Issuu on Google+

Racketeigenschappen: keuze van het frame De laatste jaren vertonen tennisrackets geen uitgesproken zichtbare vernieuwingen meer. Nieuwe technologieën zitten nu meer in het frame verdoken om daar een of meer eigenschappen op een subtiele manier te verbeteren. Zo zorgen speciale materialen voor stijvere frames, sterk absorberende stoffen voor het beter tegenhouden van de trillingen, aangepaste snaaropeningen in het racketblad voor een efficiëntere energieoverdracht van de snaren naar de bal, aerodynamischere profielen voor een kleinere luchtweerstand van het racket, enz... Hoewel deze technologische hoogstandjes maar een beperkte invloed hebben op de fundamentele eigenschappen van een racket (wendbaarheid, power en controle) zijn ze niet banaal. Integendeel, ze zijn erg belangrijk voor hoe een racket tijdens een slag aanvoelt. Ze spelen dus een grote rol in het gevoel en het comfort van het racket. Een meer gedetailleerde uitleg over hun werking valt echter buiten het bestek van dit artikel. Door die technologische vooruitgang bestaan vandaag bijna geen slechte rackets meer, zelfs niet in het goedkopere gamma. De moeilijkheid bestaat er nu vooral in om de juiste racketkeuze te maken uit het enorme aanbod. Alleen de voornaamste merken hebben samen al meer dan 350 verschillende modellen. Reken daar nog enkele honderden verschillende snaren bij en je hebt meer dan 200.000 verschillende combinatiemogelijkheden voor racket en snaren! Om daaruit de meest geschikte te kiezen, moet men wat meer over hun eigenschappen weten en is een systematische aanpak vereist: eerst het meest geschikte frame uitzoeken, dan de snaar en vervolgens de gepaste spanning bepalen. In dit artikel zullen we het over de keuze van het frame hebben. Een volgend artikel zal over de snaren en de spanning handelen.

Wendbaarheid en Swingweight De allereerste eigenschap die men voelt als men een slag uitvoert, is de wendbaarheid van het racket. Een goede wendbaarheid is belangrijk om snelle reflexbewegingen te kunnen maken en om krachtig te kunnen slaan met de forehand, backhand en opslag. Men voelt de wendbaarheid van het racket gedurende gans het slagverloop maar vooral tijdens de slagfase, want het is dan dat men het racket naar de bal versnelt. Voor die versnelling beschikt men echter gemiddeld maar over 0,6 seconde. Alleen met een voldoende wendbaar racket zal men in die ultrakorte tijd vlot de hoge racketbladsnelheden kunnen bereiken die nodig zijn om snelle ballen te slaan. Voor een stevige balwisseling aan de basislijn is dat minstens 100 km/h. Voor krachtige opslagen is dat veel meer. Topspelers halen dan gemakkelijk 160 km/h. Samuel Groth, de Australiër die op 9 mei 2012 het record voor de snelste tennisopslag op 263 km/h bracht, bereikte daarbij zelfs een racketbladsnelheid van 185 km/h! De wendbaarheid van een racket hangt af van zijn gewicht, zijn zwaartepunt (‘balans’) en zijn lengte. Hoe zwaarder en langer een racket is en hoe verder zijn balans van het handvat ligt, hoe logger het is. In het tennis spreekt men van de ‘swingweight’ (SW). Letterlijk betekent dat: ‘zwaaigewicht’, of dus hoe zwaar een racket aanvoelt tijdens een zwaai. Het is een getal in kg.cm² dat alleen met een slingertest in een laboratorium gemeten kan worden, of met een speciaal daarvoor ontworpen toestel dat men ook in de betere tennisshop aantreft. Hoe groter dat getal, hoe logger het racket. Van een onbesnaard hedendaags racket van standaardlengte (27 inch of 68,6


cm) varieert de SW van ongeveer 250 tot 340 kg.cm². Vroeger, toen men nog met houten rackets speelde, lag de SW veel hoger. Het Donnay-racket waarmee Bjorn Borg speelde, had een SW van circa 370 kg.cm² en dat was toen geen abnormale waarde. Geen wonder dus dat men in die tijd niet zo hard kon slaan als vandaag. Sommige merken maken ook langere rackets, ‘longbodies’ genaamd, met lengtes van 27,25 inch (69,2 cm), 27,5 inch (69,9 cm) en 28 inch (71,1 cm). Reglementair mag een racket maximaal 29 inch lang zijn of dus 73,7 cm. Door hun extra lengte zijn deze rackets een beetje logger dan een standaardracket. Beginners en recreanten van matig niveau kiezen best voor een racket van standaardlengte en met een SW van maximum 285 kg.cm² (onbesnaard). Voor kinderen die met een korter racket spelen, bedraagt de maximale SW 260 kg.cm². Boven die waarde riskeren zij kwetsuren aan de elleboog en de schouder van de slagarm. Voor gevorderde recreanten en competitiespelers hangt de meest geschikte SW af van die waarmee ze gewend zijn te spelen. Ook zij spelen echter best niet met een heel log racket. 310 kg.cm² is voor hen een aangewezen bovengrens. Voor een comfortabel gevoel van het racket en om vinnige bewegingen met het racketblad te kunnen maken, is een racket waarvan de balans dichter bij het handvat ligt dan bij het uiteinde ervan doorgaans de beste keuze. Men noemt zulk een racket ‘greepzwaar’. In het andere geval spreekt men van een ‘kopzwaar’ racket. Spelers die al jaren met een kopzwaar racket tennissen, blijven daar best mee spelen om ritmeproblemen tijdens de slag te voorkomen.

Power of slagkracht Met de ‘power’ of de slagkracht van een racket bedoelt men de snelheid die men aan de bal kan geven bij een bepaalde krachtinspanning. Hoeveel power een racket levert, hangt af van verschillende racketeigenschappen, waarvan de wendbaarheid de belangrijkste is. Alleen met een voldoende wendbaar racket kan men immers aan het racketblad de vereiste hoge snelheden geven om snelle ballen te slaan. Een snel racketblad alleen is echter niet genoeg. Er moet ook voldoende massa tegen de bal aanbotsen. Vergelijk het met een hamer: alleen als de kop van de hamer zwaar genoeg is, kan men er gemakkelijk een spijker mee in een muur drijven. De hamerkop mag echter ook niet te zwaar zijn, want dan kan men niet snel genoeg meer slaan. De ideale hamer is dus die met het beste compromis tussen massa en wendbaarheid. Met een tennisracket is dat precies hetzelfde. Daar noemt men de massa die tegen de bal aanbotst, de ‘lokale’ of ‘effectieve’ massa. Algemeen mag men stellen dat de lokale massa evenredig is met de SW. De meeste power komt dus van het racket met de hoogste SW die men in alle omstandigheden en een hele wedstrijd lang nog vlot aankan. Hoe hoog die SW is, kan alleen met een speeltest vastgesteld worden. Spijtig genoeg gaat er tijdens een slag ook veel energie verloren. Alle energie die het racket tijdens het balcontact doet buigen en kantelen, is verloren voor de bal. Het is die energie die het racket nadien doet trillen. Wie veel power wil, moet dus kiezen voor een stijf racket met een racketblad dat zo stabiel mogelijk blijft wanneer men de bal niet precies in het midden van de snaren raakt. In het tennis drukt men de racketstijfheid uit met een getal tussen 0 tot 100, dat men de ‘RA’ of ‘flex’ noemt. RA is de afkorting van ‘resistant amplitude’ en verwijst naar de buigtest waarmee men de racketstijfheid meet. Hoe stijver het frame, hoe hoger de RA is. Voor het moderne tennis is een RA van minstens 65 vereist. Om stabiel te zijn, moet het racketblad vooral voldoende breed zijn. Vergelijk het met een deur, die draait ook minder gemakkelijk open als ze breed is. Brede racketbladen hebben ook een groter oppervlak en daarom zijn racketbladen van meer dan 100 inch² (645 cm²) beduidend stabieler dan kleinere.


Controle of precisie Behalve snel, moet men ook precies kunnen slaan. Precisie noemt men in het tennisjargon ‘controle’. Ook hiervoor is het belangrijk dat het racket zo weinig mogelijk doorbuigt en kantelt, want anders zal de bal in een andere richting uit het racket vliegen dan men gepland had. Het is dan ook niet toevallig dat de wereldtopspelers van vandaag met stijvere frames en grotere racketbladen spelen dan die van vroeger. In de tijd van Borg lag de gemiddelde RA lager dan 60 en bedroeg de gemiddelde bladgrootte ongeveer 85 inch². Vandaag bedraagt de gemiddelde RA bij de wereldtop meer dan 65 en de gemiddelde bladgrootte meer dan 98 inch². De meeste spelers uit de huidige ATP- en WTA-top tien spelen met een racket van 100 inch² of groter en de tendens is nog steeds stijgende.

Samengevat • SW: aangepast aan de fysieke mogelijkheden • racketbladgrootte: minimum 100 inch² • RA: minimum 65


13playtennis-racketkeuze