Issuu on Google+

Prof. Dr. Ahmet Bican ERCø LASUN

Bø YOGRAFø Sø Ahmet Bican ERCø LASUN, 8 ùubat 1943 tarihinde ø zmir'de dnyaya gelir. BabasÕMehmet Bey; annesi, Cemile HanÕ m 'dÕ r. Ahmet Bican ERCø LASUN, bykbabasÕ nÕ n |lmzerine 1946 'da ailece taú Õ ndÕ klarÕKÕ brÕ s 'Õ n Gazi Magosa ú ehrine ba÷lÕBykkonuk K|y'nde, 1950 yÕ lÕ nda ilkokula baú lar. Aile 1951'de ø zmir'e d|ner ve Ahmet Bican ERCø LASUN ilk|÷renimini TopaltÕ ø lkokulu 'nda tamamlar. Ortaokulu ve liseyi 1955-1962 yÕ llarÕ nda ø zmir ø mam-Hatip Lisesi ndeokur. 1962 yÕ lÕ nda ø zmir ø mam-Hatip Lisesi 'nden mezun olduktan sonra,Edremit Lisesi 'nde ³ fark imtihanlarÕ na giren Ahmet Bican ERCø LASUN, buradan 1963 yÕ lÕ nda mezun olur. AynÕyÕ l, niversite giriúsÕ navÕ nda ø stanbul hniversitesi Edebiyat Fakltesi Trkoloji B|lm'nkazanÕ r. Bu b|lmde hepsi birbirinden de÷erli hocalardan ders alÕ r. ERCø LASUN, 1967 yÕ lÕ nda Atatrk hniversitesi Fen-Edebiyat Fakltesi Trk Dili ve EdebiyatÕB|lm'de ao Õ lan asistanlÕ k sÕ navÕ na baú vurur ve kazanÕ r. 1967-1971 yÕ llarÕarasÕ nda, bir yandan Atatrk hniversitesi'nde |÷rencilere Trkiye Trko esi, OsmanlÕTrko esi, Orhun Trko esi dersleri verir. Prof. Dr. Selk hattin OLCAY Õ n y|nlendirmesiyle Kars ve ilo elerinde derlemeler yapar. Ahmet Bican ERCø LASUN, Prof. Dr. Selahattin OLCAY 'Õ n y|netiminde hazÕ rladÕ ÷ÕKars ø li A÷Õ zlarÕ-Ses Bilgisi- adlÕdoktora tezini 1971 yÕ lÕ nda, Prof. Dr. Selahattin OLCAY, Prof. Dr. Kaya Bø LGEGø L ve Prof. Dr. Hal€k ø PEKTEN 'den kurulu jri huzurunda savunup, ³ Edebiyat Doktoru´nvanÕ nÕalÕ r. AynÕyÕ l, Hacettepe hniversitesi Sosyal ve ø darvBilimler Fakltesi Trk Dili ve EdebiyatÕB|lm'ne |÷retim g|revlisi olarak geo er. Haziran 1976- A÷ustos 1977 tarihleri arasÕ nda Amerika Birleú ik Devletleri 'nde Washington hniversitesi 'nde (Seattle) ³ misafir araú tÕ rmacÕ ´ olarak bulunur. Doktora sonrasÕ nda o alÕ ú malarÕ nÕdaha ziyade Trk leho eleri, eski Trk dili ve Trkiye Trko esi nin problemleri zerinde yo÷unlaú tÕ rÕ r. 1979 yÕ lÕ nda, Prof. Dr. Hasan EREN, Prof. Dr. Ahmet TEMø R, Prof. Dr. Faruk Kadri Tø MURTAù, Prof. Dr. Talk t TEKø N, Prof. Dr. Do÷an AKSAN, Prof. Dr. Zeynep KORKMAZ ve Prof. Dr. Vecihe HATø POöLU 'ndan kurulu jri huzurunda ³ Kutadgu Bilig'de Fiil´adlÕ doo entlik tezini savunarak ³ Doo ent´nvanÕ nÕalÕ r. 1980 yÕ lÕ nda Trk KltrnAraú tÕ rma Enstitsaslvyeli÷ine seo ilen Doo . Dr. Ahmet Bican ERCø LASUN, 1983 yÕ lÕ nda (ek g|revle) Gazi hniversitesi Gazi E÷itim Fakltesi Trk Dili ve EdebiyatÕE÷itimi B|lmBaú kanlÕ ÷Õ na atanÕ r. Bu g|revi 1985 yÕ lÕ na kadar yrtr. 1983 yÕ lÕ nda Yksek g÷retim Kurulu tarafÕ ndan Trk Dil Kurumu Aslvhyeli÷i 'ne seo ilir. 1986 yÕ lÕ nda Gazi hniversitesi Fen-Edebiyat Fakltesi 'ne ³ Profes|r´olarak atanÕ r; bu fakltenin Trk Dili ve EdebiyatÕB|lm'nkurar. 1993 yÕ lÕ nda Gazi hniversitesi Fen-Edebiyat Fakltesi da÷daúTrkLeho eleri ve EdebiyatlarÕ B|lm'nkurar ve b|lm baú kanÕolur. 1993 tarihinde ³ vekk leten´ ; 1994 tarihinde ise, ³ ho l Kararname´ile ³ asaleten´Trk Dil Kurumu Baú kanÕolarak atanÕ r. 37 akademik o alÕ ú anÕ na Yksek Lisans yaptÕ ran Ahmet Bican ERCø LASUN, 27 akademik o alÕ ú anÕ na da Doktora Tezi hazÕ rlatmÕ ú tÕ r. Gazi hniversitesi bnyesinde bulunan Trk DnyasÕAraú tÕ rmalarÕToplulu÷u olarak, De÷erli hocamÕ z Ahmet Bican ERCø LASUN ile r|portaj gero ekleú tirdik. R|portajÕ mÕ zda Gazi hniversitesi'nin Trk DnyasÕ na ao Õ lan penceresi olan ve Trk DnyasÕAraú tÕ rmalarÕToplulu÷u


nun kurulmasÕ nda itici rolstlenen da÷daúTrk Leho eleri ve EdebiyatlarÕb|lmnn kuruluú u ile ilgili merak etti÷imiz sorularÕve Trk DnyasÕAraú tÕ rmalarÕToplulu÷u hakkÕ ndaki de÷erli g|rú lerini aldÕ k. R|portaj izletimize Toplulu÷umuzun sitesinden ulaú abilirsiniz. RgPORTAJ -Hocam, Gazi hniversitesi da÷daúTrk Leho eleri ve EdebiyatlarÕB|lm'nn ao Õ lÕ ú serveni hakkÕ nda bilgi verebilir misiniz? Bu sreonasÕ l yaú andÕ ? -Tabi, aslÕ nda 1983 yÕ lÕ nda Yksek g÷retim Kanunu yeni o Õ kÕ nca ve yeni niversiteler ao Õ lÕ nca ben Gazi hniversitesinde g|rev aldÕ m. Daha do÷rusu Gazi E÷itim Enstitsve daha baú ka birkao yksekokul Gazi hniversitesi olarak ú ekillendi 1983 yÕ lÕ nda. Ben de o zaman Gazi E÷itim Yerleú kesinde g|rev aldÕ m. Ek g|revle Trk Dili ve EdebiyatÕB|lm'nn baú kanÕoldum. O zaman hemen ben Trk Leho eleri hakkÕ nda Master ve Doktora dersleri vermeye baú ladÕ m |÷rencilerime. Ama o zaman Sovyetler birli÷i ile pek temas ú ansÕyoktu. Biz de Adana'daki gzbeklerle, Eskiú ehir'de Tatarlarla, Ankara PolatlÕ 'da KÕ rÕ m TatarlarÕ yla, 1982'de Afganistan'dan gelen Kazaklar ve KÕ rgÕ zlarla iúbirli÷i yaparak, talebelerimi oraya yollayarak Master ve Doktora dersleri almalarÕ nÕsa÷ladÕ m. Yani Leho eler b|lmnao madan |nce ben |÷rencilerimi yetiú tirdim. 1983 yÕ lÕ nda bu iú leri dú nmyorken ama |zverili o alÕ ú arak ben |÷rencilerimi yetiú tirdim. Sonra 1989 yÕ lÕ nda dnyada byk bir olay oldu Duvar ortadan kalktÕ . Do÷u blo÷u o |kt. 1991 yÕ lÕ nda ise Sovyetler Birli÷i da÷Õ ldÕ . Oradaki Trklerden de beúgrubun ba÷Õ msÕ z devletleri oldu, hepimizin bildi÷i zere. Bu defa temas imkanlarÕarttÕ . Ama ondan evvel de biz temaslarÕ mÕ za baú lamÕ ú tÕ k. Yani Azerbaycan'la, gzbekistan'la temas kurmuú tuk ve oradan bilim adamlarÕgelip gitmeye baú lamÕ ú tÕ . Hatta biz oradan getirtti÷imiz, Kltr BakanlÕ ÷Õ nÕ n getirtti÷i |÷rencilerle benim baú kanlÕ ÷Õ mda Karú Õ laú tÕ rmalÕTrk Leho eleri S|zl÷ndaha |nce hazÕ rlamaya baú lamÕ ú tÕ k. 1986 yÕ lÕ nda ben tekrar Gazi hniversitesinde bu defa kadromla geldim ve Fen Edebiyat Yerleú kesinde Trk Dili ve EdebiyatÕB|lmnkurdum. Bu 1991 yÕ lÕ nda ki da÷Õ lmadan sonra ba÷Õ msÕ z devletlerimizin ortaya o Õ kmasÕ yla artÕ k da÷daúTrk Leho elerinin Trkiye'de |÷retilmesi ihtiyacÕortaya o Õ ktÕ . gnce DTCF'de Sema Barutcu gZgNDER 1992 yÕ lÕ nda da÷daúTrk Leho eleri ve EdebiyatlarÕb|lmnao tÕ . ArdÕ ndan 1993 yÕ lÕ nda ben Gazi hniversitesinde ao tÕ m ve yine 1993 yÕ lÕ nda Mu÷la hniversitesinde da÷daúTrk Leho eleri ve EdebiyatlarÕb|lmao Õ ldÕ . Bu b|lmleri ao Õ yorsunuz ama kimler ders verecek? ø ú te benim 1983 yÕ lÕ ndan beri yetiú tirdi÷im |÷renciler her biri bir leho ede yetiú miúolan |÷rencilerimi buraya bu yeni ao tÕ ÷Õ m b|lme eleman olarak aldÕ m. Kazako adan Ferhat TAMø R Bey'i, Kumuko adan detin PEKACAR Bey'i KÕ rgÕ zca ve Yeni Uygurcadan Hlya dengel KASAPOöLU HanÕ m'ÕonlarÕbu b|lme aldÕ m. Di÷er hniversiteden yetiú miúarkadaú larÕda benim zamanÕ mda veya benden sonra dahil oldu. ø lk programÕ nÕda ben hazÕ rladÕ m. O zaman Milli E÷itim BakanlÕ ÷Õders programÕ io inde %40 Trk Dili ve EdebiyatÕile ortak dersleriniz olursa |÷retmen olma imkanÕda olur demiú lerdi. Her zaman de÷iú iyor bu |÷retmenlik haklarÕbiliyorsunuz. O zaman |yle demiú lerdi ben de programÕona g|re hazÕ rlamÕ ú tÕ m. Yani Trk Dili ve EdebiyatÕB|lmnn derslerinden %40'Õ nÕprogramÕ n io ine yerleú tirmiú tim, zaten o kadarÕda gerekiyor aslÕ nda. Yani Trkiye Trko esi, da÷atay Trko esi, Orhun Trko esi |÷renmek zaten gerekiyor. B|ylece da÷daúTrk Leho eleri ve EdebiyatlarÕB|lmnn programÕ nÕoluú turmuúolduk. Beni kÕ rmayÕ p gelen arkadaú larÕ mla birlikte, o o÷u benim |÷rencim. Mesela Fatih Kø Rø ùdø OöLU Bey'i de Konya'dan getirdik, onu da Yakuto ada Doktora Tezi ona yaptÕ rmÕ ú tÕ m. Gelen arkadaú larÕ mla bu b|lm rahato a yrttk. Trk Cumhuriyetlerinden de birkaohocamÕ z oldu. Hala biliyorsunuz Azerbaycan Trko esinde Mehman Bey var. YakÕ n zamanda aramÕ zdan ayrÕ lan Trkmen bir arkadaú Õ mÕ z daha var. Onlar da dersler verdiler zaman zaman dÕ ú ardan da Kazak-KÕ rgÕ z hocalarÕ mÕ z oldu, konuú ma dersleri io in. B|ylece b|lm yrdve bu gnlere geldi. -Peki Hocam, Trk DnyasÕAraú tÕ rmalarÕToplulu÷u hakkÕ nda s|ylemek istedi÷iniz ya da ayrÕ ca sizin eklemek istedi÷iniz bir ú ey var mÕ ?


-Trk DnyasÕAraú tÕ rmalarÕToplulu÷u, Trk DnyasÕ nÕher bakÕ mdan araú tÕ rmak zere kuruldu benim anladÕ ÷Õ ma g|re. Sadece dil ve edebiyat de÷il, folkloru, tarihi, co÷rafyasÕ , etnografyasÕdimi hatta yemekleri en gzel yanÕda bu iú in yemek tarafÕ . Trk DnyasÕ nÕ n yemeklerini biliyor musunuz? Biz Trk DnyasÕ nÕ n her ú eyini tadÕ yoruz. Trk DnyasÕ yla u÷raú mak demek aynÕ zamanda Kazak dinletisi dinlemek demek, KÕ rgÕ z kopuzu dinlemek demek, TatarlarÕ n Baú kurtlarÕ n kurayÕ nÕdinlemek demek, o bozkÕ r havalarÕ nÕdinlemek demek, her birinin yemeklerini tatmak demek, Kazakistan 'a KÕ rgÕ zistan 'a gideceksiniz beú parmak yiyeceksiniz. gzbekistan 'a gideceksiniz Trkistan pilavÕ , ú aú lÕ k yiyeceksiniz, aynÕzamanda bu demek. Yani yemeklerin yapÕ lÕ ú Õ , adetleri, gelenekleri g|renekleri, oyunlarÕ , hepsiyle ioio e olmak demek. Yani benim bu topluluk io in tavsiyem aynÕzamanda onlarÕ n btn Halk Bilimi, folklorlarÕ nÕ , yemeklerini, oyunlarÕ nÕ , mziklerini kÕ sacasÕher ú eylerini |÷renmek. -Bize zaman ayÕ rdÕ ÷Õ nÕ z io in teú ekkr ederiz hocam.


2 ahmet bican ercilasun röportaj