përdorues të Facebook: .. Depërtimi në popullsi: .% Pozicioni në listë:  Depërtimi në popullatën online: .%

Skeda Facebook Tipi: Privat U themelua: Cambridge, Massachusetts, SHBA () Themelues: Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz, Chris Hughes Zyrat Qëndrore: Palo Alto, Kaliforni, SHBA Zona e shërbimit: Në mbarë botën Rritja e të ardhurave:  milion dollarë në vitin  Punonjës: + Tipi i faqes: Rrjet social Regjistrimi: I nevojshëm U lançua:  shkurt  Statusi aktual: Aktiv

PËRQINDJA E PËRDORUESVE NË SHQIPËRI SIPAS MOSHËS

www.facebook.com

Berisha përfshin në mesazhin e vitit të ri dhe rritjen e përdoruesve të Facebook

T

ë gjithë prisnin një mesazh tradicional nga kryeministri për Vitin e Ri. Por ndërsa numëronte disa arritje të vitit që lamë pas, kryeministri deklaroi se Shqipëria ka bërë një hap përpara edhe në përdorimin e rrjetit social Facebook. “Ne e presim Vitin e Ri me besim të madh dhe krenar për veten dhe njëri- tjetrin, punën tonë, sepse ne po shndërrojmë në realitet projektin, ëndrrën e Shqipërisë dixhitale. Këtë vit, me një rritje marramendëse, numri i për-

doruesve të internetit tek ne arriti në mbi , milion qytetarë, pra afër mesatares europiane, dhe kjo nga vetëm ,% që ishte  vjet më parë. Sot , % e shqiptarëve përdorin Facebook për të komunikuar me njëri- tjetrin, duke parakaluar kështu shumicën e kombeve më të zhvilluara të Europës,” tha Berisha. Por edhe në një mbledhje të mëvonshme të qeverisë, Berisha e përmendi këtë arritje. “Por zhvillime kulmore kemi pasur në rrugën tonë drejt Shqipërisë dixhitale dhe ky është një nga zhvilli-

met më të rëndësishme. Vendi, i cili hyri në vitin  me një prej niveleve më të ulëta në botë për përdorimin e internetit, sot është fare afër, pothuaj në limitet e mesatares së BE-së për përdorimin e internetit. Sot, ne parakalojmë një numër të madh vendesh anëtare të BE-së për komunikimin në Facebook, pavarësisht se çfarë thoni në të dhe kjo është e drejta juaj, është liria e shprehjes së mendimit, por është një mënyrë komode dhe sociale komunikimi,” do të shprehej kryeministri.

5/02 - 11/02/11 F.P. 9


DosjaeJavësFP Pa dyshim që dhënia dhe marrja e informacionit nëpërmjet Facebook-ut e ul nevojën për prezencën fizike të tjetrit. Sidoqoftë, është e vërtetë edhe e kundërta, që shumë të rinj takohen fizikisht nëpër bar-kafe dhe kthejnë në tema diskutimi apo reference “ngjarjet” e pasqyruara në Facebook

Ergis Sefa: Facebook ka bërë praktike jetesën në një fshat global Rrjetet sociale, mbi të gjitha Facebook, kanë shkaktuar një revolucion gjatë viteve të fundit në mënyrën e komunikimit të njerëzve. Ato i kanë dhënë shumë përparësi komunikimit online, duke minimizuar ndjeshëm komunikimin sy më sy. Të rinjtë janë personat që i kanë dhënë më shumë përparësi këtyre rrjeteve dhe tashmë i kanë bërë pjesë të pandarë të jetës së tyre, aq sa tashmë nuk të kërkon më njeri numrin e telefonit, pasi të gjen në Facebook. Sociologu Ergis Sefa na shpjegon më qartë në intervistën më poshtë, mënyrën se si rrjetet sociale si Facebook ndikojnë në jetën tonë.

Si ndikojnë rrjetet sociale si Facebook në shoqëri, sidomos tek të rinjtë? Ndikimi më i madh i rrjeteve sociale si Facebook apo Linked-in, është në formimin e një “realiteti alternativ social”. Janë këto lloj rrjetesh sociale që kanë bërë të mundur edhe praktikisht thënien se tashmë jetojmë në një fshat global. Sidomos tek të rinjtë, Facebook është bërë sinonim i informacionit, si në marrje, ashtu dhe në dhënie. Ndëraksionet në këto lloj rrjetesh sociale ndonjëherë janë edhe më të shpeshta se në jetën reale, fizike. Mjafton të bësh një krahasim ndërmjet kohës së kaluar nga një i ri/e re përpara kompjuterit në Facebook dhe kohës së kaluar në marrjen e informacionit nëpërmjet kanaleve të tjera mediatike. Bashkuar me aksiomën se kush kontrollon dhënien e informacionit ka në dorë ndikimin, mund të thuhet se Facebook është një mjet tejet i fuqishëm, i cili ndikon drejtpërsëdrejti mbi mendjen e një të riu. A përbëjnë këto rrjete një rrezik për shkëputjen e marrëdhënieve fizike mes njerëzve? Në fakt, Facebook mund të ndikojë në të dy drejtimet. Pa dyshim që dhënia dhe marrja e informacionit nëpërmjet Facebook-ut e ul nevojën për prezencën fizike të tjetrit. Sidoqoftë, është e vërtetë edhe e kundërta, që shumë të rinj takohen fizikisht nëpër bar-kafe dhe kthejnë në tema diskutimi apo reference “ngjarjet” e pasqyruara në Facebook. Ka dhe mjaft raste ku njohje të reja fizike origjinën e tyre e kanë pasur në një njohje virtuale nëpërmjet Facebook, për njerëz që jetojnë në të njëjtin qytet. Ndaj akoma nuk mund të themi se është e qartë së këto lloj rrjetesh sociale do t’i minimizojnë lidhjet fizike

10 F.P. 5/02 - 11/02/11


Ata njerëz që varen pothuajse plotësisht nga Facebook për të pasur komunikime sociale dhe për të zhvilluar një jetë sociale, pa dyshim që edhe varësinë prej rrjetit social e kanë shumë të madhe

ndërmjet njerëzve apo do të jenë një faktor për t’i shtuar ato ?!! kjo është diçka që besoj se do të marrë shpejt një drejtim. A ndikojnë rrjetet sociale në mendimet e njerëzve dhe në mënyrën si ata e perceptojnë botën dhe mënyrën se si ata mund të ndihen? Pa dyshim që po. Facebook apo cilido rrjet tjetër social, është media. Kjo nuk duhet harruar. Mund të jetë media me një format të paparë më parë dhe jo klasik, si televizioni, shtypi apo radio, mirëpo përsëri mbetet një media. Kjo do të thotë që ai zotëron tërë forcën e ndikimit të një media mbi mendjen e një njeriu. Ka mjaft teori mbi median dhe rolin që ajo luan në mendimet dhe perceptimet e një individi apo grupi social. Por Facebook ka një veçanti, pasi është një lloj mediumi jo

klasik, ku kemi transmetuesin nga njëra anë dhe publikun nga ana tjetër. Në Facebook publiku është njëkohësisht dhe transmetuesi. Kjo është sidomos me vlerë tek të rinjtë, të cilët janë dhe me aktivët në marrie – dhënien e mesazheve në të. Tashmë secili anëtar i publikut ka mundësinë t’i bëjë të ditur versionin e vet të një ndodhie apo ngjarje tërë të tjerëve. Facebook është vendi ku opinionet mund të paraqiten si lajm dhe lajmi si koment apo përgjigje për dikë tjetër. Ndaj dhe është e vështirë të mbetesh i pa “bombarduar” prej qindra apo mijërave opinioneve dhe mendimeve të ndryshme apo të ngjashme me të tuat. Jo vetëm kaq, por të jepet mundësia të marrësh dhe vetë pjesë aktivivisht në këtë lloj aktiviteti. Në cilën prej formave të tjera të medias mundet publiku ta bëjë këtë? Ndaj dhe kjo sjell që t’i të ndihesh si pjesë e sistemit të këtyre rrjeteve sociale dhe të angazhohesh në të, madje edhe pa u paguar. Në qoftë se do t’i pyesje shumë prej këtyre njerëzve nëse do të bënin një punë të ngjashme diku tjetër pa pagesë, shumica nuk do të pranonin. E megjithatë, në Facebook ka prej tyre që bëjnë punën e një gazetari apo marketeri dhe përsëri nuk paguhen, madje as nuk pretendojnë të paguhen. Ky ndoshta është rasti tipik i një ndikimi të kthyer në veprim nga ana e individit në mënyrë të pandërgjegjshme. Është real rreziku që njerëzit mund të bëhen të varur ndaj këtyre rrjeteve dhe të bëjnë një jetë virtuale? Patjetër. Kjo, pasi njerëzit e konsiderojnë Facebook si pjesë të ditës së tyre dhe si një mënyrë, ndoshta të vetmen mënyrë, për të komunikuar me të tjerët shpejt dhe gjatë. Rreziku qëndron në atë se shumë prej këtyre njerëzve mund të zëvendësojnë aktivitete të tjera të ditës, duke ia kaluar kohën Facebook-ut. Kjo do t’i kthente ata në një jetë gjithnjë e më sedentare dhe do kishte ndikime jo vetëm në mendjet, por edhe në fizikun dhe shëndetin e tyre. A mund të shkaktojnë një tronditje në jetën e njerëzve këto rrjete dhe mund të çojnë në veprime ekstreme, duke arritur deri tek vetëvrasjet, pasi tek to duket sikur bota është ndryshe nga ajo realja? Kjo varet nga grada e bashkëveprimit dhe lidhjeve që individi ka formuar me Facebook-un. Ata njerëz që varen pothuajse plotësisht nga Facebook për të pasur komunikime sociale dhe për të zhvilluar një jetë sociale, pa dyshim që edhe varësinë prej rrjetit social e kanë shumë të madhe. Në njëfarë mënyre, për ta ai është realiteti, dhe nuk ka dallim nga ajo që ne quajmë “realitet fizik”. Shumë prej tyre kanë marrëdhënie komunikuese me individë të cilët fizikisht nuk i kanë takuar kurrë, shumë herë më të afërta se me të tjerë që mund të kenë vite që i njohin fizikisht. Pa dyshim që kjo sjell dhe pasoja mendore tek ta.

Anisa Selimi Facebook-u më është bërë si drogë. Nuk mund të rri pa e hapur asnjë minutë. Tani që janë bërë dhe të gjitha celularët me internet, është akoma më keq se vetëm atje të rri mendja. Megi Xheliku Facebook-u mendoj se është një humbje kohe. Futesh aty dhe harron të dalësh, ndërkohë që mund të lexosh diçka tjetër. Nuk më tërheq fare dhe s’më pëlqejnë disa që bëjnë si të fiksuar. Anila Kola Për mendimin tim Facebook është një shkelje privatësie. Unë nuk e kam qejf fare dhe nuk më intereson dhe ishalla e mbyllin sa më parë të jetë e mundur se po bëjnë budallëqe rinia. Marin Aliko Për mua Facebook-u është argëtim. Aty lexon shumë gjëra që të bëjnë të qeshësh dhe të njohësh miq të rinj nga e gjithë bota. Rroftë ai që e ka shpikur dhe ishalla nuk e mbyllin se kështu sikur kam dëgjuar. Floriana Grepsa Mbase ju do të qeshnit, por unë nëpërmjet Facebook kam njohur të fejuarin tim. Që kështu dashurinë e jetës sime ja dedikoj Facebook-ut. Si mua mund të ketë dhe shumë çifte të reja. Afërdita Karaj Për mendimin tim Facebook është bërë dhe një mjet investigues. Unë aty zbulova se i fejuari im më tradhtonte. Facebook është bërë shkak për lidhjet dhe ndarjet e shumë çifteve.

Shpëtim Zeneli Unë se kam idenë se çfarë është Facebook, por shoh djalin tim që rri tërë ditën në internet. Ndonjëherë dhe shqetësohem se nuk del fare, por rri me orë të tëra. E pyeta një ditë dhe po më shpjegonte se çfarë ishte. Kam frikë mos bëjnë ndonjë budallallëk aty. Durim Hoxha Facebook-u është bërë si modë. Nuk ka ngelur katundar pa hapur. Vetëm për ata që s’kanë çfarë të bëjnë është. Ishalla e mbyllin se na çmendën fare. Dritan Laçi Mendoj se Facebook-u po nxjerr jashtë loje telefonat. Tani i gjen të tërë aty dhe nuk ke nevojë të merresh vesh me telefon. Po ta mendosh nga njëra anë është gjë e mirë, por ka bërë që njerëzit të mos takohen me njëri-tjetrin. Klodi Salia Për ata që jetojnë jashtë është shumë mirë Facebook-u. Unë kam shumë miq që kisha vite pa i parë dhe i gjeta aty. Është një mundësi shumë e mirë edhe për të njohur miq të rinj, për të marrë informacion apo dhe për të bërë reklama. Suzana Kapxhiu Mua më bën përshtypje se janë fiksuar edhe fëmijët pas Facebook-ut. Prindërit duhet t’i kontrollojnë më shumë se ka edhe nga ata që duan të përfitojnë. Kemi dëgjuar shumë raste edhe nga jashtë të ngacmimeve që mund të jenë dhe seksuale.

5/02 - 11/02/11 F.P. 11


DosjaeJavësFP

Disa gjëra që duhet të dini për Facebook-un Eksperti i internetit, Atila Albert, u përgjigjet të interesuarve në një bisedë chat në lidhje me Facebook-un.

Zoti Albert, a ka një software që u shërben përdoruesve të Facebook për të mësuar se kush e ka vizituar faqen e tyre? Jo, nuk ka asnjë software të tillë. Ka disa software të dyshimta që qarkullojnë, por bëhet fjalë për software që mund të shkaktojnë dëme, p.sh të të vjedhin llogarinë tënde. Unë kam një pyetje. Unë kam miq personin A dhe B, dhe kur unë komentoj statusin e personit A, edhe personi B mund ta shohë, edhe pse personi A me B nuk janë miq. Si mund ta parandaloj një gjë të tillë? Për fat të keq një gjë e tillë nuk mund të ndalohet. A mund të gjej në Facebook njerëz të moshuar? Sigurisht, por njerëzit e moshuar në Facebook nuk janë dhe aq të sigurt. A janë të sigurta të dhënat e mia në Facebook? Të dhënat e tua ndodhen në servera jashtë vendit, mes të tjerash në SHBA, për këtë duhet të jeni të qartë. A mund ta infektoj kompjuterin tim me virus duke përdorur Facebook? Me hapjen e përdorimin e faqes, jo.

Përse është pa pagesë Facebook? Është pa pagesë, financohet përmes njoftimeve (reklama të shkurtra) dhe nga lekët e investitorëve.

Përse Facebook është kaq i suksesshëm kur dihet që ka shumë rrjete sociale. A ka qenë Facebook i pari, apo jo? Facebook është i pari për shkak se ofron rregullisht nga një gjë të re, çka nuk e bëjnë rrjetet e tjera.

A mund të fshish një llogari që ke në Facebook apo ta deaktivizosh atë? Mund edhe ta fshish. Përvoja tregon se edhe pas disa muajsh, llogaria mund të riaktivizohet.

Përse nuk ka një buton standard “më pëlqen”? Është kërkuar shpesh. Facebook megjithatë e ka refuzuar për shkak se kërkon të ruajë një mjedis pozitiv- mos harroni që bëhet fjalë për një firmë nga Kalifornia.

Ku është ndryshimi mes faktit që të dhënat janë jashtë e nuk janë në vendin tonë? A ka lidhje kjo me sigurinë? Për shembull, sa herë keni një problem ligjor, dikush ka hapur një llogari në emrin tuaj ose ju ka

12 F.P. 5/02 - 11/02/11

fyer, ju duhet të veproni sipas ligjit amerikan.

Prandaj kini kujdes me fotot “e rrezikshme”.

A është i përshtatshëm Facebook për fëmijët dhe të rinjtë? Po, regjistrimi lejohet duke nisur nga mosha  vjeç. Por deri në moshë madhore, disa funksione janë të kufizuara.

Përse nuk ka akoma një gjë të tillë që thotë se “profili juaj është vizituar nga dikush tjetër”? Disa faqe e kanë, por kjo nuk është një çështje teknike, por një vendim i Facebook. Unë personalisht mendoj se do kishte pasoja të pakëndshme dhe do nxiste debate se përse ma sheh një person profilin.

Kur unë e bëj të dukshëm profilin tim për miqtë, munden edhe të tjerë përdorues të hyjnë tek fotot e të dhënat e mia? Normalisht jo. Por përvoja tregon se te miqtë e përbashkët mund të shohësh fotot e të tjerëve, me të cilët nuk je mik- është e paqartë nëse është një gabim në programim apo një gjë e qëllimshme.

A duhet tu besojmë verbërisht lidhjeve (links) që ofron Facebook? Nuk u duhet besuar verbërisht. Mendojeni mirë e shihni nëse ofertuesi është një i emër i njohur dhe i besueshëm.


DosjaeJavësFP Ata njerëz që varen pothuajse plotësisht nga Facebook për të pasur komunikime sociale dhe për të zhvilluar një jetë sociale, pa dyshim që edhe varësinë prej rrjetit social e kanë shumë të madhe

Një shqiptar padit Facebook, i kërkon 500 mijë dollarë Një shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës me  miq në Facebook, ka vendosur që të padisë gjigandin e internetit për shkak se i ka mbyllur llogarinë që kishte hapur aty, pa asnjë shpjegim. Mustafa Fteja kërkon  mijë dollarë si dëmshpërblim për këtë çështje. “E kisha Facebook për një qëllim- për të mbajtur kontakte me familjen time,” thotë Fteja, që ka shkuar në SHBA para  vitesh. Fteja,  vjeç, mësoi në shtator se llogaria e tij ishte çaktivizuar. “Di vetëm një gjë- nuk kam bërë asgjë,” tha ai. Nuk kam dhunuar asnjë rregull a ligj.” Në akuzën e tij, depozituar në Gjykatën Supreme të Manhattan-it, ai akuzon Facebook se nuk i është përgjigjur kërkesave të vazhdueshme të tij për të mësuar se përse ishte hequr nga faqja. Fteja, mysliman, gjithashtu akuzon kompaninë për diskriminim fetar. Facebook nuk i është përgjigjur kërkesave të mediave amerikane për një koment.

Kur mund ta kuptoj se kam krijuar varësi nga Facebook? Kur vendosni “FarmVille” si emër përdoruesi :-) Si është puna e të drejtave të autorit për fotot në Facebook? E drejta e autorit është gjithmonë në krah të fotografit. D.m.th nuk është e lejuar që të merrni foto nga të tjerët e t’i publikoni, edhe pse shumë njerëz e bëjnë një gjë të tillë. A mund të bëhem i varur nga Facebook. Sigurisht- ashtu siç krijohen varësi nga shumë gjëra të tjera të mira si ushqimi, televizori, sporti, etj :-)

uesi i Facebook? Nuk besoj se kjo vjen vetëm nga reklamat? Si të gjitha firmat e mëdha në internet, shumë investitorë hedhin lekë, me shpresën që më vonë kjo do u sjellë atyre fitim. A ka mundësi që të shkatërroj Farmville? P.sh të hedh në erë lopët? Më mirë fshijini aplikacionet. Kështu nuk do e shihni kurrë FarmVille-n. A do ishte jeta jonë më e thjeshtë në rast se nuk do ekzistonte Facebook? Disa mund të kursenin më shumë kohë, që mund ta përdornin në mënyrë më të vlefshme :-)

Llogaria ime më zhduket vazhdimisht, pse? Ka një arsyetim për këtë. Zakonisht llogaria fshihet në rast se përdor emra fals, fyen apo ka përmbajtje ilegale.

A ka plane të reja Facebook për faqen? Flitet për integrimin e sistemit të Skype dhe përdorimin e e-mail-it.

Përse nuk kushtona asgjë Facebook? Këtë e vendos firma. Ka rrjete sociale me pagesë. Por kanë shumë pak përdorues.

A ka informacione se kur do të dalë Facebook në bursë? Sipas disa informacioneve, flitet për vitin .

Përshëndetje, ju të gjithë flisni për Facebookun, po çfarë dreqin është në të vërtetë Facebook-u? Rrjeti social më i madh në botë.

A mund të ndaloj që të dhënat e mia të Facebook të mos dalin në Google? Sigurisht, ka një opsion për këtë.

Çfarë mund të bësh në Facebook? Thjesht të shkëmbesh foto? Mund të dërgosh lajme, të ndash video, të bisedosh, të organizosh gjërat, të bësh reklamë për firmën apo organizatat, e shumë gjëra të tjera. Si mund të shoh unë profilin e një personi që është nën  vjeç? Minorenët mes tyre mund të shohin profilet e njëri- tjetrit. Kjo është e qëllimshme, nuk është një gabim. Të rriturit mund të shohin profilet e të miturve vetëm në rast se janë shtuar më parë si kontakt nga vetë të miturit. Si ka mundësi që ka kaq shumë para themel-

Kush është rrjeti i dytë më i madh social në botë? MySpace (akoma). Pasi jam regjistruar në Facebook, mu propozua që të shtoja si miq tre përdorues. Është koincidencë që ishin të tre njerëz që i njihja, apo ka pasur më përpara informacion mbi mua Facebook? Duhet të dini se kur bëni regjistrimin, Facebook kontrollon e-mailin tuaj nëse është i vërtetë. Ai përdor sistemin e adresave që keni aty për tu dhënë disa propozime. A është Facebook kaq i pasigurt sa ç’shkruajnë mediat? Mendimi im personal: në media flitet gjithmonë

më shumë për rreziqet se për përfitimet. Merrni makinat, flitet vetëm për aksidentet e problemet, e jo për përfitimet. A mund të shoh unë se kur një person ka qenë për herë të fundit online? Tek Facebook jo, por tek rrjetet e tjera sociale si MySpace, po. A mund tua shesë Facebook të dhënat e mia një personi tjetër? Jo, thjesht ato sistemohen sipas grupit të përdoruesve dhe sipas njoftimeve, njësoj si në Google. A mund ta zëvendësojë Facebook Google? Këto janë dy faqet më të vizituara në botë. Ta zëvendësojë? Nuk ma merr mendja. Janë dy segmente të ndryshme. Edhe Facebook ka një motor kërkimi, por vetëm për emra miqsh. A ka Facebook një dhomë ku mund të bëhet chat? Facebook nuk është në kuptimin klasik të chat-it, por

mund të bisedosh me miq, por jo me të huaj anonimë. Sa vizitorë ka Facebook në ditë? Të dhënat nuk publikohen. Që kur ekziston Facebook? Duke nisur që nga viti . Përse më vjen shpesh njoftimi se a e njihni këtë person? Ndoshta ngaqë keni dërguar shumë kërkesa për miqësi. Nuk ka numra zyrtarë që tregojnë se kur janë shumë kërkesa, por me të paktën  në ditë do kesh probleme. Pastaj do llogarisësh dhe numrin e atyre që të kthejnë përgjigje. Nëse është shumë i vogël, do keni probleme. A e keni parë filmin që është bërë mbi Facebook? Kam lexuar librin, mbi të cilin është bazuar filmi dhe më duket i dobët. Gjithashtu Mark Zuckerberg (themeluesi) nuk është një person kaq emocionues.

5/02 - 11/02/11 F.P. 13


Lifestyle 14-­17

Nga Fatma Myrte

Megatek. Bëje mirë. Bëje vetë

Trendi më i ri është ta bësh vetë dhe mundësisht me pak lekë dhe me shumë shërbime falas Ambienti familjar nuk do të kishte kuptim pa një mobilim të bukur. Tani keni mundësi ta bëni vetë. Këtë jua ofron Megatek. Bëje mirë. bëje vetë. Ta bësh vetë do të thotë jo vetëm të kursesh para, por mbi të gjitha t’i gëzohesh produktit përfundimtar: “E kam bërë me duart e mia!” Por jo vetëm shtëpitë por edhe ambientet e shërbimeve si lokalet, zyrat, dyqanet mund të arredohen vetë. Në një intervistë të zhvilluar me një nga arkitektet e Megatek, ju do të mësoni tendencat e fundit të arredimit.

“Arkitekt të lutem!” – kjo është tendenca më e re që në Megatek ofrohet falas. Është një shërbim që kushton shumë po ta marrësh diku tjetër. Duke qënë se Megatek ka mundësi zgjedhjeje, nganjëherë klientë të ndryshëm përballen me zgjedhje të ndryshme të produktit. Këtu futemi ne në lojë. Ne bëjmë të mundur që klientët të mos kenë dhimbje koke dhe u vimë në ndihmë për të bërë zgjedhjen e duhur nga paleta e gjerë e produkteve që Megatek ofron. Ne bëjmë arredime nga më të ndryshmet si për shtëpi me qera, shtëpi plazhi, për çifte me buxhete minimaliste, për dhoma fëmijësh, vila luksoze, zyra, lokale, dyqane etj. Nuk është e thënë të kesh një sipërfaqe të madhe shtëpie dhe të duash të shpenzosh shumë. Më e rëndësishmja është se në Megatek shërbimi i arkitektit është falas. Klientët nuk kanë pse të hezitojnë për të marrë informacione të ndryshme në lidhje me produktet që Megatek ofron. Ne mund të japim rekomandimet tona për sa i përket ngjyrave dhe tendencave për lyerjen e shtëpisë. Tendencat bashkohore janë për një thjeshtësi. Rehatia kohët e fundit konceptohet “sa më thjeshtë, por praktike”. Planet e dritave, shpërndarja e ndriçimit duke manipuluar këndet e dhomës, mund të ndryshojnë krejt ambientin. Sa shumë ndikon një ndriçim i mirë në psikologjinë e njeriut. Shumë të përdorshme janë spotet në seri që krijojnë një plan dritash të manovrueshëm. Ndricuesat e vegjël me kënd të ndryshueshëm të montuar mbi mobilje, ndriçuesat e tavolinave, ndriçuesat pedanë që vendosen në këndet e ndënjies etj. Ngjyrat e mureve ndikojnë gjithashtu direkt në rehatinë e njeriut. Muret me ngjyra të njëtra-

14 F.P. 5/02 - 11/02/11

jtshme nuk përdoren më. Njerëzit preferojnë mure me ngjyra të alternuara, duke thyer monotoninë e syrit. Një produkt shumë i rekomanduar nga ne arkitektët është dhe letra e murit e cila të lejon të krijosh ishuj me dizenjo mbi mure. Shumë mendojnë që është një produkt luksi, por në fakt çmimi fillon nga vetëm  lekë/m. Letra e murit mund të ndryshohet lehtesisht dhe është një element kyç për t’i ndryshuar ambientit krejtësisht gamën e ngjyrës. Në modë janë ngjyrat çlodhëse për syrin e njeriut si jeshilja, portokallia e lehtë por jo ajo e kuqe pasi është një ngjyrë shumë potente ndërsa për dhomat e fëmijëve ngjyra si roza, bojëqielli apo lejlaja. E veçanta e Megatek është se të jep mundësi ta bësh vetë. Klientët tanë marrin pjesë në proçesin e përzgjedhjes së materialeve dhe deri në montimin e tyre. Ne i ndihmojmë ata me skicimin, detajimin e tyre dhe përshtatjen e ngjyrave. Materialet drusore për mobiljet priten falas në zdrukthtarinë e Megatek dhe klienti i monton vetë ato në shtëpi. Në Megatek ju mund të arredoni edhe kopshtin e shtëpisë. Ne ju japim mundësi të zgjidhni gardhet, lulet, mobiljet e kopshtarisë deri tek impiantet e ujit vaditës e shatërvanet dekorative. Me pak fjale, ne si staf arkitektësh ndihmojmë në arredimin e çdo ambienti duke filluar nga dhomat e ndenjies, kuzhinat, dhomat e gjumit, tualetet, zyrat, dyqanet etj. ....dhe patjeter ky shërbim në Megatek është falas!

Ne bëjmë arredime nga më të ndryshmet si për shtëpi me qera, shtëpi plazhi, për çifte me buxhete minimaliste, për dhoma fëmijësh, vila luksoze, zyra, lokale, dyqane etj.


Gjithçka për zyrën tuaj Raft librash 60 x 30 x 90 cm Kodi: 22225

Tavolinë zyre 153 x 118 x 73 cm Kodi: 23208

4.190 L

6.470 L

2.930 L Karrige zyre Kodi: 23200 Raft me 3 ndarje 65 x 30 x 113 cm Kodi: 23194

4.940 L

3.590 L

Raft librash 60 x 30 x 120 cm Kodi: 22224

4.950 L

3.710 L Grila alumini B/160 x 140 x 25 cm Kodi: 14216

Grila druri 160 x 140 x 35 cm Kodi: 14187

3.136 L

5.880 L

Karrige zyre me rrjetë portokalli Kodi: 23201

5.150 L Kasafortë BTV CAJA FUERTE Kodi: 16077

Ndriçues pedan Kodi: 22284

6.790 L

16.920 L

4.750 L Tavolinë kompjuteri Kodi: 23210

4.950 L

Ndriçues tavoline me kapëse Kodi: 23041

1.590 L

Kasafortë BTV Promo Kodi: 16079

8.890 L

Karrige zyre me rrjetë gri Kodi: 23199

2.990 L


LifestyleFP Duhet të themi se te shqiptarët, dëshira për të kënduar nuk mungon asnjëherë dhe zëra të bukur që i bashkohen edhe skenës së muzikës pop, rock, blues apo jazz ka vazhdimisht dhe që përbëjnë me të vërtetë interes

Shqiptarëve nuk u mungon asnjëherë dëshira për të kënduar

Zoti Guralumi, ju jeni prej më se dy dekadash një nga anëtarët e stafit pedagogjik të Akademisë së Arteve si dhe ju kemi parë shpesh të jeni aktiv në skena koncertesh, në bashkëpunime me kolegë e artistë të huaj. Çfarë mund të na thoni rreth përkushtimit të të rinjve ndaj muzikës? Të flasësh sot rreth përkushtimit të të rinjve për muzikën nuk është edhe aq e lehtë dhe do të na duhej që të bënim një ndarje, për lehtësi të bisedës, të të rinjve që ndjekin studimet e mirëfillta muzikore me ata që thjesht janë konsumatorë të muzikës. E parë nga kjo pikë vështrimi do të gjenim se një pjesë e mirë e atyre që studiojnë mirëfilli për muzikë kanë disa etapa në jetën e tyre në të cilat edhe përkushtimi i tyre ndaj muzikës ndryshon. Kjo lidhet jo vetëm me moshën e tyre, por edhe me faktorë të tjerë që ndikojnë në ndërgjegjësimin e tyre karshi artit muzikor, si përgatitja e përditshme teknike, perspektivat ku e shohin vetveten si dhe motivimi konkret prej stafeve pedagogjike, të cilët shoqërojnë këta “artistë të rinj” në rrugën e mundimshme të Artit. Nga ana tjetër edhe ata që janë thjesht konsumatorë të muzikës,

Muzika është e vetmja gjë që të qetëson shpirtin dhe të heq stresin. Ne shqiptarët si popull ballkanas jemi qejflinj të muzikës. Ajo nuk mungon nëpër gëzimet familjare. Dikush këndon dhe luan në vegël muzikore për qejf dhe dikush lind dhe bëhet talent. Shumë artistë shqiptarë na kanë nderuar me talentin e tyre nëpër skena botërore. Pjetër Guralumi është një tjetër muzikant që luan një rol aktiv në jetën kulturore shqiptare. Duke qenë pedagog në Akademinë e Arteve, ai njeh më nga afër talentet dhe dëshirat e të rinjve shqiptar.

apo edhe ndjekës të ndonjë kursi për ndonjë instrument muzikor, kanë fazat e tyre përkatëse të të përkushtuarit, por kjo më shumë do të ishte si një pasqyrë e një pozicioni shoqëror të cilin ata duan të kenë. Duke u kthyer sërish në pyetjen tuaj, do të shtoja se për të qenë profesionist i muzikës, një individi do t’i duhej që, shumë seriozisht, që në ditët e para të afrimit të tij me muzikën apo instrumentin muzikor, të nisë paralelisht jo vetëm atë studimin e përditshëm, por ndërkohë të gjejë motivimin e duhur për të ruajtur një ritëm të caktuar sistematiciteti në punë, pa e humbur asnjëherë projeksionin perspektiv të vetvetes në të ardhmen. Shembuj të përkushtimit të të rinjve në muzikë unë do të jepja plot, mjaft të shikonim shkollat artistike në të gjithë vendin, shkollat e Tiranës, numrin e nxënësve apo studentëve, por edhe konkurrimet apo aktivitetet e tjera muzikore, prej nga ku, here pas here dallohen individë, që nisin një jetë të tyren profesionale në muzikë. Dhe pa mëdyshje këta janë dëshmia më e mirë e përkushtimit në punën e tyre të përditshme, të motivuar dhe të projektuar në një perspektivë disa vjeçare. Duke marrë shkas nga përgjigja juaj, desha të na thonit diçka më shumë edhe rreth të rinjve që nuk ndërmarrin një rrugë për të qenë profesionistë të muzikës, por sidoqoftë ata i af-

16 F.P. 5/02 - 11/02/11


rohen asaj përmes kurseve të mësimit të instrumenteve të ndryshëm, apo edhe thjesht pasioni për të kënduar dhe për të qenë “aktivë” nëpër festa shoqërore apo familjare... Unë do ta gjeja me shumë vend kuriozitetin tuaj, por në të njëjtën kohë, ky do të ishte edhe kurioziteti i një publiku më të gjerë, pasi kjo kategori njerëzish janë ata që kanë jo vetëm numrin më të madh të “anëtarëve”, por nga ana tjetër, janë “konsumatorët më besnikë” të aktiviteteve kulturore në fushën e muzikës. Do të doja të thoja edhe diçka të cilën e konsideroj shumë të rëndësishme për t’u thënë në këtë kontekst. Mësimi i një instrumenti muzikor që në mosha të njoma u jep individëve disa aftësi e kapacitete të cilat, në harkun kohor të jetës, përbëjnë diferencën në një aspekt të zhvillimit të sistemit të tyre të të menduarit dhe të vepruarit. Një instrumentist, që në -  vitet e para të studimit të instrumentit të tij (violinë, violonçel, piano etj) arrin që të zhvillojë tek vetja aftësinë për të realizuar, kontrolluar dhe organizuar emocionalisht, mbi  veprime në sekondë. Dhe kjo është diçka e matshme, jo e hamendësuar dhe nuk zgjat vetëm një sekondë. Përfitimi më i madh që nxirret prej kësaj praktike, bën që në jetë, edhe në rastin kur ky individ nuk do të ndiqte rrugën e instrumentistit profesionist apo të artistit të fushës së muzikës, truri i tij të ketë fituar aftësinë dhe kapacitetin për të qenë mjaft kompetitiv në orientimin dhe organizimin në çdo situatë nga njëra anë, ndërsa në anën tjetër, në çfarëdo profesioni që ai të gjendet (mjek, jurist, arkitekt, inxhinier, ekonomist, menaxher etj), do të jetë një konsumator i produktit kulturor e artistik, çka e ngre dhe nivelin e përfaqësimit të tij individual në shoqëri. Dua të shtoj edhe një element tjetër rreth eksperiencave muzikore të individëve, e kryesisht kur janë në mosha të vogla. Kjo lidhet me të kënduarin dhe në mënyrë të veçantë me koret. Dihet që zëri njerëzor, si instrumenti natyral muzikor përbën një nga burimet më interesante të afrimit të fëmijëve dhe të rinjve pranë muzikës dhe kulturës muzikore në përgjithësi, duke mos përjashtuar këtu edhe të kënduarin e muzikës pop, jazz, rock etj. Tek ne, tradita e koreve, aq e begatë në Shkodër e Korçë në shekullin e kaluar, ka filluar të rigjallërohet, sigurisht duke u zgjeruar dhe në qytete të tjera, për arsye të ekzistencës së shkollave artistike. Edhe koret duhen parë si një nga format e artit social, i cili afron dhe zhvillon jo vetëm dëshirën për të konsumuar një produkt të kulturës muzikore botërore, por ndikon dukshëm në krijimin e komuniteteve me synime të përbashkëta si për shpenzimin e kohës së lirë ashtu edhe për të përftuar kënaqësitë estetike në fushën e muzikës. Por duhet të themi se te shqiptarët, dëshira për të kënduar nuk mungon asnjëherë dhe zëra të bukur që i bashkohen edhe skenës së muzikës pop, rock, blues apo jazz ka vazhdimisht dhe që përbëjnë me të vërtetë interes. Do të ishte me rëndësi, nëse vetë ata do të tërhiqeshin për të organizuar dhuntitë e tyre, në këtë rast zërin, përmes njohurive teorike mbi muzikën. Me siguri që do të ndikonte pozitivisht tek ta për t’i dhënë një kuptim racional edhe vetë kohës që shpenzojnë me zërin e tyre dhe me muzikën në përgjithësi.

Ajo që më gëzon është se tashmë, ka shumë familje që mendojnë se fëmijët e tyre duhet të dinë diçka më shumë për artin muzikor dhe vetë fjala instrument është çelësi për të hapur qoftë edhe një derë të vogël në ndërtesën e quajtur muzikë

Cili është instrumenti muzikor më i preferuar i të rinjve shqiptarë? Kjo është një pyetje sa interesante aq edhe e vështirë për t’iu përgjigjur saktë. Nuk është se ka ndonjë statistikë në këtë drejtim, apo ndonjë sondazh. Por, nëse unë do t’i përgjigjesha kësaj pyetje do të flisja rreth përhapjes së instrumenteve muzikorë. Kjo për disa arsye. E para ngaqë në shkollat artistike fillohet të mësohet muzikë përmes tre instrumenteve (violinë, violonçel e piano) që në moshën e shkollës fillore, ndërkohë që për disa instrumente të tjerë (instrumente fryme) pritet një moshë më e avancuar. Për nga konkurrimet për të hyrë në shkolla muzike, vërehet një preferencë drejt pianos dhe violinës, e më pak violonçelit. Apo shpesh nga instrumentet e frymës preferohet klarineta apo flauti. Vitet e fundit edhe kitara klasike ka shënuar një rritje të ndjeshme në preferencën e muzikantëve të ardhshëm. Por faktori më i rëndësishëm do të ishte edhe ai i punësimit të muzikantëve. Kështu që shpesh, zgjedhjet e tyre kushtëzohen edhe për nga mundësitë e gjetjes së vendit të punës përmes instrumentit të tyre. Kemi instrumente që në një orkestër simfonike psh. violina nevojiten mbi  instrumentistë në varësi edhe të repertorit që luhet, ndërsa e njëjta gjë nuk mund të thuhet për harpën, ku një orkestër ka nevojë kryesisht vetëm për një harpist (në ndonjë rast ka edhe vepra që kërkojnë  harpistë). Shembuj të kësaj natyre mund të jepnim plot dhe nuk do të doja të ndalesha. Një tendencë tjetër e vërejtur në rininë shqiptare janë edhe instrumente si synthetizer, kitarat elektrike, bateria (perkusioni) me të cilat shpesh kemi kënaqësinë të shohim individë që me pak shkollim klasik arrijnë të

përshtaten në to dhe nisin të aktivizohen në aktivitete apo edhe si pjesë të jetës së natës së qyteteve tona. Cili është instrumenti me histori më të vjetër në Shqipëri? Përsa di unë nga të thënat e njërit prej “hard disqeve” të gjalla të muzikës shqiptare, pianisti dhe profesori i sa e sa talenteve shqiptare, Robert Radoja, në kështjellën e Rozafës në Shkodër ka ekzistuar një organo hidraulike. Më tej në historinë tonë, përveç instrumenteve popullorë të njohur si kordofonë, aerofonë apo me goditje (perkusioni), historia e krijimit të bandave frymore në gjysmën e dytë të shekullit të XIX në qytetet e Shkodrës dhe Korçës, studimet e të rinjve të fillimit të shekullit të XX në kryeqendrat e kulturës muzikore europiane bënë që instrumentet muzikorë të fillojnë të luhen edhe në Shqipëri. Nëse përmendim këtu violinistin Ludovik Naraçi, pianistin Tonin Guraziu apo edhe pianisten Lola Gjoka, do të ishte një ndalesë e detyrueshme respekti për ata që pas Luftës së Dytë Botërore vazhduan të kontribuojnë për të përçuar te më të rinjtë dëshirën për muzikën dhe lojën instrumentale. A kanë shqiptarët komoditetin të kenë një vegël muzikore në shtëpi? Unë do të doja të isha optimist në përgjigjen e kësaj pyetje, por kjo lidhet me zhvillime shumë graduale në një shoqëri të caktuar. Ajo që më gëzon është se tashmë, ka shumë familje që mendojnë se fëmijët e tyre duhet të dinë diçka më shumë për artin muzikor dhe vetë fjala instrument është çelësi për të hapur qoftë edhe një derë të vogël në ndërtesën e quajtur muzikë.

5/02 - 11/02/11 F.P. 17


Shëndeti 19-­23

Nga Jonida Late

Disa këshilla për “mikun” tuaj më të mirë Zoti Dani, ju keni folur për një studim që është bërë për madhësinë e penisëve në disa vende të botës, përfshi Shqipërinë. Kush e ka bërë studimin dhe cilat janë rezultatet? Madhësia e penisit ka qenë studiuar edhe më parë. Ka pasur dy kultura shumë të hershme. Kultura greke, e cila ka pasur një ide që penisi të jetë sa të jetë, dhe këtë e shohim edhe në skulpturat që ata kanë krijuar në ato vite. Po ta vësh re, në këto skulptura ne nuk shohim një penis të madhësive të mëdha, por një penis të madhësive normale. Ndryshe ka qenë kultura romake, e cila mendohet se është si vazhdimësi e kulturës egjiptiane të mëparshme. Në kulturën romake mendimi ka qenë se madhësia e penisit tregonte madhështinë e mashkullit, aftësinë riprodhuese të tij dhe normalisht kjo do matet pak a shumë me madhësinë e penisit. Në kohët e sotme dëshira për të pasur një penis të madh është goxha e madhe dhe në këtë rast ka shumë përpjekje nga industria farmaceutike që të prodhojnë preparate, ilaçe në mënyrë që të ketë një rritje të madhësisë së penisit. Po të nisemi nga ide komerciale, nga përfitimi industrial, tregtar, atëherë unë mund të them që ky do ishte një nga ilaçet me të suksesshme, më të shitura, më të blerë nga kërkesa dhe dëshira që kanë meshkujt për të pasur një penis të madh. Në këtë ide, po të kërkosh vazhdimisht ke për të gjetura preparate, të cilat tregojnë që mund të rritet penisi dhe këtu ka siguri  %, por unë si studiues dhe mjek i kësaj fushe them që të gjitha këto kanë efekt komercial dhe nuk e kanë atë rezultat që ti dëshiron. Në këtë kuadër, mua prej vitesh më ka ngacmuar mendimi, ndaj duke u ballafaquar edhe me të dhënat e kolegëve të mi apo të mjekëve në të gjithë botën, mora iniciativën të shihja sa është madhësia e penisit te meshkujt shqiptarë. Në studimin që unë bëra morën pjesë afërsisht  meshkuj. Studimi u bë sipas një protokolli, duke studiuar dhe konsultuar me literaturë europiane apo me kolegët e mi, si p.sh Mikelin Uajnilli, i cili është edhe kryetari i shoqatë së andrologëve të Anglisë dhe të Evropës. Studimi u bë sipas një protokolli që kanë praktikuar edhe ata. Meshkujt që u morën për studim ishin të rastësishëm, pra ishin ata meshkuj që rastësisht vinin në klinikë. Për studim u mor numri prej  vetësh, një numër që konsiderohet statistikisht i besueshëm, sepse sa më i madh të jetë numri, aq më i besueshëm është rezultati. Meshkujt që u morën në studim ishin nga mosha  vjeç e sipër, pra persona që e kanë kaluar tashmë moshën e pubertetit dhe kanë arritur një pjekuri seksuale. Në rastin konkret u morën persona nga mosha  vjeç deri në atë  vjeç. Madhësia e penisit u mat në ereksion, ku u përdorën disa gjilpëra në penis, ku arrihet ereksioni pas  minutash, e gjitha kjo bëhet në prezencë të mjekut. Matja është bërë nga ana ime, kjo për faktin se është vënë re se në qoftë se do bëhej një studim dhe ja linin në dorë pacientit për ta bërë

FOTO BLERTA KAMBO

Andrologu i njohur, Evi Dani, flet në një intervistë të zgjeruar për gazetën “Free Press”. Andrologu i poliklinikës nr.3 flet edhe për një studim të bërë së fundmi në lidhje me madhësinë e penisëve.

Madhësia e penisit nuk ndikon në kënaqësinë seksuale dhe as në riprodhim. Pasi gjatësia e vaginës nuk është më shumë se 9 cm 5/02 - 11/02/11 F.P. 19


ShëndetiFP

Në qoftë se kemi një penis që është nën 7 cm, ne themi që është një mikropenis. Kur themi mikro-penis kemi parasysh përmasa të vogla të penisit. Në rastin kur kemi një mikro-penis, ne i kemi tashmë të gjitha mundësit për ta zmadhuar atë

matjen në ambientet e shtëpisë, këta persona nuk e tregonin përmasën e tyre reale, por kishin dëshirë që ta rrisnin edhe me një ose dy centimetër më shumë gjatësinë. Pra, në rastin konkret ky ishte një studim i matur nga mjeku e ekipi mjekësor. Rezultatet janë ato që tashmë janë të publikuara, ne zëmë vendin e –të, pra me një gjatësi të penisit prej . cm si mesatare. Në këtë mesatare futet edhe ai limiti maksimal që arrin gati te  % e rasteve që kishin gjatësinë e penisit mbi  cm, kurse penisi me gjatësi m të madhe ishte . cm, ndërsa ai me gjatësi më të vogël ishte  cm. (Ky studim i është çuar edhe shoqatës së seksologëve të Evropës, ku do publikohet diku në një nga revistat e saj në kuadrin e një numri vendesh të caktuar që kanë treguar dhe kanë bërë të njëjtin studim). Zoti Dani, shpesh meshkujt ankohen se e kanë penisin e vogël. Ndoshta nuk e shprehin, por një studim thotë se shumica kanë rezerva për madhësinë e tij. Pse ndodh kjo? Gjatë punës time të gjatë si androlog kam hasur gjithmonë me një pyetje: Doktor, a mund të rritet madhësia e penisit ose, doktor, unë e kam madhësinë e penisit të vogël, si mund t’ia bëj që të rritet ai? Kjo pyetje

Madhësia e penisit nuk influencohet as nga shtati apo nga një veçori që ka një mashkull

ka të bëjë më shumë me psikologjinë e një mashkulli, pasi ata mendojnë se madhësia e penisit tregon fortësinë e burrit. Mashkulli në karakterin e tij është person që dominon mbi partneren në kuadrin e karakterit që ka, pozicionit që ka, shtatit, muskulaturës dhe në këtë rast do që të jetë dominant në aktin seksual. Kjo dominancë, kjo mbivendosje është iniciatori dhe drejtuesi i aktit seksual, dëshira e tij është të ketë një akt seksual sa më të mirë. Në bazë të kësaj ai mendon se në qoftë se akti seksual duhet të jetë shumë cilësor, ai duhet të ketë një penis shumë të madh. Atëherë ne mund të themi që dëshira e meshkujve për të pasur një penis shumë të madh është në përgjithësi, dhe jo vetëm te shqiptarët. A është e vërtetë që meshkujt në vendet mesdhetare kanë penis më të vogël? A ndryshon madhësia e penisit sipas racave, vendeve apo edhe klimës? Sigurisht në madhësinë e penisit nuk ka të bëjë raca njerëzore. Pra, nuk mund të themi që penisi varet edhe nga raca. Në klasifikimin dhe studimin që është bërë nga andrologë të vendeve të ndryshme të botës thuhet që penisin më të vogël e kanë koreano-jugorët. Dikur mendohej që kinezët e kishin penisin më të vogël, por nga studimet ka dalë se kinezët nuk e kanë penisin edhe aq të vogël sa mendohej, pra nuk është më poshtë se sa klasifikimi mesatare europian  deri në  cm. Kur themi  deri në  cm marrim parasysh mesataren e përgjithshme. Mendohet se zezakët kanë një penis shumë të madh, por kjo nuk është vënë re. Nuk ka studime të tilla që të tregojnë se raca influencon edhe në madhësinë e penisit. Madhësia e penisit nuk influencohet as nga shtati apo nga një veçori që ka një mashkull. Dikur mendohej dhe mendohet që p.sh një person me hundë të madhe ka edhe një penis të madh, apo një person që ka këmbën e madhe ka një penis të madh, apo një që është shtatmadh e me muskuj e ka penisin e madh, gjë që nuk është e vërtetë. Sigurisht nuk ka korrelacion ndërmjet madhësisë së penisit dhe moshës. Gjatë punës time si mjek më ka ndodhur që pacientë të shumtë më vinë dhe më thonë që: doktor, unë kam moshë të madhe dhe më është zvogëluar penisi. Zvogëlimi i penisit ka të bëjë me uljen e temperaturës, me gjendjen emocionale që ka mashkulli. Në këto kushte penisi ka një veti për një tërheqje nga brenda në drejtim të barkut, por kjo nuk ka të bëjë me moshën, nuk mund të themi që në moshën  vjeçare ka zvogëlim të organit për shkak të moshës. Pra, zvogëlimi i penisit nuk ka të bëjë me moshën. A kanë dëshirë meshkujt shqiptarë të kenë një penis të madh? Në studimin që kemi bërë ne u bëmë edhe një pyetje të testuarve: a ke dëshirë të kesh një penis më të madh? Rezultatet dolën që gati  % e personave të pyetur kishin dëshirë për të pasur një penis të madh. Ndërsa pjesa tjetër doli që nuk kishin dëshirë që të kishin një penis të madh, kurse disa të tjerë po në këtë grup thoshin që “nuk më ka shkuar mendja”. Normalisht studimin e ndava edhe sipas nivelit kulturor që kishte personi, zhvillimi kulturor që ai kishte, dhe u vu re që dëshirë për të pasur një penis të madh kishte pjesa e popullsisë që kishin një arsimim deri në shkollë të mesme. Ndërsa, pjesa intelektuale kishin një tërheqje deri te  %, nuk ballafaqoheshin me grupin tjetër, thoshin “nuk me ka shkuar në mendje”, “nuk e kam problem”. Kjo ndoshta vjen edhe nga vetë kultura që kanë personat intelektualë, nga dijet që kanë dhe nuk e kanë një problem të tillë.

FOTO BLERTA KAMBO

Cila është gjatësia e duhur e penisit për një mashkull? Mesatarja që ne pamë në vendin tonë ishte . cm.

20 F.P. 5/02 - 11/02/11

A ndikon madhësia e penisit në kënaqësinë seksuale të femrës? Në bazë të studimeve që janë bërë nga mjekë në fushën e seksualitetit është vënë re që % e femrave nuk influencohen nga madhësia e penisit. Për të pasur një ngacmim seksual ka edhe shumë faktorë të tjerë

ndërmjet marrëdhënieve të një mashkulli dhe të një femre. Por, madhësinë e penisit në  % e tyre nuk e shohin si arritje të orgazmës së tyre. Megjithatë, vihet re që  % e femrave dëshirojnë që të kenë një penis të madh, sigurisht këtu ka të bëjë faktori psikologjik, i cili bënë që madhësia e penisit të krijojë një afrimitet, një ngacmim apo një gjendje krejt ndryshe nga ata që e kanë penisin më të vogël ose nën mesatare. Nga ana fiziologjike nuk ka ndikim madhësia e penisit, se siç edhe e përmenda më sipër ka shumë faktorë të tjerë që e afrojnë një mashkull me një femër, për të arritur dëshirë dhe afrimitetin seksual. Po për të arritur ajo në orgazëm, a ndikon gjatësia e penisit? Organi më eksitus te femra për të arritur një aktivitet të mirë seksual dhe një orgazëm shumë të mirë është klitori, si pika më erogjene. Mjafton fërkimi i klitorit dhe mund të shkohet orgazëm dhe kënaqësi seksuale. Meqenëse klitori është në një pozicion jo shumë larg nga buzët e vaginës, gati  cm, mund të themi që kënaqësia seksuale dhe arritja e orgazmës mund të arrihet edhe me një penis të vogël. Pasi edhe ndërtimi anatomik i vaginës është i tillë, si një punë fizarmonike mund të thuash. Gjatë kohës që vagina është në qetësi mund të futësh dhe një flet cigare dhe buzët janë të bashkuara. Në një kohë që vagina vetë mund të arrijë dhe një gjerësi prej  cm në kohën që lind gruaja. Vetë ndërtimi anatomik i vaginës është se ka një diapazon shumë të gjerë të hapjes së saj. Kështu që në momentin që bëhet penetrimi, penisi është gjithmonë i mbuluar, i mbështjell nga vagina. Çfarë janë mikro-penisët dhe a ka kurë për ta? Në qoftë se kemi një penis që është nën  cm, ne themi që është një mikropenis. Kur themi mikro-penis kemi parasysh përmasa të vogla të penisit. Në rastin kur kemi një mikro-penis, ne i kemi tashmë të gjitha mundësit për ta zmadhuar atë. Për të rritur madhësinë e penisit ka ndërhyrje operatore apo ndërhyrje plastike në drejtim të organit për të arritur qëllimin. Para gati  vitesh një androlog spanjoll arriti të gjejë një aparat, i cili në bazë të tërheqjes së penisit në mënyrë të vazhdueshme duke e mbajtur gjatë gjithë kohës me vete, pacienti arrinte zmadhimin e tij. Ky ishte një nga aparat që ne e kemi në dispozicion. Por, në rastin e përdorimit të këtij aparati duhet një konsultë me mjekun për të përcaktuar më ekzaktësisht atë që pacienti ka për të përfituar nga ky aparat. Nga përdorimi i këtij aparati mund të arrihet një rezultat që penisi të rritet brenda  muajsh deri në  -  cm. Rezultati për të arritur atje ku duhet do të jetë i sigurt nëse do të ketë disa të dhëna nga ana jonë. Ne shohim ligamentin mbajtës të penisit që është një ligament që do të ndihmojë në drejtim dhe në tërheqjen e këtij ligamenti për zmadhimin e penisit. Kështu që kemi mundësi të tilla për të rritur madhësinë e penisit. Ka efekte anësore përdorimi i këtij aparati? Efekte anësore nuk ka. Çfarë ndodh me meshkujt me mikro-penisë, a mund të ngjizin ata fëmijë? Madhësia e penisit nuk ndikon në kënaqësinë seksuale, ashtu siç e përmenda edhe më parë, por as në riprodhim. Pasi gjatësia e vaginës nuk është më shumë se  cm dhe një penis që është  cm arrin në qafën e mitrës, aty depozitohet lëngu spermatik për riprodhim. Kështu që nuk mund të themi që madhësia e penisit influencon në këtë punë. A është prezervativi një pengesë për kënaqësinë e për orgazmën gjatë aktit seksual? Prezervativi, që është një nga mjetet mbrojtës më të përdorshëm, është një mjet që mbron nga sëmundjet seksualisht të transmetueshme. Por,


Në qoftë se një mashkull ka probleme të impotencës seksuale është mirë që sa më shpejt të jetë e mundur t’i drejtohet mjekut androlog, në mënyrë që ta rregullojë këtë punë në mënyrë që të mos krijojë problemë në çift.

është edhe një mjet që ne nuk na prish aktivitetin seksual. Sigurisht thuhet nga pjesa me e madhe e meshkujve që nuk kanë qejf ta përdorin, duke menduar që ul deri diku ngacmimin seksual. Por, duke u ulur pak ngacmimi seksual, akti seksual do jetë më i gjatë dhe duhet ta përdorin meshkujt që kanë ejakulacion (derdhje) të parakohshme. Në këtë rast, pra kur kemi ejakulacion të parakohshëm, mashkulli pavarësisht se ka arritur kënaqësinë e vet, shikon që te partnerja ka lënë deficite, ka lënë mungesa. Ajo nuk ka arritur orgazëm, ky mashkull nuk ishte i aftë të bënte partneren të arrinte kënaqësinë e vet dhe në këtë rast në themi që nuk është bërë një akt seksual cilësisht i mirë për faj të mashkullit. Në këtë rast themi që orgazma është e shpejtë dhe për këtë rast ekzistojnë mjekimet. Në rastin e përdorimit të prezervativit ne mund të themi që prezervativi mund ta shtyjë orgazmën ne kuptimin për ta arritur atë kohën e duhur, që edhe partnerja të ketë orgazmën e saj. Çfarë është ejakulacioni i parakohshëm? Ejakulacioni i parakohshëm është ai moment, kur një mashkull nuk ka kohë që të arrijë partneren e vet në orgazëm, por bën derdhjen përpara se femra të arrijë eksitimin maksimal që është orgazma. Çfarë janë protezat e penisit dhe aplikohen në vendin tonë? Proteza e penisit është një mjet mjekimi që përdoret kryesisht nga andrologu, në rastin kur një mashkull i ka përdorur të gjitha mjetet dhe të gjitha mundësitë apo preparatet që duhen për të arritur një ereksion. Në rastin e impotencës seksuale, kur dëmtimet janë shumë të thella, të avancuara e për më tepër kur kemi një sufiçiencë venoze të penisit, atëherë ne themi që mundësia më e mirë për të realizuar ereksionin është proteza e penisit. Protezat e penisit nuk janë gjë tjetër veçse dy trupa silikoni, që i vendosen mashkullit me një ndërhyrje operatore, të cilët bëjnë ereksionin së bashku me një lloj pompe që vendoset në skrofull. Mashkulli, sa herë që bën aktivitet seksual, duhet të fryjë pompën në mënyrë mekanike, që të vendosë në veprim këtë mekanizëm, i cili duke u ngritur arrin që edhe mashkulli të ketë aktivitetin seksual.

Proteza e penisit është një mjet mjekimi që përdoret kryesisht nga andrologu, në rastin kur një mashkull i ka përdorur të gjitha mjetet dhe të gjitha mundësitë apo preparatet që duhen për të arritur një ereksion

Kemi dëgjuar shpesh për piercing në organin seksual. A janë të dëmshme dhe a stimulojnë më shumë aktin seksual? Këtu ka ide të ndryshme për sa i përket piercing. Piercing është moment për tu parë. Në kohën e sotme që përdoren shumë piercing ai mund të përdoret edhe për tu bërë sa më tërheqës karshi partneres. Çfarë është kastrimi? Kastrimi është një mjet mjekimi që ka të bëjë me heqjen e testeve. Pra, në dy testet prodhohet testosteroni- hormoni kryesor i mashkullit, mungesa e tij do bëjë që edhe mashkulli të këtë ulje të dëshirës seksuale. Kastrimi përdoret vetëm për disa raste, vetëm kur kemi p.sh tumor të prostatës ndërsa në raste të tjera nuk ke pse ta përdorësh. Zoti Dani, flitet shpesh për cilësi sperme. Çfarë do të thotë kjo? Në lëngun spermatik ndodhet numri i spermatozoideve. Cilësia e tyre shikohet në bazë të një analize që quhet spermogramë, me anë të së cilës ne përcaktojmë cilësisë e spermës në rastin kur duam të ekzaminojmë një mashkull, i cili ka probleme në realizimin e një shtatzënie. Në këtë rast siç vizitohet femra, vizitohet edhe mashkulli, për të parë çfarë aftësi fekonduese ka ky mashkull. Midis të tjerave përcaktohet sa është volumi i lëngut spermatik, sa është numri i spermatozoideve, si është lëvizshmëria e spermatozoideve, si është vitaliteti i tyre, janë të gjalla apo nuk janë të gjalla dhe një sërë gjërash të tjera më të hollësishme, për të parë një mashkull nëse është fertil apo jo, është i aftë për të prodhuar apo jo. Në bazë të këtyre gjërave ne vendosim se çfarë mjekimi do marrë ky mashkull. Shumë njerëz duan të dinë se deri në çfarë moshe sperma e një mashkulli mund të shërbejë për të ngjizur fëmijë? Ne themi që të gjithë meshkujt kanë aftësi riprodhuese gjatë gjithë jetës së tyre,

ShëndetiFP

sigurisht pas moshës -të vjeç, kur ka arritur edhe pjekurinë seksuale. Kur themi pjekurinë e tij seksuale, niveli hormonal ka arritur maksimumin e tyre dhe spermogjeneza është prezent dhe e pjekur dhe është e gatshme për riprodhim. Mashkulli ka aftësi riprodhuese deri sa të vdesë ndryshe nga femrat. Edhe në moshën -të vjeç mashkulli ka aftësi riprodhuese, megjithëse mund të themi që në moshën -të vjeçare vetëm / e tyre bëhen të aftë për riprodhim. Ajo që mund të them është se mosha e mashkullit është shumë herë më e madhe e femrës, e cila aftësitë riprodhuese të saj i ka shumë më të pakta, i ka nga mosha -të vjeç deri afërsisht -të vjeç, pra deri në momentin që fillon ajo që quhet menopauza. Megjithatë është vënë re që këto vitet e fundit, si në Evropë dhe në Shqipëri, femrat kanë filluar ta shtyjnë pak kohën e riprodhimit për shkak të studimeve, karrierës etj. Kjo ka bërë që ato të shtyjnë afatin e riprodhimit, por problemi është se sa më shumë të shtyhet koha, aq më pak ato bëhen të afta për riprodhim. Ndërsa mashkulli nuk e ka problem. Një mashkull edhe  vjeç, po të ketë një nuse të re, mund ta lërë shtatzënë pa problem. Deri në çfarë moshe një mashkull është i fortë seksualisht? Një mashkull është i fortë seksualisht në moshën pas pubertetit deri në moshën  vjeç. Ndërsa mbi moshën  vjeç fillon edhe bie paksa dëshira seksuale, jo se zhduket, por fillojnë e duken shenjat e para të uljes së dëshirës për aktivitet seksual ne krahasim si ke qenë me parë. Nëse më parë kishe dëshirë të bëjë seks përditë, pas kësaj moshe fillon dhe ulet dëshira seksuale. Periudha refraktare, ajo periudhë që në momentin pas derdhjes penisi e humb cilësinë e ereksionit, zgjatet shumë të moshat mbi  vjeç. Çfarë duhet të bëjë një njeri që ka probleme me ereksionin? Problemet e ereksionit janë më të zakonshmet për meshkujt. Ata që kanë probleme me ereksionin, pra kanë impotencë seksuale është mirë që të mjekohen, sepse tani ekzistojnë të gjitha mundësitë për ta riparuar këtë gjë. Të gjitha ata që kanë një problem të tillë është mirë mos ta mbajnë brenda vetes, por është mirë që të kërkojnë ndihmë te mjeku androlog, pasi ekzistojnë mundësitë për ta zgjidhur këtë problem. Kur është momenti për tu drejtuar tek mjeku kur kemi probleme me ereksionin? Në qoftë se një mashkull ka probleme të impotencës seksuale është mirë që sa më shpejt të jetë e mundur t’i drejtohet mjekut androlog, në mënyrë që ta rregullojë këtë punë në mënyrë që të mos krijojë problemë në çift. Flitet shpesh për të bërin synet. Sa i domosdoshëm është ai për një mashkull? Problemi i synetllëkut është një problem shumë, shumë i vjetër. Synetllëku ka pastaj edhe problemin fetar, që myslimanët bëhen synet, ndërsa të krishterët nuk bëhen. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës rekomandohet që të bëhet synetllëku që në momentin e lindjes së fëmijës. Tani ka humbur ajo ideja e përkatësisë fetare, si në botën e krishterë edhe në atë myslimane rekomandohet që meshkuj të bëhen synet. Të ne është me dëshirë, nëse duan prindërit, por e këshillueshme është që të behet. Synet mund të bëhesh edhe në moshën më të madhe  - vjeç, nëse do të këtë problem me infeksionin apo patologjitë e ndryshme të krijuar nga lafsha e penisit që jep ato probleme, të cilat mund të zgjidhen vetëm duke u bërë synet. Dëgjohet shpesh që pirja e duhanit ndikon në aktivitetin seksual. Sa e vërtetë është kjo? Pirja e duhanit ndikon në aktivitetin seksual. Ka studime të pafundme ku vihet re që meshkuj që kanë impotencë seksuale pinë duhan, pasi siç dëmton enët e gjakut të të gjithë organizmit, dëmton edhe enët e gjakut të penisit. Prandaj thuhet që pirja e duhanit krijon impotencë seksuale. Por, pirja e duhanit ndikon edhe të aktiviteti seksual i një femre që pi duhan. Duhani të një femër dëmton shumë enët e gjakut të fetusit, që është një nga organet e rëndësishme të femrës për riprodhim.

5/02 - 11/02/11 F.P. 21


ShëndetiFP Ju duhet t’i mësoni fëmijët që të mos e shohin gabimin si diçka të keqe, por si një mënyrë e mirë për të mësuar

Si mund të rrisim një fëmijë në mënyrën e duhur

Çdo prind shqetësohet për sjelljen e fëmijëve të tyre. Shumë prindër janë të rinj dhe shqetësohen se kush është kursi i drejtë i sjelljeve të tyre. Disiplina e një fëmije varet nga situata dhe karakteri i fëmijës. Është shumë e rëndësishme mënyra se si ju edukoni fëmijët tuaj. Në këtë mënyrë ju i tregoni rrugën e të ardhmes.

Si prindër, mësues apo kushdo që punon me fëmijët, duhet të keni parasysh:

Një fëmijë që rritet me frikën e dhunës, në të ardhmen mund të jetë më i dhunshëm dhe me një karakter të vështirë. Si prindër duhet të keni kujdes në këtë drejtim:

1. 2. 3. 4.

Praktikoni metoda dënimi edukues. Lërini fëmijët të përballen me pasojat e gabimeve të tyre. Kërkoni ndihmë profesionale në rast se nuk dini si të silleni me fëmijën tuaj. Përdorni incidentet aktuale në jetë, për të kuptuar fëmijët pasojat.

Ushtrohuni me durimin. Është shumë i nevojshëm për të edukuar fëmijët. Kurrë nuk duhet të pajtoheni për ndëshkime të dhunshme ndaj fëmijës apo sharje me zë të lartë. Jeta është e vështirë dhe shpesh prindërit i kalojnë nervat e tyre tek fëmijët. Ju si prindër nuk duhet të lejoni që temperamenti juaj i acaruar të kalojë tek fëmija. Kjo sjellje e bën fëmijën akoma më shumë të dhunshëm. Ju duhet t’i mësoni fëmijët që të mos e shohin gabimin si diçka të keqe, por si një mënyrë e mirë për të mësuar.

MUND TË NDODH QË EDHE JU TË BËNI GABIME ME FËMIJËN TUAJ. EDHE JU DUHET TË KËRKONI FALJE. KJO SJELLJE E BËN FËMIJËN TUAJ MË TË SIGURT DHE MË TË VLERËSUAR. MOS HARRONI SHPREHJEN SE EDHE TË RRITURIT GABOJNË

1.

Ndihmojini fëmijët tuaj të kuptojnë se marrja e një vendimi është pjesë e jetës së përditshme dhe se një gabim mund të ketë dhe anë të mira.

2. 3. 4.

Bisedoni me fëmijët tuaj në lidhje me gabimet që bëjnë dhe nëse janë të përshtatshme për moshën e tyre. Në vend që të flisni për pasojat, flisni për shkaqet themelore dhe efektet.

Mësoni fëmijët tuaj si duhet të reagojnë kur të tjerët bëjnë gabime. Mësojini të mos jenë gjykues, ose të marrin kënaqësi nga gabimet e të tjerëve. Ky është një mësim i rëndësishëm për një fëmijë.

5. 6.

Njoftojini fëmijët tuaj kur janë duke bërë një veprim të mirë. Kjo sjellje do t’i bëjë ata të ndihen të vlerësuar dhe të sigurt në vetvete.

Bisedoni me fëmijët tuaj kur e shihni të përshtatshme dhe kërkoni mendimin e tyre. Është shumë e rëndësishme të keni durim dhe t’i dëgjoni ata.

7.

Kur ju i lexoni përralla fëmijëve, vërini në dukje personazhet negative. Flisni me ta se si një situatë mund të kishte qenë ndryshe. Kjo është veçanërisht e dobishme kur një veprim çon në përfundimin e keq të përrallës.

8.

Punoni me fëmijët tuaj që të jenë në gjendje të kthejnë një falenderim apo kritikë. Fëmijët duhet të mësohen se si të pranojnë një kompliment me edukatë dhe me të vërtetë.

9.

FOTO BLERTA KAMBO

Mund të ndodh që edhe ju të bëni gabime me fëmijën tuaj. Edhe ju duhet të kërkoni falje. Kjo sjellje e bën fëmijën tuaj më të sigurt dhe më të vlerësuar. Mos harroni shprehjen se edhe të rriturit gabojnë.

22 F.P. 5/02 - 11/02/11

10.

Kur fëmija juaj rritet dhe maturohet, duhet të kuptojë se gabimet shmangen, ose mund të menaxhohen.


ShëndetiFP Të biem dakord për fjalën dashuri. Po folëm për ndjenjën e dashurisë, ajo nuk mjafton. Po folëm për dashurinë si përgjegjësi, njohje, respekt dhe liri, po, ajo është e vetmja mënyrë për të edukuar fëmijën.

Mësuese (Miranda Lelaj) Fëmijët e sotëm mund të them që kanë një zhvillim shumë të mire, po t’i krahasosh me brezat e tjerë. Me të qeshur unë ndonjëherë u them prindërve të tyre, që këta kanë lindur me shkollë. Janë më të lëvizshëm dhe më të shkathët. Në asnjë mënyrë nuk e besoj se ka nga ata mësues që mund t’i godasin. Kjo nuk është një mënyrë edukimi. Duhet që fëmija të bindet me të mirë dhe të aplikohen masa ndëshkuese dhe edukuese. Unë shpesh i ndëshkoj duke i ngarkuar më shumë me detyra shtëpie. Kjo metodë mendoj se më ka dhënë rezultat. Nuk duhet që fëmija të ketë frikë mësuesin, por ta respektojë dhe të kuptojë rëndësinë dhe detyrën e tij.

Prind (Mira Kurti) Nuk mund të them se jam një prind i përsosur, që i plotëson çdo gjë fëmijës, por përpiqem në maksimum. Jeta është shumë e vështirë dhe ka raste kur e humbas kontrollin. I bërtas fëmijës tim sikur të ketë bërë ndonjë gjë të madhe. Por asnjëherë nuk e kam goditur. S’e besoj se ka akoma nëna të tilla që vënë dorë mbi fëmijët e tyre. Nënat e dikurshme mendoj se e kanë pasur këtë lloj edukate. Na godisnin ndonjëherë, ose na mbyllnin në banjë. Edhe mësueset kështu kanë qenë. Mbanin një vizore dhe kur gabonim, na gjuanin nga pak, për të na trembur.

Disa këshilla për rritjen e fëmijës Në një intervistë të zhvilluar me psikologen dhe pediatren Elira Gjika, ju prindër mund të merrni këshilla të nevojshme për një rritje sa më të denjë të fëmijës suaj.

ËSHTË E NDALUR ME LIGJ TË GODASËSH FËMIJËT. NË ÇASTIN QË I RRITURI GODET FËMIJËN, NJERËZORJA DHE EDUKATA E MIRË JANË SHKATËRRUAR. DHUNA I TREGON FËMIJËS QË TË JESH I RRITUR DO TË THOTË TË DHUNOSH TË DOBËTIN DHE TË PARRITURIN

A dinë prindërit shqiptarë t’i edukojnë fëmijët? Prindërit shqiptarë, duke pasur vetë probleme me edukimin, janë problematikë në edukimin e fëmijëve të tyre. Ky deklarim i imi vërtetohet nga përdorimi i shprehjes pusho, mbylle gojën apo kur kanë një problem për të diskutuar, nuk presin që të arrijnë në shtëpi, po fillojnë që në rrugë, duke bërë pyetje, në vend që të kërkojnë mendimin e fëmijës e më pas, pasi të kenë ndërtuar dialogun, të mund të bëjnë vërejtjet e tyre dhe t’i demonstrojnë fëmijës mendimin e të rriturit dhe të rriturin vetë. Si ndikon edukimi dhe shkollimi i prindërve në edukimin e fëmijëve? Për fat të keq, në Shqipëri shkollimi i prindërve nuk luan ndonjë rol të madh. Kjo përgjigje është e bazuar në paaftësinë e prindërve për të kontrolluar gjendjen e tyre emocionale. Ata nevrikosen menjëherë kur fëmijët nuk u binden dhe fillojnë e bërtasin, pa përzgjedhur fjalët apo duke u dhënë ndonjë shuplakë, ose duke i ofenduar në sy të të tjerëve apo duke i etiketuar me mbiemra si: kafshë, egërsire etj, pa zgjedhur vendin apo ku ka apo jo njerëz të tjerë, për të ruajtur privatësinë familjare dhe atë personale të vetë fëmijës. Gjithashtu, u drejtohen me përemra, si p.sh: ky-kjo dreq, pa i shkuar në mend se ata janë modeli i fëmijës së tyre. Ata i duan fëmijët e tyre, por nuk arrijnë të

marrin përgjegjësinë si të rritur. Dhe mbi të gjitha, i gënjejnë fëmijët e tyre për të realizuar diçka të tyren apo kur nuk duan t’i marrin me vete, me justifikimin se fëmija qan. Punojnë me frikën, fyerjen dhe kërcënimin, dhe jo me respektin e sigurinë e njeriut për njeriun. Nuk e dinë që fëmija ka nevojë për udhëheqës dhe model për t’u rritur, ndryshe ai-ajo mbetet në mëshirë të fatit. Si duhet të veprojmë me fëmijët kur ata nuk na dëgjojnë? Fëmijës i duhet ofruar gjithmonë njeriu i rritur, që është i bindur dhe ka durim dhe vullnet për të realizuar komunikimin nëpërmjet respektit. Kjo kërkon pak durim, pasi i rrituri nëpërmjet këtyre strukturave funksionon, të qenit konstant, që i çon deri në përfundim detyrat që merr përsipër apo fjalët që artikulon. Nuk lejon veten të nxehet, pasi di të administrojë veten. Ata duhet të flasin me fëmijën, pasi fjala është dhe elementi autentik i njeriut. Duke folur, u ofrojnë dhe një apo dy alternativa të tjera, që të mund të realizojë kërkesën apo komandën që i rrituri i ka dhënë. Fëmijës duhet t’i transmetohet nëpërmjet të sjellurit, se ai duhet t’i bindet të rriturit jo nga frika, por nga bindja, se i rrituri është aty për të ndihmuar atë, si i rritur që është. A duhet t’i godasim fëmijët? Jo. Është e ndalur me ligj dhe ligji duhet respektuar në radhë të parë nga i rrituri, ndryshe si do ta edukojmë fëmijën që të jetë qytetar dhe i sigurt. Në çastin që i rrituri godet fëmijën, njerëzorja dhe edukata e mirë janë shkatërruar. Dhuna i tregon fëmijës që të jesh i rritur do të thotë të dhunosh të dobëtin dhe të parriturin. Studimet tregojnë që edhe një goditje e thjeshtë e kthen të rriturin nga një udhëheqës dhe sigurues, në pronar dhe të frikshëm, qoftë ky dhe prindi. A duhet t’i ledhatojmë shumë fëmijët? Po. Madje duhet të jetë e vetmja mënyrë të rrituri

për fëmijët. Vetëm duhet të dallojmë përkëdheljet nga llastimi. I pari e vendos fëmijën në qendër të vëmendjes së të rriturve. Ata të gjithë kanë një fjalë për t’i thënë. Ata i mësojnë si po-në, ashtu edhe jonë. Kur nuk i plotësojnë një dëshirë për një arsye që të rriturit i duket e drejtë, ata e ngushëllojnë, i japin të drejtë për trishtimin dhe i shpjegojnë pse nuk plotësohet dëshira. Mund të ketë kosto monetare, prindërit nuk kanë mundësi kohore apo ka një pengesë ligjore. Fëmija do të kuptojë çdo fjalë që do t’i thuhet, edhe pse mund të jetë i vogël. Ai shumë shpejt e kalon gjendjen e trishtimit. Ndikon dashuria dhe përkushtimi i tepërt në formimin e besimit të tyre? Të biem dakord për fjalën dashuri. Po folëm për ndjenjën e dashurisë, ajo nuk mjafton. Po folëm për dashurinë si përgjegjësi, njohje, respekt dhe liri, po, ajo është e vetmja mënyrë për të edukuar fëmijën. Është mire që fëmijët të flenë në një dhomë me prindërit e tyre? Deri në periudhën që ushqehet me gji, mund të qëndrojë në një dhomë me prindërit. Më pas duhet të kalojë në dhomë me vete, edhe pse shpesh do të kërkojë të vijë te prindërit apo do ta kërkojë prezencën e tyre. Kjo sjellje është normale, pasi është i parritur dhe mbi të gjitha, fëmijët kanë shumë frikë. Ata nuk duhet të lihen vetëm, përkundrazi, duhet t’u jepet të drejtë, madje u duhet thënë që edhe vetë të rriturit, kur ishin të vegjël kishin provuar të njëjtën gjë. Ku ndryshojnë fëmijët e rritur nga gjyshërit dhe ata të rritur në kopsht? Fëmijët e rritur nga gjyshërit, pas moshës  vjeç kanë probleme në strukturat psiqike gjuhësore, të cilat formohen rreth moshave - vjeç. Këto struktura mundësojnë përdorimin e informacionit të marrë e të depozituar në memorie. Programet e cikleve parashkollore janë bazuar e organizuar duke patur këto procese në konsideratë.

5/02 - 11/02/11 F.P. 23


Sociale 24-­26

Nga Fatma Myrte

I huaj në vendin tënd! Si duhet të ndjehet një njeri që është homoseksual në Tiranë? Shumë njerëz e shtrojnë këtë pyetje. Ambasada Pink është streha e tyre. Ne kemi pyetur Kristi Pinderin, një prej personave më të angazhuar në këtë drejtim për të na rrëfyer sa e vështirë është beteja e një homoseksuali në vendin tonë.

Ambasada pink, pse ky emër? Pse jo? (qesh). PINK ka qenë një ngjyrë shumë në modë për meshkujt përpara Luftës së Dytë Botërore. Gjatë asaj lufte Pink u shndërrua në një ngjyrë që personifikonte komunitetin gej. Në kampet e përqendrimit Pink ishte ngjyra e trekëndëshit që u vendosej në veshje homoseksualëve të internuar. Sot, Pink është një ngjyrë e lidhur ngushtësisht me lëvizjet feministe. Për të gjitha këto arsye ne vendosëm ta quanim pikërisht Ambasada Pink. Pse “ambasadë”? Sepse teorikisht dhe praktikisht ambasadat përfaqësojnë interesat e vendit të tyre në një vend të huaj. Shqipëria në njëfarë mënyrë është një vend “i huaj” dhe aspak miqësor me komunitetin LGBT. Ambasada PINK përfaqëson interesat e këtij komuniteti. Kush ishte motivi që u shtyu për të bërë ambasadën pink? Ajo që nisa t’ju shpjegoja më lart. Komuniteti LGBT (lezbike, gej, biseksuale, transgjinor) në Shqipëri është një komunitet i nënpërfaqësuar, madje i papërfaqësuar fare deri para pak muajsh. Ky komunitet përjeton një diskriminim agresiv, dhe të tejskajshëm. Herë haptazi, e herë të fshehur. Nuk ka të dokumentuar në Shqipëri raste të dhunës ekstreme ndaj këtij komuniteti e me të drejtë dikush mund të thotë se kjo tregon që nuk ka diskriminim ndaj këtij komuniteti. Kjo nuk është e vërtetë! Fakti që nuk i kemi dokumentuar dot deri më sot këto raste, jo detyrimisht nënkupton se nuk ka dhunë e diskriminim ndaj popullatës LGBT. Përpara pak kohësh teksa po shpjegonim para ushtarakëve më të lartë të ushtrisë shqiptare që homoseksualët dhe lezbiket duhet të lejohen të japin kontributin e tyre në ushtri, një deputete e Kuvendit u ngrit e tha: epo ne nuk kemi homoseksualë në ushtri! Ky është rasti tipik tregon sesi një homoseksuali i tregohet në këtë vend që mund të jetë kushdo e të bëjë ç’të dojë mjafton që të mos tregojë se është homoseksual. Kjo nuk është e drejtë dhe duhet të ndryshojë. Cili është synimi juaj? T’u dëshmojmë njerëzve se homoseksualët janë anëtarë të respektuar e të çmuar të shoqërisë shqiptare e se orientimi i tyre seksual nuk mund dhe nuk duhet të përbëjë motiv për të diskriminuar këtë popullatë që ndodhet ngado: në ushtri, në politikë, në art, në biznes, në gazetari, në kulturë, në arsim, shëndetësi e ngado.

24 F.P. 5/02 - 11/02/11

Sa e njeh ky komunitet këtë ambasadë? A e dinë se ekziston? Na kontaktojnë në faqen tonë në internet www.pinkembassy.al, na vizitojnë çdo ditë pasi ne çdo ditë kemi nga një event social të ndryshëm, na marrin në telefon, na përgëzojnë në Facebook apo në të gjitha rrjetet sociale. Komuniteti e njeh tashmë Ambasadën. Patjetër që jo çdo anëtar i këtij komuniteti e ka të lehtë të vijë tek ne, pasi duhet të kuptoni që ka një proces të brendshëm psikologjik dhe shoqëror të çdo pjesëtari të këtij komuniteti që ka të bëjë me pranimin e vetes së vet ashtu siç është, pastaj me kthjelltësimin e identitetit të vet e në fund me arritjen e një qetësie e balance të shëndetshme për ta jetuar seksualitetin e vet në mënyrë të lirë e duke u ndjerë krenar. Që të vish në ambasadën Pink në njëfarë mënyrë do të thotë që të kesh filluar ta pranosh veten e të jesh në një fazë të përparuar të procesit që ne e quajmë “coming out”. Jo të

gjithë ndihen mirë me orientimin e tyre seksual apo me identitetin gjinor pasi kane frikë nga ajo që ju shpjegova më lart në lidhje me heteronormativitetin e një shoqërie të padrejtë dhe jo gjithmonë të sinqertë... Çfarë keni bërë ju për ta njohur njerëzit këtë qendër? Edhe kjo intervistë është në njëfarë mënyrë një hap më tej që ne po bëjmë për të mbërritur te ky komunitet, kudo qoftë ai e që tani po shfleton “Free Press”... A kemi kontakte me lëvizje jashtë vendit tonë? Nëse po pyesni se a kemi kontakte me lëvizje të tjera për të drejtat e njeriut jashtë Shqipërisë, atëherë përgjigja është po. Në muajin dhjetor në ftuam në Tiranë disa prej aktivistëve më të njohur për të drejtat e LGBT në Ballkan. Kishim aktivistë që kanë luftuar


SocialeFP Ne besojmë se të gjithë njerëzit lindin të barabartë në të drejta dhe në dinjitet. Besojmë se të drejtat e komunitetit LGBT janë të drejta të njeriut. Besojmë gjithashtu se çdo individ pavarësisht orientimit seksual apo identitetit gjinor duhet të jetë i barabartë në shanse dhe mundësi për të garantuar cilësinë e jetës

e kanë rrezikuar shumë nga Beogradi, nga Zagrebi, nga Podgorica, etj. Situata është më e mirë në Kroaci, por edhe atje ka shumë punë për tu bërë. Ka shumë probleme në Serbi dhe besoj shembulli më i mirë që e vërteton këtë është parada e fundit gay atje ku komuniteti u rrezikua nga akte dhune dhe rrugaçërie ekstreme. Në Mal të Zi ka ende shumë pak mundësi për këtë komunitet, ashtu si dhe në Shqipëri. Pra, situata është e ndryshme nga vendi në vend, por ne besojmë se përmes përpjekjeve të përbashkëta, përmes solidaritetit me njëri tjetrin, mund ta bëjmë të jetueshëm edhe këtë cep të botës, për komunitetin LGBT. Sa persona vijnë në këtë ambasadë? Nëse po tentoni të përdorni ndonjë metodologji për të nxjerrë ndonjë numër apo statistikë, ju këshilloj të mos e bëni se është e pamundur. Ajo që për ne ka rëndësi nuk është vetëm numri i personave që përmes punës sonë mund të fillojnë të bëjnë një jetë më të mirë. Sikur edhe një individ i vetëm të kishte nevojë për ne, ne do të ishim aty ku edhe jemi sot. Ka të rinj sot jashtë Tiranës që jetojnë një jetë ferr për shkak të orientimit të tyre homoseksual. Ka pasur raste kur ata janë braktisur e janë lënë në mes të të katër rrugëve. Veç kësaj të gjitha studimet e fundit në Evropë kanë treguar se adoleshentët e komunitetit LGBT kanë disa herë më shumë se adoleshentët e tjerë prirjen

për vetëvrasje, pikërisht për shkak të këtij heteronormativiteti të shoqërisë njerëzore që në fakt, është një “normativitet” që është klasifikuar me vite jo për të lejuar ndërtimin e një shoqërie të shëndetshme, por për ta shtypur shoqërinë e për ta bërë atë të varur nga ca parime e norma që jo detyrimisht janë të drejta sot, në vitin . Për shembull: për çfarë arsye dy partnerë meshkuj apo dy partnere femra të cilët/të cilat bashkëjetojnë e ndajnë me njëri- tjetrin gjithçka, të mirë apo të keqe që kanë, nuk u dashka që edhe ligjërisht t’i gëzojnë këto të mira të përbashkëta e bashkë me to të marrin mbi supe edhe të gjitha përgjegjësitë që vijnë rrjedhimisht nga një bashkëjetesë?! Atëherë në cilat vlera besoni ju? Ne besojmë se të gjithë njerëzit lindin të barabartë në të drejta dhe në dinjitet. Besojmë se të drejtat e komunitetit LGBT (Lezbike, gej, biseksualë, transgjinore) janë të drejta të njeriut. Besojmë gjithashtu se çdo individ pavarësisht orientimit seksual apo identitetit gjinor duhet të jetë i barabartë në shanse dhe mundësi për të garantuar cilësinë e jetës. Këto shanse duhet të jenë të njëjtat shanse që shoqëria i ofron kujtdo pjesëtari tjetër të vet. Dhe së fundmi, besojmë se homofobia mund të luftohet e mbi të mund të fitohet përmes një pune informuese dhe përmes shembujve pozitive.

Sa i paragjykuar ndihet komiteti homoseksual në vendin tonë? Si i kanë këta persona marrëdhëniet me familjarët. Ne kemi pyetur një prej personave që i përket këtij komuniteti. 20-vjeçari na tregon se kur e kuptoi që ishte homoseksual, si e priti familja dhe miqtë e tij këtë fakt.

Kur e kuptuat që ishit homoseksual? Që në moshën e pubertetit. Kur fillova të kisha dëshirat dhe fantazitë e para.

të cilët vazhdojnë ta konsiderojnë sëmundje edhe pse Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka hequr nga lista e sëmundjeve që në vitin .

Familjarët tuaj e dinë prirjen tuaj seksuale? Po! I kam venë në dijeni të këtij fakti disa muaj më parë.

Më thoni një moment që jeni ndjerë më keq për faktin që jeni gay? Në moshën  vjeçare. Ndjeja një presion psikologjik të fortë sa herë dëgjoja të flitej për homoseksualitetin si të ishte një krim.

Si e pritën familjarët tuaj kur ju u thatë që jeni homoseksual? Shumë keq! Ata mendonin se ishte diçka kalimtare dhe duke u bazuar tek deklaratat e një deputeti “të nderuar”, (i cili është njëkohësisht edhe mjek), kishin bindjen se unë “do të shërohesha”. Si prindër ishin të pirur të projektonin “fajin” apo “përgjegjësinë” e homoseksualitetit tim tek të tjerët dhe njëkohësisht ndiheshin në mënyrë të padrejtë fajtorë sepse mendonin se kjo vinte si pasojë e diçkaje që ata nuk e kishin bërë mirë në edukimin tim. Si janë marrëdhëniet tuaja me familjarët tani? Mbajmë rezerva dhe distancë në shumë momente. Ata janë akoma në përpjekje për të pranuar homoseksualitetin tim ndërkohë që unë ndihem shumë mirë me ketë pasi jam i vendosur tu jap të gjithë kohën për të cilën do të kenë nevojë. Jetoni në familje tani apo në shtëpi më vete? Jetoj me partnerin tim dhe jemi shumë të lumtur. Sa e vështire e keni që të tjerët tu pranojnë kështu si jeni? Personat, të cilët janë në dijeni të orientimit tim seksual janë rrethi im shoqëror dhe duke qenë që kam një shoqëri shumë të zgjedhur, nuk kam pasur probleme që të me pranojnë dhe të më duan. A ndiheni të diskriminuar dhe sa? Ndihem shumë i diskriminuar, por jo nga ata persona që për efekt injorance paragjykojnë homoseksualitetin. Ndihem i diskriminuar nga ata intelektualë,

Si ndiheni kur të tjerët u shohim me një sy ndryshe? Ndjej keqardhje për mungesën e informacionin që kanë ata persona që më shohin me një sy ndryshe. Si sillen të tjerët me ju kur e marrin vesh që ju jeni homoseksual. A ndryshon sjellja e tyre? Në grup (përgjithësisht meshkujt) mbajnë një qëndrim sa më të ftohtë sepse druhen nga fakti që mund t’i paragjykojë pjesa e tjetër e grupit. Ndërkohë që kur je vetëm me ta, çdo gjë është shumë në rregull, je shoku që ke qenë gjithmonë dhe janë shumë të mirëkuptueshëm. Pse keni vendosur që të vini në këtë ambasadë? Për të bërë maksimumin tim për të ndihmuar veten dhe të tjerët. Dhe kur them të tjerët nuk nënkuptoj vetëm pjesëtarët e komunitetit LGBT, por edhe të gjithë ata persona heteroseksuale, të cilët në mungesë informacioni kanë frikë së mos homoseksualiteti është sëmundje ngjitëse. Sa të mbrojtur jeni ju ne jetën e përditshme nga personat që ju u urrejnë ose ju kane fobi? Zotëroj informacionin e duhur që në momentin që hasem me persona të tillë t’i bëj të kuptojnë që të jesh homoseksual nuk përbën asnjë problem e asnjë rrezik. Lesbike, gej, biseksuale, transgjinore apo heteroseksuale, kemi lindur të gjithë për të dhuruar dhe për të marre dashuri, dhe kjo është një e drejtë që nuk mund të na e mohojë askush.

5/02 - 11/02/11 F.P. 25


SocialeFP Herën e fundit që e takova këtë “zonjë të nderuar kryeqytetase” u përpoq gjatë gjithë bisedës të më bënte të ndihesha njeriu më i ndyrë në botë dhe fliste për homoseksualët me neveri sikur të mos ishte përballë të birit...

Coming out... (histori personale)

“N

uk i bëhet vonë njeriu se me kë bën seks ti, por nuk ja vlen të marrësh këtë rrugë për pesë minuta qejf ...” – ishin këto fjalët që ime më më tha në momentin që unë i rrëfeva që kisha vendosur të mos jetoja më në të njëjtën shtëpi me ta, por me personin e zemrës time, i cili është një djalë. Në fakt, arsyeja pse vendosa të largohesha nga shtëpia nuk kishte lidhje me të qenit gay. Ishin një seri arsyesh të tjera që më shtynë të merrja këtë vendim, pavarësisht se shkëndija erdhi nga një grindje banale me tim vëlla. Kisha shumë pak kohë që kisha filluar të njihesha me Denisin, por pavarësisht kësaj ishte personi i parë që më erdhi në mëndje dhe i telefonova me një dëshirë të madhe për ta takuar. Ai u tregua i gatshëm pavarësisht orarit dhe mu gjend shumë pranë në ato momente. Kjo gjë më bëri të ndihesha shumë mirë edhe pse ishte një situatë e vështirë. Pasi negociova me tim atë (duke shprehur të gjitha pakënaqësitë që më shtynë mua të merrja vendimin për tu larguar nga shtëpia) arritëm në marrëveshjen që ai do më siguronte një vend ku unë të mund të jetoja i vetëm dhe kështu ndodhi. Ai, bashkë me time më, mendonin gjatë gjithë kohës që unë isha thjeshtë i acaruar nga grindja me tim vëlla dhe për pak ditë do kthehesha në shtëpi. Tre muaj më vonë unë dhe Denisi nuk ishim më thjeshtë dy të porsa njohur që shoqëroheshin për të kaluar fragmente të bukura kohe bashkë. Historia jonë e dashurisë mund të them që pati edhe disa pengesa por që fal pjekurisë, durimit, aftësisë për të arsyetuar, dëshirës dhe mbi të gjitha dashurisë, u bëmë për njëri-tjetrin të pa zëvendësueshëm. Në periudhën që unë jetoja vetëm Denisi vinte shumë shpesh dhe kjo gjë më mbushte me lumturi, por dëshira për të kaluar sa më shumë kohë të dy na bënte që të fantazonim për një shtëpi tonën ku të mund të rrinim pa qenë të kufizuar nga orari i vizitave të familjarëve të mi. Nuk kaloi shumë kohë deri ditën që ne vendosëm që këtë fantazi tonën ta bënim realitet. Edhe pse pa qenë të kënaqur nga ky fakt (gjë që pritej) familja Denisit dha aprovimin e saj për këtë vendim tonin. Ndërkohë që familja ime ishte totalisht kundër! Edhe pse pa aprovimin e tyre bëra siç gjykova vetë që ishte më mirë për mua dhe fillova të bashkë-

26 F.P. 5/02 - 11/02/11

Gjëja që më lëndoi më shumë ishte se nuk po njihja më time më... Ku shkoi ajo zonja nga kryeqyteti që më ka trajtuar gjatë gjithë jetës si shok dhe më ka mbështetur në vendimet e mija?! jetoja me personin me të cilin doja të ndaja çdo moment të jetës sime. Pas presioneve të shumta të familjes sime (të cilët në mënyrë indirekte shprehnin dhe shqetësimin se duke qenë që unë po jetoja me një djalë, “bota” do mendonte që unë jam gay) vendosa ti them time mëje atë të vërtetë që aq shumë përpiqej t’ia mohonte vetes. Në moshën  vjeçare fillova të kisha probleme me seksualitetin tim. Refuzoja të pranoja veten për atë që jam sepse “bota” kish vendosur që të qenit “ndryshe” të bënte mëkatar. E kush isha unë për të kundërshtuar botën?! I ndjerë nën presionin e të tjerëve dhe mbi të gjitha nën atë të familjes sime, vendosa ti jap fund problemeve të mija. Një grusht me ilaçe ishin ilaçi im... Kur ime më hyri në shtëpi dhe më pa në gjendjen në të cilën ndodhesha e kuptoi në moment që diçka kish ndodhur dhe nuk ju desh shumë kohë për të kuptuar se çfarë. Në ka diçka që admiroj tek ime më është gjakftohtësia që arrin të mbajë në momente kritike, edhe pse kohët e fundit po fillon ti reduktohet ky virtyt. Më detyroi të gëlltisja rreth tre litra ujë të nxehtë dhe si pasojë i nxora të gjitha ilaçet bashkë me çfarë kisha ngrënë gjatë pjesës tjetër të ditës. Në atë moment e kuptova çfarë quhej “lavazh sto-

maku”. Pasi e rimora veten dhe gjendja u qetësua ime më mori guximin të më pyeste për motivet që më kishin çuar deri në atë pikë. Në fillim u përpoqa te bëja rezistencë por më pas u dorëzova duke menduar që ishte gjëja e duhur. Heshtje... Askush nuk guxonte të fliste më për homoseksualitetin dhe aq më pak të shikohej në sy në momentin që mund të dëgjohej rastësisht një bisedë mbi këtë temë.Vite më vonë ime më hapi këtë temë duke më pyetur nëse “kisha ndryshuar”, dhe e bëri këtë gjë në formë imponuese. “Ishte diçka e moshës” – tha ajo, “kujtdo mund ti ndodhë në adoleshencë ky konfuzim, e rëndësishme është që je shëruar”. I ndjerë i kërcënuar në ato momente u detyrova të gënjeja dhe ktheva pas një hap aq të rëndësishëm. Pa e kuptuar kisha bërë një marrëveshje me time më, duhej të gënjeja edhe atë që dinte të vërtetën, mundësisht dhe veten. Kur u njoha me Denisin kisha vetëm një mik të cilit i rrëfeja gjithçka, “E”, ai dinte çdo detaj të jetës sime dhe të marrëdhënieve të mija me meshkujt. Ndihesha krenar që kisha një shok si ai, që më dhuronte dashurinë që më kish munguar nga im vëlla edhe pse e dinte që unë isha gay. Duke parë që Denisi, ndryshe nga unë, ishte shumë i hapur me rrethin e tij të njohjeve dhe askush nuk e gjykonte për mënyrën si është apo për atë çka bën fillova të ndjeja dëshirën për të patur persona që më duan për atë çka jam dhe jo për atë çka detyrohem të bëj sikur jam që ata dhe gjithë të tjerët “të flenë të qetë”. Fillova të hapesha me miqtë e mi. Çuditërisht, ndryshe nga meshkujt e tjerë gay që njoh që e kanë kaluar këtë proces, unë jam shumë më i lirshëm me shokët se me shoqet. Personave të parë të cilëve ju rrëfeva ishin meshkuj. Reagimi i parë nuk ishte aspak pozitiv, por ju desh më pak kohë nga çe mendoja për ta pranuar faktin që unë jam gay dhe për të më mbështetur. Rasti më i veçantë ishte “P”, në momentin që unë i thash hapur që jam gay dhe ndihem krenar për këtë gjë pasi jam i lumtur dhe nuk më shqetëson se çfarë do mendojnë apo si do më komentojnë të tjerët, ai u largua. Bëra atë çka mendova që ishte gjëja e duhur, i dhashë kohë. Për disa ditë nuk pata asnjë lloj kontakti me “P”, deri sa një mbrëmje erdhi bashkë me “E” tek shtëpia ku unë po jetoja vetëm për të më kërkuar të falur dhe për të pirë alkool së bashku siç bënim në periudhën e gjimnazit. Personi i vetëm që më zgjënjehu ishte “E”, nga miku im më i mirë të cilit mund ti rrëfeja gjithçka dhe isha i bindur që e kisha krah në çdo situatë, u kthye në një person “të njohur”. Më thoshte gjithnjë të mos flas me njëri për këtë gjë dhe të bëj shumë kujdes se mos më shikon dikush pasi kishte shumë frikë. Nuk e kuptova kurrë në e kishte atë

frikë për mua apo për veten e tij. : e mëngjesit! Unë dhe Denisi nuk kishim shumë që kishim rënë për të fjetur në momentin që dëgjohet zilja e celularit tim. “Hajde shpejt tek urgjenca se kemi shtruar tët ëmë se është shumë rëndë” – tha një zë shumë i padëshirueshëm për mua nga ana tjetër e celularit. Kisha shumë kohë pa ju përgjigjur tim vëllai në celular dhe këtë herë e bëra vetëm sepse telefonoi nga numri i tim eti. Kur shkova në urgjencë gjeta tim atë, tim vëlla dhe disa persona të tjerë të “familjes” që kishin ardhur për të më rritur nivelin e bezdisjes. Pasi takova time më, e cila dukej në një gjendje shumë të rënde, im vëlla vazhdimisht më kërkonte ti premtoja time mëje që do kthehesha në shtëpi por unë i pa tendosur refuzoja. Nuk duhej të tregohesha i dobët përballë atij presioni që po më ushtronin. Çuam time më në shtëpi dhe në moment ajo filloi të më kërkonte të njëjtën gjë si im vëlla. Përballë saj isha më i dobët por në këtë vendim nuk mund të më mposhtte askush. Faza tjetër ishte me pjesën tjetër të “familjes” që po përpiqeshin të më bënin të ndihesha fajtor për atë çka i kish ndodhur time mëje dhe të më bindnin që të kthehesha në shtëpi duke “vjedhur vrer” mbi mua dhe Denisin që tashmë e dinin se kush ishte dhe raportin që ne kishim. Pas grindjes së radhës u largova nga shtëpia e tyre dhe u nisa drejt times për të mbështetur kokën në gjoksin e Denisit tim. Ngela i impresionuar nga reagimi i tim eti pasi ime më i kish treguar që unë jam gay. “Unë e di qe ti ke orientim seksual ndryshe” – tha ai, “dhe e pranoj këtë gjë pasi je im bir dhe të dua shumë por e vetmja gjë që të kërkoj është të kthehesh në shtëpi që të tjerët të mos e marrin vesh sepse do shkatërrosh veten dhe familjen me këtë sjellje”. Pas  vitesh bota ime u përmbys... Ishte pikërisht ky ai personi të cilin unë e kam gjykuar gjatë gjithë jetës si të prapambetur në mendime për shkak të origjinës së tij nga fshati?! Dhe gjëja që më lëndoi më shumë ishte se nuk po njihja më time më... Ku shkoi ajo zonja nga kryeqyteti që më ka trajtuar gjatë gjithë jetës si shok dhe më ka mbështetur në vendimet e mija?! Herën e fundit që e takova këtë “zonjë të nderuar kryeqytetase” u përpoq gjatë gjithë bisedës të më bënte të ndihesha njeriu më i ndyrë në botë dhe fliste për homoseksualët me neveri sikur të mos ishte përballë të birit që para pak ditësh i kish rrëfyer për të dytën herë që është homoseksual dhe më në fund ka arritur ta dojë veten për këtë që është dhe është i lumtur me veten dhe personin e zemrës. Ndoshta një ditë do më marrë malli dhe do e kërkoj, ose të paktën do i përgjigjem telefonatave dhe sms-ve të saj. Por deri sa të vijë ajo ditë unë vazhdoj të jetoj i lumtur përkrah Denisit dhe mes miqsh pa dallim seksualiteti që më duan dhe i dua pa kushte.


Art 28

Nga Amarildo Lumani Aktori do të vlerësohet në momentin që kultura do të vlerësohet. Njerëzit duhet të ndërgjegjësohen që në një vend nuk mund të ketë rritje vetëm në një drejtim, pasi ato ecin paralelisht

Devis Muka: Aktorët në Shqipëri janë “heronj” Devis Muka është një nga aktorët e rinj të këtyre viteve të fundit. Megjithëse i ri në moshë dhe profesion, ai ka mundur që të pjesë në disa shfaqje teatrale, por edhe filma si: MIRANDOLINA, GOLDONI, KOPSHTI I VISHNJAVE, CEHOV, NE ZVORNIK LASHE ZEMREN TIME, KALLASHNIKOV, HONEYMOON (film), GORAN PASKALJEVIC (film), PORTRET FAMILJAR (film) etj. Së fundmi ka marrë pjesë në shfaqjen teatrale “LET’S HAVE SEX”, e cila është shfaqur në Teatrin e Metropolit. Shfaqja duhet vlerësuar për faktin se nuk është e lehtë që në Shqipëri të vendosësh në skenë një shfaqje, ku tema e vetme është seksi. Pra, si të thuash, kjo shfaqje ka qenë si një lloj thyerje e tabusë në artin shqiptar. Gjatë ditëve që është vënë në skenë, shfaqja është pritur shumë mirë nga shikuesit dhe është vlerësuar si e suksesshme. Drama është vënë në skenë për herë të parë në vitin 2003 në Moskë nga drejtori i teatrit më të njohur të Rusisë, Roman Viktyuk dhe ka pasur një sukses të jashtëzakonshëm. Gjithashtu është luajtur në rreth 200 teatro të tjerë në botë. Në një bisedë për gazetën tonë, Devisi ka rrëfyer jo vetëm rolin për shfaqjen e fundit, por edhe jetën e tij si aktor, duke nisur që nga vështirësitë e shumta që ka ky profesion, sidomos në Shqipëri, deri tek kënaqësitë.

Si ka lindur pasioni për aktrimin? Pasioni im për aktrimin ka lindur rastësisht. Ka qenë një dëshirë e fshehur e imja dhe për shkak të një kapriçoje, ndodhi që unë konkurrova në Akademinë e Arteve. Ishte si të thuash një lloj basti që unë hodha me një shoqen time, se kush nga ne të dy do të arrinte të fitonte konkurrimin. Ndodhi që fitova unë dhe asaj i uroj shumë fat kudo që të jetë.

Kush ju pëlqen më shumë dhe pse? Kjo është një pyetje shumë e bukur për t’u bërë për një aktor, por jo në Shqipëri. Në vendin tonë është shumë e vështirë që t’i bësh të dyja këto gjëra. Është fat nëse përveç teatrit, arrin të bësh edhe ndonjë film. Është luks për një aktor shqiptar që të ketë mundësinë të zgjedhë midis filmit edhe teatrit, sidomos aktorët e rinj shqiptarë, që janë të hapur për çdo lloj roli apo mundësie.

Sa i vështirë është profesioni i aktorit Devis? Do të thosha që të jesh aktor në Shqipëri është më shumë se e vështirë. Të jesh aktor në Shqipëri të duhet të sakrifikosh shumë gjëra, duhet të jesh pak a shumë një “hero”. Mundi që bën një aktor për të mbijetuar është shumë i madh. Duhet që të jesh vetë aktor që të kuptosh vështirësitë e këtij profesioni.

Si është një ditë normale e juaja? Kam privilegjin që të zgjohem në çfarëdo lloj orari që dua (qesh). Një ditë normale e imja është midis miqsh, kolegësh, provash për shfaqjen e radhës dhe hulumtimet dhe studimet që më duhet të bëj për rolin që do të kem.

Keni qenë pjesë e Festivalit të të Rinjve që organizohet çdo vit. Si mendoni, çfarë risie sjell ky festival? Risia e vetme që sjell ky festival është që krijon një lloj vitrine për gjithë aktorët dhe regjisorët e rinj. Por, përsa i përket mundësive që duhet të krijojnë instancat politike dhe artbërëse, janë shumë të vogla. Akademia nxjerr shumë aktorë, regjisorë, skenografë, kostumografë dhe ky festival është shumë i vogël për t’u dhënë mundësinë që të bëjnë një prezantim. Përveç teatrit, keni realizuar edhe disa filma.

28 F.P. 5/02 - 11/02/11

Pasion tjetër, përveç aktrimit? Pasion tjetër përveç aktrimit kam edhe … aktrimin. Pasione kam si të gjithë të rinjtë. Më pëlqen jashtëzakonisht futbolli. Ekipi im i zemrës është Juventusi, pasi ne shqiptarët kemi ndjekur shumë mediat italiane dhe jemi disi më afër me Italinë në shumë pikëpamje. Nuk keni shumë kohë qe keni mbaruar Akademinë, por keni një mori rolesh. Cili rol ju ka lënë më shumë mbresa? Të gjitha rolet që kam pasur më kanë lënë mbresa të mëdha. Por, çfarëdo lloj roli apo pjese që mund të luash, krijon një marrëdhënie të caktuar me aktorin dhe nuk mund të bësh një lloj ndarje. Nëse futen

interesa monetare apo interesa të jashtme, atëherë nuk ka më dashuri për rolin, por vetëm interes. Nga cilët karaktere tërhiqeni më shumë për të interpretuar? Unë kam mbaruar për dramë nën përkushtimin e profesorit Birçe Hasko dhe ai na ka injektuar idenë se çfarëdo roli që të bësh, duhet ta dashurosh dhe bëhesh njësh me të. Një aktor të mirë nuk e bën e qeshura ose e qara, e bën dëshira dhe përkushtimi që i vendos këtij roli. “Let’s have sex”, një shfaqje shumë e suksesshme në botë, sa është ndjekur në Teatrin e Metropolit? Ka pasur një dashamirësi dhe përzemërsi ndaj kësaj shfaqjeje, megjithëse premiera përkoi me ditën e demonstratës së  janarit. Vlen për t’u përgëzuar publiku që na ka ndjekur në ditë kaq të vështira. U ndjemë shumë mirë kur njerëzit erdhën për të parë shfaqjen, në një ditë ku pati shumë trazira dhe vdekje. Seksi është një tabu për shqiptarët, si e kanë pritur këtë shfaqje? Titulli ka qenë me të vërtetë shumë intrigues dhe ka pasur një dyndje njerëzish dhe më vjen shumë keq që shumë prej tyre nuk mundën të vinin, pasi ambienti ku bëhej shfaqja merr një numër të caktuar njerëzish. Puna e mirë që ka bërë regjisorja Elma Doresi bëri që njerëzit të vinin të intriguar nga titulli dhe të iknin me shijen e mirë që u

kishte lënë shfaqja. Sa e vështirë është të vësh në skenë një shfaqje në Tiranë? Është më shumë se e vështirë. Duhet të kesh përkushtimin, guximin dhe vetëmohimin për ta bërë këtë gjë, sepse kërkon një sakrificë shumë të madhe. Hapësirat janë shumë të vogla, vullneti është shumë i vogël dhe buxheti është shumë i pakët. Në qytete si Parisi ka rreth  teatro, në Tiranë vetëm dy, mos vallë është shumë e vakët jeta teatrore këtu? Jeta teatrore në Tiranë është kthyer në një lloj kënete dhe ka një lloj monotonie dhe mos-impenjim artistik, ndërkohë që kryeqytetet e tjera janë shumë përpara në këtë pikëpamje. Një qytet më  milionë e gjysëm banorë duhet të ketë shumë më shumë jetë teatrore se sa ka Tirana tani. Shpresoj shumë që të ndryshojë diçka, pasi nëse dëshiron që vendi yt të jetë një vend europian, duhet fillimisht të ketë një kulturë europiane. Aktori juaj i preferuar shqiptar/i huaj? Kam disa që më pëlqejnë, por jo idhuj. Profesorët që unë kam pasur më kanë injektuar idenë e të mos pasurit të idhujve, por të marrjes shembull prej tyre dhe unë shembull kam marrë nga shumë aktorë. Sa i plotësuar ndiheni në profesioni tuaj? Kënaqësinë që unë marr në profesioni tim, nuk mund ta merrja në as edhe një profesion tjetër. Dashuria dhe përkushtimi që kam ndaj këtij profesioni është me të vërtetë shumë e madhe dhe nuk do ta ndërroja me asgjë në botë, pavarësisht vështirësive që ka dhe them që nuk ka shkuar dëm, pasi po jep frytet e veta. A vlerësohen si duhet aktorët në Shqipëri? Aktori do të vlerësohet në momentin që kultura do të vlerësohet. Njerëzit duhet të ndërgjegjësohen që në një vend nuk mund të ketë rritje vetëm në një drejtim, pasi ato ecin paralelisht. Nëse do të ketë rritje ekonomike, atëherë duhet të ketë edhe rritje kulturore dhe në shumë fusha të tjera. Kur kjo të ndodhë, mendoj se edhe aktori do të zërë vendin që ka.


Televizioni 30-­31

Nga Amarildo Lumani

Ermal Mamaqi: Këngën tjetër do ia dedikoj Obamës Është padyshim një ndër aktorët më të mirë komikë në Shqipëri. Prej dy sezonesh Ermal Mamaqi është pjesë e pandashme e të dielave shqiptare. Megjithëse fillesat e tij kanë qenë në muzikë me grupin “The Dreams”, ai është bërë i njohur më shumë për rolet e tij në programin e Top Channel “Portokalli”. Pas disa sezonesh në grupin “SHBLSH”, Ermali largohet nga “Portokalli” dhe pas pak kohe ndiqet nga pjesa tjetër e grupit, Gentian Zenelaj dhe Julian Deda për të filluar programin “Apartamenti 2XL” në Vizion Plus. Programi i tyre u bë menjëherë ndër më të ndjekurit, duke u bërë rivali kryesor i “Portokalli”. Tashmë në mbarim të sezonit të tyre të dytë ata kanë konsoliduar pozitat e tyre dhe numërojnë dhjetëra- mijëra fansa. Në fund të sezonit të tyre të dytë erdhi dhe surpriza që pritej prej shumë kohësh: ish- kryeministri dhe kryetari i Partisë Socialiste, Fatos Nano, së bashku me bashkëshorten e tij, Xhoana, vizitojnë “Apartamentin 2XL”. Planet për të ardhmen, puna aktuale si dhe surprizat që do të vijnë në sezonin e tretë të “Apartamenti 2XL” janë disa prej gjërave që Ermali do të na zbulojë në intervistën e realizuar. Megjithëse Ermali nuk kishte dëshirë që të zbulonte gjë, për momentin thuhet se së shpejti ai do të bëhet baba!

Si po e kaloni këtë pushim midis sezonesh të “Apartmenti XL”? Nuk është se po bëj shumë pushim. Për momentin o i përkushtohem komplet agjencisë që të jem gati ta lë pak pas dore kur të fillojnë përsëri emisionet pasi ka për të qenë një periudhë shumë e ngarkuar. Mbyllët sezonin e dytë në mënyrën më të mirë të mundshme me ardhjen e Fatos Nanos, të cilin kishit shumë kohë që e ftonit, si reaguat kur morët vesh që pranoi ftesën tuaj? Ishte një finale e madhe. Ashtu siç duhej. Ftesa kishte  vit që lançohej dhe u çliruam shumë kur morëm vesh që Fatos Nano pranoi më fund që të vinte. Nano erdhi …dhe iku. Kujt do t’ia dedikoni këngën tuaj në sezoni e ardhshëm? Kënduam gjatë dhe më në fund erdhi. Tani mendojmë se radhën e ka Obama (qesh). Megjithatë mendoj se Obama do të vijë pak më shpejt se Fatos Nano. Sa të kënaqur jeni nga ky sezon që u mbyll? Mendoj se ishte një sezon goxha i vështirë dhe mendoj se do të duhet më shumë punë herën tjetër. Megjithatë ky sezon u mbyll në mënyrën më të mirë të mundshme dhe shpresojmë shumë që edhe sezoni i ardhshëm të jetë po kaq i bukur, ndoshta edhe pakëz më i mirë.

Aktrimi është një mënyrë shumë origjinale për të shprehur tipin tim. Ndërsa muzika është pjesa tjetër që më përket 30 F.P. 5/02 - 11/02/11

A është e vështirë të bësh një spektakël humori vetëm me  persona? Të bësh humor është e vështirë. Por jo në rastin tonë. Rasti ynë është


TelevizioniFP

me i lehte se ç’duket. Formati që kemi na e lehtëson shumë punën. Me Gentin dhe Julin njihemi prej vitesh dhe nuk është e nevojshme që të ketë një skenar për të bërë për të qeshur. Mund të improvizojmë pa qenë nevoja e skenarit, por kjo nuk do të thotë që dalim jashtë skenarit…të paktën jo shpesh. Pas largimit tuaj nga “Portokalli” janë larguar edhe Agron Llakaj dhe tashmë dhe Amarda, a po zbehen vlerat e këtij programi? Nuk besoj që vlerat e “Portokalli” mund të zbehen sepse është një nga programet që pritet gjithmonë me kënaqësi nga publiku. Si në çdo program ka ndryshime, largime dhe prurje të reja, por kjo nuk do të thotë që do të ndikojë domosdoshmërisht për keq. Mund të ketë edhe anët e saj të mira. Çfarë do të sjellë sezoni i tretë i “Apartamenti XL? Ky është sezoni i tretë dhe normalisht duhen menduar skena dhe situata të reja. Do të ketë shumë të reja...dhe të rinj (qesh). Normalisht që do të ketë të reja, por nuk mund t’i zbuloj që tani. Ju jeni çdo të diel në mbrëmje në Vizion Plus në një spektakël që ndiqet nga qindra mijëra shqiptarë, a i trembeni konsumimit? Nuk i besoj shumë konsumizmit. Sidomos në qoftë se sjell gjithmonë diçka të re. Personalisht mendoj që ka kohë deri sa të fillojë konsumi. Jam akoma në fillimet e mia, thjesht po bëj nxemjen (qesh).

Muzika në këtë moment ka mbetur në shtëpinë time, me kitarën time. Në kohën mbasi të kem mbaruar gjërat e tjera dhe të kem më shumë kohë, natyrisht që do t’i rikthehem shumë shpejt

Si po shkon puna te Ami Events? Jemi shumë të kënaqur. Njerëzit martohen dhe ne jemi aty në ditën e tyre më të bukur. Përveç faktit monetar, sjell edhe satisfaksion personal sepse ne përpiqemi që të bëjmë më të mirën në ditën më të bukur në jetën e çdo njeriu. Prej kohësh nuk ju shohim me ndonjë klip apo këngë të re, keni hequr dorë nga muzika apo thjesht nuk keni kohë të merreni me të? Muzika në këtë moment ka mbetur në shtëpinë time, me kitarën time. Në kohën mbasi të kem mbaruar gjërat e tjera dhe të kem më shumë kohë, natyrisht që do t’i rikthehem shumë shpejt. Është një ndër pasionet e mia më të mëdha. Kë preferoni më shumë, muzikën apo aktrimin? Aktrimi është një mënyrë shumë origjinale për të shprehur tipin tim. Ndërsa muzika është pjesa tjetër që më përket. Nuk mund të bëj një ndarje midis tyre. Aq sa kam pasion njërën, aq edhe tjetrën. Janë pjesë të pandashme të jetës sime.

SIGURIME Shendeti – TPL Kufitare – Karton Jeshil

Është e vështirë të bësh humor çdo javë? Shumë e vështirë. Gjatë gjithë javës duhet të punosh dhe të mendosh për emisionin. Sidoqoftë kjo është një punë që ne ia kemi marrë dorën dhe e bëjmë me shumë dëshirë. Është një punë e vështirë, por që të fal shumë kënaqësi. Ndjehesh shumë mirë kur shikon njerëzit që janë në sallë duke qeshur me batutat që bëjmë apo situatat që krijojmë.

MARKETING – REKLAMA PERKTHIME NE 7 GJUHE

Është e vërtetë që së shpejti do të bëheni baba? Është një gjë që nuk do të doja ta komentoja për momentin.

Rr. Sami Frasheri 1 ( Mbrapa Dyqanit me abazhura KUBI) Ticket Rezervation: +355672072002 Tel : +355 422 4755

Email: info@status-worldtravel.com 5/02 - 11/02/11 F.P. 31 harvi.lico@status-worldtravel.com status.travel.business@hotmail.com


ShowBiz 32-­33

Eneida Tarifa: Eurovizioni nuk më josh Eneida Tarifa është një nga këngëtaret e pakta në Shqipëri që merr guximin të këndojë live. Dhe këtë nuk e ka të vështirë, pasi talenti i saj ia lejon këtë gjë. Së bashku me Juliana Pashën, ato mund të quhen pa frikë si këngëtaret me zërin më të mirë në vend. Për Eneidën kënga është më shumë se një pasion. Prej kohësh tashmë atë e gjen çdo fundjavë në lokalet e Tiranës, ku këndon live, si dhe në karaoke. Një punë e vështirë, por që Eneida thotë se i jep edhe kënaqësi të mëdha, duke qenë se ka lidhje me pasionin e saj. Aktualisht ajo është duke përgatitur një album, për të cilin thotë se pritet që të dalë shumë shpejt në treg. Në një intervistë që ka dhënë për “Free Press”, Eneida flet edhe për muzikën shqiptare, veçanërisht për Eurovizion-in. Sipas saj, ky festival është mbivlerësuar shumë dhe ka marrë një rëndësi më të madhe se vlera reale. Kjo, pasi sipas Eneidës, Eurovizioni më shumë është një çështje politike dhe miqësie, se sa një festival vlerash muzikore. Ashtu siç në fakt, sipas Eneidës, është kthyer edhe Festivali i Radio Televizionit Shqiptar, ku ka arritur deri aty, sa fituesi mund të përcaktohet edhe nga politika. Gjë që sipas Eneidës duhet të shmanget, pasi muzika dhe arti në përgjithësi nuk mund të ketë lidhje me politikën dhe nuk mund të politizohet.

Keni shkuar ndonjëherë thjesht të këndoni për veten tuaj, jo më për një publik të gjerë? Shumë rrallë, por nuk mund të shkoj dhe të këndoj vetëm për veten, sepse bëhem padashur protagoniste. Më shpesh për veten këndoj në studio kur kam ndonjë këngë të re, mbas të cilës fiksohem.

Jeni çdo fundjavë e aktivizuar në jetën e natës duke kënduar live, çfarë satisfaksioni ju sjell të kënduarit live? Jam e kënaqur që të kënduarit e ushtroj siç dua, pra në mënyrë të tillë që mua më sjell satisfaksion. Pastaj, jo çdo gjë që bëjmë ne artistët e bëjmë për satisfaksion. Është edhe punë, por fatmirësisht është punë që për mua është e lidhur me pasionin. Ashtu frymëzohem, marr dashuri dhe ngrohtësi të drejtpërdrejtë nga njerëzit dhe jo në mënyrë virtuale.

Nuk shfaqeni shpesh në videoklipe, ju pëlqen më shume të këndoni live apo nuk ju pëlqen dalja në TV? Po, më pëlqen më shumë të këndoj live. Daljet në tv apo në videoklipe duhet të jenë në funksion të live-it.

A është e lodhshme të këndosh disa herë në javë live? Tani jo më, jam mësuar, di si të çlodhem dhe si të këndoj pa u lodhur.

Ju dhe Juliana Pasha cilësoheni si zërat më të mirë femërorë dhe jeni më të pranishmet në lokalet me muzikë live, cila mendoni se është më e mira? Ju falenderoj! Mendoj se secila ka veçantitë e veta, Juliana është mikeshë shumë e mirë e imja dhe e marr shpesh si referencë kur flasim për këngëtarë të vërtetë. Këndojmë shpesh të dyja, është bukur të këndosh me profesionistë.

Sezonin e fundit fituat Top Fest, a mendoni se ka qenë kulmi i karrierës suaj? Është një nga momentet e mira të karrierës, por kulmi nuk mendoj se ka ardhur akoma. Keni në plan ndonjë album së afërmi? Koncert? Po. Jam në mbyllje të albumit. Po planifikojmë edhe koncertin tim recital.

Momenti më i bukur i karrierës suaj? Ka shumë, por do të veçoja festivalin mesdhetar në Turqi në vitin , një eksperiencë e shkëlqyer.

Cili ka qenë momenti më i bukur gjatë punës suaj? Surprizat që më bëjnë fansat me ndonjë dhuratë apo me duartrokitjet e gjata, të cilat nuk më lejojnë të vazhdoj programin për disa minuta.

Ç’mendim keni për thashethemet që u krijuan rreth festivalit të TVSH-së? Mendoj se kur hyn në një festival, hyhet për të marrë pjesë me një këngë të bukur, të gjitha të tjerat janë pjesë e politikës në art. Mendoj se është kjo që e prish artin në Shqipëri. Le ta lëmë politikën për në arenën politike dhe artin për në arenën e artit.

Vazhdon herë pas herë të jesh pjesë e karaokeve, si është të këndosh pa orkestër? Është diçka ndryshe. Të këndosh karaoke është diçka më e lirshme, e ke mendjen vetëm tek fjalët që këndon dhe tek zëri yt, kurse në një orkestër e ke mendjen tek e gjithë orkestra dhe përqendrimi është më i madh. Kënaqësia e karaokes për mua është kur zbulon këngëtarë dhe kur ata e marrin të kënduarit seriozisht.

32 F.P. 5/02 - 11/02/11

FOTO BLERTA KAMBO

Ka momente kur ndjeheni e lodhur dhe doni thjesht të “stakoni spinën”? Oooo...... shpesh, mbyll telefonat, rikuperoj orët e gjumit, çlodhem me ndonjë libër, kinema, palestër e pastaj ndihem e freskët për të rifilluar.

A keni dëshirë të përfaqësoni Shqipërinë në Eurovizion? Nuk kam ndonjë dëshirë të zjarrtë, bile nuk më josh aspak. Mendoj se më shumë se muzikën e vërtetë, ai përfaqëson aftësinë për të lobuar dhe për të bërë miqësira. Ka shumë shtete që nuk marrin pjesë fare në festivalin evropian. Ky festival është një fryrje e tepërt dhe e gjithë kjo nuk ka të bëjë aspak me pasionin tim për muzikën.


ShowBizFP

“Kujdes tensionin e gjakut kur të shihni këto foto” Top- modelja shqiptare, Angela Martini, ka pozuar për revistën e meshkujve “Esquire”, botimi në gjuhën turke. Revista ka paralajmëruar lexuesit e saj: “Mos i shihni shumë gjatë fotot dhe kujdes tensionin e gjakut”.

5/02 - 11/02/11 F.P. 33


NightLife 34-­35

Vështirësitë për të sjellë një këngëtar të huaj në Shqipëri Ajo është padyshim një nga agjencitë më të mëdha në vend për organizimin e eventeve muzikore. Bashkëpunon me artistët më në zë të momentit dhe ka arritur të sjelle një mori artistësh në vend. Deepsystem, Tom Boxer, Mario Biscin, Eddy Wata, Narcotic Sound apo këngëtarja rumune Inna janë disa nga emrat që vizituan Shqipërinë verën që lamë pas. Ardion Gregory Nanushi është njëri prej drejtuesve të DMB Managment (Dance Music Beats). Ai na shpjegon mënyrën se si funksionon dhe çfarë qëllimi ka DMB. Sa e vështirë është të sjellësh artistë të huaj në Shqipëri, pagesat, udhëtimi dhe gjithçka tjetër për realizimin e një koncerti. Tirana dhe Vlora janë dy qytetet, të cilat janë vizituar më shpesh nga artistët e huaj. Qyteti i Vlorës ka qenë më aktivi përsa i përket sezonit veror. Por veprimtaria e tyre nuk është ndalur me kaq. Shkodra, Saranda e Durrësi janë qytetet që janë vizituar disa herë nga artistë nga mbarë bota. Me gjithë vështirësitë që ekzistojnë për të sjellë një artist të huaj, ata kanë mundur t’i japin një tjetër ngjyrë jetës së përditshme. E kush nuk do të dëshironte që të shihte dhe të dëgjonte live këngëtarin apo grupin e tij të preferuar?

Ardion përshëndetje. Mund të na thoni çfarë është DMB dhe cili është qëllimi i saj? Roli ynë është organizimi, promocioni, dizajni dhe zhvillimi i eventeve. Konceptimi i kësaj agjencie ka filluar rreth  vjet më parë duke u njohur si një ndër organizatorët më të mirë në vende si Greqia, Anglia, Belgjika, Holanda, Gjermania dhe tashmë edhe në Shqipëri. Prej një viti kemi bashkëpunuar më artistë, deejay dhe grupe mjaft të njohur si: Inna, Javi Mula, David Dee Jay Mossano, Narcotic Sound&Christian D, DJ Bigice&Outffit, Francesco Diaz, Tom Boxer, Deepsystem, Eddy Wata, Edward Maya, Inusa Dawuda, D.O.N.S, Juan Magan, Yolanda Be Cool, Fedo Mora&Camurri, Mario Biscin, Morris, Connect R, Mc Robinho, John Van Ride, Kostas Maskalides dhe shumë të tjerë. Artistët më të cilët ne bashkëpunojmë kanë performuar në metropole si: Athina, Londra, Antwerp, Berlin, Amsterdam, Tiranë dhe qytetet jugore të Shqipërisë duke u përpjekur të rrisim nivelin e eventeve muzikore. Qëllimi ynë kryesor është që jo thjesht të importojmë artistë, por duke organizuar sa më shumë evente dhe duke prezantuar Shqipërinë në botë, të fillojmë të prezantojmë edhe artistët shqiptarë. Prej sa kohësh është hapur DMB? Nuk ka shumë kohë që është hapur, por deri tani ka ecur mjaft mirë. Kemi bashkëpunuar me këngëtarë të shumtë, disa nga grupet më të njohura në Europë dhe shpresojmë që këtë verë të sjellim shumë këngëtarë të tjerë nga Shtetet e Bashkuara. Do të jetë pak e vështirë, por do bëjmë të pamundurën. Që të sjellësh një këngëtar nga ShBA është pak e kushtueshme, megjithatë jam optimist për këtë.

Çmimet variojnë nga 3000 euro deri në 20.000 euro. Varet edhe nga ambienti ku zhvillohet eventi 34 F.P. 5/02 - 11/02/11

Sa e vështirë është të sjellësh një këngëtar me famë botërore në Shqipëri? Është e vështirë. Shqipëria nuk është ndonjë vend me zhvillim të madh dhe të sjellësh një këngëtar të huaj në një vend ku ndodhin gjithfarë gjërash deri në përleshje, bëhet thuajse e pamundur. Ajo që ndodhi në  janar ka prishur imazhin e Shqipërisë në shumë aspekte dhe normalisht edhe në aspektin e muzikës. A mund të pranojë të vijë një këngëtar në një vend ku ka kaos dhe dhunë? Dëshira jonë është që të sjellim sa më shumë këngëtarë të huaj që të kemi mundësinë të nxjerrim edhe këngëtarë shqiptarë në botë më vonë. Çfarë bën konkretisht Dance Music Beats? Disa nga funksionet e DMB janë: përfaqësimi ekskluziv dhe menaxhimi ndërkombëtar i artistëve nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia, menaxhimi i eventeve, menaxhimi i udhëtimit të artistëve, promocion eventesh muzikore, programe eventesh, mbështetje teknike etj. Me pak fjalë ne nuk bëjmë thjesht mundësimin e ardhjes së një këngëtari të huaj në Shqipëri, por merremi me të gjitha detajet në mënyrë që të krijojmë të gjitha kushtet që një këngëtar ta vizitojë me kënaqësi vendin tonë. Cilat janë klubet me të cilat keni organizuar evente vitin që shkoi? Kemi organizuar shumë verën që shkoi, por edhe më vonë. Një ndër eventet më të bukur ishte padyshim në fund të korrikut kur këngëtar-


NightLifeFP Të rinjtë këtu në Shqipëri janë shumë të azhornuar, nëse mund të them kështu, me muzikën në mbarë botën. DeepSystem, Inna, Eddy Wata e të tjerë, pëlqehen shumë. Deep System kanë shëtitur thuajse gjithë bregdetin shqiptar dhe kanë ardhur disa herë edhe në Tiranë dhe në çdo ardhje të tyre salla ka qenë e tejmbushur.

ja rumune Inna performoi “Te Stela”. Një pafundësi njerëzish dhe një atmosferë e mrekullueshme. Gjithashtu vlen të përmendet fakti që grupi i njohur rumun “DeepSystem” ka ardhur vitin që shkoi plot  herë! Herën e fundit ata performuan në Sharm Club në  dhjetor kur ishin të ftuar edhe në festivalin e RTSH. Ne kemi ekskluzivitetin e DeepSystem në gjithë trevat shqipfolëse. Kemi qenë të parët që përfaqësuam Edward Maya-n dhe falë bujës që bëri në fillimet e tij ai tashmë është shndërruar në një artist të rangut botëror. Në përgjithësi keni marrë artistë nga Ballkani ose Europa, është më e “lehtë” që të kontaktosh me këta artistë? Në momentin që do të sjellësh një këngëtar në Shqipëri duhet të mendosh shumë gjëra. Janë shpenzimet e udhëtimit, shoqëruesit e këngëtarëve, pagesa për këngëtarin dhe shumë gjëra të tjera të cilat duhen llogaritur. Dëshira është që të sjellim sa më shumë artistë dhe sa më të njohur, por nuk mund të sjellësh po themi Eminem, në një sallë me kapacitet maksimal  persona apo  persona. Këta janë këngëtarë që kërkojnë shuma të papërballueshme për një club shqiptar, sado i madh që ky të jetë. Artistët nga Ballkani kërkojnë shuma të arsyeshme dhe bëjnë me të vërtetë muzikë shumë të mirë. Vitet e fundit Rumania është një ndër vendet me më shumë prodhimtari në gjithë Europën. Nga Rumania kanë dalë shumë grupe të rinj, këngëtarë apo deejay që kanë pushtuar tregun.

gjithë bregdetin shqiptar dhe kanë ardhur disa herë edhe në Tiranë dhe në çdo ardhje të tyre salla ka qenë e tejmbushur. Përveç artistëve të huaj me të cilët bashkëpunoni, keni apo keni pasur artistë shqiptarë që bashkëpunojnë me ju? Po, natyrisht që ka. Një ndër ta është Aurela Gaçe. Do të kemi shumë të reja përsa i përket këngëtarëve shqiptarë dhe bashkëpunimeve që mund të kenë edhe me artistë të huaj. Për momentin janë akoma në fazë projeksioni, por shumë shpejt do të merrni vesh se për çfarë bëhet fjalë. Si do të jetë vera e këtij viti? Do të ketë shumë këngëtarë të rinj. Normalisht që do të vijnë edhe këngëtarë me të cilët bashkëpunojmë aktualisht, por edhe prurje të reja. Kemi kontaktuar me disa këngëtarë nga SHBA dhe të presim si do të vejnë gjërat, por besoj se do të jetë një verë e mbushur me evente muzikore.

Si janë çmimet në përgjithësi? Çmimet variojnë nga  euro deri në . euro. Varet edhe nga ambienti ku zhvillohet eventi. Nëse bëhet fjalë për club-e, çmimet janë më të ulëta, ndërsa për ambientet e hapura siç është “Stela” shkon më shtrenjtë. Gjithsesi varet edhe nga këngëtari që është i ftuar. Deri tani gjërat kanë shkuar mirë dhe kemi rënë dakord. Çfarë muzike pëlqehet nga të rinjtë shqiptarë? Të rinjtë këtu në Shqipëri janë shumë të azhornuar, nëse mund të them kështu, me muzikën në mbarë botën. DeepSystem, Inna, Eddy Wata e të tjerë, pëlqehen shumë. Deep System kanë shëtitur thuajse

Rr.Rr. Kavajes, Kavajes,Nr.59, Nr.59,Tirana TiranaTower, Tower,K.9 K.9


HoroskopiJavor 36

Dashi Kjo do të jetë një javë shumë eksperimentuese për sa i përket sferës sentimentale. Keni shumë nevojë të bëni gjëra që nuk i keni bërë deri më tani. Kjo javë do të jetë shumë e suksesshme në sferën profesionale, por edhe shumë e lodhshme. Miqtë duhet t’ju mbështetin, në qoftë se keni nevojë për ta në fillim jave. Vetëm se duhet të keni parasysh të mos mbështeteni vetëm te fati. Vërtet vendosja e planetëve në qiell ju ndihmon, por duhet të dini si ta menaxhoni këtë ndihmë.

Demi Megjithëse do të jeni shumë të impenjuar në fushën profesionale, do të keni mundësi edhe për sferën e dashurisë. Këtë javë ju duhet të bëni sakrifica të mëdha. Megjithëse duket sikur romanca ka ikur, këtë javë ju duhet të jeni më të përkushtuar. Në fakt, në këtë periudhë të javës do të jeni të mbrojtur nga Mërkuri, i cili do t’ju ndihmojë të bëni zgjedhjet e duhura dhe të komunikoni në mënyrë më të drejtpërdrejtë, të vendosur dhe sidomos të shpejtë, për të arritur të menaxhoni gjërat që ju interesojnë më shumë.

Binjakët Dashuria dhe romanca nuk janë të përshtatshme për këtë javë. Premtime të thyera mund t’ju bëjnë të ndiheni keq. Yjet ju rekomandojnë të mbani qetësinë. Do të bëni mirë të ndani gjërat e së shkuarës. Ka ardhur momenti të ndërtoni, të konkretizoni, për t’i vënë në zbatim me të vërtetë idetë tuaja, potencialet që këto vitet e fundit kanë mbetur disi të bllokuara, pasi më në fund do të keni rastin për t’i dhënë një zhvillim vendimtar jetës suaj, edhe pse asgjë nuk do t’ju dhurohet dhe çdo hap përpara do të jetë i fituar me anë të aftësive tuaja.

Gaforrja Pjesa më e madhe e javës do të jetë e qëndrueshme për sa i përket dashurisë. Do të jetë një javë me energji dhe impenjime të shumta. Nëse jeni çift, do të shtyheni të merrni vendime të rëndësishme. Kjo javë do të jetë shumë e angazhuar edhe në sferën profesionale. Me fjalë të tjera, ka ardhur momenti për të punuar për veten tuaj, për të rifituar terren për gjërat që deri më tani i keni lënë pas dore, ose i keni lënë mënjanë, duke pritur kush e di se çfarë.

Luani Romanca ka tendencë të jetë shumë emocionale dhe sensuale këtë javë. Në dashuri, pasioni, sidomos në pjesën e parë të javës, është padroni dhe me siguri do të ndiheni shpesh të përfshirë nga dëshira për të jetuar emocione të forta, të përballeni me situata që vënë në një provë të vështirë rezistencën tuaj fizike, që u vënë përballë skenarëve erotiko-pasionante, që prej shumë kohësh nuk i kishit jetuar me kaq shumë pasion.

Virgjëresha Të lindurit e kësaj shenje këtë javë kanë nevojë për çlodhej. Do të ndiheni shumë të mërzitur nga partneri, për aq kohë sa nuk ju dëgjon dhe ju kupton. Beqarët do të kenë mundësi të takojnë njerëz krejt të ndryshëm nga ata që kanë pasur deri tani. Pikërisht në fushën profesionale, por edhe në studime, do të keni dy raste të mëdha brenda javës, për të arritur rezultate të shkëlqyera. Tani ka ardhur momenti të vini në vend çështjet e ngelura pezull, për të mbyllur situata të sikletshme, për t’u hapur rrugën kështu sipërmarrjeve të reja, në periudhën kur Mërkuri do të kalojë në mënyrë transitore në shenjën e Demit.

Shigjetari Në dashuri, java është nën flakët e pasionit, të erosit dhe sigurisht që nuk duhet të mungojnë mundësitë për të jetuar aventura, por edhe momente drithëruese pasioni me partnerin e zakonshëm. Libidoja juaj është rizgjuar dhe tani jeni gati të rrezikoni, të rifuteni në lojë, të eksperimentoni dashurinë dhe seksin në të gjitha format, edhe në ato që deri tani nuk i keni përjetuar kurrë. Skenari i kësaj jave është i theksuar nga marrëdhëniet dhe financa.

Bricjapi Kjo javë për të gjithë të lindurit e shenjës së Bricjapit është e karakterizuar nga ndryshimi i ritmit. Konflikti është i hapur në momentin që do të bëni atë që doni. Të tjerët kanë vështirësi për pranimin e kërkesave tuaja. E gjitha kjo do të jetë për ju një motiv për të nisur sfida të reja, për të bërë gjëra të reja, për t’iu përfshirë në projekte të reja dhe të nisni të punoni në gjëra që mund t’u hanë kohë dhe energji, duke pakësuar shumë kohën për jetën tuaj private.

Peshqit Kjo javë do të të jetë shumë e rëndësishme në çështjet e karrierës. Në dashuri gjërat do të shkojnë mjaft mirë dhe në më shumë se një rast do të ndiheni vetvetja, të aftë të joshni, tërhiqni dhe t’i copëtoni zemrën kujtdo që juve ju pëlqen, por dhe nuk do të doni të humbisni kohë. Dëshironi një lidhje të aftë t’u ofrojë siguri dhe t’ju përkasë, një lidhje që keni kohë që nuk arrini ta gjeni.

Peshorja Romanca do të jetë shumë e mirë këtë javë, në veçanti për beqarët. Marrëdhëniet e vjetra do të jenë në përmirësim. Tregoni kujdes në sferën profesionale. E gjitha kjo mund të sjellë dhe ndryshime pozicionesh në vendin e punës, siç mund të jetë prishja e bashkëpunimeve të vjetra apo të ndryshuarit vend apo sektor pune. Por, pasi keni hequr lodhjen e fillimit, e cila më shumë është shkaktuar për shkak të ambientit, por që më vonë do kuptoni që ishte gjëja më e mirë për ju, ishte ajo çka kishit kohë që e prisnit, por që nuk keni pasur kurajën ta bëni asnjëherë.

Ju mirpresim nga afër me elegance , çmime te arsyeshme dhe cilesi !!!!!

Akrepi Skenari i kësaj jave është i theksuar nga ambicia juaj dhe vetëbesimi. Një takim miqësor në fund të javës do ju bëjë të ndiheni mirë. Planifikoni gjithçka që të jeni në formë të mirë. Dikush që ju ndien do të ndihet i lënë pas dore. Biznesi dhe udhëtimi mund të jenë të kombinuar shumë mirë këtë javë. Kurioziteti do të jetë i lartë këtë javë.

FILLUAN ULJET .......GJITHCKA ME ULJE REALE..... NA VIZITONI S’DO HUMBISNI ASGJE....... INVESTONI NE KOHEN TUAJ...........!!!!!!!! Për informacione mbi shërbimin apo vendndodhjen, ju lutemi kontaktoni:

Rajko Fashion & Accessories 36 F.P. 5/02 - 11/02/11

Ujori Skenari i kësaj jave është theksuar nga kuadri juaj sentimental dhe romantik i mendjes. Një datë e rëndësishme po afrohet. Mos harroni ta shkruani atë në ditarin tuaj. Studentët duhet të kenë kujdes të veçantë në këtë periudhë të javës, pasi nuk mund të mbështeten tek ndihma e të tjerëve. Pra, rezultatet do të arrihen vetëm falë impenjimit dhe një studimi konkret dhe racional, pasi rikuperimi i momentit të fundit këtë herë nuk do të japë rezultatet e mira që keni marrë në të kaluarën.

Cel: +355695536151 E-mail: rajko.fashion@gmail.com Rr. Ismail qemali 29 (ne krah te piceri era)


Sport 37-­41

Nga Gerti Katro

FUTBOLLI SHQIPTAR

DHE AI BOTËROR

NË FOKUSIN E

REDI JUPIT

Në një intervistë ekskluzive për “Free Press” opinionisti i njohur dhe ish-futbollisti i kombëtares shqiptare, Redi Jupi dha mendimin e tij për vështirësitë që po has futbolli shqiptar dhe mundësitë për të dalë nga kjo gjendje e krijuar. Sipas Jupit, vitet e vështira të tranzicionit duhet të kalohen vetëm duke bashkëpunuar të gjithë aktorët përkatës në vend, për të ndërtuar një mur të qëndrueshëm duke i vënë tullat një pas një dhe në vendin e duhur. Personazhi i “Procesit Sportiv” nuk la pa komentuar edhe mbi ecurinë e futbollit në Europë e më tej.

Redi, në opinioni tuaj, si ka qenë viti që lamë pas për futbollin shqiptar? Viti  ka qenë një vit jo dhe aq i mirë. Po ta marrim në krahasim me disa vite të shkuara ka pasur një moment të një farë agresiviteti në kampionatin shqiptar, i cili nuk është i justifikuar, sidomos në kushtet që po kalojmë. Ky është aspekti më negativ, por përveç kësaj është edhe aspekti cilësor. Kampionati nuk ka ndonjë cilësi të madhe, vërtet mënyra e organizimit është më e mirë, por infrastruktura ka filluar të përmirësohet dalëngadalë, por aspekti cilësor është ai që është. Kjo nuk është faturë e vetëm këtij kampionati dhe sipas mendimit tim personal, vazhdimësia e kampionateve do të jetë gjithmonë e më shumë në rënie.

Dhuna është përhapur shumë nëpër disa stadiume të vendit... Pas ngjarjeve që ndodhën së fundmi në Tiranë, dhuna në stadiume është më se e justifikuar. Të më falni në qoftë se jam nxitës i situatave jo të mira, por ne jemi në një vend me një stabilitet shumë të brishtë. Parashikojmë që edhe stabiliteti politik, shoqëror etj., është shumë i brishtë, për hiç gjë prishet. Kjo është edhe respektimi i asaj që ndodh në fushën e lojës. Në fund të fundit ata njerëz që vijnë nëpër stadiume për të ndjekur skuadrën e tyre, nuk vijnë as nga Danimarka as nga Suedia, janë pjesë e kësaj shoqërie. Kështu që dhuna nëpër stadiume do të jetë për sa kohë ne do të kemi një shoqëri jo të stabilizuar.

Gjykimi shpesh ka qenë një problem, është interpretim i gabuar apo diçka tjetër? Këtu nuk është vetëm një problem gjykimi. Këtu është një problem besimi, një problem profesionalizmi, një problem interpretimi i kësaj loje. Këtu nuk është problemi që vetëm gjyqtarët janë të korruptuar, ka lojtarë që e shesin shumë kollaj punën e tyre. Ka trajnerë dhe asistentë që shumë shpejt bëjnë kompromise me punën e tyre, këtu është problemi i gjithë sistemit. Në qoftë se do ishte vetëm arbitrimi, që unë e quaj hallkën më të dobët edhe rregulloheshe, por këtu janë të gjithë bashkëpunuesit. Nuk ka asnjë vend të botës që të gjithë faktorët që janë në një lojë apo kampionat të jenë të gjithë bashkëpunëtorë për të bërë kompromis për një ndeshje, të paktën ky është vendi i vetëm në botë.

Rivaliteti i këtij sezoni në Kategorinë Superiore... Këtë vit ka një farë rivaliteti. Janë disa ekipe që po ndeshen me njëra-tjetrën për të marrë titullin kampion. Por ky rivalitet nuk është si rezultat i ngritjes së nivelit të disa ekipeve, por si rezultat i rënies së nivelit të fuqisë së kampionatit dhe qëndrimit të disa ekipeve në nivelet që ishin. Me pak fjalë kanë rënë disa ekipe, ndërsa disa të tjerë kanë mbetur aty në nivelin që ishin vjet apo para dy-tre vjetësh. Kanë mbajtur po ata lojtarë që kanë pasur duke kryer shumë pak afrime. Si rrjedhojë e kësaj ka ardhur që dy ekipe, Skënderbeu dhe Flamurtari, po rivalizojnë pak më shumë se të tjerët edhe si rezultat i financave më të sigurta që kanë.

5/02 - 11/02/11 F.P. 37


SportiFP Privatizimi është fillimi. Zgjidhja tjetër është që shteti të ketë një kujdes më të madh. Dihet që federata shqiptare e futbollit nuk është se po bën një punë të keqe në këtë drejtim, por federata nuk mund të punojë me infrastrukturën, për këtë duhet të punojë shteti që bëhet në bashkëpunim të pushtetit vendor me atë qendror

Si të duken zgjedhjet që bëjnë ekipet shqiptare në merkaton e lojtarëve? Ka një tendencë për tregun e huaj. Ky është arnimi i defekteve që ne kemi. Megjithatë të futemi më në specifikë. Unë mendoj se ekipet shqiptare në këtë drejtim- fillimisht ka pasur klube që blinin nga  apo  lojtarë përnjëherësh dhe nga këta dy apo tre u dilte i mirë dhe gjithë të tjerët i kthenin. Kjo është punë eksperiencë, në momentin që ti ke marrëdhënie me botën, ke kontakte, sa më shumë lojtarë kalojnë nëpër duar aq më shumë ekipet shqiptare e kuptojnë sensin e drejtë të lojtarëve që duhet të blejnë. Po ta shohësh, blerjet janë të stabilizuara, janë në vendet që duhen dhe në momentet që duhen. Kjo është punë eksperience. Sa më shumë kohë të kalojë koha, aq më mirë klubet shqiptare do të dinë të bëjnë blerjet në merkato. Dinamo po kalon një moment të vështirë... Ky është një problem menaxherial, psikologjik, financiar, ligjor, etj. Janë disa probleme që i janë mbledhur bashkë Dinamos. Janë bërë dy-tre probleme në një. Mbase ekipi teknikisht është shumë i mirë, shumë kompetitiv, por për fat të keq lojtarët shqiptarë

kanë një lidhje shumë të shkurtër me presidencën, e ndjejnë çdo lëkundje të presidencës, kjo është natyra jonë. Mos po shkon drejt të njëjtës rrugë si Partizani? Dinamo është pak më ndryshe nga stabiliteti financiar, por për sa i përket implikimit të shtetit në këtë çështje, shteti po ngre të njëjtën dorë destruktive. Shpresoj që Dinamo të jetë pak më e fortë se Partizani dhe mos arrijë në atë situatë. Sa i rëndësishëm është privatizimi i klubeve? Është shumë i rëndësishëm. Privatizimi i klubeve është fillimi i futjes së menaxhimit real dhe profesional të klubeve shqiptare, por është një proces jo pak i vështirë. Realisht vlera ekonomike e klubeve është e mbi ngritur. Të mendosh që klubet shqiptare të Superiores vlerësohen me tre-katër apo pesë milion euro është çmenduri. Ndërkohë që vlera e tyre është shumë më e vogël. Në momentin që do të bëhet një vlerësim real i vlerës së tyre mendoj që do të fillojë hapi i parë i privatizimit. Pra, hapi i parë është që të përcaktojmë disa kritere, por unë mendoj që

do të vazhdojmë gjatë me këtë kalvar. Privatizimi duket e vetmja zgjidhe? Ky është fillimi. Zgjidhja tjetër është që shteti të ketë një kujdes më të madh. Dihet që federata shqiptare e futbollit nuk është se po bën një punë të keqe në këtë drejtim, por federata nuk mund të punojë me infrastrukturën, për këtë duhet të punojë shteti që bëhet në bashkëpunim të pushtetit vendor me atë qendror. Kjo është një hallkë që ne shteti na mban peng, në të gjitha shtetet rreth e rrotull shteti ka vënë një dorë shumë të madhe në sigurimin infrastrukturës për klubet e futbollit. Për sa kohë shteti nuk do të ketë një vëmendje në këtë drejtim, dhe nuk ka se si ta ketë për sa kohë është një situatë e tillë e turbullt. Atëherë gjëja që ne mund të bëjmë është: pesë me pak dhe pesë pa pak, shto këtu, hiq atje. Pa infrastrukturë nuk kemi ku të mbahemi, për sa kohë ne do i shikojmë fëmijët duke luajtur nga liqeni muhabetet tona janë pak evazive. Ecuria e kombëtares... Po të shikosh rezultatet, kombëtarja ka pasur rezultate të mira. Kemi pasur ngritje në nivel klasifikimi, por unë mendoj që është pak e gënjeshtërt kjo gjendje. Vërtetë statistikat janë të mira, por ajo që po na tregon kombëtarja për të ardhmen është shumë e zymtë. Dhe nuk ka se si të jetë ndryshe. Tani ne po eksportojmë shumë pak lojtarë në kampionatet e huaja, ata që janë aktualisht jashtë sa vjen dhe po iu kalon mosha. Kontributi ynë për kombëtaren normalisht është shumë i vogël. Të gjithë këta lojtarë që aktualisht po mbajnë peshën e kombëtares dhe janë aty ku janë, është në sajë të përpjekjeve individuale për të milituar në ato kampionate. Aty ku fillon puna jonë, aty fillon edhe ristartimi i kombëtares. Tani do fillojë të duket ajo që ne kemi parë në kampionatin shqiptar, që ka qenë në rezultatin zero dhe unë mendoj që do të kemi probleme në të ardhmen. Pra, nuk është faji i asnjërit, por është faji i një sistemi të tërë që për momentin ka ardhur në pikën më të ulët të tij. Këtë vit hasëm një fenomen të ri: Rikthimin e një brezi të talentuar lojtarësh nga kampionatet e huaja. Ku qëndron defekti? Ata janë pjesë e gjithë kësaj problematike që ne po flisnim deri tani, për fatin e keq të tyre ata bëjnë pjesë në një gjeneratë që ka shumë tulla mangët në formimin e tyre dhe një lëkundje sado e vogël ata i rrëzon menjëherë. Të luash jashtë është të përballesh me një nivel shumë më të lartë se sa janë përballur këtu. Në vështirësitë e para, pasi merren me shumë qejf kur shkojnë atje, por në vështirësitë e para që ata kanë ata, lëkunden shumë shpejt dhe bien shumë shpejt, patjetër që vështirësi do ketë për çdo lojtar që shkon atje, konkurrenca është shumë e madhe, por në rast se do të kesh të gjitha tullat e formimit në rregull, atëherë nuk do të biesh në vështirësitë që ke. Sigurisht që këta duket që kanë mangësi, por unë shpresoj që ata t’i rregullojnë rrugës ato, nganjëherë këto mangësi të formimit të moshave mund të rikuperohen në një moshë pak më të madhe. Shpresojmë që ky të jetë rasti edhe i këtyre.

Sa i mbështesin ekipet shqiptarë talentet që nxjerrin nga gjiri i tyre? Kjo është një lojë kujt i mbetet dopio gjashta siç thotë një shprehje. Shteti ja ngec klubeve shqiptare, klubet ua ngecin klubeve të huaja, këta të fundit lojtarëve, lojtarët mundohen t’ua ngecin sërish klubeve shqiptare kur kthehen sërish këtu. Kjo Traineri dhe kapiteni i ekipit te Dinamos, Redi Jupi është kush t’ua ngecë njëri-tjetrit, e FOTO ARKIV, SHKURT 2007, FOTO LSA cila nuk shkon fare. Kjo punë nuk është me të ngecur, kjo s’është punë bashkëpunimi. Në momentin që klubet shqiptare do të jenë të privatizuar, do të punojnë me bilancet e tyre, do mundohen të bashkëpunojnë me klubet e huaja, ato do bashkëpunojnë

38 F.P. 5/02 - 11/02/11


SportiFP Objektivi i Murinjos është vënë pak më i lartë se sa janë aftësitë e tij. Të mundësh Barcelonën brenda këtyre dy- tre viteve duket diçka e pamundur. Murinjo është dhe do të jetë një trajner shumë i mirë, por përballë ka ekipin më të mirë të të gjitha kohërave

me lojtarët, etj. Pra i gjithë raporti është i vendosur në sens të gabuar. Në momentin që do bashkëpunohet, atëherë të gjithë këta lojtarë do kenë një trajtim tjetër atje. Para pak kohësh u bë një seleksionim i lojtarëve të rinj kosovarë. Sa të vlefshëm janë për kombëtaren? Ka lojtarë shumë të mirë. Ajo që ata kanë më tepër se lojtarët shqiptarë është se kanë kaluar të gjitha shkallët e duhura të shkollimit të tyre. Edhe pse mbase nuk mund të mos jenë më të talentuar se lojtarët shqiptarë, janë të gatshëm për të luajtur në nivele të larta dhe të mira, të japin garanci dhe stabilitet, atë që lojtarët shqiptarë për momentin nuk e japin dot. Mua më vjen shumë keq për këtë sepse në fund të fundit të gjithë ne jemi pjesë e këtij sistemi, më vjen keq ta them por është i dështuar për momentin. Si e gjykoni punën e bërë nga trajneri i kombëtares Josip Kuzhe? Kuzhe është një trajner shumë i mirë. Unë mendoj që është një nga trajnerët më të mirë. Jemi me fat që na ka ardhur këtu. Pjesën e tij ai e ka bërë shumë mirë, e rëndësishme është se çfarë ne njerëzit e futbollit në Shqipëri do të bëjmë për të rritur numrin e lojtarëve që ai do të ketë në dispozicion. Kuzhe është vërtet një trajner shumë i mirë, por në qoftë se ai ka vetëm  lojtarë në dispozicion, nuk ka ku t’i gjejë lojtarët. Ai nuk do t’i marrë as nga Nigeria, as nga Kameruni. E rëndësishme është që ne t’i zgjerojmë bazën e lojtarëve që ka në dispozicion. Sado i mirë që të jetë, në qoftë se ai punon gjatë me këta lojtarë, do vijë një moment që nuk ka ku të shkojë më. Si e parashikoni vitin e ardhshëm për futbollin shqiptar? Këtë vit e shikoj shumë të vështirë. Këto janë vite tranzicioni për futbollin shqiptar. Edhe - vitet e ardhshme i shikoj si vite të forta tranzicioni. Janë vite që ne duhet të limitojmë dëmet se sa të shikojmë të bëjmë ndonjë progres të dukshëm, mjafton të mos shkojmë më poshtë se jemi, në qoftë se do arrijmë këtë, është sukses. Kalojmë tek futbolli nëpër botë. Ku është formuar epiqendra e këtë vit? Kampionati italian ka një farë rënie në krahasim me vjet. Ka një farë rënie të fuqisë, është spostuar komplet epiqendra në Spanjë dhe disi në Angli. Madje edhe Anglia ka një farë rënie, epiqendra është bërë Spanja, e potencialit për klubet që janë kontingjent për të fituar Ligën e Kampioneve. Në qoftë se vjet kishim, Bajern – Inter, një ekip gjerman dhe një italian në finale, është shumë e vështirë të shohim edhe sivjet të njëjtën gjë. Megjithatë këto janë ulje- ngritje. Mos ndikoi fitorja e pothuajse gjithçkaje vjet nga Inter në këtë luhatje? Nuk mendoj se është ajo, unë mendoj që është një gjeopolitikë sportive e përgjithshme që ndikon. Interi me të vërtetë fitoi shumë, por mos harrojmë që Interi kishte  vjet pa fituar Ligën e Kampioneve. Nuk mund “velesh” me një të fituar, çfarë do të thoshim për Barcelonën atëherë, Barcelona duhet të linte çdo kompeticion me aq sa ka fituar vitet e fundit. Unë mendoj që është çështje teknike më shumë se sa çështje motivimi. Pse pikërisht në Spanjë? Mos për Realin dhe Barcelonën? Në fakt Reali dhe Barcelona janë superfuqi dhe kjo është në dukje. Por Vilareali është në nivele po shumë të larta. Ekipet poshtë, si Valencia është po shumë e mirë, po të shohësh Ligën e Kampioneve e mbylli në krye të grupit. Këto janë mbi të tjerat, por janë edhe

SHKURT 2008 - Redi Jupi gjatë një konference shtypi, ku ka informuar, në lidhje me vendimin e tij për tu larguar nga futbolli i luajtur

tre katër ekipe të tjera që janë vërtetë shumë të forta. Spanja ka një politikë sidomos me këto dy ekipet, Barcelona ka një ekip zinxhir që sot për sot është më i miri në botë, Reali ka një fuqi ekonomike shumë të madhe. Dhe për sa kohë kanë një sistem taksimi të veçantë, i cili favorizon ekipet spanjolle në krahasim me ekipet italiane. Këtu mbështeten edhe pak nga shteti nga politika e taksimit. Murinjo, trajneri i shpallur më i miri në botë për vitin që shkoi, duket sikur po çalon me Realin... Nuk është se po çalon, por objektivi i Murinjos është vënë pak më i lartë se sa janë aftësitë e Murinjos. Të mundësh Barcelonën brenda këtyre dy- tre viteve duket diçka e pamundur. Pelegrini vjet në mos gaboj bëri  apo  pikë, ndërkohë që Barcelona ishte  dhe u quajt një kampionat i dështuar. Imagjinoni që Barcelona e këtij viti është më e mirë se ajo e vjetshme. Pra është pak i vështirë objektivi që i ka vënë vetes. Ai është dhe do të jetë një trajner shumë i mirë, por përballë ka ekipin më të mirë të të gjitha kohërave. Barcelona duket sikur çdo vit përmirëson veten... Ky është një ekip që është në konsolidim e sipër. Të gjithë ata lojtarë që përbëjnë boshtin e këtij ekipi janë relativisht të rinj, përveç Ksavit që po shkon  vjeç, Mesi është në moshë të re, Iniesta jo i vjetër, Pedro dhe Pike janë lojtarë të rinj. Pra janë lojtarë që edhe tre-katër vjet do jenë në momentin e kurbës ngritëse.

Pastaj mbas disa vitesh kur të ikin këta lojtarë dhe të shohim do të zëvendësohen në mënyrën e duhur apo jo, pastaj do të shohim se çdo të bëhet me Barcelonën. Unë parashikoj që edhe për dy-tre vjet të tjera kjo skuadër do të jetë gati e pamposhtur. Po e mbyllim me atë që u ky vit u hap. Në mënyrë paksa surprizë Mesi fiton “Topin e Artë ”... Pas pak vitesh, brezat që do vijnë prapa nesh kur të dëgjojnë shprehjen “fiton Mesi në mënyrë disi të paparashikuar”, do thonë paskan qenë të gjithë të çmendur ata për ne që po i jetojmë këto kohë. Mesi është lojtari më i madh i këtyre kohërave dhe mbase mund të jetë më i madhi i të gjitha kohërave në momentin që do kenë kaluar disa vite. Iniesta dhe Ksavi mund të jenë lojtarë shumë të mëdhenj, por që mbase bota do ketë prapë si këta lojtarë. Edhe ata e meritonin, por Mesi është një fenomen. Unë mendoj që ka shkuar në vendin e duhur. Zakonisht trofeu është përcaktuar nga lojtari që fiton më shumë gjatë vitit. Ndërkohë Uesli Shnajder fitues sipas këtij komponenti u la jashtë treshes... Kur janë dy lojtarë që nuk di se kujt t’ia japësh trofeun, atëherë merr një kriter më shumë që është çfarë ka fituar ai gjatë vitit për të zhbalancuar ekuilibrin. Por kur ke një lojtar që është shumë më i mirë se të tjerët, nuk ke çfarë t’iu shikosh statistikave, atëherë ato janë pa vlerë.

Këto janë vite që ne duhet të limitojmë dëmet se sa të shikojmë të bëjmë ndonjë progres të dukshëm, mjafton të mos shkojmë më poshtë se jemi 5/02 - 11/02/11 F.P. 39


SportiFP “Ky bastard i bukur e bën shumicën prej nesh të duket si Bela Lugosi,” tha një herë Sër Aleks Fergusoni për italianin Marçelo Lipin. Dhe është karizma e tij më tepër se intelekti i trajnerit që e çuan drejt triumfeve me Juventusin dhe tek ajo që mbahet mend më tepër, Kupa e Botës 2006 me Italinë.

50 trajnerët më të mirë Për të zgjedhur 50 futbollistët më të mirë të gjitha kohërave do të ishte e lehtë. Thjesht merr një fotografi të Peles apo Diego Maradonës dhe me pas përpuno një listë më poshtë. Por të zgjidhje 50 trajnerët më të mirë në botë do të ishte disi më e vështirë. Padyshim që disa prej të seleksionuarve do të shkaktojnë dhe pakënaqësi, por sipas një sondazhi të “The Sunday Times” këta janë trajnerët më të mirë të erës moderne:

vendi i dytë ne Euro . Kjo është shumë më shumë se çfarë ka arritur Anglia në gjithë historinë e saj.

33.

Rafael Benitez. Pasi la përshtypje te Valencia, spanjolli kishte nevojë vetëm për një titull të Premier Ligës angleze me Liverpulin për të qenë më lart në këtë listë.

32.

50.

Hënes Veisveiler. Falë tij Borusia Munshengladbah u bë e njohur në të gjithë botën. Veisveiler jo vetëm e ktheu klubin në një forcë serioze, por inspiroi edhe një valë të re trajnerësh gjermanë përfshi Berti Vogts dhe Gunter Netzer.

49.

Xhesi Karver. Një titull i fituar me Juventusin në  duket e pamjaftueshme për të përshirë liverpulasin në këtë listë, por menaxhimi i Holandës dhe Miluallit e bënë atë një pionier. Një shkrimtar i njohur, Brian Glanville, britanik, e përshkruante Karver si më produktiv në stërvitjen me top se sa mendja mund të veprojë.

48.

Albert Bateu. Duhet të jetë një menaxher francez në këtë renditje dhe preferuam Bateu në vend të Gai Ru sepse ka fituar  tituj me Stade Reimsin dhe Sant Etienin mes viteve ‘-‘. Dhe ishte dy herë finalist i Kupës Evropiane.

47.

Karlos Bianki. Pesë herë trajneri më i mirë i vitit në Amerikën e Jugut dhe më i miri i Boka Zhuniors. Kjo e bën të çuditshëm talentin e tij pasi nuk gjeti asnjëherë suksesin ne Europë, si në Itali, Francë po Spanjë.

46.

Sven-Goran Erikson. Vendi i tij në listë nuk duhet diskutuar sidomos në Suedi, Portugali dhe Itali duke qenë kampion klubesh në të tria këto vende.

45.

Don Rivi. Disa tifozë anglezë për shkak se iku nga kombëtarja nuk do ta përfshinin, por është i padiskutueshëm ndërtimi i Lidsit që dominoi në vitet ‘.

heshin me - për fitimin e trofeut. Koha e tij tek Verder Bremen mbahet mend si futbolli i vetëtimtë.

41.

Xhorxh Rejnor. Keni dëgjuar ndonjëherë për trajnerin anglez që çoi Suedinë në finalen e Kupës së Botës në ? Rejnor gjithashtu udhëhoqi Suedinë ndaj Anglisë në Uembli.

40.

Udo Latek. I përfshirë në listë për historinë e tij se sa për trofetë. Gjermani u shkarkua nga Bajerni vetëm një vit pasi fitoi Kupën e Europës dhe Bundesligën e tretë radhazi. Ai u riemërua në  dhe sërish fitoi tre kampionate gjermane dhe arriti deri në finale të Kupës së Europës. Çmimi i tij? Merreni me mend.

39.

Bill Nikolson. Ai fitoi ndeshjen e tij të parë si menaxher i Totenhem Spursave - ndaj Evertonit, por askush nuk e kuptoi që ky ishte një sinjal që ai do të ishte përfshirë në historinë e klubit.

38.

Sep Herberger. Ai mori frerët e Kombëtares gjermane në kohën kur akoma gjendej kryqi i thyer në tutat sportive, por Herberger u respektua gjerësisht që rindërtoi futbollin e vendit të tij pas lufte. Ai drejtoi Gjermaninë në fitoren e Kupës së Botës .

37.

Karl Rapan. Shpikësit e lojës do ta njihnin atë si menaxherin e Zvicrës dhe sistemin që krijoi. Më pas sistemi i tij mbrojtës u adaptua si katenaçio italiane.

36.

Karlo Ançeloti. Mançesteri i Sër Aleks Feguson kaloi mes Juventusit të Ançelotit në rrugën drejt fitimit të Ligës së Kampioneve në , por është italiani ai që ka dy trofe të tillë me AC Milan.

Luis Van Gal. Van Gal kishte besim tek metodat e tij. Ato i sollën suksesin e madh tek Ajaksi, ku lojtarët e rinj ndiqnin rregullat e tij. Kjo mërziti një Katalonjë të tërë kur ai drejtoi Barcelonën. Por ata do të qeshnin kur ai dështoi në kualifikimin e Holandës në Botërorin .

43.

35.

44.

Karlos Alberto Pareira. Mbase me fat kur mori drejtimin e Brazilit në  dhe më pas e dreqosi në . Po është e vështirë të injorosh një njeri që trajnoi pesë ekipe të ndryshme në pesë Kupa Bote.

42.

Oto Rehagel. Futbolli funksional i Greqisë në vitin  nuk duhet të na verbojë nga fakti që ata kuoto-

40 F.P. 5/02 - 11/02/11

Sër Boby Robson. Një plakush i madh i lojës që mbeti i apasionuar edhe pas  vjetësh tek Ipsuiçi. Disa penallti i mohuan finalen në vitin  ndaj Gjermanisë.

34.

Helmut Shën. Nën udhëheqjen e tij, Gjermania arriti vendin e dytë në , përfundoi e treta në , Kampione e Evropës në , fituese e Kupës së Botës në  dhe

Valeri Lobanovski. Një figurë kyçe në futbollin Sovjetik për dominimin e Dinamos së Kievit të tij në -. Si një lider i padiskutueshëm, ai gjithashtu udhëhoqi Bashkimin Sovjetik në finalen e Euro .

31.

Otmar Hitzfild. Një njeri gjenial që ka konkurruar disa herë me Sër Aleks Ferguson. Gjermani humbi disa prej këtyre betejave, më e njohura në Nou Kamp në  finalja e Ligës së Kampioneve. Por ai ka dy medalje të arta me Borusian e Dortmundit dhe Bajernin e Munihut.

30.

Karlos Bilardo. Gjithmonë është krahasuar me argjentinasin tjetër fitues të Kupës së Botës, Çesar Menotin. Bilardo ishte i bekuar që në vitin  kishte në ekip Diego Maradonën, por lojtarët e tij e pranonin që ai ishte një motivator i mirë.

29.

Gus Hidink. Jo shumë i madh deri në vitin  kur drejtoi PSV Eindhovenin si fitues Kupës së Kampioneve. Karriera e mëvonshme tregoi se ai ishte një prej trajnerëve më të mirë të brezit të tij. I shfaqur së fundmi si një trajner që ngre skuadrat e dorës së dytë duke çuar drejt suksesit Australinë dhe Korenë e Jugut.

28.

Xhiovani Trapatoni. Ai fitoi shtatë kampionate italiane të Serisë A, një titull me Bajernin e Mynihut dhe më tepër, por asnjëherë nuk është ngjitur në majën e trajnerëve italianë. I njohur për karakterin e tij impulsiv duke pasur edhe momente të tjera kur u godit me grushte me Paolo Di Kanio kur ishte trajner i Juventusit.

27.

Aime Zhake. Qesh mirë kush qesh i fundit. L’Equipe, Bibla e sportit francez, e sulmoi Zhakenë vazhdimisht para Kupës së Botës , madje edhe i bëri thirrje për t’u mënjanuar. Përgjigjja e teknikut ishte ajo që i udhëhoqi “Blutë” në një fitore historike në Paris.

26.

Nereo Roko. Dy herë fitues i Kupës së Kampioneve me Milanin në vitet ‘, ai është i njohur më mirë si personi që solli sistemin e Katenaçios në futbollin italian.

25.

Tele Santana. Dështoi në fitimin e Kupës së Botës me Brazilin në vitin , kjo mbase e zhgënjeu disi Santanën. Por çfarë dështimi i ëmbël! Futbolli i tyre i mrekullueshëm kujtohet më tepër se sa fitorja e Brazilit në Botërorin .


SportiFP Sër Aleks Ferguson. Pasi vuri firmën e tij në Skoci, ai ndërtoi një “përbindësh” të kohëve moderne në Mançester, një ekip plot me dhunti dhe aventurë

në historinë e futbollit 24.

Sër Alf Ramsej. I destinuar për të qenë edhe për shumë kohë në vazhdim si trajneri i vetëm që ka fituar Kupën e Botës me Anglinë, Ramsej vuri gjithë kapacitetin e tij gjatë këtij kompeticioni dhe pati kurajën të besojë në instinktet e tij kur la jashtë Xhimi Grejvsin.

23.

Enco Bearzot. Brazili duhej të kishte fituar Kupën e Botës , po të mos ishte për Italinë e Bearzotit. Dhe këtë e bëri duke përdorur futbollin e rëndë që karakterizohet në Itali.

22.

Çesar Luis Menoti. “I dobëti”, gëzon reputacionin e tij si një mendimtar i lirë, por ajo që me të vërtetë e bëri me emër ishte fitorja e Kupës së Botës me Argjentinën në shtëpi në .

21.

Fabio Kapelo. U shkarkua nga Reali i Madridit pasi nuk e fitoi titullin me shumë stil. Por stili nuk ka qenë asnjëherë prioriteti i tij. Për të ka rëndësi fitorja. Milani i tij qëndroi i pamposhtur për  ndeshje të serisë A që u kalua më pas nga Arsenali.

20.

Franc Bekenbauer. Karriera e shkurtër tek Bajerni dhe Marseja nuk do të thotë shumë, por dy finale të Kupës së Botës me Gjermaninë, një e humbur në  me Argjentinën dhe më pas duke marrë hakmarrjen katër vjet më vonë, do të thoshte që Kaizeri i dinte dy apo tre gjëra nga trajnimi.

19.

Visente Del Boske. Për vite ai dukej i destinuar për të marrë në dorë role trajnerësh për ekipe të vogla, por kjo mori fund kur ai drejtoi ekipin në momentin më të suksesshëm të historisë moderne të këtij klubi. Pas dy tituj europianë me madrilenët, ai fitoi edhe Kupën e Botës me Spanjën në . Kjo e bën më të suksesshmin në Spanjë.

18.

Luiz Felipe Skolari. Postin tek Brazili ai ka trashëguar në vitin  kur ishte duke luftuar për t’u kualifikuar për në finalet e Kupës së Botës. Ata përfunduan si fitues në . “Big Phil” më pas testoi veten e tij në nivel klubesh dhe menaxher ndërkombëtar.

17.

Marçelo Lipi. “Ky bastard i bukur e bën shumicën prej nesh të duket si Bela Lugosi,” tha një herë Sër Aleks Fergusoni për italianin. Dhe është karizma e tij më tepër se intelekti i trajnerit që e çuan drejt triumfeve me Juventusin dhe tek ajo që mbahet mend më tepër, Kupa e Botës  me Italinë.

16.

Hoze Murinjo. Një strateg dhe motivues i pakrahasueshëm, lojtarët e njohin më mirë se kushdo tjetër. Ky gjuetar i madh i trofeve pas Portos dhe Çelsit arriti kulmin me Interin. Për të ecur akoma më lart, gjithçka duhet të bëjë është të provojë që lojën e do sa gjysma e karrierës së tij.

15.

Johan Krojf. Ai që ka shërbyer më gjatë dhe më i suksesshmi tek Barcelona, dy herë operacion baj-pasi në zemër në kohën kur fitonte katër tituj spanjollë dhe të parën Kupë Kampionesh për katalanët në . Një fatkeqësi që ai hoqi dorë nga trajnimi, por akoma ka një influencë në politikat e klubit të Barcelonës.

14.

Mario Zagalo. I ardhur pak para finaleve të Kupës së Botës , puna e Zagalos ishte të gjente mjaftueshëm hapësira në ekipi për Pelen, Gerson, Tostao, Jairzinjon dhe Rivelinon. Ndoshta nuk ishte aq e lehtë sa dukej, por ai e menaxhoi mirë atë që konsiderohet gjerësisht si një nga ekipet më të mëdha të botës. Ishte një turp që ai nuk e shfrytëzoi përvojën e tij për të parë se Ronaldo nuk ishte në gjendje për të luajtur në finalen e Kupës së Botës .

13.

Helenio Herrera. Me një ego të madhësisë së San Siro, franko-argjentinasi hodhi një hije të madhe mbi futbollin evropian në vitet . Një motivues i madh dhe pasues i disiplinës që ka imponuar katenaçion e ngurtë në ekipet e tij, ai pati një sukses të madh me Interin e Milanos, ku ai fitoi dy herë Kupën Evropiane.

12.

Xhok Stein. “Xhok, ju jeni i pavdekshëm,” i tha miku i tij i madh Shenkli në dhomat e zhveshjes pas triumfit të Kupës Evropiane , që shënoi të parin për një ekip britanik. Për më tepër, ai e bëri atë me një bandë glasgouianësh. A do të kishte sukses jashtë Skocisë? Ndoshta, por kjo ishte e vështirë për të t’u treguar me vetëm  ditët e tij tek Lids.

sesin e tij të madh tek Benfika, ku rekrutoi edhe Eusebion, ai siguroi fitoren e Kupave Evropiane të një pas njëshme në vitet -të.

7.

Brajan Kloug. Pa dyshim që ai do të vinte veten në krye të kësaj renditje dhe bëmat e tij ishin me të vërtetë të jashtëzakonshme. Ai e ktheu Derbi Kauntin në kampione të vendit dhe Notingam Forestin në ekipin më të mirë në Europë. Gabim që nuk iu dha mundësia të drejtonte Anglinë.

6.

Bob Pajsli. Akoma i vetmi që ka tre medalje të Kupës së Europës. Bir i thjeshtë i një minatori në Durham Kounti do të kishte qenë shumë modest nëse nuk do të kishte qenë njësoj me Dalglish, Hansen, Sounes dhe Rash. “Unë nuk kam qenë këtu vetëm për vitet e mira,” tha njëherë ai. “Një vit dolëm të dytit”.

5.

Bill Shenkli. Ndërtues i një tjetër prej institucioneve të mëdha të futbollit, Shenkli me siguri po të ketë kishte ditur që Liverpuli do të kishte arritur suksese të reja në Europë nuk do të kishte dalë në pension para kohe. Është e vështirë të besohet se Bob Pajsli dhe Xho Fagan do të kishin vazhduar rrugën e triumfit pa influencën e tij kolosale.

4.

Sër Aleks Ferguson. Pasi vuri firmën e tij në Skoci, ai ndërtoi një “përbindësh” të kohëve moderne në Mançester, një ekip plot me dhunti dhe aventurë. Një gjigant i futbollit botëror që mund të ishte edhe më lart në klasifikim duke i shtuar edhe kupën e dytë Evropiane.

3.

Arrigo Saki. Një shitës këpucësh, i cili ndërtoi një nga klubet më të mëdha tek AC Milan dhe e bëri këtë me taktika të reja. Me Baresin mbyllej dera e pasme dhe me Van Bastenin që trokiste me golat e tij, Saki përdori atletikën e Rajkard dhe Gulit për një presing të fuqishëm.

Ernst Hapel. Një njeri fjalëpak por trofe shumë, austriaku ka qenë kampion i katër ligave të ndryshme: Holandë, Belgjikë, Gjermani dhe Austri. Ai gjithashtu udhëhoqi Holandën në finalen e Kupës së Botës . Por ajo që impresiononte më tepër ishin të pakrahasueshmit Fejënord dhe Hamburg, që me secilin fitoi Kupën e Europës, Hapel ishte emëruesi i përbashkët. Edhe Kloug mund të impresionohej nga kjo CV.

10.

2.

11.

Arsen Venger. Duke u renditur mes trajnerëve që ka fituar shumë dhe për një arsye të shëndoshë. Një kampion në stil dhe me një lojë të bukur, nga më të mirat, një njeri i futbollit që mund të dëgjosh fjalën e tij. Nuk ekziston ndonjë klub i vetëm që nuk e ka lakmuar atë në dhjetë vitet e fundit.

9.

Migel Munoz. Ai trashëgoi e Realin e Madrid në një moment që ndoshta nuk duhet të bënte shumë pasi si Pushkash, Di Stefano dhe pjesa tjetër shkatërruan Eintrahtin e Frankfurtit - për të fituar Kupën Evropiane në sezonin e tij të parë. Por ai gjithashtu vazhdoi të fitojë nëntë tituj dhe ndërtoi ekipin kampion të Evropës në .

8.

Bela Gutman. Hoze Murinjo e quan veten “Special One”, por hungarezi brilant është cilësuar si ai që ka ndërtuar kultin e trajnerit. Një nga pionierët e formacionit sulmues --, ai shijoi suk-

Sër Mat Busby. Nëse klubi është aty ku është, është e vështirë të shikosh të shkuarën e njeriut që hodhi themelet e Mançester Junajted në  kur “Old Traford” ishte ende i tronditur. Ai më vonë u përball sërish me rindërtimin kur humbi një skuadër brilante dhe pothuajse edhe jetën e tij, në tragjedinë e famshme të Munihut. Fergi ka fituar më tepër trofe, por a ka pasur ndonjëherë triumf më të merituar se Kupa Europiane e fituar nga Mançesteri në vitin ?

1.

Rinus Mishels. Holandezi, i cili vdiq në , u emërua trajneri i shekullit nga FIFA në . Për të vetmen herë, kjo organizatë dinte se çfarë po bënte. Shpikësi i Futbollit Total, Mishels fitoi Kupën e Europës me Ajaksin, ligën spanjolle me Barcelonën dhe Euro  me Holandën. Ai gjithashtu duhet të kishte fituar edhe Kupën e Botës . Për më tepër, ju duhet të kishit paguar çmimet e “Uemblit” për të parë nga afër ekipet e tij.

5/02 - 11/02/11 F.P. 41


Auto 42-­43

Nga Amarildo Lumani

Femrat kanë 20 përqind

Gj

ithkush dëshiron që të ketë një makinë të tijën dhe pavarësisht mundësive ekonomike, pak arrijnë ta blejnë një. Në Shqipëri është rritur tej mase numri i automjeteve, aq sa ndonjëherë trafiku rëndohet në atë masë sa është e pamundur qarkullimi i lirshëm. Përveç kësaj edhe numri i aksidenteve është rritur. Mesatarisht  persona në vit humbasin jetën si pasojë e aksidenteve. Ditët e festave janë periudhat me më shumë aksidente, pasi numrit të automjeteve ekzistues u shtohen edhe mjete që vijnë nga jashtë. Në një vend ku semaforët dhe policët e kryejnë shërbimin e tyre “part-time” nuk është e vështirë të kryesh aksident në çdo moment. Shumë herë shteti është përpjekur të marrë masa shtrënguese qoftë për drejtuesit e auto-shkollave, qoftë për drejtuesit e automjeteve, por rezultatet nuk kanë qenë shumë shpresëdhënëse. Situata vazhdon të jetë e njëjta. Për sa kohë nuk do të ketë ndërgjegjësim të njerëzve, në vendin tonë do të vazhdojë situata kaotike e trafikut dhe aksidenteve. Por fajtorë për këtë trafik ndonjëherë janë edhe auto-shkollat, ku në raste të caktuara patenta jepet edhe pa dhënë provimin fare. Sipas zonjës Kozeta Gina, e cila është drejtoreshë në Arkivin e Drejtorisë së Përgjithshme të Patentave, aktualisht  % e personave që zotërojnë një mjet janë femra. Ky numër është në rritje në krahasim me vitet e kaluara. Përsa i përket aksidenteve, janë shumë të pakta ato që janë shkaktuar nga femrat.

Auto-shkolla Klavi: Femrat më të mira në teori, meshkujt në praktikë Viktor Hysenllari është drejtuesi i autoshkollës Klavi, e cila gjendet afër Shallvareve. Që prej nëntë vitesh ai drejton këtë auto-shkollë. Ai thotë se ka pasur shumë ndryshime pozitive përsa i përket mësimdhënies, por një problem i madh është bërë edhe konkurrenca e pandreqshme, e cila bën që çmimet për dhënien e një patente të ulen. Zoti Hysenllari prej sa vitesh e keni hapur këtë auto-shkollë? U bënë  vite që unë drejtoj këtë auto-shkollë së bashku me bashkëpunëtorin tim, i cili është inxhinier mekanik. A ka pasur ndryshime që prej kohës kur ju e keni hapur këtë aktivitet deri më tani? Ka pasur ndryshime rrënjësore. Kur unë vetë kam dhënë provimin e patentës para  vjetësh nuk ka pasur mundësi që të bëhej një kurs normal. Në klasën time mësimi bëhet me metodat më të avancuara dhe kemi disa mjete për praktikën në mënyrë që të krijojmë kushtet ideale për të zhvilluar një kurs që nuk do të shërbejë thjesht për të marrë patentën, por për të nxjerrë një drejtues të aftë. Femrat apo meshkujt frekuentojnë më shumë kursin tuaj?

42 F.P. 5/02 - 11/02/11

Nëse i referohemi regjistrit të muajit janar janë  me . Po kështu ka qenë gjendja edhe në vitin . Gjysma e kursantëve janë femra. Ka një rritje të numrit të femrave që kërkojnë të bëjnë një kurs patente nga viti në vit. Cilët janë më të aftë përsa i përket teorisë dhe praktikës? Femrat janë më të përqendruara dhe nuk ndodh shpesh që të ngelin në provimin teorik, ndërsa meshkujt nuk janë aq të vëmendshëm në teori. Përsa i përket praktikës, meshkujt nga vetë natyra janë më të shkathët dhe nuk kanë problem.

Cila është mosha e personave që bëjnë kurs këtu? Kryesisht vijnë të rinjtë, nga - vjeç, por ka edhe mosha më të mëdha. Përgjithësisht brezi i ri mezi presin që të mbushin moshën për të marrë një patentë. Ka pasur raste kur ndonjë nga kursantët tuaj t’i jetë hequr patenta? Që kur unë kam filluar të jap mësim nuk ka pasur as edhe një rast. Përgjithësisht aksidentet shkaktohen nga konsumi i alkoolit apo


AutoFP Përsa i përket teorisë femrat janë shumë herë më të afta pasi ato janë frekuentuese të rregullta të leksioneve dhe në provimin teorik kanë rezultatet më të larta. Meshkujt i frekuentojnë më rrallë, por edhe kur i frekuentojnë nuk janë aq të vëmendshëm se femrat

të makinave në Shqipëri Shkaqet e aksidenteve Arsyet kryesore të rritjes konstante të numrit të aksidenteve në vitet e fundit janë: . Rritja e fluksit të lëvizjes së mjeteve në akset kryesore. . Rritja e shpejtësisë së lëvizjes mbi normat e lejuara. . Moszbatimi i rregullave të qarkullimit nga drejtuesit e mjeteve. Nga analiza e aksidenteve me humbjen e jetës, . për qind janë për shkelje të rregullave të qarkullimit nga drejtuesit e automjeteve,  për qind për shkelje të rregullave të qarkullimit nga këmbësorët dhe . për qind për të meta teknike të mjeteve. Në mars të vitit që shkoi qeveria ndryshoi disa pika mbi ligjin për marrjen e patentave për shkak të aksidenteve të shumta që ndodhin. Pikat e reja që do të zbatojnë auto-shkollat janë: Rritja e shkallës së vështirësisë në testin teorik; Rritet kohëzgjatja e kursit në autoshkolla; Ndjekja e kursit nuk do të jetë më fakultativ, por i detyrueshëm; Monitorimi i komisioneve të testimit të aplikantëve; Zhvillimi i trajnimeve për kualifikimin e instruktorëve të auto-shkollave; Shtimi i orëve të edukimit dhe tematikes për sigurinë rrugore në shkolla.

Auto-shkolla Devjosa: Meshkujt janë më të vendosur dhe më të sigurt Për të marrë disa informacione më tepër lidhur me metodat e mësimdhënies në auto-shkollat e Tiranës dhe procedurave sesi mund të pajisesh me një patentë të klasit B folëm me z.Kostandin Hita, i cili ka një auto-shkollë në rrugën Komuna e Parisit. Zoti Hita, prej sa kohësh merreni me mësimdhënien në autoshkolla? Kjo auto-shkollë është hapur para pesë vitesh dhe që atëherë unë jap teorinë dhe praktikën për studentët që dëshirojnë të marrin një patentë të klasit B. Si funksionon mesimdhënia dhe procedurat për të marrë një patentë? Për t’u regjistruar në një kurs patente duhet të kesh këto dokumentr: raport mjekësor me fotografi, fotokopje e kartës së identitetit ose të pasaportës, vërtetim banimi,  copë fotografi dhe testet që bëhen te Kryqi i Kuq për grupin e gjakut.

Foto Blerta Kambo

mungesa e sinjalistikës dhe në këto raste faji nuk është i auto-shkollës, por i drejtuesit të mjetit. Cila është shuma për të marrë një patentë? Përgjithësisht të gjitha autoshkollat kanë të njëjtin çmim që është . lekë të reja. Më përpara ka qenë më i lartë çmimi, por për shkak të rritjes së konkurrencës (së pandershme) janë ulur çmimet.

* * *

rëndësishme. Praktika zgjat  ditë dhe në fund të  ditëve studenti jep provimin praktik. Edhe te praktika veprohet në të njëjtën mënyrë. Nëse studenti rrëzohet  herë brenda një viti, ai është i detyruar që të rifillojë kursin që prej fillimit. Çfarë moshe kanë studentët tuaj? Kryesisht vijnë mosha e reja nga - vjeç, pasi moshat e mëdha e kanë marrë prej kohësh patentën ose nuk e shohin më të nevojshme që ta kenë atë. Ndonjëherë vijnë edhe mosha nën  vjeç, të cilët bëjnë kursin dhe në momentin që e kalojnë me sukses atë duhet të presin moshën e caktuar që të marrin patentën. Kursi juaj frekuentohet më shumë nga femrat apo meshkujt? Meshkujt. Ka më shumë meshkuj se sa femra, por edhe numri i femrave që kërkojnë të marrin një patentë është në rritje në krahasim me vitet e kaluara.

Nëse një person nuk është me banim në Tiranë, por dëshiron që ta kryejë këtu kursin e patentës, a mundet? Patjetër që mundet, qoftë edhe studentët të cilët mund të marrin një vërtetim që jetojnë në ambientet e Qytetit Studenti dhe vijnë fillojnë kursin.

Cilët janë më të aftë, meshkujt apo femrat? Përsa i përket teorisë femrat janë shumë herë më të afta pasi ato janë frekuentuese të rregullta të leksioneve dhe në provimin teorik kanë rezultatet më të larta. Meshkujt i frekuentojnë më rrallë, por edhe kur i frekuentojnë nuk janë aq të vëmendshëm se femrat. Megjithatë e kompensojnë me faktin se janë shumë herë më të përgatitur se femrat në praktikë. Ndoshta nga fakti se meshkujt kanë pasur mundësi edhe më parë për të praktikuar, por ata janë më të vendosur dhe më të sigurt në drejtimin e makinës.

Sa zgjat koha e dhënies së teorisë dhe e praktikës? Koha e dhënies së teorisë zgjat rreth  ditë dhe në fund të kësaj periudhe jepet provimi. Nëse një student nuk e merr provimin teorik, atëherë ka mundësi që ta japë edhe  herë të tjera brenda një periudhe prej një viti. Në fund të kësaj kohe, nëqoftëse student ende nuk e ka marrë patentën ai është i detyruar që të nisë kursin nga fillimi. Përsa i përket praktikës ajo zgjat pak më shumë pasi është edhe më e

Sa është numri i personave që ndjekin një kurs? Zakonisht  deri në  studentë pasi kaq është edhe limiti i sallës. Këtu mësimi bëhet me kompjuter dhe mund të them që në teori janë shumë të paktë personat që kanë hasur problem në kursin tim. Përsa i përket praktikës janë tre automjete në dispozicion. Në praktikë nuk mund të hyjnë më tepër se  persona pasi aq është numri i caktuar për të bërë një trajnim sa më të mirë të këtyre studentëve.

5/02 - 11/02/11 F.P. 43


Digital 44-­45

Disa shpikje që na lehtësojnë jetën i kemi falë NASA-s

L

ajmi i keq: shumë pak prej nesh do kenë mundësinë që të shkojnë në hënë në një të ardhme të afërt. Lajmi i mirë: megjithatë ne përballemi çdo ditë me produkte, që në fakt janë shpikje të NASA-s, agjencisë aeronautike amerikane. Por ndërsa punon çdo ditë prej më shumë se  vitesh për të bërë hapësirën kozmike më të sigurt e më të mirë, ajo kujdeset edhe për gjëra që ne i hasim përditë. Më poshtë janë disa nga shpikjet e NASA-s. - Termometri me rreze infra të kuqe. Gjendet në treg që nga viti . NASA fillimisht e ka përdorur atë për të matur temperaturën e gurëve në planet. Tani ai mund të masë në vesh temperaturën e njerëzve. - Të gjithë shtëpiakët duhet të falenderojnë NASA-n sa herë që heqin pluhurat me pastruesin automatik. Ai u shpik nga NASA për të hequr pluhurin nga kostumet e astronautëve.

përdorur edhe në këpucët e Neil Armstrong kur zbriti në hënë. - Xhamat e syzeve. Shumë nga prodhuesit e syzeve përdornin xhama plastikë, por ato gërvishteshin shumë shpejt. NASA shpiku një lloj të ri plastike, që do u shërbente astronautëve të tyre në helmeta. Që prej asaj kohe, edhe prodhuesit e xhamave të syzeve përdorin këtë material. - Telefonat për distanca të largëta. Përpara se njerëzit të dërgoheshin në hapësirë, NASA kishte prodhuar telefonat satelitorë, në mënyrë që astronautët të komunikonin me personelin në tokë. - Nuhatësit e tymit. Përdoren shumë shpesh në shtëpi e zyra, për të nuhatur tymin. Kjo pajisje u përdor për herë të parë nga NASA për të pikasur problemet me tymin në raketë.

- Filtri i ujit. Një teknologji e tillë ka nisur të përdoret që në vitin . NASA projektoi dhe përgatiti një pajisje për filtrimin e ujit edhe në situata shumë ekstreme.

- Telat për dhëmbët. Shumëkush ka provuar dhe ia ka dalë më sukses që të drejtojë dhëmbët duke përdorur telat prej polikristali. Fillimisht u përdorën nga NASA.

- Sholla për këpucët sportive. Që prej viteve ’, prodhuesit e këpucëve përdorin një material për këpucët e sportistëve, që është

- Kostumet kundër zjarrit. Tani përdoren gjerësisht nga zjarrfikësit. Por fillimisht ka qenë NASA që ka prodhuar një kostum të tillë.

Shpenzimet online, një bum apo rritje e lehtë?

N

jë BOOM, ose më saktë një shpërthim blerjesh. Kështu mund të cilësohen shpenzimet online. Sipas një studimi, vetëm në Itali, këto shpenzime kanë një rritje prej %, duke çuar në . miliardë euro shpenzimet totale të italianëve. Në teori ka kaluar biznesin televiziv dhe atë të video-lojërave. Në vitin , megjithë krizën që përfshiu botën mbarë, italianët bëjnë më shumë blerje online se gjermanët dhe danezët. Italia në fakt mban vendin e katërt në Europë përsa i përket e-commerce, ose e quajtur ndryshe blerjet me

44 F.P. 5/02 - 11/02/11

anë të internetit. Italia renditet në vendin e katërt në Europë, pas Anglisë (. miliardë), Gjermanisë (. miliardë) dhe Francës (. miliardë). “Parashikojmë që në vitet në vazhdim, blerjet online të vazhdojnë të rriten” – thotë Pierpaolo Zollo, menaxher i Kelkoo, e cila ka kryer studimin. Janë krahasuar rreth  milionë oferta në  mijë dyqane online, duke bërë që Kelkoo të jetë një ndër pikat e referimit në rrjet, përsa i përket studimit të tregut online. Një pikë referimi për  milionë italianë, të cilët “konsultohen” me këtë faqe kur duan të blejnë diçka në rrjet. Sipas këtij studimi, blerjet

do të rriten % në vitin , një rritje pak më e madhe se pjesa tjetër e Europës, e cila do të ketë një rritje prej %. Megjithatë, të dhënat që japin dy kompanitë e mësipërme bien ndesh me ato që ka dhënë Politekniku i Milanos, i cili prej vitesh kontrollon këtë sektor. Sipas saj, shifra e blerjeve të italianëve shkon rreth  miliardë e gjysëm dhe jo , sikurse thoshte Kelkoo. Vetëm % e italianëve bëjnë blerje në rrjet. Një shifër shumë e vogël, në krahasim me % që blejnë në Angli, % në Danimarkë apo % që është mesatarja europiane. “Nga kërkimi i Kelkoo – ka komentuar Roberto Liscia,

presidenti i Netcomm, Konsorciumit të Tregtisë Elektronike Italiane – del që italianët bëjnë blerje online rreth % më shumë se gjermanët dhe suedezët. Anglezët blejnë rreth dyfishin e italianëve. Sipas kësaj analize, llogaritet që anglezët të blejnë % më shumë se italianët. Këto të dhënë nuk korrespondojnë me ato që ne kemi prej vitesh dhe as me ato ndërkombëtare të institutit Forrester, ose të tjera institute kërkimorë. Përsa i përket të dhënave të tregtisë së përgjithshme, nuk korrespondojnë me ato që nxjerr Politekniku i Milanos, madje janë mbivlerësuar edhe ato të shteteve të tjerë”.


DigitalFP Me një iPhone ose Blackberry mund të bësh shopping online, ose mund të paguash kafen, por nuk ka një zëvendësues për kartën e kreditit përsa i përket blerjeve të ndryshme, të paktën momentalisht. Së shpejti roli i kartës së kreditit do të zëvendësohet kompletësisht nga smartphone

10 personat që revolucionarizuan botën e web-it

Pagesë me kartë krediti? Në 2015 vetëm Smartphone!

N

ë katër vjetët e ardhshme gjithçka do të paguhet me kartë krediti. Është CNN ajo që e konfirmon këtë fakt, duke u mbështetur në një hetim që është bërë nga nja shoqëri amerikane, Aite Group. Viti  do të jetë viti i zhvillimit të teknologjisë NFC, e cila bën të mundur pagesën e faturave nëpërmjet telefonit. Në vitin që lamë pas janë bërë pagesa në shumën  miliardë dollarë, në vitin  do të shkojë në  miliardë dhe llogaritet që në vitin  kjo shumë të shkojë në  miliardë dollarë. Të dhënat e publikuara nga CNN i përkasin vetëm Shteteve të Bashkuara, por edhe Europa ka kohë që është lançuar në këtë treg. Në Itali, Posta Italiane dhe Poste Touch janë dy prej kompanive që do të aplikojnë këtë sistem pagese. Në Francë kjo mënyrë pagese është përhapur në shumë qytete. Me smartphone mund të blihen bileta, abonime dhe shumë gjëra të tjera. Franca është vendi më i përparuar përsa i përket kësaj teknologjie. Projekte të avancuara janë në Britaninë e Madhe, Gjermani, Spanjë, Holandë dhe Poloni. Por, megjithëse janë përhapur në masë, pagesat me anë të telefonit janë akoma në fazat e para. Me një iPhone ose Blackberry mund të bësh shopping online, ose mund të paguash kafen, por nuk ka një zëvendësues për kartën e kreditit përsa i përket blerjeve të ndryshme, të paktën momentalisht. Së shpejti roli i kartës së kreditit do të zëvendësohet kompletësisht nga smartphone, të paktën në SHBA, ku parashikohet një rritje prej % që këtë vit, megjithëse për momentin janë akoma në faza eksperimentimi. Në  muajt e ardhshëm do të ketë një shpërndarje shumë të madhe të smartphone që përdorin këtë teknologji. “Asnjë segment nuk do të mbetet jashtë”- thotë Aite Group, “edhe pse ndërmarrjet akoma nuk e kanë kuptuar që tregu është në zhvillim të shpejtë dhe do të vuajnë një disavantazh të madh në vitet e ardhshme”. “Viti  do të jetë një vit shumë interesant, dinamik dhe do të bëjë një ridimensionim të pagesave” – thotë Michael Upton, zëvendës president i sektorit “mobile banking” në Bank of America. Megjithëse në Amerikë janë të shumtë ata që besojnë në këtë teknologji, parashikimet e Aite Group duken paksa aventureske. “Besoj që portofoli mobile do të zërë vendin e kartëmonedhave apo kartave plastike”, – ka deklaruar në studion e CNN, Jane Cloninger, drejtor i Edgar Dunn & Co, një shoqëri konsulence e specializuar në shërbime financiare dhe pagesa. “Por do të duhet pak kohë, pasi zakonet e konsumatorëve nuk mund të ndryshohen në mënyrë shumë të shpejtë.” Në disa vende të Europës është paksa utopike, pasi njerëzit janë akoma mosbesues përsa i përket kartave plastike, duke qenë akoma shumë të lidhur me kartëmonedhat. Italia është një prej vendeve që është përshtatur më ngadalë me kartat plastike. “Tashmë në Itali janë rreth  milionë persona që përdorin karta kreditit dhe njerëzit po mësojnë t’i përdorin ato”, –thotë Pierfrancesco Gaggi, sekretari i përgjithshëm i Consorzio Bancomat. “Pagesat me smartphone përfaqësojnë të ardhmen, megjithëse unë nuk besoj se do të jetë e mundur të bëhen para  vjetësh. Por kur të vijnë edhe në Itali, besoj se njerëzit do të përshtaten më shpejt se me kartat e kreditit, pasi bëhet fjalë për një instrument më të avancuar, më afër gjeneratës së re”.

Bota e ueb-it gjatë viteve të fundit ka pësuar ndryshime të mëdha, duke ecur me hapa shumë të shpejtë. Por cilët janë personat që kanë bërë të mundur revolucionarizimin e botës së ueb-it. Më poshtë po renditim dhjetë prej personave që kanë pasur më shumë ndikim në këtë transformim gjigand të ndodhur në vitet e fundit:

Mark Zuckerberg Padyshim që nuk mund të ishte tjetër person, përveçse themeluesit të Facebook, Mark Zuckerberg. Pasuria e tij në vlerë monetare mendohet se arrin në . miliardë dollarë, % të së cilës e ndan me shoqërinë e tij Facebook Inc. Zuckerberg është shpallur njeriu i vitit për  nga “Time”. Rrjeti social i krijuar nga ana e tij është bërë më popullori në botë dhe numëron rreth  milionë përdorues.

Larry Page Së bashku me Sergey Brin është krijuesi i motorit të famshëm të kërkimit, Google. Kohët e fundit është folur se ai do të jetë menaxheri i ri i krijesës së vet, post që prej  vjet me radhë është mbajtur me sukses nga ana e Eric Schmidt. Ky i fundit vetëm pak ditë më parë lajmëroi largimin nga posti i menaxherit të Google.

Gianluca Cozzolino Gianluca Cozzolino është menaxheri i Ciaopeople, një kompani mediash italiane, që ka më shumë se  mijë vizitorë në muaj dhe që nuk ka marrë asnjëherë financime nga ndonjë biznesmen apo kapitalist.

Dick Costolo Pasi ka kryer rolin e menaxherit dhe ka arritur rezultate shumë të mira, tashmë Dick Costolo do merret më së shumti me publicitetin në Twitter, në mënyrë që të mund të arrijë sa më shumë përfitime financiare.

Mark Zuckerberg

Robin Li Robin Li është njeriu që i rëndësishëm në botën e ueb-it në gjithë Azinë. Ai është themeluesi dhe menaxheri i Baidu, motori më i fuqishëm kërkues në të gjithë Azinë.

Michael L. Chasen Michael L. Chasen është themeluesi i Blackboard Express, shoqërisë së lindur në vitin , e cila tashmë është bërë lider në fushën e edukimit dixhital, me një vlerë që në treg vlerësohet se arrin deri në një miliardë dollarë.

Adam Norwitt Adam Norwitt është themeluesi i Amphenol, njëra nga kompanitë prodhuese më të mëdha në botë të fibrave optike për lidhjet e shpejta dhe sistemet e kabllove.

Dara Khosrowshahi Dara Khosrowshahi është themeluesi i Expedia, portali më i madh/motor kërkimi, për udhëtimet në botë.

Michael G. Rubin Michael G. Rubin është themeluesi i GSI Commerce, lider në furnizimin e shërbimit e-commerce, e njohur botërisht si shoqëria që sjellë vërdallë dhe lëviz tregtinë online.

Massimo Banzi Massimo Banzi është drejtor i përgjithshëm i kompanisë Tinker, e cila ndjek evolucionin e projektit Arduino, një mikroprocesor me burim të hapur, që është vënë në dispozicion falas për të gjitha ata që duan ta përdorin. Pas shpërndarjes falas në internet, tani është duke u vlerësuar në të gjithë botën.

5/02 - 11/02/11 F.P. 45


Eros 46-­47

Mes moshës 20-30 vjeç gratë kanë fazën e eksperimentimit, mes 30-40 vjeç e shijojnë siç duhet jetën seksuale, mes 40-50 ato kërkojnë aventura dashurie dhe mbi 50 vjeç trupi dhe shpirti i tyre gjen balancën e duhur

Çfarë duan gratë Gratë, që kanë rregullisht orgazma, janë më të vetëpërmbajtura

një program për masturbimin për qëllime të mira

Sipas një sondazhi,  përqind e grave të moshuara ankohen se nuk kanë mjaftueshëm kontakte seksuale. Pjesa tjetër nga mosha  deri në  vjeç, thotë se bën seks rregullisht dhe u pëlqen

Gratë, që në ëndrrat e tyre janë mazokiste, kanë mungesë besimi tek vetja

 përqind e grave mendojnë se iniciativa për seks duhet të merret njëkohësisht nga të dy palët  përqind e grave nuk flasin me dëshirë mbi seksin Seksi anal nuk shtrohet si çështje për  përqind të grave Për  përqind të grave, tradhtia është një ide për të pasur më shumë kënaqësi në seks  përqind e grave pyesin veten se si u dukën gjatë aktit seksual Vetëm  përqind e grave arrijnë gjatë seksit pikën më të lartë  përqind e grave, që nisin një kontakt tradhtie përmes internetit, e finalizojnë atë. Vetëm  përqind tërhiqen në momentin e fundit Vetëm . e grave tradhtojnë nga kurioziteti Për  përqind të grave, seksi që bëjnë është i mërzitshëm “Heartcore” janë porno për gratë heteroseksuale Gratë nuk ëndërrojnë për një penis, por mbi një mashkull të tërë Një seksologe amerikane ka ngritur

46 F.P. 5/02 - 11/02/11

Gratë, që ëndërrojnë për burrin e shoqes së tyre, thjesht kërkojnë një partner më të mirë në jetë Shumë orgazma gjatë shtatzanisë janë veçanërisht të shëndetshme Thuajse një e treta e grave nga  deri në  vjeç bëjnë seks çdo ditë, përfshi këtu edhe masturbimin Ka gra që kalojnë në orgazëm edhe duke u përkëdhelur e puthur gjoksin Tek gratë një orgazëm mund të zgjasë deri në një minutë. Mesatarja është  sekonda Gratë, të cilat nuk mbrohen nga shtatzënia, me një mundësi prej  përqind mbeten shtatzanë brenda një viti Më shumë se gjysma e grave nën  vjeç merr pilula për mbrojtje Një studim tregon se gratë homoseksuale kanë më shumë orgazma se gratë heteroseksuale Muret e vaginës marrin  minuta pas seksit formën e tyre të mëparshme Vetëm  përqind e grave të martuara thonë se kanë përjetuar disa orgazma radhas Mundësia për të kaluar një orgazëm tek një grua lidhet në një të tretën e rasteve me gjenet e saj

Çdo një në tre gra mund të derdhë Orgazma vaginale dhe ajo klitorale dallojnë nga njëra- tjetra Pika G është zona e vaginës që ndodhet  deri në  centimetër pas hyrjes së vaginës

% e grave do hiqnin menjëherë dorë nga burri në rast se ai nuk i përballon dot financiarisht  përqind e grave kalojnë orgazëm vetëm përmes penetrimit. Shumica e kalojnë orgazmën kur u stimulohet klitori

Çdo një në dy gra mes moshës  dhe  vjeç mendon se vagina e tyre është e bukur Në total vetëm  përqind e të gjithë grave mendojnë se vagina e tyre është e bukur Një gjoks i madh nuk do të thotë se prodhon më shumë qumësht As madhësia e gjoksit dhe as thithkat e saj nuk janë vendimtare në dëshirën e një gruaje për të bërë seks

shkakton dhimbje Pjesa më e madhe e klitorit është e padukshme dhe është e strukur deri në  centimetra brenda trupit të gruas Pjesa e dukshme e klitorit mund të shkojë deri në  centimetra Gratë, që janë  deri në  vjet më të reja se burrat, sjellin më shumë fëmijë në jetë

Stërvitja e ijeve i bën mirë vaginës. Bëni  kontraktime të tilla në ditë

Nëse manekinet do të ishin femra me ato përmasa, nuk do bënin fëmijë për shkak se janë shumë të ngushta

Me nisjen e menopauzës, lëkura e vaginës bëhet më e hollë dhe më e ndjeshme. Si pasojë seksi fillon dhe

Ka një formulë për këmbët perfekte që llogarit një përpjestim mes diametrit të kofshës, gjatësisë, cilësisë dhe


ErosFP 32 përqind e grave thonë se 18 centimetër është gjatësia ideale e penisit. 10 përqind ankohen për gjatësinë e penisit të partnerit

shkëlqimit. E gjitha kjo duhet të jetë e barabartë me . Jennifer Aniston dhe Liz Hurley kanë këmbët perfekte

 deri në  vjeç do të hiqnin dorë nga seksi për një vit rresht në rast se do u jepje  mijë euro

Sa më i zbehtë burri, aq më pak atraktiv u duket grave

 përqind e grave e joshin partnerin më dëshirë. Por ato tërhiqen menjëherë nëse nuk u duket prefekt trupi i tyre

 përqind e grave mendojnë se gjoksi i një mashkulli nuk është erotik  në  gra e tradhton burrin gjatë martesës së paku një herë Një studim tregon se gratë që ecin me taka përjetojnë më shumë orgazma Vajzat përjetojnë kontakte seksuale më herët se djemtë. Mendohet se  përqind e vajzave nga mosha - vjeç kanë pasur një kontakt seksual

 përqind e grave ankohen se partneri i tyre nuk ka shumë dëshirë për seks

 përqind e lezbikeve përjetojnë kënaqësi çdo herë që bëjnë seks. Tek gratë heteroseksuale kjo është  përqind Çdo një në pesë gra mendon se flokët e gjata tek mashkulli janë erotike Mesatarisht një grua ka në sirtar  palë sytjena

 përqind e grave vijnë më shpejt në seks- solo sesa me partnerin

Vajzat që rriten në familje harmonike, kalojnë pubertitetin më vonë

%

Vetëm  përqind e grave flasin me miken e tyre për seksin me partnerin

 përqind e grave mendojnë se burrat me kostum janë seksi

Dy e treta e grave besojnë se i dinë kur i kanë ditët e pjellorisë. Megjithatë një e treta e tyre gabohet

 përqind e grave pëlqejnë një burrë që qan në momente prekëse

 përqind e grave do preferonin një partner pa qime në gjoks e në shpinë

Biondet shtiren më shumë në seks sa femrat e tjera

 përqind e grave tërhiqen nga burrat që ngasin një fuoristradë

njëherë seks me ex-in

e grave do të hiqnin dorë nga seksi për një përqafim

Shumë grave heteroseksuale u duket seksi kur shohin dy lezbike duke bërë seks, njësoj si një burrë e grua Vetëm  përqind e grave mendojnë se kanë kaluar një orgazëm përmes pikës G

Si e vlerësojnë gratë partnerin e tyre? Për  përqind formimi është përgjigja kryesore.  përqind thonë se vlerësojnë mbi të gjitha një marrëdhënie të lumtur seksuale

 përqind e grave nuk mendojnë se ekziston pika G

. përqind e grave kthehen nga pushimet... shtatzëna  përqind e grave kërkojnë më shumë ëmbëlsi nga partneri

 përqind e grave mendojnë se seksi spontan është emocionues

Gratë që luajnë video-lojëra, bëjnë mesatarisht më shumë seks se ato që nuk luajnë

 përqind e grave kanë më pak dëshirë për partnerin pas dy vitesh lidhje

Një në katër gra ka hequr njëherë dorë nga seksi për shkak se nuk i duket seksi trupi i saj

 përqind e grave nga mosha

Një në pesë gra ka pasur

 përqind e grave ëndërrojnë të bëjnë seks me dy burra njëkohësisht  përqind e grave ëndërrojnë të bëjnë seks me një të panjohur Për  përqind të grave, koha është faktor shumë i rëndësishëm për seksin Për një në katër gra, tradhtia është një arsye për tu ndarë Sipas disa studimeve, studenteve u shijon më shumë seksi oral se atyre që kanë lënë shkollën  përqind e grave janë të kënaqura me konstruktin trupor të partnerit

Përse gjoksi i femrave po bëhet gjithmonë e më i madh Ndryshe nga vitet ’, tanimë femrat e kanë gjoksin gjithmonë e më të madh. Këtë e konfirmojnë disa nga firmat më të mëdha në botë në fushën e veshjeve intime. Por çka ndodhur? Michael Baum thotë se një nga arsyet kryesore është se njerëzit po bëhen gjithmonë e më të shëndoshë. Shumë dhjamë përqendrohet edhe në gjoksin e femrave. Por sërish ka shumë femra që nuk kanë shumë dhjamë, por gjoksin e kanë të madh. Marilyn Glenville thotë se një arsye është edhe vërshimi i estrogjenit tek femrat. Këto të fundit bëjnë më pak fëmijë, kalojnë më shpejt pubertitetin e gjithashtu ushqejnë më pak fëmijë me gji. Një arsye tjetër është edhe estrogjeni i huaj. Ai vjen nga pesticidet, kozmetika e madje edhe pajisjet elektronike. Shumë prej femrave bëjnë jetë sedentare duke grumbulluar hormone në trup. Për më tepër, femrat madje pinë estrogjen. Dy të tretat e qumështit që konsumohet vjen nga lopë shtatzëna.

 përqind e grave kanë veçanërisht dëshirë për të bërë seks kur janë të depresionuara  përqind e grave mendojnë gjatë seksit për buxhetin e familjes Vetëm  përqind e grave në moshën nga  deri në  vjeç mund të imagjinojnë që të bëjnë seks që në takimin e

parë. Për  përqind të tyre, seksi vjen vetëm pas takimit të katërt Aktiviteti më i preferuar i grave heteroseksuale: partneri t’u bëjë seks oral  përqind e grave nuk do e

donin një burrë që ka pasur shumë femra në jetën e tij  përqind e grave nuk kanë kaluar kurrë një orgazëm Vetëm një në tre gra kujdeset për faktorin erotik kur blen rroba

Rreth  përqind e grave në vendet e zhvilluara janë të shëndosha. Kjo ndikon negativisht në jetën e tyre seksuale  përqind e grave do të bënin seks madhështor për  muaj rresht në vend që të bëjnë seks mediokër çdo ditë

5/02 - 11/02/11 F.P. 47



FreePress Tirana #7