{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade.

Page 1

VOER

TAAL

Nando Ernst:

4/5

'ULTRA-score is een goede eyeopener' Betere bigkwaliteit; dit levert het op

6

Een gezond varken is een duurzaam varken

9

Special g

UITGAVE VAN FORFARMERS NEDERLAND

NR 1 2020

ez

heid d n o


Inhoud 02 Een gezond vleesvarken begint bij een fitte zeug 03 Column: Uw toekomst is onze toekomst 04 Reportage: Verbeterpunten overzichtelijk in beeld met ULTRA-score 06 • Bigkwaliteit in euro's • NutriPower+  07 Interview Marrina Schuttert, dierenarts 08 De specialist: Coen van der Vleuten en Pim Klein Koerkamp 09 Een gezond varken is een duurzaam varken 10 De vele voordelen van fermentatie 11 FarmConsult: Stikstofbeleid 12 Kort nieuws

Diergezondheid

Een gezond vleesvarken begi Werken aan een gezond vleesvarken kan

kraamstal worden verplaatst, zijn

niet zonder de voorliggende schakels

vermindering van stress en een zo klein

erin te betrekken. Dat begint al tijdens

mogelijke voerovergang een belangrijke

de dracht, maar ook daarna drukken

factor in de vitaliteit van de biggen. Zij

allerlei factoren hun stempel op de

hebben beide een positief effect op de

latere prestaties van de big.

snelheid van het geboorteproces. Hoe korter het geboorteproces, des te lager

Tijdens de dracht is de gezondheid van

het risico van een zuurstoftekort bij de big

de zeug van grote invloed op de biggen.

en des te vitaler de big. Figuur 1 toont de

Niet alleen voedingsstoffen, maar ook

resultaten van een proef van ForFarmers

virussen en bacteriën worden via de zeug

waarin de invloed van verschillende

aan de biggen doorgegeven. De (gezond-

calciumgehalten en calciumbronnen op

heid van de) zeug speelt echter op

de duur van het geboorteproces werd

meerdere momenten een belangrijke rol.

onderzocht.

Zo is de ontwikkeling van de uier tegen het eind van de dracht van grote invloed

Weerstand

op de gezondheid van de biggen tijdens

Het eerste punt van aandacht na de

de lactatie. En als de zeugen naar de

geboorte is de biestopname. Het is

Fig. 1: Invloed calcium op geboorteproces 400

Totale duur geboorteproces (min.)

2

350 300 250

HFL Hoog calcium uit calciumformiaat en krijt HL Hoog calcium uit krijt LL Laag calciumgehalte

200 150 100 50 0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22

Geboortevolgorde

Colofon Voertaal is een uitgave van ForFarmers. Voor meer informatie kunt u terecht bij ForFarmers, Lochem. Tel. 0573 – 288 800 E-mail: voertaal@forfarmers.eu www.forfarmers.nl

Fig. 2: Verband geboortegewicht en prestaties als vleesvarken Gewichtsklasse % KG (n=1022)

<25% <1.080

25-50% 1.10-1.26

50-75% 1.28-1.45

>75% >1.46

1.18

1.36

1.62

10.0

9.7

8.0

181

179

177

87.5

88.7

90.0

In ons privacy statement op www.forfarmers.nl staat hoe ForFarmers omgaat met uw persoonsgegevens. Wenst u geen (marketing)communicatie van ForFarmers meer te ontvangen, dan kunt u dit aangeven via www.forfarmers.nl/mijn-gegevens.

Geboortegewicht (kg)

0.90

Uitval voor spenen (%)

36.8

Afleverleeftijd (dagen)

184

Overname van artikelen is mogelijk na toestemming van de redactie en met bronvermelding.

Karkasgewicht (kg)

85.8

Gedrukt op milieuvriendelijk papier.

*= significant verschil

*

* *


Column

int bij een fitte zeug

Uw toekomst is onze toekomst

Fig. 3: Verband tussen voeropname

de kraamstal. Dit heeft een positieve

Boer is en blijft een prachtig

vóór spenen en diarree na spenen

invloed op het speengewicht. Verder is het

beroep. Maar de realiteit van

belangrijk om er in de kraamstal aan te

nu is ook dat de onzekerheid

werken dat de biggen voor het spenen

knaagt aan de Nederlandse

voldoende vast voer opnemen. Als de

veehouders. Welke kant gaat

voeropname vóór spenen hoog genoeg is,

het op met het beleid en

is er minder risico op diarree na het

regelgeving? Krijgt de volgende

spenen, zo bleek uit onderzoek van

generatie ambitieuze jonge boeren een

ForFarmers­(zie fig. 3).

eerlijke kans om het bedrijf voort te

Optreden van diarree 6 dagen na spenen 46% 38%

40% 28%

Geen opname

Gemiddelde opname

Goede opname

(Zeer) hoge opname

zetten? De afgelopen maanden heeft u Speenleeftijd

massaal en op indrukwekkende wijze

Speenleeftijd heeft een grote invloed op de

uw stem laten horen. Bij ForFarmers

cruciaal dat de biggen voldoende biest

ontwikkeling van het darmkanaal van de

snappen we als geen ander waarom dit

binnenkrijgen, zowel vanwege het hoge

big. In proeven* zijn darmen vergeleken

protest voor u belangrijk en nodig was.

energiegehalte in de biest, als vanwege de

van biggen die op 19 dagen en op 28 dagen

Boeren vormen de bakermat van wat

immunoglobulines (IgG) die voor de

gespeend zijn. De jong gespeende biggen

ForFarmers nu is en een groot deel van

weerstand van de big zorgen. In samen­

hebben een duidelijk minder ontwikkelde

onze medewerkers is opgegroeid op een

werking met de bedrijfs­dierenarts worden

darm die ziekteverwekkers makkelijker

boerderij of heeft een boerenbedrijf. Mede

er biestscores uitgevoerd. Daarbij bepalen

doorlaat. Zij zijn daardoor dus gevoeliger

daarom ondersteunen wij diverse acties.

we het IgG-gehalte in het bloed van de

voor ziektes. Ook blijkt er een verband

Samen met u streven we naar haalbare en

biggen, op basis waarvan we de biest­

tussen de voer­opname de eerste week na

rechtvaardige oplossingen en perspectief

opname berekenen. We zien dat het bloed

spenen en de groei in de vleesvarkensstal.

voor de boeren. We werken om die reden

van uitgevallen biggen slechts 50% van de

De levensgroei wordt vooral negatief

nauw samen met onze contacten in

IgG bevat die overlevende biggen in het

beïnvloed als de opname de eerste acht

bijvoorbeeld brancheverenigingen om

bloed hebben. Verder is er een sterk

dagen na spenen lager is dan 150 g/d.

kennis van de praktijk over te brengen

verband tussen het gewicht bij geboorte en

op o.a. beleidsmakers en ketenpartners.

de uitval voor het spenen. Duidelijk is

Stress

En vanzelfsprekend mag u van ons

ook het effect van het geboortegewicht

Biggen die van een vermeerderaar naar de

verwachten dat we met voerinnovaties en

op het aantal dagen tot aan de slacht

vleesvarkenshouder gaan, ondervinden

advies blijven bijdragen aan praktische,

(zie fig. 2). De bigvitaliteits-check van

veel stress. Transportstress leidt tot een

haalbare en rendabele oplossingen op het

ForFarmers is een goede manier om de

tijdelijk lagere weerstand bij de biggen wat

boerenbedrijf. Wij blijven zij-aan-zij met

geboorte­gewichten te bepalen en te

ze gevoeliger maakt voor ziekteverwek-

u staan voor een gezonde toekomst van

benchmarken met andere bedrijven. Voor

kers. Verder worden de tomen op de

onze sector én voor hoogwaardige, veilige

de check worden 40 tomen van een of twee

vracht­wagen gemengd, waardoor ziekte­

en gezonde voeding van Nederlandse

weekgroepen gewogen en gemonitord.

verwekkers zich makkelijker verspreiden.

bodem. Omdat we overtuigd zijn van de

Om de voerovergang te beperken, is het

kracht van onze sector én trots zijn op wat

Wat kan de varkenshouder doen?

raadzaam de varkens bij de vleesvarkens-

we gezamenlijk presteren!

Biggen met een laag geboortegewicht

houder met een biggenvoer op te vangen.

hebben extra aandacht nodig in de

Pieter Wolleswinkel

kraamstal. Wanneer de lichte biggen bij

Conclusie: In het streven naar de beste

een tweedeworpszeug worden gelegd,

vleesvarkensresultaten is het zaak alle

hebben ze meer kans op een hoge groei in

voorgaande fasen te optimaliseren.

*) Bron: Moeser et al., 2007

Directeur ForFarmers Nederland

Reageren?

Mail naar voertaal@forfarmers.eu

3


4

Reportage

Verbeterpunten overzichtelijk in beeld met ULTRA-score Een groot voordeel van ULTRA-score is dat het zichtbaar maakt wat beter kan, aldus Nando Ernst.

‘ULTRA-score’ maakt bedrijfsfactoren

specten in beeld gebracht. Het gaat

Duitse slachterij

inzichtelijk die van invloed zijn op de

om Agroscoop (technische resultaten),

Gezondheids- en slachtgegevens zijn

technische resultaten. Daarmee kunnen

karkassamenstelling, karkasafwijking,

afkomstig van de slachterij. Dat is in het

varkenshouders hun resultaten

gezondheidsparameters, mestmonsters

geval van Ernst een Duitse slachterij, wat

verbeteren. Het bedrijf van Nando Ernst

en een hygiënecheck.

voor de analyse geen probleem is. De

is een van de bedrijven waar de nieuwe

De specialist van ForFarmers, in dit

varkenshouder levert al jaren in Duits-

tool is uitgetest. Hij heeft inmiddels het

geval Erik Salemink, regelt alle gege-

land. Niet alleen past het type varken

voerschema aangepast en bekijkt met

vens voor de verschillende onderzoeken

met relatief weinig spek en veel spier-

zijn adviseurs de mogelijkheden om de

en analyses. Zo neemt hij de benodigde

aanzet goed; ook het eigen management

gezondheid van de dieren verder te

mestmonsters, voert een hygiënecheck

met een optimale afleverstrategie maakt

verbeteren.

uit en haalt gegevens uit Agroscoop.

het interessant. “Nando levert zeer

De dierenarts neemt bloedmonsters

secuur af, wat juist in Duitsland met het

Het vleesvarkensbedrijf van Nando Ernst

en hangt kauwtouwen op. De rol van de

krappe gewichtstraject bij het classifi-

en zijn ouders ligt er op deze winterdag

dierenarts is belangrijk benadrukt Sale-

ceringssysteem AutoFOM belangrijk is”,

rustig bij. Het bedrijf draait technisch

mink. Op dit bedrijf was Arjan Schut-

aldus Salemink.

prima, maar Nando is altijd in voor

tert van De Oosthof Dierenartsen nauw

verbeteringen. Daarom heeft hij meege-

betrokken bij het gehele traject vanaf de

Spinnenweb

daan aan de pilot met de zogenoemde

voorbereiding tot aan de bespreking van

De uitslag van de ULTRA-score wordt op

ULTRA-score van ForFarmers. Voor deze

de resultaten.

verschillende manieren gepresenteerd.

score worden vijf meetbare bedrijfsa-

Een belangrijk vertrekpunt is een ‘spin-


Bedrijfsprofiel

nenweb’ waarbij de score van het bedrijf

om te kijken of het effect heeft.”

op de vijf aspecten visueel wordt verge-

De wormbesmettingen zijn niet terug te

leken met het gemiddelde van bedrijven

zien bij de uitslagen van de slachterij, al-

Nando Ernst heeft in Borculo (Gld.)

met dezelfde eindbeer. Deze benchmark

leen in het bloed. Ook dat is een onder-

een varkensbedrijf met circa 6.500

maakt dus in één oogopslag duidelijk

werp dat nader besproken zal worden met

vleesvarkens. De biggen zijn afkomstig

waar de sterke en zwakke plekken van

de dierenarts. Een minder tastbaar, maar

van één vaste vermeerderaar en zijn

het bedrijf zitten. Hoe verder de lijn

niet minder belangrijk effect van de UL-

van de kruising TN70 x PIC 408. De

uitslaat naar de buitenkant, hoe beter de

TRA-score is volgens Nando dat het een

varkens worden al jaren geslacht in

score op dat onderdeel. Het spinnenweb

kritische blik op de totale bedrijfsvoering

Duitsland, momenteel bij Tönnies.

laat zien dat het bedrijf van Ernst op

oplevert. “Het is een hele goede eyeope-

Met een CDI-installatie krijgen de

alle vijf de onderdelen hetzelfde of beter

ner die overzichtelijk weergeeft wat beter

vleesvarkens een uitgebalanceerd

scoort dan het gemiddelde bedrijf. Het

kan.” Bovendien geeft het goede handvat-

rantsoen van volledig mengvoer.

onderdeel hygiënecheck scoort gelijk

ten om indien nodig in overleg te treden

met het gemiddelde van de groep; het

met de vermeerderaar en/of handelaar. Koeling

onderdeel Agroscoop & karkassamenstelling springt er het meest positief uit.

Jeugdgroei benutten

In de stallen wil de ondernemer de puntjes

De uitslag heeft al tot een concrete aan-

verder op de i zetten. Het klimaat krijgt al

Kritische blik

passing geleid. Om de groei te verbete-

veel aandacht met jaarlijks een check door

Uit de onderliggende resultaten valt op

ren is in overleg met Salemink gekozen

een klimaatspecialist. De droge hokken

te maken dat met name het percentage

voor een wat luxer startvoer (Optima)

en goede resultaten zijn een teken dat het

pneunomie en pleuritis wat beter kunnen.

uit het vleesvarkensvoerpakket ULTRA

wel goed zit, maar in de zomer is hij niet

Verder zijn kleine hoeveelheden antistof-

van ForFarmers. “Daarmee willen we de

helemaal tevreden. “Door de hitte zakt de

fen tegen PIA en Ascaris (wormbesmet-

jeugdgroei nog beter benutten.” Dat is

voeropname en de groei te veel weg.” Om

tingen) gevonden. Echter zo weinig dat

altijd belangrijk, maar zeker in deze tijden

dat in de toekomst te voorkomen wil Ernst

het nog steeds ‘negatief’ is. Via slachtlijn-

van goede varkensprijzen wil de varkens-

op korte termijn in alle stallen koeling met

onderzoek kwamen wel enkele varkens

houder zo veel mogelijk kilo’s vlees per

hogedrukverneveling aanleggen. Eind 2020

met PIA in de darmen naar boven. “In de

plaats produceren. De doelstelling voor

zal blijken of de maatregelen het beoogde

stal zien we geen PIA-verschijnselen”,

2020 is een groei van 880 gram per dag;

resultaat hebben. Erik Salemink heeft er

aldus Nando. "Maar niet-zichtbare PIA

een stijging van zo’n 30 gram ten opzichte

alle vertrouwen in. “Er ligt een goede big

kan de resultaten wel beïnvloeden, dus ik

van 2019. Ernst verwacht dat de aanpak

en het management is bovengemiddeld.

wil toch met de dierenarts bespreken om

met de ULTRA-score daar zeker een

Dat is belangrijk om de beste resultaten te

eventueel een koppel varkens te enten,

bijdrage aan zal leveren.

realiseren.”

Aan de hand van het ‘spinnenweb’ bespreken Erik Salemink (l.) en Nando Ernst de resultaten en mogelijke verbeterpunten.

Het bedrijf ligt er strak bij, zeker vanuit de lucht is dat mooi te zien.

5


6

VIDA

Een betere bigkwaliteit voor een hoger rendement ForFarmers introduceerde begin dit

Bigkwaliteit is dus belangrijk, maar hoe

afgeleverde big oplevert. Ook een lagere

jaar het VIDA-team. Daarin werken

bepaal je die? Haanschoten noemt een

dierdagdosering, betere groeiresultaten en

biggenspecialisten en andere des-

aantal meetbare indicatoren zoals groei,

een hogere biggenprijs geven financiële

kundigen samen om de biggenopfok

uitvalspercentage na spenen, dier­

voordelen. “Alles bij elkaar kan een

naar een hoger niveau te tillen. Dat

dagdosering en percentage slachtbiggen.

zeugenhouder het rendement met ruim

betekent meer gezonde biggen van een

De meeste spreken voor zich, maar over

2 euro per big verhogen.”

hoge kwaliteit, voor het hoogst haalbare

het percentage slachtbiggen is minder

rendement. Maar hoeveel is dat in harde

bekend. “Globaal ligt dit tussen de 3 en

Een betere bigkwaliteit, en zeker het

euro’s?

9%.” Niet alle verschillen zijn overigens

verlagen van het percentage slachtbiggen,

door bigkwaliteit te verklaren. Zo hebben

vraagt een consequente aanpak die begint

Biggen van een goede kwaliteit laten de

onder andere het afzetkanaal en de

bij de geboorte en piekt rondom het

opfokkosten dalen en brengen meer op.

marktsituatie invloed op het cijfer.

spenen. Het VIDA-team heeft hiervoor de kennis in huis.

Frank Haanschoten, specialist in het VIDA-team: “De markt vraagt om

Ruim 2 euro

kwalitatief goede biggen. Dat maakt de

Haanschoten hanteert de vuistregel dat

Meer weten? Neem contact op met uw

marktwaarde een stuk hoger.”

1% minder slachtbiggen 35 cent per

specialist of onze klantenservice.

Effect biggenvoeders beter voorspelbaar met NutriPower+ Begin oktober introduceerde

nog op grote schaal wordt gebruikt om de

zocht en opnieuw beoordeeld met

ForFarmers NutriPower+, een

benutting van voedingsstoffen bij biggen

behulp van de nieuwste analysetech-

nieuwe technologie die zeer

te beoordelen, is verouderd. Bovendien

nieken.

nauwkeurig bepaalt hoe de opname

is het onnauwkeurig, want gebaseerd op

en vertering van voedingsstoffen

onderzoek bij varkens met een gewicht

De VIDA-biggenvoeders worden

bij biggen verloopt. Zelfs het

van 40 kg of meer”, aldus Jan Fledderus,

voortaan samengesteld en geop-

effect van leeftijd, gewicht en

Innovatiemanager biggen bij ForFarmers.

timaliseerd met NutriPower+. Dit

gezondheidstoestand van de biggen

“Zo blijkt de pH-waarde in een biggen-

zorgt voor (nog) betere voeropname,

wordt meegenomen.

maag heel anders dan bij oudere varkens

groeisnelheid, voerefficiëntie en

en dat is van grote invloed op de opname

darmgezondheid. En dus voor een

van nutriënten.”

beter rendement voor u.

De invloed van grondstoffen op de voeropname en darmgezondheid van biggen is met NutiPower+ vele

ForFarmers heeft, samen met Trouw

malen beter te voorspellen dan

Nutrition, dit nieuwe systeem ontwikkeld.

voorheen. “Het huidige systeem dat

Meer dan 140 grondstoffen werden onder­


7

Interview

“Ent u niet arm door een ongezonde darm” Het VIDA-team werkt nauw samen met

ware vasthaken aan de darmcel via

spenen is belangrijk: bij

andere deskundigen op het zeugenbedrijf.

zogenoemde receptoren. Na deze

te lage temperaturen is

Een belangrijke partner als het gaat om

hechting kan de bacterie gifstoffen

de darmbeweging

gezondheid is vanzelfsprekend de

produceren”, legt Schuttert uit. Deze

verminderd en hebben

dierenarts. Zo heeft Marrina Schuttert van

gifstoffen - of toxines - zetten de darmcel

coli’s meer tijd om zich

De Varkenspraktijk een sterke focus op de

aan tot het produceren van veel vocht met

aan te hechten in de

darmgezondheid van de biggen. Eén

diarree als gevolg. Of een colibacterie

darm. Uiteraard is

ziekmaker blijft de gemoederen

daadwerkelijk voor problemen zorgt en in

voeding een factor van

bezighouden: E. coli.

welke mate en vorm, hangt af van de

betekenis, met een

combinatie van aanhechtingsfactoren en

belangrijke rol voor

de gevormde toxines.

ForFarmers en het VIDA-team die borg

Problemen met E. coli komen bij varkens in meerdere vormen voor. Bekend zijn

Marrina Schuttert: “Een goede, gezonde darm is de basis.”

staan voor respectievelijk een juiste

vooral geboortediarree, speendiarree en

Infectierisico verminderen

samenstelling en een juiste toepassing.

slingerziekte/oedeemziekte. Het lastige is

Coli is een besmettelijke ziekte.

Dit begint al met veel aandacht voor het

dat colibacteriën deel uitmaken van de

“Dat is vervelend maar maakt ook dat

bijvoeren van de zuigende biggen.

normale darmflora. Er zijn circa 25

varkenshouders met een goede hygiëne

Organische zuren in het voer kunnen een

stammen die niet allemaal even schadelijk

het infectierisico kunnen verminderen.”

handje helpen om coli’s te bedwingen.

zijn. “Colibacteriën kunnen zich als het

Een warme opvang van biggen na het

“Verder is het belangrijk om co-infecties zoals met PRRS te voorkomen.” Vaccinatie Er zijn inmiddels goede mogelijkheden voor vaccinatie. Dit voorkomt dat de coli’s in de darm aanhechten. Het gaat dan om de receptoren F4 en F18. Bovendien worden de gevormde toxines geneutraliseerd. Overigens staan de ontwikkelingen niet stil en verwacht Schuttert dat in de toekomst selectie plaats zal vinden op F4- en F18-resistente dieren. Zij benadrukt dat een gezonde darm de basis moet zijn en vaccinatie een redmiddel. “Varkenshouders moeten oppassen zich niet arm te enten door een ongezonde darm. Een kwaliteitsbig is niet hetzelfde als een big waar nog meer entingen in zijn gestopt.” Samen met de dierenarts helpen de leden van het VIDA-team de varkenshouder bij het maken van de beste keuzes om stappen vooruit te zetten.

Coli is besmettelijk. Dat is vervelend, maar betekent ook dat een goede hygiëne het besmettingsrisico vermindert.


8

De specialist

Pim Klein Koerkamp en Coen van der Vleuten

Nieuwe generatie zet samen stappen vooruit Een nieuwe generatie specialisten brengt de missie van ForFarmers in praktijk. Pim Klein Koerkamp is 2,5 jaar in dienst bij ForFarmers als specialist zeugen/biggen. Daarnaast specialiseert hij zich in brijvoedering. Coen van der Vleuten is vijf jaar werkzaam bij Vleuten-Steijn Voeders als nutritionist en specialist. Sinds de overname is hij ook betrokken bij de onderlinge afstemming en samenvoeging van de voeders van beide bedrijven. Pim: “Sinds de overname zijn we regelmatig samen de boer op geweest zodat we elkaar en elkaars aanpak goed leerden kennen. De zeugenvoeders zijn nu samengevoegd in één assortiment en ik begeleid klanten met beide voerlijnen. Hier kan ik goed mee uit de voeten.” Coen: “Ik kreeg een mooie inkijk in de keuken van ForFarmers. Ik kon ineens gebruik maken van een grote organisatie, nieuwe netwerken en kreeg tools ter beschikking zoals Agroscoop. Daar hebben we zelf en onze klanten profijt van.” Pim: “Samenwerken is interessant omdat we van elkaar leren. Vleuten-Steijn had een wat andere invalshoek bijvoorbeeld rondom grondstofkeuzes. Uiteindelijk gaat het erom dat elke klant het voer krijgt dat het beste bij het bedrijf past.” Coen: “ForFarmers doet veel onderzoek, wat heel belangrijk is. Daar leer ik ook veel van. Door de verschillen te begrijpen, kunnen we samen stappen vooruitzetten.” Pim: “Uitdagingen blijven er genoeg, zoals nog beter samenwerken tussen de teams. En in de sector zijn er ook grote veranderingen waar we elke dag voor in de weer zijn.” Coen: “Voor onze klanten ligt de lat steeds hoger. Daarom helpen we ze bij het verlagen van de kostprijs en verder verbeteren van de technische resultaten.” Pim: “Ik geniet daar nog elke dag van. Om varkenshouders vooruit te helpen, ook bij nieuwe uitdagingen. Ondanks dat er veel op de sector afkomt blijven boeren enthousiast.” Coen: “Het is goed om te horen als varkenshouders een stijgende lijn te pakken hebben. De waardering die we daarvoor Pim (achter) en Coen: "We leren van elkaar"

krijgen is zo mooi, daar doen we het voor.”


9

Duurzaamheid

Een gezond varken is een duurzaam varken De Nederlandse varkenshouderij loopt

hoeveelheden reststromen gebruikt. In

internationaal voorop als het gaat om

de visie van ForFarmers wordt de plek

duurzaamheid en efficiëntie. Belangrijk

van het varken in de circulaire landbouw

daarbij zijn gezonde dieren die efficiënt

mede dankzij innovaties en verbeteringen

met mineralen omgaan. ForFarmers

rondom voeding steeds belangrijker.

draagt daar met voer en begeleiding met volle overtuiging aan bij. Recentelijk is

Optimale voersamenstelling

de lat met het ULTRA-vleesvarkensvoer

Voor ForFarmers is focus op gezondheid

weer een stuk hoger gelegd.

al jaren vanzelfsprekend. “We bereiken dat door te zorgen voor een optimale

Al jaren krijgt de gezondheid van var-

voersamenstelling en juiste inzet van

kens volop aandacht. Waar het vroeger

voeders op de bedrijven”, aldus Corné

vooral ging om doelen als verlaging van

van de Ven, technisch specialist vleesvar-

antibioticagebruik en verbetering van

kens. Ook loopt ForFarmers voorop met

Corné van de Ven: “Door de voeropname goed

rendement, speelt gezondheid nu ook

nieuwe ontwikkelingen zoals fermentatie.

in de gaten te houden, kun je tijdig schakelen

een rol bij het behalen van de duurzaam-

Daarmee worden grondstoffen beter

heidsdoelstellingen. Zo is een goede

benut, wat de diergezondheid én de ef-

darmgezondheid belangrijk voor een lage

ficiëntie ten goede komt. De introductie

841 gram op het gemiddelde Nederlandse

voerconversie en daarmee een efficiënte

in het voorjaar van 2019 van het ULTRA-

bedrijf. Door de flinke groeistijging daalt de

mineralenbenutting. Dat vermindert

voerpakket voor vleesvarkens sluit

EW-conversie met 0,03 van 2,74 naar 2,71.

de uitstoot van fosfaat, stikstof en CO2.

naadloos aan bij de gewenste ontwik-

Dat de gezondheid verbetert blijkt ook uit

Gezonde varkens voelen zich bovendien

keling. De ULTRA-voeders verbeteren

de uitval; die gaat omlaag van 2,4 naar 2,2

beter en hebben minder of bijna geen

namelijk de darmgezondheid en verhogen

procent.

medicijnen nodig. Dat is goed voor het

daardoor de omzetting van voer naar

en zo de resultaten vasthouden.”

varken en de boer en steeds belangrij-

vlees. Dat blijkt ook uit een vergelijking

Meer uit minder

ker voor de maatschappij.Meer in het

tussen de landelijk gemiddelde cijfers

De goede cijfers zijn te danken aan het

algemeen is het varken het ultieme

en de resultaten van praktijkproeven van

voerpakket maar ook aan de manier

kringloopdier. Op bedrijven met bijpro-

ForFarmers. ForFarmers-bedrijven met

waarop het wordt ingezet op de bedrijven.

ducten spreekt het voor zich, maar ook

het ULTRA-voerpakket realiseren een

Volgens Van de Ven gaat het vooral om het

in gangbare mengvoeders worden grote

groei van 873 gram per dag tegenover

sturen op voeropname. “Daardoor past de voerlijn bij het bedrijf en het type varken.” Ook kan snel worden geschakeld naar

Betere resultaten ULTRA-voeders

een ander voer uit dezelfde of een andere Landelijk

ULTRA

Groei per dag

841

873

EW-conversie

2,74

2,71

Uitval (%)

2,4

2,2

voerlijn. Intussen blijven de specialisten van ForFarmers zoeken naar interessante grondstoffen en technieken om ‘meer uit minder’ te halen en zodoende bij te blijven dragen aan een duurzame en geaccepteerde varkenshouderij.


10

Fermentatie

De vele voordelen van fermentatie Fermentatie wordt, vanwege de positieve invloed op de darmgezondheid en de grote voordelen daarvan, steeds meer toegepast. Het is bovendien een duurzame manier van voeren die ook kostentechnisch heel interessant uitpakt. Nu de inzet van medicijnen, koper en zink nog verder aan banden wordt gelegd, neemt het belang van een goede darmgezondheid alleen maar toe. Dat verklaart de groeiende populariteit van fermentatie. En dat gefermenteerd voer ook leidt tot een lagere stikstof-, fosfor- en

Ook voor droogvoerbedrijven wordt het steeds interessanter om ferment te voeren.

ammoniakuitstoot, maakt deze techniek nog aantrekkelijker. Ook voor

bijvoorbeeld de mini-fermentor van Weda.

De voordelen

droogvoerbedrijven wordt het steeds

In de fermentor worden grondstoffen,

Gefermenteerd voer is zeer geschikt voor

makkelijker en interessanter om ferment

vloeibare melkzuurbacteriën en warm

zeugen en het wordt ook steeds vaker

te voeren, dankzij de komst van

water gemengd en gedurende 24 uur

toegevoegd aan het biggenvoer in het

automatische brijvoersystemen, zoals

regelmatig geroerd. In die tijd vermenig­

kraamhok. Dit vermindert geboorte­

Nutrix+.

vuldigen de melkzuurbacteriën zich met

diarree en ondersteunt de vertering

een factor 1.000 en start de productie van

rondom het spenen. De voordelen in een

Wat gebeurt er in de fermentor?

melkzuur (20 tot 30 kg per ton vloeibaar

notendop: er is minder voer nodig

Ferment is onder de naam NutriFerment

ferment). Tijdens dit proces daalt de

(zeugen 5-8%; biggen 3-4%), de darm­

kant-en-klaar in containers van 1m of in

pH-waarde van 6,0 naar 3,5 en worden de

gezondheid verbetert (zonder toepassing

bulk bij ForFarmers verkrijgbaar. Maar u

enzymen in de grondstoffen actief. Er

van antibiotica en zink en met minder

kunt ook zelf ferment maken met

ontstaat een fijne, homogene massa.

koper), de uitval daalt over de hele linie

3

en de dieren produceren minder mest Proef 1 (T20)

Controle

Ferment

met een lager stikstof-, fosfor- en Uit deze tabellen is af te lezen dat de biggen beter

ammoniak­gehalte. Dankzij al deze factoren vallen de productiekosten lager

Gewicht Geboorte

18,7 kg

19,1 kg

Gewicht Dag 5

27,7 kg

29,9 kg

in leven blijven als de

85,0%

86,9%

zeugen Ferment krijgen.

biggen is op jaarbasis een besparing van

Overlevingspercentage (%)

Een big moet al gezond zijn

50.000 euro haalbaar.

starten en er meer biggen

uit: per 1.000 zeugen incl. gespeende

bij de geboorte. Een vlotte

Proef 2 (TN70)

Controle

Ferment

Gewicht Geboorte

21,2 kg

21,6 kg

Gewicht Dag 5

28,1 kg

29,2 kg

Overlevingspercentage (%)

85,4%

86,5%

(kg is uitgedrukt in het totaal gewicht van de hele toom)

start met een hoger gewicht, snelle en betere melk direct na geboorte helpt de big gedurende haar hele leven.

MEER WETEN?

Uw specialist vertelt u er graag meer over.


11

FarmConsult

Stikstofbeleid: advies in roerige tijden Sinds 13 december 2019 is het nieuwe,

toe: “Een bestaande natuur­vergunning

Start vergunningverlening veehouderijen

provinciale stikstofbeleid van kracht.

kunt u conform vergunning uitvoe-

Omstreeks februari 2020 neemt het

We hebben de nieuwe stikstofregels

ren. Wilt u uw vergunning wijzigen of

Rijk een beslissing over de koppeling

voor de veehouderij voor u samengevat.

vernieuwen, dan is het uitgangspunt

tussen ammoniakrechten en dier- en/of

Op www.farmconsult.nl vindt u een

bij intern salderen de ‘feitelijk gereali-

fosfaatrechten. “Vóór die tijd is extern

uitgebreidere versie.

seerde capaciteit’. De vergunde stik-

salderen dus nog niet mogelijk. Vergun-

stofruimte van stallen die daadwerkelijk

ningverlening voor veehouderijen die

Het nieuwe beleid

zijn gebouwd, kunt u dus inzetten voor

intern willen salderen kan naar verwach-

geldt in alle provin-

nieuwe plannen. Dit geldt ook als de stal

ting vanaf medio januari 2020 weer van

cies. De provincie

nog niet gerealiseerd is, maar u hiervoor

start kan gaan”, aldus Henk. “Vanuit het

Friesland maakt

al wel verplichtingen bent aangegaan.

Rijk wordt aangegeven dat per 14 januari

echter nog een

Bij extern salderen – aan- of verkoop van

de AERIUS Calculator weer beschikbaar

ammoniakrechten – is stikstofdaling het

is. Een update van de Calculator is nodig

doel. Uitgangspunt is ook hier de ‘feite-

om stikstofeffecten te berekenen van

het kabinet over beweiden en bemesten

lijk gerealiseerde capaciteit’, maar daar

veehouderijen met verticale mechani-

en de invloed hiervan op de voorgestelde

wordt dertig procent van afgeroomd. Bij

sche ventilatie en van bedrijven gele-

beleidsregels. De Friese beleidsre-

extern salderen vervalt tevens de niet-

gen binnen drie kilometer van Natura

gels treden uiterlijk 1 februari 2020 in

gerealiseerde capaciteit in de vergun-

2000-gebieden.”

werking. Alle veehouders die hun bedrijf

ning.” (Zie figuur 1). De ontwikkelingen

willen veranderen of uitbreiden, moeten

in dit dossier volgen elkaar echter snel

Klankborden met specialist

deze regels in acht nemen. Specialist

op. Kijk op www.farmconsult.nl voor de

Heeft u vragen over het stikstofbeleid of

bedrijfsontwikkeling Henk Ebbers licht ze

actuele situatie.

wilt u advies over uw specifieke situatie?

voorbehoud en wacht op het standpunt van

Henk Ebbers

Neem dan contact op met de specialisten van FarmConsult. Zij beschikken Fig.1 Een toelichting op de termen

over actuele kennis van dit thema. Bel met 0573 – 28 89 89 of mail naar

Emissie

farmconsult@forfarmers.eu. Niet-gerealliseerde capaciteit

Vergunde activiteit

Voorbeeld: Wnb-vergunning voor: 600 dieren (vergunde capaciteit) Feitelijk gerealiseerde capaciteit

Stal gebouwd voor: 500 dieren (feitelijk gerealiseerd) Niet-gerealiseerde capaciteit: 600 - 500 = 100 dieren


Levenscyclus van de spoelworm

pagina 1 van 2

Kort nieuws Levenscyclus van de spoelworm

Worminfecties kosten geld; neem de juiste maatregelen

Alle belangrijke wormen die bij het varken worden aangetroffen zijn rondwormen. Het eindstadium is een volwassen worm. De vrouwelijke wormen produceren eitjes in het maagdarmkanaal. Vooral jonge varkens, tussen de twee en zes maanden leeftijd, scheiden veel wormeitjes uit. Van alle wormsoorten heeft de spoelworm (Ascaris suum) veruit de grootste economische betekenis. Besmettingen met zweepwormen, rode maagwormen of knobbeltjeswormen zijn niet verdwenen, maar van minder economisch belang. Daarom wordt de levenscyclus van de spoelworm hieronder beschreven.

Bent u in voor een BIG Challenge?

besmetting en ontworm vleesvarkens al kort na opleg. • Ontworm om de 6 weken om de infectiedruk zo laag mogelijk te houden. • Een zware besmetting kan leiden tot luchtwegproblemen. • Een lever zonder white spots betekent

de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een

alleen dat er geen recente besmetting is

van de grootste fondsenwervers voor KWF

geweest.

Kankerbestrijding. Afgelopen jaar is bijna

• Overleg met uw dierenarts welk

De levenscyclus van de spoelworm.

BIG Challenge - farmers against cancer - is

800.000 euro bijeengebracht. Een prestatie

Worminfecties hebben een negatieve impact

ontwormingsmiddel voor uw bedrijf het

waar we als sector trots op mogen zijn!

op het technisch en financieel resultaat van

meest geschikt is.

Bij ForFarmers zijn we alweer druk bezig

Binnen een week leverbeschadiging

vleesvarkens. Zelfs een milde worm­ • Een wormbesmetting wordt vastgesteld Na uitscheiding van eitjes in de mest door het varken, duurt het twee tot vijf besmetting veroorzaakt al een hogere

via mestonderzoek of met een bloedtest.

weken voordat ze embryoneren (rijpen) en infectieus zijn (zie foto I en II). Dit is afhankelijk van de omgevingstemperatuur. Bij 30 °C kan een eitje al na veertien dagen infectieus zijn. In deze eitjes zitten de zogenaamde L3-larven. In de dunne darm komen de wormlarven vrij (zie foto III, IV en V). Deze larven boren zich door de darmwand heen en circuleren via de bloedbaan naar de lever. Bij het doorboren van het leverweefsel zorgen de L3-larven voor het ontstaan van typische kenmerken van een wormbesmetting: de ‘white spots’ (witgekleurde littekens) op de lever. Afhankelijk van de immuniteit en het besmettingsniveau van het varken varieert het aantal en de vorm van de witte stippen op de lever.

om de teams voor 2020 samen te stellen. Lijkt het u wat om dit jaar onder de vlag van

voerconversie. Een goede ontwormings­

BIG Challenge mee te doen aan Alpe

strategie is dus belangrijk.

d’HuZes? Als fietser, wandelaar of wellicht

• Een stal wormvrij maken is bijna

onmogelijk. Voorkom een vroege

foto I

MEER INFO?

forfarmers.nl/varkens/ontworming

Het embryoneren van een wormei tot een wormei met infectieuse L-3 larve buiten het varken (< 0,1 mm groot).

Brok’nproat foto II

file:///D:/paginas/H2p1_cyclus_spoelworm.html

(Klik op de foto voor een vergroting.)

29-4-2019

als vrijwilliger? Neem dan contact op met harold.korsten@forfarmers.eu

Exclusieve verkoop van Corami tarwezetmeel Per 13 januari is ForFarmers exclusief verkoper van Corami tarwezetmeel. Corami is een goed en constant tarwezetmeel met een hoog drogestofpercentage. Deze uitbreiding maakt onze productportfolio robuuster. Daarnaast past het in onze Total Feed-strategie­, waarbij we u een zo breed mogelijk pakket vloeibare voeders willen aanbieden. In combinatie met de bijbehorende concepten en adviezen van onze specialisten beschikt u over de meest optimale voeroplossing.

0120NL

Profile for ForFarmers

ForFarmers Voertaal Varkens 2020 nr.1  

ForFarmers Voertaal Varkens 2020 nr.1