Issuu on Google+

DE STRIJD VOOR HET RECHT OP GEZONDHEID I N EL S AL V AD O R

WANT GEZONDHEID IS EEN RECHT - GEEN KOOPWAAR! EL SALVADOR: HET MOEDIGE KLEIN DUIMPJE VAN MIDDEN-AMERIKA De sympathieke bijnaam van het land verwijst niet alleen naar de beperkte oppervlakte, vergelijkbaar met 2/3de van België. Het was ook de koosnaam die de linkse volksbeweging met enige trots gebruikte in de jaren ’80 tijdens hun verbeten strijd tegen de toenmalige dictatoriale regeringen. Die kregen de volle steun van de machtige buur uit het noorden, de Verenigde Staten. Met het Vredesakkoord van Chapultepeque in 1992 kwam een einde aan 12 jaar burgeroorlog. Leger en politie werden hervormd en zo werden de brutaalste repressiestructuren afgebouwd.

De beweging ‘Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional’ (FMLN) ontwapende zich en schakelde zich in binnen de parlementaire democratie. Maar de onrechtvaardige economische structuren bleven onaangetast. In de vier daaropvolgende verkiezingen bleef de rechts-liberale ARENApartij de politiek beheersen. Pas op 15 maart 2009 wist het FMLN met Mauricio Funes als onafhankelijke presidentskandidaat de verkiezingen winnen. Maar bij gebrek aan een absolute meerderheid in het parlement is het FMLN gedwongen om zware compromissen te sluiten.

-1-


BEVOLKING OP ZOEK NAAR EEN BETER LEVEN: MIGRATIE El Salvador telt iets meer dan 6 miljoen inwoners. Ruim 45% van de bevolking is jonger dan 22 jaar. Om aan de armoede te ontsnappen zoeken heel wat mensen hun geluk in de steden. Dat leidt tot een ongecontroleerde concentratie in de marginale wijken. Met 290 inwoners/km2 is El Salvador het dichtst bevolkte land van Latijns-Amerika (vergelijk met Vlaanderen: 462 inw/ km2). Bijna 63 % van de mensen woont in stedelijke gebieden, voornamelijk in de zuidwestelijk gelegen departementen San Salvador, La Libertad, Santa Ana en Sonsonate. De droom om een beter leven op te bouwen, is ook de drijfveer van de naar schatting anderhalf miljoen Salvadorenen die naar de Verenigde Staten zijn gemigreerd, meestal zonder verblijfsvergunning. Dankzij de regelmatige stortingen ziet een kwart van de achtergebleven families hun budget wat aangroeien.

ARMOEDE MAAKT ZIEK El Salvador is een lager-middeninkomenland: dit betekent dat het bruto nationale inkomen (BNI) per inwoner tussen 1 en bijna 4 dollar ligt. Door de economische groei zijn de levensomstandigheden de laatste jaren gemiddeld genomen verbeterd. Zo is de laatste tien jaar de levensverwachting gestegen van 68 jaar naar 72 jaar gestegen. Maar de levenskwaliteit is niet toegenomen. Het probleem zit bij de ongelijke verdeling van de rijkdom. 38% van de bevolking leeft volgens de Wereldbankstatistieken in relatieve armoede en 19% in extreme armoede. Armoede betekent niet alleen een laag inkomen. Families die in armoede leven, zijn dikwijls ook slecht gehuisvest, hebben geen toegang tot drinkbaar water en zijn laaggeschoold. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze families het meest kwetsbaar zijn wat hun gezondheid betreft. Een schrijnend voorbeeld zijn de gegevens met betrekking tot kindersterfte. Het aantal kinderen dat overlijdt voor de leeftijd van 1 jaar is gemiddeld 14 per 1.000 geboortes. Bij vrouwen die geen onderwijs genoten hebben, loopt dit op tot 45 per 1.000 geboortes. Bij vrouwen met een laag inkomen sterven 32 kinderen op 1.000. Vrouwen in landelijke gebieden verliezen 27 kinderen per 1.000 geboortes tegenover 18 in een stedelijke woonomgeving. De oorzaak ligt bij ziektes die eigenlijk niet meer in onze moderne wereld tot deze pijnlijke situaties mogen leiden, zoals ondervoeding, ademhalingsmoeilijkheden, diaree en parasieten.

EEN GEFRAGMENTEERD GEZONDHEIDSYSTEEM Naar welke gezondheidsdienst ga je als je ziek bent in El Salvador of een van de buurlanden in Midden-Amerika? Het antwoord hangt af van je portefeuille.  Behoor je tot de kleine elite die zich een private verzekering kan veroorloven? Dan kan je terecht in een privĂŠ-kliniek.  Is dit niet betaalbaar voor jou, maar heb je wel een werkgever die sociale zekerheidsbijdragen betaalt? Dan mag je op zorgen rekenen in een ziekenhuis van de sociale zekerheid. Dat is het geval voor ongeveer 17% van de El Salvadoranen.  Ben je een van de arme boeren op het platteland of probeer je in een stad met allerlei bezigheden de eindjes aan elkaar te knopen? Dan ben je samen met de overgrote meerderheid aangewezen op de openbare gezondheidsdiensten. Het goede nieuws is dat die gratis zijn. Maar mensen klagen hier over lange wachtrijen, de lage kwaliteit en het gebrek aan de juiste medicijnen.

-2-


PRIVATISEREN OP VOORSCHRIFT Jammer genoeg is El Salvador niet het enige land dat slechte gezondheidsstatistieken moet voorleggen. Heel wat landen werden slachtoffer van de Structurele Aanpassingsprogramma’s die de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldhandelsorganisatie eind jaren ’80 oplegden. Een golf van privatiseringen rolde over het land en trof de export van suiker en koffie, de banksector, elektriciteitsvoorziening, telecommunicatie, pensioenen, openbaar vervoer. De algemene leidraad was: “overdracht van voorzieningen naar de privésector, want deze werkt efficiënter”. De opeenvolgende liberale regeringen misbruikten de kritiek op de slechte kwaliteit van de dienstverlening om de verkoop van de overheidsdiensten te verrechtvaardigen. Via corruptie gingen overheidsactiva onder de kostprijs over naar bevriende ondernemers; diensten als elektriciteit en water werden duurden, ambtenaren werden ontslagen en de vakbonden kwamen zeer verzwakt uit de hervormingen. In deze context moest ook de openbare diensten voor de bijl. Ook voor de basisvoorzieningen zoals gezondheid, onderwijs, drinkwater gold: minder overheid, meer vrije markt. In een rapport van 1993 beveelt de Wereldbank1 aan om de gezondheidszorg over te dragen aan de vrije markt en de openbare investeringen te beperken. De kosten voor de gezondheidszorg werden afgewenteld op de gebruikers en de privé-voorzieningen moesten efficiënter. Openbare investeringen werden beperkt.

20 JAAR ONTMANTELING VAN DE OPENBARE GEZONDHEIDSZORG Vier opeenvolgende neoliberale regeringen hebben de openbare gezondheidszorg helemaal uitgehold. Het gebrek aan investeringen in infrastructuur en medisch personeel haalde de kwaliteit van de gezondheidsdiensten helemaal naar beneden. In 2009 konden de openbare klinieken nog maar 0,70 bedden per 1.000 inwoners ter beschikking stellen, tegenover 2,1 bedden in 1989. Politieke benoemingen waren schering en inslag in de openbare gezondheidsdiensten. Normvervaging en corruptie zorgden voor wantoestanden.

“De vorige regeringen zagen de gezondheidszorg als een bron van inkomsten. Hoe meer consultaties, hoe meer voorschriften, hoe meer inkomen. Dat zette de deur open voor corruptie,” aldus Margarita Posada, woordvoerster van de Alliantie tegen de Privatisering van Gezondheid (ACCPS). “Het was de gewone gang van zaken dat een patiënt op consultatie bij een arts van een openbaar gezondheidscentrum te horen kreeg dat deze er niet over de juiste onderzoeksapparatuur beschikte. Maar geen nood, ‘kom straks maar terug naar

1 Wereldbank: “Financiering van de gezondheidsdiensten in ontwikkelingslanden: een hervormingsprogramma”, 1987 en “Investeren in Gezondheid”, 1993.

-3-


mijn privépraktijk’.” Het verhaal van de dure geneesmiddelen is heel frappant. “Ze misbruikten de ziektes en het lijden van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen om de farma-industrie maximale winsten te garanderen. Weet je dat in El Salvador de geneesmiddelen het duurst zijn van heel LatijnsAmerika? En dat voormalig president en nog altijd invloedrijk politicus Cristiani eigenaar is van een farmaceutisch bedrijf dat 40% van de markt in handen heeft?” aldus Margarita. “Bij het aantreden van de huidige president Funes begin 2009 werden in de opslagplaatsen van het ministerie van gezondheid massa’s geneesmiddelen gevonden met een sticker van de liberale partij ARENA erop. Met andere woorden, ARENA, de partij die 20 jaar lang aan de macht was, gebruikte overheidsmiddelen voor partijpolitieke propaganda en creëerde doelbewust een kunstmatige schaarste aan medicamenten. Dit is schokkend, want heel wat patiënten in de gezondheidsposten werden weggestuurd zonder geneesmiddelen.”

DE WITTE WOEDE BARST LOS In ‘98-‘99 kwam de overheid met het plan voor de dag om nevendiensten zoals de keukens, het onderhoud en de wasserijen van de klinieken behorende tot het Instituut voor Sociale Zekerheid (ISSS) aan de privé uit te besteden. Daarop brak de Witte Woede los. Dat deze privédiensten in handen waren van ondernemers met nauwe banden met de toenmalige regeringspartij ARENA, was alleen maar olie op het vuur. Werknemers in de getroffen afdelingen organiseerden. Om de druk van de ketel te halen, nodigde de toenmalige president Francisco Flores vertegenwoordigers van ISSS en van gezondheidsNGO’s uit te zetelen in een commissie voor de hervorming van het gezondheidsysteem. Het ‘Voorstel voor een Integrale Hervorming van de Gezondheid” van 2000 werd nooit uitgevoerd. Integendeel. In de jaren 2002-2005 ging de overheid nog verder. De kernactiviteiten van de klinieken van het ISSS, zoals bevallingen, katarakten prostaatoperaties, gemeenschapsklinieken, röntgen, enz. werden uitbesteed. Gedurende meer dan negen maanden legde nu ook het medisch personeel van het ISSS het werk neer.

IN

HET HEETST VAN DE STRIJD ONTSTAAT DE

VAN DE

BURGERALLIANTIE

TEGEN DE

PRIVATISERING

GEZONDHEID (ACCPS)

Het massale protest tegen de privatisering van de gezondheid bracht personen en organisaties samen die eenzelfde visie deelden: gezondheid is een recht, geen koopwaar. Daaruit ontstond ACCPS in 2002. Deze alliantie nam het voortouw in de strijd tegen de privatiseringstendens van de gezondheidszorg. Dit brede platform organiseerde in de hoofdstad zeven grote witte marsen, en tal van kleinere betogingen in de rest van het land. Sinds de ondertekening van de vredesakkoorden had de hoofdstad San Salvador zulke grote massademonstraties niet meer gekend. ACCPS dwong na een lange strijd in 2007 de goedkeuring van het Decreet voor de Oprichting van een Nationaal Gezondheidsysteem af. In de praktijk maakte het Ministerie van Gezondheid geen werk van de hervormingen.

-4-


ACCPS heeft in El Salvador de krachten tegen de privatisering van de gezondheidszorg weten te coördineren. Doorheen de jaren van strijd is ACCPS, partner van fos, uitgegroeid tot een gerespecteerd en representatief orgaan waarbij 16 nationale organisaties zich hebben aangesloten. Haar missie luidt: “ACCPS is een alliantie van sociale actoren die vanuit een gemeenschappelijke visie ijveren voor het recht op gezondheid, via het versterken van de organisatie en participatie van de bevolking, om zo te wegen op het openbaar gezondheidsbeleid, met speciale aandacht voor de sociale determinanten.” Sinds midden 2009 stelt het ACCPS zich resoluut op achter de hervormingsplannen van de huidige minister van Gezondheid, Dra. María Isabel Rodríguez. De werking van ACCPS spitst zich toe op 3 terreinen: - Participatie van de bevolking in het uittekenen van het gezondheidsbeleid; - Sociale controle op de kwaliteit en aanwezigheid van de gezondheidsdiensten; - Verbeterde toegang tot geneesmiddelen via hervorming van wetgeving.

EL SALVADOR KIEST RESOLUUT VOOR EEN INTEGRALE GEZONDHEIDSZORG 15 maart 2009: het FMLN behaalt een historische verkiezingsoverwinning. De onafhankelijke presidentskandidaat Mauricio Funes bekleedt het hoogste ambt. De internationaal gerenommeerde Dra. María Isabel Rodríguez (foto) wordt minister van Gezondheid. Samen met haar viceminister Dr. Eduardo Espinoza opteert zij voor een verregaande hervorming van de gezondheidsdiensten met volgende uitgangspunten: - de uitbouw van één geïntegreerd openbaar gezondheidsysteem - volgens de principes van basisgezondheidszorg (Primary Health Care) gericht op de familie en de gemeenschap - met aandacht voor gezondheidspromotie, preventie, detectie, behandeling en nazorg - en met de actieve participatie van de bevolking als mede-actor om de sociale determinanten van gezondheid onder controle te houden én om de kwaliteit en aanwezigheid van de gezondheidsdienst te controleren.

GEZONDHEIDSDIENSTEN DICHT BIJ DE BEVOLKING Om iedereen, ook de allerarmsten, toegang tot gezondheidszorg te verzekeren, schafte de minister onmiddellijk de zogenaamde ‘vrijwillige bijdrage’ af. De vorige regeringen stonden de artsen in de openbare gezondheidscentra toe om willekeurig een bijdrage te vragen, terwijl de consultatie in principe gratis was. Op een jaar tijd steeg het aantal consultaties met ruim 40 %. Maar de ambitie reikt verder, namelijk de hervorming van het hele gezondheidsstelsel. In juli 2010 ging de eerste fase van de hervormingen van start. Er moet een dicht netwerk van gezondheidsdiensten komen, die met voorrang in de armste regio’s worden opgezet. Per 600 families, ongeveer 3000 personen, wordt een gezondheidspromotor ingezet. Per 6.000 families staan een huisarts en een verpleegkundige ter beschikking in wat men een gemeenschapsequipe voor familiale gezondheidszorg (ECOS-F) heeft genoemd. Voor El Salvador betekenen deze

-5-


streefcijfers in sommige gemeentes een verdrievoudiging van het medisch personeel. Niet onhaalbaar: in 141 gemeentes zijn in totaal reeds 408 dergelijke teams actief.

“De veranderingen voor de bevolking die kan genieten van dit aanbod, zijn heel ingrijpend”, zo verzekert ons Doña Emérita Rivera Miranda van het dorp Guarjila in de provincie Chalatenango. “Vroeger behandelden ze ons in de gezondheidspost met misprijzen. Nu is dit anders; men luistert naar ons verhaal wanneer we er uitgeput aankomen, we worden goed verzorgd en krijgen de nodige medicatie. En nog een groot verschil met vroeger is dat de consultaties gratis zijn. Vroeger moesten we voor alles en nog wat betalen.”

BETAALBARE GENEESMIDDELEN De toegang tot geneesmiddelen is een van de meest gevoelige thema’s in de huidige overheidsadministratie. De openbare gezondheidsdiensten kampen namelijk met een chronisch tekort aan medicatie. Het tekort werd voor het jaar 2009 op 45 % geschat. Wanbeleid en corruptie waren hier niet vreemd aan. De huidige minister heeft een grote inspanning gedaan om deze schaarste te verminderen. Volgens recente rapporten werd het tekort voor het jaar 2011 tot 15 % van de nationale behoefte aan geneesmiddelen teruggebracht.

“Elke maand krijg ik een geneesmiddel voor mijn hart voorgeschreven,” aldus Don Julián Morales. “Een keer moest ik dat gaan kopen in de private apotheek en dat kostte me 27 dollar. Maar Juana van de medische post kan het me nu voor 20 dollar bezorgen.”

Ondanks deze positieve evolutie is ACCPS van mening dat enkel een grondige structurele hervorming een einde aan het wanbeleid en corruptie kan maken. Reeds in 2002 diende ACCPS een wetsvoorstel in. Na ruim 10 jaar van acties en manifestaties en met de hete lucht van de parlementsverkiezingen van maart 2012 in de nek heeft het parlement eindelijk een nieuw wettelijk kader goedgekeurd. Hierdoor kan de overheid haar controlefunctie op beschikbaarheid, kwaliteit en prijs van de geneesmiddelen terug in eigen handen nemen. Onder de vorige regeringen hebben de farmaceutische bedrijven strategische posities in de allerlei overheidsinstanties ingenomen, waardoor zij op de eerste plaats hun belangen veilig konden stellen. “Weet je, ik ben nu even in de wolken, want zonet (22 02 12) heeft het parlement een nieuwe wet op de geneesmiddelen goedgekeurd. Eindelijk! Het zag er lange tijd niet goed uit. De Gezondheidscommissie van ons parlement heeft twee jaar lang gepalaverd over de nieuwe wet. Niet te verwonderen, omdat de leden van deze gezondheidscommissie altijd de belangen van de rechtse partijen verdedigden. Ze misbruikten de ziektes en het lijden van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen om de farma-industrie maximale winsten te garanderen,” aldus Margarita Posada, woordvoerster van ACCPS, voor wie de strijd voor betaalbare geneesmiddelen een van de speerpunten is. “Sinds januari vorig jaar organiseren we protestacties en betogingen voor het parlement om de volksvertegenwoordigers op hun verantwoordelijkheid te wijzen. We hebben de laatste maanden niet anders gedaan dan parlementsleden van alle partijen bezocht om hen te overtuigen werk te maken van de nieuwe wet. Maar met de verkiezingen van 12 maart 2012 voor de boeg moeten we nu niet veel nieuwe initiatieven meer verwachten.” -6-


BUDGET VOOR GEZONDHEID VERHOOGD! Aan al deze investeringen hangt een stevig prijskaartje. Het budget van het ministerie van Gezondheid werd in 2011 met 53,5 miljoen dollar verhoogd tot 570,87 miljoen. Dit is nog altijd maar 2,45 % van het Bruto Nationaal Inkomen. In zijn eerste redevoering als president heeft Mauricio Funes beloofd het gezondheidsbudget op te trekken tot 5% van het BNI. Maar het is nu al duidelijk dat de huidige economische crisis deze belofte niet haalbaar maakt.

HET NATIONAAL GEZONDHEIDSFORUM: ACCPS GEEFT DE BURGER EEN STEM IN HET GEZONDHEIDSBELEID! De burgers betrekken bij het nieuwe gezondheidszorg is een van de hoekstenen van de huidige minister. Daarom heeft Dra. María Isabel Rodríguez bij haar aantreden aan ACCPS gevraagd overal in het land de bevolking te consulteren over de belangrijkste noden op het vlak van gezondheid. ACCPS kon hiervoor terugvallen op het brede netwerk van lokale gezondheidscomités die de aangesloten organisaties in de voorbije 20 jaar hadden opgericht. In 2009 organiseerde ACCPS vijf regionale fora, waar vertegenwoordigers van openbare en private gezondheidsdiensten, van gezondheidscomités en gewone burgers een evaluatie van de belangrijkste noden hebben gemaakt. Tijdens een druk bijgewoond congres werden in mei 2010 deze aanbevelingen aan de minister van gezondheid overgemaakt. Sindsdien zitten vertegenwoordigers van ACCPS haast maandelijks met minister Rodríguez samen om de vooruitgang van de hervormingen te bespreken.

GEZONDHEIDSCOMITÉS DWINGEN REKENSCHAP VAN GEZONDHEIDSCENTRA AF Het ministerie van gezondheid heeft de gewoonte om halfjaarlijks verantwoording af te leggen voor het beleid gevoerd op nationaal vlak. Consequent trekt de minister deze lijn door naar de onderliggende niveaus. Zij stelt beslist dat de gezondheidsdiensten verantwoordelijk zijn voor de gezondheid van de bevolking in hun werkgebied. Daarom is het ook niet meer dan vanzelfsprekend dat de verantwoordelijken rekenschap voor hun beleid afleggen. De minister heeft aan ACCPS gevraagd om werk te maken van de oprichting van lokale gezondheidscomités, die hierover met de verantwoordelijken van het ministerie in dialoog treden. “Maar nog belangrijker is ons werk in de lokale gemeenschappen. ACCPS is een netwerk. Onder de leden zijn er een aantal organisaties die al jaren actief zijn in lokale initiatieven. Daardoor hebben we op korte termijn 200 lokale gezondheidscomités in 70 gemeentes kunnen oprichten. Zij nemen contact met de plaatselijke openbare diensten en bespreken wat ze kunnen doen, niet enkel om de dienstverlening te verbeteren, maar ook om ziektes te voorkomen. Preventie is trouwens één van de pijlers van het nieuwe beleid”, aldus Margarita Posada van ACCPS.

Een mooie en nieuwe ervaring voor ACCPS kwam er in december 2011 in de provincie Morazán. Voor het eerst in het land heeft daar de lokale vertegenwoordiger van het ministerie van Gezondheid verantwoording afgelegd voor het gezondheidsbeleid van de voorbije twee jaar. In de zaal waren meer dan 60 personen aanwezig, de meesten lid van de gezondheidscomités van ACCPS. De vertegenwoordiger gaf een overzicht van de gerealiseerde en nog geplande uitbreiding van de -7-


basisgezondheidsposten en de hieraan gekoppelde uitbreiding van het medisch personeel. Verder deed hij verslag van de verschillende gezondheidscampagnes die in de verschillende wijken werden georganiseerd, bijvoorbeeld over medische consultaties en preventie van borst- en baarmoederhalskanker.

“Het opzet is mooi, omdat de gezondheidsdiensten echt naar de families toegaan, want gezondheidsopvoeding onder de bevolking is belangrijk. En we werken nu ook beter, omdat de gezondheidsdiensten dichter bij de mensen staan”, aldus een promotor in Morazan. “De nieuwe werkvorm betekent echt een grote verandering, omdat we nu ook buiten de gezondheidscentra treden. Ik besef nu dat de ervaringen in de gemeenschappen veel verrijkender zijn dat het werk op de gezondheidspost. Het is goed dat we nu naar de gemeenschap gaan en meer aandacht geven aan gezondheidspromotie”, aldus een verpleegster in Morazán.

WENTEL DE FINANCIËLE CRISIS NIET AF OP DE ZWAKKEREN De huidige economische crisis doorkruist de geplande hervormingen. De harde realiteit is dat de meest kwetsbare bevolkingsgroepen nu al het eerste slachtoffer van de crisis zijn. De regering van El Salvador bevriest de begroting voor gezondheid op 2,45% van het Bruto Binnenlands Product, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie minimaal 6% vooropstelt. Dat betekent dat men de hervormingen terugschroeft. De geplande uitbreiding van het gezondheidsnetwerk naar meer gemeentes wordt vertraagd. Er komen minder lokale gezondheidsposten, met minder medisch personeel, minder geneesmiddelen. “Het is pijnlijk dat de crisis op de zwaksten wordt afgeschoven”, aldus Margarita Posada van ACCPS. “De crisis afwentelen op de armste patiënten is een kwestie van ethiek en rechtvaardigheid, van verantwoordelijkheid van de overheid; maar daar ligt de nieuwe kapitalistische wereldorde, die draait om de winst niet wakker van. Dit getuigt van complete minachting voor het leven van de armen.”

Waarover gaat de campagne?

Wat kan ik doen?

Wereldwijd sterven mensen aan perfect te voorkomen of te genezen aandoeningen. Al te vaak geldt: arm maakt ziek en ziekte maakt arm. Dat is onrechtvaardig. Gezondheid moet voor iedereen, waar ook ter wereld, betaalbaar en bereikbaar zijn. Dat is van levensbelang. Gezondheid is een mensenrecht.

 Sta je achter onze

Wat zijn de eisen?

 Wil je meehelpen?

We vragen aan de politici van de Belgische en Europese overheden dat ze gezondheid centraal stellen in hun ontwikkelingsbeleid. Dat ze 15% van de middelen voor ontwikkelingssamenwerking voor gezondheid reserveren. Dat ze meewerken aan een Wereldgezondheidsfonds. Dat ze de inspraak van het middenveld garanderen. En dat ze hiervoor pleiten op internationale fora.

Bestel en verspreid affiches en folders. Hang de fototentoonstelling in je plaatselijke cultureel centrum of kantoor. Programmeer de quiz of nodig een verteller uit in je vereniging. Werk mee op een stand in jouw regio: op 1 mei, het plaatselijke wereldfeest, … Bel naar 02/552 03 00 of mail naar info@prikvoorgezondheid.be!

-8-

eisen? Stuur een prik-mail naar de minister van Ontwikkelingssamenwerking via www.prikvoorgezondheid.be


De strijd voor het recht op gezondheid in El Salvador (2012)